Tómăt t Nghiênăc uănà ăphânătíchăm iăliênăh ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhă t ăt iăm tă ăn că ôngăNamăÁătrongăgiaiăđo năt ăn mă199 ăđ năn mă2011.ăK tă u ăkhiă ăd ngăki mă
Trang 1TR NGă IăH CăKINHăT ăTP.ăHCM
TR NăY NăANHă ÀO
M IăQUANăH ăGI AăPHÁTăTRI NăTÀIăCHệNHă
&ăT NGăTR NGăKINHăT ă ăCÁCăN Că
ỌNGăNAMăÁ
LU NăăV NăTH CăS ăKINHăT
TP.ăH ăChíăMinhăậ N mă2013
Trang 2B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O
TR NGă IăH CăKINHăT ăTP.ăHCM
TR NăY NăANHă ÀO
M IăQUANăH ăGI AăPHÁTăTRI NăTÀIăCHệNHă
&ăT NGăTR NGăKINHăT ă ăCÁCăN Că
ỌNGăNAMăÁ
Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân Hàng
Mưă ă 03 0201
LU NăăV NăTH CăS ăKINHăT
Ng iăh ngăd năkhoaăh c
GS.TS.ăTR NăNG CăTH
TP.ăH ăChíăMinhăậ N mă2013
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôiăxinăcamăđoanălu năv nă“Nghiênăc uăm iăliênăh ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngă
tr ngăkinhăt ă ăcácăn că ôngăNamăÁ”ălàăcôngătrìnhănghiênăc uăc aăchínhătácăgi ,ăcóă ăh ngăd năc aăGS-TS.ăTr năNg căTh
N iădungănghiênăc uăđ căđ căk tăt ă uáătrìnhăh căt păvàăk tă u ănghiênăc uăth că
ti nătrongăth iăgiană ua.ăCácăthôngătin,ăd ăli uănghiênăc uătrongăđ ătàiănà ălàătrungă
th c,ăthôngătinăthamăkh oăđ căđ ăc păchiăti tătrongătàiăli uăthamăkh o,ăcácăk tă u ătrìnhă à ătrongălu năv nănà ăch aăđ căcôngă ăt iă tăk ăcôngătrìnhănghiênăc uăkhoaăh cănào
Tácăgi ălu năv n
Tr năY năAnhă ào
Trang 4Trangăph ă ìa
L iăcamăđoan
M căl c
Danhăm căt ăvi tăt t
Danh m căcácă ngă i u
Tómăt t 1
1.ăGi iăthi u 2
2.ăT ngă uanăcácăk tă u ănghiênăc uătr căđâ ăv ăm iă uanăh ăgi aăphátătri nătàiă chínhăvàăt ngătr ngăkinhăt 4
2.1.ăQuanăđi măchoăr ngăphátătri nătàiăchínhăvàăcácătrungăgianătàiăchínhăth căđ ă t ngătr ngăkinhăt ă 5
2.2.ăQuanăđi măchoăr ngăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ăcóăm i quan h ănhână u 9
2.3.ăQuanăđi măchoăr ngăphátătri nătàiăchínhăkhôngăth că ăd năđ năt ngătr ngă kinhăt 15
3.ăNghiênăc uăth cănghi m 17
3.1.ăTrìnhă à ăcácă i năvàămôăhình 17
3.2.ăCácăki măđ nhăth căhi nătrongămôăhình 19
3.2.1.ăKi măđ nhănghi măđ năv 19
3.2.2.ăKi măđ nhăđ ngăliênăk tă(đ ngătíchăh p) 20
3.2.3.ăPh ngăphápă căl ngăGMM 21
3.3.ăMôăhìnhăhi uăch nhă aiă 23
ăK tă u ănghiênăc u 24
1.1.ăD ăli u 24
2.ăKi măđ nhăm iă uanăh ătácăđ ng trongădàiăh năgi aăcácă uăt ătàiăchínhăđ nă GDP 27
2.1.ăKi măđ nhătínhăd ngăc aăcácă uăt 27
2.2.ăKi măđ nhăđ ngăliênăk t 29
2.3.ăK tă u ăki măđ nhă m iă uanăh ănhână u ăgi aăphátă tri nătàiăchínhăvàă t ngătr ngăkinhăt ătheoăph ngăphápăGMM 33
Trang 52.5.ăTh oălu năv ăk tă u ănghiênăc u 38 5.ăK tălu n 39 .ăCácăk tă u ătínhătoán 42
Trang 6GMM ă Ph ngă phápă că l ngă theoă Momentă t ngă uátă (GeneralizedăMethod of Moments)
M1 ă T ngă l ngă ti nă m tă doă Ngână hàngă Trungă ngă phátă hànhă đangă
đ căl uăthôngă(Ti năc ă ,ăTi năh p,ăti năm tăcóăth ăchiătiêuănga ăl păt c)ă+ăTi nămàăcácăngânăhàngăth ngăm iăg iăt iăNgânăhàngăTrungă ng
M3 : M1 +ăChu năt ă(Ti năg iăti tăki m,ăti năg iăcóăk ăh n,…t iăcácăt ă
ch cătínăd ng)ă+ăT tăc ăcácăkho năti tăki măkhácăg iăt iăcácăt ăch cătínăd ngă(Tráiăphi uă u căgia,ătínăphi u,ă…)
GDP ăT ngă năph mă u căn iă(Gro ăDome ticăProduct).ă
ADF ăKi măđ nhăAugmented Dickey ậ Fuller
ARDL : Autoregressive Distributed Lag
PP ăKi măđ nhăPhillip ăậ Perron
VAR ăMôăhìnhăvectorăt ăh iă u ă(VectorăAutoregre ionăModel)
PC ăTínăd ngăkhuăv căt ă(Privateăcredit)
LL ăN ăthanhăkho nă(Li uidălia ilitie )
CPI : Ch ă ăgiáătiêuădùngă(Con umerăpriceăindex)
FMOLS ă Ph ngă phápă ìnhă ph ngă nh ă nh tă hi uă ch nhă (Full ă modifiedăordinary least square method)
ECM ăMôăhìnhăhi uăch nhă aiă ă(Errorăcorrectionămodel)
OECD : Organisation for Economic Cooperation and Development
MENA ăTrungă ôngăvàăB căPhiă(MiddleăEa tăandăNorthăAfrica)
Trang 7B ngă 1 ăB ngămôăt ăth ngăkêăd ăli uănghiênăc uă ăVi tăNamăvàăm tă ăn căôngăNamăÁă(199 ăậ 2011)
B ngă 2 ăK tă u ăki măđ nhănghi măđ năv ăc aăd ăli uăg c
B ngă 3 ăK tă u ăki măđ nhănghi măđ năv ăc aă aiăphână că1
B ngă ăK tă u ăki măđ nhăđ ngăliênăk tăd ăli uă ng
B ngă 5 ăK tă u ăki măđ nhăđ ngăliênăk tă(FMOLS)ăc aăt ngă u căgiaă(PC)
B ngă ăK tă u ăki măđ nhăđ ngăliênăk tă(FMOLS)ăc aăt ngă u căgiaă(LL)
B ngă 7 ă K tă u ă c aă ph ngă phápă ti pă c nă GMMă đ iă v iă i nă phátă tri nă tàiăchính PC
B ngă 8 ă K tă u ă c aă ph ngă phápă ti pă c nă GMMă đ iă v iă i nă phátă tri nă tàiăchính LL
B ngă 9 ăKi măđ nhăm iă uanăh ănhână u ăgi aătínăd ngăkhuăv căt ăvàăt ngătr ngăkinhăt trongădàiăh n
B ngă 10 ăKi măđ nhăm iă uanăh ănhână u ăgi aăn ăthanhăkho năvàăt ngătr ngăkinhăt ătrongădàiăh n
Trang 8Tómăt t
Nghiênăc uănà ăphânătíchăm iăliênăh ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhă
t ăt iăm tă ăn că ôngăNamăÁătrongăgiaiăđo năt ăn mă199 ăđ năn mă2011.ăK tă
u ăkhiă ăd ngăki măđ nhăđ ngăliênăk t,ăki măđ nhănhână u Grangerăvàăph ngăphápăti păc năh ăth ngăGMMăchoăth ăt năt iăm iă uanăh ădàiăh năgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ăTu ănhiên,ăk tă u ănghiênăc uăGMMăch raăr ngătácăđ ngăc aăm iă uanăh ănhână u ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ătrongădàiăh năkhôngăđángăk
T ăkhóa ăPhátătri nătàiăchính,ăT ngătr ngăkinhăt ,ăQuanăh ănhână u ,ă ngăliênăk tă
và GMM
Trang 91 Gi iăthi u
Cácănghiênă c uăv ă m iă uanăh ă gi aăt ngătr ngăkinhăt ă vàăphátătri nătàiăchínhăđưăđ cănghiênăc uănhi uătrongănh ngăth păk ă ua,ăch ă uălàăv iăcácănghiênă
c uăc aăKingă&ăLevineă(1993).ăTácăgi ăc aănghiênăc uănà ăxemăxétăm iă uanăh ă
gi aăt ngătr ngăkinhăt ăvàă năth căđoăphátătri nătàiăchính 80 u căgia trong giaiăđo nă19 0ăậ 1989.ăB năth căđoăđóălà ă
LLY ăt ăl ăgi aăn ăthanhăkho năv iăGDP.ăN ăthanhăkho nă(Li uidălia ilitie )ălàăth căđoăkháiă uátăc aăcungăti nă(M3)ă aoăg m,ăti năm t,ătàiăkho năngânăhàngăvàătàiăkho nă ăcácăt ăch cătàiăchínhăphiăngânăhàng.ăN uăkhôngăcóă ă
li uă M3,ă tácă gi ă ă d ngă th că đoă M2ă (khôngă tínhă đ nă tàiă kho nă ti nă g iăngo iăt ăcóăk ăh n,ăc ăph nătrongăcácă u ăđ uăt ăvàăth ngăphi uă(n ădoanhănghi păng năh n)).ă
Ngânăhàng ăt ăl ătàiă năngânăhàngăv iătàiă năngânăhàngă+ătàiă năngânăhàngătrungă ng.ăM căđíchăđ ăđoăl ngăt mă uanătr ngăt ngăđ iăc aăngânăhàngă oăv iăc ă uanăti năt ă
T ănhân ăt ăl ăcácăkho năva ăchoăkhuăv căt ănhânăphiătàiăchínhăv iăt ngătínă
d ngăn iăđ a.ă
PRIVY ălàăt ăl ăcácăkho năva ăchoăkhuăv căt ănhânăphiătàiăchínhătrênăGDP.ă
Lu năđi măchínhăc aătácăgi ălà trung gian tài chính cóăth ă thúc đ tích
l ăv n vàăt ngăn ngă u tăcácăthànhăph n kinhăt ,ăd năđ năt ngătr ngăkinhăt ăđ că
i tălàăv iăcácă u căgiaăcóăh ăth ngătàiăchínhăphátătri n
V iăni mătin r ngă ăphátătri n tàiăchínhălàăm t uăt ă uanătr ng c a t ngă
tr ngăkinhăt , Levine (1997)ătìmăraăr ngătrung gian tài chính c iăthi nă u nălỦăr iă
ro, làm cho cácăgiaoăd ch tài chính, i năđ ngăti tăki m, traoăđ iăhàngăhoá và d chă
v d ădàng th căhi n Ang (2007)ăth ăr ngăm t h ăth ngătàiăchính hi uă u tích
c c gópăph năvào t ngătr ngăkinhăt Vàoăđ u nh ngăn mă1990,ăcácănghiênăc uăv ă
Trang 10t ngătr ngăn iă inh nh năm nh t mă uanătr ngăc a phátătri n tài chính đ iăv i t ngă
tr ngăkinhăt dàiăh n
Nh ng nghiênăc uănà ătìmăcáchăch ngăminhăchoăvi căt ădoăhóaătàiăchính,ăđ tăcùngă m tăk tălu n ăh ăth ngătàiăchínhăc năph iăđ căt ădoăhóaăđ ăđ mă oăho tă
đ ngăt tăc aănó,ăt ngăti tăki m,ăkhu năkhíchăđ uăt ă năxu tăvàăl iănhu n,ăth căđ ă
t ngătr ngăcôngăngh ăvàădu ătrìăt ngătr ngăkinhăt ă
H nă n a,ă nh ngă nghiênă c uă nà ă ch ă raă ă tácă đ ngă cùngă chi uă c aă t ngă
tr ngăkinhăt ăđ nă ăphátătri năc aăcácăngânăhàngăvàăth ătr ngătàiăchính.ăTheoă
th cănghi m,ăcácăm iă uanăh ăcùngăchi uăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngă
v năcònăkhanăhi m,ăvàă uanăh ănhână u ăch aăđ cănghiênăc u.ă
M tă lànă óngă nghiênă c uă đ uă tiênă đ că ti nă hànhă iă Spear ă (1992),ăCalderon và Lin (2003), De Gregorio và Guidotti (1995), Odedokun (1996), Habibullah và End (2006), Ang và McKibbin (2007), Singh (2008) và Giuliano và Ruiz-Arranză(2009)ăl uăỦăr ngă ăphátătri năh ăth ngătàiăchínhălàăm tăđi uăki năchoă
t ngătr ngăkinhăt ăNh ngănghiênăc uăchoăth ăr ngăt ădoăhóaăh ăth ngătàiăchínhălàă
c năthi tăđ ănângăcaoătínhăd ă i năđ ngăc aăti tăki m,ăth căhi năphânătánăr iăroăhi uă
u ,ăvàăđ ăth căhi năđánhăgiáăm tăd ăánăđ uăt ăNh ngăl iăth ănà ăch ăxu tăhi nătrongăm tăh ăth ngătàiăchínhăđưăphátătri nămàănh ngă nhăh ngătíchăc căc aănóăđ iă
v iăt ngătr ngăkinhăt ălàăcóăth ăth ăđ c.ă
Tuy nhiên, các nghiênăc uăkhácănh ăWa a acaă(200 )ăvàăOdhiam oă(200 )ăxácănh năm tăh ngăkhácăvàăchoăr ngăt ngătr ngăkinhăt ăkhôngăth că ăd năđ năphátă tri nă tàiă chính.ă Cu iă cùng,ă lànă óngă cu iă cùngă c aă nghiênă c uă đ iă di nă iăFowoweă(2010)ă ngăh ă ăt năt iăc aăm tăm iă uanăh ăhaiăchi uăgi aătàiăchínhăvàă
t ngătr ng
ă gópă ph nă hoànă thi nă cácă nghiênă c uă hi nă có,ă tácă gi ă th că hi nă đ ă tàiănghiênăc uăm iă uanăh ăgi aăt ngătr ngăkinhăt ăvàăphátătri nătàiăchínhă ăcácăn că
Trang 11ôngăNamăÁ.ăTácăgi ă ăd ngăph ngăphápănghiênăc uăđ nh l ng,ăc ăth ălàă ă
d ngăki măđ nhăđ ngăliênăk tăd ăli uă ngăvàăph ngăphápăGMMăđ ălàmărõăm iă uanăh ăgi aăt ngătr ngăkinhăt ăvàăphátătri nătàiăchínhă ăcácăn că ôngăNamăÁătrongăgiaiăđo năt ăn mă199 ăậ 2011
M c tiêu nghiên c u c a đ ătài này là: Nghiên c u v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t ăcácăn că ôngăNamăÁ.ăCâuăh iănghiênă
c u ăPhátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ă ăcácăn că ôngăNamăÁăcóăm iă uanăh ănhână u ăha ăkhông?
Ph măviănghiênăc u: Doătácăgi ăkhôngăthuăth păđ căđ ăđ ăd ăli uăc aăcácă
n că ôngăNamăÁănênăđ ătàiănghiênăc uăch ăgi iăh năt iăcácă u căgiaă au ăVi tăNam, Campuchia,ă Indone ia,ă Mala ia,ă Philippine ,ă Singaporeă vàă Tháiă Lană t ă
1996 ậ 2011
K t c u c a đ tài g m n m ph n nh sau:
1 Gi i thi u lu n v n s ătrình bày
2 T ng quan các nghiên c u tr c đây trên th gi i
T ngătr ngăkinhăt ălàă ăgiaăt ngăc aăt ngă năph mă u căn iă(GDP)ăho că
t ngă năl ngă u căgiaă(GNP)ăho căt ngă năph mă u căgiaătínhă ìnhă uânătrênă
đ uăng iă(GDPă ìnhă uânăđ uăng i)ătrongăm tăth iăgianănh tăđ nh
Trang 12GDPă ìnhă uânăđ uăng iăc aăm tă u căgiaăt iăm tăth iăđi mănh tăđ nhălàăgiáătr ănh năđ căkhiăl ăGDPăc aă u căgiaănà ăt iăth iăđi măđóăchiaăchoădână ăc aănóăc ngăt iăth iăđi măđó
GDPăđ cătínhănh ă au
GDP = C + I + G + NX
Trongăđó
Călàătiêuădùngăc aăt tăc ăcácăcáănhână(h ăgiaăđình)ătrongăn năkinhăt ă
Iălàăđ uăt ăc aăcácănhàăđ uăt
Gălàăt ngăchiătiêuăc aăchínhăph ă(tiêuădùngăc aăchínhăph )
NXălàă"xu tăkh uăròng"ăc aăn năkinhăt ăNXă=ăxu tăkh uă- nh păkh u
M iă uanăh ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ăth ăhi năthôngă uaăvi căphátătri n tàiăchínhălàmăt ngăti tăki m,ăt ăđóălàmăt ngăđ uăt ă(I).ăV ălỦăthu t,ăh ăth ngătàiăchínhăphátătri năt oăđi uăki năđaăd ngăhóaădanhăm căđ uăt ,ă
gi măthi uăr iăroăchoăng iăg iăti tăki m,ăvàăcungăc pănhi uă ăl aăch năchoănhàă
đ uăt ăgiaăt ngăl iănhu n.ăM t ch căn ngă uanătr ngăc aăh ăth ngătàiăchínhălàăthuă
th păvàăx ălỦăthôngătinăv ăd ăánăđ uăt ăm tăcáchăhi uă u ălàmăgi măchiăphíăđ uăt ăchoăcácănhàăđ uăt ăcáănhân.ăThôngă uaăvi căgi măchiăphíăvàăt ngăhi uă u ăđ uăt ,ăphátătri nătàiăchínhălàmăt ngăti tăki m,ă u tăđ nhăđ uăt ,ăth căđ ăđ iăm iăcôngăngh ăt ăđóălàmăchoăkinhăt ăt ngătr ng.ăKhiăkinhăt ăt ngătr ngă ăt oăđi uăki năthu năl iăchoăti tăki măvàăđ uăt ăt ng,ăth căđ ăth ătr ngătàiăchínhăphátătri n
Vaiătròă uanătr ngăc aăphátătri nătàiăchínhătrongă tăk ă uáătrìnhănàoăc aăphátătri năkinhăt ăc ngăđ căđ ăc păđ nătrongăr tănhi uăcu cătranhălu năv ăkinhăt ăvàănghiênăc uătàiăchính.ăCácă uanăđi măv ăm iă uanăh ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàă
t ngătr ngăkinhăt ătrongăcácănghiênăc uăth cănghi mănh ă au
Trang 132.1 Quan đi mă choă r ngă phátă tri nă tƠiă chínhă vƠă cácă trungă giană tƠiă chínhă
thúcăđ yăt ngătr ngăkinhăt :ă
Cácănghiênăc uă anăđ uăc aăGurle ăvàăShawă(1955),ăGold mithă(19 9)ăvà Hick ă(19 9)ăd ngănh ăđưăg iăỦăr ngă ăphátătri nătàiăchínhăkíchăthíchăt ngătr ngăkinhăt ụăt ngăt ngăt ăđ că áoăcáoă iăShowă(1973),ănh ngăng iă ngăh ăquan
đi mătrungăgianătàiăchínhăth căđ ăđ uăt ăvàăt ăđóăgópăph năth căđ ăt căđ ăt ngă
tr ngă kinhă t ă H nă n a,ă Braună &ă Raddatză (2007),ă Ranciereă &ă c ngă ă (2007), Roubini & Sala-i-Martin (1992)ăvàăKingă&ăLevineă(1993)ătinăr ngăcácătrungăgianătàiăchính phátătri n làăm tăch ă ăt tăv ăt ngătr ngăkinhăt ăvàăphátătri nătàiăchínhălàă
m tăchìaăkhóaă uanătr ngăđ iăv iăt ngătr ngăkinhăt ăC ngătheoă uanăđi mănà ,ăAngă (2007),ă trongă m tă nghiênă c uă v ă Mala ia,ă k tă lu nă r ngă m tă h ă th ngă tàiăchínhăphátătri nătíchăc căgópăph năvàoăvi căđ tăđ căt căđ ăt ngătr ngăkinhăt ăcaoă
h năthôngă uaăvi căt ngăti tăki măvàăđ uăt ăt ănhân
T ngăt ănh ăv ,ăBaltagiă&ăc ngă ă(2009)ă ngăh ă ăphátătri năngânăhàng,ăduy trìăm tă uáătrìnhăt ădoăhóaătàiăchínhălàăm tăc ăch ă uanătr ngăc aăt ngătr ngădàiăh nă ăcácăn căphátătri năvàăđangăphátătri n
Cácănghiênăc uă ngăh ă uanăđi m phátătri nătàiăchínhăvàăcácătrungăgianătàiă
chínhăth căđ ăt ngătr ngăkinhăt ănh ă au
Nghiên c u c a Rioja Felix và Valev Neven (2004) v m i quan h gi a tài chính và t ng tr ng kinh t :
D a trên nghiên c u c a Ross Levine, Norman Loayza, Thorsten Beck (2000), nghiên c u này ch ra r ng m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng
tr ng kinh t còn ph thu c vào m c đ phát tri n tài chính nh ng qu c gia
mà tài chính phát tri n r t kém, phát tri n tài chính không có tác đ ng đ n t ng
tr ng kinh t nh ng qu c gia mà tài chính phát tri n m nh thì phát tri n tài chính có m i quan h đ ngă i n v i t ng tr ng kinh t i v i nh ng qu c gia
Trang 14có n n tài chính phát tri n r t cao thì phát tri n tài chính tác đ ng cùngăchi u lên
t ng tr ng kinh t tuy nhiên tác đ ng này nh
Nghiên c u c a Rousseau, Peter L và Wachtel, Paul (2005) v m i quan
h gi a t ng tr ng kinh t và phát tri n tài chính theo chi u sâu:
Nghiên c u s d ng ph ng pháp b ng đ ng phân tích d li u và các ch
s tài chính v mô c a 84 qu c gia giai đo n 1960 ậ 2003 D li u đ c l ăn m
2004 t Ngân hàng Th gi i Nghiên c u s d ng ba th c đo quen thu c c a phát tri n tài chính là M3/GDP, M3 ậ M1 và tín d ng khu v c t
Ph ng trình h i quy nh sau:
Yit = 0 + Fit + Xit + uit (2.1)
Yit: T c đ t ng tr ng GDP th c bình quân đ u ng i
Fit: Th c đo phát tri n tài chính
Xit: Bi n gi i thích bao g m log c a GDP th c bình quân đ u ng i và log c a t
l nh p h c ban đ u, t l tiêu dùng c a chính ph trên GDP và t l ăxu t nh p
kh u trên GDP
K tă u ă phân tích d li uănghiênăc uăch ăraăr ngă m i quan h ă gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t nh ng n m g n đây không m nh m nh
nh ng nghiên c u tr căs d ng d li u t n mă1960 đ n n m 1989 i uănày có
th ăđ c gi i thích b i hai nguyên nhân Th nh t là do đ c tr ng nh ng th păniên 1970, 1980 x ra nh ng cú s c tài chính trên kh p th gi i Th hai, t ădo hóa tài chính vào nh ng th p niên 1980 làm t ng chi u sâu tài chính ănh ng
qu c gia mà lu t pháp còn thi u c ng nh c s h t ng tài chính làm bùng n phát tri n tài chính
nh ng qu c gia nghèo, m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng
tr ng kinh t là đ ngă i n, tuy nhiên đ i v i nh ng qu c gia giàu có m i quan
Trang 15h nà ăkhôngăcóăỦăngh a i v i nh ng qu c gia có GDP bình quân đ u ng i
t 3.000 USD đ n 12.000 USD (n m 1995) thì phát tri n tài chính làm kinh t ăt ng
ph c h iăt n mă1997 đ n n m 2003
Ph ngătrìnhăth cănghi mănghiênăc uăm iă uanăh ăgi aăt ngătr ngăkinhăt ăvàăphátătri nătàiăchínhănh ă au :
Mô hình A: EDt = fA(PRKt , PUKt , LFt , PCYt)
Mô hình B: EDt = fB(PRKt , PUKt , LFt , M2Yt)
Trongăđó ă
ED (Economic Development) : Bi n đo l ng t ng tr ng kinh t ,ă i nă ph ăthu c T ng tr ng kinh t ăđâ ălàăGDPăc ăđ nhătheo m c giá n m 1987
PRKt (Private Capital) ăV năkhuăv căt ănhână
PUKt (Public Capital) ăV năkhuăv căcôngă
LFt (Labor Force) ăL căl ngălao đ ng
PCYt (Private Credit/GDP) : T l ăTín d ng khu v căt nhân/GDP
M2Yt (M2/GDP) : T l ăM2/GDP
Trang 16Trongăđóăcóăhaiă i năgi ăđ iădi năchoă u ăthoáiăkinhăt ătoànăc uăn mă1985ăậ
198 ăvàăcu căkh ngăkho ngătàiăchínhăChâuăÁăn mă1997ăậ 1998ăđ căđ nhăngh aă
nh ă au ăD85-86=ă1ăn uătă=ă1985ăậ 198 ,ăng căl iăD85-86= 0 và D97-98=1ăn uătă=ă1997ă
ậ 1998ăvàă ngă0ăn uăng căl i
D ă li uă đ că thuă th pă tr că ti pă t ă cácă Báoă cáoă h ngă n mă c aă Ngână hàngăTrungă ngăMala ia,ăTi năt ăvàăNgânăhàngăMala iaă(199 )ăvàăB nătinăth ngăkêăhàngăthángăc aăNgânăhàngăTrungă ngăMala ia.ăNgoàiăraăd ăli uăcònăđ căthuă
th păt ăCh ă ăphátătri năth ăgi iă(2005)ăvàăTh ngăkêătàiăchínhăth ăgi iă(2005).ăT tă
c ăd ăli uăđ uăđ căđoă ngălogarităt ănhiên
K tă u ăki măđ nhăDicke -Fullerătíchăh păAugmentedăDicke -Fuller (ADF), Phillips-Perron (PP) và Kwiatkowiski-Phillips-Schmidt-Shinăă(KPSS)ăăcungăc pă ngăch ngăchoăth ăh ăth ngătàiăchínhăphátătri năd năđ năt ngătr ngăkinhăt ătrongădàiăh n.ăKhôngăcó tácăđ ngănàoăc aăphátătri nătàiăchínhăđ iăv iăt ngătr ngăkinhăt ătrongăng năh n
K tă u ăc aămô hình phân b tr t h i quy ARDL cho th s t n t i m i quan h ădài h n khá m nh m gi a t ng s n l ng đ u ra và các y u t v n khu
v c t ,ă v n khu v c công, l că l ng lao đ ng và phát tri n tài chính K t qu
ch ng minh r ng h th ng tài chính phát tri n đóng vai trò quan tr ng trong
vi c thúc đ y t ng tr ng kinh t trong dài h n b ng cách t o đi u ki n thu n l i cho vi căáp d ng các công ngh m i
2.2 Quanăđi măchoăr ngăphátătri nătƠiăchínhăvƠăt ngătr ngăkinhăt ăcóăm iă
quanăh ănhơnăqu :
Nghiênă c uă choă th uană h ă nhână u ă ph ă thu că vào m că đ ă phátă tri n Theo nh ngăng iă ngăh lu năđi mănà , phátătri nătàiăchính gây ra t ngătr ngăkinhăt trongăgiaiăđo n đ u phátătri n Tuy nhiên,ăhi uă ngănà ăd năd năgi m theo uáătrìnhăphátătri n choăđ năkhi nóăđ oăng c l i ngăh Ủăt ngănà , Greenwood
Trang 17& Smith (1998) xâ ăd ng môăhìnhătrongăđó cácăth ătr ng tài chính phátătri n sau
m tăth iăgian phátătri năkinhăt ,ăl năl tăth căđ ăt ngătr ng th c
Trongăm tă nghiênăc uăth cănghi m, uanăđi mă uanăh ănhână u là gây nhi uătranhăcưiădùăđưă ăd ng cácăk ăthu tăphânătíchăkinhăt ph căt p Phân tích uanăh ănhână u ătheoăchu iăth iăgian làăch ăđ c a nhi uănghiênăc u
Aretsis & Demetriades (1997), ăd ngăm t mô hình hi uăch nhă aiă ki mătra uanăh ănhână u trên m tăm uăc a 12ă u căgia khác nhau,ăđ tăk tă u ăkhácănhau ( uanăh ăm tăchi uăvàăhai chi u) H năn a,ăcácătácăgi ăphátăhi năraăr ng k tă
u c aăcùngăm tă u căgia khác nhau theoăch ă phátătri nătàiăchính đ că ăd ng
Beckă&ăc ngă ă(2000)ăđưăc ăg ngăđ ăki mătraăcácăm iă uanăh ătàiăchínhăvà
t ngătr ngăkinhăt ă ngăcáchăxemăxétăđ ngăth iă i năh iă u ,ănh ngăh ă ă uaătíchă
h păc aăd ăli uăvàăcácăđ căđi măđ ngăliên k t.ăH năn a,ăph ngăphápăc aăh ăđưăkhôngăxemăxétăcácăm iă uanăh ădàiăh năvàăng năh năgi aăcácă i n.ă
Kingă&ăLevineă(1993),ănghiênăc uă m tă m uăc aă70ă u căgiaăki mătraătácă
đ ngăc aăphátă tri nătàiăchínhăđ iăv iăt ngătr ngăkinhăt ,ăt că đ ătíchăl ăv năvàă
n ngă u tăcácă uăt ăkinhăt ăK tă u ăthuăđ căchoăth ăm tăliênăk tăth cănghi mă
gi aăcácăch ă ăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ng kinhăt ă ángăch ăỦălàăcácăh iă u ă
ch ăraăr ngăm căđ ăphátătri nătàiăchínhăcungăc păm tăd ă áoăchínhăxácăv ăt căđ ă
t ngătr ngăkinhăt ăvàănângăcaoăhi uă u ăkinhăt ătrongăt ngălai.ăTheoăđó,ăLevineă&ăZevro ă(1998)ăđiăđ năk tălu năr ngă ăphátătri nătàiăchínhălàăm tăch ă ăd ă áoăchínhăxácăv ăt căđ ăt ngătr ngăkinhăt ă
Tu ănhiên,ănh ngănghiênăc uănà ăch ăraăr ngăm căđ ăphátătri năngânăhàngăvàă
n ăthanhăkho nălàăđángăk ăvàăt ngă uanăthu năv iăt ngătr ngăkinhăt ăvàăn ngă u tă
t ngălaiămàăkhôngăđ ăc păđ năm iă uanăh ănhână u ăH ăc ngăđ ăc păđ năm iă uanăh ăcóăỦăngh aăth ngăkêăgi aăt ăl ăti tăki măvàă i năphátătri nătàiăchính
Trang 18Levine &ăc ngă (2000) ăd ng các căl ng GMM đ ăphânăđ nh m tă
m iă uanăh đ ngă i n gi aăcácăthànhăph n ngo iă inh phátătri nătàiăchính và t ngă
tr ngăkinhăt , t ngăn ngă u tăvà tíchăl ăv n Khác v i Levine &ăc ngă (2000), Spiegel (2001), ki mătraăcác m iă uanăh gi aăcácăch ă phátătri nătàiăchính và t ngă
tr ngăkinhăt , ăd ng d ăli u ng ti păc năv iăcác n iă inh c a i năh iă u và
vi că ăd ng t iă uăc a cácă i nătr ăph ăthu c K tă u ăchoăth ch ă ăphátătri n tài chính cóăt ngă uan v i t căđ t ngăn ngă u tăvà tíchăl v năv tăch tăvà laoăđ ng
Cácănghiênăc u khácănh ănh ngănghiênăc u c aăRou eauă& Wachtel (2000)
và Beck & Levine (2004)ăk tălu năr ngă thànhăph n ngo iă inh nh ăphátătri năth ă
tr ng ch ngăkhoánăvàăngânăhàng có hi uă u ăkinhăt l n đ iăv iăt ngătr ngăkinhă
t V i nh ngă uanătâm t ngăt , Demetriades & Hussein (1996), ăd ngăti năt trên GDP làmăth căđo phátătri nătàiăchính, tìm ra uanăh ănhână u đóălà haiăchi u,
ch ă uălàăcho các n căđangăphátătri n
Rousseau & Watchell (2000) ápăd ng ki mătra chu iăth iăgian trên cácă i n phátătri nătàiăchính và t ngătr ngăkinhăt trong 5ă u căgia S ăd ng cácăth căđo phátătri nătàiăchính trongăđóă aoăg m ngân hàng vàăcácătàiă n ngân hàng, Rousseau
& Watchell (2000) tìmăraăr ng h ng uanăh ănhână u chiăph i nh tălà phátătri n tàiăchínhăđ iăv i t ngătr ngăkinhăt Cáchăti păc n VAR cho phép xácăđ nhăcác nhă
h ngălâuădài c aă ăphátătri n tài chính đ iăv iăt ngătr ng và xem xét ăt ngătác n ngăđ ngăgi a cácă i năgi iăthích
Christopoulos & Tizianos (2004) đ aăra m t phân tích ăd ng ki măđ nhănghi măđ năv ăd aătrên d ăli uă ng và đ ngăliênăk t đ ki mătra m iă uanăh ăgi a tài chính vàăt ngătr ng trong 10 n căđangăphátătri n V iăgi ăđ nhăr ng chu iăth iăgianănghiênăc u k tă u thi u chính xác vì th iăgianăc a d ăli uă ng n, h ăđưă ă
d ng cácăki mătra chu iăth iăgian đ ănghiênăc u uanăh ănhână u trên m tă ng ngăcáchăt ng kíchăth c m u Cácătácăgi ăđư tìmăth ă ngăch ng cóăl iăđ iăv iă uanăđi măcho r ng phátătri n tài chính vàăt ngătr ngăkinhăt ăcóă uanăh ănhână u
Trang 19Không tìmăth ă ngăch ng cho h ngăng căl i K tă u ch ăraăm t vector đ ngăliênăk t du ănh tăgi a phátătri nătàiăchính vàăt ngătr ngăkinhăt , ácă m iă uană
h ng năh n gi a hai i n
Nghiên c u c a Houssem Rachdi & Hassene Ben Mbarek (2011) v m i quan h nhân qu gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t các n c OECD và các n c MENA
Nghiên c u s d ng ph ng pháp GMM phân tích d li u ngă và các
ch s tài chính v mô c a 10 qu c gia giai đo n 1990 ậ 2006 Nghiên c u s d ng hai th c đo c a phát tri n tài chính là tín d ng khu v c t ă (PC)ă vàă n ă thanhăkho nă(LL)
Ph ng trình h i quy nh sau:
Yit = 0, i+ă 1, i Fi, t +ă 2, i GVi, t +ă 3, i P i, t+ă i, t
Yit: T c đ t ng tr ng GDP th c bình quân đ u ng i
Fi,t: Th c đo phát tri n tài chính
GVi,t: logăc aăt l tiêu dùng c a chính ph trên GDP
Pi,tă ă i năđ ngăch ă ăgiáătiêuădùngăhàngăn m
Nghiênăc uăd aătrênăhaiănhómăn c ăTrungă ôngăvàăB căPhiă(MENA)ănhómă(AiăC p,ăMa-r c,ăTuni iaăvàăTh ăNh ăK )ăvàănhómăOECDă(Tâ ăBanăNha,ăH ăL p,ăIceland,ăụ,ăB ă àoăNhaăvàăSweeden).ăD ăli uă aoăg măcácăgiaiăđo nă1990-2006,
đ căl ăt ăNgânăhàngăTh ăgi iă(ch ă ăphátătri năTh ăgi iă2009).ăBi năphátătri nătàiăchínhăđ căl ăt ăc ă ăd ăli uăC uătrúc tài chính (2008)
Nghiênăc uă ăd ngăcácăph ngăphápănghiênăc uă au ăki mătraăđ ngăliênăk tă ngăph ngăphápă ìnhăph ngănh ănh tăđ iăv iăt ngă u căgiaăriêngăl ăvàăd ăli uă ng,ă căl ngăGMMăđ ăxácăđ nhăm iă uanăh ăgi aăt ngătr ngăkinhăt ăvàăphátă
Trang 20tri nătàiăchínhăvàăki măđ nhănhână u ăGrangerăđ ăxácăđ nhăm iă uanăh ătrênătrongădàiăh n
K tă u ăc aăki mătraăđ ngăliênăk tăchoăth ă ăcácăn căOECDăphátătri nătàiăchínhăcóătácăđ ngătíchăc căđ năt ngătr ngăkinhăt ,ăngo iătr ăGreeceăvàăB ă àoăNhaăthì có tác đ ngătiêuăc căkhôngăđángăk ă
iăv iăcácă u căgiaăMENA,ăch ă ăđoăl ngăphátătri nătàiăchínhă(PC),ăch ăcóăm iă uanăh ătíchăc căgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ă ă3ăn căTuni ia,ăAiăC păvàăTh ăNh ăK ăTácăđ ngătíchăc cătr ănênăl năh năkhiăt ă ăLLă
đ căđ aăvàoă i uăth căđ ngăliênăk t.ăT tăc ăcácăn căđ uăcóătácăđ ngătíchăc căvàăcóăỦăngh aăth ngăkêăđángăk ,ăngo iătr ăMa-r c.ă
K tă u ăki măđ nhăđ ngăliênăk tăd ăli uă ngăchoăth ăr ngătàiăchínhăth că
đ ăt ngătr ngăkinhăt ,ăh ă ăc aă2ăph ng phápăđoăl ngăphátătri nătàiăchínhălàăPCăvàăLLăthìătíchăc căvàăcóăỦăngh aăth ngăkêă ăm căỦăngh aă1%
K tă u ăc aă căl ngăGMMăchoăth ăr ngăđ iăv iăcácăn căOECD,ăh ă ă
t ngă uanăgi aăt ngătr ngăkinhăt ăvàăphátătri nătàiăchínhălàăcùngăchi uăvàăcóăỦăngh aăth ngăkê.ă iăv iăcácăn căMENA,ăh ă ăt ngă uanăgi aăt ngătr ngăkinhă
t ăvàăphátătri nătàiăchínhălàăcùngăchi uăvàăcóăỦăngh aăth ngăkê.ăPh ngăphápăGMMăcungăc păthêmă ngăch ngăphátătri nătàiăchínhăth tă ătácăđ ngăđángăk ăđ năt căđ ă
t ngătr ngăkinhăt ăKhuăv cătàiăchínhăho tăđ ngăt tă ătácăđ ngătíchăc căvàăcóăđóngăgópăl năđ iăv iăt ngătr ngăkinhăt ăc ă ăcácăn căđangăvàăđưăphátătri n
K tă u ăt ăki măđ nhănhână u ă2ăGrangerănh ă au ăcóăm iă uanăh ănhână u ă
gi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ăđ iăv iăcácăn căOECD.ăRiêngăđ iă
v iăcácăn căMENA,ăch ăcóăm iă uanăh ătheoăh ngăt ngătr ngăkinhăt ătácăđ ngă
đ năphátătri nătàiăchínhămàăkhôngăcóătácăđ ngătheoăh ngăng căl i
Trang 21Nghiên c u c a Agbetsiafa (2003) v m i quan h nhân qu gi a phát
tri n tài chính và t ng tr ng kinh t khu v c Châu Phi (c n Sahara):
Nghiênăc uă ăd ngăd ăli uăhàngăn măc aăn măch ă ăv ătàiăchínhăvàăGDPă ìnhă uână đ uă ng iă ă cácă n că Ghana,ă B ă Bi nă Ngà,ă Ken a,ă Nigeria,ă Senegal,ăNamăPhi,ăTogoăvàăZam ia.ăCácăd ăli uănghiênăc uătrongăgiaiăđo nă19 3ăậ 2001
uătiên,ăn măch ă ăphátătri nătàiăchính,ăc ăth ălàăt ăl ăti nătrênăthuănh păM2y,ăt ăl ăti năg iăngânăhàngă oăv iăthuănh păBDy,ăt ăl ătínăd ngăkhuăv căt ănhână
đ iăv iăthuănh păPCy,ăt ăl ătínăd ngăkhuăv căt ănhânătrong tínăd ngătrongăn căPSy, vàăt ăl ătínăd ngătrongăn cătrênăthuănh păđ căki mătraăđ ăxácăđ nhăth ăt ătíchăh p,ătácăgi ă ăd ngăc ăhaiăph ngăphápăti păc năDicke -Fuller và Phillip Perron
Th ăhai,ăm iă uanăh ăcână ngălâuădàiăgi aăcácă i năchi uă âuătàiăchính và thuănh pă ìnhă uânăđ uăng iăđ căki măđ nhă ngăcáchă ăd ngăki mătraăđ ngăliênăk tăc aăJohan enăvàăJu eliu ăđ ăxu tă(1990).ăTh ă a,ămôăhìnhăvectorăhi uăch nhă aiă ăđ că ăd ngăđ ăki mătraă uanăh ănhână u ,ăxácăđ nhăh ngăc aă uanăh ănhână u ăgi aăt ngătr ngăkinhăt ăvàăphátătri nătàiăchính.ă
K tă u ăki măđ nhănghi măđ năv ăđ iăv iăd ăli uăg căc aăcácăch ă ăphátătri nătàiăchínhăvàăGDPă ìnhă uânăđ uăng iăc aăchu iăth iăgianălàăkhôngăd ng.ăK tă
u ăki mătraăJohan enăđ ngăliênăk tăxácănh nă ăt năt iăc aăm tăm iă uanăh ălâuădàiă
gi aăcácă i năkinhăt ăchoăt tăc ătámă u căgia.ăCácăk tă u ănà ăphùăh păv iăm tă ănghiênăc uătr căđó,ăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ăđ ngăliênăk tătrongă
th iăgianădài.ăH năn a,ăd aătrênăcácă àiăki mătraă uanăh nhână u ăGrangerăđưăch ăraăr ngăch ă uălàăm iă uanăh ănhână u ăm tăchi uăch ăt ăphátătri nătàiăchínhăđ năphátătri năkinhăt ă ă Ghana,ăNigeria,ăSenegal,ăNamăPhi,ăTogoăvàăZam ia,ăvàă m tă uanăh ănhână u ăhaiăchi uăchoăM2y ăKen aăvàăZam ia,ăchoăBDy trong Nam Phi
và Zambia, cho PCy ăNamăPhi;ăPSy cho Nigeria và DCy cho Ghana, Nam Phi, và Togo.ăNgoàiăra,ăphátătri năkinhăt ăd năđ nă ăphátătri nătàiăchínhă ăB ăBi năNgàăvàăKenya
Trang 22Nóiăchung,ănh ngăk tă u ănà ăchoăth ăr ngăđ iăv iăh uăh tăcácă u căgiaăcóă
m iă uan h ănhână u ăt ăphátătri nătàiăchínhăđ năt ngătr ngăkinhăt ăNh ngăphátă
hi nănà ăphùăh păv iă uanăđi măchoăr ngăcácă u căgiaăcóăh ăth ngătàiăchínhăho tă
đ ngăt tăh năngà ăhômăna ă ăphátătri nănhanhăh nătrongănh ngăth păk ăti pătheo.ă
B iăvìăh ăth ngătàiăchínhăhu ăđ ngăti tăki m,ăphână ăcácăkho năti tăki m,ă
gi măr iăro,ăt oăraătínhăthanhăkho n,ăvàăt oăđi uăki năchoăth ngăm iă ngăcáchăm ă
r ngătínăd ngăvàăđ mă oăthanhătoán,ănghiênăc uăđ aăraăkhu năcáoăr ngăcácăchínhă
ph ă vàă cácă nhàă ho chă đ nhă chínhă áchă cácă n că trongă khuă v că châuă Phiă c năSaharaănênăđ tăv năđ ăc iăcáchăkhuăv cătàiăchínhătrênăch ngătrìnhăngh ă ăphátătri năkinhăt ăc aăh ăB ngăcáchăt ngăhi uă u ăngânăhàng,ăkhuăv cănà ăcóăkh ăn ngă
th căđ ăt ngătr ngăkinhăt ătrongădàiăh n,ăvàănângăcaoăph căl iăchoănhi uăng iădân
2.3 Quană đi mă choă r ngă phátă tri nă tƠiă chínhă khôngă th că s ă d nă đ nă t ngă
tr ngăkinhăt :
Cácănghiênăc uăkhácănh ăWa a acaă(200 )ăvàăOdhiam oă(200 )ăxácănh nă
m tăh ngăkhácăvàăchoăr ngăphátătri nătàiăchínhăkhôngăth că ăd năđ năt ngătr ngăkinhăt
Nghiên c u c a Waqabaca (2004) v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t Fiji:
Nghiênăc uăxemăxétăm iă uanăh ănhână u ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngă
tr ngăkinhăt ă ăFiji,ă ăd ngăd ăli uă1970ăậ 2000
Phátătri nătàiăchínhăđ căđoă ngăcácăch ă ătàiăchínhă aoăg mă(1)ăt ăl ătàiă nătàiăchínhătrongăGDPă(FAY),ă(2)ăt ăl ăn ăthanhăkho nă oăv iăGDPă(LLY)ăvàă(3)ăt ăl ătínă
d ngăkhuăv căt ănhânătrongăGDPă(PCY)
Trang 23Cácăch ă ăđoăl ngăt ngătr ngăkinhăt ăđ că ăd ngălàă(1)ăm căGDPăth că
t ă(RY)ăvàă(2)ăm căGDPăth căt ă ìnhă uânăđ uăng iă(CRY)ăvàă(3)ăt ăl ăđ uăt ă oă
v iăGDPă(IRY)
Nghiênăc uănà ă ăd ngăph ngăphápăvectorăt ăh iă u ă(VAR)ăđ ăxácăđ nhă
m iă uană h ă gi aă phátă tri nă tàiă chínhă vàă t ngă tr ng uă tiên,ă ki mă đ nhăAugmentedăDicke ăFulleră(ADF)ăvàăki măđ nhăPhillip -Perronă(PP)ăđ că ăd ngă
đ ăki mătraăxemăm iăchu iăd ăli uăđ ngăliênăk tăvàănghi măđ năv ă(tínhăd ng)
Sauăđóătácăgi ăki mătraăđ ngătíchăh păd aătrênăcáchăti păc năVARăhaiă i nă( VAR),ă đ ă ki mă traă xemă m tă m iă uană h ă lâuă dàiă nă v ngă gi aă phátă tri nă tàiăchínhăvàăt ngătr ngăcóăt năt iăha ăkhông D aătrênăk tă u ,ăki măđ nhă uanăh ănhână u ăGrangerăđ căti năhànhăđ ăxácăđ nhăxemăgiáătr ăhi năt iăvàătr ăc aăm tă
i nă ă nhăh ngăkhác
K tă u ănghiênăc uăchoăth
M iăch ă ăt ngătr ngăkinhăt ăcóăm iăliênăk tăng năh năv iăítănh tăm tătrongă3ăch ă ăphátătri nătàiăchính
Quană h ă nhână u ă ch ă cóă m tă chi uă du ă nh t,ă t ngă tr ngă kinhă t ă cóă nhă
h ngăđ năphátătri nătàiăchính.ă
C ăth ăh n,ăk tă u ăchoăth
Quan h ă nhână u ă trongă c ă haiă chi uă ă ácă ă đ iă v iă tàiă nă tàiă chínhă
(FAY)ăvàăGDPăth căt ă ìnhă uânăđ uăng iă(CRY),ăvàăchoăn ăthanhăkho nă(LLY)ă&ă uăt ă(IRY)
Tr ngăh pădu ănh tămàăphátătri nătàiăchínhătácăđ ngăđ năt ngătr ngăkinhă
t ălàăt ngătr ngătínăd ngăchoăkhuăv căt ănhână(PCY)ăd năđ năt ngătr ngă
đ uăt ă(IRY) M iă uanăh ănhână u ănà ăcóăỦăngh aăth ngăkêă ăm că10%
Trang 24Trongă tr ngăh păt ngătr ngăkinhăt ăd năđ năphátătri nătàiăchính,ăk tă u ăchoăth ă(1)ăGDPăth că(RY)ăvàă uăt ă(IRY)ăc ăhaiăđ uăcóăm t m iă uanăh ă
v iăcácătàiă nătàiăchínhă(FAY),ă(2)ăGDPăth căt ă(RY)ăvàăGDPă ìnhă uânăđ uă
ng iă(CRY)ăc ăhaiăđ uăcóăm tăm iă uanăh ăv iăn ăthanhăkho nă(LLY),ăvàă(3)ăGDPăth căt ă(RY)ăvàăGDPă ìnhă uânăđ uăng iă(CRY)ăc ngăcóăm tăm iă uanăh ăv iătínăd ngăchoăkhuăv căt ănhână(PCY),ă uanăh ănhână u ănà ăcóăỦăngh aăth ngăkêă ăm că5%
Nghiên c u c a Odhiambo (2004) v m i quan h nhân qu gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t Nam Phi:
Trongănghiênăc uănà ,ăcácăk ăthu tă căl ngăđ că ăd ngăđ ăki mătra các
m iă uanăh ănhână u ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ăNghiênăc uă
ăd ngăđ ngăliênăk tăvàămôăhìnhăhi uăch nhă aiă ăđ ăki mătraăm iă uanăh ănhână
u ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ăGrangeră(1988)ăl pălu năr ngă
n uăm tăt păh păcácă i nălàăd ngăho căđ ngăliênăk t,ăki măđ nhă uanăh ănhână u ăcóăth ăđ căth căhi n.ăKi măđ nhănhână u ăGrangerăđ căch nătrongă àiăvi tănà ătha ăchoăcácăph ngăphápăkhácăvìănóăcóăth ăđ căth căhi năđ iăv iăc ăm uăl năvàă
m uănh ăGuike ăvàăSalemiă(1982)ăvàăGeweke,ăMee e,ăvàăDentă(1983)ăđưăch ăraă
r ngăki măđ nhăGrangerănhanhăh nă oăv iăcácăph ngăphápăkhácăđ iăv iăc ăm u l nă
và m uănh ă
Trongănghiênăc uănà ,ă m iă uanăh ănhână u ăgi aăphátătri nătàiă chínhăvàă
t ngătr ngăkinhăt ăđ căth căhi năd a trênăd ăli uăchu iăth iăgianăc aăNamăPhi.ăCácă i nă c aă phátă tri nă tàiă chínhă đ că ă d ngă cùngă v iă i nă GDPă th că t ă ìnhă uânăđ uăng iă( i năđ iădi năchoăt ngătr ngăkinhăt ).ăNghiênăc uă ăd ngăki mă
đ nhăđ ngăliênăk tăc aăJohan en-Juselius và mô hình vectorăhi uăch nhă aiă ăM iă uanăh ănhână u ăhaiăchi uăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ă ăNamăPhiă ă ácă ă i uănà ăcóăngh aăr ngăđ iăv iăNamăPhiăch ăcóăt ngătr ngăkinhăt ă
d năđ nă ăphátătri năc aăl nhăv cătàiăchính.ăDoăđóănghiênăc uăkhu năcáoăr ngăcácă
Trang 25khuăv căth că ăc aăn năkinhăt ăc năđ căphátătri năh năn aăđ ăkíchăthíchăphátătri nătrongăn năkinhăt ă
3 Nghiênăc uăth cănghi m
3.1 TrìnhăbƠyăcácăbi năvƠămôăhình
M iă uană h gi a phátă tri nă tàiă chính và t ngă tr ng kinhă t ă trongă th cănghi m th ăhi nărõăh nă oăv i cácătàiăli u lỦăthu t Mô hình th cănghi m mà tác
gi ă ăd ngălàămôăhìnhăđ că ăd ngătrongănghiênăc uăc aătácăgi ăHoussem Rachdi
&ăHa eneăBenăM arekăcóăd ngăt ngă uátănh ă au:
yit= 0, i+ 1, i Fi, t + 2, i GVi, t + 3, i P i, t+ i, t
Trongăđó
y là logarităc a GDPăth căt ă ìnhă uânăđ uăng i
F làăth căđoăc a ăphátătri n tài chính Nhi uăch ă phátătri nătàiăchính đưăđ că
đ ăxu t trongăcácănghiênăc uătr căđâ Trongănghiênăc uănà , tácăgi ă ăd ng hai ch ă ăđoăl ngăphátătri nătàiăchínhă au:
Tínă d ngă t ă nhân đ căcungăc pă iăti năg iăc aăcácăngânăhàng vàăcácăt ă
ch c tài chính khác oăv iăGDP (PC): tínhătheoăph ngăphápăđi uăch nhăl măphátănh sau: {(0,5) * [Ft/P_et + Ft-1/P_et-1]} / [GDPt / P_at] trongăđóăFălà tínăd ngăcho khuăv căt ănhân, P_e làăCPIăc aăth iăk cu iăcùng, và P_a là trung bình ch ă ăCPIăhàngăn m.ă
Bi nătínăd ngăkhuăv căt ăđ căđi uăch nhăl măphátăchoăphùăh păv iăt căđ ă
t ngătr ngăGDPăth căt ă ìnhă uânăđ uăng iătrongămôăhình.ăDoăkhôngăthuă
th păđ căđ ăđ ă ăli uăc aătínăd ngăkhuăv căt ă i năđ ngătrongăn mănênă
i nănà ăđ cătínhă ngăcáchăl ă ìnhă uână ăli uăđ uăk ăvàă ăli uăcu iăk ăđưăđ căđi uăch nhăl măphát
Trang 26Tínăd ngăt ănhânăđ căhi uălàăt ăl ăcácăkho năva ăchoăkhuăv căt ănhânăphiătài chínhă oăv iăGDP,ăđoăl ngăph măviătínăd ngăđ căchu năđ năkhuăv că
t ănhân.ă
N thanhăkho nă(LL): T ăl n thanhăkho n oăv iăGDP, tínhătheoăph ngăpháp đi uăch nhăl măphátă au ă{(0,5) * [Ft /P_et + Ft-1/P_et-1]} / [GDPt / P_at] trongăđóăFălà n thanh kho n, P_e làăCPIăc aăth iăk cu iăcùng, và P_a
là trung bình ch ă ăCPI hàngăn m
N ăthanhăkho nă(Li uidălia ilitie )ălàăth căđoăkháiă uátăc aăcungăti nă aoă
g m,ăti năm t,ătàiăkho năngânăhàngăvàătàiăkho nă ăcácăt ăch cătàiăchínhăphiăngân hàng
P i uăth s ătha ăđ i hàngăn m trong ch ă ăgiá tiêu dùng (CPI)
GV làălogăc a t ăl tiêu dùng chínhăph ătrênăGDP
làă aiă
Tácăgi ă ăd ngămôăhìnhănà ăđ ăki mătraăm iă uanăh ănhână u ăgi aăt ngă
tr ngăkinhăt ăvàăphátătri nătàiăchính.ăGi ăthi tănghiênăc uălàăkhuăv cătàiăchínhăvàă
t ngătr ngăkinhăt ăcóăm iă uanăh ănhână u ăvàăm iă uanăh ănà ălàăcùngăchi uăcóăngh aălàăkhuăv cătàiăchínhăphátătri nă ăth căđ ăt ngătr ngăkinhăt ăvàăng căl i
Tácăgi ă ki mătra tínhăd ngăc aăcácăch ă phátătri n tài chính, GDPăth c t ìnhă uânăđ uăng i, ch ă tiêuădùngăc aăchínhăph và t ăl ăl măphát Ph ngătrìnhănày đ căcoiălà có m iă uanăh trongădàiăh n n uănó môăph ng cácăm iă uanăh
đ ngăliênăk t
Nghiênăc uănà ăđ căth căhi năd aătrênăd ăli uăc aăcácă u căgiaă au ăVi tă
Nam,ă Campuchia,ă Indone ia,ă Mala ia,ă Philippine ,ă Singaporeă vàă Tháiă Lan.ă D ă
li uă ăd ngătrongănghiênăc uălàăgiaiăđo năt ăn mă199 ăậ 2011,ăđ căthuăth păt ăNgânăhàngăTh ăgi iă(WorldăDevelopmentăIndicator ă2013).ăCácă i năđoăl ngăphátătri nă tàiă chínhă đ că l ă t ă c ă ă d ă li uă C uă tr că tàiă chínhă (Financială Structureă
Trang 27Database 2013)
3.2 Cácăki măđ nhăth căhi nătrongămôăhình
3.2.1 Ki măđ nhănghi măđ năv
M tăgi ăđ nhăt oăc ă ăchoăvi căphânătíchăh iă u ăliênă uanăt iăcácăd ăli uă
c aăchu iăth iăgian,ălàăcácăd ăli uăđóăph i làăd ng.ăN uăkhôngănh ăv ăthìăph ngă
th că ki mă đ nhă gi ă thu tă thôngă th ngă d aă trênă t,ă F,ă cácă ki mă đ nhă chiă ìnhă
ph ngă(X2)ăvàăt ngăt ăcóăth ătr ănênăkhôngăđángătinăc
M tă cáchă ki mă đ nhă tínhă d ngă khácă đ că ph ă i nă g nă đâ ă làă ki mă đ nhănghi măđ năv ăXemăxétămôăhìnhă au ă
yt = yt-1 + ut (3.2.1)
ăđâ ăUtălàă ăh ngăch ă aiă ăng uănhiênăxu tăphátăt ăcácăgi ăđ nhăc ăđi nă
r ngănóăcóăgiáătr ătrungă ìnhă ngă0,ăph ngă aiă 2 làăh ngă ăvàăkhôngăt ăt ngă uan.ăS ăh ngă aiă ănà ăcònăđ că i tăt iăd iăcáiătênă aiă ănhi uăng uănhiên.ă
Ph ngătrìnhă(3.2.1)ălàăm tăh iă u ă căm t,ăho căAR(1),ămàă ăđóăch ngătaăh iă u ăgiáătr ăc aăYăt iăth iăđi mătăd aătrênăgiáătr ăc aănóăt iăth iăđi mă(t-1).ăVàăn uăh ă ă
c aăYt-1 trongăth căt ă ngă1,ăthìăch ngătaăđangăph iăđ iăm tăv iăcáiăg iălàăv năđ ănghi măđ năv ,ăt călàătìnhăhu ngăkhôngăd ng.ăDoăv ăn uăch ngătaăth căhi năh iăquy
yt=ă ă t-1 + ut (3.2.2)
vàătìmăraăr ngă ă=ă1,ăthìăch ngătaăcóăth ănóiăr ngă i năng uănhiênăYtcóănghi măđ nă
v ăTrongăkinhăt ăl ngă(v ăchu iăth iăgian),ăm tăchu iăth iăgianăcóănghi măđ năv ă
đ căg iălàă căng uănhiênă(chu iăth iăgian).ăVàăm tă căng uănhiênălàăm tăthíă
d ăc aăchu iăth iăgianăkhôngăd ng
Trang 283.2.2 Ki măđ nhăđ ngăliênăk tă(đ ngătíchăh p)
Trongănghiênăc uăkinhăt ,ăch ngătaăth ngăgi ăđ nhămôăhìnhămàă ăđóăcácă
i nă ăkinhăt ăcóă uanăh ăv iănhauăvàăth ngăđ cămôăt ăd iăd ngăcácăcână ng,ă
ch ngăh nănh
t t
làăm tăchu iăd ng
LỦăthu tăđ ngăliênăk tăđ căphátătri nă iăGrangeră(1981)ăvàăhoànăthi nă iăEngleăvàăGrangeră(1987).ăLỦăthu tănà ,ăt ăđó,ăđ căápăd ngăph ă i nătrongăphânătích quanăh ăgi aăcácă i nă ăkinhăt ălàădư ă ăth iăgian.ă
Theoă Engleă vàă Grangeră (1987),ă n uă k tă h pă tu nă tínhă c aă cácă chu iă th iăgianăkhôngăd ngălàăm tăchu iăd ngăvàăcácăchu iăth iăgianăkhôngăd ngăđóăđ căchoălàăđ ngăliênăk t.ăK tăh pătu nătínhăd ngăg iălàăph ngătrìnhăđ ngăliênăk tăvàăcóă
th ăđ căgi iăthíchănh ăm iă uanăh ăcână ngădàiăh năgi aăcácă i n.ăNóiăcáchăkhác,ă
n uăph năd ătrongămôăhìnhăh iă u ăgi aăcácăchu iăth iăgianăkhôngăd ngălàăm tăchu iăd ngăthìăk tă u ăh iă u ălàăth căvàăth ăhi năm iă uanăh ăcână ngădàiăh nă
Trang 29Sauă khiă că tíchă h pă c aă m iă i nă trongă nghiênă c uă đ că xácă đ nhă trongă
ph năki mătraătínhăd ng.ăB căti pătheoăti năhànhăki mătraăđ ngăliênăk t,ăvi căki mătraăđ ngăliênăk tănh măxácăđ nhătr ngătháiăcână ngăho căm tă uanăh ădàiăh năgi aăcácă i năkh oă át.ăN uăk tă u ăxácăđ nhăcóăt năt iăítănh tăm tă uanăh ădàiăh năgi aăcácă i n,ăkhiăđóănh ngă i nănà ăđ căg iălàăđ ngăliênăk t.ă
3.2.3 Ph ngăphápă căl ngăGMM:
Tácăgi ă ăd ngă căl ngăGeneralizedăMethodăofăMoment ă(GMM)ătrongăkhuônăkh ăd ăli uăm ngăđ ng,ănh măhi uăch nhăv năđ ăn iă inhăc aăcácă i năđ că
l p,ăvàăđ aăvàoătácăđ ngăc ăđ nhăc ăth ăm iă u c gia
Ph ngăphápănà ăđ căgi iăthi uăđ uătiênă iăArellanoăandăBondă(1991)ăcònă
đ căg iălàăFir tăậ DifferencedăGMM,ăphiênă năth ăhaiăđ căđ ăngh ă iăArellanoăandă Boveră (1995)ă vàă đ că phátă tri nă trongă Blundellă andă Bondă (1998),ă S temă ậ GMM.ăM tăcáchăt ng uan,ăGMMălàăph ngăphápăt ngă uátăc aăr tănhi uăph ngăphápă căl ngăph ă i n nh ăOLS,ăGLS,ăMLE,….Nga ăc ătrongăđi uăki năgi ăthi tă
n iă inhă ă viă ph m,ă ph ng phápă GMMă choă raă cácă h ă ă că l ngă đ ngă(con i tent)ăvàăhi u u ă(efficient)
căl ng GMMănóiăchungăđ c thi t k cho nh ng tình hu ng v i:
i) d li uăcóă“ăTănh , N l n”,ăngh aălàăth i gian ng n và nhi u cá th ;
ii) bi n s ênătráiăph ngătrìnhălàăđ ng,ăngh aălàă i n s ênătráiăph ngă
trình (bi n ph thu c) ph thu c vào quá kh c a chính nó;
iii) bi năđ c l p không ph i ngo i sinh nghiêm ng tăngh aălàăch ngăcóăt ngă
quan v i sai s trong quá kh và hi n t i;
iv) tácăđ ng c đ nh c a m i cá th (fixed individual effects) và
v) ph ngă aiătha ăđ i và t t ngă uanătrongăph m vi m i cá th
Trang 30Ph ngăphápă c l ng này ngày càng tr nên ph bi năvàăđưăđ c nhi u tác gi s d ng, ví d , Bond et al (2001), Bond (2002), Harms and Rauber (2004), Kumar et al (2011)
Ki mă đ nhă quan tr ngă nh tă c aă ph ngă pháp că l ngă GMM là
ki mă đ nh Overidentifying Restrictions (Overidentifying Restrictions Test) hay còn g iă làăki m đ nhăSargană (Sargan Te t)ăho căki măđ nhăJă (J ậTe t).ă â ălàă
ki măđ nhăc năthi t trongătr ngăh pă ă i năcôngăc ănhi uăh nă ă i nătrongămôăhình
ụăt ngăc aăki m đ nhălàăxemăxétă i năcôngăc ăcóăt ngă uanăv iăph năd ă
c aămôăhìnhăkhông.ăN uăcâu tr ăl iălàăkhông,ăkhiăđóă i năcôngăc ălàăn iă inh,ăthìă
i năcôngăc ăđ căch nălàăphùăh p vàămôăhìnhă ăd ngă i năđóăđ ă căl ngăc ngăphùăh p.ăKi măđ nhăSargană ăd ngăth ngăkêăJă(Jăậ statistic)ănh măki măđ nhăgi ăthi tăH0 - i năcôngăc ălàăn iă inh,ămôăhình phùăh p.ăTh ngăkêăJătuânătheoăphână
ph iăChiăBìnhăph ngăvàăđ cătácăgi ătrìnhă à ătrênă ng k tă u ă căl ngăc aă
ph năm măEview ă7ăcùngăv iăgiáătr ăPăậ Valueăt ngă ngăc aănó
3.3 Mô hình hi uăch nhăsaiăs
C ă ăc aămôăhìnhăhi uăch nhă aiă ăECMăd aătrênăkháiăni măr ngăcóăt năt iă
m tăm iă uanăh ăcână ngătrongădàiăh năgi aăcácă i năcóăliênă uan.ăVi căki mătraă
đ ngăliênăk tălàăđ ătr ăl iăchoăcâuăh iăt năt iăha ăkhôngăm iă uanăh ădàiăh n.ăN uă
d ăli uăc aăcácă i năcóăđ ngăliênăk t,ăt călàăcóăm iă uanăh ăcână ngădàiăh n.ă ă
ki măđ nhăm iă uanăh ădàiăh nănà ăph iă ăd ngămôăhìnhăhi uăch nhă aiă
Vi că căl ngămôăhìnhăhi uăch nhă aiă ăđ căti năhànhătheoăhaiă că au
B că1 ă căl ngăm iă uan h ădàiăh năc aăcácă i nătrongămôăhình,ă auăđóăl ă
ph năd ăc aămôăhìnhănà
B căhaiă ă căl ngămôăhìnhăhi uăch nhă aiă ăECM
Trang 31Môăhìnhăhi uăch nhă aiă ăECMălàă m tăgi iăphápăđưăđ căph ă i nătrongă
nh ngă môă hìnhănghiênăc uăkinhăt ăv ă môăc aăGrangerăandă New old (1977) Mô
hìnhăđ căhi uătheoăngh aăthôngăth ngălàă ăk tăh pănh ngăthôngătinătrongădàiăh nă
vàoăph ngătrìnhămàă aoăg mănh ngăthànhăph năd ngă(Stationar )ăh păthành
Môăhìnhăcóăl iăth ălàăcóăth ăđ că ăd ngăđ ă căl ngă ăphùăh păkhiă ă
d ngăph ng phápă ìnhăph ngăth pănh tă(OLS)ăvàăth căhi nătheoăl iăth cănghi mă
(EngleăandăGranger,ă1987).ăM tăđi uă uanătr ngălàămôăhìnhăth ăhi năm iă uanăh ă
trongăng năh năvàădàiăh năgi aănh ngăchu iăd ăli uăth iăgianătíchăh păt ăkhiăch ngă
ch aăđ ngănh ngă i nătrong nhi uă căcùngăc păđ ătrongă aiăphân
Môăhìnhăhi uăch nhă aiă ăECMăđ că căl ngănh ă au
it t
j j t k
j j j
t i
1 1 ,
k
1 j 1j k
1 j
j - t i, 1j
it t
j j t k
j j j
t i
1 2 ,
k
1 j 2j k
1 j
j - t i, 2j
V iă 1i vàă 2i làăc ăđ nhăvàăriêngă i t,ăGDPăvàăFit làă2ăđ ngăliênăk t,ăXit làăt păh pă
cácă i năki mă oátă( i nătiêuădùngăc aăchínhăph ăvàă i năch ă ăgiáătiêuădùng),ăECTă
làăhi uăch nhă aiă ăvàăuit, vitlàă aiă
1 vàăă 2 làăcácăthôngă ăth ăhi nă ă i năđ ngăc aăm iă uanăh ăcână ngăgi aăGDPă
và F
i uăki năc aămôăhìnhăhi uăch nhă aiă ălàăph iăcóăh ă ă 1 vàăă 2 làăng că
chi uăv iă i năđ ngăng năh năvàăcóăgiáătr ăn măgi aă0ăvàă1,ăđi uănà ăchoă i tăr ngă
cóă ăh iăt ăc aămôăhìnhăh ngăv ătr ngătháiăcână ngătrongădàiă h n,ăđ ngăth iă
c ngăchoăth ă aoănhiêuăph nătr măđi uăch nhăx ăraăm iăth iăđo n
Thôngă ă đoăl ngă u ămôăhi uăch nhăc aăl iă iă ăđi uăch nhătrongă ,ă
d uăhi uăph ăđ nhăc aănóăchoă i tă ăđi uăch nhăđ căt oăraătheoăh ngăph căh iăl iă
Trang 32ăcână ngătrongădàiăh n.ăS ăđi uăch nhătrongăng năh năvìăv ăc ngăđ căd năd tăvàăđ tăđ că ăphùăh pă iă uanăh ăcână ngătrongădàiăh n
4 K tăqu ănghiênăc u
4.1 D ăli u
V i m c tiêu ki m đ nh m i quan h tác đ ng uaă l iă gi aă phátă tri nă tàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt , tácăgi ă ăd ngăcácă i nă au
ălàălogarităc aăGDPăth căt ă ìnhă uânăđ uăng i
Fălàăth căđoăc aă ăphátătri nătàiăchính.ăNhi uăch ă ăphátătri nătàiăchínhăđưăđ că
ăd ngătrongăcácănghiênăc uătr căđâ ăTrongănghiênăc uănà ,ătácăgi ă ăd ngăhaiă
th căđoăc aăphátătri nătàiăchínhălà
T ăl ăn ăthanhăkho nă(LL)ă oăv iăGDP
T ăl ătínăd ngăchoăkhuăv căt ăđ căcungăc pă iăti năg iăc aăcácăngânăhàngăvàăcácăt ăch cătàiăchínhăkhácă oăv iăGDPă(PC)
GVălàălogăc aă%ătiêuădùngăchínhăph ătrênăGDP
Pă i năđ ngăhàngăn măc aăch ă ăgiáătiêuădùngă(CPI)
ălàă aiă
Hàm căl ng nghiên c u có d ng nh sau:
Log(gpd)= 0+ă 1 PC +ă 2 GV +ă 3 P+ă i ,trongăđó ă
tính
D uăk ă
v ng
GDP GDPăth căt ă ìnhă uânăđ uăng i USD
PC T ăl ătínăd ngăchoăkhuăv căt ăđi uăch nhă
Trang 33GV Logăc aă% tiêuădùngăchínhăph ătrênă
P Bi năđ ngăch ă ăgiáătiêuădùngăhàngăn m % -
Và Log(gpd) = 0+ă 1 LL +ă 2 GV +ă 3 P+ă i ,ătrongăđó
Tênăbi n nhăngh a năv ătính D uăk ă
v ng
GDP GDPăth căt ă ìnhă uânăđ uăng i USD
LL T ăl ăn ăthanhăkho năđi uăch nhăl mă
GV Logăc aă%ătiêuădùngăchínhăph ătrênă
P Bi năđ ngăch ă ăgiáătiêuădùngăhàngăn m % -
Cácă i nătrongăhaiămôăhìnhătrênăđ cătri năkhaiătheoăngu năd ăli uăđ că áoăcáoăt ngăh păt ăcácăngu n ă
iăv iăd ăli uăGDP,ă áoăcáoă ăd ngăngu nătàiăli uăt ngăh păt ăngu năd ă
li uă th ngă kêă c aă Ngână hàngă Th ă gi iă (Worldă Bank),ă l ă theoă giáă c ă đ nhă n mă2005,ăđ năv ătínhătheoăUSD.ăD ăli uăđ cătru ăc păt ăwe iteăc aăt ăch cătrênătheoă
đ aăch website sau: http://data.worldbank.org/indicator/GDP.PCAP.CD
D ăli uăt ăl ătínăd ngăkhuăv căt ănhânăđi uăch nhăl măphátătrênăGDPăth că
đ căti păc năt ăngu năd ăli uăth ngăkêăc aăNgânăhàngăTh ăgi iă(WorldăBank)ătheoăđ aăch ăwe ite ăhttp://data.worldbank.org/indicator/GFDD.DI.05
Trang 34D ăli uăn ăthanhăkho năđi uăch nhăl măphátătrênăGDPăth căđ căti păc năt ăngu nă d ă li uă th ngă kêă c aă Ngână hàngă Th ă gi iă (Worldă Bank)ă theoă đ aă ch ăwebsite: http://data.worldbank.org/indicator/GFDD.DI.05
D ăli uătiêuădùngăc aăchínhăph ătrênăGDPăđ căti păc năt ăngu năd ăli uă
th ngă kêă c aă Ngână hàngă Th ă gi iă (Worldă Bank)ă theoă đ aă ch ă we ite ăhttp://data.worldbank.org/indicator/NE.CON.GOVT.ZS
D ăli uăch ă ăgiáătiêuădùngă(CPI)ăđ căti păc năt ăngu năd ăli uăth ngăkêă
c aă Ngână hàngă Th ă gi iă (Worldă Bank)ă theoă đ aă ch ă we ite ăhttp://data.worldbank.org/indicator/FP.CPI.TOTL.ZG
Nghiênăc uănà ăđ căth căhi năd aătrênăd ăli uăc aăcácă u căgiaă au ăVi tăNam, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Philippine ,ă Singaporeă vàă Tháiă Lan.ă D ă
li uă ăd ngătrongănghiênăc uălàăgiaiăđo năt ăn mă199 ăậ 2011,ăđ căthuăth păt ăNgânăhàngăTh ăgi iă(WorldăDevelopmentăIndicator ă2013).ăCácă i năđoăl ngăphátătri nă tàiă chínhă đ că l ă t ă c ă ă d ă li uă C uă tr că tàiă chính (Financial Structure Database 2013)
B ngă 1 ăB ngămôăt ăth ngăkêăd ăli uănghiênăc uă ăVi tăNamăvàăm tă ăn căôngăNamăÁă(199 ăậ 2011)
Bi n Mean Median Std Dev Minimum Maximum Observations GDP 5498.746 1491.048 8809.77
Trang 35(FinancialăStructureăData a eă2013)ă&ătínhătoánăc aătácăgi
4.2 Ki măđ nhăm iăquanăh ătácăđ ngătrongădƠiăh năgi aăcácăy uăt ătƠiă chínhăđ năGDP
4.2.1 Ki măđ nhătínhăd ngăc aăcácăy uăt :
Các dãy s th i gian, khi tham gia ki m đ nh trong các m i liên h , các mô hình, đ đ m b o đ chính xác c a các m i liên h , các mô hình, các dãy s tham gia c n đ m b o tính d ng Vì v y, báo cáoăđư ki măđ nhătínhăd ngăc aăd ăli uă ngăc aăcácă i nătrongămôăhìnhă(panelăunitărootăte t)ătheoăcácăph ngăphápăki mă
đ nhăc aăLevin, Lin & Chu; Im, Pesaran & Shin; ADF Fisher và PP Fisher
K tă u ki m đ nh tính d ng c a các y u t trongămôăhìnhă ăVi tăNamăvàă
m tă ăn că ôngăNamăÁăgiai đo n 1996 ậ 2011:
B ngă 2 ăK tă u ăki măđ nhănghi măđ năv ăc aăd ăli uăg c
STT Bi năs Levin, Lin & Ki măđ nhătínhăd ngăd ăli uăg c
(*)ăD ngăcóăỦăngh aă ăm că10%
(**)ăD ngă ăm căỦăngh aă5%
(***)ăD ngă ăm căỦăngh aă1%
Ngu n ăTínhătoánăc aătácăgi iăv iăd ăli uăg c,ăk tă u ăki măđ nhătheoăLevin, Lin & Chu cho th ăr ngă
h uăh tăcácă i năđ uălàă i năchu iăd ngăv iăm căỦăngh aă1%
Tu ănhiên,ătheoăk tă u ăki măđ nhăADFăFi herăthìăch ăcóă i năGDPăd ngă ă
Trang 36m că Ủă ngh aă 1%,ă i nă n ă thanhă kho nă (LL)ă vàă ch ă ă giáă tiêuă dùngă (P)ă làă i năchu iăd ngăv iăm căỦăngh aălàă10%.ăHaiă i năcònăl iălàă i năchu iăkhôngăd ng
Cácăk tă u ăki măđ nhănghi măđ năv ătheoăcácăph ngăphápăcònăl iăc ngăchoăth ăh uăh tăcácă i năchu iăđ uălàă i năchu iăkhôngăd ngă(tr ă i năGDP).ăDoă
v ,ătácăgi ă ăth căhi năvi căki măđ nhănghi măđ năv ăv iă aiăphân că1ăc aăd ă
li u
B ngă 3 ăK tă u ăki măđ nhănghi măđ năv ă aiăphână că1ăc aăd ăli u
STT Bi năs Ki măđ nhătínhăd ngăsaiăphơnăb că1 Levin, Lin
(*)ăD ngăcóăỦăngh aă ăm că10%
(**)ăD ngă ăm căỦăngh aă5%
(***)ăD ngă ăm căỦăngh aă1%
Ngu n ăTínhătoánăc aătácăgi
K tă u ăt ă ngătrênăchoăth ăr ng,ăcácă i năđ uălàă i năchu iăd ngă că1.ăK tă
u ăki măđ nhătheoăADFăFi herăthìăcácă i năchu iăd ngă ăm căỦăngh aă1%,ăriêngă
i năchu iăLLăthìăd ngă ăm căỦăngh aă5%
Theoăk tă u ăki măđ nhăPPăFi herăthìăcácă i năchu iăđ uăd ngă ăm căỦăngh aălàă1%.ăCácăk tă u ăki măđ nhăc aă aiăphână că1ăc aăd ăli uătheoăcácăph ngăphápăcònăl iăc ngăchoăth ăcácă i năchu iănà ăd ng.ăNh ăv ,ăd ăli uăc aăcácă i năchu iătích h pă căIă ăđ ătinăc ăt ă95%ătr ălênăđ iăv iăt tăc ăcácă i n
Trang 374.2.2 Ki măđ nhăđ ngăliênăk t
Xét trong m i t ng quan gi a t ng bi n trong nhóm y u t đo l ng v tài chính, m i y uăt đ u có nh ng m i quan h m t thi t đ i v i t ng tr ng kinh t
GDPăvàăd ăli u chu iăth iăgianăg cătheoăki măđ nhănghi măđ năv ătrênălàăkhôngă
d ngăvàătíchăh pă căI
TheoăEngleăvàăGrangeră(1987),ăn uăk tăh pătu nătínhăm tăchu iăth iăgianăkhôngăd ngăcóăth ăt oăraăm tăchu iăd ng.ăCácăchu iăth iăgianăkhôngăd ngătrênă
g iălàătr ngăh păđ ngăliênăk t
K tăh pătu nătínhăd ngăg iălàăph ngătrìnhăđ ngăliênăk tăvàăcóăth ăđ că
gi iăthíchălàăm tăm iă uanăh ăcână ngătrongădàiăh năgi aăcácă i n.ăNóiăcáchăkhác,ă
n uăph năd ătrongămôăhìnhăh iă u ăgi aăcácăchu iăth iăgianăkhôngăd ngălàăm tăchu iăd ng,ăthìăk tă u ăh iă u ălàăth căvàăth ăhi năm iă uanăh ădàiăh năgi aăcácă
i nătrongămôăhình.ă
Th ngăkêămàătácăgi ă ăd ngăđ ăki mătraăm iă uanăh ăđ ngăliênăk tăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ălàăth ngăkêăADF.ăTheoăgi ăthi tătha ăth ă(H1 ă iă<1,ăv iăm iăi),ăgiáătr ăc aănhómăADFăcóăxuăh ngăti năv ă-∞.ăGi ăthi tăHoă
c aăkhôngăđ ngăliênăk tă ă ă ácă ăcácăgiáătr ăg năv iăđo năcu iă ênătráiăc aăphânăph iăGau e.ăVìăv ,ăv iăđ ătinăc ă95%ă(ha ăm căỦăngh aă5%),ăch ngătaăth aă
nh nă ăt năt iăc aă m iă uanăh ăđ ngăliênăk tăc aăcácă i năkhiăth ngăkêănhómăADFăth păh nă -1, 5.ăK tă u ănghiênăc uăxácănh năm iă uanăh ăđ ngăliênăk tă
gi aăphátătri nătàiăchínhăvàăt ngătr ngăkinhăt ă
B ngă ăK tă u ăki măđ nhăđ ngăliênăk tăd ăli uă ng
Panel cointegration test
Dependant variable: Real GDP per capita PC LL
(0.023)
-3.88 (0.000)
Trang 38Ngu n ăTínhătoánăc aătácăgi
K tă u ăki măđ nhăđ ngăliênăk tăchoăth ăr ng,ă i nătínăd ngăt ănhânăvàăn ăthanhăkho nălàăđ ngăliênăk tăv iăt ngătr ngăkinhăt ăKi mătraănhómăADFăthìăcóăỦăngh aăđ iăv iăhaiă i năphátătri nătàiăchínhă ăm căỦăngh aă5%
Ngoàiă ra,ă tácă gi ă cònă ă d ngă ph ngă phápă ìnhă ph ngă nh ă nh tă thôngă
th ngăđ ăki mătraăđ ngăliênăk tăđ iăv iăt ngă u căgia.ăK tă u ăki măđ nhăth ăhi nă ă ngă au:
B ngă 5 ăK tă u ăki măđ nhăđ ngăliênăk tă(FMOLS)ăc aăt ngă u căgiaă(PC)
Campuchia (2.16) 0.01* -0.58** (-2.71) (-1.17) -0.005 Indonesia 0.02*** (7.15) -2.14*** (-7.72) - 0.02*** (-5.88) Malaysia -0.001 *** (-4.18) (-0.80) - 0.07 (0.38) 0.002 Philippines 0.03*** (4.52) -0.89** (-2.48) (-1.23) -0.009 Singapore -0.008*** (-9.36) 0.41*** (3.56) 0.02*** (3.44) Thái Lan -0.001** (-2.23) (0.1) 0.01 0.01** (2.34)
Vi tăNam -0.003*** (-3.32) -0.94*** (-3.15) (-0.55) -0.002
Panel 0.012** (2.49) 1.67** (2.24) (-0.74) -0.02 The numbers in parentheses represent t-statistics
***,ă**,ă*ăcóăỦăngh aă ăm că1%,ă5%ăvàă10%
Ngu n ăTínhătoánăc aătácăgi
Trang 39K tă u ănghiênăc uăchoăth ăr ngăphátătri nătàiăchínhă(PC)ăcóătácăđ ngăcùngăchi uăđ năt ngătr ngăkinhăt ăvàăm iă uanăh ănà ăcóăỦăngh aăth ngăkêă ăm că1%ă
đ iăv iă ngăd ăli u
K tă u nghiênă c uă trongă ngă trênă c ngă choă th ă ch ă cóă cácă n căCampuchia,ăIndone iaăvàăPhilippine ăcóăm iă uanăh ădàiăh năvàăcùngăchi uăgi aătínă
d ngăt ănhânăvàăt ngătr ngăkinhăt ,ăriêngăMala ia,ăSingapore,ăTháiăLanăvàăVi tăNamă thìă m iă uană h ă nà ă làă ng că chi u.ă Cácă m iă uană h ă nà ă đ uă cóă Ủă ngh aă
th ngăkê
iăv iăIndone iaăvàăPhilippine ,ăm iă uanăh ăgi aăphátătri nătàiăchínhăvàă
t ngătr ngăkinhăt ălàăcùngăchi uăvà cóăỦăngh aă ăm că1%;ăCampuchiaăcóăỦăngh aă ă
B ngă ăK tă u ăki măđ nhăđ ngăliênăk tă(FMOLS)ăc aăt ngă u căgiaă(LL)
Campuchia 0.01 ** (2.93) -0.55 *** (-3.27) (-1.23) -0.004 Indonesia 0.04 ** (2.21) (-0.17) - 0.16 (-1.24) -0.005 Malaysia -0.004** (-3.83) 0.30** (2.96) (1.37) 0.04 Philippines -0.03*** (-5.91) 0.98*** ( 11.63) (-0.40) -0.002
Trang 40Singapore (-1.17) -0.003 (1.11) 0.30 0.04** (3.05) Thái Lan -0.005** (-3.02) (1.64) 0.25 (-0.16) -0.001
Vi tăNam -0.003** (-2.52) -1.03** (-2.76) (-0.70) -0.004
Panel 0.02*** (3.25) (1.45) 1.09 (-0.84) -0.02 The numbers in parentheses represent t-statistics
***,ă**,ă*ăcóăỦăngh aă ăm că1%,ă5%ăvàă10%
Ngu n ăTínhătoánăc aătácăgi
K tă u ănghiênăc uătrong ngătrênăchoăth ăm iă uanăh ăcână ngădàiăh nă
gi aăn ăthanhăkho năvàăt ngătr ngăkinhăt ăcóăỦăngh aă ăcácă u căgiaăCampuchia,ăIndone ia,ăMala ia,ăPhilippine ,ăTháiăLanăvàăVi tăNam;ăriêngăđ iăv iăSingaporeăthìăkhôngăth ăhi nărõăm iă uanăh ătrongădàiăh n
Bi năphátătri nătàiăchínhă(LL)ăcóăm iă uanăh ăcùngăchi uăv iăt ngătr ngăkinhă t ă ă Campuchia,ă Indone iaă v iă m că Ủă ngh aă 5%.ă Riêngă đ iă v iă Mala ia,ăPhilippine ,ăTháiăLanăvàăVi tăNamăm iă uanăh ănà ălàăng căchi uăvàăcóăỦăngh aă
th ngăkêă ăm că5%
K tă u ăki măđ nhăđ ngăliênăk tăđ iăv iăcácă i năchu iăd ăli uăc aăVi tăNamăchoă th ă r ng ă phátă tri nă tàiă chínhă (LL)ă cóă m iă uană h ă v iă t ngă tr ngă kinhă t ă(m căỦăngh aă5%)ăvàăm iă uanăh ănà ălàăng căchi u.ăBi nătiêuădùngăc aăchínhăph ă(GV)ăcóăm iă uanăh ăng căchi uăv iăt ngătr ngăkinhăt ăvàăc ngăcóăỦăngh aă ăm că5%;ăriêngă i năch ă ăgiáătiêuădùngă(P)ăc ngăcóăm iă uanăh ăng căchi uănh ngăkhôngăcóăỦăngh aăth ngăkê
Nhìnăchung,ăk tă u ăc aăcácăn căđ cătrìnhă à ă ă ngă 5ă&ă ng 4.6 cho
th ă r ngă phátă tri nă tàiă chínhă cóă tácă đ ngă cùngă chi uă l nă ng că chi uă đ nă t ngă