M C L C
TRANG PH BÌA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC T VI T T T
DANH M C CÁC B NG
DANH M C HÌNH V , TH
M U 1
1 t v n đ nghiên c u 1
2 Câu h i nghiêu c u 2
3 M c tiêu nghiên c u 2
4 Ph m vi nghiên c u 2
5 Ph ng pháp nghiên c u 3
6 óng góp c a nghiên c u 3
7 K t c u lu n v n 4
CH NG 1 T NG QUAN V CÁC NHÂN T NH H NG N D PHÒNG R I RO TÍN D NG T I NGỂN HÀNG TH NG M I 5
1.1 T ng quan v r i ro tín d ng 5
1.1.1 Khái ni m r i ro tín d ng 5
1.1.2 Phân lo i r i ro tín d ng 6
1.1.3 Nguyên nhân và h u qu c a r i ro tín d ng 7
Trang 51.1.3.1 Nguyên nhân 7
1.1.3.2 H u qu c a r i ro tín d ng 8
1.1.4 ánh giá r i ro tín d ng 9
1.1.4.1 T l n x u 9
1.1.4.2 H s r i ro tín d ng 13
1.1.4.3 T ng tr ng tín d ng 14
1.2 T ng quan v d 14
1.2.1 Khái ni m d phòng r i ro tín d ng 14
1.2.2 Phân lo i d phòng và cách trích l p d phòng 15
1.2.3 S d ng d phòng đ x lý r i ro 18
1.3 Các nhân t nh h ng đ n d phòng r i ro tín d ng 19
1.3.1 T ng tr ng GDP 19
1.3.2 Lãi su t 20
1.3.3 N x u 21
1.3.4 H s r i ro tín d ng 22
1.3.5 T ng tr ng tín d ng 22
1.3.6 Thu nh p tr c thu và trích l p d phòng 22
1.3.7 Quy mô ngân hàng 23
24
CH NG 2 PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH H NG N R I RO TÍN D NG T I CÁC NGỂN HÀNG TH NG M I C PH N 25
Trang 62.1 r i ro tín d ng c a các ngân hàng th ng m i c
ph n 25
2.2 nh h ng đ n r i ro tín d ng c ph n 27
2.2.1 T ng tr ng GDP 27
2.2.2 Lãi su t 32
2.2.3 N x u 34
2.2.4 H s r i ro tín d ng 37
2.2.5 T ng tr ng tín d ng 38
2.2.6 Thu nh p tr c thu và trích l p d phòng 41
2.2.7 Quy mô ngân hàng 43
45
CH NG 3 CÁC NHÂN T NH H NG N R I RO TÍN D NG NGỂN HÀNG TH NG M I C PH N 46
3.1 Gi thuy t nghiên c u 47
3.1.1 T ng tr ng GDP 47
3.1.2 Lãi su t 47
3.1.3 N x u 48
3.1.4 H s r i ro tín d ng 48
3.1.5 T ng tr ng tín d ng 48
3.1.6 Thu nh p tr c thu và trích l p d phòng 49
3.1.7 Quy mô ngân hàng 49
Trang 73.2 Ph ng pháp nghiên c u 50
3.2.1 M u 50
3.2.2 Bi n đo l ng 51
3.2.3 Quy trình nghiên c u 52
3.3 K t qu nghiên c u 54
3.3.1 u 54
3.3.2 K t qu nghiên c u th c nghi m 56
65
CH NG 4 NG D NG K T QU NGHIểN C U XU T GI I PHÁP V D PHÒNG R I RO TệN D NG 66
4.1 i v i Chính ph 66
4.2 i v i Ngân hàng Nhà n c 67
4.3 i v i các ngân hàng th ng m i c ph n 69
4 74
K T LU N 75 TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 8DANH M C CÁC T VI T T T
CREDGR Credit growth (T ng tr ng tín d ng)
DPRRTD D phòng r i ro tín d ng
EBTP Earnings before tax and provision (Thu nh p tr c thu và
GDP Gross domestic product (T ng s n ph m qu c n i)
GDPGR Gross domestic product growth ( T ng tr ng GDP)
LLR Loan loss reserves (D phòng r i ro tín d ng)
LTA Loan to total assets (D n cho vay trên t ng tài s n)
NHTM Ngân hàng th ng m i
NHTMCP Ngân hàng th ng m i c ph n
NPL Non performing loan (N x u)
OLS Ordinary Least Squares (Bình ph ng bé nh t thông th ng)
REM Random Effect Model (Mô hình nh h ng ng u nhiên)
ROE Return on equity (L i nhu n ròng trên v n ch s h u)
SIZE Quy mô ngân hàng
Trang 9DANH M C CÁC B NG
B ng 1.1 T l kh u tr t i đa đ i v i tài s n đ m b o 17
B ng 2.1 S li u DPRRTD và l i nhu n c a các NHTMCP Vi t Nam 25
B ng 2.2 T l t ng tr ng GDP c a Vi t Nam 28
B ng 2.3 Lãi su t ti n g i k h n 12 tháng bình quân c a 30 NHTMCP 34
B ng 2.4 T l n x u bình quân c a 30 NHTMCP 35
B ng 2.5 H s r i ro tín d ng bình quân c a 30 NHTMCP 38
B ng 2.6 T l t ng tr ng tín d ng bình quân c a 30 NHTMCP 39
B ng 2.7 Thu nh p bình quân c a 30 NHTMCP 42
B ng 3.1 B ng mô t các bi n đo l ng đ c s d ng trong nghiên c u 51
B ng 3.2 B ng th ng kê mô t các bi n quan sát 55
B ng 3.3 B ng k t qu mô hình h i quy OLS 56
B ng 3.4 B ng ma tr n t ng quan gi a các bi n 57
B ng 3.5 B ng ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i và t t ng quan c a sai s 58
B ng 3.6 B ng k t qu h i quy (ph ng pháp Random Effect Model) 59
Trang 10DANH M C HÌNH V , TH
th 2.1: th bi u di n m i t ng quan gi a d phòng r i ro tín d ng v i l i nhu n ròng trên v n ch s h u c a các NHTMCP Vi t Nam 26
Trang 11M U
1 t v n đ nghiên c u
Ngân hàng là m t lo i hình t ch c trung gian tài chính quan tr ng nh t, có vai trò quan tr ng trong vi c phát tri n n n kinh t c a qu c gia S ho t đ ng hi u qu
c a h th ng ngân hàng g n li n v i s h ng th nh c a n n kinh t Ngày nay, ho t
đ ng kinh doanh ngân hàng đã phong phú và đa d ng h n r t nhi u nh ng tín d ng
v n chi m t tr ng l n trong ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam Kinh doanh tín d ng mang l i ngu n l i l n nh t nh ng c ng ti m n nhi u r i ro nh t cho ngân hàng h n ch nh h ng c a nh ng thi t h i do r i ro tín d ng gây ra đ i v i
ho t đ ng kinh doanh, m t trong các bi n pháp h u hi u mà các ngân hàng đang s
d ng là trích l p d phòng r i ro tín d ng D phòng r i ro tín d ng đ c trích l p phù
h p s đ m b o an toàn cho ho t đ ng c a ngân hàng đ ng th i mang l i l i nhu n cho ngân hàng Theo Beatty và Liao (2009), chính sách d phòng r i ro tín d ng có vai trò r t quan tr ng trong vi c đánh giá s n đ nh c a h th ng tài chính, đóng góp vào s thay đ i l i nhu n c a các ngân hàng và v trí ngu n v n, trong đó có vai trò cung c p tín d ng cho n n kinh t
c u t p trung vào các nhân t nh h ng đ n d phòng r i ro tín d ng theo nhi u góc
đ nghiên c u khác nhau nh : t ng tr ng GDP (Eng và Nabar, 2007; Taktak và các
tác gi , 2010; Floro, 2010; Packer và Zhu, 2012); lãi su t (Floro, 2010); n x u (Taktak và các tác gi , 2010; Floro, 2010; Packer và Zhu, 2012; Misman và Ahmad, 2011); h s r i ro tín d ng (Taktak và các tác gi , 2010; Packer và Zhu, 2012; Floro,
2010); t ng tr ng tín d ng (Floro, 2010; Packer và Zhu, 2012); thu nh p tr c thu
và trích l p d phòng (Taktak và các tác gi , 2010; Packer và Zhu, 2012; Floro, 2010; Misman và Ahmad, 2011); quy mô ngân hàng (Eng và Nabar, 2007; Floro, 2010; Taktak và các tác gi , 2010)
Trang 12Tuy nhiên, so v i nh ng nghiên c u trên th gi i nh v a đ c p trên, Vi t Nam, có r t ít các công trình nghiên c u v v n đ d phòng r i ro tín d ng Do t m quan tr ng c a chính sách d phòng r i ro tín d ng đ i v i ho t đ ng ngân hàng, cho nên r t thi t y u đ nghiên c u các nhân t nh h ng đ n trích l p d phòng r i ro ngân hàng Chính vì v y, lu n v n h ng đ n nghiên c u: “Các nhân t nh h ng
Sau khi đ t câu h i nghiên c u, v i m c đích xem xét và xác đ nh các nhân t
nh h ng đ n d phòng r i ro tín d ng ngân hàng, lu n v n nghiên c u này mong
mu n đ t đ c các m c tiêu sau:
Xác đ nh đ c các nhân t nh h ng đ n d phòng r i ro tín d ng t i các ngân hàng th ng m i c ph n (NHTMCP) Vi t Nam
o l ng nh h ng c a các nhân t đ n d phòng r i ro tín d ng t i các ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Nam
xu t m t s gi i pháp tiêu bi u và kh thi cho công tác qu n lý các ngân hàng và đi u hành chính sách c a Ngân hàng nhà n c
Trang 13Lu n v n ch nghiên c u các nhân t có m i t ng quan m nh v i d phòng
r i ro tín d ng là: t ng tr ng GDP, lãi su t, n x u, h s r i ro tín d ng, t ng tr ng tín d ng,thu nh p tr c thu và trích l p d phòng, quy mô ngân hàng
5 Ph ng pháp nghiên c u
Ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng trong lu n v n là ph ng pháp đ nh tính k t h p v i ph ng pháp đ nh l ng Tr c tiên, lu n v n s ti n hành l c kh o các lý thuy t liên quan đ n v n đ nghiên c u Sau đó, lu n v n s xây d ng mô hình nghiên c u Trong mô hình nghiên c u, bi n ph thu c đ c xác đ nh là d phòng r i
ro tín d ng (Loan loss reserves – LLR) ng th i các bi n đ c l p đ c xác đ nh bao
g m: (i) t ng tr ng GDP (Gross domestic product growth – GDPGR), (ii) lãi su t
(RATE); (iii) n x u (Non performing loan – NPL), (iv) h s r i ro tín d ng (t l d
n cho vay trên t ng tài s n - Loan to total assets – LTA), (v) t ng tr ng tín d ng (Credit growth – CREDGR), (vi) thu nh p tr c thu và (Earnings before tax and provision – EBTP) và (vii) quy mô ngân hàng (SIZE) K t qu th c nghi m t mô hình h i quy s đ c s d ng làm c s đ ch p nh n hay bác b các
gi thuy t nghiên c u (các gi thuy t nghiên c u s đ c trình bày ch ng 3, ph n
gi thuy t nghiên c u)
Nh ng d li u đ c s d ng trong nghiên c u đ c th hi n theo d li u b ng
và các s li u tài chính đ c thu th p t các báo cáo tài chính và báo cáo th ng niên
c a các ngân hàng th ng m i c ph n trong th i gian t n m 2006-2012 ng th i,
lu n v n s s d ng ph ng pháp c l ng mô hình h i quy thích h p đ đo l ng
nh h ng c a các nhân t đ n d phòng r i ro tín d ng
6 óng góp c a nghiên c u
Nghiên c u này đ c th c hi n v i m c tiêu xác đ nh và đo l ng các nhân t
nh h ng đ n d phòng r i ro tín d ng c a các NHTMCP Vi t Nam Chính vì v y, nghiên c u s có m t s đóng góp nh sau:
- Th nh t, nghiên c u giúp Chính ph và Ngân hàng Nhà n c th y rõ h n
v các nhân t nh h ng đ n trích l p d phòng, t đó có các chính sách
Trang 14đi u hành đúng đ n nh m gi s n đ nh cho h th ng ngân hàng và n n kinh t
- Th hai, nghiên c u giúp nh ng nhà qu n lý ngân hàng đi u hành ho t đ ng
và thi t l p các chính sách qu n lý r i ro tín d ng hi u qu nh m gi v ng
s n đ nh cho ngân hàng và nâng cao kh n ng sinh l i
- Th ba, nghiên c u s là b c đ m và khuy n khích các nhà nghiên c u quan tâm h n đ n l nh v c nghiên c u v d phòng r i ro tín d ng trong h
Trang 15tr ng Trong ph m vi nghiên c u này, lu n v n ch phân tích r i ro tín d ng, chi ti t
s đ c trình bày g m các n i dung sau: khái ni m r i ro tín d ng, phân lo i r i ro tín
d ng, nguyên nhân và h u qu c a r i ro tín d ng, đánh giá r i ro tín d ng
1.1.1 Khái ni m r i ro tín d ng
Valsamakis và các tác gi (2005) cho r ng, r i ro tín d ng là r i ro mà m t
h p đ ng tài chính s không đ c th c hi n theo th a thu n ó là r i ro v l i nhu n
ho c ngu n v n do s ch m tr và không tr n đúng h n c a ng i vay R i ro tín
d ng phát sinh do các lu ng ti n d ki n t các kho n vay và ch ng khoán không
đ c thanh toán đ y đ
Trang 16R i ro tín d ng đ c xem là r i ro nguy hi m nh t mà ngân hàng ph i đ i m t (Cade, 1999) Theo Faure (2002), r i ro tín d ng là r i ro l n nh t mà ngân hàng ph i
đ i m t và có th tr nên c c k t n kém không ch do s m t mát v n g c mà còn
m t th i gian và chi phí đ l y l i s ti n b m t
Theo Ngân hàng Nhà n c (2005), “r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng
c a t ch c tín d ng là kh n ng x y ra t n th t trong ho t đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng do khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n ngh a v
c a mình theo cam k t”
V y r
1.1.2 Phân lo i r i ro tín d ng
R i ro tín d ng bao g m r i ro giao d ch và r i ro danh m c
R i ro giao d ch phát sinh là do nh ng h n ch trong quá trình giao d ch, xét duy t cho vay, đánh giá khách hàng và giám sát kho n vay R i ro giao d ch có ba b
ph n chính là r i ro l a ch n, r i ro b o đ m và r i ro nghi p v
R i ro l a ch n là r i ro có liên quan đ n quá trình đánh giá và phân tích tín
d ng, khi ngân hàng l a ch n nh ng ph ng án vay v n có hi u qu đ ra quy t đ nh cho vay
R i ro danh m c phát sinh là do nh ng h n ch trong qu n lý danh m c cho vay c a ngân hàng, đ c phân chia thành hai lo i: r i ro n i t i và r i ro t p trung
Trang 17Nguyên nhân t phía khách hàng vay
Là nguyên nhân n i t i c a m i khách hàng Nh kh n ng t ch tài chính kém, n ng l c đi u hành y u, h th ng qu n tr kinh doanh không hi u qu , trình đ qu n lý c a khách hàng y u kém d n đ n vi c s d ng v n vay kém
hi u qu ho c th t thoát, nh h ng đ n kh n ng tr n C ng có th do khách hàng thi u thi n chí trong vi c tr n vay ngân hàng
Nguyên nhân t phía ngân hàng
Cán b ngân hàng không ch p hành nghiêm túc ch đ tín d ng và các đi u
Trang 18N ng l c d báo, phân tích và th m đ nh tín d ng, phát hi n và x lý kho n vay có v n đ c a cán b tín d ng còn r t y u, nh t là đ i v i các ngành đòi
h i hi u bi t chuyên môn cao d n đ n sai l m trong quy t đ nh cho vay
M c khác, c ng có th quy t đ nh cho vay đúng đ n nh ng do thi u ki m tra, ki m soát sau khi cho vay d n đ n khách hàng s d ng v n sai m c đích nh ng ngân hàng không ng n ch n k p th i
Thi u thông tin v khách hàng hay thi u thông tin tín d ng tin c y, k p th i, chính xác đ xem xét, phân tích tr c khi c p tín d ng
N ng l c và ph m ch t đ o đ c c a m t s cán b tín d ng ch a đ t m và
v n đ qu n lý, s d ng, đãi ng cán b ngân hàng ch a th a đáng c ng là nguyên nhân d n đ n r i ro tín d ng cho ngân hàng
Nhóm nguyên nhân khách quan
Là nh ng tác đ ng ngoài ý chí c a khách hàng và ngân hàng nh : thiên tai,
h a ho n, do s thay đ i c a các chính sách qu n lý kinh t , đi u ch nh quy
Trang 19đi u này làm cho ngân hàng b m t cân đ i trong vi c thu chi Khi không thu đ c n thì vòng quay c a v n tín d ng b ch m l i làm ngân hàng kinh doanh không hi u qu
và có th m t kh n ng thanh kho n i u này làm gi m lòng tin c a ng i g i ti n,
ti n tr l ng công nhân, mua nguyên v t li u Lúc b y gi giá c hàng hóa s t ng,
th t nghi p tràn lan, xã h i m t n đ nh, n n kinh t lâm vào suy thoái R i ro tín d ng
có th châm ngòi cho m t c n kh ng ho ng tài chính nh h ng đ n c khu v c và th
ho c ch m tr theo th a thu n
Theo Ngân hàng Nhà n c (2005, 2007), n x u (Non Performing Loan - NPL) c a t ch c tín d ng là các kho n n thu c các nhóm 3, 4 và 5 theo cách phân
lo i nh sau:
Trang 20Phân lo i theo ph ng pháp đ nh l ng
Nhóm 1 (N đ tiêu chu n): Các kho n n đ c t ch c tín d ng đánh giá
là có kh n ng thu h i đ y đ c n g c và lãi đúng h n Bao g m:
- Các kho n n trong h n và t ch c tín d ng đánh giá là có kh n ng thu h i
đ y đ c g c và lãi đúng h n;
- Các kho n n quá h n d i 10 ngày và t ch c tín d ng đánh giá là có kh
n ng thu h i đ y đ g c và lãi b quá h n và thu h i đ y đ g c và lãi đúng
- Các kho n n quá h n t 10 ngày đ n 90 ngày; (N quá h n là kho n n mà
m t ph n ho c toàn b n g c và/ho c lãi đã quá h n)
- Các kho n n đi u ch nh k h n tr n l n đ u (đ i v i khách hàng là doanh nghi p, t ch c thì t ch c tín d ng ph i có h s đánh giá khách hàng v kh n ng tr n đ y đ n g c và lãi đúng k h n đ c đi u ch nh
l n đ u);
- Các kho n n tr c đó đã đ c phân lo i vào nhóm có r i ro cao h n (ho c
th p h n) nh ng do khách hàng có c i thi n n ng l c tr n (ho c càng x u
h n) nên đ c phân lo i n vào nhóm 2
Nhóm 3 (N d i tiêu chu n): Các kho n n đ c t ch c tín d ng đánh
giá là không có kh n ng thu h i n g c và lãi khi đ n h n Các kho n n này đ c t ch c tín d ng đánh giá là có kh n ng t n th t m t ph n n g c
và lãi Bao g m:
Trang 21- Các kho n n quá h n t 91 ngày đ n 180 ngày;
- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u, tr các kho n n đi u
ch nh k h n tr n l n đ u phân lo i vào nhóm 2; (N c c u l i th i h n
tr n là kho n n mà t ch c tín d ng ch p thu n đi u ch nh k h n tr n
ho c gia h n n cho khách hàng do t ch c tín d ng đánh giá khách hàng suy gi m kh n ng tr n g c ho c lãi đúng th i h n ghi trong h p đ ng tín
d ng nh ng t ch c tín d ng có đ c s đ đánh giá khách hàng có kh
n ng tr đ y đ n g c và lãi theo th i h n tr n đã c c u l i)
- Các kho n n đ c mi n ho c gi m lãi do khách hàng không đ kh n ng
tr lãi đ y đ theo h p đ ng tín d ng;
- Các kho n n tr c đó đã đ c phân lo i vào nhóm có r i ro cao h n (ho c
th p h n) nh ng do khách hàng có c i thi n n ng l c tr n (ho c càng x u
h n) nên đ c phân lo i n vào nhóm 3
Nhóm 4 (N nghi ng ): Các kho n n đ c t ch c tín d ng đánh giá là
kh n ng t n th t cao, bao g m:
- Các kho n n quá h n t 181 ngày đ n 360 ngày;
- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n d i 90 ngày theo
đánh giá là không còn kh n ng thu h i, m t v n Bao g m:
- Các kho n n quá h n trên 360 ngày;
Trang 22- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo th i h n tr n đ c c c u l i l n đ u;
- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai quá h n theo th i h n tr
Theo ph ng pháp này, n c ng đ c phân thành n m nhóm t ng ng nh
n m nhóm n theo cách phân lo i n theo ph ng pháp đ nh l ng, nh ng không nh t thi t c n c vào s ngày quá h n ch a thanh toán n , mà c n c trên h th ng x p h ng tín d ng n i b và chính sách d phòng r i ro c a t
Nhóm 3: n d i tiêu chu n, bao g m n đ c đánh giá là không có kh
n ng thu h i g c và lãi khi đ n h n, có kh n ng t n th t m t ph n n g c
và lãi
Nhóm 4: n nghi ng , bao g m n đ c đánh giá là có kh n ng t n th t cao
Trang 23Nhóm 5: n có kh n ng m t v n, bao g m n đ c đánh giá là không còn
T l n x u cao so v i trung bình ngành và có xu h ng t ng lên có th là
d u hi u cho th y ngân hàng đang g p khó kh n trong vi c qu n lý ch t l ng các kho n cho vay Ng c l i, t l này th p so v i các n m tr c cho th y ch t l ng các kho n tín d ng đ c c i thi n Ho c c ng có th ngân hàng có chính sách xóa các kho n n x u hay thay đ i cách phân lo i n
1.1.4.2 H s r i ro tín d ng ( T l d n cho vay trên t ng tƠi s n)
H s r i ro tín d ng cho bi t t tr ng c a kho n m c tín d ng trong tài s n có
và kho n m c tín d ng trong t ng tài s n càng l n thì l i nhu n s l n nh ng đ ng
th i r i ro tín d ng c ng r t cao (Tr n Huy Hoàng, 2011) H s r i ro tín d ng đ c tính b ng công th c:
H s r i ro tín d ng =
T ng d n cho vay
H s r i ro tín d ng càng l n thì r i ro tín d ng đ i v i ngân hàng càng cao Thông th ng t ng d n cho vay c a ngân hàng đ c chia thành ba nhóm:
- Nhóm d n c a các kho n tín d ng có ch t l ng t t: Là nh ng kho n cho vay có m c đ r i ro th p nh ng có th mang l i thu nh p không cao cho ngân hàng ây là kho n tín d ng chi m t tr ng th p trong t ng d n cho vay c a ngân hàng
Trang 24- Nhóm d n c a các kho n tín d ng có ch t l ng trung bình: Là nh ng kho n cho vay có m c đ r i ro có th ch p nh n đ c và thu nh p mang
l i cho ngân hàng là v a ph i ây là kho n tín d ng chi m t tr ng áp đ o trong t ng d n cho vay c a ngân hàng
- Nhóm d n c a các kho n tín d ng có ch t l ng x u: Là nh ng kho n cho vay có m c đ r i ro l n nh ng có th mang l i thu nh p cao cho ngân hàng ây là kho n tín d ng chi m t tr ng th p trong t ng d n cho vay
do đó trích l p d phòng r i ro c ng gi m Ng c l i, n u t ng tr ng tín d ng t ng cao quá m c và các dòng v n tín d ng này không đi vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh mà l i ch y vào các dòng ti n đ u c trong b t đ ng s n, vàng, ngo i t …thì s gây ra nh ng b t n trong n n kinh t và nguy c n x u t ng cao Do đó, d phòng
đ c n g c và ho c ti n lãi Khi nh n ra s ti n cho vay s không th thu h i đ y đ , các ngân hàng t o ra ngu n d tr đ trang tr i cho nh ng t n th t tín d ng Trên b ng
Trang 25cân đ i k toán c a ngân hàng, d phòng là m t kho n m c thu c tài s n và làm gi m giá tr c a tài s n có, nh m ph n ánh s suy gi m c a tài s n tr c nh ng t n th t có
kh n ng x y ra Trong khi đó, trong b ng k t qu kinh doanh, d phòng là m t kho n chi phí phi ti n m t, đ c ghi nh n làm gi m l i nhu n/v n ch s h u c a ngân hàng
Theo Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam (2005), “d phòng r i ro là kho n ti n
đ c trích l p đ d phòng cho nh ng t n th t có th x y ra do khách hàng c a t ch c tín d ng không th c hi n ngh a v theo cam k t D phòng r i ro đ c tính theo d n
g c và h ch toán vào chi phí ho t đ ng c a t ch c tín d ng”
1.2.2 Phơn lo i d phòng vƠ cách trích l p d phòng
Quy t đ nh 493/2005/Q -NHNNVN yêu c u trích l p hai lo i d phòng là d phòng chung và d phòng c th h u h t các n c, d phòng r i ro tín d ng c ng
g m d phòng chung và d phòng c th T đó cho th y, Ngân hàng Nhà n c Vi t
t D phòng chung là kho n ti n đ c trích l p đ d phòng cho nh ng t n th t ch a xác đ nh đ c trong quá trình phân lo i n và trích l p d phòng c th và trong các
tr ng h p khó kh n v tài chính c a các t ch c tín d ng khi ch t l ng các kho n
n suy gi m D phòng c th đ c trích l p đ d phòng cho nh ng t n th t có th
x y ra đ i v i t ng kho n n c th
T l trích l p và công th c tính d phòng
Ngân hàng Nhà n c yêu c u các ngân hàng ph i trích l p d phòng chung
b ng 0,75% t ng s d các kho n n t nhóm 1 đ n nhóm 4, tr ti n g i và cho vay
Trang 26Nh v y, s ti n d phòng c th không ch ph thu c vào giá tr kho n n và
t l trích l p d phòng, mà còn ph thu c vào giá tr tài s n b o đ m N u giá tr tài
s n b o đ m sau khi đ c tính theo t l ph n tr m l n h n giá tr kho n n , thì s ti n
d phòng c ng b ng không có ngh a là t ch c tín d ng trên th c t không ph i l p d phòng cho kho n n đó
Giá tr kh u tr c a tài s n b o đ m (C) đ c xác đ nh trên c s tích s gi a
t l kh u tr v i:
- Giá tr th tr ng c a vàng t i th i đi m trích l p d phòng c th ;
- M nh giá c a trái phi u Chính ph , tín phi u Kho b c và các lo i gi y t có giá, tr trái phi u c a các t ch c tín d ng, doanh nghi p;
- Giá tr trên th tr ng ch ng khoán c a ch ng khoán do doanh nghi p và t
ch c tín d ng khác phát hành đ c niêm y t trên S giao d ch ch ng khoán
và Trung tâm giao d ch ch ng khoán t i th i đi m trích l p d phòng c th ;
- Giá tr c a tài s n b o đ m là ch ng khoán do doanh nghi p và t ch c tín
d ng khác phát hành ch a đ c niêm y t trên S giao d ch ch ng khoán và Trung tâm giao d ch ch ng khoán, đ ng s n, b t đ ng s n và các tài s n b o
đ m khác ghi trong biên b n đ nh giá g n nh t đ c t ch c tín d ng và khách hàng th ng nh t (n u có) ho c h p đ ng b o đ m;
- Giá tr còn l i c a tài s n cho thuê tài chính tính theo h p đ ng cho thuê tài chính t i th i đi m trích l p d phòng c th ;
Trang 27- Giá tr c a tài s n b o đ m hình thành t v n vay t ng ng s ti n gi i ngân theo h p đ ng tín d ng t i th i đi m trích l p d phòng c th
T l kh u tr do các ngân hàng t xác đ nh trên c s giá tr có th thu h i t
vi c phát m i tài s n b o đ m sau khi tr đi các chi phí phát m i tài s n b o đ m d
ki n t i th i đi m trích l p d phòng c th , nh ng không đ c v t quá t l kh u tr
t i đa quy đ nh sau đây:
Ch ng khoán, công c chuy n nh ng, gi y t có giá do các
t ch c tín d ng khác phát hành đ c niêm y t trên S giao
d ch ch ng khoán và Trung tâm giao d ch ch ng khoán
70%
Ch ng khoán, công c chuy n nh ng và gi y t có giá do
doanh nghi p phát hành đ c niêm y t trên S giao d ch
ch ng khoán và Trung tâm giao d ch ch ng khoán
Trang 281.2.3 S d ng d phòng đ x lỦ r i ro
M c đích c a vi c s d ng d phòng là đ bù đ p t n th t đ i v i các kho n
n c a t ch c tín d ng
Ngân hàng s d ng d phòng đ x lý r i ro tín d ng đ i v i các kho n n trong các tr ng h p sau đây:
- Khách hàng là t ch c, doanh nghi p b gi i th , phá s n theo quy đ nh c a pháp lu t; cá nhân b ch t ho c m t tích
- Các kho n n đ c phân lo i vào nhóm 5
Ngân hàng s d ng d phòng đ x lý r i ro theo nh ng nguyên t c sau:
- S d ng d phòng c th đ x lý r i ro tín d ng đ i v i kho n n đó
- Phát m i tài s n b o đ m đ thu h i n : tr ng h p d phòng c th không
đ đ x lý kho n n , ngân hàng ph i kh n tr ng ti n hành vi c phát m i tài s n b o đ m theo tho thu n v i khách hàng và theo quy đ nh c a pháp
lu t đ thu h i n
- Tr ng h p s d ng d phòng c th và s ti n thu đ c t phát m i tài s n không đ bù đ p r i ro c a kho n n thì ph i s d ng d phòng chung đ
x lý đ
- Tr ng h p s ti n d phòng không đ đ x lý toàn b r i ro tín d ng c a các kho n n ph i x lý, ngân hàng h ch toán tr c ti p ph n chênh l ch thi u c a s ti n d phòng vào chi phí ho t đ ng
- Các ngân hàng h ch toán ngo i b ng ph n d n đã đ c x lý r i ro
- Các ngân hàng s d ng d phòng đ x lý r i ro tín d ng không ph i là xoá
n cho khách hàng Ngân hàng và cá nhân có liên quan không đ c phép thông báo d i m i hình th c cho khách hàng bi t v vi c x lý r i ro tín
d ng
- Sau khi đã s d ng d phòng đ x lý r i ro tín d ng, ngân hàng ph i chuy n các kho n n đã đ c x lý r i ro tín d ng t h ch toán n i b ng ra
Trang 29h ch toán ngo i b ng đ ti p t c theo dõi và có các bi n pháp đ thu h i n tri t đ
- Sau 5 n m k t ngày s d ng d phòng đ x lý r i ro tín d ng, ngân hàng
đ c xu t toán các kho n n đã đ c x lý r i ro tín d ng ra kh i ngo i
b ng đ i v i các tr ng h p khách hàng là t ch c, doanh nghi p b gi i
th , phá s n theo quy đ nh c a pháp lu t; cá nhân b ch t ho c m t tích Riêng đ i v i các ngân hàng th ng m i Nhà n c, vi c xu t toán ch đ c phép th c hi n sau khi đ c B Tài chính và Ngân hàng Nhà n c ch p
thu n
1.3 C t nh h ng đ n d phòng r i ro tín d ng
Có nhi u nhân t nh h ng đ n d phòng r i ro tín d ng c a NHTM nh
t ng tr ng GDP, lãi su t, t l th t nghi p, ch t l ng tín d ng, quy mô ngân hàng,
v n ch s h u, s giám sát bên ngoài, giá tr tài s n đ m b o, vi c c c u l i n … Trong bài lu n này, tác gi t p trung phân tích các nhân t t ng tr ng GDP, lãi su t,
n đ nh ngân hàng n đ nh kinh t v mô và lành m nh trong các ngân hàng đ c liên
k t ch t ch v i nhau Nghiên c u kh ng đ nh, s b t n trong kinh t v mô có liên quan đ n s b t n trong ngân hàng, th tr ng tài chính và ng c l i Có th nh n
th y, bi n s c a y u t kinh t v mô đ c đ c p nhi u trong các lý thuy t đó là t ng
s n ph m qu c n i
T ng s n ph m qu c n i (Gross Domestic Product – GDP) là m t trong nh ng
ch tiêu ch y u đ đo l ng s c kh e c a n n kinh t m t qu c gia T
Trang 30qu c ch tiêu ph n ánh i
Khi n n kinh t t ng tr ng, bi u th thông qua GDP t ng, đi u đó cho th y các doanh nghi p trong n n kinh t đang ho t đ ng hi u qu , hàng hóa và d ch v s n xu t
ra có th tr ng tiêu th s thúc đ y các doanh nghi p gia t ng hi u qu ho t đ ng, tái
s n xu t và đ u t , t đó gia t ng l i nhu n, kh n ng tr n c a các doanh nghi p
đ c nâng cao Các doanh nghi p tr n đúng h n, n x u th p nên trích l p d phòng
r i ro tín d ng th p Ng c l i khi n n kinh t r i vào suy thoái, bi u th thông qua GDP gi m, đi u đó cho th y các doanh nghi p làm n không hi u qu , không bán đ c hàng hóa, các kho n n vay tr c đó các ngân hàng khó có kh n ng tr đúng h n,
ro tín d ng
Perez và các tác gi (2006 ) l u ý r ng d phòng chung th ng t ng lên trong
th i k kinh t phát tri n, vì các ngân hàng cho vay nhi u h n và nhu c u tín d ng cao trong giai đo n này Trong th i k suy thoái, các kho n vay c a các công ty r i ro s
ch u r i ro nhi u h n nh r i ro th c, do đó d phòng c th c ng t ng cao h n
1.3.2 Lƣi su t
Theo Nguy n Minh Ki u (2007), lãi su t là t l ph n tr m gi a l i t c và doanh s cho vay V th c ch t, lãi su t chính là giá c c a tín d ng và đ c xác đ nh
Trang 31thông qua quan h cung và c u v n trên th tr ng Lãi su t ng n h n đ c xác đ nh thông qua quan h cung và c u v n ng n h n trên th tr ng ti n t và lãi su t dài h n
đ c xác đ nh thông qua quan h cung c u v n dài h n trên th tr ng v n
L i t c chính là lãi ph i tr cho vi c s d ng v n vay L i t c có th là thu
nh p ho c chi phí tùy theo xem xét trên góc đ ng i cho vay hay ng i đi vay ng trên góc đ ng i cho vay, l i t c là thu nh p có đ c do chuy n nh ng quy n s
d ng v n vay, đó là ph n thu nh p nh m bù đ p cho chi phí c h i c a v n vay ng trên góc đ ng i đi vay, l i t c chính là chi phí mà ng i đi vay ph i tr cho ng i cho vay đ có đ c quy n s d ng v n vay L i t c nhi u hay ít tùy thu c vào doanh
s cho vay và lãi su t
Có nhi u lo i lãi su t nh : lãi su t c b n, lãi su t ti n g i, lãi su t ti n vay, lãi
su t tái c p v n, lãi su t liên ngân hàng…Lãi su t là c s đ cho cá nhân c ng nh doanh nghi p đ a ra các quy t đ nh c a mình nh chi tiêu ho c ti t ki m; đ u t , mua
s m trang thi t b ph c v s n xu t kinh doanh ho c g i ti n vào ngân hàng Lãi su t
t ng làm cho các cá nhân gi m đi vay và t ng g i ti t ki m, gi m nhu c u đ u t , gi m chi tiêu cá nhân đ i v i nhi u lo i hàng hóa và d ch v gây khó kh n cho các doanh nghi p trong vi c tiêu th hàng hóa, cung c p d ch v và m r ng s n xu t nên doanh thu và l i nhu n c a doanh nghi p s gi m M t khác, lãi su t t ng còn có ngh a là giá
c các kho n vay hi n th i c a doanh nghi p t ng, giá v n t ng hay chi phí s n xu t
t ng i u này làm gi m l i nhu n c a doanh nghi p, khi n doanh nghi p có xu h ng thu h p s n xu t, không có nhu c u vay m i, n x u gia t ng, các ngân hàng th ng
m i gia t ng trích l p d phòng r i ro tín d ng Vì v y, lãi su t có m i t ng quan cùng chi u v i d phòng r i ro tín d ng
1.3.3 N x u
Packer và các tác gi (2012) tìm th y m i t ng quan tích c c gi a n x u và
d phòng r i ro tín d ng Theo Eng và Nabar (2007), trích l p d phòng có m i quan
h tích c c v i d n tín d ng và c ng có m i quan h tích c c v i nh ng thay đ i
Trang 32trong n x u Sood (2011) c ng tìm th y m i t ng quan tích c c gi a trích l p d phòng và nh ng thay đ i v n x u
1.3.4 H s r i ro tín d ng
Theo Davis và Zhu (2009), t l d n cho vay trên t ng tài s n có m i t ng quan cùng chi u v i d phòng r i ro tín d ng ng quan đi m, Bikker và các tác gi (2005) đã tìm th y t l d n cho vay trên t ng tài s n nh h ng tích c c đáng k lên
Theo Cavallo và Majnoni (2002), t ng tr ng tín d ng có m i t ng quan
ng c chi u v i d phòng r i ro tín d ng ng quan đi m, Laeven và các tác gi (2003) c ng tìm th y nh h ng trái chi u c a t ng tr ng tín d ng lên d phòng r i
ro tín d ng Davis và Zhu (2009) đã tìm th y m i t ng quan ng c chi u gi a t ng
tr ng tín d ng và d phòng r i ro
Tuy nhiên, v n có k t qu nghiên c u không th ng nh t v i các nghiên c u trên C th Bikker và các tác gi (2005) đã tìm th y nh h ng tích c c đáng k c a
t ng tr ng tín d ng lên d phòng r i ro tín d ng
1.3.6 Thu nh p tr c thu vƠ trích l p d phòng
Nhi u nghiên c u đã ki m tra m i t ng quan gi a thu nh p c a các ngân hàng và d phòng r i ro trong b i c nh xuyên qu c gia, nh ng v i các k t qu khác nhau Collins và ctg (1995), Beaver và Engel (1996), Ahmed và ctg (1999) đã k t lu n
r ng không có ý ngh a th ng kê v m i quan h gi a thu nh p c a các ngân hàng và d phòng r i ro M t m t khác, Greenwalt và Sinkey (1988), Beatty và ctg (1995), và Wahlen (1994) đã tìm th y b ng ch ng v m i t ng quan cùng chi u gi a thu nh p
Trang 33và d phòng r i ro Floro (2010) c ng m i t ng quan cùng chi u gi a và r i ro
1.3.7 Quy mô ngân hàng
Quy mô c a ngân hàng đ c th hi n qua t ng tài s n c a m t ngân hàng ngân hàng l u ý r ng các ngân hàng l n có c h i đa d ng hóa, và do đó
có th làm gi m nguy c r i ro t ng th t t h n so v i các ngân hàng nh
không có nhi u c h i đ đa d ng hóa danh m c cho vay
Li Li Eng và Sandeep Nabar nghiên c u v d phòng r i ro tín d ng c a các ngân hàng H ng Kông, Malaysia và Singapore th i gian t n m 1993 đ n 2000 Nghiên c u này đã xem xét các nhân t nh h ng đ n d phòng r i ro Theo Eng và Nabar (2007), quy mô ngân hàng có m i quan h trái chi u v i trích l p d phòng; các ngân hàng có quy mô l n thì trích l p d phòng r i ro ít
Trái ng c v i quan đi m c a Eng và Nabar cho r ng, các ngân hàng có quy
mô l n thì trích l p d phòng r i ro th p, đó là nghiên c u th c nghi m c a Floro (2010) Tác gi nghiên c u 38 ngân hàng th ng m i Philippine th i gian t n m
2001 đ n 2009 và tác gi tìm th y có m i t ng quan cùng chi u gi a quy mô ngân hàng v i d phòng r i ro tín d ng ng quan đi m, Taktak và các tác gi (2010) c ng tìm th y quy mô ngân hàng có nh h ng tích c c lên d phòng r i ro tín d ng
Ngoài ra, đ tránh trích l p d phòng cao, các ngân hàng còn th ng l ng
v i khách hàng đ đ o n cho khách hàng; ho c tái c c u l i kho n n đ kho n n không b phân lo i vào nhóm n x u
Vi c đ nh giá tài s n b o đ m cao khi cho vay sau đó không đánh giá l i chính xác giá tr c a tài s n theo tình hình th tr ng c ng giúp ngân hàng gi m b t gánh
n ng trích l p d phòng khi kho n n tr thành n x u ây là đi m khác bi t c a quy t đ nh 493 so v i qui đ nh c a m t s n c v tài s n b o đ m M t s qu c gia không cho phép tr giá tr c a tài s n b o đ m khi m t kho n vay ph i trích l p d phòng c th Lý do là giá tr c a tài s n b o đ m r t khó xác đ nh; không ch v i ngân
Trang 34hàng mà c ki m toán và các nhà qu n lý Và ngân hàng luôn có khuynh h ng đ nh giá cao đ gi m b t trích l p d phòng
1
Trong ch ng 1, lu n v n đã phân tích r i ro tín d ng T đó th y đ c, r i ro tín d ng có nh h ng r t quan tr ng đ n ho t đ ng c a ngân hàng và n n kinh t Vì
đ c m i t ng quan gi a các nhân t nh t ng tr ng GDP, lãi su t, n x u, h s
r i ro tín d ng, t ng tr ng tín d ng, thu nh p tr c thu và trích l p d phòng, quy
mô ngân hàng v i d phòng r i ro tín d ng Các nghiên c u này s là c s đ lu n
v n xây d ng gi thuy t nghiên c u ch ng 3
Trang 35Trong th i gian t n m 2006 đ n n m 2012, các ngân hàng đã th c hi n phân
lo i n và trích l p d phòng theo các quy đ nh trong Quy t đ nh 493 T ng d phòng
r i ro tín d ng c a các NHTMCP có xu h ng t ng qua các n m i u này nh h ng
r t l n đ n l i nhu n trên v n ch s h u (Return on equity – ROE) c a các ngân hàng S li u v d phòng r i ro và l i nhu n c a các ngân hàng đ c th hi n b ng sau:
Ngu n: D li u báo cáo tài chính c a 30 NHTMCP
th 2.1 cho th y, t l d phòng r i ro tín d ng c a các NHTMCP Vi t Nam có xu h ng t ng lên Ch s này cho bi t bao nhiêu % d n đ c trích l p d phòng Ch s này càng cao cho th y ch t l ng các kho n tín d ng c a ngân hàng đang x u đi và kh n ng thu h i n th p ng th i đ th c ng th hi n s tác đ ng
c a d phòng r i ro đ n l i nhu n ngân hàng
Trang 36th 2.1: th bi u di n m i t ng quan gi a d phòng r i ro tín d ng v i l i nhu n ròng trên v n ch s h u c a các NHTMCP Vi t Nam
Ngu n: D li u báo cáo tài chính c a 30 NHTMCP
D phòng r i ro tín d ng đ c tính theo d n g c và h ch toán vào chi phí
ho t đ ng c a các ngân hàng, do đó làm gi m l i nhu n ròng trên v n ch s h u c a
ngh ch v i d phòng r i ro tín d ng T n m 2006 đ n n m 2007, ch s LLR và ch
s ROE bi n đ ng cùng chi u S d , ch s LLR và ROE bi n đ ng cùng nhi u là do ngoài nhân t d phòng r i ro tín d ng còn nhi u nhân t khác tác đ ng đ n kh n ng sinh l i c a ngân hàng T n m 2007 đ n n m 2012, m i quan h gi a d phòng r i ro tín d ng và l i nhu n ròng luôn ng c chi u Khi các ngân hàng t ng trích l p d phòng thì l i nhu n ròng trên v n ch s h u c a các NHTMCP gi m Ng c l i, khi trích l p d phòng r i ro c a các ngân hàng gi m thì l i nhu n ròng t ng lên rõ r t Phân tích cho th y, d phòng r i ro có nh h ng r t quan tr ng đ n kh n ng sinh l i
c a ngân hàng i u này lý gi i vì sao các ngân hàng th ng không trích l p d phòng
Trang 372.2 nh h ng đ n r i ro tín d ng
NHTMCP
Các nhân t s d ng đ phân tích trong bài lu n bao g m: t ng tr ng GDP, lãi su t ti n g i k h n 12 tháng, n x u, h s r i ro tín d ng, t ng tr ng tín d ng, thu nh p tr c thu và trích l p d phòng, quy mô ngân hàng Các bi n s này đ c
l y theo giá tr bình quân c a 30 ngân hàng th ng m i c ph n t i Vi t Nam (Danh sách 30 NHTMCP ph n ph l c 1)
2.2.1 T ng tr ng GDP (Gross Domestic Product growth - GDPGR)
T l t ng tr ng kinh t Vi t Nam đ c th hi n qua b ng 2.2 d i đây:
Trang 38th 2.2: th bi u di n m i t ng quan gi a t ng tr ng GDP v i d phòng r i
ro tín d ng c a các NHTMCP Vi t Nam
Ngu n: D li u báo cáo tài chính c a 30 NHTMCP
N m 2006, kinh t Vi t Nam ti p t c có s n đ nh, t ng tr ng kinh t đ t 6.98%, v n đ u t n c ngoài v t m c 10 t USD, xu t kh u đ t trên 39.6 t USD
Vi t Nam tr thành thành viên th 150 c a T ch c th ng m i th gi i (WTO) và t
ch c thành công H i ngh c p cao APEC l n th 14 đã m ra c h i l n cho Vi t Nam trong vi c phát tri n và h i nh p kinh t qu c t , thu hút dòng đ u t n c ngoài vào
Vi t Nam trong nh ng n m ti p theo N m 2006 c ng đ c coi là m t n m thành công
đ i v i ngành ngân hàng, chính sách ti n t đ c đi u hành linh ho t đ t m c tiêu cân
đ i gi a t ng tr ng kinh t và ki m ch l m phát m c h p lý L i nhu n ròng trung bình c a các ngân hàng m c khá cao là 13.46% ây là m c cao nh t trong th i gian
t n m 2006-2012 Bên c nh đó, các ngân hàng th ng m i trong n c đã có s tích
c c chu n b đ thích ng v i môi tr ng c nh tranh m i, đó là s c i thi n n ng l c tài chính, chu n b c ph n hoá các ngân hàng th ng m i qu c doanh, h p tác v i các nhà đ u t chi n l c, t ng v n đi u l các ngân hàng th ng m i c ph n, nâng cao
ch t l ng và đa d ng hoá d ch v , m r ng nhanh m ng l i ho t đ ng, hi n đ i hóa công ngh
N m 2007, n n kinh t Vi t Nam có s t ng tr ng toàn di n trong h u h t các l nh v c, GDP t ng tr ng 7.13% S tin t ng và k v ng c a các nhà đ u t trong và ngoài n c vào kinh t Vi t Nam ngày càng l n, bi u hi n qua s t ng tr ng
m nh m ngu n v n đ u t , riêng FDI đ t 20.3 t USD, g p đôi n m 2006; công nghi p t ng 17.1%; xu t kh u ti p t c t ng 22%, đ t m c 48.4 t USD; d tr ngo i t
qu c gia đ c b sung đáng k Nhi u d án l n, công ngh cao đã đ c ký k t là c
h i đ y m nh s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c Bên c nh thành t u
đ t đ c, n m 2007 n n kinh t c ng b c l nh ng khó kh n c b n, đó là l m phát cao 12.3% và nh p siêu t ng m nh, th tru ng b t đ ng s n bi n đ ng không bình
th ng Ho t đ ng ngân hàng n m 2007 có nhi u thành công và góp ph n đáng k vào
Trang 39t ng tr ng GDP Toàn ngành ngân hàng, t ng d n cho vay và đ u t đ i v i n n kinh t t ng 38% so v i n m 2006 Các ngân hàng th ng m i v n ti p t c duy trì k t
qu kinh doanh khá n t ng L i nhu n ròng trung bình c a các NHTMCP đ t m c 11.91% (gi m 1.55% so v i n m 2006)
N m 2008, n n kinh t Vi t Nam v a ph i đ i m t v i nh ng di n bi n ph c
t p và khó l ng c a n n kinh t th gi i v a ph i đ i m t v i nh ng khó kh n n i t i Trong n a đ u n m 2008, Vi t Nam gánh ch u nh h ng c a tình tr ng phát tri n quá nóng; l m phát gia t ng; thâm h t th ng m i, tình tr ng bong bóng c a th tr ng b t
đ ng s n và gi m sút ch t l ng đ u t Tr c tình hình đó, đ gi n đ nh n n kinh t
v mô, Chính ph đã đi u ch nh t m c tiêu t ng tr ng cao sang m c tiêu ki m ch
l m phát là u tiên hàng đ u và duy trì t ng tr ng m c h p lý Vào nh ng tháng
cu i n m 2008, r i ro liên quan t i m ng cho vay b t đ ng s n d i chu n t i Hoa K
đã th i bùng lên cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u và h u qu là m t lo t các qu c gia phát tri n cho đ n nh ng n n kinh t m i n i trong tam giác tài chính Á-Âu-M
n i ti p nhau r i vào suy thoái N n kinh t Vi t Nam c ng ph i đ i m t v i nhi u khó
kh n, thách th c do h u qu c a cu c kh ng ho ng toàn c u N m 2008, t ng tr ng kinh t có xu h ng ch m l i, m c t ng tr ng GDP ch đ t 5.66% Trong tình hình khó kh n, kim ng ch xu t kh u n m 2008 c a Vi t Nam v n đ t g n 63 t USD Kim
Tóm l i, n m 2008 n n kinh t Vi t Nam đã g p nhi u khó kh n l n nh t c
đ t ng tr ng kinh t suy gi m, l m phát và nh p siêu t ng cao, th tr ng ch ng
Trang 40khoán và b t đ ng s n không n đ nh, s n xu t c a các doanh nghi p g p nhi u khó
kh n H th ng ngân hàng Vi t Nam c ng g p nhi u khó kh n và r i ro; l i nhu n ròng trung bình c a các ngân hàng ti p t c gi m 1.87% so v i n m 2007, m c trích l p
d phòng r i ro tín d ng trung bình đã t ng lên 1.18% (t ng 0.58% so v i n m 2007)
Ti p n i đà suy thoái c a n m 2008, nhi u n n kinh t l n trên th gi i đã ti p
t c suy gi m sâu trong n a đ u n m 2009 nh ng đã d n h i ph c trong n a cu i n m
N n kinh t Vi t Nam đã khá thành công khi đ t đ c m c t ng tr ng t ng đ i cao
so v i các n c trong khu v c (5.4%) trong khi v n gi đ c l m phát m c th p (6.52%), FDI cam k t và gi i ngân v n đ t m c cao, đ i s ng xã h i n đ nh Gói kích thích kinh t c a Chính ph mà tr ng tâm là ch ng trình h tr lãi su t đã mang l i
nh ng hi u ng tích c c cho ho t đ ng ngân hàng L i nhu n ròng trung bình c a các ngân hàng đ t m c 12.82% (t ng 2.78% so v i n m 2008)
N m 2010, n n kinh t toàn c u dù đã thoát kh i kh ng ho ng nh ng v n ch a hoàn toàn h i ph c Thêm vào đó, nhi u nguy c m i xu t hi n: kh ng ho ng n công các qu c gia châu Âu, l m phát cao Trung Qu c và các n n kinh t m i n i, “chi n tranh ti n t ”, và còn ti m n nhi u y u t b t l i tác đ ng đ n kinh t Vi t Nam Trong b i c nh còn đ y khó kh n, v i s đi u hành linh ho t và quy t li t c a Chính
ph , Vi t Nam đã đ t đ c m c t ng tr ng GDP là 6.42%, công nghi p t ng 7.7%, kim ng ch xu t kh u t ng 25.5% so v i 2009 Tuy nhiên, n n kinh t v n ti m n
nh ng khó kh n n i t i, c c u kinh t chuy n d ch ch m, hi u qu đ u t th p, nh p siêu có xu h ng t ng, d tr ngo i t th p, l m phát t ng cao (11.75%) M t y u t không thu n l i n a là các t ch c n c ngoài liên ti p h b c tín nhi m tín d ng c a
Vi t Nam do “nh ng quan ng i liên quan đ n cán cân thanh toán, và l m phát gia
t ng” i v i ngành ngân hàng, các ngân hàng trong h th ng ph i đ i di n v i nhi u khó kh n, nh : s bi n đ ng m nh c a t giá, lãi su t; ch u áp l c đáp ng yêu c u v các t l an toàn theo thông t 13/2010/TT-NHNN, 19/2010/TT-NHNN c a ngân hàng Nhà n c K t qu kinh doanh n m 2010 đã ph n ánh m c đ phân hoá trong ngành ngân hàng, m t s ngân hàng v a và l n đ t hi u qu kinh doanh t t, song các ngân hàng nh chu chi phí đ u vào và r i ro cao, nên k t qu kinh doanh th p M c trích