Hành vi khách hàng Ngân hàng .... Hình nh ngân hàng hình nh th ng hi u ngân hàng ..... Hình nh nhân viên .... Phân tích nhân t khám phá EFA ..... Gi i pháp v nâng cao hình nh ngân hàng .
Trang 2Tôi xin cam đoan Lu n v n th c s kinh t “Phân tích các nhân t nh h ng
đ n quy t đ nh g i ti t ki m c a khách hàng t i Ngân hàng TMCP Ngo i th ng
Vi t Nam” là công trình nghiên c u c a riêng tôi
Các k t qu nghiên c u trong Lu n v n là trung th c và ch a t ng đ c công
b trong b t k công trình nào khác
TP H Chí Minh, ngày 11 tháng 11 n m 2013
Trân tr ng
Ph m Th y Ph ng Uyên
Trang 3
L I CAM OAN
DANH M C CÁC T VI T T T
DANH M C CÁC B NG
M U 1
CH NG 1: C S LÝ LU N V TI N G I TI T KI M VÀ CÁC NHÂN T NH H NG N QUY T NH G I TI T KI M 4
1.1 Ti n g i ti t ki m 4
1.1.1 Khái ni m 4
1.1.2 Phân lo i 4
1.1.3 T m quan tr ng c a nghi p v huy đ ng ti n g i ti t ki m 5
1.2 Hành vi khách hàng Ngân hàng 6
1.2.1 Nh ng đ c thù c a d ch v ngân hàng tác đ ng đ n hành vi mua c a ng i tiêu dùng 6
1.2.2 Ti n trình mua c a khách hàng ngân hàng 7
1.2.3 Các y u t nh h ng đ n hành vi khách hàng Ngân hàng 9
1.3 Các nghiên c u tr c đây 16
1.3.1 Các nghiên c u trong n c 16
1.3.2 Các nghiên c u n c ngoài 17
1.4 Bài h c kinh nghi m c a các n c 18
1.4.1 Bài h c kinh nghi m t Nh t B n 18
1.4.2 Bài h c kinh nghi m t ngân hàng Autralia (ANZ Bank) 18
1.5 Các nhân t nh h ng đ n quy t đ nh g i ti t ki m t i ngân hàng Vietcombank 19
1.5.1 Hình nh ngân hàng (hình nh th ng hi u ngân hàng) 19
1.5.2 Lãi su t 19
1.5.3 Th t c giao d ch 20
Trang 41.5.6 S thu n ti n 21
1.5.7 Hình nh nhân viên 21
1.6 Mô hình nghiên c u đ xu t 22
K t lu n ch ng 1: 23
CH NG 2: ÁNH GIÁ TH C TR NG V TI N G I TI T KI M T I NGÂN HÀNG NGO I TH NG VI T NAM 24
2.1 Các s n ph m ti n g i ti t ki m t i Vietcombank 24
2.1.1 Ti t ki m không k h n 24
2.1.2 Ti t ki m có k h n 24
2.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh 25
2.2.1 K t qu ho t đ ng kinh doanh 25
2.2.2 Tình hình huy đ ng v n 26
2.2.3 ánh giá n ng l c c nh tranh c a Vietcombank v huy đ ng v n 33
K t lu n ch ng 2: 35
CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U VÀ K T QU NGHIÊN C U 36
3.1 Ph ng pháp nghiên c u 36
3.1.1 Nghiên c u s b 36
3.1.2 Nghiên c u chính th c 37
3.2 K t qu kh o sát 40
3.2.1 c đi m m u kh o sát 40
3.2.2 Ki m đ nh thang đo 45
3.2.3 Phân tích nhân t khám phá EFA 48
3.2.4 Ki m đ nh mô hình và gi thuy t nghiên c u 52
3.3 ánh giá k t qu nghiên c u 59
3.3.1 Các nhân t nh h ng đ n quy t đ nh g i ti t ki m c a khách hàng t i Vietcombank 59
Trang 53.3.3 So sánh k t qu kh o sát so v i các nghiên c u tr c đây 63
CH NG 4: GI I PHÁP VÀ KI N NGH 66
4.1 nh h ng v công tác huy đ ng v n c a Vietcombank 66
4.2 Gi i pháp đ thúc đ y khách hàng g i ti t ki m t i Vietcombank 67
4.2.1 Gi i pháp v thay đ i chính sách lãi su t 67
4.2.2 Gi i pháp t ng c ng s thu n ti n cho khách hàng 68
4.2.3 Gi i pháp t ng c ng hình nh nhân viên 70
4.2.4 Gi i pháp v nâng cao hình nh ngân hàng 71
4.2.5 Gi i pháp đ n gi n hóa th t c giao d ch 72
4.2.6 Gi i pháp v nh h ng c a ng i thân 72
4.3 Ki n ngh 73
4.3.1 Ki n ngh v i c quan qu n lý nhà n c 73
4.3.2 Ki n ngh v i NHNN 74
K t lu n ch ng 4: 75
K T LU N 76 TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 6ATM : Automated Teller Machine (Máy rút ti n t đ ng)
EFA : Exploratory Factor Analysis (Phân tích nhân t khám phá)
Trang 7Hình 1.1: Mô hình nghiên c u và các gi thuy t
Hình 2.1: Ngu n v n huy đ ng ti n g i giai đo n 2010 - 2012
Hình 2.2: C c u huy đ ng ti n g i giai đo n 2010 - 2012
Hình 2.3: Huy đ ng ti n g i theo lo i ti n t giai đo n 2010 - 2012
Hình 2.4: C c u huy đ ng ti n g i theo lo i ti n t giai đo n 2010 - 2012
Hình 3.1: Quy trình th c hi n nghiên c u
Hình 3.2: K t qu kh o sát lý do khách hàng g i ti t ki m
Hình 3.3: K t qu kh o sát lý do khách hàng l a ch n Vietcombank đ g i ti t ki m Hình 3.4: K t qu kh o sát k h n g i ti n c a khách hàng đang s d ng
Hình 3.5: K t qu kh o sát lo i ti n g i c a khách hàng đang s d ng
Hình 3.6: Mô hình các nhân t tác đ ng đ n quy t đ nh g i ti t ki m c a khách hàng t i Vietcombank
Trang 8B ng 2.1: K t qu ho t đ ng c a Vietcombank qua các n m
B ng 2.2: Tình hình Huy đ ng ti n g i giai đo n 2010 - 2012
B ng 2.3: Các ch tiêu đánh giá tình hình huy đ ng ti n g i t i ngân hàng TMCP
Vi t Nam giai đo n 2010 - 2012
B ng 2.4: Huy đ ng ti n g i theo lo i ti n t c a Vietcombank giai đo n 2010 - 2012
B ng 3.1: K t qu thông tin cá nhân c a khách hàng
B ng 3.2: K t qu ki m đ nh Cronbach’s Alpha thang đo các nhân t nh h ng
đ n quy t đ nh g i ti t ki m t i Vietcombank l n 1
B ng 3.3: K t qu ki m đ nh Cronbach’s Alpha thang đo Hình nh nhân viên l n 2.
B ng 3.4: K t qu ki m đ nh Cronbach’s Alpha thang đo quy t đ nh g i ti t ki m
B ng 3.5: B ng t ng h p v phân tích thang đo c a các nhân t
Trang 9M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
V i b t k doanh nghi p nào, v n là m t trong các y u t đ u vào c b n c a quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh i v i ngân hàng th ng m i - t ch c kinh doanh ti n t mà ho t đ ng ch y u và th ng xuyên là nh n ti n g i c a khách hàng và cho vay t s ti n huy đ ng đ c, đ ng th i làm các d ch v ngân hàng thì vai trò c a ngu n v n càng tr nên đ c bi t quan tr ng Qui mô c c u và các đ c tính c a ngu n v n quy t đ nh h u h t các ho t đ ng c a m t NHTM bao
g m qui mô, c c u, th i h n tài s n và kh n ng cung ng d ch v , t đó quy t
đ nh kh n ng sinh l i và s an toàn c a ngân hàng
Trong khi ch a khai thác đ c s l ng l n ti n nhàn r i trong các t ch c kinh t và dân c , nhi u ngân hàng hi n v n ph thu c vào ngu n v n vay, k c vay c a ngân hàng n c ngoài đ đáp ng cho nhu c u t ng tr ng tài s n, vì v y chi phí ngu n v n cao, s n đ nh và hi u qu kinh doanh th p và ch a phát huy n i
l c đ phát tri n m t cách v ng ch c Các ngân hàng Vi t Nam hi n nay đ u trong tình tr ng thi u v n trung và dài h n cho nhu c u đ u t Vi c thu hút ngu n v n
v i chi phí cao, s n đ nh th p và không phù h p v i s d ng v n v qui mô, c
c u làm h n ch kh n ng sinh l i, đ ng th i đ t ngân hàng tr c nguy c r i ro lãi
su t, r i ro thanh kho n và h n n a có th d n đ n s m t n đ nh trong toàn b h
th ng tài chính Do v y, yêu c u t ng c ng huy đ ng v n có m c chi phí h p lý và
n đ nh cao đ c đ t ra h t s c c p thi t đ i v i các NHTM Vi t Nam
Trên th tr ng hi n nay có r t nhi u kênh đ u t khác nhau v i m c sinh l i
và r i ro khác nhau thì v n có r t nhi u ng i ch n hình th c ti n g i ti t ki m Tuy nhiên lãi su t ti t ki m ch a h p d n đ i v i ngu n ti n nhàn r i H n n a, s c nh tranh ngày càng gia t ng gi a các ngân hàng th ng m i và có thêm ho t đ ng c a các t ch c phi ngân hàng v huy đ ng v n nh B o hi m, Qu h tr phát tri n,
B u đi n, Kho b c huy đ ng trái phi u Vì v y khách hàng th c s có r t nhi u l a
ch n g i ti n t i các ngân hàng và ngân hàng đ thu hút v n thì đ a ra nhi u
Trang 10ch ng trình qu ng cáo, chiêu th , khuy n mãi h p d n Nh v y, y u t nào nh
h ng đ n quy t đ nh g i ti n c a ng i dân t i các ngân hàng?
Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam (Vietcombank), trong nh ng n m
g n đây, đã không ng ng đ y m nh và phát huy th m nh c a mình đ d n đ u trong lnh l c kinh doanh ti n t , đ ng th i th c hi n t t các chi n l c kinh doanh
c a mình Vietcombank đ c c ng đ ng trong n c và qu c t bi t đ n và ghi nh n
là m t trong nh ng ngân hàng l n t i Vi t Nam, Vietcombank đã và đang tìm ki m
và gi khách hàng b ng các chính sách ch m sóc, u đãi khách hàng, t ng c ng huy đ ng các kênh v n nhàn r i trong nhân dân, nh t là kênh ti t ki m cá nhân Chính vì nh ng lý do trên, tôi đã ch n đ tài “Phân tích các nhân t nh
đó đem l i thông tin giúp Ban lãnh đ o Vietcombank xây d ng các chi n l c huy
Trang 11- Ph m vi nghiên c u: tài nghiên c u t p trung trên đ a bàn Thành ph H Chí Minh Ngu n s li u s c p đ c thu th p t 250 khách hàng cá nhân trên đ a bàn Thành ph H Chí Minh S li u đ c thu th p trong tháng 9/2013 Ngu n s
li u th c p v tình hình huy đ ng v n Vietcombank đ c thu th p t các báo cáo tài chính hàng n m c a ngân hàng
4 Ph ng pháp nghiên c u
Phân tích t ng h p: k t h p phân tích đ nh tính và đ nh l ng trong nghiên
c u Tr c tiên, s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh tính thông qua th o lu n nhóm v i các đ i t ng nghiên c u và nh ng ng i có kinh nghi m v l nh v c huy
đ ng v n qua hình th c ti t ki m nh m b sung nh ng tiêu chí đánh giá, đi u ch nh thang đo và xây d ng b ng câu h i Sau đó ti n hành nghiên c u đ nh l ng, xác
đ nh các nhân t và các thu c tính đo l ng và hi u ch nh thang đo cu i cùng và
ti n hành thu th p d li u thông qua vi c kh o sát khách hàng
M u và thông tin m u: Ch n m u thu n ti n, đ i t ng là nh ng ng i hi n
có giao d ch v i Vietcombank và ph ng v n tr c ti p b ng b ng câu h i Mô hình
đo l ng g m 28 bi n quan sát, s d ng thang đo Likert 5 b c kho ng đ l ng hóa
Ch ng 2: ánh giá th c tr ng v ti n g i ti t ki m t i ngân hàng Ngo i
th ng Vi t Nam
Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u và k t qu nghiên c u
Ch ng 4: Gi i pháp và ki n ngh
Trang 12Ti n g i ti t ki m là kho n ti n c a cá nhân đ c g i vào tài kho n ti n g i
ti t ki m, đ c xác nh n trên th ti t ki m, đ c h ng lãi theo quy đ nh c a t
Khách hàng g i ti t ki m có th là cá nhân ng i Vi t Nam ho c cá nhân
ng i n c ngoài đang sinh s ng và ho t đ ng h p pháp t i Vi t Nam ho c các cá nhân ng i c trú có nhu c u g i ti n ngân hàng vì các m c đích nh ti t ki m, sinh l i, an toàn Nh v y, khách hàng g i ti t ki m là các cá nhân s d ng s n
t ng lai i v i khách hàng khi l a ch n hình th c ti n g i này thì m c tiêu an toàn và ti n l i quan tr ng h n m c tiêu sinh l i i v i ngân hàng, vì lo i ti n g i này khách hàng mu n rút ra b t c lúc nào c ng đ c nên ngân hàng ph i đ m b o
Trang 13Do v y, m c lãi su t đóng vai trò quan tr ng đ thu hút đ c đ i t ng khách hàng này, m c lãi su t th ng cao h n m c lãi su t không k h n Ngoài ra, m c lãi su t còn thay đ i tùy theo lo i k h n, lo i ti n t g i, và tùy theo uy tín, r i ro c a ngân hàng nh n g i ti n
1.1.3 T m quan tr ng c a nghi p v huy đ ng ti n g i ti t ki m
Nghi p v huy đ ng v n không mang l i l i nhu n tr c ti p cho ngân hàng
nh ng nó là nghi p v r t quan tr ng M t ngân hàng th ng m i đ c c p phép thành l p ph i có v n đi u l theo quy đ nh Tuy nhiên v n đi u l ch đ tài tr cho tài s n c đ nh nh tr s , v n phòng, máy móc thi t b c n thi t cho ho t đ ng ch
ch a đ v n đ ngân hàng th c hi n các ho t đ ng kinh doanh nh c p tín d ng và các d ch v ngân hàng khác có v n ph c v cho ho t đ ng này ngân hàng ph i huy đ ng v n t khách hàng Nghi p v huy đ ng v n nói chung và huy đ ng ti n
g i ti t ki m nói riêng có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i ngân hàng c ng nh đ i v i khách hàng
1.1.3.1 i v i ngân hàng th ng m i
Nghi p v huy đ ng v n, trong đó ti n g i ti t ki m là m t b ph n quan
tr ng, góp ph n mang l i ngu n v n cho ngân hàng th c hi n các nghi p v kinh doanh khác Không có nghi p v huy đ ng v n, ngân hàng s không đ v n tài tr cho ho t đ ng c a mình M t khác, thông qua nghi p v huy đ ng v n ngân hàng
có th đo l ng đ c uy tín c ng nh s tín nhi m c a khách hàng đ i v i ngân
Trang 14hàng T đó, ngân hàng có các bi n pháp không ng ng hoàn thi n ho t đ ng huy
đ ng v n đ gi v ng và m r ng quan h v i khách hàng
1.1.3.2 i v i khách hàng
Nghi p v huy đ ng ti n g i ti t ki m không ch quan tr ng đ i v i ngân hàng
mà còn có ý ngha quan tr ng đ i v i khách hàng Nghi p v huy đ ng ti n g i ti t
ki m cung c p cho khách hàng m t kênh ti t ki m và đ u t nh m làm ti n c a h sinh l i, t o c h i cho h có th gia t ng tiêu dùng trong t ng lai M t khác, nghi p v huy đ ng ti n g i ti t ki m còn cung c p cho khách hàng m t n i an toàn
đ c t tr và tích l y v n t m th i nhàn r i Cu i cùng, nghi p v huy đ ng ti n g i
ti t ki m giúp cho khách hàng có c h i ti p c n các d ch v khác c a ngân hàng,
đ c bi t là d ch v thanh toán qua ngân hàng và d ch v tín d ng khi khách hàng
c n v n cho nhu c u kinh doanh ho c c n ti n cho tiêu dùng
1.2 Hành vi khách hàng Ngân hàng
1.2.1 Nh ng đ c thù c a d ch v ngân hàng tác đ ng đ n hành vi mua
c a ng i tiêu dùng
Tính vô hình: S khác bi t ch y u gi a d ch v và hàng hóa là tính vô hình,
ng i ta cho r ng không th nhìn th y, s mó, n m th đ i v i d ch v trong khi có
th dùng cho các hàng hóa v t ch t i u này có ngh a là s khó kh n đ đánh giá
d ch v Tính vô hình t o ra hai v n đ đ c bi t cho ngân hàng và các đ nh ch tài chính: th nh t, khi làm cho nh n th c v s n ph m tr nên khó kh n, chúng đã
ph c h p ngay t đ u quá trình quy t đ nh tiêu dùng r c r i khi mua d ch v ngân hàng; th hai, tính vô hình c ng có ngh a là t thân các s n ph m th ng không
đ c tr ng bày ho c phô di n cho khách hàng đã ch a đ ng nh ng v n đ cho ho t
đ ng qu ng cáo và dùng th s n ph m
Tính không tách r i: tính không tách r i hình thành t vi c d ch v đang
đ c x lý ho c tr i nghi m Do đó, d ch v tr thành m t hành đ ng x y ra cùng lúc v i s h p tác gi a ng i tiêu dùng và ngân hàng và các đ nh ch tài chính khác
Tính không đ ng nh t: đ c tr ng c a tính không đ ng nh t trong s n xu t và
tiêu dùng đã làm cho các d ch v tr nên không n đ nh h n v m t ch t l ng Ví
Trang 15d nh : hai ng i có th đ u t cùng m t s ti n vào cùng s n ph m đ u t v i cùng k h n nh ng vì h b t đ u vi c đ u t vào nh ng th i đi m khác nhau thì h
có th b nh h ng b i nh ng đi u ki n khác nhau c a n n kinh t và l i nhu n thu
đ c c ng khác nhau Ng i nh n đ c m c l i nhu n cao hài lòng v i ch t l ng
c a s n ph m đ u t , còn ng i kia thì ng c l i
Tính mau h ng: đ c tr ng c a tính mau h ng th hi n b n ch t t c th i c a
s n ph m x y ra nh là k t qu c a vi c s n xu t và tiêu dùng đ ng th i, do v y nhà cung c p d ch v không th hình thành và duy trì hàng t n kho N ng l c s n xu t
ch a đ c s d ng c a nhà cung c p d ch v đành ph i b không, lãng phí tr khi khách hàng đ n và ti p nh n d ch v C ng t ng t , khi n ng l c cung c p c a nhà cung c p d ch v th p h n nhu c u c a th tr ng thì khách hàng l i b “đu i” đi v i
s th t v ng vì không có hàng t n kho trong tình hu ng này
Trách nhi m y thác: v c b n khi khách hàng s d ng d ch v ngân hàng
là khách hàng đang mua m t t h p các l i h a: ngân hàng h a s ch u trách nhi m
qu n lý, trông coi các ngu n v n và nh ng v n đ tài chính c a khách hàng Do đó,
s tín nhi m và tin t ng đ i v i ngân hàng và các nhân viên c a h là đòi h i có tính b t bu c
Dòng thông tin hai chi u: D ch v ngân hàng không đ n thu n là s mua
s m m t l n r i k t thúc mà liên quan đ n m t chu i các giao d ch hai chi u th ng xuyên trong m t kho ng th i gian c th Ví d nh vi c phát hành sao kê tài kho n,
qu n lý tài kho n, ghé th m chi nhánh, s d ng máy ATM
1.2.2 Ti n trình mua c a khách hàng ngân hàng
Nh n th c nhu c u
Có th d dàng nh n ra nhu c u đ i v i d ch v ngân hàng th ng phát sinh khi ng i ta có nh ng v n đ liên quan đ n ti n b c Các nhu c u c b n mà khách hàng s d ng d ch v ngân hàng nh ti p c n ti n m t; an toàn v tài s n (an toàn
v m t v t ch t - b o v kh i b tr m c p, b o v tài s n tr c s m t giá c a đ ng
ti n); chuy n ti n t n i này đ n n i khác; tr ch m; t v n tài chính
Trang 16 Tìm ki m thông tin
Do c m nh n v r i ro cao nên khách hàng th ng có nhu c u tìm ki m thông tin l n và vì v y h th ng tích c c tìm ki m thông tin i u này khuy n cáo các ngân hàng nên ch đ ng cung c p thông tin
Khách hàng s d ng thông tin c a ngân hàng đ hi u và bi t v d ch v ngân hàng, tuy nhiên h v n c m th y ngu n thông tin cá nhân và ngu n thông tin kinh nghi m c a mình đáng tin c y h n Vì v y, tìm cách tác đ ng đ n hai ngu n này theo h ng có l i cho ngân hàng là r t có ý ngh a
ánh giá và l a ch n các ph ng án
Khách hàng c n xác l p các tiêu chu n riêng c a mình đ đánh giá và l a ch n các ph ng án D i góc đ lý thuy t, khách hàng s ch n ngân hàng nào mang l i giá tr nhi u nh t cho mình Giá tr mà khách hàng nh n đ c chính là đ l ch gi a
t ng giá tr mà khách hàng nh n đ c t s n ph m, d ch v do ngân hàng cung c p
so v i t ng chi phí mà khách hàng ph i thanh toán, chi tr cho ngân hàng đ nh n
đ c l i ích k v ng t m t s n ph m ho c d ch v do ngân hàng cung c p
T ng giá tr mà khách hàng nh n đ c bao g m: giá tr c a s n ph m, d ch v ; giá tr c a s ph c v ; giá tr v con ng i và giá tr v hình nh T ng chi phí khách hàng ph i b ra bao g m: giá ph i tr ; chi phí th i gian; phí t n công s c và phí t n tinh th n
đ n m t ngân hàng khác, đi u này khách hàng gây khó kh n cho khách hàng tr khi
qu th i gian c a h cho phép và chi phí chuy n đ i nhà cung ng d ch v không
l n
Trang 17 Giai đo n sau khi mua
Trong giai đo n này, khách hàng đánh giá ch t l ng d ch v và s hài lòng/th t v ng v i s tr i nghi m d ch v c a h K t qu c a quá trình này s nh
h ng đ n d tính t ng lai c a khách hàng, h s trung thành v i nhà cung c p
d ch v ho c chuy n sang nhà cung c p d ch v khác, h s có nh ng bình lu n tích
c c/tiêu c c cho gia đình, b n bè, ng i thân, đ ng nghi p v nhà cung c p d ch v Khi ng i tiêu dùng không hài lòng v i quy t đ nh mua nào đó c a mình thì
h có th quy s không hài lòng cho nhi u ngu n khác nhau i v i các d ch v ,
do khách hàng c ng tham gia trong quá trình d ch v nên có th h s c m th y có trách nhi m h n đ i v i nh ng th t v ng c a mình Theo đó, cách th c ng i tiêu dùng tham gia vào quá trình s n xu t ra d ch v có th nh h ng đ n đánh giá c a khách hàng đ n d ch v nh n đ c Vì v y, vi c h ng d n khách hàng v vai trò
c a h c ng là m t n i dung trong công tác marketing ngân hàng
1.2.3 Các y u t nh h ng đ n hành vi khách hàng Ngân hàng
Hành vi mua c a khách hàng ngân hàng c ng t ng t nh vi c mua s m c a
ng i tiêu dùng ch u nh h ng c a r t nhi u nhân t khác nhau, trong đó chia thành b n nhóm nhân t chính: nhân t tâm lý, các nhân t cá nhân, các nhân t xã
h i và các nhân t tình hu ng
1.2.3.1 Các nhân t tâm lý
Tìm hi u hành vi ng i tiêu dùng là m t n i dung g n nh quan tr ng nh t
c a ho t đ ng nghiên c u marketing Philips Kotler đã đ a ra các nhân t tâm lý có
kh n ng nh h ng đ n hành vi mua hàng c a khách hàng đó là nh n th c, ti p thu,
đ ng c , ni m tin - thái đ , cá tính
Nh n th c (Perception)
Nh n th c đ c đ nh ngh a là “m t quá trình thông qua đó cá th tuy n ch n,
t ch c và gi i thích thông tin t o ra m t b c tranh có ý ngha v th gi i xung quanh” S n ph m hi n th c có nh h ng đ n hành vi tiêu dùng nh ng nh n th c
c a ng i tiêu dùng v s n ph m còn nh h ng nhi u h n
Trang 18Tuy nhiên tr c m i tình hu ng, m i ng i tiêu dùng l i có m t cách nh n
th c khác nhau Nh n th c không ch ph thu c vào nh ng tác nhân v t lý, mà còn
ph thu c vào c m i liên h c a các tác nhân đó v i môi tr ng xung quanh và
nh ng đi u ki n bên trong cá nhân đó
S ti p thu (Learning)
Ng i tiêu dùng tùy thu c vào m c đ hi u bi t v s n ph m c ng v i c m
nh n khi tiêu dùng s n ph m - th a mãn hay không th a mãn mà có nh ng hành vi tiêu dùng s n ph m đó r t khác nhau Quá trình s d ng s n ph m, đánh giá, ti p
nh n nhi u s n ph m khác nhau làm cho ng i tiêu dùng có nh ng kinh nghi m v
s n ph m S ti p thu này th hi n nh ng thay đ i trong hành vi c a m t cá nhân t
nh ng kinh nghi m mà h tr i qua Quá trình ti p thu này còn làm cho ng i tiêu dùng có nh ng c m nh n khác bi t trong quá trình ti p nh n nh ng tác nhân kích thích và t đó đ a ra nh ng ph n ng tiêu dùng khác bi t Ng i tiêu dùng có th tích l y thêm nh ng quan đi m tích c c ho c tiêu c c t quá trình này
ng c (Motivation)
Theo Philip Kotler “ ng c là nhu c u đã tr nên b c thi t đ n m c bu c con ng i ph i hành đ ng đ th a mãn nó” T i b t k m t th i đi m nh t đ nh nào, con ng i c ng có nhi u nhu c u Nh ng không ph i nhu c u nào c ng có tác đ ng
t o ra đ ng c gi ng nhau H u h t nh ng nhu c u có ngu n g c tâm lý đ u không
đ m nh đ thúc đ y con ng i hành đ ng theo chúng ngay l p t c M t nhu c u s
tr thành đ ng c khi nó đ t đ n m t m c đ đ m nh, vi c th a mãn nhu c u s làm gi m b t c ng th ng Nh ng ng i thi t k s n ph m, nh ng ng i bán hàng
c n tìm cách đ chuy n nhu c u t tr ng thái ch a nh n bi t thành nhu c u ch
đ ng và duy trì nó nh m gia t ng c h i kinh doanh Ng i tiêu dùng không ch quan tâm đ n tính n ng, công hi u mà c hình dáng, kích th c, tr ng l ng, v t
li u, màu s c c a s n ph m đ u có th gây ra nh ng liên t ng và c m xúc nh t
đ nh, giúp kích thích hay c ch quy t đ nh mua s m
Trang 19 Ni m tin và thái đ (Beliefs and Attitudes)
Ni m tin th hi n ý ngh a c th mà ng i ta có đ c v m t s v t hi n t ng nào đó Ni m tin có th xu t phát t nh ng ki n th c, quan đi m, hành đ ng đã tr i qua Ng i tiêu dùng khi không có ni m tin vào m t đ c tính nào đó c a s n ph m, vào hình nh c a th ng hi u thì h s d dàng t ch i l a ch n s n ph m, nhãn
hi u đó trong quy t đ nh tiêu dùng
Thái đ th hi n nh ng đánh giá có ý th c, nh ng c m ngh , nh ng xu h ng hành đ ng t ng đ i kiên đ nh c a con ng i đ i v i m t ch th , m t ý t ng Thái đ di n t nh ng đánh giá t t hay x u d a trên nh n th c b n v ng, nh ng
Cá tính (Personality)
Theo Philip Kotler: “Cá tính là nh ng đ c tính tâm lý n i b t c a m i con
ng i t o ra th ng x (nh ng ph n ng đáp l i) có tính n đ nh và nh t quán v i môi tr ng xung quanh
Tính cách c a m t ng i liên quan đ n các đ c đi m cá nhân - nh ng đ c
đi m đ c b c l m t cách phù h p, đ c bi t khi m t đ c đi m bi u hi n trong s
hi n di n c a các đ c đi m khác Trong đ i s ng hàng ngày, tính cách c a chúng ta
đ c ng i khác mô t l i cho nhau, nh ng b n thân chúng ta l i là nh ng th c th
có tính cách và cá tính r t khác nhau Nh v y, tính cách có liên quan đ n ý ni m v
b n thân c ng nh nh ng quan ni m c a nh ng ng i xung quanh v chính chúng
Trang 20ta M i ng i có m t cá tính khác nhau, có th là t tin, th n tr ng, khiêm nh ng,
t cao, hi u th ng, ng n n p, d dãi, n ng đ ng, c i m , b o th Nh ng tính cách khác bi t này c ng t o ra nh ng hành vi mua s m khác nhau
1.2.3.2 Các nhân t cá nhân
Tu i tác và các giai đo n chu k s ng gia đình
nh ng l a tu i khác nhau, ng i tiêu dùng s có nh ng nhu c u và mong
mu n khác nhau Nhu c u v th c ph m c a m t ng i thay đ i theo t ng th i k phù h p cho đi u ki n dinh d ng c a c th Th hi u c a ng i ta v qu n áo, đ
g và cách gi i trí c ng tu theo tu i tác t ng th i đi m c a tr ng thái gia đình
mà ng i tiêu dùng có nh ng nhu c u, kh n ng tài chính và s thích khác nhau, do
đó có nh ng l a ch n và quy t đ nh mua s m khác nhau
Ngh nghi p
Ngh nghi p c a m t ng i c ng nh h ng đ n cách th c tiêu dùng c a h
Ng i công nhân s mua qu n áo lao đ ng, giày đi làm, b a tr a đóng h p Trong khi đó, ch t ch công ty s mua qu n áo đ t ti n, đi du l ch b ng đ ng hàng không, tham gia các câu l c b Nh v y, s khác bi t v ngành ngh c ng t o ra các nhu
c u khác nhau v s n ph m, ch t l ng, giá c và tính c p thi t c a s n ph m
so sánh các thông tin tr c khi ra quy t đ nh
Tình tr ng kinh t
Vi c l a ch n s n ph m chu tác đ ng r t l n t hoàn c nh kinh t c a ng i
đó Hoàn c nh kinh t c a m t ng i bao g m thu nh p có th chi tiêu đ c c a h (m c thu th p, m c n đ nh và cách s p x n th i gian), ti n ti t ki m và tài s n (bao
Trang 21g m c t l ph n tr m tài s n l u đ ng), n , kh n ng vay m n, thái đ đ i v i
vi c chi tiêu và ti t ki m Tóm l i, tình tr ng kinh t tác đ ng ch y u vào kh n ng thanh toán c a cá nhân cho nh ng nhu c u hàng ngày, t đó nh h ng t i hành vi tiêu dùng c a h
L i s ng
L i s ng c a m t ng i là cách s ng c a h trên th gi i đ c th hi n ra trong ho t đ ng, s quan tâm c ng nh ý ki n, quan đi m c a ng i đó Nh ng
ng i cùng xu t thân t m t nhánh v n hóa, t ng l p xã h i và cùng ngh nghi p có
th có nh ng l i s ng hoàn toàn khác nhau L i s ng miêu t sinh đ ng toàn di n
m t con ng i trong quan h v i môi tr ng c a mình S l a ch n hàng hóa c a
ng i tiêu dùng th hi n l i s ng c a h
Nhân cách và quan ni m v b n thân
M i ng i đ u có m t nhân cách khác bi t có nh h ng đ n hành vi c a
ng i đó đây nhân cách có ngh a là nh ng đ c đi m tâm lý khác bi t c a m t
ng i d n đ n nh ng ph n ng t ng đ i nh t quán và lâu b n v i môi tr ng xung quanh Nhân cách th ng đ c miêu t b ng nh ng nét nh t tin, có uy l c, tính
đ c l p, lòng t tr ng, tính d thích nghi…
Các nghiên c u đã ch ra r ng ng i tiêu dùng luôn tìm ki m nh ng s n ph m
và d ch v phù h p v i hình nh hòa h p v i hình nh c a cái tôi cá nhân Nh v y hành vi c a ng i tiêu dùng luôn có xu h ng th a mãn nhu c u đ c k v ng b i các nhân t bên ngoài
1.2.3.3 Các y u t xã h i
Gia đình
Gia đình c a ng i mua luôn đ c coi là y u t nh h ng m nh m nh t t i hành vi c a ng i mua Gia đình, gia t c hình thành cho cá nhân nh ng đ nh h ng
v tôn giáo, chính tr , kinh t , nh ng tham v ng cá nhân, giá tr b n thân và tình
c m, đ c bi t v i nh ng gia đình mà b m s ng chung v i con cái tr ng thành thì
nh h ng c a h có th là c b n
Trang 22Các thành viên trong gia đình có th có nh h ng m nh m đ n hành vi c a
ng i mua Ta có th phân bi t hai lo i gia đình nh h ng đ n hành vi ng i mua: gia đình đ nh h ng (g m b m c a ng i đó) y u t này nh h ng sâu s c, lâu dài và h ng cá nhân theo nh ng giá tr b n v ng v tôn giáo, chính tr , danh d , lòng t tr ng và gia đình riêng (g m v ch ng và con cái) thông th ng trong gia đình ng i nào t o ra ngu n thu nh p ch y u s đóng vai trò quy t đ nh trong vi c chi tiêu cho các hàng hóa, d ch v Trong tr ng h p nh ng s n ph m hàng hóa,
d ch v đ t ti n thì ng i v và ng i ch ng th ng bàn b c đ thông qua quy t
đ nh chung
a v xã h i
M t cá nhân có th tham gia vào r t nhi u nhóm - gia đình, câu l c b , t ch c
V trí c a ng i đó trong m i nhóm có th xác đ nh c n c vào vai trò và đ a v c a
h M i ng i có th đóng nhi u vai trò khác nhau trong các nhóm khác nhau: vai trò ng i quy t đ nh, ng i gây nh h ng hay ng i th c hi n hành vi tiêu dùng
Nhóm thân thu c: là nh ng nhóm mà cá nhân n m trong đó và tác đ ng qua
l i l n nhau nh ông bà, cha m , anh ch , đ ng nghi p, b n bè, công đoàn, đoàn th
và các t ch c xã h i khác
Nhóm ng ng m : là nhóm mà cá nhân c ng ch u nh h ng, tuy nhiên không
ph i là thành viên nh ng có c mu n hi n di n trong đó
Trang 23Nhóm b t ng: là nhóm mà hành vi, ng x c a h không đ c s ch p nh n
c a cá nhân Cá nhân th ng có các hành đ ng t y chay nh ng ho t đ ng, hành vi
c a các thành viên nhóm b t ng này, k c ho t đ ng và hành vi mua s m
1.2.3.4 Các y u t v n hóa
N n v n hóa: là y u t c b n quy t đ nh mong mu n và hành vi c a m i
ng i Nh ng đ a tr l n lên t i các qu c gia khác nhau s có cách nhìn khác nhau
v b n thân, m i quan h v i m i ng i và các l nghi xã h i
Nhánh v n hóa: m i n n v n hóa đ u có nh ng nhánh v n hóa nh h n t o
nên nh ng đ c thù h n và m c đ hòa nh p v i xã h i cho nh ng thành viên c a nó Các nhánh v n hóa t o nên nh ng phân khúc th tr ng quan tr ng Hành vi mua
s m c a m t ng i s ch u nh h ng c a nh ng đ c đi m c a nhánh v n hóa c a
ng i y, chúng s nh h ng đ n s thích n u ng, cách l a ch n qu n áo, cách ngh ng i, gi i trí và tham v ng ti n thân c a h
T ng l p xã h i: các t ng l p xã h i khác nhau thì có s a thích hàng hóa
c ng nh th ng hi u khác nhau v qu n áo, đ gia d ng, các ho t đ ng gi i trí, xe
c và các ph ng ti n truy n thông
1.2.3.5 Nhân t tình hu ng mua s m
Môi tr ng v t ch t xung quanh: bao g m t v trí c a hàng, trang trí n i th t,
nhi t đ , âm nh c, mùi v , nhân viên c a hàng, trang ph c c a nhân viên t i cách bày tr ng bày hàng hóa, v t ph m qu ng cáo nh ng tác đ ng c a môi tr ng v t
ch t s t o ra nh n th c t t v môi tr ng bán l và nh ng nh n th c này đ n l t
nó s tác đ ng đ n quy t đ nh mua s m c a khách hàng
B i c nh th i gian: Th i gian dành cho vi c mua s m c a khách hàng nhi u
hay ít, n u khách hàng có ít th i gian dành cho vi c mua s m thì th ng có khuynh
h ng ít tìm ki m thông tin h n và mua s m nh ng nhãn hi u quen thu c
Có nh ng s n ph m, d ch v đ c kinh doanh theo mùa, ch ng h n vào d p
nh ng ngày l thì nhu c u c a khách hàng t ng lên đ i v i m t s s n ph m d ch v khá rõ
Trang 24Tâm tr ng: tâm tr ng c ng gi ng nh c m xúc, có c tích c c và tiêu c c, nh
h ng đ n quy t đ nh mua hàng ây là m t trong nh ng quy lu t tâm lý mà ng i nghiên c u marketing ph i tìm hi u k , ví d nh ta th ng không mua ho c không thích mua nh ng hàng hóa c a ng i bán hàng cáu k nh hay không quan tâm đ n nhu c u th c s c a khách hàng
1.3 Các nghiên c u tr c đây
1.3.1 Các nghiên c u trong n c
Tr ng ông L c - Ph m K Anh (2011), Nghiên c u hành vi g i ti t
ki m c a ng i dân t nh Kiên Giang N i dung bài nghiên c u tìm hi u hành vi
g i ti n c a ng i dân t i t nh Kiên Giang S li u đ c s d ng trong nghiên c u
đ c thu th p b ng ph ng pháp ch n m u phân t ng k t h p v i thu n ti n Nghiên c u s d ng ph ng pháp th ng kê mô t và mô hình Tobit đ xác đ nh các nhân t nh h ng đ n l ng ti n g i c a ng i dân K t qu nghiên c u cho th y
có 8 nhân t nh h ng đ n ti n g i ti t ki m c a ng i dân: tu i, gi i tính, trình đ
h c v n, ngh nghi p, thu nh p c a ng i g i ti n, k n ng nghi p v và giao ti p
c a nhân viên ngân hàng, đ a đi m c a ngân hàng và th i gian cho m i l n giao
dch c bi t, nghiên c u đã cung c p nh ng b ng ch ng cho th y r ng lãi su t huy đ ng và các ch ng trình khuy n mãi l i không có nh h ng có ý ngh a th ng
kê đ n l ng ti n g i c a ng i dân
Tr n Vi t H ng (2012) Các nhân t nh h ng đ n quy t đ nh g i ti t
ki m c a khách hàng t i Vietcombank Long An N i dung bài vi t t p trung làm
rõ các nhân t quan tr ng nh t nh h ng đ n quy t đ nh ch n ngân hàng đ g i ti t
ki m c a khách hàng cá nhân S li u đ c thu th p b ng ph ng pháp ch n m u
ng u nhiên Nghiên c u này s d ng ph n m m SPSS đ h tr trong vi c phân tích
s li u Các ph ng pháp đ c s d ng trong nghiên c u là: Ki m đ nh Cronbach’s Anpha, Phân tích nhân t khám phá EFA (Exploratory Factor Analysic), Ki m đ nh các gi thuy t mô hình c u trúc và đ phù h p t ng th mô hình, Ki m đ nh T-Test, Phân tích ANOVA (Analysic Of Variance) gi a các nhóm đ i t ng khác nhau v i thành ph n c a mô hình c u trúc đã đ c ki m đ nh nh m tìm ra s khác bi t có ý
Trang 25ngha c a m t vài nhóm c th K t qu nghiên c u cho th y tác đ ng c a y u t lãi
ph c nhân viên thanh l ch, g n gàng; c s v t ch t, trang thi t b hi n đ i và th c
hi n giao d ch nhanh, bi n “th c hi n giao d ch nhanh” là bi n có m c đ nh
h ng m nh nh t
1.3.2 Các nghiên c u n c ngoài
Almossawi, M.(2001) các tiêu chí l a ch n ngân hàng c a sinh viên đ i h c
t i Bahrain là danh ti ng; s s n có và v trí máy ATM; ch đ u xe g n ngân hàng;
s thân thi n c a nhân viên và có s khác bi t trong quá trình l a ch n gi a nam và
n
Theo Anderson,W.(1976) các y u t nh các khuy n ngh ; phí d ch v , danh
ti ng; s s n có c a tín d ng; s thân thi n là nhân t quy t đ nh chính trong l a
ch n ngân hàng c a các khách hàng t i m t thành ph c trung bình phía tây nam Hoa K
Kennington, C.(1996) nh ng nhân t nh danh ti ng c a ngân hàng, giá c ,
d ch v là nh ng nhân t mà các ngân hàng Ba Lan ph i chú tr ng khi đ ra các chi n l c đ thu hút khách hàng trong n n kinh t th tr ng t do m i Ngoài ra, nghiên c u còn phát hi n ra r ng ng i Ba Lan v n còn t ng đ i b o th khi s
d ng các s n ph m tài chính m i nh ng h đã d n thay đ i theo h ng tích c c
Theo Devlin, J.(2004) trong “m t phân tích các xu h ng trong t m quan
tr ng liên quan c a tiêu chí l a ch n m t ngân hàng bán l ” t i Anh thì ngân hàng
Trang 26nào cung c p các u đãi và ph m vi s n ph m r ng, đ c nhi u đ i t ng đ a ra các khuy n ngh t v n cho ng i thân, b n bè s đ c khách hàng cân nh c l a
ch n H n n a, v trí c a ngân hàng c ng có nh h ng không nh đ n các quy t
đ nh c a khách hàng (Tr n Vi t H ng, 2012)
Denon, L(1991) và Laroche, M(1986) có cùng k t qu nghiên c u các nhân
t tính chuyên nghi p; s thân thi n c a nhân viên; c p đ d ch v và s thu n ti n
là tiêu chí l a ch n c a khách hàng; đ c bi t là quá trình l a ch n có nh h ng l n
b i các đ c đi m nhân kh u (Tr n Vi t H ng, 2012)
1.4 Bài h c kinh nghi m c a các n c
1.4.1 Bài h c kinh nghi m t Nh t B n
V vi c phát tri n s n ph m ngân hàng di đ ng: N m 2008, t i Nh t B n, Jinbun Bank chính th c đi vào ho t đ ng, là NH o 100% đ u tiên trên th gi i Jinbun Bank là NH liên doanh gi a Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ và công ty vi n thông KDDI, cung c p đ y đ các s n ph m và d ch v NH trên di đ ng Nh t B n
là n c đ u tiên trên th gi i phát tri n thi t b di đ ng 3G và 90% thi t b vi n thông trên n n t ng 3G Nh t B n g n 100% khách hàng đã s d ng d ch v ngân hàng di đ ng
Nguyên nhân c a s phát tri n v công ngh thông tin trong lnh v c ngân hàng Nh t B n là nh vào s phát tri n c a h t ng vi n thông n c này, cho phép ng d ng công ngh 3G-chu n vi n thông di đ ng tiên ti n, h tr truy n d
li u t c đ cao Hi u qu đem l i nhi u ti n ích cho khách hàng, ti t ki m th i gian
và chi phí cho các bên có liên quan, giúp ngân hàng thu hút đ c ngày càng nhi u khách hàng, thông qua đó ph bi n ho t đ ng ngân hàng đ n đông đ o khách hàng,
t o đi u ki n cho ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m c ng nh gia t ng hi u
qu ho t đ ng kinh doanh nói chung c a ngân hàng
1.4.2 Bài h c kinh nghi m t ngân hàng Autralia (ANZ Bank)
Trong nh ng n m 2001-2004 là giai đo n khó kh n c a ngành ngân hàng th
gi i: suy gi m kinh t , áp l c c nh tranh gay g t trên th tr ng trong n c và qu c
t , giá c trên th tr ng c ng không n đ nh T t c nh ng y u t trên đã tác đ ng
Trang 27tiêu c c đ n ho t đ ng kinh doanh c a h th ng ngân hàng trên th gi i ANZ Bank
c ng không tránh kh i nh h ng x u c a tình hình trên C ng trong giai đo n này,
s s t gi m c a lãi su t th gi i d i tác đ ng c a C c d tr liên bang M v i 11
l n c t gi m lãi su t nh m ng n ch n đà suy thoái c a n n kinh t đã nh h ng đ n
ho t đ ng huy đ ng v n c a ANZ Bank i u này khi n ANZ Bank ph i đi u ch nh
gi m lãi su t huy đ ng ngo i t Trong b i c nh t giá đ ng đôla M so v i đ ng đôla Australia t ng đ i n đ nh, ANZ đã nh n đ nh gi m lãi su t t t y u s kéo theo gi m ngu n v n huy đ ng ngo i t , ANZ đã đ y m nh vi c đa d ng hóa các
lo i hình huy đ ng v n c ng nh phát tri n b sung thêm nhi u ti n ích đi kèm cho khách hàng g i ti n
Ngoài ra, tr c áp l c c nh tranh gi a các ngân hàng khác v quy mô ho t
đ ng toàn c u, v v n, công ngh thông tin, các s n ph m tài chính đa d ng ANZ Bank đã đ ra chi n l c tái c c u đ n n m 2010 và th c hi n r t thành công, v
th v ng ch c c a ANZ Bank ngày nay là do ANZ đã có chi n l c đúng đ n, bi t
d ng th ng hi u đó
Gi thuy t H1: Ngân hàng có hình nh t t làm cho khách hàng quy t đ nh g i
ti t ki m (+)
1.5.2 Lãi su t
Lãi su t luôn là m t y u t quan tâm hàng đ u c a khách hàng khi h quy t
đ nh g i ti n t i b t c ngân hàng nào Do v y ngân hàng c n thông b các thông tin
v lãi su t, các ph ng th c tính lãi rõ ràng và công khai v i khách hàng
Trang 28Gi thuy t H2: Lãi su t cao h n s làm cho khách hàng quy t đ nh g i ti t
ki m (+)
1.5.3 Th t c giao d ch
H u h t các khách hàng khi đ n ngân hàng giao d ch đ u mu n các giao d ch
đ c th c hi n nhanh chóng, chính xác theo yêu c u c a h , vì v y th t c càng
đ n gi n đ th i gian giao d ch đ c rút ng n h n c ng s là m t nhân t có nh
ng i tiêu dùng ch a có nhi u tr i nghi m v nhà cung c p d ch v , thì vi c ng i tiêu dùng tham kh o ý ki n c a ng i thân khi l a ch n ngân hàng là có th ch p
c nh tranh cao, ng i tiêu dùng th ng ph i ch u s t n công d n d p c a nhi u hình th c chiêu th khác nhau t qu ng cáo, khuy n mãi, bán hàng cá nhân, PR đ n các ho t đ ng tài tr thì chiêu th còn ph i có ch c n ng thuy t ph c, thúc đ y khách hàng quan tâm và có thái đ tích c c v ngân hàng đ khách hàng s có thi n chí h n khi so sánh ngân hàng này v i các đ i th c nh tranh khác trong cùng đi u
ki n
Trang 29Nghiên c u c a tác gi Nguy n & ctg đã ch ra r ng Thái đ đ i v i chiêu th
có nh h ng đ n Ham mu n th ng hi u c a ng i tiêu dùng N u ng i tiêu dùng có thái đ t t và thích thú đ i v i ch ng trình chiêu th c a m t s n ph m,
S thu n ti n v v trí, s l ng chi nhánh, phòng giao d ch, qu y ATM đ c
b trí nh ng đ a đi m phù h p không ch t o s thu n ti n trong giao d ch cho khách hàng mà còn t o uy tín và s tin c y v i khách hàng v hình nh c a m t ngân hàng quy mô, l n m nh (nhi u chi nhánh, phòng giao d ch, qu y ATM) K t
qu là y u t đi u ki n thu n ti n là tiêu chí đ c khách hàng xem xét khi l a ch n ngân hàng
Gi thuy t H6: i u ki n thu n ti n h n s làm cho khách hàng quy t đ nh g i
hi n c a nhi u ngân hàng trong và ngoài n c, trình đ công ngh s n ph m d ng
nh không có s khác bi t, các ngân hàng ch có th nâng cao tính c nh tranh b ng
ch t l ng ph c v c a đ i ng nhân viên Ch t l ng c a nhân viên càng cao thì
l i th c nh tranh c a ngân hàng càng l n Do đó, hình nh nhân viên ngân hàng là
m t trong nh ng y u t nh h ng đ n quy t đ nh g i ti t ki m c a khách hàng
Trang 30Gi thuy t H7: Hình nh nhân viên t o n t ng t t h n s làm cho khách hàng quy t đ nh g i ti t ki m (+)
1.6 Mô hình nghiên c u đ xu t
Sau khi tham kh o m t s tài li u và k th a t nh ng nghiên c u tr c đây
c ng nh phân tích các nhân t nh h ng đ n quy t đ nh g i ti t ki m c a khách hàng t i Vietcombank m c 1.5 cùng lu n v n này tác gi đã xây d ng mô hình nghiên c u g m 7 bi n đ c l p là: Hình nh ngân hàng, Lãi su t, Th t c giao d ch,
nh h ng c a ng i thân, Hình th c chiêu th , S thu n ti n và Hình nh nhân viên, bi n ph thu c là Quy t đ nh g i ti t ki m c a khách hàng cá nhân
Mô hình nghiên c u đ ngh
Hình 1.1: Mô hình nghiên c u và các gi thuy t
M t s gi thuy t đ c đ t ra cho mô hình nghiên c u nh sau:
Gi thuy t H1: Ngân hàng có hình nh t t làm cho khách hàng quy t đ nh g i
Trang 31Gi thuy t H4: nh h ng c a ng i thân làm cho khách hàng quy t đ nh g i
Bên c nh đó lu n v n c ng tìm hi u v hành vi khách hàng, quá trình ra quy t
đ nh mua hàng c a h , nh ng nhân t nào nh h ng đ n quy t đ nh l a ch n khi mua hàng Sau đó, lu n v n đi sâu vào tìm hi u hành vi c a khách hàng ngân hàng,
d ch v ngân hàng có nh ng đ c thù riêng nào tác đ ng đ n hành vi mua hàng, ti n trình mua hàng c a khách hàng ngân hàng nh th nào Trên n n t ng nh ng c s
lý lu n đó k t h p v i l c kh o m t s tài li u thêm, tìm ra các nhân t nh h ng
đ n quy t đ nh g i ti t ki m c a khách hàng cá nhân và đ xu t mô hình nghiên
c u
Trang 32v y, Vietcombank v n chú tr ng đ n s n ph m ti t ki m này S n ph m ti t ki m không k h n có th đ c m cho Vi t Nam đ ng và USD Chu k tính lãi vào ngày 25 hàng tháng (tháng 12 đ c tính lãi vào ngày 31)
2.1.2 Ti t ki m có k h n
2.1.2.1 Ti t ki m rút g c t ng ph n
Là s n ph m cho phép khách hàng cá nhân có th rút t ng ph n ti n g c trong
k h n g i mà v n đ c h ng nguyên lãi su t xác đ nh t i đ u k đ i v i ph n g c còn l i
2.1.2.2 Ti n g i tr c tuy n
Là s n ph m cho phép Khách hàng g i/rút ti n ti t ki m thông qua internet
S d ng s n ph m này, Khách hàng có th truy c p website c a Vietcombank đ chuy n ti n t tài kho n Ti n G i Thanh Toán (lãi su t th p) sang tài kho n Ti n
G i Tr c Tuy n (đ h ng lãi su t cao h n)
2.1.2.3 Tích l y ki u h i
Khi Khách hàng nh n ti n ki u h i t i Vietcombank và có nhu c u g i l i ngu n ti n ki u h i này t i ngân hàng đ h ng lãi su t cao và u đãi l n Tuy nhiên, ngân hàng ch nh n USD, không nh n các lo i ngo i t khác, và k h n là 1 tháng và hình th c tr lãi cu i k
2.1.2.4 Ti t ki m th ng
i v i s n ph m ti t ki m th ng thì khách hàng có th l a ch n các k h n
g i khác nhau phù h p v i nhu c u c a mình, v i các m c lãi su t c nh tranh và
Trang 33h p d n, th t c r t đ n gi n và nhanh chóng, khách hàng còn có th s d ng s ti t
ki m đ th ch p, c m c vay v n
2.1.2.5 Ti t ki m t đ ng
S n ph m này phù h p v i đ i t ng là khách hàng cá nhân có thu nh p đ nh
k và n đ nh trên tài kho n không k h n S ti n Khách hàng yêu c u đ c chuy n t đ ng theo đ nh k t tài kho n không k h n sang tài kho n ti t ki m t
đ ng (tài kho n có k h n) v i lãi su t cao h n
2.1.2.6 Ti t ki m tr lãi đ nh k
Lo i ti n g i này thu n ti n cho ng i g i ti n c n ph i dùng ti n lãi thu đ c
t kho n ti n ti t ki m đ s d ng chi tiêu đ nh k khách hàng không c n ch đ n
h n m i rút đ c ti n lãi
2.1.2.7 Ti t ki m tr lãi tr c
Khách hàng nh n tr c ti n lãi c a c k h n ngay khi g i ti n Lãi su t áp
d ng cho hình th c này s th p h n lãi su t cùng k h n l nh lãi cu i k N u khách hàng rút tr c h n, Khách hàng đ c thanh toán tr c h n và h ng lãi su t không
k h n cho s ngày th c g i Ngân hàng s thu l i ph n lãi chênh l ch tr c khi tr
g c cho Khách hàng trong tr ng h p lãi Khách hàng đ c h ng khi thanh toán
Ngu n: Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh Vietcombank qua các n m
Qua b ng s li u trên cho th y:
- Thu nh p qua các n m có s gia t ng đáng k C th , thu nh p n m 2010
đ t 11.525 t đ ng t ng 24,10% so v i n m 2009 T ng t , sang n m 2011 m c
Trang 34nh p c a Vietcombank trong n m 2012 ch t ng r t nh so v i n m 2011 nên kéo theo chi phí c ng gi m theo
- Qua tình hình chi phí và thu nh p nh trên cho th y l i nhu n c a VCB trong 3 n m v a qua là không n đ nh C th n m 2009 l i nhu n đ t đ c là 5.004 t đ ng, n m 2010 là 5.479 t đ ng, t ng 9,49% so v i n m 2009 Nh ng đ n
n m 2012 m c dù l i nhu n là 5.761 t đ ng nh ng ch t ng 1,12% so v i n m
2011 Nh v y có th th y l i nhu n c a Vietcombank đang có xu h ng ch ng l i Cho th y Vietcombank c n ph i n l c h n n a đ có th có m c l i nhu n cao h n trong th i gian t i Nh t là khi th tr ng ngành NH ngày càng c nh tranh kh c li t
h n
2.2.2 Tình hình huy đ ng v n
2.2.2.1 Phân tích huy đ ng ti n g i c a Vietcombank theo đ i t ng khách hàng
Trang 35B ng 2.2: Tình hình Huy đ ng ti n g i giai đo n 2010 - 2012
Trang 36Nhìn chung s gia t ng ngu n v n huy đ ng ti n g i c a Vietcombank t các thành ph n kinh t theo xu h ng tích c c i v i ti n g i khách hàng, đ đ t đ c
đi u này m t ph n là do tâm lý g i ti n vào ngân hàng c a các t ng l p dân c đã
đ c c i thi n H đã d n chuy n sang g i ti n vào ngân hàng v i các k h n khác nhau thay cho thói quen gi ti n trong nhà nh tr c đây M t khác, trong th i gian qua Vietcombank đã nâng cao đ c uy tín, lòng tin đ i v i khách hàng c a mình Tuy nhiên đ i v i các TCTD nói chung và Vietcombank nói riêng, trong nh ng
n m qua t l ti n g i c a thành ph n kinh t này có s s t gi m nghiêm tr ng, đi u này có l là do s nh h ng cu c suy thoái kinh t toàn c u làm cho các t ch c tín
d ng ch ho t đ ng c m ch ng
Hình 2.1: Ngu n v n huy đ ng ti n g i giai đo n 2010 - 2012
Qua bi u đ trên cho th y: Ti n g i c a các TCTD n m 2010 là 53.950.694 tri u đ ng N m 2011 là 22.725.480 tri u đ ng, gi m 31.225.214 tri u đ ng, t ng
đ ng gi m g n 58% so v i n m 2010 ây là tín hi u không t t và c n ph i đ c
c i thi n trong th i gian ng n nh t Nguyên nhân làm cho t c đ t ng c a ngu n
v n huy đ ng n m 2011 so v i n m 2010 gi m đi đáng k là do tác đ ng c a cu c
kh ng ho ng kinh t th gi i x y ra Khi di n ra cu c kh ng ho ng thì lãi su t huy
đ ng v n c a các ngân hàng đ u gi m xu ng Chính đi u này đã làm gi m nh ng
0 50.000.000
Trang 37kho n ti n g i có k h n n n m 2012 Ti n g i TCTD v n ti p t c gi m m nh
xu ng còn 16.963.858 tri u đ ng t ng đ ng gi m 5.761.622 tri u đ ng, c
l ng gi m 25,4% so v i n m 2011 Nh ng tình hình có kh quan h n n m tr c Tuy nhiên, l ng ti n g i khách hàng luôn t ng đ u qua các n m và chi m t
tr ng l n C th , n m 2010 là 204.755.949 tri u đ ng N m 2011 là 227.016.854 tri u đ ng t ng 22.260.905 tri u đ ng, t ng đ ng t ng kho ng 10,87% so v i
n m 2010 n n m 2012 Ti n g i khách hàng là 284.414.568 tri u đ ng t ng 57.397.714 tri u đ ng t ng đ ng t ng 25,28% so v i n m 2011 Trái ng c v i các TCTD, tình hình kinh t suy thoái góp ph n tác đ ng làm cho dân c mu n có
m t n i g i ti n an toàn h n, mang l i l i nhu n và ít r i ro và m t ph n c ng do Vietcombank đã t o đ c lòng tin trong dân chúng
Do v y, đ nâng cao kh n ng huy đ ng v n trong giai đo n này c n ph i s
d ng các bi n pháp u đãi v lãi su t huy đ ng v n đ i v i nh ng lo i ti n g i có
k h n, m r ng các ch ng trình khuy n mãi và trao quà t ng đ i v i khách hàng
g i ti n v i s l ng l n và th i gian dài
B ng 2.3: Các ch tiêu đánh giá tình hình huy đ ng ti n g i t i ngân hàng TMCP
Vi t Nam giai đo n 2010 - 2012
Ngu n: Báo cáo tài chính c a Vietcombank giai đo n 2010 - 2012
Xét th y r ng, c c u ti n g i có k h n c a các TCTD trong giai đo n này đang có m t s chuy n mình l n T tr ng gi m m nh t 63,35% xu ng còn 0,12%
Trang 38i u này ph n ánh đ c r ng trong đi u ki n kinh t suy thoái các TCTD có xu
h ng chuy n c c u ti n g i t có k h n sang không k h n i v i ti n g i c a khách hàng, l ng ti n g i có k h n luôn luôn chi m m t t l l n trong c c u huy đ ng v n K t qu này cho th y đ c s n đ nh t t trong vi c huy đ ng v n t dân c , b i vì ngu n v n này có th ki m soát đ c và có th dùng đ cho vay v i các k h n khác nhau T đó, giúp Ban giám đ c d đ a ra các chi n l c cho vay
ra kh n ng luân chuy n v n trong ng n h n r t t t
Còn lo i ti n g i v n chuyên dùng và ti n ký qu thì chi m t tr ng r t nh trong c c u ti n g i c a Vietcombank, l ng huy đ ng không đáng k Do v y, ngân hàng c n nâng cao kh n ng huy đ ng v n t ti n g i c a các TCTD và khách hàng trong t ng v n huy đ ng
Ngu n: Báo cáo tài chính c a Vietcombank giai đo n 2010 - 2012
Hình 2.2: C c u huy đ ng ti n g i giai đo n 2010 - 2012
Trang 392.2.2.2 Phân tích huy đ ng ti n g i theo lo i ti n t
B ng 2.4: Huy đ ng ti n g i theo lo i ti n t c a Vietcombank giai đo n 2010 - 2012
Ngo i t 96.029.906 85.862.116 86.791.488 -10.167.790 -10.59 929.372 1.08
TCTD Ti n g i CKH 15.188.266 2.942.458 21.140 -12.245.808 -80,63 -2.940.344 -99,93
Ti n g i KKH 16.626.802 14.861.862 15.062.028 -1.764.940 -10,62 200.166 1,35 Khách hàng Ti n g i CKH 46.971.548 47.629.642 49.566.789 658.094 1,40 1.937.147 4,07
Ti n g i KKH 17.243.290 20.428.154 22.141.531 3.184.864 18,47 1.713.377 8,39
VN 162.676.737 163.880.218 214.586.938 1.203.481 0.74 50.706.720 30.94
Ti n g i KKH 3.143.441 2.159.960 1.880.690 -983.481 -31,29 -279.270 -12,93 Khách hàng Ti n g i CKH 104.161.018 118.329.628 164.554.989 14.168.610 13,60 46.225.361 39,06
Ti n g i KKH 31.450.313 34.647.030 44.977.923 3.196.717 10,16 10.330.893 29,82
Ti n ký qu 1.351.237 1.200.751 921.035 -150.486 -11,14 -279.716 -23,30
V n chuyên dùng 3.578.543 4.781.649 2.252.301 1.203.106 33,62 -2.529.348 -52,90 Ngu n: Báo cáo tài chính c a Vietcombank giai đo n 2010 - 2012
Trang 40Qua b ng s li u và bi u đ trên ta th y ti n g i b ng đ ng Vi t Nam luôn
t ng qua các n m C th , ti n g i b ng đ ng Vi t Nam trong n m 2010 là 162.676.737 tri u đ ng, còn n m 2011 là 163.880.218 tri u đ ng, t ng 1.203.481 tri u đ ng, t ng đ ng t ng 0,74% so v i n m 2010 Và đ n n m 2012 là 214.586.938 tri u đ ng, t ng 50.706.720 tri u đ ng, t ng đ ng t ng 30,94% so
v i n m 2011 S d có s gia t ng trên là do lãi su t ti n g i c a VCB luôn t ng qua các n m làm cho ti n g i qua các n m luôn t ng
Ngu n: Báo cáo tài chính c a Vietcombank giai đo n 2010 - 2012
Hình 2.3 : Huy đ ng ti n g i theo lo i ti n t giai đo n 2010 - 2012
i v i ti n g i b ng ngo i t thì có s s t gi m nh các n m C th , n m
2010 là 96.029.906 tri u đ ng, n m 2011 là 85.862.116 tri u đ ng, gi m 10.167.790 tri u đ ng so v i n m 2010, c l ng gi m kho ng 10,6% n n m
T ng v n huy
đ ng