BƠiănghiênăc u s ăd ngămôăhìnhăh iăquyăprobit đaăbi năvƠăthôngăquaăk tăqu ăki măđ nhă mô hình,ătácăgi ăxácăđ nhăđ căkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠngăc aădoanhănghi păniêmăy tătrênăsƠ
Trang 1B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O
Trang 2B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O
GS.TSăTR NăNG CăTH
TP H Chí Minh – N mă2013
Trang 3M C L C
M CăL C
B NGăKụăHI UăCÁCăCH ăVI TăT T
DANHăM CăCÁCăB NG
TÓM L C 1
M ă U 2
1 LỦădoănghiênăc u 2
2 M cătiêuănghiênăc u 4
3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u 5
4 Ph ng pháp nghiên c u 5
5.ăK tăc uăc aăđ ătƠi 6
CH NG 1 7
S L CăCÁCăNHÂNăT ăTÁCă NGă NăKH ăN NGăTI PăC NăTệNăD NGăNGÂNă HÀNGă VÀă TH Că TR NGă CÁCă DOANHă NGHI Pă NIÊMă Y Tă TRÊNă TH ă TR NGă CH NGăKHOÁNăVI TăNAM 7
1.1.ăCácănhơnăt ătácăđ ngăđ năkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠng 7
1.1.1.ăCácănhơnăt ăt ăphíaăngơnăhƠng 7
1.1.2.ăCácănhơnăt ăv ăphíaădoanhănghi p 8
1.1.3.ăCácănhơnăt ăkhác 11
1.2.ăM tăs ănghiênăc uătrênăth ăgi i 12
1.2.1.ă Nghiênă c uă c aă Hongjiangă Zhao,ă Wenxuă Wuă vƠă Xuehuaă Chenă (2006)ă ắWhată Factorsă Affect Small and Medium-sizedă Enterprise’să Abilityă toă Borrowă fromă Bank:ă Evidenceă fromă Chengdu City, Capital of South-WesternăChinaă‘săSichuanăProvince” 12
1.2.2.ă Nghiênă c uă c aă Yukoă Nikaido,ă Jesimă Pais,ă Mandiraă Sarmaă (2012)ă ắDeterminantsă ofă AccessătoăInstitutionalăCredităforăSmallăEnterprisesăinăIndia” 13
1.2.3.ă Nghiênă c uă c aă Konstantinos Drakos và Nicholas Giannakopoulosă (2011)ă ắOnă theă determinants of credit rationing: Firm-levelăevidenceăfromătransitionăcountries” 14
1.3.ăTh cătr ngăv ăcácădoanhănghi păniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNam 15
1.3.1.ăGi iăthi uăt ngăquan 15
1.3.2 Tình hình kinh doanh 17
1.3.3.ăTìnhăhìnhătƠiăchínhăvƠăc uătrúcăv n 20
1.3.3.1.ăT ngătƠiăs n 20
1.3.3.2.ăNgu năv n 22
1.3.3.3.ăH ăsôăn ă/ăV năch ăs ăh u 24
1.3.3.4.ăCh ăs ăn ătrongăcácăgiaiăđo n 26
CH NG 2 28
PH NGăPHÁPăNGHIÊNăC UăVÀăMÔăHỊNHăNGHIÊNăC U 28
2.1 Ngu năs ăli uăvƠăph ngăphápăch năm u 28
2.1.1.ăNgu năs ăli u 28
2.1.2 Ph ngăphápăch năm u 28
2.2 Ph ngăphápănghiênăc u 29
2.3.1ăBi nănghiênăc u 30
Trang 42.3.2ăThi tăl pămôăhìnhănghiênăc u 32
2.4.ăGi ăthuy tănghiênăc u 33
CH NG 3 36
K TăQU ăNGHIÊNăC U 36
3.1 Th ngăkêămôăt 36
3.1.1.ăTh ngăkêăchung 36
3.1.2.ăTh ngăkêămôăt ăcácăbi năquanăsát 38
3.2 Phân tích t ng quan 40
3.3.ăKi măđ nhămôăhình 42
3.4.ă ánhăgiá,ănh năđ nhămôăhình 45
CH NG 4 48
KI NăNGH ăNÂNGăCAOăKH ăN NGăTI PăC NăTệNăD NGăNGÂNăHÀNGăC AăDOANHă NGHI PăNIÊMăY TăTRÊNăTTCKăVI TăNAM 48
4.1.ăV ăphíaăcácăDNăniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNam 48
4.1.1.Nơngăcaoăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanh,ăt ngăm căđ ătínăch păc aăcácăDNăniêmăy t 48
4.1.2.Xơyăd ngăcácăd án, ph ngăánăs năxu tăkinhădoanhăkh ăthi 49
4.2.ăV ăphíaăcácăt ăch cătínăd ng 50
4.2.1.ă aăd ngăhóaăcácăs năph mătínăd ng 50
4.2.2.ăNơngăcaoăch tăl ngăcôngătácăth măđ nh 51
K TăLU N 52 TÀIăLI UăTHAMăKH O
PH ăL Că1
PH ăL Că2
Trang 5L IăCAMă OAN
Tôiă xină camă đoană r ngă lu nă v nă ắCÁCă NHÂNă T ă TÁCă NGă Nă KH ă
N NGă TI Pă C Nă TệNă D NGă NGÂNă HÀNGă C Aă CÁCă DOANHă NGHI Pă NIÊMă
Y TăTRÊNăTH ăTR NGăCH NGăKHOÁN VI TăNAM”ălƠăcôngătrìnhănghiênăc u
Trang 6HNX: sàn giaoăd chăch ngăkhoán HƠăN i
HOSE: sàn giaoăd chăch ngăkhoán TP.HCM
TCTD:ăT ăch cătínăd ng
TSC :ătƠiăs năc ăđ nh
TS B:ătƠiăs năđ măb o
TTCK:ăTh ătr ngăch ngăkhoánă
TP.HCM:ăThƠnhăph ăH ăChíăMinh
UBCKNN: U ăbanăCh ngăkhoánăNhƠăn c
VN-Index: Vietnam Index (ch ăs ăth ătr ngăch ngăkhoánăc aăVi tăNam)
Trang 7DANH M C CÁC B NG
B ng 1.1 Tình hình doanh thu c a các doanh nghi p niêm y t 17
B ng 1.2 Tình hình l i nhu n sau thu c a các doanh nghi p niêm y t 19
B ng 1.3 Tình hình t ng tài s n c a các doanh nghi p niêm y t 20
B ng 1.4 Tình hình v n CSH c a các doanh nghi p niêm y t 22
B ng 1.5 Tình hình n ph i tr c a các doanh nghi p niêm y t 23
B ng 1.6 H s n /V n CSH c a các doanh nghi p niêm y t (l n) 24
B ng 1.7 T l n ng n h n, dài h n /V n CSH c a các doanh nghi p niêm y t (%) 26
B ngă2.1ă nhăngh aăcácăbi n trong mô hình nghiên c u 30
B ng 2.2 Tóm t t các gi thuy t 35
B ng 3.1 Th ng kê chung 36
B ng 3.2 Th ng kê mô t 38
B ng 3.3 T ng quan gi a các bi n 40
B ngă3.4ăCácăch ăs ăđánhăgiáăs phù h păc aămôăhình 42
B ngă3.5ăCácăch ăs ăki măđ nhămôăhình 43
B ng 3.6ăK tăqu ăh iăquyăcácăbi nătrongămôăhình 44
Trang 8TịMăL C
Lu năv năs ăd ngăd ăli uănghiênăc uăg mă242ădoanhănghi păniêmăy t (baoăg mă
102ădoanhănghi pătrênăsƠnăgiaoăd chăch ngăkhoánăTP.HCMăvƠă140ădoanhănghi pătrênăsƠn giaoăd chăch ngăkhoánăHƠăN i) trongăkho ngăth iăgianăt ă2010ăđ nă2012 đ ăxácăđ nhăcácănhơnăt ătácăđ ngăđ năkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠngăc aădoanhănghi păniêmăy t BƠiănghiênăc u s ăd ngămôăhìnhăh iăquyăprobit đaăbi năvƠăthôngăquaăk tăqu ăki măđ nhă
mô hình,ătácăgi ăxácăđ nhăđ căkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠngăc aădoanhănghi păniêmăy tătrênăsƠnăch ngăkhoánăVi tăNamăch uătácăđ ngăc aăcácăy uăt ănh ăs ăn măho tă
đ ngăc aăcôngăty;ăt ngătr ngădoanhăthu;ăt ngătr ngătƠiăs năc ăđ nh,ăl iănhu năcôngăty, quyămôăcôngătyăl n,ăgi iătínhăc aăch ăs ăh u,ăcóătƠiăkho năngơnăhƠng,ăngƠnhăs năxu t,ăs ă
l ngăđ iăth ăc nhătranhăvƠăt ăl ădoanhăthuăn iăđ a Thôngăquaăcácăy uăt ănƠyătácăgi ăđ aăraăm tăs ăg iăỦănh mănơngăcaoăkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠngăc aădoanhănghi păniêmăy tătrênăsƠnăch ngăkhoánăVi tăNam
Trang 9M U
1 Lý do nghiên c u
Kinhăt -xưăh iăVi tăNam n mă2012ăti păt căb ă nhăh ngăb iăs ăb tă năc aăkinhăt ătoƠnăc u doăkh ngăho ngătƠiăchínhăvƠăkh ngăho ngăn ăcôngă ăChơuăÂuăch aăđ căgi iăquy t.ăS ăsuy thoái kinhăt ătrongăkhuăv căđ ngăEuroăcùngăv iăkh ngăho ngătínăd ngăvƠătìnhătr ngăth tănghi păgiaăt ngăt iăcácăn căthu căkhuăv cănƠyăv năđangăti pădi n.ăHo tă
đ ngăs năxu tăvƠăth ngăm iătoƠnăc uăb ătácăđ ngăm nh.ăT ngătr ngăc aăcácăn năkinhăt ă
l n suyăgi măkéoătheoăs ăs tăgi măc aăcácăn năkinhăt ăkhác.ăM tăs ăn căvƠăkh iăn că
l năcóăv ătríăquanătr ngătrongăquanăh ăth ngăm iăv iăn cătaănh :ăM ,ăTrungăQu c,ă
Nh tăb năvƠăEUăđ iăm tăv iănhi uătháchăth cănênăt ngătr ngăch m.ăNh ngăb tăl iăt ăs ă
s tăgi măc aăkinhăt ăth ăgi iă nhăh ngăx uăđ năho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanhăc aăcácădoanhănghi păvƠăđ iăs ngăc aădơnăc ăn c ta C ăth ,ăt ngăs năph mătrongăn că(GDP)ă
n mă2012ătheoăgiáăsoăsánhă1994ă cătínhăch ăt ngă5,03%ăsoăv iăn mă2011.ăM căt ngă
tr ngănày tuyăth păh năm căt ngă5,89%ăc aăn mă2011ănh ngătrongăb iăc nhăkinhăt ăth ă
gi iăg păkhóăkh n,ăc ăn căt pătrungăth căhi năm cătiêuă uătiênăki măch ăl măphát,ă nă
đ nhăkinhăt ăv ămôăthìăm căt ngănh ăv yălƠăh pălỦ.ăTrongă5,03%ăt ngătr ngăchungăc aătoƠnăn năkinhăt ,ăkhuăv cănông,ălơmănghi păvƠăth yăs năt ngă2,72%,ăđóngăgópă0,44ăđi mă
ph nătr măvƠoăm căt ngătr ngăchung;ăkhuăv căcôngănghi păvƠăxơyăd ngăt ngă4,52%,ăđóngăgópă1,89ăđi măph nătr m;ăkhuăv căd chăv ăt ngă6,42%,ăđóngăgópă2,7ăđi măph nă
tr m (T ngăc căth ngăkê,ă2013)
Sangăn mă2013,ătìnhăhìnhăkinhăt ătoƠnăc uăđanăxenăgamămƠuăsángăt i.ăTuyănhiên,ămôiătr ngăkinhăt v ămôăVi tăNamă2013ăv ăc ăb năti păt căđ căduyătrìă năđ nh L măphátăti păt căđ căki măsoátă ăm căth p (CPIăthángă7ăt ngă0,27%ăsoăv iăthángă6)ăvƠăt ng 7,29%ă soă v iă thángă 7/2012,ă bìnhă quơnă 7ă thángă t ngă 6,81%ă soă v iă cùngă k ) Nh ă vƠoă
nh ngăthƠnhăqu ăv ă năđ nhăv ămôăđ tăđ cătrongăth iăgianăqua,ăni mătinăc aăcácănhƠăđ uă
t ăn căngoƠiăđ iăv iăkinhăt ăVi tăNamăti păt căđ căc iăthi n.ă
Trang 10NgơnăhƠngăNhƠăn căchoăbi t,ăn mă2012,ăngƠnhăNgơnăhƠngăg pănhi uăkhóăkh n,ătháchăth cădoănh ngătácăđ ngăb tăl iăc aăkinhăt ăv ămôătrongăn căvƠăngoƠiăn c.ăH ă
th ngăcácăT ăch cătínăd ng b căvƠoăn mă2012ătrongăđi uăki năthanhăkho năc ngăth ng,ă
r iăroăti mă năl n,ăm tăb ăph năcác T ăch cătínăd ng cóănguyăc ăm tăkh ăn ngăchiătr ,ă
m tăb ngălưiăsu tă ăm căcao,ăc nhătranhăhuyăđ ngăv nătrênăth ătr ngăgayăg tădoănhuăc uăthanhăkho năl năd năđ nătìnhătr ngăviăph mătr nălưiăsu tăkháăph ăbi n,ăn ăx uăcóăchi uă
h ngăgiaăt ng C ăth ,ăđ năngƠyă20/12/2012,ătínăd ngăt ngă6,45%ăsoăv iăcu iăn mă2011,ătrongăđóătínăd ngăb ngăVNDăt ngă8,92%,ătínăd ngăb ngăngo iăt ă3,51%.ăT ngătr ngătínă
d ngăth păh nănhi uăsoăv iăm cătiêuăđ ăraălƠădoăcácănhơnăt ăbênăngoƠiăc uătínăd ngăngoƠiălưiăsu t;ăn ăx uăgiaăt ng;ăthanhăkho năc aăm tăs ăNHTMăc ăph năg păkhóăkh n;ăm tăs ăTCTDă ch aă ch pă hƠnhă nghiêmă cácă quyă đ nhă lưiă su tă huyă đ ngă t iă đaă c aă NHNN
(Vietnamnet, 2012) N mă2013,ătìnhăhìnhăkinhăt ăv năti păt căđ căđánhăgiáălƠăcònănhi uăkhóăkh n.ăTheoăs ăli uăNgơnăhƠngăNhƠăn c,ăd ăn ăchoăvayăc aătoƠnăh ăth ngătínhăđ nă
ngày 19/2/2013 lƠăơmă0,16%ăsoăv iăcu iăn mă2012.ăTr căconăs ăơmănƠy,ănhi uăỦăki năt ăraăloăl ngăv ăm cătiêuăt ngătr ngătínăd ngătrongăn mănayălƠă12%.ă ơyăs ălƠătháchăth că
l năđ iăv iăngơnăhƠng
Theoăk t qu ăđi uătra doăDi năđƠnăPhátătri năVi tăNamăph iăh păv iă iăh căKinhă
t ăQu cădơnăv aăcôngăb ,ădùăđưăcóăs ăn iăl ngăc aăchínhăsáchăti năt ăvƠănhi uăchínhăsáchăkíchăc uăđangăđ cătri năkhai,ănh ngăv năcóăt iă20,8%ădoanhănghi păthamăgiaăđi uătraăchoăbi tăg păkhóăkh năkhiăti păc năv năvayăngơnăhƠng C ngătheoăk tăqu ăđi uătra,ăcóăđ nă42,9%ădoanhănghi păchoăr ngăti păc năv năv năs ălƠăm tăkhóăkh năl nătrongăth iăgianăt i
(Di năđƠnăPhátătri năVi tăNam & iăh căKinhăt ăQu cădơn, 2012)
N mă2012,ătìnhăhìnhăs năxu t,ăkinhădoanhăc aăcácădoanhănghi păniêmăy tătrênăth ă
tr ngăch ngăkhoánăVi tăNamăg pănhi uăkhóăkh n.ăT năkhoăcaoăt ngăg nă15%ăsoăv iăs ă
d ăcùngăk ăVòngăquayăv năch măl i,ăchuăk ăs năxu tăkinhădoanhăc ngătr ăh năsoăv iă
tr căđơyăkéoătheoăhƠngălo tăh ăl yătrongăđóăcóăn iăloăl nănh tălƠăl iănhu năgi măd năđ nă
l 22ădoanhănghi păh yăniêmăy tăn mă2012,ă14ădoanhănghi păđ iădi nănguyăc ăph iăr iă
sàn, 01 doanhănghi păgi iăth ălƠănh ngăconăs ănóiălênăth cătr ngăđángăbu năc aădoanhă
Trang 11nghi păniêmăy t Th ăgiáăxu ng th păkhi năvi căhuyăđ ngăv năb ng/ăcaoăh năm nhăgiáătr ănênăkhóăkh n.ăHƠngălo tădoanhănghi păđưăch năph ngăánăphátăhƠnhăd iăm nhăgiáăđ ă
g iăv năchoăho tăđ ngăkinhădoanhăc aămình V năđ ăn ngăn ăc aădoanhănghi pătr ăthƠnhă
v năđ ănóngăn mă2012 trongăb iăc nhăn ăx uăc aăcácăngơnăhƠngă ăm căcaoănh tănhi uă
n mătr ăl iăđơy (H căvi nădoanhănhơnăGED,ă2013)
Nhìnăm tăcáchăt ngăth ăvƠăkháchăquan,ăb năthơnăv nătínăd ng lƠăm tăcôngăc ăthúcă
đ yăs năxu tăphátătri năvƠăt ngăthuănh păchoăng i laoăđ ng.ăCôngăc ănƠyăch th căs ăphátăhuyăhi uăqu ăkhiăho tăđ ngăc aănóăphùăh p v iăđ căđi m,ăn ngăl cătƠiăchínhăc aădoanhănghi p.ăDoăv y,ăh ăth ngăcácăgi iăphápăv ătínăd ng,ăcácăgi iăphápăh ătr ătínăd ng,
gi iă phápă h ă tr ă v ă chínhă sáchă t oă môiă tr ngă thu nă l iă nh mă giúpă các doanhă nghi păniêmăy t nơngăcaoăkh ăn ngăti păc năcácăngu nătínăd ngălƠăm tăvi călƠmăc n thi t
Nghiênă c uă cácă nhơnă t ă tácă đ ngă đ nă kh ă n ngă ti pă c nă tínă d ngă c aă cácă doanhănghi p,ăt ăđóătìmăraăcácăgi iăphápăgiúpăcácădoanhănghi p vayăđ căv năđ ăđ uăt phát
tri năs năxu t,ăm ăr ng ngƠnhăngh ,ănơngăcaoăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanhălƠăm tăv năđ ă
c păthi t,ădoăđóătácăgi ăđưăl aăch năđ ătƠiăắCácănhơnăt ătácăđ ngăđ năkh ăn ngăti păc nă
tínăd ngăngơnăhƠngăc aădoanhănghi păniêmăy tătrênăsƠnăch ngăkhoánăVi tăNam”ăđ ă
nghiênăc u
2 M c tiêu nghiên c u
- H ăth ngăhoáănh ngăv năđ ălỦăthuy tăv ăquanăh ăgi aăngu n l cătínăd ng,ăkh ă
n ngăti păc nătínăd ng và cácădoanhănghi păniêmăy t
- Phơnă tíchă cácă nhơnă t tácă đ ngă đ nă kh ă n ngă ti pă c nă tínă d ngă c aă các doanh nghi p niêmăy t trên sƠnăGDCKăTP.HCMă(HOSE)ăvƠăHƠăN iă(HNX)
- Xơyăd ngămôăhìnhănghiênăc u,ăxácăđ nhăchi uăh ngătácăđ ngăgi aăcácănhơnăt ătrênăv iăkh ăn ngăti păc nătínăd ngădoanhănghi p
Trang 12- ăxu tănh ng ki năngh nh măh ătr ăcácădoanhănghi p vayăđ c v năđ uăt ăphátă
tri năs n xu tăkinhădoanh, nâng cao hi uăqu ăs năxu tăkinhădoanhăc aădoanhănghi p
- iăt ngănghiênăc uăc aăđ ătƠi lƠăm iăquanăh ăgi aătínăd ngăc aăcác t ăch cătín
d ng và các doanhănghi p niêmăy tătrên sàn GDCK TP.HCM (HOSE)ăvƠăHƠăN iă(HNX), trongăđóăt pătrung nghiênăc uăcácăy uăt ătácăđ ngăkh ăn ngăti păc năv nătínăd ngăc aădoanhănghi p niêmă y tătrên HOSE và HNX (ngo iătr ăcácăDNăngƠnhătƠiăchínhă&ăb oă
hi m)
- Ph măviănghiênăc u:ă242 doanhănghi păniêmăy tătrênăsƠnăGDCKăTP.HCM và Hà
N iăt ăn mă2010ăđ nă2012
Lu năv năs ăd ngăph ngăphápănghiênăc uăđ nhătínhăvƠănghiênăc uăđ nhăl ng.ă
+ Ph ngă phápă nghiênă c uă đ nhă tính:ă dùngă ph ngă phápă nghiênă c uă khámă pháăthôngăquaăcácătƠiăli uăth ăc p vƠăkh oăsát cácănghiênăc uăkhoaăh căđưăcóătr căđóănh măthi tăl păcácănhómăbi năđ căchoălƠă nhăh ngăđ năkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠngă
c aăcácăDNăniêmăy tătrênăTTCKăVi tăNam
+ Ph ngăphápănghiênăc uăđ nhăl ng:ădùngămôăhìnhăh iăquyăprobităđaăbi năđ ă că
l ng,ăki măđ nhămôăhìnhăđ ăxácăđ nhăcácănhơnăt ătácăđ ngăđ năkh ăn ngăti păc nătínă
d ngăngơnăhƠngăc aăcácădoanhănghi păniêmăy t.ăPh năm măs ăd ngălƠăSPSSă18
Trang 13Ch ngă2:ăPh ngăphápănghiênăc uăvƠămôăhìnhănghiênăc u
Ch ngă3:ăK tăqu ănghiênăc u
Ch ng 4: Ki năngh nơngăcaoăkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠngăc aădoanhănghi păniêmăy t trênăth ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNam
Trang 14CH NGă1
D NG NGÂN HÀNG VÀ TH C TR NG CÁC DOANH NGHI P NIÊM
1.1 Các nhân t tácăđ ngăđ n kh n ngăti p c n tín d ng ngân hàng
1.1.1 Các nhân t t phía ngân hàng
ơyălƠănh ngănhơnăt ăthu căv ăb năthơn n iăt iăngơnăhƠngăliênăquanăđ năkh ăn ngă
ti păc năngu năv nătínăd ngăchoăkháchăhƠngăc aăngơnăhƠngăbaoăg m:ă
- M ngăl iăho tăđ ng: M tăngơnăhƠngăn uăcóăt măho tăđ ngăr ngăv iănhi uăchiănhánhăđi uăđóăs ăgiúpăkháchăhƠngăti păc năd ădƠngăh năv iăngơnăhƠng,ăng căl i.ă
- Chính sách tín d ng: baoăg măcácăy uăt ăgi iăh năm căchoăvayăđ iăv iăm tăkhách hƠng,ăk ăh năc aăkho năvay,ălưiăsu tăchoăvayăvƠăm căl ăphí,ăph ngăth căchoăvay,ăh ngă
gi iăquy tăph năkháchăhƠngăvayăv tăgi iăh n,ăx ălỦăcácăkho năvayăcóăv năđ t tăc ăcácă
y uăt ăđóăcóătácăd ngătr căti păvƠăm nhăm ăđ năvi căm ăr ngăchoăvayăc aăNgơnăhàng
N uănh ăt tăc ănh ngăy uăt ăthu căchínhăsáchătínăd ngăđúngăđ n,ăh pălỦ,ălinhăho t,ăđápăngăđ căcácănhuăc uăđaăd ngăc aăkháchăhƠngăv ăv năthìăNgơnăhƠngăđóăs ăthƠnhăcôngătrongăvi căgiúpăkháchăhƠngăd ădƠngăti păc năv iăngu năv nătínăd ng,ănh ngăv năđ m b oă
đ căch tăl ngătínăd ng.ăNg căl i,ănh ngăy uăt ănƠyăb tăh pălỦ,ăc ngănh c,ăkhôngătheoăsátătìnhăhìnhăth căt ăs ăd năđ năkhóăkh nătrongăvi căt ngăc ngăho tăđ ngăchoăvayăc aămìnhăđ ngăth iăgơyăkhóăkh năchoăkháchăhƠngătrongăvi căti păc năngu năv nătínăd ng NgơnăhƠngăcƠngăđaăd ngăhoáăcácăm călưiăsu tăphùăh păv iăt ngălo iăkháchăhƠng,ă
t ngăk ăh năchoăvayăvƠăchínhăsáchăkháchăhƠngăh păd năthìăcƠngăthuăhútăđ căkháchăhƠng,ă
th căt tăm cătiêuăm ăr ngăho tăđ ngăchoăvay.ăNh ngăn uălưiăsu tăkhôngăphùăh păquáăcao hayăquáăth p,ăkhôngăcóălưiăsu tă uăđưiăthìăs ăkhôngăthuăhútăđ cănhi uăkháchăhƠngăvƠănh ă
v yăs ăh năch ăho tăđ ngăchoăvayăc aăNgơnăhƠngă
Trang 15- T ăch căc aăngơnăhƠng:ăc ăc uăt ăch căkhoaăh căs ăđ măb oăđ căs ăph iăh pă
ch tăch ănh pănhƠngăgi aăcácăcánăb ,ănhơn viên,ăcácăphòngăbanătrongăngơnăhƠng,ăgi aăcácăchiănhánhăngơnăhƠngăv iănhauătrongătoƠnăb ăh ăth ngăc ngănh ăv iăcácăc ăquanăkhác liên quanăđ măb oăchoăngơnăhƠngăho tăđ ngănh pănhƠng,ăth ngănh tăcóăhi uăqu ,ăquaăđóăs ăt oă
đi uăki năđápă ngăk păth iăyêuăc uăkhách hàng
- Thôngătinătínăd ng:ălƠăc ăs ăchoăquáătrìnhăth măđ nhăd ăánălƠăc ăs ăchoăquáătrìnhăphơnătích,ăđánhăgiáăc aăcánăb ăth măđ nh.ăBênăc nhăcácăthôngătinădoăkháchăhƠngăcungă
c p,ăkh ăn ngăti păc n,ăch ăđ ngăthuăth păcácăngu năthôngătinăkhácăvƠăkh ăn ngăx ălỦ,ăs ă
d ngăcácăthôngătinăc aăngơnăhƠng đóngăvaiătròăquanătr ngătrongăvi căđ măb oăk tăqu ăđánhăgiáăkháchăhƠngălƠăchínhăxác.ă
- Ch tăl ngănhơnăs :ăg mătrìnhăđ ănghi păv ,ăkh ăn ngăgiaoăti p,ătrìnhăđ ăngo iă
ng ,ăviătính,ăs ănhi tătìnhătrongăcôngăvi c c aăcánăb ,ămaketing ăN uănh ăkháchăhƠngăgiaoăti păv iăcánăb ăngơnăhƠngămƠăh ăc măth yăyênătơmăv ătrìnhăđ ănghi păv ăc aăcánăb ăthìăch căch năh ăs ătìmăđ năv iăngơnăhƠngăđó.ă
- Côngătácăth măđ nh:ălƠăkhơuăquanătr ngănh tătrongăquáătrìnhăquy tăđ nh cho khách hƠngăvayăv n.ăTrongăquáătrìnhăth măđ nhăđòiăh iăcánăb ăth măđ nhăph iăcóăchuyênămôn,ăcóăkh ăn ngăphánăđoánăth ătr ngăvƠăph iătuơnăth ănghiêmăng tăquyătrìnhătínăd ng đ ătránhăgơyăr iăroăchoăngơnăhƠngătrongăquáătrìnhăchoăvayăv n
1.1.2 Các nhân t v phía doanh nghi p
Bênăc nhănhơnăt ăv ăphíaăngơnăhƠngăthìăm tănhơnăt ăvôăcùngăquanătr ngă nhăh ngăkhôngănh ăt iăkh ăn ngăti păc năngu năv nătínăd ngăchoăkháchăhƠng đóăchínhălƠăb năthơnăkháchăhƠng.ăNhơnăt ănƠyăbaoăg măr tănhi uăcácăy uăt ,ăc ăth :
- TƠiăs năđ măb oăngu năv năvayăc aăkháchăhƠng:ăM tătrongănh ngăy uăt ăquană
tr ngănh tă nhăh ngăđ năkh ăn ngăti păc nătínăd ngălƠăs ăs năcóăc aătƠiăs năth ăch p Thôngăth ng,ăcácăngơnăhƠngănh năth yăđ căhaiăvaiătròăc aătƠiăs năđ măb oă(TS B).ă
Th ă nh t,ă ngu nă tr ă n ph ă giúpă ngơnă hƠngă gi mă thi uă t nă th tă m tă khiă kháchă hƠngăkhôngăcònăđ ăkh ăn ngăth căhi năcácăngh aăv ătr ăn ăTh ăhai,ăgiúpănơngăcaoăthi năchíătr ă
Trang 16n ă c aă kháchă hƠng,ă ng nă ch nă r iă roă đ oă đ că t ă phíaă kháchă hƠngă vìă n uă kháchă hƠngăkhôngătr ăđ căn ăđ ng ngh aăv iăvi căb ăm tăđiăTS B.ăNh ngăcònăm tăvaiătròăkhácăn aă
c aăTS Băc ngăr tăhi uăqu ătrongăvi căgiúpăngơnăhƠngăđánhăgiá,ă‘sƠngăl c’ăraănh ngăkháchă hƠngă t t,ă chínhă lƠă vi că d aă vƠoă thi nă chíă c aă kháchă hƠngă v ă vi că cóă mu nă t ănguy năđ aăraăTS Băchoăkho n vay hay không
- Tu iăcôngăty: th ngăđ căxemănh là m tătínăhi uăchoăkh ăn ngăt năt iăvƠăch tă
l ngăqu nălỦ c aăcôngăty,ăc ngănh s ătíchăl yăv nădanhăti ngă(Diamond, 1991; Oliner vƠăRudebusch,ă1992).ăH năn a,ăs ăsaiăl nh v ăthôngătinălƠăt ngăđ iănh ăh năđ iăv i các
công ty lơuăn m vì h ăs ătheoădõiădƠiăh năc aăcác công ty này (Petersen và Rajan, 1994;
Cressy, 1996) CácăcôngătyăcƠngălơuăđ iăcƠngăcóăkh ăn ngăti păc nătínăd ngănhi uăh năcácăcôngătyăm iăthƠnhăl p
- Quy mô công ty: các côngătyănh ăg păkhó kh năh nătrongăth ătr ngătínăd ng vì xácăsu tăth tăb iăt ngăđ i cao(Jensen và McGuckin, 1997),ăchiăphíăc ăđ nhătrongăvi căvayăv năc aăcácăcôngătyănh ăcaoăh n (Symeonidis,ă1996),ăvƠăchiăphíăgiámăsátăt ngă ngăcaoăh nă(BoocockăvƠăWoods,ă1997).ăNgoƠiăra,ăcácăcôngătyănh ăh năcóăth ăcóătƠiăs năth ă
ch păt ngăđ iăth păh nănênăcácătráchănhi măc aăh ăkhiăcóăs ăc ăítăh n nênăh ăcóăth ăkinhădoanhăm oăhi măh n
- Thi tăl păc h iăđ uăt ăc aăcôngătyă(đ iădi năb iăl iănhu n,ăt ngătr ngădoanhăthu,ă
và t ngătr ngătƠi s năc ăđ nh): c ngăcóăth ă nhăh ngăđ năkh ăn ngăphơnăph iătínăd ngă
(Hubbard, 1998) C ăh iăđ uăt ăcƠngănhi uăthìăkh ăn ngăti păc nătínăd ngăcƠngăcaoăvƠă
ng căl i
- L uăchuy năti năt : Drakos & N Giannakopoulos (2011)ăchoăr ngădòngăti năcaoă
h năph năánhătínhăthanhăkho năcaoăh nălƠătínăhi uăt tăđ ăngơnăhƠngăchoăvay vì kh ăn ngă
đ ăđápă ngăthanhătoánălưiăsu t caoăh n
- S ăd ngăki mătoánăđ căl p và ápăd ngăcácăchu năm căk ătoánăqu căt :ălƠmăt ngătínhăminhăb chăc aăbáoăcáoătƠiăchính.ăDharană(1993)ăch ăraăr ng Ủăki n c aăki mătoánăviênăđ căgi ăđ nhălƠătruy năđ tănh ngăđ căđi măr iăroăc aăcôngătyăđ năng iăcho vay
Trang 17Chi phí ki mătoánăbênăngoƠiăr tăt năkémănên cácăcôngătyăl aăch năđ ălƠmănh ăv yăth căs ă
g iăm tătínăhi uăv ăch tăl ngăho tăđ ngăc aăcôngătyăđ n ngơnăhƠngăchoăvay.ăVìăv yănóă
s ălƠmăt ngăkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠngăc aădoanhănghi p
- Lo iăhìnhădoanhănghi pă(côngătyătráchănhi măh uăh n,ăcôngătyăc ăph n, công ty
h pădanh,ădoanhănghi păt ănhơnầ): lƠăm tăy uăt ăquy tăđ nh đ n ti măn ngăc aăphân
ph i tínăd ng Ví d ăcácăcôngătyăt ănhơn ch uătráchănhi măvôăh n, doăđóăcóăkh ăn ngăápă
d ngăchi năl căđ uăt ăth nătr ngăh n,ăc ngănh ăgi măthi uăkh ăn ngăpháăs nănên làm
gi măr iăroăc aăng iăchoăvay
- M căđ ătínănhi măc aăcôngăty: vi căđánhăgiáăm căđ ătínănhi măc aăkháchăhƠngălƠă
m tăv năđ ăkhóăkh năchoăcácăngơnăhƠngăkhiămƠăcácăyêuăc uăc ăb năc aătiêuăchíănƠyălƠă
m iăquanăh ădƠiăh n,ăuyătín,ăth ngăhi u,ătrìnhăđ ăn ngăl căqu nălỦăc aăkháchăhƠngầCácăngơnăhƠngăch ăy uăd aăvƠoăl chăs ăquanăh ăc aăkháchăhƠngăv iăngơnăhƠng,ăcònăv iăkháchăhƠngăm iăthìăvi căđánhăgiáăd aăvƠoăỦăki năch ăquanăc aăcánăb ătínăd ngăkhiăti păxúcăv iăkháchăhƠngăbênăc nhăcácăthôngătinăl yăđ căt ăTrungătơmăthôngătinătínăd ngăc aăNHNNă
(CIC).ăCácăcôngătyăcóăm căđ ătín nhi măcƠngăcaoăthìăkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠngăcƠngăl năvƠăng căl i
- Tínhăhi uăqu ăc aăv năvay:ăđơyăchínhălƠăph ngăánăs ăd ngăv năvayăc aădoanhănghi pănh măt oăraăl iănhu nătr ăn ăchoăngơnăhƠng.ăN uăd ăánăđ căđánhăgiáălƠăt tăthìă
kh ăn ngăngơnăhƠngăchoăDNăvayălƠ caoăvƠăng căl i
- Tínhăkhôngăđ ngănh tăngƠnh: cácăngơnăhƠngăth ngăphơnălo iăngƠnhăđ ăđánhăgiáă
ch tăl ngătínăd ngăvay,ădoăđóănóăc ngă nhăh ngăđángăk ăđ năquy tăđ nhăchoăvayăc aă
ngân hàng (Cole, 1998; Rajan và Zingales, 1998; Beck và Levine, 2002; Cowling và Mitchell, 2003)
- DuyătrìătƠiăkho năti năg i t iăngơnăhƠng:ăđ iădi năchoăm iăquanăh ăv iăngơnăhƠngălƠmăt ngăkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠng
Trang 18- Gi iătínhăc aăch ăs ăh u:ăcóă nhăh ngăđ năvi căduy tăkho năvayălƠăbaoănhiêuă
ho căm călưiăsu tăvayănh ăth ănƠo (Cavaluzzo et al.,2002; Blancflower et al., 2003; Mijid
- Môiătr ngăchínhătr :ăVi tăNamăcóămôi tr ngăchínhătr ăr tă năđ nh,ăđơyălƠăđi uă
ki năh tăs căthu năl i,ăt oătơmălỦăanătơmăchoăcácănhƠăđ uăt ătrongăvƠăngoƠiăn c,ăt oăs ăanătơmăchoăng iădơnăb ăv năkinhădoanh.ă óăc ngălƠămôiătr ngăthu năl iăchoăngơnăhƠngăphátătri nă năđ nh
- Môiătr ngăphápălỦ:ăhi năt iăn cătaăc ngăcóănh ngăc iăcáchăđángăk ăđ ăt oăraămôiă
tr ngăphápălỦăbìnhăđ ngăvƠăcôngăb ngăchoăcácălo iăhìnhădoanhănghi păcùngăthamăgiaăkinhădoanh,ăt ngăb căti năt iăh ăth ngăphápălu tăđ ngăb ,ărƠăsoátăs aăđ iăcácăth ăt căhƠnhăchínhăt oăđi uăki năvƠăt oămôiătr ngăbìnhăđ ngăchoăcácădoanhănghi păđ căti pă
c năv nătínăd ng,ăđ tăđai,ăcôngăngh ăm i,ăthôngătin,ăth ătr ng,ăđƠoăt oăvƠăcácăch ăđ ă uăđưiăc aăNhƠăn c,ăkhuy năkhíchădoanhănghi păm ăr ngăđ uăt
- Môiătr ngăkhoaăh căcôngăngh : D iătácăđ ngăc aăkhoaăh căcôngăngh ,ăph ngă
th căs năxu tăphátătri năvìăv yăng iădơnăcóăđi uăki năm ăr ngăs năxu tănênănhuăc uăti pă
c năv iăngu năv năngơnăhƠngăt ng V iăs ăphátătri năc aăkhoaăh căk ăthu t,ăcôngăngh ăthôngătinăphátătri năho tăđ ngăkinhădoanhăc aăngơnăhƠngăcóănh ngăb căti nădƠi,ăngơnăhƠngăđưăápăd ngăcôngăngh ăvƠoăcácăd chăv ăc aăngơnăhƠngăđ căbi tălƠătrongăho tăđ ngăchoăvayăngu năv nătínăd ngăchoăkháchăhƠng
Trang 19- Môiătr ngăt ănhiên:ăđi uăki năv ăđ aăhình,ăđ aălỦăn iăkháchăhƠngăsinhăs ngăhayă
s năxu tăkinhădoanh,ăc ăs ăv tăch t,ăh ăt ngăk ăthu t,ăđ ngăgiaoăthôngăđiăl i, m tăđ ă
phơnăb ădơnăc ,ăth iăti t,ăthiênătai,ăho ăho n,ăd chăb nhầnh ngăy uăt ănƠyăkhiăx yăraăgơyă
nhăh ngăr tăl năt iăkháchăhƠng,ăt ăđóăc ngă nhăh ngăt iăkh ăn ngăti păc năngu năv nă
tínă d ngă c aă ngơnă hƠng,ă khôngă nh ngă v yă kháchă hƠngă trongă l nhă v că s nă xu tă nôngă
nghi păcònăph iăch uătácăđ ngăc aăy uăt ămùaăv
Hongjiang Zhao, Wenxu và Xuehua Chen (2006) th c hi n nghiên c uăắCácănhơnă
t tácăđ ngăđ n kh n ngăvayăn ngân hàng c a doanh nghi p nh và v a (SME): b ng
ch ng thành ph Chengdu, th ph c a t nh T Xuyên Tây Nam Trung Qu c”.ăD li u
kh o sát bao g m tình hình tài chính c a các doanh nghi p v a và nh 10 qu n thành
ph Chengdu và 10 t nh lân c n Th i gian nghiên c u t 2003ăđ n 2004 Tác gi s d ng
mô hình h iăquyăđaăbi năvƠămôăhìnhălogităđ phân tích các nhân t nhăh ngăđ n kh
n ngăvayăn ngân hàng c a SME Các bi năđ căđ aăvƠoămôăhìnhănghiênăc uănh ăsau:
- Môăhìnhăh iăquyăđaăbi n:
+ăBi năph ăthu că(n ăvay):ăbaoăg măn ădƠiăh năvƠăn ăng năh nă(Loan)
+ă Bi nă đ că l pă (y uă t ă tácă đ ng):ă t ngă tƠiă s nă (Tasset),ă t ă l ă n ă /ă t ngă tƠiă s nă
(Adratio),ălưiăròngă(Nprofit),ăx păh ngătínăd ngă(Cgrade)
Trang 20- Mô hình logit:
+ăBi năph ăthu că(y):ăy=1ăn uăSMEăcóăvayăn ,ăy=0ăn uătr ngăh păkhác
+ă Bi nă đ că l pă (y uă t ă tácă đ ng):ă t ngă tƠiă s nă (Tasset),ă t ă l ă n ă /ă t ng tƠiă s nă(Adratio),ălưiăròngă(Nprofit),ăx păh ngătínăd ngă(Cgrade)
K tăqu ănghiênăc uăchoăth y:ăkh ăn ngăvayăđ căn ăngơnăhƠngăs ăt ngăn uădoanhănghi păcóătƠiăs năth ăch pănhi u,ăquyămôădoanhănghi păl nă(th ăhi năquaăt ngătƠiăs n),ăcóă
m iăquanăh ăthân thi tăv iăngơnăhƠng.ăCácăy uăt ănh ădoanhăthu,ălưiăròng,ăt ăl ăn ătrênă
t ngătƠiăs n,ăx păh ngătínăd ngăkhôngă nhăh ngăđ năkh ăn ngăti păc nătínăd ngăngơnăhƠngăc aăSMEs
1.2.2 Nghiên c u c a Yuko Nikaido, Jesim Pais, Mandira Sarma (2012)
ắDeterminantsăofăAccessătoăInstitutionalăCredităforăSmallăEnterprisesăinăIndia”
Yuko Nikaido, Jesim Pais, Mandira Sarma (2012) th c hi n nghiên c uă đ tài ắCácănhơnăt tácăđ ng kh n ngăti p c n tín d ng t ch c c a các doanh nghi p nh n
”.ăS l ng DN kh o sát là 2897ăDNăđ c kh o sát trên toàn nă , theo các tiêu chí
trên, tác gi l a ch n ra m t d li u thích h păđ phân tích Cu c kh o sát ti n hành trong
th iăgiană5ăn m.ăMôăhìnhănghiênăc u s d ng là mô hình h i quy logit có tr ng s , có
d ngănh ăsau:
Trongăđó, F(.) là hàm phân ph i logit, vì v y:
Xác su t (p) x yăraăđ DN nh năđ c tín d ng t ch c (y=1) v iăđi u ki n x
Trang 21Các bi năđ c l păđ căđ aăvƠoămôăhìnhănh ăsau:ăs l ngălaoăđ ngă(đ i di n quy môăcôngăty);ăđ tăđai,ănhƠăc a ch s h u (tài s n th ch p), s năl ng doanh nghi p (nhu
c u v v n), ngành ngh kinhădoanhăđaăd ng (bi n gi ), có tài kho n trong t ch c tín
d ngă(đ i di n cho m i quan h v i t ch c tín d ng), bi n gi h păđ ngălaoăđ ng, bi n
gi đ aăđi măđ ngăkỦăkinhădoanhă(phíaă ông,ăTơy,ăNam, B c nă ), bi n gi trìnhăđ
h c v n c a ch s h u DN, bi n gi ch s h u DN là n , bi n gi nông thôn
K t qu nghiên c u cho th y: các nhân t lƠmăt ngăkh n ngăti p c n tín d ng c a
doanh nghi p nh nă bao g m:ătrìnhăđ h c v n trung h c tr lên, có tài kho n
ngân hàng Nhân t làm gi m kh n ngăti p c n tín d ng c a doanh nghi p nh bao g m
ho tăđ ngăkinhădoanhăđaăd ng,ănôngăthôn,ăđ aăđi m kinh doanh ôngăvƠăNamă nă
Các nhân t nh ăquyămôăcôngăty,ăs năl ng doanh nghi p, giá tr tài s n c đ nh, gi i tính
c a ch s h uăkhôngătácăđ ngăđ n kh n ngăti p c n tín d ng c a DN nh
1.2.3 Nghiên c u c a Konstantinos Drakos và Nicholas Giannakopoulos (2011) ắOnătheădeterminantsăofăcreditărationing:ăFirm-level evidence from transition countries”
Konstantinos Drakos và Nicholas Giannakopoulos (2011)ăth căhi nănghiênăc uăđ ătƠiăắCácănhơnăt ătácăđ ngăđ năvi căphơnăb ătínăd ng:ăTìnhăhu ngănghiênăc uă ăcácăn căđangăchuy năđ iăn năkinhăt ”.ăD ăli uănghiênăc uăbaoăg mă9500ădoanhănghi pă ă26ăn nă
kinh t ăchuy năđ i:ă15ăn năkinhăt ă ăTrungăvƠă ôngăÂuăvƠă11ăn năkinhăt ăc aăC ngăđ ngăcácăqu căgiaăđ căl p
Konstantinos Drakos và Nicholas Giannakopoulos đ căbi tăquanătơmăđ năkh oăsátănhómăcácănhơnăt ătácăđ ngăchínhănh ăsau: (1) Thi tăl păc h iăđ uăt ăc aăcôngătyă(đ iă
di năb iăl iănhu n,ăt ngătr ngădoanhăthu,ăvƠăt ngătr ngătƠiăs năc ăđ nh), (2)ătu iăcôngă
ty, (3) quy mô công ty, (4)ăgi iătínhăc aăch ăs ăh uăchính,ă(5)ăs ăd ngăki mătoánăđ căl p,ă
(6)ăápăd ngăcácăchu năm căk ătoánăqu căt ,ă(7) duy trì các tài kho năti tăki mă(đ iădi nă
cho m iăquanăh ăăv iăngơnăhƠng)
Trang 22ălƠmăgi mătínhăkhôngăđ ngănh tăkhôngăquanăsátăđ cătrongăc ăch ăphơnăph iătínă
d ng,ăKonstantinos Drakos và Nicholas Giannakopoulos (2011) đưăđ aăvƠoămôăhìnhăcácă
bi năki măsoátă baoăg m: (1) dòng ti n, (2)ătínăd ngăth ngăm i,ăvƠă(3)ăs ăl ngăcácăđ iă
th ăc nhătranh
Bênăc nhăđó,ăhaiăông c ngăxemăxét: (1)ăt ăl ădoanhăthuăt iăth ătr ngătrongăn c,ă(2)
các công ty là thành viênăc aăm tăhi păh iăkinhădoanhăho c phòngăth ngăm i,ă(3)ăvi căcôngătyăth ng xuyên s ăd ngăInternetătrongăgiaoăd ch v iăkháchăhƠngăvƠănhƠăcungăc p,ă
(4)ătrìnhăđ h căv năc aăl căl ngălaoăđ ng.ăCácăbi nănƠyăcóăth ăcungăc păthôngătinăh uăíchăchoăcácăcôngătyăcóăđ căđi măc uătrúcăkhôngăquanăsátăđ c,ăliênăquanăđ năch tăl ngă
qu nălỦ
Tácăgi ăs ăd ngămôăhìnhăprobităđ ănghiênăc u,ăk tăqu ăki măđ nhăchoăth yăkh ăn ngă
ti păc nătínăd ngăngơnăhƠngăcƠngăcaoăcho:ă(1)ăcôngătyăcóădoanhăthuăt ngătr ng;ă(2)ăcôngătyăcóăl iănhu n;ă(3)ăcôngătyăquyămôăl n;ă(4)ăcôngătyăcóăm iăquanăh ăv iăngơnăhƠng.ăCác nhơnăt ăkhôngătácăđ ngăđ năkh ăn ngăti păc nătínăd ngăbaoăg mătu iăcôngăty,ăs ăd ngă
ki mătoánăđ căl p,ăs ăd ngăchu năm căki mătoánăqu căt ,ăcôngătyăquyămôăv a,ăgi iătínhă
c aăch ăs ăh uălƠăn
1.3 Th c tr ng v các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t
Nam
1.3.1 Gi i thi u t ng quan
Th ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNamăsauăh nă12ăn măđiăvƠoăho tăđ ngăđưăcóănh ngă
b căphátătri năđángăk ăTheoăbáoăcáoăc aă yăbanăCh ngăkhoánănhƠăn că(UBCKNN),ă
s ăl ngăcácăt ăch cătrungăgianătrên TTCKăđưăt ngăt ă7ăcôngătyăch ngăkhoánăvƠă1ăcôngătyăqu nălỦăqu ălênă106 côngătyăch ngăkhoánăvƠă47ăcôngătyăqu nălỦăqu ăT ă5ăcôngătyăn mă2000ăđ nănayăđưăcóăg nă600ăcôngătyăvƠăt ăch căniêmăy t,ăgiáătr ăv năhóaăth ătr ngăchi mă42%ăGDP.ăBênăc nhăđó,ăcácăngơnăhƠng,ăcôngătyătƠiăchính,ăcôngătyăch ngăkhoán,ăcôngătyă
qu nălỦăqu ,ăcácădoanhănghi păb oăhi m,ăqu ăđ uăt ăthamăgiaăth ătr ngăđưăgópăph năhìnhăthƠnhăm tăh ăth ngăcácănhƠăđ uăt ăchuyênănghi p ( yăbanăCh ngăkhoán nhƠăn c,ă
2013)
Trang 23Trongăn mă2009,ăTTCKăVi tăNamăđưăt ngătr ngăm nhăm ănh ăcácăchính sách kích thíchăkinhăt ăc aăChínhăph ,ăđ căbi tălƠăchínhăsáchăh ătr ălưiăsu t,ămi n gi măvƠăhoưnăthu ăthuănh p.ăT căđ ăt ngătr ngătínăd ngăcaoătrongăn mă2009ăm t m tăgópăph năthúcă
đ yăt ngătr ngănh ngăc ngăgópăph năgiúpăTTCKăt ngăm nhătr l i.ăNgoƠiăra,ăl măphátă
gi măb tătrongăn mănƠyăc ngăt oăthêmălòngătinăv ă năđ nh kinhăt ăv ămô
N mă2010ădoăápăl căl măphátăvƠălưiăsu tăt ngăcao,ănh păsiêuăcao,ătrong khiăđóăt ngă
tr ngătínăd ng,ăcungăti năgi măsoăv iăn mă2009ănênăch ăs ăVNIndexăđư gi mă2,04%.ă
M cădùăv y,ăTTCKăVi tăNamăti păt căđ tăđ cănh ngăk tăqu ăr tătích c cătrênăcácăm tăquanătr ng:ăgiáătr ăv năhóaăđ tă39%ăGDP,ăt ngă17,1%ăsoăv iăn m 2009;ăhuyăđ ngăv nă
th căt ăđ tă98,7ănghìnăt ăđ ng,ăg pă3ăl năsoăv iăn mă2009;ăgiáătr giaoăd chăbìnhăquơnăm iăphiênăđ tă2.480ăt ă đ ng;ădòngăv năn căngoƠiăvƠoăthu n trênă1ăt ă USD;ăs ăl ngătƠiăkho năcácănhƠăđ uăt ăt ngă38% ( yăbanăch ngăkhoánănhƠăn c,ă2012)
Quyămôăth ătr ngăsoăv iăGDPăb ăthuăh păkhiăm căv năhóaăth ătr ngăt iăth iăđi mă31/12/2011ăgi măđángăk ,ăch ăđ tă539.000ăt ăđ ng,ăgi mă187.000ăt ăđ ngă(26%)ăsoăv iă
m că726.000ăt ăđ ngăcu iăn mă2010 Th ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNamălƠăm tătrongă
nh ngăth ătr ngăs tăgi mă m nhănh tătrênăth ăgi iătrongăn mă2011.ăTh ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNamăch uă nhăh ngăvƠăph năánhănh ngăkhóăkh n,ăb tă năv ămôănh ăl măphátăcao,ăh ăth ngăngơnăhƠngăg păkhóăkh năv ăthanhăkho n,ăph năl nădoanhănghi păkhôngăđ tă
đ căk ăho chădoanhăthuăvƠăl iănhu năđ tăra.ăXuăh ngăsuyăgi măchi mă uăth rõăr tăv iă
HNX-Indexăgi mă48,6%,ăVNăIndexăgi mă27,5%.ă62%ăs ăc ăphi uătrênăc ă2ăsƠnăcóăth ăgiáă
d iăm nhăgiá Thanhăkho năth ătr ngăs tăgi măm nhăv iăt ngăgiáătr ăgiaoăd chăc aăc ă2ăsƠnătrongănhi uăphiênăd iăm că1.000ăt ăđ ng.ăGiáătr ăvƠăkh iăl ngăgiao d chăbìnhăquơnă1ăphiênătínhăchungăc ăHNXăvƠăHOSE (theoăph ngăth căkh păl nh)ătrongăn mă2011ălƠă790,72ă t ă đ ngă vƠă 53,25ă tri uă c ă phi uă gi mă 65%ă vƠă 30%ă soă v iă n mă tr c ( yă bană
ch ngăkhoánănhƠăn c,ă2012)
V iăvi căt ngăt iă40%ătrongă5ăthángăđ uăn măsauăđóăgi măm nhătrongă7ăthángăcònă
l i,ăth ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNamăđưăkhépăl iăn măgiaoăd chă2012ăv iănhi uăth ngă
tr măvƠăbi năđ ng Dùăg păr tănhi uăkhóăkh nănh ngăn mă2012ăv năcóăm tăk tăthúcăkháă
Trang 24đ păkhiăphiênăcu iăcùngăc aăn mă(28/12/2012)ăkhépăl iăv iăs căxanhătrênăc ă2ăsƠnăgiaoă
d ch.ăVNăIndexăch tăn mă ă413,73ăđi m,ăt ngă3,76ăđi mă(t ngăđ ngă0,92%),ăt ngăkh iă
l ngăgiaoăd chăphiênănƠyăđ tă84.321.540ăđ năv ,ăt ngă ngăgiáătr ă1.157,572ăt ăđ ng;ăHNXă Indexă ch tă n mă ă 57,09ă đi m,ă t ngă 0,94ă đi mă (t ngă đ ngă 1,67%),ă t ngă kh iă
l ngăgiaoăd chăđ tă74.725.130ăđ năv ,ăt ngă ngăgiáătr ă473.465ăt ăđ ng.ăTínhăchungăc ă
n mă2012,ăVNăIndexăt ngăt ngăc ngă62,18ăđi m,ăHNXăIndexăgi mă1,65ăđi măsoăv iăcu iă
n mă2011.ăSongăn uăsoăv iăm căđ nhămƠăth ătr ngăđ tăđ cătrong tháng 5/2012,
VN-Index và HNX-Indexă đưă đ ă m tă l nă l tă 74,34ă đi mă (soă v iă ngƠyă 8/5/2012)ă vƠă 26,70ă
đi mă(soăv iăngƠyă7/5/2012).ăQuyămôăgiaoăd chăbìnhăquơnăm iăphiênătrongăn mă2012ăđ tă1.316ăt ăđ ng,ăt ngă28%ăsoăv iăn mă2011ănh ăkéoădƠiăth iăgianăgiaoăd chăbu iăchi u
Nhìnăl iăn mă2012,ăth ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNamăv năcònăkháănhi uăb tă nădoă
c ănh ngănguyênănhơnăkháchăquanăvƠăch ăquan.ăM cădùăđưăcóănh ngăđi măsángăkinhăt ă
đ căghiănh nătrongăn mă2012ănh ăl măphátăkháăth p,ăt ăgiáă năđ nh,ălưiăsu tăgi m,ăxu tă
kh uăt ngăm nhăvƠăth ngăd ăcánăcơnăth ngăm i,ăsongăxuăth ăthoáiăv năc aăcácăt păđoƠn,ă
t ngăcôngătyăc ngăv iăv năđ ătáiăc ăc uă ăkhôngăch ăcácăt ăch cătínăd ngămƠăc ă ăcácăDNNNăkhi năth ătr ngăkhóăcóăth ăcóăđ cănh ngăc iăthi năđángăk ătrongătrungăh n
1.3.2 Tình hình kinh doanh
Quaă kh oă sátă báoă cáoă tƠiă chínhă ki mă toánă c aă 648ă doanhă nghi pă niêmă y tă trênăTTCKăVi tăNam t ăn mă2010ăđ năn mă2012, tình hình kinh doanhăc aăcácădoanhănghi păniêmăy t nh ăsau:
B ng 1.1 Tình hình doanh thu c a các doanh nghi p niêm y t
vt:ăTri uăđ ng
1 Côngăngh ă- Truy năthông 1,375,224
1,401,756
1,164,379 102% 83%
2
D chăv ăchuyênămônă- Khoa
h că- K ăthu t 111,487
151,353
177,629 136% 117%
3
D chăv ăh ătr ă- D chăv ăx ă
lỦăvƠătáiăch ărácăth i 160,869
238,345
256,311 148% 108%
Trang 254 D chăv ăl uătrúăvƠă nău ng 118,618
86,621
112,558 73% 130%
5 Giáoăd căvƠăđƠoăt o 2,164
2,007
6 Khai khoáng
5,248,044
7,767,276
10,492,011 148% 135%
7
Ngh ăthu tăvƠăd chăv ăgi iă
trí
31,583
34,041
43,201 108% 127%
8 S năxu t 29,539,801
43,863,393
45,995,846 148% 105%
9
S năxu tăNôngă- Lâm - Ng ă
nghi p 674,375
1,811,173
1,507,428 269% 83%
10
Th ngăm iă(Bánăs ăvƠăbánă
28,635,772
25,926,551 135% 91%
11 Ti năíchăc ngăđ ng 4,389,290
6,248,219
25,806,795 142% 413%
12 V năt iăvƠăkhoăbưi 2,097,373
2,735,687
3,418,591 130% 125%
13 Xơyăd ngăvƠăb tăđ ngăs n 6,014,263
6,061,796
5,605,817 101% 92%
14 TƠiăchínhăvƠăb oăhi m 23,398,409
46,186,340
54,303,080 197% 118%
15 D chăv ăkhác 141,627
46,763
252,029 33% 539%
145,270,542
175,065,275 154% 121%
Ngu n: http://www.chungkhoanphuongnam.com.vn
B ngătrênăchoăth y,ăn mă2011ădoanhăthuăc aăcácăDNăniêmăy tăcóăs ăt ngătr ngăđángăk (t ngă54%ăsoăv iăn mă2010).ăTuyănhiên,ăsangăn mă2012, tình hình kinh doanh
b tăđ uăkhóăkh n,ădoanhăthuăch ăt ngă21%ăsoăv iăn m 2011.ăTrongăđó,ăngƠnhăCôngăngh ă
- truy năthôngăvƠăS năxu tăNôngă- Lâm - Ng ănghi pădoanhăthuăgi mănhi uănh tă(17%),
ti pătheoălƠăngành Th ngăm iă(bánăs ăvƠăbánăl (gi m 9%), Xơyăd ngăvƠăb tăđ ngăs nă(gi m 8%)ầă Riêngă ngƠnh Ti nă íchă c ngă đ ngă cóă s ă t ngă tr ngă doanhă thuă đángă k ă
(313%), Giáoăd căvƠăđƠoăt oă(52%),ăngƠnhăkhaiăkhoáng,ăD chăv ăl uătrúăvƠă nău ng c ngă
cóăs ăt ngătr ngădoanhăthuăđángăk
Trang 26B ng 1.2 Tình hình l i nhu n sau thu c a các doanh nghi p niêm y t
vt:ăTri uăđ ng
1 Côngăngh ă- Truy năthông 47,570
47,742
(1,235) 100% -3%
2
D chăv ăchuyênămônă-
Khoaăh că- K ăthu t 8,348
17,706
13,953 212% 79%
3
D chăv ăh ătr ă- D chăv ăx ă
lỦăvƠătáiăch ărácăth i 15,310
3,010
17,148 20% 570%
4 D ch v ăl uătrúăvƠă nău ng 9,751
16,518
15,227 169% 92%
584,995
818,745 140% 140%
7
Ngh ăthu tăvƠăd chăv ăgi iă
trí
11,067
13,317
16,552 120% 124%
3,385,887
2,908,892 110% 86%
9
S năxu tăNôngă- Lâm - Ng ă
533,282
405,882 267% 76%
10
Th ngăm iă(Bánăs ăvƠăbánă
874,961
682,229 135% 78%
11 Ti năíchăc ngăđ ng 431,219
604,812
2,821,572 140% 467%
12 V năt iăvƠăkhoăbưi 107,466
161,928
201,647 151% 125%
13 Xơyăd ngăvƠăb tăđ ngăs n 1,544,256
1,124,295
433,957 73% 39%
14 TƠiăchínhăvƠăb oăhi m 4,525,713
5,422,797
6,941,412 120% 128%
15 D chăv ăkhác 2,929
3,011
4,234 103% 141%
Ngu n: http://www.chungkhoanphuongnam.com.vn
V ăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanh,ăcácăDNăniêmăy tătrênăTTCKăVi tăNamăcóăhi uă
qu t ng d năt ă2010ăđ nă2012ă(n mă2011 t ngă16% soăv iăn mă2010;ăn mă2012ăt ngă
19%ăsoăv iăn mă2011).ăTrongăđó,ăl iănhu năsauăthu ăn mă2012ăsoăv iăn mă2011c aăm tă
Trang 27s ăngƠnhăt ngăđángăk ănh ăngƠnhăd chăv ăh ătr ă-d chăv ăx ălỦăvƠătáiăch ărácăth iă(t ngă
470%),ăngƠnhăTi năíchăậ c ngăđ ngă(t ngă367%)ầăTuyănhiên,ăbênăc nhăđóăn mă2012ă
c ngăcóăm tăs ăngƠnhăcóăl iănhu năsauăthu ăgi măm nhănh ngƠnhăcôngăngh - truy nă
thông (ch ăb ngăâm 3% soăv iăn mă2011);ăti pătheoălƠăcácăngƠnh Giáoăd căvƠăđƠoăt oă(ă
b ngă24%ăsoăv iăn mă2010),ă Xơyăd ngăvƠăb tăđ ngăs nă(b ngă39%ăsoăv iăn mă2011)ầă
Vìăv y,ăc năcóăcácăgi iăphápăh ătr ăk păth iăđ căbi tălƠăv ăv năđ cácăDNănƠyăcóăth ăv tă
qua khóăkh nătrongăgiaiăđo năhi n nay
8,061,337
8,428,199 133% 105%
919,993 177% 131%
737,428 163% 90%
4
D chăv ăl uătrúăvƠă nă
u ng 463,073
543,369
586,501 117% 108%
5 Giáoăd căvƠăđƠoăt o 66,284
89,079
88,650 134% 100%
6 Khai khoáng
32,030,070
42,340,688
54,012,112 132% 128%
7
Ngh ăthu tăvƠăd chă
v ăgi iătrí -
122,007
8 S năxu t 111,979,875
154,658,669
193,690,503 138% 125%
9
S năxu tăNôngă- Lâm
- Ng ănghi p 4,746,204
6,759,829
7,971,610 142% 118%
10
Th ngăm iă(Bánăs ă
vƠăbánăl ) 28,552,745
41,968,828
46,648,311 147% 111%
Trang 2811 Ti năíchăc ngăđ ng 25,669,866
29,289,910
83,418,411 114% 285%
12 V năt iăvƠăkhoăbưi 23,603,907
20,881,768
22,737,804 88% 109%
13
Xơyăd ngăvƠăb tă
đ ngăs n 66,668,188
103,326,970
117,341,632 155% 114%
14
TƠiăchínhăvƠăb oă
hi m 1,022,954,655
1,476,008,903
1,784,079,832 144% 121%
15 D chăv ăkhác -
1,661,165
1,887,237,605
2,323,486,623 143% 123%
Riêng ngành D chăv ăh ătr ă- d chăv ăx ălỦăvƠătáiăch ărácăth iăn mă2012ăcóăt ngătƠiăs nă
gi măsoăv iăn mă2011ă10%
Trongă c ă c uă v ă tƠiă s n,ă t ă tr ngă tƠiă s nă c ă đ nhă chi mă bìnhă quơnă n mă 2012ă lƠă44,9%.ăTùyătheoăđ căđi măriêng c aăt ngănhómăngƠnh,ăt ătr ngătƠiăs năc ăđ nhăs ăkhácănhauăgi aăcácănhómăngƠnh,ăc ăth ăth ăt ăt ătr ngătƠiăs năc ăđ nhăt ăth păđ năcaoănh ăsau:ăNgh ăthu tăvƠăd chăv ăgi iătríă(chi mă14,3%ătrênăt ngătƠiăs n),ăTh ngăm iă(chi mă29,2%ătrênăt ngătƠiăs n),ăD chăv ăchuyênămônă- Khoaăh că- K ăthu tă(chi mă31,3%ătrênăt ngătƠiă
s n),ăD chăv ăh ătr ă- D chăv ăx ălỦăvƠătáiăch ărácăth iă(chi mă34,9%ătrênăt ngătƠiăs n),ăXơyăd ngăvƠăb tăđ ngăs nă(chi mă40,7%ătrênăt ngătƠiăs n),ăCôngăngh ă- Truy năthôngă(chi mă46,1%ătrênăt ngătƠiăs n),ăS năxu tă(chi mă47,8%ătrênăt ngătƠiăs n),ăS năxu tăNôngă
- Lâm - Ng ănghi pă(chi mă51,0%ătrênăt ngătƠiăs n),ăTi năíchăc ngăđ ngă(chi mă52,5%ătrênă t ngă tƠiă s n),ă Khaiă khoáng (chi mă 57,0%ă trênă t ngă tƠiă s n),ă V nă t iă vƠă khoă bưiă(chi mă61,7%ătrên t ngătƠiăs n),ăGiáoăd căvƠăđƠoăt oă(chi mă68,1%ătrênăt ngătƠiăs n),ă
D chăv ăl uătrúăvƠă nău ngă(chi mă78,3%ătrênăt ngătƠiăs n)
Trang 291.3.3.2 Ngu n v n
- V năch ăs ăh u
B ng 1.4 Tình hình v n ch s h u c a các doanh nghi p niêm y t
3,337,838
3,319,494 136% 99%
2
D chăv ăchuyênămônă-
Khoaăh că- K ăthu t 237,940
354,777
482,927 149% 136%
3
D chăv ăh ătr ă- D chă
v ăx ălỦăvƠătáiăch ărácă
th i 272,857
415,851
412,794 152% 99%
4
D chăv ăl uătrúăvƠă nă
u ng 262,894
407,005
412,223 155% 101%
5 Giáoăd căvƠăđƠoăt o 61,174
86,949
86,785 142% 100%
6 Khai khoáng
10,936,639
15,094,305
18,134,776 138% 120%
7
Ngh ăthu tăvƠăd chăv ă
gi iătrí -
115,280
8 S năxu t 57,701,830
74,496,663
85,882,588 129% 115%
9
S năxu tăNôngă- Lâm
- Ng ănghi p 3,418,904
4,705,834
6,056,820 138% 129%
10
Th ngăm iă(Bánăs ă
vƠăbánăl ) 9,589,964
13,148,664
15,304,545 137% 116%
11 Ti năíchăc ngăđ ng 11,610,692
12,709,087
38,632,340 109% 304%
12 V năt iăvƠăkhoăbưi 8,880,264
8,861,495
9,891,428 100% 112%
13
Xơyăd ngăvƠăb tăđ ngă
s n 30,088,296
45,668,376
46,848,748 152% 103%
14 TƠiăchínhăvƠăb oăhi m 111,084,270
147,134,303
189,658,359 132% 129%
15 D chăv ăkhác -
182,823
326,719,250
415,420,498 132% 127%
Ngu n: http://www.chungkhoanphuongnam.com.vn
Trang 30N mă2012,ăt ngăv năch ăs ăh u c aăt tăc ăcácăDNăniêmăy tătrênăsƠnăch ngăkhoánă
VN là 415.420.498 tri uăđ ng,ăt ngă27%ăsoăv iăn mă2011.ăN uăsoăv iăn mă2010,ăthìăv nă
ch ăs ăh uăt ngă80.115.694 tri uăđ ngă(t ngăđ ngă18%).ăV năch ăs ăh uăc aă648ăDNăniêmăy tăhƠngăn măt ngăch ăy uăt ăngu năl iănhu năsauăthu
M tăs ăngƠnhăcóăt ăl ăv năch ăs ăh u/t ngăngu năv năth pănh :ăD chăv khác (7%), tƠiăchínhăvƠăb oăhi mă(11%),ăth ngăm iă(bánăs ăvƠăl )ă(33%).ăCònăl iăcácăngƠnhăkhácă
đ uăcóăt ăl ăv năch ăs ăh u/t ngăngu năv năt ngăđ iăcao
4,610,962
4,924,631 129% 107%
417,448 210% 126%
318,721 170% 81%
4
D chăv ăl uătrúăvƠă nă
u ng 200,179
136,365
174,278 68% 128%
5 Giáoăd căvƠăđƠoăt o 5,110
2,130
6 Khai khoáng
20,951,885
26,955,959
34,082,525 129% 126%
7
Ngh ăthu tăvƠăd chă
v ăgi iătrí -
6,727
8 S năxu t 53,113,255
75,342,523
100,721,849 142% 134%
9
S năxu tăNôngă- Lâm
- Ng ănghi p 1,309,931
2,004,817
1,860,762 153% 93%
10
Th ngăm iă(Bánăs ă
vƠăbánăl ) 17,853,857
27,178,061
30,099,745 152% 111%
11 Ti năíchăc ngăđ ng 14,031,722
16,295,546
42,676,878 116% 262%
12 V năt iăvƠăkhoăbưi 10,966,224
11,077,325
11,836,586 101% 107%
Trang 3113
Xơyăd ngăvƠăb tă
đ ngăs n 35,135,545
54,459,851
67,755,887 155% 124%
14
TƠiăchínhăvƠăb oă
hi m 901,067,276
1,325,622,269
1,591,286,420 147% 120%
15 D chăv khác -
1,478,343
1,545,896,982
1,888,686,561 146% 122%
Ngu n: http://www.chungkhoanphuongnam.com.vn
N mă2012,ăt ngăs ăn ăph iătr ăc aă648ăDNăniêmăy tălƠă1.888.686.561 tri uăđ ng,ă
t ngă22%ăsoăv iăn mă2011.ăTrongăđó,ăngƠnhăTi năíchăậ c ngăđ ng cóăt ngăs ăn ăph iătr ă
t ngăcaoănh t,ăt ngă162%;ăti pătheoălƠăcácăngƠnh:ăNgh ăthu tăvƠăd chăv ăgi iătríă(t ngă
109%), S năxu tă(t ngă34%) ăBênăc nhăđóăc ngăcóăm tăs ăngƠnhăcó t ngăs ăn ăph iătr ă
gi mănh :ăD chăv ăh ătr ă- d chăv ăăx ălỦăvƠătáiăch ărácăth iăă(gi mă19%),ăGiáoăd căvƠăđƠoăt oă(gi mă12%),ăS năxu tăNôngă- Lâm - Ng ănghi pă(gi mă7%)ầ
1.3.3.3 H sô n / V n ch s h u
N ăcóăvaiătròălƠăngu năv nătƠiătr ăquanătr ngătrongăc uătrúcăv năc aădoanhănghi p,ă
n ăcóătácăđ ngăhaiăm tăđ năvi căt iăđaăhóaăl iănhu năchoăcácăch ăs ăh u.ăM tăquy tăđ nhă
c uătrúcăv năđúngăđ năcóăth ăkhuy chăđ iăđ căl iănhu năchoăcácăch ăs ăh u.ăNg căl i,ă
n uădoanhănghi păvayăn ămƠăs ăd ngăngu năvayăkhôngăhi uăqu ăthìăs ălƠmăchoăl iănhu nă
c aădoanhănghi păgi măm nh.ăSauăđơyălƠănh ngăphơnătíchăv ătìnhăhìnhăc uătrúcăv năc aăcácădoanhănghi păniêmăy t hi nănay
B ng 1.6 H s n /V n ch s h u c a các doanh nghi p niêm y t (l n)
1 Côngăngh ă- Truy năthông 1.46
1.38
1.48
2
D chăv ăchuyênămônă- Khoa
h că- K ăthu t 0.67
0.94
0.86
3
D ch v ăh ătr ă- D chăv ăx ălỦă
vƠătáiăch ărácăth i 0.85
0.95
0.77
4 D chăv ăl uătrúăvƠă nău ng 0.76
0.34
0.42
Trang 325 Giáoăd căvƠăđƠoăt o 0.08
0.02
0.02
6 Khai khoáng
1.92
1.79
1.88
7 Ngh ăthu tăvƠăd chăv ăgi iătrí
0.06
0.13
8 S năxu t 0.92
1.01
1.17
9
S năxu tăNôngă- Lâm - Ng ă
0.43
0.31
10 Th ngăm iă(Bánăs ăvƠăbánăl ) 1.86
2.07
1.97
11 Ti năíchăc ngăđ ng 1.21
1.28
1.10
12 V năt iăvƠăkhoăbưi 1.23
1.25
1.20
13 Xơyăd ngăvƠăb tăđ ngăs n 1.17
1.19
1.45
14 TƠiăchínhăvƠăb oăhi m 8.11
9.01
8.39
8.09
13.64
4.73
4.55
Ngu n:ăT ngăh păc aătácăgi ăt ăs ăli uătrênătrang chungkhoanphuongnam.com.vn
H ăs ăn ăph iătr /v năch ăs ăh uăbìnhăquơnăn mă2012 là 4.55 l n,ăh ăs ănƠyăkháăcaoăchoăth yăcácădoanhănghi păniêmăy tăs ăd ngăhìnhăth căhuyăđ ngăv năb ngăn ăkháănhi u Xétăt ngănhómăngƠnhăcóă2ănhómăngƠnhăt ăl ăn ăph iătr /v năch ăs ăh uăr tăcao:ăngƠnhă
d chăv ăkhácă(13.64ăl n),ăngƠnhătƠiăchínhăvƠăb oăhi mă(8.39ăl n)
Báoăcáoăh pănh tăc aăm tăs ăngƠnhăcóăH ăs ăn ăph iătr /v năch ăs ăh uăth p,ăđóălƠ:ăGiáoăd căvƠăđƠoăt o (0,02),ăNgh ăthu tăvƠăd chăv ăgi iătrí (0,13),ăS năxu tăNôngă- Lâm -
Ng ănghi p (0,31)ầ
Trang 33Ngu n:ăT ngăh păc aătácăgi ăt ăs ăli uătrênătrangăchungkhoanphuongnam.com.vn
B ngătrênăchoăth y,ăh uăh tăcácăkho năn ăc aăcácăDNăniêmăy tălƠăn ăng năh n,ăn mă2012ăt ăl ăn ăng năh năb ng 347%ăv năch ăs ăh u,ătrongăkhiăđóăt ăl ăn ădƠiăh năch ăb ng
83%ăv năch ăs ăh u.ă i uănƠyănóiălênăs ăkhôngăb năv ngătrongăc ăc uăv n.ăB iăvìăvi că
Trang 34duyătrìăm tăc uătrúcăv năthiênăv ăn ăng năh năquáănhi uăc ngăs ălƠmăchoăr iăroăchiătr ăcácăkho năvayătrongăt ngălaiăl năvƠăđ ngăth iăkhôngăcóăngu năđ ăchiătr ăk păcácăkho năn ă
ng năh năđ năh nătr ă
Ch ngă1,ătácăgi đưăkháiăquát v các nhân t tácăđ ngăđ n kh n ngăti p c n tính
d ng ngân hàng và trình bày th c tr ng v các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng
ch ng khoán Vi t Nam Ngoài ra, tác gi đưăt ng h p và trình bày m t s k t qu nghiên
c u trên th gi i v các nhân t tácăđ ngăđ n kh n ngăti p c n tín d ng ngân hàng c a
doanh nghi p.ă Ch ngă ti p theo tác gi s trình bày mô hình nghiên c u g m có xây
d ng mô hình và l a ch n các bi năđ i di n cho mô hình
Trang 35CH NGă2
2.1 Ngu n s li u và p h ngăpháp ch n m u
2.1.1 Ngu n s li u
- D ăli uăchínhăth căđ căthuăth păt ăbáoăcáoătƠiăchínhăn mă2010,ă2011,ă2012 đưă
đ căki mătoánăc aăcácădoanhănghi p niêmăy tătrênăsƠnăGDCK TP.HCM (HOSE) và Hà
N iă(HNX).ăThôngătinăthuăth pălƠ tìnhăhìnhăs năxu tăkinhădoanh,ătình hình tài chính theo
ngành c aăcácăDNăniêmăy t thông qua các trang web c aăS ăGDCKăTP.HCM,ăS ăGDCKăHƠăN i, CôngătyăC ăph năCh ngăkhoánăPh ngăNamầ
2.1.2 Ph ngăphápăch n m u
Trongăph măviăc aăđ ătƠiănƠy,ătácăgi ăs ăd ngăph ngăphápăch năm uăphơnăt ngă
(stratified sampling) đ ăch năm uănghiênăc u,ăc ăth :
Tr cătiênătácăgi ăphơnăchiaăt ngăth ănghiênăc uăthành hai t ătheoătiêuăth c có liên quanăđ năm căđíchănghiênăc u đóălƠăcácăDNătheoăsƠnăGDCKă(sƠnăGDCK TP.HCM và Hà
N i) và s ăđ năv ăm uăch năraă ăm iăt tuơnătheoăt ăl ăs ăđ năv ăt ăđóăchi mătrongăt ngă
th nghiênăc u.ăSauăđóătrongăt ngăt ,ătácăgi ădùng ph ngăpháp ch năm uăng uănhiênăh ă
th ng đ ăch năraăcácăđ năv ăc aăm u
D aăvƠoăb ngăch năc ăm uădoăKrejcieă&.ăMorgană(1970)ăcôngăb ă(xemăph ăl c 1),
đ ngăth iătheoăS ăGDCKăTP.HCM và S ăGDCKăHƠăN i t ngăs ădoanhănghi păniêmăy tă
đ nă ngƠyă 20/08/2013ă trênă 02ă sƠnă nƠy là 737 doanhă nghi p,ă lo iă tr ă 40ă doanhă nghi păngƠnhătƠiăchínhă&ăb oăhi m,ăs ădoanhănghi pătrongăt ngăth ănghiênăc uălƠă697ădoanhănghi p,ăvìăv yăđ ătƠiăch năkíchăth căm uălƠă242 m u.ă
Ngoài ra, t ngă s ă doanhă nghi pă niêmă y tă trênă sƠnă GDCK TP.HCM là 293 DN, chi mă42,04%;ăt ngăs ădoanhănghi păniêmăy tătrênăsƠnăGDCKăHƠăN iălƠă404ăDN,ăchi mă