ỨNG DỤNG LÝ THUYẾT MARKOWITZ ĐỂ XÂY DỰNG DANH MỤC ĐẦU TƯ HIỆU QUẢ CHO NHÀ ĐẦU TƯ CÁ NHÂN TRÊN TTCK VIỆT NAM.PDF

Thân Th Thu Th y... có hai SGDCK.

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n “ ng d ng lý thuy t Markowitz đ xây d ng danh

m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên Th tr ng Ch ng khoán Vi t Nam”

là công trình nghiên c u c a riêng tôi đ c th c hi n d i s h ng d n khoa h c

c a TS Thân Th Thu Th y Lu n v n là k t qu c a vi c nghiên c u đ c l p, không sao chép trái phép toàn b hay m t ph n công trình c a b t c ai khác Các

s li u trong lu n v n đ c s d ng trung th c, t các ngu n h p pháp và đáng tin

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các ch vi t t t

Danh m c các b ng

Danh m c các hình v , đ th

M U ……… 1

1 S c n thi t c a đ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u 1

3 i t ng nghiên c u 2

4 Ph m vi nghiên c u 2

5 Ph ng pháp nghiên c u 2

6 K t c u lu n v n 3

Ch ng 1 - T NG QUAN V LÝ THUY T MARKOWITZ XÂY D NG DANH M C U T HI U QU CHO NHÀ U T CÁ NHÂN TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN ……… 4

1.1 T ng quan v danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán 4

1.1.1 Khái ni m danh m c đ u t cho nhà đ u t cá nhân 4

1.1.2 Khái ni m danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân 5

1.2 T ng quan v xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên t h tr ng ch ng khoán 5

1.2.1 Khái ni m v xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân 5

1.2.2 S c n thi t ph i xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán 6

1.2.3 Quy trình xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân 7

1.2.3.1 M c tiêu đ u t 7

1.2.3.2 Phân b tài s n 9

1.2.3.3 L a ch n chi n l c đ u t 10

1.2.3.4 L a ch n ch ng khoán 11

1.2.3.5 ánh giá hi u qu c a ho t đ ng xây d ng danh m c đ u t 13

1.3 Lý thuy t Markowitz đ xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán 13

1.3.1 Ph ng pháp đo l ng l i nhu n k v ng và r i ro c a danh m c đ u t 14

1.3.1.1 L i nhu n k v ng và r i ro c a ch ng khoán riêng l 14

1.3.1.2 o l ng m i quan h gi a các ch ng khoán 14

1.3.1.3 L i su t k v ng c a danh m c đ u t 15

1.3.1.4 Ph ng pháp tính ph ng sai c a danh m c đ u t 16

1.3.2 L a ch n danh m c đ u t hi u qu theo lý thuy t Markowitz 17

1.3.2.1 Các gi thi t c a lý thuy t Markowitz 17

1.3.2.2 M c ng i r i ro 17

1.3.2.3 M c h u d ng và hàm hi u d ng 18

1.3.2.4 Danh m c đ u t hi u qu và đ ng biên hi u qu 18

1.3.2.5 Truy tìm danh m c đ u t hi u qu 19

K t lu n ch ng 1 24

Ch ng 2 - TH C TR NG NG D NG LÝ THUY T MARKOWITZ XÂY D NG DANH M C U T HI U QU CHO NHÀ U T CÁ NHÂN TRÊN TR TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM 25

2.1 T ng quan v th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 25

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 25

2.1.2 Qui mô giao d ch c a th tr ng 25

2.1.3 Di n bi n ch s giá ch ng khoán 27

2.2 Th c tr ng ho t đ ng đ u t c a nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 30

2.3 Phân tích các nhân t nh h ng đ n quy t đ nh đ u t c a nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 32

2.3.1 Mô hình nghiên c u 32

2.3.2 C s d li u 33

2.3.3 Ki m đ nh thang đo và phân tích nhân t khám phá 36

2.3.4 Phân tích h i quy 40

2.3.5 K t qu nghiên c u 43

2.4 V n d ng lý thuy t Markowitz đ xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 44

2.4.1 T su t sinh l i, r i ro c a các c phi u và t su t sinh l i k v ng 47

2.4.2 Ma tr n h s hi p ph ng sai và ma tr n h s t ng quan 48

2.4.3 Xây d ng đ ng biên hi u qu 48

2.4.4 Xác đ nh danh m c đ u t hi u qu trong tr ng h p không t n t i tài s n phi r i ro 52

2.4.5 Xác đ nh danh m c đ u t hi u qu trong tr ng h p t n t i tài s n phi r i ro 55 K t lu n ch ng 2 57

Ch ng 3 GI I PHÁP NÂNG CAO KH N NG NG D NG LÝ THUY T MARKOWITZ XÂY D NG DANH M C U T HI U QU CHO NHÀ U T CÁ NHÂN TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM 58

3.1 nh h ng phát tri n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam giai đo n 2013-2020 58

3.2 Gi i pháp nâng cao kh n ng ng d ng lý thuy t Markowitz đ xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 59

3.2.1 Gi i pháp đ i v i nhà đ u t cá nhân 59

3.2.2 Gi i pháp đ i v i công ty qu n lý qu 61

3.2.2.1 Thi t l p quy trình xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân 61

3.2.2.2 Phát tri n thu hút khách hàng nhà đ u t cá nhân 63

3.2.2.3 Xây d ng b đ o đ c ngh nghi p cho ban đi u hành, nhân viên công ty

qu n lý qu 65

3.3 Gi i pháp h tr 65

3.3.1 Gi i pháp phát tri n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 66

3.3.2 Phát tri n th tr ng trái phi u doanh nghi p 69

3.3.3 Phát tri n th tr ng ch ng khoán hóa các kho n vay đ c th ch p b ng b t đ ng s n 70

3.3.4 Phát tri n qu đ u t trái phi u đ i chúng và qu th tr ng ti n t 71

K t lu n ch ng 3 73

K t lu n 74

Tài li u tham kh o Ph l c

Mã ch ng khoán : c vi t t t theo quy c t i HOSE

DANH M C CÁC B NG, BI U

B ng 2.1: Quy mô niêm y t, giao d ch trên HOSE, HNX giai đo n 2011-9/2013 26

B ng 2.2: S l ng tài kho n nhà đ u t cá nhân t ng lên qua các n m 30

B ng 2.3: Ki m đ nh thang đo b ng h s tin c y Cronback Alpha l n 1 38

B ng 2.4: Ki m đ nh thang đo b ng h s tin c y Cronback Alpha l n 2 39

B ng 2.5: K t qu phân tích nhân t khám phá v i th t c xoay Varimax 40

B ng 2.15: Danh m c có ph ng sai bé nh t trong t ng th và t tr ng các ch ng

B ng 2.16: T tr ng t ng ch ng khoán trong DM T hi u qu trong tr ng h p

B ng 2.17: Phân b v n gi a ch ng khoán r i ro và ch ng khoán phi r i ro 57

th 2.3: T p h p các danh m c đ u t theo h s ng i r i ro A 55

th 2.4: T p h p các DM T trên đ ng phân b v n đ u t CAL 56

Bi u đ 2.1: Bi u đ quy mô niêm y t và giao d ch trên HOSE, HNX 26

Bi u đ 2.2 : Di n bi n VN-Index và KLGD giai đo n 07/2000-09/2013 27

Bi u đ 2.3 : Di n bi n HNX-Index và KLGD giai đo n 07/2005 -09/2013 29

Bi u đ 2.4: S l ng tài kho n N T cá nhân t ng lên qua các n m 30

Bi u đ 2.5: Phân lo i nhà đ u t cá nhân trên HOSE trong m u kh o sát 34

Bi u đ 2.6: Trình đ c a nhà đ u t cá nhân trên HOSE trong m u kh o 35

Bi u đ 2.7: Thu nh p c a nhà đ u t cá nhân trong m u kh o sát 35

Bi u đ 2.8: Kinh nghi m đ u t c a nhà đ u t cá nhân 36

Bi u đ 2.9: Mô hình ng d ng lý thuy t Markowitz đ xây d ng DM T hi u

qu cho nhà đ u t cá nhân trên TTCK Vi t Nam 45

M U

1 S c n thi t c a đ tài

Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam ra đ i nh là m t b c phát tri n t t y u c a

n n kinh t th tru ng V i ch c n ng là m t kênh trung gian trong thu hút và s

d ng hi u qu các ngu n l c đ u t , th tr ng ch ng khoán đóng vai trò là c u

n i gi a m t bên là nhà đ u t v i m t bên là các doanh nghi p có nhu c u v v n

đ u t kinh doanh, và Chính ph c ng c n có ngu n l c đ ph c v cho các nhu

c u đ u t , chi tiêu cho phát tri n kinh t c a đ t nu c

Cho đ n nay, đã tr i qua m i ba n m hình thành và phát tri n, th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đã t ng b c t o l p và d n th c hi n đ c ch c n ng kinh t c b n

c a nó trong thúc đ y t ng tr ng kinh t đ t n c S phát tri n m nh m c a n n

kinh t Vi t Nam trong nh ng n m qua đã t o đi u ki n thu n l i cho s phát tri n

c a th tr ng ch ng khoán mà bi u hi n là kh n ng thu hút ngày càng nhi u h n các nhà đ u t trong và ngoài n c tham gia trên th tr ng ch ng khoán

Th tr ng ch ng khoán ngày càng phát tri n thì nh ng c h i đ u t sinh l i

và kèm theo đó là r i ro ngày càng l n h n Bên c nh nh ng nhà đ u t chuyên nghi p là các t ch c đ u t trong và ngoài n c còn có s tham gia đông đ o c a nhà đ u t cá nhân trong n c v i các ho t đ ng đ u t sôi n i, nên m t ph n nào

đó đóng vai trò nh là m t l c th tr ng áp đ o trong các giao d ch trên th tr ng

tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong th i gian v a qua Do đó, r t c n thi t đ tìm

hi u và nghiên c u v lý thuy t Markowitz nh m xây d ng m t DM T hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán

2 M c tiêu nghiên c u

Lu n v n ng d ng lý thuy t Markowitz nh m xây d ng DM T ch ng khoán

hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

ánh giá th c tr ng ho t đ ng đ u t c a nhà đ u t cá nhân trên th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam t đó đ xu t các gi i pháp nh m nâng cao kh n ng ng

d ng lý thuy t lý Markowitz vào vi c xây d ng danh m c đ u t hi u qu c a các CTQLQ cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán

3 i t ng nghiên c u

i t ng nghiên c u là ng d ng lý thuy t đ xây d ng danh m c đ u t hi u

qu g m 20 c phi u niêm y t trên HOSE g m ABT, BMP, BTT, DPR, DVP, GDT, ITC, KHP, LIX, PHR, PPC, REE, SJD, STB, STG, TDH, TRA, TRC, VPK,VSC

Các c phi u này đ c ch n d a trên c s đa d ng hóa l nh v c, ngành ngh đ

gi m thi u r i ro phi h th ng và d a vào các ch s tài chính nh ROA, ROE Ngoài

ra, lu n v n còn kh o sát các nhà đ u t cá nhân nh m phân tích các nhân t nh

h ng đ n quy t đ nh c a nhà đ u t cá nhân khi tham gia th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam

4 Ph m vi nghiên c u

Trong ph m vi c a đ tài này, ch t p trung nghiên c u các ch ng khoán niêm

y t t i S giao d ch Ch ng khoán TP.HCM – HOSE Các c phi u đ c thu th p d

li u v giá đóng c a đi u ch nh trong giai đo n nghiên c u t 01/2011 đ n 9/2013

D li u v giá đ c l y t HOSE trên websites c a công ty ch ng khoán Vndirect (www.vndirect.com.vn), Công ty đ u t Stockbiz (http://www.stockbiz.vn), Kênh thông tin kinh t -tài chính Vi t Nam (cafef.vn)

5 Ph ng pháp nghiên c u

Ph ng pháp nghiên c u k t h p ph ng pháp đ nh tính và ph ng pháp

đ nh l ng

Ph ng pháp nghiên c u đ nh tính đ c nghiên c u theo ph ng pháp thu

th p các s li u l ch s đ c công b trên các website, s li u t các c quan chuyên môn, các báo cáo chuyên môn, k t h p v i các ph ng pháp th ng kê, so sánh phân tích dùng đ th minh h a

Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng s d ng các công c th ng kê mô t ,

phân tích t ng quan, phân tích nhân t khám phá, phân tích h i quy, gi i bài toán

t i u (Solver)… d a trên b ng tính Excel

6 K t c u lu n v n

Ngoài ph n m đ u và ph n k t lu n, lu n v n đ c trình bày trong 3 ch ng,

c th nh sau:

Ch ng 1: T ng quan v lý thuy t Markowitz đ xây d ng d ng danh m c đ u

t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán

Ch ng 2: Th c tr ng ng d ng lý thuy t Markowitz đ xây d ng danh m c

đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao kh n ng ng d ng lý thuy t Markowitz đ xây

d ng DM T hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Ch ng 1

CH NG KHOÁN 1.1 T ng quan v danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th

tr ng ch ng khoán

1.1.1 Khái ni m danh m c đ u t cho nhà đ u t cá nhân

Danh m c đ u t (Investment Portfolio) là s k t h p n m gi các lo i ch ng khoán, hàng hóa, b t đ ng s n, các công c t ng đ ng ti n m t hay các tài s n khác b i m t cá nhân hay t ch c M c đích c a DM T là làm gi m r i ro b ng cách

đa d ng hoá đ u t

Nh v y m t DM T đ n gi n là t p h p bao g m m t ho c nhi u lo i tài s n

đ u t khác nhau Tài s n đ u t (investment asset) là các tài s n đ c các nhà đ u t

n m gi ch y u v i m c đích đ u t Ng c l i, tài s n tiêu dùng (consumption

assets) là các tài s n đ c n m gi ch y u v i m c đích tiêu dùng nh xe c , qu n

áo, nhà , thi t b gia đình, trang s c, th c ph m…

S phát tri n c a th tr ng tài chính đã t o ra nhi u lo i tài s n tài chính và công c đ u t phong phú đa d ng ng th i, các lý thuy t đ u t hi n đ i và nhi u

b ng ch ng th c nghi m đã cho th y hi u ng rõ ràng c a vi c gi m thi u r i ro thông qua quá trình đa d ng hoá DM T Do v y, các t ch c và cá nhân th ng không ch đ u t vào m t lo i tài s n đ u t đ n l mà k t h p s h u nhi u lo i tài

s n đ u t khác trong trong m t danh m c ây chính là quan đi m đ u t theo danh

đi m đó nh m đ t đ c m c l i nhu n cao h n Khi nhà đ u t c m th y tri n v ng

v m t tài s n nào đó t t, nhà đ u t có th đi u ch nh DM T b ng cách gi m t

tr ng vào các ch ng khoán không có tri n v ng và t ng đ u t vào các ch ng khoán

có tri n v ng t t h n

Danh m c đ u t ph thu c vào các y u t nh trình đ , tâm lý, thu nh p, l a

tu i c a nhà đ u t …

N u có hai ch ng khoán có m c sinh l i nh nhau thì nhà đ u t s ch n lo i có

r i ro th p h n Tuy nhiên, m c đ ch p nh n r i ro c a t ng ng i còn t ng quan

v i t su t sinh l i mà h có th nh n đ c M t DM T thông th ng có th g m:

hai hay nhi u ch ng khoán r i ro; danh m c đ u t r i ro và ch ng khoán phi r i ro

và danh m c đ u t th tr ng

1.1.2 Khái ni m danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân

M t tài s n đ u t ho c m t danh m c các tài s n đ u t đ c xem là hi u qu

n u không có b t k tài s n ho c DM T nào khác có cùng m c r i ro (ho c r i ro

th p h n) nh ng l i có t su t sinh l i k v ng cao h n; ho c có cùng t su t sinh l i

k v ng (ho c t su t sinh l i k v ng cao h n) nh ng l i có r i ro th p h n

Markowitz là ng i đ u tiên đ a ra khái ni m DM T hi u qu : DM T hi u

qu là danh m c có r i ro th p nh t b t k m t t su t sinh l i k v ng đ c xác

đ nh tr c; ho c có t su t sinh l i k v ng cao nh t b t k m t m c r i ro đ c xác đ nh tr c

1.2 T ng quan v xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên t h tr ng ch ng khoán

1.2.1 Khái ni m v xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân

Hi u m t cách khái quát nh t thì DM T ch ng khoán là m t t p h p g m ít

nh t hai lo i ch ng khoán tr lên M c đích c b n nh t c a vi c xây d ng m t

DM T hi u qu là đa d ng hoá nh m tránh các kho n thua l quá l n đ ng th i thu

đ c l i nhu n v i m c đ r i ro là bé nh t Khi đ ng th i đ u t vào nhi u lo i

ch ng khoán khác nhau, s thua l c a m t lo i ch ng khoán ch có tác đ ng nh

đ n toàn b danh m c, th m chí nhi u khi có th bù l b ng l i nhu n thu đ c t các ch ng khoán khác trong cùng m t danh m c đó

Tuy nhiên, vi c h n ch thua l b ng cách đa d ng hoá DM T c ng có m t cái giá vì không th thu đ c các kho n l i nhu n l n R t ít nhà đ u t cá nhân có

th thu đ c kho n l i nhu n cao t vi c đ u t t t c s ti n vào m t lo i ch ng khoán t t nh t hi n có trên th tr ng Do đó, đa s nhà đ u t ch n hình th c đ u

t th hai là gi m thi u hoá thua l b ng cách đa d ng hoá đ u t Và suy cho cùng thì vi c t b nh ng món l i nhu n l n, b ng lòng v i nh ng kho n thu nh p v a

ph i đ tránh thua l quá m c là m t cái giá v a ph i và hoàn toàn h p lý

Xây d ng DM T hi u qu cho nhà đ u t cá nhân là m t quá trình g m nhi u giai đo n, trong đó ph i xác đ nh đ c m c tiêu c a nhà đ u t , l a ch n cách phân

b tài s n, l a ch n chi n l c đ u t và cu i cùng là l a ch n ch ng khoán và t

tr ng c a t ng lo i ch ng khoán có trong danh m c DM T hi u qu s mang l i cho nhà đ u t cá nhân m t m c t su t sinh l i l n nh t m t m c đ r i ro nh t

đ nh ho c m t m c t su t sinh l i n đ nh tr c thì m c đ r i ro là th p nh t

1.2.2 S c n thi t ph i xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán

i v i nhà đ u t cá nhân trên th tr ng, đ u t ch ng khoán là m t ho t

đ ng đ u t mang l i l i nhu n cao đ ng th i c ng hàm ch a r i ro cao Khi nhà

đ u t cá nhân th c hi n đ u t đ n l vào m t lo i c phi u, r i ro r t l n Vì v y,

c n thi t ph i xây d ng cho nhà đ u t cá nhân m t DM T hi u qu sao cho phù

h p v i m c ch p nh n r i ro vì các lý do sau:

u t ch ng khoán theo danh m c v n đ m b o đ c các yêu c u c a nhà

đ u t cá nhân v t su t sinh l i Khi nhà đ u t ti n hành đ u t theo danh m c, nhà đ u t có th đi u ch nh danh m c sao cho phù h p v i t su t sinh l i theo yêu

c u

u t b ng DM T hi u qu giúp nhà đ u t cá nhân có th đa d ng hóa r i

ro Khi đ u t theo hình th c đ n l , c phiêu đó bi n đ ng t t s mang l i l i nhu n cao cho nhà đ u t cá nhân Tuy nhiên, khi c phi u đó m t giá ho c doanh nghi p

phát hành b phá s n, nhà đ u t cá nhân s b m t l n, th m chí b m t toàn b tài

s n đã đ u t Vì v y, r i ro là r t cao Khi nhà đ u t cá nhân th c hi n đ u t theo

DM T hi u qu , các r i ro riêng c a danh m c đã đ c đa d ng hóa, nhà đ u t cá nhân s nh n đ c m t t su t sinh l i c l ng tr c ng v i m t m c r i ro th p

nh t Qua đó, nhà đ u t cá nhân xác đ nh đ c DM T hi u qu , phù h p v i nhu

c u l i nhu n c a mình

Hình th c đ u t thông qua các t ch c chuyên nghi p s làm gi m chi phí giám sát cho nhà đ u t Nhà đ u t v i hình th c u thác cho công ty tài chính, qu

đ u t s không ph i b ra quá nhi u chi phí giám sát đ i v i các ch ng khoán ó

là chi phí v ti n b c và chi phí v th i gian, công s c b ra đ giám sát ch ng khoán Vì v y, khi ch m t m t kho n phí u thác nh cho công ty tài chính, nhà đ u

t s không ph i ch u nh ng chi phí trên Khi này, các công ty đ c y thác s qu n

lý DM T cho nhà đ u t

1.2.3 Quy trình xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u t cá nhân

M i nhà đ u t có th có nh ng cách th c và quy trình đ u t khác nhau, m i nhà đ u t tùy theo quan đi m có th có nh ng chú tr ng hay u tiên khác nhau đ i

v i t ng công đo n sau: xác đ nh m c tiêu đ u t , phân b tài s n, l a ch n chi n

l c đ u t , l a ch n ch ng khoán, đo l ng hi u qu DM T Nh ng nhìn chung

đ i v i nh ng nhà đ u t chuyên nghi p, nh ng công đo n c b n nêu trên luôn đ c tuân th

nh ng h n ch hay nh ng u tiên trong ho t đ ng đ u t M i nhà đ u t dù là t

ch c hay cá nhân tùy theo nh ng đ c thù, đi u ki n hoàn c nh c th có th có nh ng

m c tiêu đ u t r t khác nhau

L i nhu n m c tiêu

Y u t quan tr ng nh t trong m c tiêu đ u t đó là m c tiêu v l i nhu n L i nhu n m c tiêu c n đ c xác đ nh m t cách c th và có c n c rõ ràng Vi c xác

đ nh l i nhu n m c tiêu c a DM T ph i c n c trên tình tr ng hi n t i c a môi

tr ng đ u t và nh ng d báo v xu h ng thay đ i c a môi tr ng đ u t trong

t ng lai Môi tr ng đ u t thu n l i cho phép các nhà qu n tr đ t m c tiêu l i nhu n cao và ng c l i Nhà đ u t cá nhân th ng theo đu i các m c tiêu đ u t c

b n th ng bao g m:

- M c tiêu t ng tr ng v n (capital aprriciation): Là m c tiêu phù h p khi nhà

đ u t mong mu n DM T gia t ng giá tr th c trong m t kho ng th i gian nh t đ nh

nh m đáp ng các nhu c u trong t ng lai Trong chi n l c này s t ng tr ng

th ng có đ c ch y u t s t ng giá c a các tài s n đ u t trong danh m c Lúc này thu nh p th ng xuyên tr thành m c tiêu th y u

- M c tiêu thu nh p th ng xuyên (current income): Nhà đ u t mong mu n

DM T ph i t o ra nh ng kho n thu nh p đ u đ n đ nh k (hàng tháng, hàng quý, hàng n m) S t ng tr ng v n trong t ng lai là m c tiêu th y u M c tiêu này

th ng phù h p v i các nhà đ u t mong mu n có thêm các kho n thu nh p t

DM T nh m đáp ng cho các chi phí sinh ho t

- M c tiêu b o toàn v n (capital preservation): nhà đ u t mu n t i thi u hóa r i

ro Nhà đ u t mu n duy trì giá tr th c c a kho n đ u t , nói cách khác thu nh p c a kho n đ u t yêu c u ph i l n h n so v i l m phát M c tiêu này phù h p v i nh ng nhà đ u t r t ng i r i ro ho c nh ng nhà đ u t có th i h n đ u t ng n

M c đ ch p nh n r i ro

i v i nhà đ u t cá nhân m c đ ch p nh n r i ro ph thu c vào nhi u y u t

nh đ tu i, gi i tính, thu nh p, h c v n, kinh nghi m, cá tính, t ch t tâm lý… Nhi m v c a các nhà t v n đ u t cá nhân là ph i xác đ nh đ c m c đ ch p nh n

r i ro c a khách hàng đ xây d ng DM T phù h p v i khách hàng Nh ng đây l i là

m t khái ni m tr u t ng ph c t p và khó xác đ nh C n c trên m c đ ch p nh n

r i ro, thông th ng các nhà đ u t đ c chia thành 3 nhóm chính :

Nhà đ u t li u l nh (aggressive investors): là nhà đ u t s n sàng ch p nh n

kh n ng r i ro thua l m t ph n v n đ u t đ đ i l y c h i tìm ki m m c l i nhu n

ti m n ng cao h n i v i các nhà đ u t li u l nh, vi c xây d ng DM T có th đ t

l i nhu n m c tiêu cao, u tiên đ u t vào c phi u nh t là các c phi u t ng tr ng

Nhà đ u t b o th (conservative investors): đây là nhà đ u t có m c đ ch p

nh n r i ro th p nh t B o toàn v n là u tiên hàng đ u c a nhóm nhà đ u t này V i nhà đ u t b o th , vi c xây d ng DM T s ph i đ t m c tiêu an toàn lên cao và đ t

m c tiêu l i nhu n th p h n, u tiên đ u t danh m c vào các tài s n an toàn nh ng đem l i l i nhu n th p nh các công c c a th tr ng ti n t , trái phi u chính ph … Nhà đ u t trung dung (moderate investors): Là nhà đ u t s n sàng ch p nh n

ch p nh n đ đ t đ c m c tiêu đ u t M i tài s n đ u t có tính thanh kho n và th i

h n thu h i khác nhau, m i nhà đ u t c ng có yêu c u v th i h n đ u t khác nhau

i v i nhà đ u t cá nhân th i h n đ u t tùy thu c vào l a tu i, s thích, nh ng d

đ nh k ho ch trong cu c s ng… Vi c xác đ nh th i h n yêu c u c a nhà đ u t đ

l a ch n nh ng tài s n đ u t có tính thanh kho n và th i h n thu h i phù h p đóng vai trò quan tr ng b i vì (1) đáp ng nhu c u ti n m t c a nhà đ u t cá nhân và kh

n ng thanh kho n c a các t ch c tài chính là m t trong nh ng nhi m v hàng đ u

c a ho t đ ng đ u t ; (2) v n đ thanh kho n và th i h n thu h i v n còn có liên quan m t thi t t i v n đ r i ro và l i nhu n c a DM T Có s đánh đ i gi a kh

n ng thanh kho n và kh n ng sinh l i

1.2.3.2 P hân b tài s n

Chính sách phân b tài s n là quy t đ nh t l phân b tài s n c a nhà đ u t vào các lo i tài s n đ u t đ đ t đ c m c tiêu đ u t đã đ t ra

Lo i tài s n là t p h p c a các tài s n đ u t có các đ c tính và m i quan h l i nhu n – r i ro t ng t nhau Lo i tài s n nh trái phi u, c phi u… có th đ c ti p

t c chia thành các nhóm nh h n nh trái phi u có th bao g m trái phi u chính ph , trái phi u doanh nghi p Trái phi u doanh nghi p có th đ c chia thành nhi u nhóm

nh khác nhau tùy theo m c đ x p h ng tín nhi m C phi u có th đ c chia thành

c phi u niêm y t, c phi u trên th tr ng OTC hay nhóm các c phi u có giá tr v n hóa l n, nhóm các c phi u có giá tr v n hóa nh … Quy t đ nh phân b tài s n không ph i là quy t đ nh đ n l mà là m t b ph n quan tr ng trong quy trình đ u t Quy t đ nh phân b tài s n ph thu c r t nhi u vào m c tiêu đ u t đ c xác đ nh

b c tr c đó và nh h ng r t nhi u đ n vi c th c hi n các công đo n phía sau Quy t đ nh phân b tài s n là đ c bi t quan tr ng, vì chi ph i vi c th c hi n c a h u

h t toàn b DM T Th m chí có nhi u quan đi m cho r ng vi c phân b tài s n quy t đ nh đ n h n 50% s thành công hay th t b i c a DM T

1.2.3 3 L a ch n chi n l c đ u t

L a ch n chi n l c đ u t là m t khâu quan tr ng, là c u n i truy n d n m c tiêu đ u t và chính sách phân b tài s n đ n công đo n th c hi n c th là l a ch n

ch ng khoán Nó là kim ch nam h ng d n quan tr ng khi ti n hành xây d ng

DM T và toàn b quá trình đi u ch nh DM T sau đó Hai chi n l c đ c nh c t i

ph bi n nh t là chi n l c qu n lý DM T ch đ ng và chi n l c qu n lý DM T b

đ ng hay s ph i h p gi a hai chi n l c này

Chi n l c đ u t th đ ng

Chi n l c này đ c hi u m t cách đ n gi n nh t là chi n l c mua và n m

gi , nhà đ u t s mua và n m gi ch ng khoán trong m t th i gian dài, trong su t

th i gian đó h h u nh không đi u ch nh ho c ch đi u ch nh m t cách t i thi u

DM T

Chi n l c th đ ng đ c c v b i lý thuy t th tr ng hi u qu (Efficient Market Hypothesis), h cho r ng th tr ng là hi u qu , giá c th tr ng c a các c phi u luôn h p lý, nó ph n ánh m t cách nhanh chóng t t c thông tin liên quan đ n

c phi u đó, th tr ng là m t c ch đ nh giá hi u qu và do đó không t n t i các

ch ng khoán b đ nh giá sai Do v y, không c n ph i b công tìm ki m các ch ng khoán b đ nh giá sai và mua bán ch ng khoán m t cách ch đ ng Chi n l c đ u t

th đ ng tiêu bi u nh t chính là chi n l c kh p ch s (Match - Index - Strategy) Chi n l c qu n lý DM T ch đ ng

Ng c l i v i chi n l c th đ ng, chi n l c ch đ ng luôn chú tr ng s d ng các ch s kinh t , tài chính, cùng các công c khác nhau đ đ a ra các d báo v th

tr ng và đ nh giá ch ng khoán t đó mua bán ch ng khoán m t cách ch đ ng đ tìm ki m l i nhu n cao h n so v i vi c ch mua và n m gi ch ng khoán

Trên đây là cách hi u c b n v hai chi n l c qu n lý DM T ch đ ng và th

đ ng Tuy nhiên đ hi u m t cách có h th ng v các chi n l c qu n lý đ u t khác nhau c ng nh hai chi n l c ch đ ng và th đ ng, c n xem xét các nhân t tác

đ ng đ n thu nh p và r i ro c a c phi u Thu nh p hay r i ro c a m t ch ng khoán

có th ch u tác đ ng c a 3 nhóm nhân t : (1) Tác đ ng c a toàn b th tr ng, (2)

Y u t nhóm c phi u/y u t ngành, (3) Y u t đ c thù c a c phi u Nhà đ u t có

th theo đu i các chi n l c khác nhau đ i v i ba nhân t này i v i hai chi n l c

ch đ ng và th đ ng, nhà đ u t có th theo đu i chi n l c ch đ ng ho c th đ ng

đ i v i t ng y u t m t hay k t h p t t c nh ng y u t này

Nhà đ u t có th s d ng các chi n l c đ u t theo nhóm c phi u ph bi n bao g m: Chi n l c theo quy mô (Chi n l c t p trung vào nhóm c phi u có quy

mô l n – Large Cap, t p trung vào các c phi u có quy mô nh - Small Cap), chi n

l c đ u t theo m c đ t ng tr ng ( Chi n l c t ng tr ng – Growth, chi n l c giá tr - Value)…

1.2.3.4 L a ch n ch ng khoán

ây là công đo n ph i s d ng nhi u k thu t, ph ng pháp và chi n l c khác nhau đ l a ch n các ch ng khoán c th vào DM T ây là m t công vi c mang tính ch t liên t c, nhà đ u t không ch th c hi n l a ch n ch ng khoán m t l n duy

nh t trong toàn b quá trình đ u t mà còn ph i th ng xuyên đi u ch nh DM T khi

th tr ng có nh ng bi n đ ng hay đ a ra quy t đ nh mua bán k p th i khi phát hi n

có nh ng ch ng khoán b đ nh giá sai

Các ph ng pháp l a ch n c phi u

• Phân tích c b n

Là ph ng pháp phân tích trong đó nhà phân tích s s d ng quy trình phân tích

t trên xu ng (top – down) ho c quy trình phân tích t d i lên (bottom – up) đ phân tích và đánh giá các y u t n n kinh t , ngành và đi u ki n c th c a công ty đ

t đó xác đ nh giá tr n i t i c a c phi u Các nhà phân tích tin r ng trong ng n h n giá th tr ng có th bi n đ ng cao h n ho c th p h n giá tr n i t i, nh ng trong dài

h n th tr ng s đi u ch nh, giá th tr ng c a c phi u s có khuynh h ng ti m

c n v i ph n ánh g n đúng giá tr lý thuy t Nhà đ u t s so sánh giá tr n i t i v i giá th tr ng c a c phi u đ đ a ra quy t đ nh mua bán hay n m gi c phi u

• Phân tích k thu t

Phân tích k thu t là khoa h c ghi chép bi u đ d i d ng đ th các giao d ch

c phi u ho c các nhóm c phi u trong quá kh và t đó v ra đ c b c tranh v xu

th trong t ng lai Phân tích k thu t t p trung xem xét giá và kh i l ng giao d ch qúa kh đ d báo xu h ng giá trong t ng lai Phân tích k thu t t p s d ng các công c nh đ th , các ch s th ng kê đ n m b t các xu h ng giá c a c phi u đ

đ a ra quy t đ nh giao d ch Ph ng pháp phân tích k thu t d a trên gi đ nh c b n

là h u h t các thông tin đ c ph n ánh qua giá, không t n t i các ch ng khoán b

đ nh giá sai

Trong phân tích đ u t , nhà đ u t có th theo tr ng phái phân tích c b n, có

th theo tr ng phái phân tích k thu t ho c k t h p c hai ph ng pháp này Phân tích c b n tr l i câu h i mua c phi u nào và phân tích k thu t tr l i câu h i mua vào lúc nào

Các ph ng pháp l a ch n trái phi u

V nguyên t c c ng nh các lo i tài s n tài chính khác, vi c phân tích đ u t trái phi u c ng có th d a vào ph ng pháp phân tích c b n và phân tích k thu t Tuy nhiên vi c phân tích đ u t trái phi u có nh ng đ c đi m riêng Trái phi u có các r i

ro đ c thù nh r i ro tín d ng, r i ro lãi su t, r i ro tái đ u t , r i ro đ ng cong lãi

su t… Nhà đ u t ph i phân tích và đánh giá đ c các r i ro này nh m tìm ra c h i

đ u t vào các trái phi u có cùng m c đ r i ro nh ng có l i su t cao h n d đoán xu h ng bi n đ ng giá c a trái phi u nh m đ a ra các chi n l c kinh doanh phù h p, nhà đ u t trái phi u ph i phân tích các y u t nh phân tích d báo xu

h ng bi n đ ng c a lãi su t, phân tích tín d ng nh m đánh giá và d báo s thay đ i trong x p h ng tín nhi m c a công ty, d báo s thay đ i c a đ ng cong lãi su t…

L a ch n các tài s n khác:

Ngoài trái phi u và c phi u là nh ng tài s n đ u t quan tr ng, trong DM T c a các nhà đ u t t ch c và cá nhân còn có các lo i tài s n khác nh các công c trên th

tr ng ti n t , v n đ u t m o hi m, v n ch s h u riêng l , b t đ ng s n, các ch ng khoán phái sinh… M i lo i hình th c đ u t này đ u có nh ng ph ng pháp phân tích

đ u t đ c thù, thông th ng các t ch c đ u t chuyên nghi p đ u có các chuyên gia phân tích đ c chuyên môn hóa cho m i lo i hàng hóa hay m i hình th c đ u t

1.2.3.5 ánh giá hi u qu c a ho t đ ng xây d ng danh m c đ u t

Theo nguyên t c, hi u qu c a ho t đ ng c a DM T đ c đánh giá d a trên s

t ng quan gi a l i nhu n và r i ro c a DM T DM T có t su t sinh l i càng cao

ch ng t hi u qu ho t đ ng càng t t Tuy nhiên, n u r i ro c a DM T càng l n

ch ng t danh m c ho t đ ng càng kém hi u qu K t qu ho t đ ng c a DM T

c ng c n ph i đ c so sánh v i m t b ng lãi su t và t su t sinh l i bình quân c a th

tr ng T su t sinh l i th c t không ph i là y u t duy nh t đ đánh giá v hi u qu

c a ho t đ ng xây d ng DM T Các y u t dùng đ đánh giá hi u qu th ng bao

g m t su t sinh l i th c t c a DM T, các h s đo l ng r i ro c a DM T, t su t sinh l i bình quân c a th tr ng, lãi su t phi r i ro…

Các ph ng pháp th ng đ c s d ng đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a

DM T bao g m : ph ng pháp Sharpe, ph ng pháp Treynor và ph ng pháp Jensen Các ph ng pháp này có h ng ti p c n và công th c khác nhau nh ng đ u

d a trên nguyên t c đã nêu trên

1.3 L ý thuy t Markowitz đ xây d ng danh m c đ u t hi u qu cho nhà đ u

t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán

Lý thuy t Markowitz đ c xem là n n t ng c a lý thuy t DM T còn đ c g i

là lý thuy t đ u t hi n đ i (Modern Portfolio Theory) Harry Markowitz gi i thi u lý thuy t này l n đ u tiên trong bài tham lu n “L a ch n DM T” (Portfolio selection) trên t p chí Journal of Finance vào n m 1952 n n m 1959 ông xu t b n cu n sách cùng tên, chính th c công b m t cách h th ng lý thuy t c a mình Khác v i các

ph ng pháp đ u t truy n th ng ch y u t p trung vào vi c d đoán xu h ng bi n

đ ng v giá m t ch ng khoán d a vào vi c s d ng các ph ng pháp phân tích c

b n và phân tích k thu t Markowitz đã phát tri n m t ph ng pháp t p trung vào

vi c xây d ng m t DM T g m nhi u lo i t i s n d a trên vi c k t h p y u t r i ro

và l i nhu n Lý thuy t DM T tìm hi u ph ng pháp đ m t nhà đ u t ng i r i ro xây d ng DM T nh m t i đa hóa l i nhu n kì v ng và t i thi u hóa r i ro Và ch ng minh đ c r ng m t DM T đ c đa d ng hóa có th gi m thi u đ c r t nhi u r i ro

mà không ph i hy sinh ho c hy sinh r t ít l i nhu n V i nh ng đóng góp c a mình

nh ng ng i kh i x ng và phát tri n lý thuy t đ u t hi n đ i g m: Harry Markowitz, William Sharpe, Merton Miller đã đ c trao gi i Nobel kinh t n m

1990

1.3.1 Ph ng pháp đo l ng l i nhu n k v ng và r i ro c a danh m c đ u t

1.3.1.1 L i nhu n k v ng và r i ro c a ch ng khoán riêng l

L i nhu n và r i ro là hai ph m trù c n b n n n t ng trong đ u t ch ng khoán

Lý thuy t Markowitz đã phát tri n ph ng pháp l a ch n DM T d a trên hai y u t

l i nhu n k v ng và r i ro Tuy nhiên, vi c tính toán và đ nh l ng hai y u t này l i không ph i là v n đ đ n gi n Markowitz là m t trong nh ng ng i đ u tiên kh i

x ng vi c ng d ng các ph ng pháp toán h c - xác su t - th ng kê vào vi c tính toán l i nhu n k v ng và r i ro, tr c h t là l i nhu n k v ng và r i ro c a m t

ch ng khoán riêng l (Ph l c 1)

1.3.1.2 o l ng m i quan h gi a các ch ng khoán

Trong l nh v c đ u t c ng nh nhi u l nh v c khác, ng i ta th ng có nhu

c u kh o sát m i quan h c a hai bi n ng u nhiên l ng hóa m i quan h này

ng i ta dùng hai đ i l ng h s hi p ph ng sai (covariance) và h s t ng quan (correlation)

◊ H s hi p ph ng sai

Hi p ph ng sai là m t đ i l ng th ng kê dùng đ đo l ng m c đ ph thu c

t ng quan c a hai bi n ng u nhiên Trong ngành tài chính khái ni m hi p ph ng sai đ c dùng đ đo l ng m c đ cùng bi n đ ng (co-vary) c a t su t l i nhu n hay giá c c a hai lo i tài s n đ u t

Ý ngh a c a h s hi p ph ng sai đ c di n gi i nh sau:

Hi p ph ng sai d ng (positive covariance): N u trung bình hay k v ng c a

bi n th nh t t ng lên thì trung bình hay kì v ng c a bi n th hai c ng có xu h ng

t ng lên

Hi p ph ng sai âm (negative covariance): N u trung bình hay k v ng c a

bi n th nh t t ng lên thì trung bình hay kì v ng c a bi n th hai l i có xu h ng

gi m xu ng

Hi p ph ng sai zero (zero covariance): ây là tr ng h p c a hai bi n ng u nhiên đ c l p

◊ H s t ng quan

Do đ l n c a h s hi p ph ng sai ph thu c vào đ n v đo l ng c a các

bi n ng u nhiên, do v y r t khó đ s d ng h s này trong vi c so sánh m c đ

t ng quan c a các bi n s khi chúng áp d ng các đ n v đo l ng khác nhau

l ng hóa và giúp cho ng i phân tích d hình dung h n v m c đ m nh y u trong

m i quan h c a hai đ i l ng ng u nhiên ng i ta đ a ra công th c tính h s t ng quan đ gi i h n h s hi p ph ng sai trong kho ng t –1 (m i t ng quan âm tuy t

đ i) đ n +1 (m i t ng quan d ng tuy t đ i) Theo toán h c chúng ta có h s

t ng quan gi a 2 bi n s b ng h s hi p ph ng sai chia cho tích s c a các đ

l ch chu n

Bên c nh ph ng pháp tính h s hi p ph ng sai, h s t ng quan t các k ch

b n và tính hu ng c tính trong t ng lai trên th c t ng i ta th ng tính các h s này t các s li u trong quá kh (Ph l c 1)

1.3.1.3 L i su t k v ng c a danh m c đ u t

T su t l i nhu n c a m t DM T là bình quân gia quy n theo tr ng s (v i

tr ng s wi là t l cu m i tài s n trong danh m c) c a t su t thu nh p c a m i tài

s n trong DM T i u này đ ng ngh a v i t l l i nhu n mong đ i c a m t DM T

c ng b ng bình quân gia quy n có tr ng s c a t l l i nhu n mong đ i c a t ng tài

- Cov(ri, rk) : hi p ph ng sai c a ch ng khoán i và ch ng khoán k

Trong tr ng h p có nhi u ch ng khoán trong m t DM T, vi c tính toán

(1.1)

(1.2)

(1.3)

ph ng sai c a DM T t ng đ i ph c t p, đòi h i ph i có r t nhi u c p h s hi p

ph ng sai gi a các ch ng khoán và d d n đ n nh m l n kh c ph c v n đ này, thông th ng ng i ta s s d ng ph ng pháp ma tr n đ tính toán ph ng sai c a

DM T (Ph l c 1)

1.3.2 L a ch n danh m c đ u t hi u qu theo lý thuy t Markowitz

1.3.2.1 Các gi thi t c a lý thuy t Markowitz

Lý thuy t Markowitz d a trên nh ng gi đ nh c s nh sau:

• Các nhà đ u t đ u là nh ng nhà đ u t ng i r i ro V i m t m c r i ro cho

tr c nhà đ u t s a thích ph ng án đ u t nào có l i nhu n k v ng cao h n

T ng t , v i m t m c l i nhu n k v ng cho tr c nhà đ u t s a thích nh ng

ph ng án đ u t có r i ro th p h n

• Các nhà đ u t không đ n thu n theo đu i m c tiêu t i đa hóa l i nhu n k

v ng mà là m c tiêu t i đa hóa m c h u d ng c a kho n đ u t

• Vi c l a ch n và quy t đ nh các ph ng án đ u t c a nhà đ u t ch d a trên hai y u t là thu nh p k v ng và m c r i ro c a thu nh p M c đ h u d ng c a nhà

đ u t ch ph thu c vào 2 y u t này

• Các quy t đ nh đ u t đ c đ a ra và k t thúc trong m t kho ng th i gian nh t

đ nh T t c các nhà đ u t đ u có cùng th i h n đ u t nh nhau

1.3.2.2 M c ng i r i ro

Ng i r i ro (risk – averse) là ý t ng đ c kh i x ng b i nhà toán h c ng i

Áo Von Neumann dùng đ ch khuynh h ng ch n nh ng ph ng án đ u t có r i ro

th p h n khi ph i l a ch n gi a nh ng ph ng án đ u t mang l i cùng m c thu

nh p M c ng i r i ro (risk – aversion) cùng v i khái ni m ng c l i là m c ch p

nh n r i ro (risk – tolerance) là nh ng khái ni m dùng đ ch m c đ e ng i hay s n sàng ch p nh n r i ro c a nhà đ u t trong qúa trình đ u t tìm ki m l i nhu n

ph c v cho công tác tính toán đ nh l ng th ng đ c l ng hóa thành h s ng i

ng i ro (risk –aversion index) V lý thuy t có th có các d ng nhà đ u t sau nhà đ u

t ng i r i ro (risk – averse investor), nhà đ u t trung l p v i r i ro (risk – neutral investor), nhà đ u t ch p nh n r i ro cao (Risk Loving Investor) Theo gi đ nh c a

lý thuy t Markowitz c ng nh trên th c t ph n l n các nhà đ u t là nhà đ u t ng i

r i ro, khi l a ch n gi a hai ph ng án đ u t có cùng l i nhu n k v ng nhà đ u t

s luôn luôn ch n ph ng án đ u t có ít r i ro h n

1.3.2.3 M c h u d ng và hàm hi u d ng

M c h u d ng (Utility) c a DM T là m c đ th a mãn và hài lòng mà DM T

đó mang l i cho nhà đ u t M c h u d ng c a m t DM T đ c đánh giá theo

t ng quan gi a t su t l i nhu n k v ng và đ r i ro c a danh m c M c h u d ng

Theo gi thuy t c a lý thuy t Markowitz các nhà đ u t theo đu i m c tiêu t i

đa hóa m c h u d ng c a kho n đ u t Khi l a ch n gi a hai DM T, nhà đ u t s không l a ch n DM T mang l i t su t l i nhu n k v ng cao h n mà ch n DM T

có m c h u d ng cao h n Do m i nhà đ u t có m c ng i r i ro khác nhau nên m i nhà đ u t có m c đ h u d ng khác nhau v i cùng m t DM T

1.3.2.4 Danh m c đ u t hi u qu và đ ng biên hi u qu

• M t DM T đ c g i là hi u qu , n u không t n t i m t DM T nào khác có cùng đ l ch chu n nh ng l i có t su t thu nh p cao h n và không t n t i DM T khác có cùng t su t thu nh p nh ng có đ l ch chu n th p h n T p h p nh ng

DM T này đ c g i là t p h p DM T hi u qu

• ng cong n i t t c nh ng DM T hi u qu trong h tr c t a đ v i tr c tung th hi n t su t l i nhu n k v ng, tr c hoành th hi n đ l ch chu n đ c g i là

đ ng cong hi u qu (efficient frontier) Nh v y, nh ng DM T n m trên đ ng cong hi u qu là nh ng DM T đ c đa d ng hóa m t cách t i u t i đây không th

gi m t l r i ro xu ng mà không ph i hy sinh t l l i nhu n hay không th có đ c

(1.4)

m t t su t l i nhu n cao h n mà không ch p nh n m c đ r i ro l n h n

• ng cong hi u qu c a DM T là t p h p t t c các DM T cho phép mang

l i t su t l i nhu n cao h n v i cùng m c đ r i ro; có r i ro ít h n cùng m c đ

l i nhu n ng hi u qu có d ng cong l i v phía tây b c c a đ th b i vì v i t t các các DM T n m trên đ ng cong này chúng đ u có m c l i nhu n k v ng cao

nh t v i cùng m c r i ro, và có m c r i ro th p nh t v i cùng m c l i nhu n k

v ng

th 1.1: ng cong hi u qu

S không t n t i DM T nào n m phía trên đ ng cong hi u qu vì khi DM T

đã đ t hi u qu thì không th t ng t su t thu nh p mà không ch p nh n đ l ch chu n t ng theo và không th gi m đ l ch chu n mà không ph i hy sinh t su t thu

nh p Nh ng danh m c n m phía d i đ ng hi u qu b chi ph i b i nh ng danh

m c n m trên đ ng hi u qu , v i cùng t su t thu nh p chúng có đ l ch chu n cao

Tìm DM T hi u qu trong tr ng h p không t n t i tài s n phi r i ro

Cho DM T g m n ch ng khoán M i ch ng khoán có m t t l l i nhu n k

v ng và đ l ch chu n xác đ nh, m i c p ch ng khoán có h s hi p ph ng sai xác

đ nh Tìm t tr ng phân b c a t ng ch ng khoán w1, w2 , w3… wn trong DM T

0 E(R)

δ

sao cho DM T mà chúng t o thành có đ l ch chu n nh nh t v i m c l i nhu n k

v ng là r* cho tr c ho c có l i nhu n k v ng l n nh t v i đ l ch chu n là * cho

tr c

M i c p ch ng khoán có h s t ng quan xác đ nh, t o thành ma tr n h s

t ng quan L i nhu n k v ng và ph ng sai c a DM T đ c xác đ nh nh sau:

Ch ng khoán Ch ng khoán 1 Ch ng khoán 2 …… Ch ng khoán n

Tìm các t l phân b ch ng khoán w1, w2 , w3… wn sao cho v i m c l i nhu n k v ng E(Rp) = r* cho tr c DM T có đ l ch chu n p nh nh t Ho c v i

đ l ch chu n: p = * cho tr c DM T có l i nhu n k v ng E(Rp) l n nh t Ta có

2 mô hình toán nh sau:

Mô hình 1: Mô hình t i thi u hoá r i ro d a trên m c thu nh p cho tr c:

Mô hình 2 : Mô hình t i đa hóa thu nh p d a trên m c r i ro cho tr c:

Tìm DM T hi u qu trong tr ng h p t n t i tài s n phi r i ro

L a ch n ch ng khoán phi r i ro: N u ch ng khoán r i ro là ch ng khoán có

t su t sinh l i không ch c ch n trong t ng lai và s không ch c ch n trong t

su t sinh l i c a ch ng khoán r i ro đ c đo l ng b ng ph ng sai hay đ

l ch chu n c a t su t sinh l i, thì t su t sinh l i c a ch ng khoán phi r i ro là hoàn toàn ch c ch n, nên đ l ch chu n t su t sinh l i mong đ i c a ch ng khoán phi

r i ro b ng 0 ( f = 0)

Trái phi u chính ph th ng đ c ch n làm ch ng khoán phi r i ro, vì

t su t sinh l i c a trái phi u chính ph s b ng v i t l t ng tr ng dài h n mong đ i c a n n kinh t , v i s đi u ch nh tính thanh kho n ng n h n

ng t p h p c a các danh m c k t h p gi a ch ng khoán phi r i ro và danh

m c hi u qu Markowitz là m t đ ng th ng xu t phát t :

+ Ch ng khoán phi r i ro (có đ l ch chu n b ng 0), t i đi m này nhà đ u t dành toàn b s v n đ u t (t l 100%) đ đ u t vào ch ng khoán phi r i ro và không

đ u t vào danh m c đ u t hi u qu (t l 0%)

+ Và c t đ ng biên hi u qu t i đi m mà nhà đ u t s đ u t 100% v n vào

Các ràngbu c khác theo quy đ nh c a pháp lu t và t ch c

(1.10)

danh m c hi u qu và 0% vào ch ng khoán phi r i ro

T đi m giao c t này và ti p t c m r ng v phía bên tay ph i, nhà đ u t mu n

đ t đ c danh m c hi u qu có t su t sinh l i cao h n thì ph i th c hi n bán kh ng

ch ng khoán phi r i ro (có t tr ng nh h n 0 trong danh m c) t c là nhà đ u t

ph i đi vay v i lãi su t phi r i ro và đ u t toàn b vào danh m c hi u qu , lúc này đ

nh t c a mình đó là DM T hi u qu c a nhà đ u t Vì các danh m c trên đ ng CAL (đ ng phân b v n đ u t ) có u th h n các danh m c có th khác, nên

đ ng CAL tr thành đ ng danh m c hi u qu và nhà đ u t s quy t đ nh đi m nào

h mu n d c theo đ ng hi u qu này mà t i đó nhà đ u t đ t đ h u d ng cao

nh t C th nhà đ u t s quy t đ nh đ u t vào danh m c M, đây là quy t đ nh

đ u t Ti p theo, d a trên s thích r i ro c a mình, nhà đ u t th c hi n quy t

đ nh tài tr m t cách tách bi t ho c đi vay ho c cho vay đ đ t đ c m t v trí r i ro theo s thích trên đ ng CAL (chính là DM T hi u qu P c a nhà đ u t )

Nhà đ u t s cho vay m t ph n m c lãi su t rf b ng cách mua các

: ng phân b

v n đ u t

ch ng khoán phi r i ro (trái phi u chính ph ch ng h n) và đ u t ph n còn

l i vào danh m c tài s n r i ro (danh m c M) Và nh v y danh m c hi u qu P

c a nhà đ u t s là m t đi m n m trên đo n th ng n i t rf t i M c a CAL

Ng c l i, n u nhà đ u t ít ng i r i ro h n thì s đi vay v i lãi su t phi r i ro

và đ u t t t c s ti n (v n hi n có c ng v i ph n vay thêm) vào danh m c

M, khi y danh m c hi u qu P c a nhà đ u t s là m t đi m n m trên đo n

th ng n i t đi m M và kéo dài v phía bên ph i M c a CAL

Sau đây chúng ta s đi tìm DM T hi u qu trong tr ng h p không bán kh ng

nh sau: Trong s các đ ng th ng k t h p gi a ch ng khoán phi r i ro và m t danh m c thu c đ ng biên hi u qu , thì đ ng th ng ti p xúc có h s góc (h s Sharpe) l n nh t Vì danh m c ti p xúc n m trên đ ng th ng ti p xúc nên có h s Sharpe l n nh t, đ ng th i nó c ng thu c đ ng biên hi u qu nên t tr ng ch ng khoán phi r i ro trong danh m c ti p xúc b ng 0

H s Sharpe đ c bi u di n b i:

DM T hi u qu (P) s là m t đi m trên đ ng CAL, đó nhà đ u t đ t đ

h u d ng cao nh t Nh v y, M là ti p đi m c a đ ng cong h u d ng U và đ ng CAL Danh m c đ u t hi u qu t i đi m M có hàm m c tiêu và các đi u ki n ràng bu c

w

1

1

n i

w i ≥0,∀ =1, ( i u ki n không bán kh ng)

G i y là t tr ng đ u t vào trái phi u Chính ph (tài s n phi r i ro) trong danh

m c k t h p, v i đi u ki n y ≥ -1 (vay t i đa 100% v n v i lãi su t rf k t h p v i v n

hi n có đ đ u t vào danh m c các c phi u) Nh v y (1-y) là t tr ng đ u t vào danh m c các c phi u t i đi m M v i t su t sinh l i E(rM) và đ l ch chu n σM

ng phân b v n đ u t CAL là đ ng th ng đi qua hai đi m rf(0,rf),

p

f p p

r r S

r r E S

σ

−

(1.13)

M(σM,E(rM)) và có d ng:

T su t sinh l i k v ng c a danh m c k t h p này đ c tính nh sau :

E(RCAL) = yrf + (1-y)rM = y(rf- rM) + rM

Suy ra:

Ph ng trình (1.16) chính là ph ng trình c a đ ng phân b v n đ u t CAL

Tùy thu c vào m c đ ch p nh n r i ro mà nhà đ u t cá nhân ch n cách phân b

v n đ u t vào danh m c đ u t hi u qu M và ph n còn l i đ u t vào trái phi u Chính ph đ đa d ng hóa và gi m thi u r i ro

K t lu n ch ng 1

Ch ng 1 c a lu n v n đã trình bày v khái ni m DM T hi u qu , cách th c

đ xây d ng m t DM T hi u qu và lý thuy t Markowitz v xây d ng DM T hi u

qu cho nhà đ u t , nh m gi m thi u r i ro cho các nhà đ u t cá nhân khi tham gia

th tr ng ch ng khoán ây là c s lý lu n r t quan tr ng ph c v cho n i dung

s đ c phân tích và trình bày ch ng 2 ó là tìm hi u th c tr ng ho t đ ng c a nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, t ng b c đ xây d ng

DM T hi u qu cho nhà đ u t cá nhân d a vào s li u thu th p t th tr ng

ch ng Vi t Nam trên n n t ng c a lý thuy t Markowitz

f M

CAL M

r r

R E r y

−

−

f M

f M CAL r r r R

σ)(

(1.15) (1.16)

Ch ng 2

2.1 T ng quan v th tr ng ch ng khoán Vi t nam

2.1.1 Q uá trình hình thành và phát tri n

th c hi n đ ng l i công nghi p hóa - hi n đ i hóa đ t n c đòi h i ph i

có ngu n v n l n cho đ u t phát tri n kinh t Vì v y, vi c xây d ng TTCK Vi t Nam đã tr thành nhu c u b c xúc và c p thi t nh m huy đ ng các ngu n v n trung, dài h n trong và ngoài n c thông qua ch ng khoán n và ch ng khoán v n Thêm vào đó, vi c c ph n hóa các doanh nghi p nhà n c v i s hình thành và phát tri n

c a TTCK s t o môi tr ng ngày càng công khai và lành m nh h n

Bên c nh đó, đ th c hi n m c tiêu t ng tr ng GDP bình quân hàng

n m t 7-7,5% trong th i k này, đòi h i ph i huy đ ng đ c m t ngu n v n

đ u t r t l n, n u ch trong c y vào h th ng ngân hàng thì s không đáp ng

đ c Vì th , th tr ng ch ng khoán s là m t kênh huy đ ng v n m i

Ch tr ng c ph n hóa và c n có kênh huy đ ng v n m i là nh ng n n t ng t o

l p th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, ngày 28/11/1996 Chính ph ban hành ngh đ nh

s 75/CP v vi c thành l p y ban ch ng khoán nhà n c Ti p theo đó là ngh đ nh

s 48/1998/N -CP ngày 14/07/1998 v ch ng khoán và th tr ng ch ng khoán Ngày 11/07/1998 Th t ng Chính ph ra quy t đ nh s 127/1998/Q - TTg v vi c thành l p hai Trung tâm giao d ch ch ng khoán tr c thu c y ban

ch ng khoán nhà n c là Trung tâm Giao d ch Ch ng khoán Hà N i và Trung tâm Giao d ch Ch ng khoán thành ph H Chí Minh n ngày 20/07/2000 th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam chính th c ra đ i v i s ki n Trung tâm giao d ch ch ng khoán đ u tiên đi vào ho t đ ng t i Thành ph H Chí Minh ph c v giao d ch ch ng khoán c a các công ty niêm y t (Ph l c 2)

2.1.2 Qui mô giao d ch c a th tr ng

Theo th ng kê c a y ban Ch ng khoán Nhà n c, trong 13 n m ho t đ ng c a

TTCK Vi t Nam, t ng s v n đã huy đ ng đ c qua th tr ng này kho ng 1.300.000

t đ ng Tính đ n tháng 09/2013, S GDCK TP HCM có 305 c phi u, 4 ch ng ch

qu và 39 trái phi u doanh nghi p niêm y t, v i t ng giá tr ch ng khoán niêm y t đ t trên 279.000 t đ ng; t ng giá tr v n hóa th tr ng c phi u đ t kho ng 813.000 t

đ ng So v i lúc th tr ng m i m c a vào n m 2000, s l ng c phi u niêm y t

t ng kho ng 60 l n và giá tr c phi u niêm y t t ng g n 600 l n; giá tr giao d ch c a

th tr ng có t c đ t ng bình quân hàng n m kho ng 135%

Toàn TTCK hi n có trên 1,2 tri u tài kho n giao d ch ch ng khoán đ c m , trong đó có trên 16.000 tài kho n c a nhà đ u t n c ngoài G n 1.000 công ty c

ph n đ i chúng đã đ a c phi u niêm y t vào giao d ch trên HOSE, HNX và UPCoM

Bi u đ 2.1: Bi u đ quy mô niêm y t và giao d ch trên HOSE, HNX

2.1.3 Di n bi n ch s giá ch ng khoán

Di n bi n VN-Index

VN-Index đ c hình thành t n m 2000 v i giá tr ban đ u là 100 đi m vào ngày 28/07/2000 Sau m t th i gian dài không có nhi u bi n đ ng đáng k , t quý 3

n m 2005, VN-Index tr i qua nh ng di n bi n chính nh sau:

Giai đo n 1 (19/9/2005 - 11/8/2006 ): ây là giai đo n VN-Index b t đ u

có nh ng bi n đ ng l n sau m t th i gian dài tr m l ng Ch s đã t ng t 274,8

đi m lên đ n 443,5 đi m vào gi a tháng 8/2006 (t ng 61%) Tuy nhiên sau đó th

tr ng nhanh chóng b c vào giai đo n đi u ch nh, VN-Index đã gi m t 594

đi m xu ng còn g n 400 đi m (gi m 32%) vào đ u tháng 8/2006 Trong giai

đo n này, s l ng c phi u niêm y t và giá tr v n hóa c a th tr ng còn t ng

đ i nh

Giai đo n 2 (11/8/2006 -12/3/2007): ây là m t giai đo n đ c bi t trong l ch

s phát tri n c a TTCK Vi t Nam, giai đo n ch ng ki n s t ng tr ng v t b c

c a th tr ng c v giá c phi u, quy mô niêm y t, giá tr v n hóa VN-Index

t ng t 400 đi m lên đ n 1171 đi m vào ngày 12/3/2007

(Ngu n: www.tapchitaichinh.vn)

Bi u đ 2.2 : Di n bi n VN-Index và KLGD giai đo n 01/2011 - 09/2013

01/2011 5/2011 9/2011 01/2012 5/2012 9/2012 01/2013 5/2013 9/2013

Giai đo n 3 (12/3/2007 - 3/10/2007): ây là giai đo n th hi n xu h ng

bi n đ ng d ng co c a th tr ng VN- Index đã gi m t 1171 đi m vào gi a tháng 3/2007 xu ng 905 đi m vào ngày 25/04/2007 (2 tháng - gi m 23%) Sau đó, VN- Index ti p t c t ng lên 1113 đi m ngày 23/05/2007 (1 tháng - t ng 23%) VN- Index

gi m xu ng 883 đi m vào ngày 07/08/2007 (2,5 tháng - gi m 21%) VN- Index t ng lên 1106 đi m ngày 03/10/2007 (2 tháng - t ng 25%) nh ng th tr ng không đ t phá qua đ c đi m này và b t đ u xu h ng gi m giá Nh v y, VN-Index đã hình thành

mô hình đáy kép (900 đi m) và đ nh kép (1100 đi m)

Giai đo n 4 (3/10/2007 - 24/2/2009): Th tr ng b t đ u gi m khi VN-Index

ch m đ n 1106 đi m vào ngày 03/10/07 nh ng không đ t phá qua đ c đi m này Mô hình đ nh kép xu t hi n, th tr ng b t đ u chu k gi m giá VN-Index đã gi m

xu ng 235,5 đi m vào 24/02/2009

Giai đo n 5 (24/02/2009 - 26/03/2010): Th tr ng có xu h ng h i ph c và

t ng d n VN-Index đã đ t m c 555,8 đi m vào ngày 20/11/2009 (t ng 136%), tuy nhiên sau đó th tr ng l i ti p t c gi m nh và bi n đ ng d ng co đóng c a

m c 505,3 đi m vào ngày 26/03/2010 (gi m 10%) VN-Index vào th i đi m cu i

n m 2009 đã h i ph c r t đáng k t o đà ph c h i cho th tr ng sau m t th i gian dài

gi m đi m liên t c

Giai đo n 6 (26/3/2010 - 9/2013): Vn-Index m đ u b ng s đi m 505,3 và l p

đ nh 549,51 đi m vào ngày 6/5/2010 v i giá tr giao d ch đ t trên 2.800 t đ ng Sau cú l p đ nh này, Vn-Index r i vào xu th đ o chi u và d n r i m c 500 đi m qua 8 phiên Nhi u l n sau đó, ch s này đ o chi u t ng tr l i nh ng ch a khi nào

v t qua đ nh 549,51 đi m u n m 2011, Vn-Index v t m c 500 đi m, r i ti p

đ n 510 đi m và l p đ nh 522,59 đi m nh ng đ u th p h n so v i m c 549,51

tr c đó Càng v cu i n m 2011, VN-Index càng có xu h ng gi m và t i phiên

cu i cùng c a n m 2011 VN-Index ch còn l i 350 đi m Th tr ng đã b t đ u xu t

hi n các c phi u v i giá d i 1.000 đ ng Qua n m 2012, giá c phi u liên t c

gi m, k t qu kinh doanh các doanh nghi p không m y kh quan n đ u n m

2013, th tr ng ch ng khoán m i d n ph c h i, hàng lo t chính sách v mô đ c

Chính ph ban hành nh m c i thi n tình hình kinh t , Vn-Index có b c t ng tr l i

và l p đ nh m c 524,56 đi m vào ngày 10/6

có hai SGDCK Th tr ng d n l y l i đà h i ph c và đ t 219,2 đi m vào ngày 23/10/2009 Sau đó th tr ng gi m nh và ti p t c d ng co m c 169,9 đi m vào ngày 22/03/2010 HNX-Index ti p t c l p các các m c đáy l ch s 97,44 vào n m

2010, 65,78 vào n m 2011 T n m 2012 đ n nay HNX-Index xác l p đáy l ch s

m i t i 50,66 vào phiên ngày 06/11/2012 sau khi gi m đi m 10 phiên liên ti p

M c đ bi n đ ng quá l n c a các ch s th tr ng ch ng khoán Vi t Nam,

ph n ánh đ c đi m rõ nét c a m t th tr ng m i n i v i nh ng c h i và r i ro r t

l n nên c n ph i xây d ng và đi u ch nh DM T sao cho hi u qu nh m gi m thi u

r i ro và t ng t su t l i t c khi tham gia th tr ng

(Ngu n: www.tapchitaichinh.vn)

Bi u đ 2.3 : Di n bi n HNX-Index và KLGD giai đo n 07/2005 – 09/2013

2.2 Th c tr ng ho t đ ng đ u t c a nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

V i s phát tri n c a TTCK Vi t Nam, quy mô nhà đ u t cá nhân

c ng đã gia t ng nhanh chóng trong th i gian qua Theo s li u th ng kê c a UBCKNN cho th y hi n có kho ng h n 1,28 tri u tài kho n giao d ch đ c m Chi m ph n l n trong s này là các nhà đ u t cá nhân M c dù ti m l c tài chính c a nhà đ u t cá nhân không m nh nh ng l i chi m u th v s l ng, và l i th ng xuyên tham gia giao d ch trên th tr ng nên đã có nh h ng đáng k đ n nh ng

bi n đ ng trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

B ng 2.2: S l ng tài kho n nhà đ u t cá nhân t ng lên qua các n m

(Ngu n: Báo cáo th ng niên c a HOSE, www.vsd.vn)

Bi u đ 2.4: S l ng tài kho n N T cá nhân t ng lên qua các n m

0 200,000 400,000 600,000 800,000 1,000,000 1,200,000 1,400,000