ĐÁNH GIÁ LẠI TÍNH VỮNG MẠNH TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN MỞ RỘNG XA LỘ HÀ NỘI VÀ CAO TỐC TP. HỒ CHÍ MINH - LONG THÀNH - DẦU GIÂY.PDF

TR N NGUY N THÙY TRANG

ỄNHăGIỄăL I TÍNH V NG M NH TÀI CHÍNH

CÁC D ÁN M R NG XA L HÀ N I VÀ

CAO T C TP.H CHÍ MINH-LONG THÀNH-D U GIÂY

TP H Chí Minh ậ N m 2013

CH NGăTRỊNHăGI NG D Y KINH T FULBRIGHT

TR N NGUY N THÙY TRANG

L IăCAMă OAN

Tôi cam đoan lu n v n nƠy hoƠn toƠn do tôi th c hi n Các trích d n và s li u s d ng trong

lu n v n đ u đ c d n ngu n vƠ có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t c a tôi

Lu n v n nƠy không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a Tr ng i h c Kinh t thành ph H Chí Minh hay Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright

TP.H Chí Minh, ngày 28/04/2013

Tác gi lu n v n

Tr n Nguy n Thùy Trang

L I C Mă N

Tôi xin chân thành c m n TS Tr n Th Qu Giang, ng i tr c ti p h ng d n tôi th c hi n

lu n v n trong nh ng ngƠy đ u Cô đư t n tình truy n đ t ki n th c, góp ý sâu s c giúp tôi l a

ch n đ tài thích h p

Tôi xin chân thành c m n Th y Nguy n Xuân Thành và Th y David O.Dapice, các Th y đư

đ nh h ng và có nh ng ch d n sâu s c, giúp tôi t ng b c hoàn thành lu n v n Tôi xin trơn

tr ng g i đ n hai Th y l i c m n chơn thƠnh vƠ sơu s c nh t

Tôi xin chân thành c m n Th y Thiên Anh Tu n đư giúp tôi có nh ng đ nh h ng h p lý

trong phân tích kinh t

Xin chân thành c m n quỦ Th y, Cô c a Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright- i h c

Kinh t TP.HCM đư nhi t tình gi ng d y, h ng d n, giúp tôi trong h c t p, nghiên c u

Ch ng trình Fulbright, tôi không ch đ c h c t p ki n th c, ph ng pháp nghiên c u mà c

tinh th n k lu t trong công tác sau này

Tôi xin trân tr ng c m n P.K ho ch u t - S Giao thông V n t i TP.HCM, Công ty CP

u t H t ng K thu t TP.HCM-CII, Xí Nghi p D ch v Thu phí thu c CII, Công ty CP T

v n Thi t k Giao thông v n t i phía Nam đư nhi t tình cung c p s li u m i nh t và nh ng

thông tin c n thi t giúp tôi hoàn thi n lu n v n

C m n anh/ch /b n MPP4 đư chia s , h tr , giúp đ tôi trong su t quá trình h c t p, nghiên

c u

Xin c m n Lưnh đ o và các anh ch t i Công ty u t TƠi chính nhƠ n c TP.HCM đư h

tr tôi trong su t th i gian tôi h c t p, nghiên c u và hoàn thành lu n v n

Cu i cùng, con xin chân thành c m n Ba, M luôn t o đi u ki n t t nh t, giúp con hoàn thành

TÓM T T

D án xây d ng cao t c TP.HCM- Long Thành- D u Giây (HLD) đ c xây d ng theo phê

duy t c a Th t ng Chính Ph Quy t đ nh s 101/Q -TTg Quy t đ nh này không đ c p

đ n vi c m r ng Xa l Hà N i (XLHN)

Vì s ch m tri n khai d án HLD, tuy n XLHN liên t c b ách t c t n m 2008 Vì v y, UBND TP.HCM quy t đ nh cho Công ty CP u t H t ng K thu t TP.HCM (CII) làm ch

đ u t xây d ng m r ng XLHN Hai d án HLD và m r ng XLHN cùng hoàn thành n m

2015 và có chung giai đo n thu phí hoàn v n Các d án này chia s l u l ng giao thông vào

và ra TP.HCM theo tr c ông-B c TP.HCM Theo Ngân hàng Phát tri n Châu Á 2008), d án HLD kh thi trong đi u ki n không m r ng XLHN

(ADB-C n c l u l ng xe th c t qua tr m XLHN giai đo n 2010-2012 và t c đ phát tri n kinh t

khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng, Bà R a-V ng Tàu, là khu v c nh h ng tr c ti p

đ n l u l ng xe trên tuy n đ ng này, lu n v n d báo l i l u l ng xe th i đi m cu i n m

2014, là l u l ng xe đ xác đ nh nhu c u giao thông cho các n m ti p theo K t qu là trong

su t th i gian thu phí hoàn v n, t ng l u l ng xe quy đ i d báo t hai d án luôn cao h n

t ng l u l ng xe quy đ i d báo lu n v n t 39% đ n 46%

V i l u l ng xe d báo lu n v n, phân tích mô ph ng Monte Carlo ch rõ d án HLD

không đ m b o an toàn n vay trong các n m duy tu d án và n m cu i thanh toán v n g c và

lãi vay ADB (n m 2033) D án m r ng XLHN không đ m b o an toàn n vay trong n m

n m đ u thu phí hoàn v n (2019- 2023) vƠ ngơn l u vƠo c a d án không đ trang tr i ngân

l u ra các n m đ i tu d án (2028 và 2043)

Lu n v n ki n ngh (i) T ng Công ty Phát tri n ng cao t c Vi t Nam (VEC) b sung thêm

v n ch s h u thanh toán n g c và lãi vay cho HLD n m 2014 tr giá t ng đ ng 550,81 t

VND; (ii) UBND TP.HCM th ng l ng v i CII góp thêm v n s h u ho c đ ngh Công ty

u t Tài chính TP.HCM tài tr v n thanh toán lãi vay Ngân hàng Th Gi i trong th i gian

ch thu phí hoàn v n (2014-2018) và n m n m đ u thu phí hoàn v n (2019-2023); (iii)

ngh CII và VEC có k ho ch trích l p d phòng nh ng n m có h s an toàn n vay cao

nh m đ m b o kh n ng tài chính nh ng n m đ i tu d án; (iv) Chính ph và UBND TP có

chi n l c liên k t vùng v i các t nh trong khu v c nh m thúc đ y kinh t khu v c ngày m t

phát tri n và gia t ng nhu c u v n t i trên tuy n XLHN và cao t c HLD

M C L C

L I CAM OAN - i

L I C M N - ii

TÓM T T - iii

M C L C - iv

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T - viii

DANH M C CÁC B NG BI U - ix

DANH M C CÁC HÌNH V , TH - xi

Ch ng 1 GI I THI U 1

1.1 B i c nh và v n đ chính sách 1

1.2 M c tiêu, ph ng pháp vƠ cơu h i nghiên c u 3

Ch ng 2 : MỌ T D ÁN 4

2.1 D án đ u t xơy d ng cao t c TP.HCM- Long Thành- D u Giây (HLD) 4

2.2 D án m r ng XLHN 8

Ch ng 3 PHỂN TệCH CỄC Y U T NH H NG N NHU C U GIAO THÔNG KHU V C TP.H CHệ MINH, NG NAI, BỊNH D NG & BÀ R A-V NG TÀU 14

3.1 Khung phân tích nhu c u giao thông 14

3.2 T ng tr ng kinh t 16

3.3 Dân s 17

3.4 Các y u t khác nh h ng đ n nhu c u giao thông 17

Ch ng 4 : D BỄO L U L NG GIAO THÔNG TRÊN TR C ỌNG-B C C A TP.H CHÍ MINH 19

4.1 M i quan h gi a t ng tr ng kinh t vƠ l u l ng giao thông 19

4.2 co giãn c u giao thông trên tuy n XLHN theo GDP khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng vƠ BƠ R a- V ng TƠu giai đo n 2011-2012 22

4.3 D báo nhu c u v n t i theo đ co giãn c u giao thông theo GDP khu v c 23

Ch ng 5 ỄNH GIỄ L I TÍNH V NG M NH TÀI CHÍNH C A CÁC D ÁN M R NG XA L HÀ N I VÀ CAO T C TP.HCM-LONG THÀNH-D U GIÂY 29

5.1 Khung phân tích 29

5.1.1 H s an toàn n vay c a d án (Debt service coverage ratio- DSCR): 29

5.1.2 Phân tích r i ro 30

5.2 Các thông s v mô 30

5.2.1 n v ti n t và l m phát USD, VND 30

5.2.2 T giá h i đoái VND/USD 31

5.3 ánh giá l i tính v ng m nh tài chính d án HLD 31

5.4 ánh giá l i tính v ng m nh tài chính d án m r ng XLHN 34

Ch ng 6 : K T LU N VÀ KI N NGH 38

6.1 K t lu n 38

6.2 Ki n ngh 39

6.3 Nh ng h n ch vƠ h ng phát tri n c a đ tài 40

TÀI LI U THAM KH O - 42

PH L C - 46

Ph l c 2.1.1 K ho ch huy đ ng v n d án HLD - 46

Ph l c 2.1.2 K ho ch huy đ ng v n và tr n vay JBIC - 47

Ph l c 2.1.3 K ho ch huy đ ng v n và tr n vay ADB - 48

Ph l c 2.2 K ho ch đ u t , xây d ng d án HLD - 49

Ph l c 2.3 D báo l u l ng giao thông trên đ ng cao t c HLD - 50

Ph l c 2.4 Chi phí v n hành, b o trì h ng n m và duy tu d án HLD - 50

Ph l c 2.5 Ti n đ đ u t xây d ng d án m r ng XLHN - 52

Ph l c 2.6 Ngân l u n vay HFIC - 53

Ph l c 2.7 Chi phí v n CII xác đ nh theo mô hình CAPM - 54

Ph l c 2.8 Nhu c u giao thông trên XLHN đo n C u R ch Chi c- Ngã t Th c 55

Ph l c 2.9 T c đ phát tri n nhu c u giao thông trên XLHN đo n c u R ch Chi c- Ngã t Th c - 55

Ph l c 2.10 M c giá thu phí n m 2001 c a tr m XLHN - 55

Ph l c 2.11 D ki n m c giá thu phí t 01/01/2019 - 56

Ph l c 2.12 Bi u giá thu phí giao thông c a Xí nghi p d ch v Thu phí thu c CII t ngày

01/07/2011 - 56

Ph l c 2.13 Chi phí qu n lý và t ch c ho t đ ng thu phí, chi phí duy tu, trùng tu, đ i tu

d án XLHN m r ng c tính theo đ n giá n m 2009 - 57

Ph l c 4.1 T ng tr ng kinh t khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng và Bà R

a-V ng Tàu giai đo n 2010-2012 và m c tiêu t ng tr ng kinh t khu v c đ n

2015, đ nh h ng đ n 2020 (2025) - 58

Ph l c 4.2 T ng s l t hành khách v n chuy n, t ng kh i l ng hàng hóa v n chuy n,

t ng s l t hành khách luân chuy n, t ng kh i l ng hàng hóa luân chuy n

phân theo đ a ph ng c a TP.HCM và các t nh ng Nai, Bình D ng, Bà

R a- V ng Tàu - 63

Ph l c 4.3 H s quy đ i các ph ng ti n giao thông sang đ n v PCU - 64

Ph l c 4.4 T c đ t ng tr ng l u l ng xe trên tuy n XLHN m r ng sau n m 2012 64

Ph l c 4.5 T c đ t ng tr ng l u l ng xe trên tuy n cao t c TP.HCM-Long Thành-D u

Giây sau n m 2014 - 65

Ph l c 4.6 So sánh t ng l u l ng xe quy đ i l u thông trên tuy n XLHN m r ng và

cao t c HLD d báo lu n v n và t ng l u l ng xe t ng đ ng d báo

hai d án - 65

Ph l c 4.7 T tr ng các ph ng ti n giao thông chuy n t XLHN sang cao t c HLD th i

đi m đ u n m 2015 - 66

Ph l c 4.8 T c đ t ng tr ng l u l ng xe trên tuy n XLHN m r ng sau n m 2014 73

Ph l c 4.9 T c đ t ng tr ng l u l ng xe trên tuy n cao t c HLD sau n m 2014 67

Ph l c 4.10 So sánh t ng l u l ng xe quy đ i d báo lu n v n v i t ng l u l ng xe

quy đ i d báo t hai d án m r ng XLHN và cao t c HLD - 68

Ph l c 5.1 T giá mua VND c a ngân hàng Nhà n c Vi t Nam - 70

Ph l c 5.2 Phân tích đ nh y h s an toàn n vay d án HLD - 71

Ph l c 5.3 Ngân l u ròng, ngân l u n vay và h s an toàn n vay d án HLD tr ng

h p LLX đo n TP.HCM-Long Thành lu n v n d báo - 77

Ph l c 5.4 K t qu ch y mô ph ng Monte Carlo giá tr DSCR d án HLD - 79

Ph l c 5.5 Ngân l u ròng, ngân l u n vay, h s an toàn n vay c a d án m r ng

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

T vi t t t Tên ti ng Vi t Tên ti ng Anh

Á

BOT Xơy d ng- V n hƠnh- Chuy n giao Built- Operation- Tranfer

CB S d ti n m t Cash Balance

C T Ch đ u t

CII Công ty c ph n u t H t ng K thu t TP.HCM

Cooperation LIBOR Lưi su t th n i b ng lưi su t liên ngơn hƠng

London LLX L u l ng xe

NCF Ngơn l u ròng Net Cash Flow

NPV Giá tr hi n t i ròng Net Present Value

OCR Ngu n v n vay thông th ng

ODA H tr phát tri n chính th c Official Development Assistance

PCU n v xe con quy đ i Passenger Car Unit

T T T ng đ u t

TEDI T ng Công ty T v n Thi t k Giao thông V n t i

Thu TNDN Thu thu nh p doanh nghi p

VCB Ngơn hƠng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t

VEC Công ty u t Phát tri n ng cao t c Vi t Nam Viet Nam Expressway Corporation

WACC Chi phí v n bình quơn tr ng s d án Weighted Average Cost of

Capital

WB Ngơn hƠng Th Gi i Worldbank

XLHN Xa l HƠ N i

DANH M C CÁC B NG BI U

B ng 2.1: B ng tính t l CB c a tr m thu phí XLHN 6

B ng 2.2: B ng tính t l AP c a Xí nghi p d ch v thu phí thu c CII 7

B ng 4.1: T c đ t ng tr ng l u l ng xe giai đo n 2013-2014 25

B ng 4.2: T ng LLX quy đ i đo n TP.HCM-Long Thành th i đi m đ u n m 2015 26

B ng 4.3: T ng LLX quy đ i l u thông trên tuy n XLHN m r ng và qua tr m thu phí XLHN th i đi m đ u n m 2015 27

B ng 5.1: T l l m phát USD 31

B ng 5.2: T l l m phát VND 31

B ng 5.3: Ngơn l u ròng d án, ngơn l u n vay và h s an toàn n vay d án HLD tr ng h p LLX đo n TP.HCM ậLong Thành d báo ch ng 4 32

B ng 5.4: Ngơn l u ròng, ngơn l u n vay và DSCR d án m r ng XLHN tr ng h p LLX d báo ch ng 4 35

B ng 6.1: V n c n b sung thanh toán WB 40

CÁC B NG BI U PH L C B ng 4.1.1 T ng s n ph m và giá tr ngành khai thác m Bà R a-V ng Tàu giai đo n 2001-2011 - 58

B ng 4.1.2 T ng s n ph m khu v c TP.HCM, các t nh ng Nai, Bình D ng và Bà R a-V ng Tàu theo giá so sánh 1994 - 59

B ng 4.1.3 T c đ t ng tr ng GDP khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng và Bà R a-V ng Tàu giai đo n 2006-2012 - 60

B ng 4.1.4 T c đ t ng tr ng GDP m c tiêu khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng và Bà R a-V ng Tàu - 63

B ng 5.2.1 Bi n thiên l m phát USD và VND giai đo n 2004-2012 - 71

B ng 5.2.2 K t qu phân tích đ nh y DSCR nh nh t theo bi n l m phát VND - 72

B ng 5.2.3 K t qu phân tích đ nh y DSCR nh nh t theo bi n l m phát USD - 72

B ng 5.2.4 K t qu phân tích đ nh y h s an toàn n vay nh nh t d án HLD theo bi n t c đ t ng l u l ng xe - 73

B ng 5.2.5 K t qu phân tích đ nh y DSCR theo thay đ i l u l ng xe giai đo n 2013-2014

B ng 5.6.2 So sánh t c đ t ng l u l ng xe th c t qua tr m XLHN giai đo n 2010-2012 và

t c đ t ng l u l ng xe theo nghiên c u c a TEDI (2008) - 84

B ng 5.6.3 K t qu ch y đ nh y DSCR theo t c đ t ng l u l ng xe so v i d báo nghiên

c u c a TEDI (2008) - 85

B ng 5.6.4 Phân tích đ nh y DSCR nh nh t theo thay đ i l u l ng xe d báo ban đ u - 85

B ng 5.6.5 Phân tích đ nh y DSCR nh nh t theo m c t ng phí giao thông sau m i n m n m

d án m r ng XLHN - 86

DANH M C CÁC HÌNH V , TH

Hình 2.1: C c u v n c a d án cao t c TP.HCM- Long Thành- D u Giây 4

Hình 2.2: C u trúc d án m r ng Xa l Hà N i 12Hình 3.1: Minh h a các y u t nh h ng đ n nhu c u giao thông 15

Hình 4.1: Phân tích h i quy gi a GDP khu v c theo giá so sánh và t ng s l t hành khách

và t ng kh i l ng hàng hóa v n chuy n 21

Hình 4.2: Phân tích h i quy gi a GDP khu v c theo giá so sánh và t ng s l t hành khách và

t ng kh i l ng hàng hóa luân chuy n 21

Ch ngăă1

GI I THI U

1.1 B i c nh và v năđ chính sách

u t phát tri n c s h t ng giao thông có vai trò quan tr ng đ i v i phát tri n kinh t

-xã h i, c s h t ng giao thông t t giúp rút ng n th i gian và gi m chi phí v n chuy n, t o

đi u ki n cho con ng i ti p c n các d ch v và ti n ích t xã h i, góp ph n nâng cao hi u

qu ho t đ ng s n xu t, trao đ i, giao l u kinh t đ a ph ng vƠ khu v c

Trong giai đo n 2006- 2011, Thành ph H Chí Minh (TP.HCM) đư th c hi n đ u t các

d án giao thông tr ng đi m góp ph n thúc đ y s phát tri n kinh t - xã h i c a Thành ph

nh : nâng c p m r ng đ ng Nguy n V n Tr i- Nam K Kh i Ngh a, xây d ng m i i

l ông - Tây, c u Th Thiêm, c u Phú M , h m Th Thiêm, c u Bình Tri u 1 và Bình

Tri u 2, c u Nguy n V n C , c u Nh Thiên ng 2, c u Tân Thu n 2,ầCác d án l n

có thu phí nh c u Bình Tri u 1, c u Phú M đ u có v n đ v tính kh thi tài chính Hi n

nay, hai d án l n đ c hoàn v n d i hình th c thu phí giao thông đang đ c đ u t trên

đ a bàn Thành ph là cao t c TP.H Chí Minh- Long Thành- D u Giây (HLD) và m r ng

Xa l Hà N i (XLHN)

Quy ho ch phát tri n giao thông v n t i TP.HCM đ n n m 2020 đ c Th T ng Chính

ph phê duy t quy t đ nh s 101/Q -TTg, xác đ nh xây d ng đ ng cao t c HLD thành

tr c h ng tơm đ i ngo i, có n ng l c thông xe l n Quy ho ch này không đ c p đ n m

r ng XLHN

D án HLD b t đ u t nút giao An Phú v i i l ông Tơy Qu n 2, qua Qu n 9,

TP.HCM, và các huy n Nh n Tr ch, Long Thành, C m M , Th ng Nh t thu c ng Nai,

k t thúc t i D u Giơy, ng Nai D án HLD t o m t tuy n giao thông m i v i t c đ cao

(120 km/h), là tuy n đ ng chính k t n i TP.HCM v i các t nh ng b ng Sông C u Long, các khu kinh t phát tri n phía B c vƠ phía ông TP.HCM, sân bay Qu c t m i

Long Thành, h th ng c ng bi n n c Sâu Bà R a- V ng TƠu HLD chia s l u l ng giao

thông trên tr c XLHN, gi m tình tr ng quá t i, ách t c giao thông liên t c x y ra trên XLHN t n m 2008

Theo Quy t đ nh 101/Q -TTg, d án HLD đ c tri n khai xây d ng trong giai đo n 2008-

2012, và b t đ u khai thác vƠo n m 2013 Tuy nhiên, đ n ngày 03/10/2009, d án HLD

m i đ c kh i công và d ki n hoƠn thƠnh vƠ đi vƠo khai thác n m 20141

Trong th i gian d án HLD b trì hoãn đ u t thì tr c đ ng XLHN liên t c b ách t c

Ngày 23/01/2008, UBND TP.HCM có v n b n s 556/UBND- TMT v vi c ch p thu n

cho Công ty c ph n u t H t ng K thu t TP.H Chí Minh (CII) làm ch đ u t

(C T) d án m r ng XLHN theo hình th c Xây d ng- Kinh doanh- Chuy n giao (BOT) Ngày 02/04/2009, d án m r ng XLHN đ c kh i công xây d ng, d ki n hoàn thành

toàn b tr c chính vào tháng 12/2014, tháng 12/2015 hoàn thành toàn b tr c đ ng song

hành ph i, tháng 12/2018 hoàn thành toàn b tr c đ ng song hành trái và toàn d án.2Theo ti n đ xây d ng hi n nay, kh n ng ch có đo n TP.HCM- Long Thành s thông xe

k thu t vƠo n m 2014

D báo nhu c u giao thông nghiên c u kh thi d án HLD trong 30 n m, t n m 2013

đ n n m 2042, do Ngơn hƠng Phát tri n Châu Á (ADB- Asian Developmet Bank ) và Công

ty u t Phát tri n ng Cao t c Vi t Nam (Vietnam Expressway Corporation- VEC)

th c hi n trên c s l u l ng giao thông trên các tuy n đ ng hi n h u trong khu v c d

án, m ng l i các tuy n đ ng có trong quy ho ch 101/Q -TTg và không m r ng

XLHN T d báo nhu c u giao thông trên, d án HLD đ c đánh giá lƠ kh thi v m t tài

chính n u đ c tài tr b ng v n ODA v i m c phí l u thông 900 VND/PCU/km trong th i

gian khai thác t 2013- 20423

Hai d án s đ c hoàn thƠnh vƠ đ a vƠo khai thác trong n m 2015 vƠ đ u đ c hoàn v n

d i hình th c thu phí giao thông Tuy n XLHN m r ng chia s l u l ng giao thông

trên tuy n HLD Khi đó, nhu c u giao thông trên tuy n HLD s không nh d báo ban đ u,

và tính v ng m nh tài chính c a hai d án này s thay đ i so v i d báo và nh h ng đ n

vi c tr n c a các d án T lý do này, tác gi ch n đ tài “ ánh giá l i tính v ng m nh

tài chính c a các d án M r ng XLHN và Cao t c TP.HCM- Long Thành- D u Giây

d a trên d báo m i v l u l ng giao thông” làm ch đ nghiên c u c a lu n v n

1.2 M c tiêu, ph ng pháp và câu h i nghiên c u

M c tiêu nghiên c u c a lu n v n lƠ d báo l i l u l ng giao thông đ u n m 2015 hai

d án T n m 2015 v sau, áp d ng t c đ t ng tr ng l u l ng giao thông theo nghiên

c u c a Ngân hàng Phát tri n Châu Á (ADB-2008) và T ng Công ty T v n Thi t k Giao

thông V n t i (TEDI- 2008) đ d báo l u l ng xe m i tuy n đ ng các n m ti p theo

C n c vƠo l u l ng xe d báo lu n v n, tác gi phân tích tài chính và phân tích r i ro

tính v ng m nh tài chính d án d a trên tiêu chí DSCR, và t đó, đ a ra các khuy n ngh

chính sách

Ph ng pháp nghiên c u là phơn tích l u l ng giao thông vƠo vƠ ra TP.HCM theo h ng ông- B c qua tr m thu phí XLHN so v i t ng tr ng GDP c a khu v c TP.HCM, ng

Nai, Bình D ng và Bà R a- V ng TƠu giai đo n 2010-2012 T đó, tính đ co giãn c a

c u giao thông theo t ng tr ng GDP khu v c các t nh thành trên vào th i đi m cu i m i giai đo n C n c vào t c đ t ng GDP m c tiêu c a các t nh thành do B chính tr , Qu c

h i đ a ra, tác gi tính t c đ t ng c u giao thông t ng lai c a khu v c D a vào khung

phân tích l i ích và chi phí, lu n v n đánh giá l i tính v ng m nh tài chính c a d án cao

t c HLD và M r ng XLHN

C th lu năv nătr l i các câu h i nghiên c u sau:

Th nh t, c n c vào s li u l u l ng giao thông và t c đ t ng tr ng GDP khu v c g n đây nh t, d báo l u l ng giao thông hai tuy n đ ng Xa l Hà N i và cao t c

TP.HCM- Long Thành- D u Giây s thay đ i nh th nào so v i d báo trong báo cáo kh

thi c a hai d án?

Th hai, tính kh thi tài chính c a hai nhóm d án trên nh th nào n u l u l ng giao

thông trong t ng lai khác so v i trong báo cáo kh thi c a hai d án ?

T k t qu các nghiên c u trên, đ ra các ki n ngh chính sách đ m b o quy n l i c a các

nhà tài tr v n và ch đ u t cho hai d án trên

Ch ngăă2 : MÔ T D ÁN

2.1 D ánăđ uăt ăxây d ng cao t c TP.HCM- Long Thành- D u Giây (HLD)

D án HLD do Công ty u t Phát tri n ng cao t c Vi t Nam (VEC) làm ch đ u t

D án HLD giai đo n 1 dài 55 km, b r ng n n đ ng 27,5 mét v i 4 làn xe, sau khi hoàn thƠnh đ c v n hƠnh d i hình th c thu phí giao thông Trong giai đo n 2, HLD đ c m

r ng đ n 42,5 mét v i 8 làn xe Ph n l n v n đ u t d án HLD đ c tài tr t v n vay

ODA t Ngân hàng H p tác Qu c t Nh t B n (JBIC) và Ngân hàng Phát tri n Châu Á (ADB) Chính ph Vi t Nam ti p nh n hai kho n vay này và cho VEC vay l i

Th c t , d án HLD kh i công xây d ng tr m t n m so v i k ho ch Tác gi không có

thông tin v t ng m c đ u t theo ti n đ th c t Vì v y, lu n v n s d ng mô hình tài

chính c s và chuy n ti n đ đ u t mô hình c s theo th i đi m kh i công th c t

K ho ch huy đ ng v n và tr n JBIC và ADB phù h p v i ti n đ xây d ng th c t và

th a thu n tín d ng ban đ u, đ c th hi n chi ti t ph l c l c 2.1.1, 2.1.2 và 2.1.3

Hình 2.1: C c u v n c a d án cao t c TP.HCM- Long Thành- D u Giây

Ngu n: Tác gi v theo thông tin c a ADB (2008)

T ngăchiăphíăđ uăt ăd án HLD là 18.409,83 t VND đ c c tính th i đi m cu i

n m 2008 theo giá danh ngh a, bao g m chi phí xây d ng, đ t đai, đ n bù, gi i t a, rà phá

bom mìn, d ch v t v n, qu n lý, phí cam k t tài tr , d phòng t ng chi phí th c và d

phòng l m phát, lãi vay trong th i gian xây d ng Ti n đ đ u t d án đ c trình bày

ph l c 2.2

D án đ ng cao t c TP.HCM - Long Thành - D u Giây

Ngân hàng Phát tri n Châu Á (ADB)

V n ch s h u

0.46 tri u USD

(0.06%)

441.91 tri u USD (54.25%)

372.16 tri u USD (45.69%)

D án đ ng cao t c TP.HCM - Long Thành - D u Giây

Ngân hàng Phát tri n Châu Á (ADB)

V n ch s h u

0,51 tri u USD

(0,06%)

441,91 tri u USD (55,06%)

360,18 tri u USD (44,88%)

T căđ tr t giá v tăt ăxơyăd ng c u,ăđ ng b

bình quân c a d án (WACC) g n b ng chi phí n vay Tính toán mô hình c s , chi phí

n vay danh ngh a c a d án tính theo VND là 6,72%/n m, vƠ WACC d án là

6,72%/n m

Phí giao thông và d báoăl uăl ng xe

M c phí giao thông d ki n lƠ 900 VN / m t đ n v xe quy đ i/km theo giá n m 2007, đư

bao g m thu giá tr gia t ng v i thu su t 10% Phí giao thông đ c đi u ch nh theo t l

l m phát VND h ng n m VEC đ c quy n thu phí giao thông trong 30 n m k t n m đ u tiên đi vƠo ho t đ ng (2015) cho đ n h t n m 2044

Nhu c u giao thông trên tuy n HLD do VEC và ADB d báo đư tính đ n l ng hành khách

t sân bay Qu c t m i Long Thành, v i gi đ nh sân bay m i b t đ u đi vƠo ho t đ ng vƠo n m 20154

Sân bay Long ThƠnh đ m nh n t t c hành khách qu c t đ n mi n nam

Vi t Nam và 10% hành khách n i đ a D báo nhu c u giao thông cho d án HLD th hi n

Doanh thu đo n

*

Phí giao thông

n m i/ PCU/km

Doanh thu đo n

V năl uăđ ng

D án HLD và m r ng XLHN đ u đ c khai thác d i hình th c thu phí giao thông Do

đó, v n l u đ ng c a các d án khi đi vƠo ho t đ ng ch có cơn đ i ti n m t (CB) đ th c

hi n giao d ch, tr đi các kho n ph i tr (AP) g m chi phí đi n, n c, vƠ đi n tho i h tr

ho t đ ng h ng ngày D án HLD và m r ng XLHN đ u thu c khu v c ông - B c

TP.HCM D án m r ng XLHN đ c m r ng c n c trên tuy n XLHN Do v y, lu n

v n s d ng t l CB so v i doanh thu n m 2012 c a tr m thu phí XLHN và bình quân t

l AP so v i t ng chi phí ho t đ ng c a Xí nghi p d ch v thu phí thu c CII n m 2011 vƠ

2012 đ tính t l CB và AP cho hai d án

B ng 2.1: B ng tính t l CB c a tr m thu phí XLHN

Kho năm c ( VT: 1000 VN ) N mă2012

Doanh thu tr m thu phí Xa l HƠ N i 110.273.577

Cơn b ng ti n m t th c hi n giao d ch 14.171.000

Ti n m t t i qu y giao d ch 10.980.000

B ng 2.2: B ng tính t l AP c a Xí nghi p d ch v thu phí thu c CII

T B ng 2.1 và 2.2, lu n v n gi đ nh t l cân b ng ti n m t c a hai d án b ng t l cân b ng ti n m t n m 2012 c a Tr m thu phí XLHN là 12,85% doanh thu và t l

kho n ph i tr b ng trung bình t l kho n ph i tr n m 2011 và 2012 c a tr m thu phí

XLHN là 6.65% t ng chi phí ho t đ ng

K t qu th măđ nh tài chính d án HLD 5

Tuy n đ ng cao t c HLD rút ng n kho ng cách giao thông so v i tuy n đ ng XLHN và

có t c đ thi t k cao nên ti t ki m th i gian l u thông, ti t ki m chi phí v n hành cho

ph ng ti n tham gia l u thông Vì v y, d án HLD có hi u qu kinh t

D án HLD có k t qu th m đ nh tài chính kh thi theo quan đi m t ng đ u t (T T) vƠ

ch đ u t (C T) Giá tr hi n t i ròng (NPV) theo quan đi m T T b ng 19.900,79 t VND vƠ NPV theo quan đi m C T b ng 6.139,42 t VND đ u l n h n không HLD có

su t sinh l i n i t i danh ngh a (IRR) lƠ 12,44%, l n h n chi phí v n bình quân (WACC) danh ngh a c a d án (6,72%)

2.2 D án m r ng XLHN

XLHN có vai trò v a ph c v giao thông n i đô, v a là tr c h ng tơm đ i ngo i, ph c v

giao thông liên t nh t TP.H Chí Minh đ n các t nh ng Nai, Bình D ng, BƠ R a-

V ng TƠu, các t nh thành phía b c vƠ phía đông TP.HCM vƠ ng c l i

D án m r ng XLHN có t ng chi u dài 15,7 km, có đi m đ u k t n i v i d án c u Sài

Gòn II, thu c đ a bàn qu n 2, TP.HCM, đi m cu i k t n i v i d án xây d ng c u ng

Nai m i, thu c đ a bàn huy n D An, t nh Bình D ng D án đ c đ u t theo hình th c

BOT, nhƠ đ u t lƠ CII

T ngăchiăphíăđ uăt d án m r ng XLHN c tính theo giá danh ngh a n m 2009 th i

đi m ký h p đ ng BOT là 3.363,34 t VND (không bao g m lãi vay vay trong th i gian thi

công), g m chi phí xây d ng, qu n lý d án, t v n, d phòng và chi phí khác Chi phí đ n

bù, gi i t a do ngân sách TP.HCM tài tr , vì v y, không có trong t ng chi phí đ u t d án

T ng v năđ uăt ăc a d án m r ng XLHN bao g m lãi vay vay trong th i gian xây

d ng là 3.893,80 t VND, trong đó, v n C T CII có giá tr 1.533,09 t VND, chi m

39,37% t ng v n đ u t d án HFIC tài tr v n vay (t ngu n v n h tr phát tri n c s

h t ng c a Ngân hàng Th gi i (WB)) tr giá 2.360,71 t VND, chi m 60,63% t ng v n

đ u t d án Kho n vay có k h n 36 n m, 10 n m ơn h n k t khi b t đ u gi i ngơn đ t

đ u tiên, đ c tr theo hình th c niên kim 15%/n m

Trong th i gian ch thu phí hoàn v n, Vietcombank s tài tr 233,80 t VND chi phí duy

tu, trùng tu d án V n vay Vietcombank có k h n 12 n m, ơn h n 5 n m (k t khi b t

đ u gi i ngân), n g c đ c tr theo hình th c niên kim 10%/n m

Chi phí v n d án m r ng XLHN:

V n đ u t xơy d ng XLHN g m v n C T 1.533,09 t VND, chi m 39,37% và v n vay

tr giá 2.360,71 t VND, chi m 60,63% chi phí đ u t d án Theo h p đ ng BOT, v n vay

gi i ngân theo ti n đ xây d ng c a d án vào đ u m i quỦ, lưi vay phát sinh đ c nh p

vào v n g c hƠng quỦ đ tính lãi cho k ti p theo, v n gi i ngơn n m 2009 có lưi vay lƠ

6,50%/n m, t n m 2010 tr đi vƠ sau khi công trình hoƠn thƠnh, lưi su t vay lƠ 10%/n m6

Do đó, chi phí v n vay danh ngh a c a d án là su t sinh l i n i b c a dòng ngơn l u n

vay t n m b t đ u gi i ngơn đ n n m hoƠn tr h t v n g c và lãi vay Chi ti t dòng ngân

l u n vay đ c trình bày ph l c 2.6 và su t sinh l i n i b c a dòng ngơn l u n vay

HFIC là 10,28%/n m

Chi phí v n C T yêu c u khi ký h p đ ng BOT m r ng XLHN lƠ 14%/n m

khách quan, lu n v n xác đ nh chi phí v n c a CII theo mô hình CAPM nh ph l c

2.7

Chi phí v n d án m r ng XLHN theo h p đ ng BOT m r ng XLHN là:

39,37%*14%+60,63%*10,28% = 11,75%/n m

D báo l uăl ng xe quyăđ i trên XLHN:

D báo nhu c u v n t i trên XLHN đ c chia thành b n đo n: c u Sài Gòn- c u R ch

Chi c, c u R ch Chi c- ngư t Th c, ngư t Th c- ngư t Tr m Hai vƠ ngư t Tr m

hai- Nút giao Tân V n (v i gi đ nh đ n n m 2020, quy ho ch phát tri n giao thông v n t i

c a TP.HCM đ c hình thƠnh t ng đ i hoàn ch nh)

Tr m thu phí giao thông XLHN thu c đo n c u R ch Chi c- Ngư t Th c Vì v y, nhu

c u giao thông đo n c u R ch Chi c- ngư t Th c quy t đ nh doanh thu thu phí trên XLHN vƠ đ c trình bày chi ti t Ph l c 2.8 và Ph l c 2.9

Phí giao thông qua Tr m thu phí XLHN: đ n giá phí giao thông n m đ u tiên (2019) so

v i đ n giá phí giao thông c a các ph ng ti n giao thông t ng ng n m 2001 t ng

250% M c t ng giá vé sau m i 05 n m lƠ 25% n giá vé trên đư bao g m 10% thu giá

6 S Giao thông V n t i TP.HCM, Cô ng ty CP u t H t ng K thu t TP.HCM, Công ty CP u t & Xây

d ng Xa l Hà N i (2009)

tr gia t ng.7

Chi ti t phí giao thông đ i v i t ng ph ng ti n đ c th hi n Ph l c 2.10

và 2.11

Ngày 01/07/2011, Xí nghi p d ch v thu phí thu c CII đ c phép t ng phí giao thông qua

tr m theo quy t đ nh 38/2011/Q -UBND (13/06/2011) c a UBND TP.HCM đ i v i m t

s ph ng ti n giao thông nh ph l c 2.12 đó, có m t s ph ng ti n giao thông

ch u phí l u thông qua tr m cao h n so v i m c phí d ki n lúc ký h p đ ng BOT, lu n

v n s không đi u ch nh và m t s ph ng ti n ch u m c phí l u thông qua tr m th p h n

so v i m c phí d ki n t ngày 01/01/2019 h p đ ng BOT, lu n v n s đi u ch nh b ng

v i m c phí d ki n T t c giá vé s đ c t ng sau m i n m n m lƠ 25% nh h p đ ng

BOT

Doanh thu

Xí nghi p d ch v thu phí XLHN thu phí xe l u thông qua tr m theo ba ph ng th c: vé

l t, vé tháng và vé quý Vì v y, doanh thu c a xí nghi p g m doanh thu vé l t, vé tháng

và vé quý

Doanh thu vé l t =

T ng s l t xe qua tr m đ i

v i m i ph ng ti n giao thông đ c phân lo i theo

phí giao thông

*

n giá vé l t dành

cho m i ph ng ti n giao thông t ng ng

Doanh thu vé tháng = T ng s xe phân lo i theo

phí giao thông mua vé tháng *

n giá vé tháng dành cho m i ph ng ti n giao thông t ng ng

Doanh thu vé quý = T ng s xe phân lo i theo

phí giao thông mua vé quý *

n giá vé quý dành cho m i ph ng ti n giao thông t ng ng

C n c t ng doanh thu vé l t, vé tháng, vé quý và t ng LLX qua tr m XLHN n m 2012,

vé tháng, vé quý làm doanh thu gi m trung bình 20% doanh thu so v i vé l t đ i v i t t

V năl uăđ ng: T ng t d án HLD, lu n v n gi đ nh t l cân b ng ti n m t d án m

r ng XLHN b ng t l cân b ng ti n m t n m 2012 c a Tr m thu phí XLHN là 12,85% doanh thu và t l kho n ph i tr b ng trung bình t l kho n ph i tr n m 2011 và 2012

c a Tr m thu phí XLHN là 6,65% t ng chi phí ho t đ ng

Th i gian thu phí hoàn v n d ki n c a d án m r ng XLHN lƠ 26 n m 3 tháng, tính

t ngày 01/01/2019, ngay sau khi k t thúc thu phí d án chuy n nh ng quy n thu phí trên

39,37%

V n vay 2.361 t

VND

60,63%

Tài tr v n xây d ng d án

Tài tr chi phí duy tu,

trùng tu giai đo n ch thu

Hi u qu tài chính d án BOT M r ng XLHN 9 :

T các thông s c a d án M r ng XLHN h p đ ng BOT, d án có k t qu th m đ nh

không kh thi v tài chính Giá tr hi n t i ròng (NPV) d án và ch đ u t đ u nh h n

không(0), NPV d án b ng âm 1.047,89 t VND vƠ NPV C T CII b ng âm 878,55 t VND IRR danh ngh a d án b ng 8,63% nh h n WACC c a d án (11,75%) IRR C T

b ng 6,95%/n m, nh h n su t sinh l i yêu c u C T DSCR c a d án nh h n 1 trong ba

n m đ u ho t đ ng, t n m 2019 đ n 2021 và n m 2023 lƠ n m đ u tiên th c hi n trùng tu

Ngân l u vào c a d án không đ bù đ p ngân l u ra vào các n m 2028 và 2043 (các n m

đ i tu d án)

Chi phí v n C T CII tính theo mô hình CAPM lƠ 12,92%/n m Khi đó, WACC c a d án

là 11,32%/n m Các giá tr NPV c a d án là âm 952,04 t VND và NPV c a CII là âm

847,34 t VND đ u nh h n không

K t lu n

V i các thông s và d báo nhu c u giao thông ban đ u, d án HLD kh thi v tài chính trên quan đi m t ng đ u t vƠ ch đ u t , vƠ đ m b o an toàn n vay trong th i gian tri n

khai ho t đ ng thu phí D án M r ng XLHN không kh thi v tƠi chính trên quan đi m

T T và C T H s DSCR d án m r ng XLHN trong ba n m đ u tri n khai ho t đ ng

thu phí hoàn v n (2019-2021) và n m 2023 (n m đ u tiên th c hi n trùng tu) nh h n 1, không đ m b o an toàn n vay Ngân l u vào c a d án m r ng XLHN không đ bù đ p

ngân l u ra c a d án vào các n m đ i tu d án (n m 2028 và 2043) Tuy nhiên, m t

trong các s m nh c a CII là đ u t phát tri n c s h t ng giao thông và thông qua ho t

đ ng đ u t , góp ph n nâng cao ch t l ng cu c s ng ng i dân, đóng góp vào s phát

tri n c a toàn xã h i Và m c tiêu c a CII là góp ph n nâng cao hi u qu đ u t phát tri n

h t ng k thu t đô th TP.HCM, t o thông thoáng các c a ngõ vào TP.HCM Do v y, d

án m r ng XLHN v n đ c tri n khai xây d ng trong đi u ki n UBND TP.HCM cam k t

lãi vay 10%/n m (tính theo VND) t n m 2010 tr đi và sau khi công trình hoàn thành

9 Theo k t qu th m đ nh l i c a tác gi c n c vào các thông s và d báo nhu c u giao thông nghiên c u

kh thi ban đ u c a d án HLD

Ch ngăă3

& BÀ R A- V NGăTĨ

Ch ng 3 trình bƠy ph ng pháp lu n phân tích nhu c u giao thông

3.1 Khung phân tích nhu c u giao thông

L u l ng giao thông là s l ng xe, ng i (đ n v v t lý) thông qua m t m t c t đ ng

trong m t đ n v th i gian, tính th i đi m xét Xe đơy có th là m t lo i ho c nhi u lo i

ph ng ti n giao thông thông hành trên đ ng, ph 10

Xa l Hà N i và t ng lai là cao t c TP.H Chí Minh- Long Thành- D u Giây là các tuy n

c a ngõ phía ông- B c TP.HCM, là tuy n đ ng chính k t n i k t n i TP.HCM v i các

t nh vùng ông Nam b và các t nh phía B c

Nhu c u l u thông hay l u l ng giao thông vƠo vƠ ra TP.HCM theo h ng ông-B c ph

thu c vào các y u t v mô nh s phát tri n kinh t , dân s , nhân kh u h c (demography),

chi phí b ng ti n c a vi c đi l i, và các y u t vi mô nh h ng đ n th c hi n quy t đ nh

cá nhơn nh chi phí th i gian đi l i, hoàn c nh và s thích cá nhơn, n ng l c v n hành và

hi u su t c a m ng l i giao thông khu v c TP.HCM, Bình D ng, ng Nai và Bà R a -

V ng TƠu nh h ng tr c ti p đ n l u l ng giao thông c a tuy n đ ng

10

B Xây d ng (2007, tr 7)

Hình 3.1: Minh h a các y u t nh h ng đ n nhu c u giao thông

GDP bình quân

đ u ng i

Ngu n: Department for Transport, Inside Government, The United Kingdom (2012, tr.16)

3.2 T ngătr ng kinh t

T ng tr ng kinh t c a t nh, thành, khu v c, qu c gia là s gia t ng t ng s n l ng c a

m t n n kinh t thu c t nh, thành, khu v c, qu c gia đó, th ng đ c đo l ng b ng các

ch tiêu t ng s n ph m qu c n i (Gross domestic products- GDP) và t ng s n ph m qu c

n i bình quơn đ u ng i (GDP per capita),ầCác ch tiêu trên đ c tính theo giá th c t và

giá so sánh Ch tiêu tính theo giá so sánh đư lo i tr bi n đ ng l m phát GDP và GDP

bình quân đ u ng i theo giá so sánh t ng đ ng ngh a v i thu nh p sau thu (disposable income) t ng Kinh t t ng tr ng đ ng ngh a v i đ i s ng ng i dân d n đ c c i thi n,

nâng cao, các nhu c u chung đ i v i hàng hóa và d ch v t ng, và kh n ng s h u ph ng

ti n cá nhân kh thi h n.11

Nhu c u chung t ng d n đ n t ng s d ng d ch v giao thông

cho ho t đ ng s n xu t, phân ph i, và tiêu dùng hàng hóa và d ch v N u ch t l ng d ch

v giao thông t t, rút ng n th i gian phân ph i nguyên v t li u cho ho t đ ng s n xu t,

phân ph i s n ph m hàng hóa cho tiêu dùng góp ph n t ng tr ng GDP khu v c

S h u ph ng ti n giao thông cá nhân

Khi GDP th c bình quân đ u ng i t ng, c u s h u xe cá nhân d th c hi n h n Lúc đó,

ph ng ti n l u thông có s n đ c s d ng nhi u h n nh m gi m chi phí liên quan c a

v n t i đ ng b nh chi phí th i gian,ầcho cá nhân

Giá tr th i gian ph n nh thu nh p bình quân đ u ng i

Chi phí th i gian c a vi c đi l i c ng nh h ng đ n nhu c u giao thông c p vi mô

Gia t ng thu nh p c ng gia t ng giá tr th i gian c a con ng i- chi phí c h i c a di

chuy n tr nên cao h n- các cá nhân có th ki m nhi u ti n h n trên m t đ n v th i gian

ho c có nhu c u th h ng nhi u h n Ph ng ti n cá nhân có th tr c ti p đ a cá nhơn

đ n n i c n đ n Vì th , so v i các ph ng ti n v n t i công c ng nh tƠu h a hay xe buýt,

ph ng ti n cá nhơn đ c a thích h n v chi phí th i gian N u có k t xe, ách t c x y ra

trên m ng l i đ ng làm di chuy n b ng ô tô m t nhi u th i gian h n, cá nhơn ch có th

đ n n i g n h n hay không s d ng ô tô cho vi c di chuy n ho c c hai.12

S h u ph ng ti n cá nhân và s d ng ph ng ti n cá nhơn nh m t l a ch n trong giao thông đ ng bi n v i thu nh p th c c a h gia đình Khi thu nh p th c c a h gia đình cao

h n, s chuy n đi nhi u h n vƠ kho ng cách di chuy n nhi u h n Thu nh p t ng vƠ s

h u nhi u ph ng ti n cá nhơn h n t ng nhu c u giao thông, ngh a lƠ t ng l u l ng giao

thông

Tóm l i, s t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i trong khu v c t l thu n l u

l ng xe trong khu v c, là m t ch tiêu ph n ánh nhu c u giao thông trong khu v c

3.3 Dân s

N u dân s t ng, có nhi u ng i s d ng giao thông cho ho t đ ng kinh t và nhu c u cá

nhân, và nhi u s n ph m hàng hóa c n đ c l u thông ph c v tiêu dùng Vì v y, dân s

và t ng s ph ng ti n giao thông cá nhân và t ng s chuy n đi l i đ ng bi n

Nhân kh u h c trong dân s c ng đóng vai trò quan tr ng trong nhu c u giao thông,

kho n m c đ tu i vƠ quy mô gia đình V đ tu i, nhu c u đi l i c a th h ng i già

trong xã h i ít h n và kho ng cách các chuy n đi ng n h n so v i th h thanh niên và

trung niên

Do v y, tình hình phát tri n dân s khu v c ông Nam b , bao g m t ng dân s

c h c và t nhiên, có nh h ng đ n nhu c u giao thông trong vùng

3.4 Các y u t khác nhăh ngăđ n nhu c u giao thông

Ngoài các y u t nh s t ng tr ng n n kinh t và dân s , các y u t khác nh h ng đ n

nhu c u giao thông nh nhiên li u hi u qu , chi phí v n hƠnh ph ng ti n, n ng l c v n

hành và s ách t c c a m ng l i giao thông, thu su t thu nh p kh u ô tô, mô tô, thu giá

tr gia t ng ô tô, mô tô,ầ

Chi phí v n chuy n ô tô nh h ng đ n nhu c u giao thông Khi chi phí v n chuy n c a giao thông đ ng b càng cao so v i các ph ng th c v n t i khác thì d báo nhu c u giao thông đ ng b gi m Chi phí v n hƠnh ph ng ti n (the cost of driving) gi m thì gia t ng

s l ng ô tô s h u và kho ng cách đi l i Nhiên li u hi u qu là nhiên li u không gây ô

nhi m môi tr ng, nhiên li u ti t ki m trên m i kilomet v n hƠnh c ng gia t ng ô tô s

h u và kho ng cách di chuy n Ô tô s h u và kho ng cách di chuy n t ng đ ng ngh a v i

nhu c u giao thông t ng, vƠ l u l ng xe t ng

L u l ng xe (LLX) tham gia giao thông là m t trong các ch tiêu ph n nh nhu

c u giao thông LLX tham gia giao thông ph thu c vào các y u t nh s t ng tr ng

kinh t , dân s , c c u dân s , chi phí v n hành ph ng ti n, n ng l c v n hành và s

ách t c c a m ng l i giao thông, Do gi i h n v th i gian và các ngu n l c khác,

lu n v n ch t p trung xét m i t ng quan gi a t c đ t ng LLX và t c đ t ng tr ng

GDP c a vùng theo giá so sánh giai đo n 2011-2012

(%)

(%))

(

1 1 1 1

GDP t

t

t t

t

t t

VVy

GDP

GDPGDP

y

yyt

Trong đó: yt, yt-1 lƠ l u l ng giao thông n m t vƠ t-1

GDPt , GDPt-1 là giá tr c a GDP theo giá so sánh n m t vƠ n m t-1

E(t) là h s co giãn c u giao thông theo GDP

C n c t c đ t ng tr ng LLX vào và ra TP.HCM theo h ng ông- B c qua tr m thu

phí Xa l Hà N i và t c đ t ng tr ng GDP c a khu v c bao g m TP.HCM, ng Nai,

Bình D ng và Bà R a- V ng Tàu giai đo n 2011- 2012, tác gi xác đ nh đ co giãn c u

giao thông theo GDP c a LLX vào và ra TP.HCM theo h ng ông- B c giai đo n đó

theo công th c (1)

C n c t c đ t ng tr ng GDP m c tiêu c a m i t nh thành đ c xác đ nh Quy ho ch

phát tri n kinh t c a m i t nh thành do B Chính tr , Th t ng Chính ph đ ra, xác đ nh

t c đ t ng tr ng GDP m c tiêu c a khu v c bao g m các t nh thành trên t ng th i

đi m trong t ng lai

Giai đo n 2013-2014, cùng trong đi u ki n Xa l Hà N i b ách t c khi tr c chính Xa l Hà

N i m r ng và cao t c HLD ch a hoàn thành, lu n v n gi đ nh h s co giãn c u giao

thông trên XLHN theo GDP giai đo n 2013- 2014 b ng h s co giãn c u giao thông trên

XLHN theo GDP giai đo n 2011- 2012 K t h p h s co giãn c u giao thông theo GDP và

t c đ t ng tr ng GDP m c tiêu c a khu v c, tác gi xác đ nh t c đ t ng tr ng l ng

c u giao thông (l u l ng xe) giai đo n 2013- 2014 theo công th c (2) T đó, xác đ nh

l u l ng xe trên XLHN các n m 2013 và 2014 T n m 2015 tr v sau, khi d án m

r ng XLHN, cao t c HLD và các tuy n đ ng khác trong khu v c đư hoàn thành theo ti n

đ , lu n v n s d ng t c đ t ng tr ng l u l ng xe trên m i tuy n đ ng theo nghiên

c u c a TEDI (2008) và ADB (2008)

13

T ng C c ng b Vi t Nam (2012)

Ch ngăă4 : D BỄOăL ăL NG GIAO THÔNG

Ch ng 4 trình bày m i quan h gi a t ng tr ng kinh t và l u l ng giao thông và mô t

l u l ng giao thông vào & ra TP.HCM theo h ng ông-B c qua tr m thu phí XLHN giai

đo n 2010-2012 Qua đó, lu n v n tính (i) đ co giãn c u giao thông theo GDP giai đo n

2011-2012, (ii) t c đ t ng tr ng l u l ng giao thông vƠo vƠ ra TP.HCM theo h ng ông-

B c theo ph ng án t ng tr ng GDP c a khu v c bao g m các t nh thành TP.HCM, ng Nai, Bình D ng và Bà R a-V ng Tàu, (iii) so sánh t ng l u l ng xe quy đ i d báo báo

cáo nghiên c u kh thi c a hai d án m r ng XLHN và Cao t c HLD v i t ng l u l ng xe quy đ i đ c d báo t lu n v n

4.1 M i quan h gi a t ngătr ng kinh t và l uăl ng giao thông

Các s li u kh i l ng hƠng hóa v n chuy n, kh i l ng hƠng hóa luơn chuy n, s l t hƠnh khách v n chuy n vƠ s l t hƠnh khách luơn chuy n c a các t nh, thƠnh đ c thu th p t Niên giám th ng kê Vi t Nam t n m 2007 đ n 2011 c a T ng c c Th ng kê Vi t Nam và

đ c mô t chi ti t ph l c 4.2

T các s li u GDP khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng, Bà R a- V ng TƠu B ng

4.1.2 thu c ph l c 4.1 và các s li u ph l c 4.2, tác gi l n l t phân tích h i quy m i

t ng quan gi a GDP khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng, vƠ BƠ R a- V ng TƠu theo

giá so sánh v i s l t hành khách v n chuy n, kh i l ng hàng hóa v n chuy n, s l t hành

khách luân chuy n, kh i l ng hàng hóa luân chuy n trong giai đo n t n m 2002- 2010 có

k t qu nh sau:

GDP khu v c theo giá so sánh và t ng s l t hành khách v n chuy n c a khu v c TP.HCM,

ng Nai, Bình D ng, vƠ BƠ R a-V ng TƠu có m i t ng quan đ ng bi n, có h s t ng

quan 0,962 (P value b ng 0,00029% nh h n 5%) Do v y, GDP khu v c theo giá so sánh gi i

thích 96,2% bi n thiên c a s l t hành khách v n chuy n c a khu v c và phân tích h i quy trên có Ủ ngh a th ng kê m c Ủ ngh a 95%

GDP khu v c theo giá so sánh và t ng kh i l ng hàng hóa v n chuy n phơn theo đ a ph ng

c a khu v c có m i t ng quan đ ng bi n, có h s t ng quan b ng 0,986 (P value b ng

0,000009% nh h n 5%) Do v y, GDP khu v c theo giá so sánh gi i thích 98,6% bi n thiên

c a t ng kh i l ng hàng hóa v n chuy n c a khu v c và phân tích h i quy có Ủ ngh a th ng

kê m c Ủ ngh a 95%

GDP khu v c theo giá so sánh và t ng s l t hành khách luân chuy n c a khu v c giai đo n

2002-2010 có m i t ng quan đ ng bi n, có h s t ng quan b ng 0,971 (P value b ng

0,000115% nh h n 5%) Ngh a lƠ GDP khu v c theo giá so sánh gi i thích 97,1% s bi n

thiên c a t ng s l t hành khách luân chuy n c a khu v c và phân tích h i quy có Ủ ngh a

th ng kê m c Ủ ngh a 95%

GDP khu v c theo giá so sánh và t ng kh i l ng hàng hóa luân chuy n phơn theo đ a ph ng

c a khu v c có m i t ng quan đ ng bi n, có h s t ng quan b ng 0,905 (P value b ng

0,008% nh h n 5%) Vì v y, GDP khu v c theo giá so sánh gi i thích 90,5% s bi n thiên

c a t ng kh i l ng hàng hóa luân chuy n c a khu v c đó vƠ phép phân tích h i quy có ý ngh a th ng kê m c Ủ ngh a 95%

K t lu n: Qua các k t qu phân tích h i quy trên, ch ng t gi a GDP khu v c theo giá so

sánh và s l t hành khách v n chuy n/luân chuy n, kh i l ng hàng hóa v n chuy n/luân

chuy n phân theo đ a ph ng có m i t ng quan đ ng bi n và bi n GDP khu v c theo giá so

sánh gi i thích nhi u h n 90% s bi n đ i c a các bi n s l t hành khách v n chuy n/luân

chuy n, kh i l ng hàng hóa v n chuy n/luân chuy n vƠ có Ủ ngh a th ng kê m c Ủ ngh a

95% Vì v y, t ng tr ng kinh t c a khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng vƠ BƠ R a-

V ng TƠu có nh h ng tr c ti p đ n l u l ng giao thông vƠo vƠ ra TP.HCM theo h ng ông- B c, trong đó có XLHN vƠ t ng lai lƠ cao t c HLD

Hình 4.1: Phân tích h i quy gi a GDP khu v c theo giá so sánh và t ng s l t hành

khách và t ng kh iăl ng hàng hóa v n chuy n

Hình 4.2: Phân tích h i quy gi a GDP khu v c theo giá so sánh và t ng s l t hành

khách và t ng kh i l ng hàng hóa luân chuy n

Ngu n: Tác gi v d a trên s li u B ng 4.1.2 thu c ph l c 4.1 và các s li u ph l c 4.2

y = 0,075x - 1955

R² = 0,971

y = 0,083x - 706,6 R² = 0,904

T ng s l t hƠnh khách luơn chuy n

( tri u l t ng i.km) T ng kh i l ng hƠng hóa luơn chuy n (Tri u t n.km)

Ngu n: Tác gi v d a trên s li u B ng 4.1.2 thu c ph l c 4.1 và các s li u ph l c 4.2

y = 0,617x - 14287 R² = 0,986

y = 0,001x + 80.91 R² = 0,962

T ng kh i l ng hƠng hóa v n chuy n phơn theo đ a ph ng

( VT:Nghìn t n) T ng s l t hƠnh khách v n chuy n ( VT: Tri u l t ng i)

4.2 co giãn c u giao thông trên tuy n XLHN theo GDP khu v c TP.HCM,ă ng Nai,

Bình D ng và Bà R a- V ng Tàu giaiăđo n 2011-2012

Ph n này s d ng s li u l u l ng xe (LLX) l u thông qua tr m thu phí XLHN giai đo n

2010- 2012 và giá tr GDP khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng vƠ BƠ R a-V ng TƠu cùng giai đo n đ c l ng đ co giãn c a LLX theo GDP giai đo n đó

N i dung đ u tiên là t ng h p và tính t c đ t ng tr ng LLX các lo i ph ng ti n giao thông

đ c phân theo phí l u thông qua tr m thu phí XLHN giai đo n 2011-2012 Ti p theo, k t h p

v i t c đ t ng tr ng GDP khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng và Bà R a-V ng Tàu cùng giai đo n 2011-2012 đ c tính B ng 4.1.3 thu c Ph l c 4.1, tính đ co giãn LLX theo

GDP giai đo n 2011-2012 theo công th c:

Ngoài ra, đ có th so sánh gi a LLX d báo t đ co giãn c u giao thông theo GDP v i t ng

LLX d báo d án m r ng XLHN và cao t c HLD, tác gi chuy n l u l ng xe qua tr m XLHN sang đ n v xe con quy đ i (passenger car unit-PCU) theo h s quy đ i ph l c 4.3

T ng LLX quyăđ i qua tr m thu phí LHNăgiaiăđo n 2010- 2012 t ng d n qua các n m,

v i t c đ t ng tr ng l n l t là 5,01% (2011) và 3,10% (2012) và trung bình giai đo n

2011-2012 là 4,05% S li u chi ti t đ c th hi n Ph l c 4.4 và 4.5

Theo B ng 4.1.3 thu c Ph l c 4.1, t c đ t ng tr ng GDP khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng và Bà R a-V ng Tàu các n m 2011-2012 đ t đ c l n l t 9,71% (2011),

10,29% (2012), trung bình giai đo n 2011- 2012 đ t đ c 10,00%

Nh v y, h s co giãn t ng LLX quy đ i theo GDP khu v c giai đo n 2011-2012 là 0,4050

H s co giãn c u giao thông theo GDP c a các ph ng ti n giao thông phân theo phí giao thông đ c tính chi ti t Ph l c 4.5

K t lu n: C n c t c đ t ng tr ng LLX l u thông qua tr m thu phí XLHN và t c đ t ng

tr ng GDP khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng và Bà R a-V ng Tàu giai đo n

2011-2012, h s co giãn c a t ng LLX ô tô d i 12 gh ng i, xe t i có t i tr ng d i 2 t n, xe buýt

v n t i hành khách công c ng và xe taxi theo GDP khu v c cùng giai đo n là 0,5793 T ng

t , trong cùng giai đo n, h s co giãn c a t ng LLX ô tô t 12 gh ng i đ n 30 gh ng i, xe

t i có t i tr ng t 2 t n đ n d i 4 t n theo GDP khu v c là 0,8253; H s co giãn c a t ng

LLX ô tô t 31 gh ng i tr lên, xe t i có t i tr ng t 04 t n tr lên, xe container 20 feet và 40 feet theo GDP khu v c là 0,1408; Và h s co giãn c a t ng LLX quy đ i các lo i ph ng ti n

giao thông theo GDP khu v c trong giai đo n 20112012 là 0,4050 ơy là đ co giãn th p vì

giai đo n 2010-2012, XLHN đư quá t i nên LLX không t ng Vì v y, đ co giãn này ch đ c

s d ng d báo LLX cho giai đo n 2013-2014 khi d án m r ng XLHN ch a hoàn thành

4.3 D báo nhu c u v n t i theoăđ co giãn c u giao thông theo GDP khu v c

Ph n này tính t c đ t ng tr ng l u l ng giao thông trên XLHN giai đo n 2013-2014 ng

v i t c đ phát tri n GDP m c tiêu c a khu v c đ c trình bày B ng 4.1.4 thu c Ph l c

4.1 Cu i n m 2014, đánh giá l i LLX trên tuy n XLHN khi cao t c HLD hoàn thành và đ a

vào khai thác toàn tuy n vào cu i n m 2014 C n c t c đ t ng tr ng LLX đ i v i t ng d

án đư đ c nghiên c u c a ADB (2008) và TEDI (2008) t n m 2015 v sau, tính LLX th c t

trên m i tuy n đ ng t ng lai Và cu i cùng, s d ng k t qu này so sánh v i t ng LLX quy đ i đ c d báo c a hai d án cao t c HLD và m r ng XLHN

T ng LLX quy đ i và t c đ t ng LLX quy đ i c a các ph ng ti n giao thông l u thông theo

tr c ông-B c và qua tr m thu phí XLHN giai đo n 2010-2012 đ c tính toán Ph l c 4.4

và 4.5 khi XLHN b ách t c vƠ t ng tr ng kinh t ch m, t ng LLX quy đ i t ng trung bình 4,05%/n m

Theo báo cáo ti n đ xây d ng d án hi n nay, kh n ng đo n TP.HCM- Long Thành s thông

xe k thu t vào cu i n m 2013, và thông xe toàn tuy n vào cu i n m 2014.14 Tr c chính XLHN s hoàn thành toàn b vào tháng 12/201415 T n m 2015, vi c khai thác hai d án s xóa b tình tr ng ách t c giao thông N u kinh t đ c ph c h i thì t c đ t ng tr ng t ng LLX l u thông theo tr c ông-B c s đ t đ c 7% nh giai đo n 2000-2005 C th , ADB

14 Ngh a-Phú (2013)

15

Cô ng ty CP u t H t ng K thu t TP.HCM

(2008) d báo t c đ t ng tr ng LLX trên tuy n HLD s t ng 8,10%-8,50% giai đo n

2015-2020 và 6,40%-6,60% giai đo n 2021-2025 TEDI (2008) d báo t c đ t ng tr ng t ng LLX quy đ i trên tuy n XLHN s t ng 1,02%/n m giai đo n 2015-2020 và 1,07%/n m giai đo n

2021-2025 và 1,11% giai đo n 2026-2030 Sau n m 2030, t c đ t ng tr ng LLX không đ i

Nh v y, vi c d báo LLX giai đo n 2013-2014 v n đ c d báo theo tình tr ng XLHN b

ách t c, và gi đ nh đ co giưn LLX quy đ i theo GDP giai đo n 2013-2014 b ng đ co giãn LLX quy đ i theo GDP giai đo n 2011-2012 T n m 2015 tr v sau, lu n v n s d ng t c

đ t ng tr ng LLX nghiên c u báo cáo kh thi c a t ng d án

T c đ t ng tr ng l u l ng xe t ng th i đi m trong t ng lai đ c tính theo công th c:

T c đ t ng tr ng

l u l ng xe t i m t

th i đi m trong

t ng lai

= co giãn c u giao thông theo GDP * T c đ t ng tr ng

GDP t i th i đi m t ng ng trong t ng lai

T c đ t ng tr ng l u l ng xe các lo i ph ng ti n giao thông giai đo n 2013- 2014 theo

t c đ t ng tr ng GDP m c tiêu c a khu v c giai đo n 2011-2015 đ c trình bày B ng 4.1

Xe t 31 gh ng i tr lên; Xe t i có t i tr ng t 04 t n tr lên, xe container

Ngu n: Tác gi tính toán t đ co giụn l u l ng xe Ph l c 4.5 và t c đ phát tri n GDP

khu v c TP.HCM, ng Nai, Bình D ng, Bà R a-V ng Tàu các giai đo n B ng 4.1.4 thu c

Ph l c 4.1

C n c s li u LLX quy đ i n m 2012 c a XLHN Ph l c 4.4 và t c đ t ng LLX trên

tuy n XLHN giai đo n 2011- 2014 B ng 4.1, chi ti t LLX quy đ i d báo l u thông trên

tr c ông-B c và qua XLHN giai đo n 2013-2014 đ c trình bày Ph l c 4.6

Ngoài ra, theo nghiên c u th m đ nh d án HLD c a ADB và VEC, n u có thu phí giao thông

v i m c phí 900 VND/PCU/km (đ n giá n m 2007), 30%-40% LLX các tuy n đ ng song

song s chuy n sang s d ng cao t c.16 Vi c chuy n LLX t XLHN sang cao t c HLD đ c tính trong đi u ki n không m r ng XLHN Vi c m r ng XLHN ch c ch n s gi m t l

LLX t XLHN chuy n sang cao t c HLD Lu n v n gi đ nh t 25%-30% t ng LLX quy đ i

XLHN th i đi m cu i n m 2014 chuy n sang cao t c HLD ngay t đ u n m 2015 Nh v y,

t ng LLX quy đ i c a tuy n XLHN cu i n m 2014 chuy n sang đo n TP.HCM-Long Thành

Gi đ nh t tr ng LLX các ph ng ti n giao thông đ u n m 2015 cao t c HLD b ng t tr ng LLX t ng ng cu i n m 2014 nghiên c u c a ADB (2008) v d báo nhu c u v n t i trên

tuy n HLD nh Ph l c 4.7

Khi đó, chi ti t LLX quy đ i đ c s d ng đ d báo LLX đo n TP.HCM-Long Thành n m

2015 th hi n chi ti t B ng 4.2

B ng 4.2: T ngăLL ăquyăđ i đo n TP.HCM-Long Thành th i đi măđ u n mă2015

LL ăquyăđ iă ăth iăđi măcu iăn mă2014ăt ă

LHNăchuy năsangăđo nă

Khi đó, LLX quy đ i đ c s d ng đ d báo LLX l u thông trên tuy n XLHN m r ng t

n m 2015 v sau là LLX còn l i c a n m 2014 trên tuy n XLHN sau khi chuy n m t ph n LLX sang cao t c HLD và đ c trình bày chi ti t B ng 4.3

B ng 4.3: T ng LL ăquyăđ i l uăthôngătrênătuy n XLHN m r ng và qua tr m thu phí

XLHN th i đi măđ u n mă2015

iăt ngăthuăphíăgiaoăthông LL ăquyăđ iătuy nă LHNăm ăr ngăth iă đi măđ uăn mă2015ă

đ i l u thông trên tuy n XLHN m r ng và đo n TP.HCM-Long Thành Và k t qu c a d

báo này là t ng LLX quy đ i l u thông vào và ra TP.HCM theo h ng ông-B c t n m

2015 v sau T n m 2015 đ n 2030, t ng LLX quy đ i d báo lu n v n t ng t 30.402.406

(PCU) đ n 43.482.236 (PCU), t ng LLX quy đ i sau n m 2030 không thay đ i và s li u chi

ti t đ c trình bày Ph l c 4.10

D a trên báo cáo th m đ nh hai d án m r ng XLHN và cao t c HLD, t ng LLX quy đ i vào

và ra TP.HCM theo h ng ông-B c là t ng LLX quy đ i d án m r ng XLHN và đo n

TP.HCM-Long Thành T n m 2015 đ n 2030, t ng LLX quy đ i theo d báo hai d án

t ng t 42.484.088 (PCU) đ n 63.129.670 (PCU), sau n m 2030, t ng LLX quy đ i không

thay đ i, và s li u chi ti t đ c trình bày Ph l c 4.10