Các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của các Ngân hàng thương mại Việt Nam Luận văn thạc sĩ 2013

Mô hình nghiên c u..... Quy mô ngân hàng..... Theo đó, thanh khách hàng... Lãi su t th tr ng... Nhóm nhân t ch quan:... TA: Qui mô ngân hàng.

TP H Chí Minh, n m 2013

L I CAM OAN

Tôi tên là Ph m Duy H ng, tác gi Lu n v n th c s kinh t v i đ tài “Các nhân t nh h ng đ n tính thanh kho n c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam” N i dung đ tài là k t qu nghiên c u c a cá nhân, d i s h ng d n c a

PGS.TS Tr ng Quang Thông T t c các d li u, tài li u tham kh o, k t qu nêu

d n trong ph m vi hi u bi t c a tác gi N u có đi u gì sai tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m

Ng i cam đoan

Ph m Duy H ng

M C L C

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC T VI T T T

DANH M C CÁC B NG BI U – HÌNH

C H NG 1 1

M U 1

1.1 Gi i thi u 1

1.2 Lý do hình thành đ tài 1

1.3 M c tiêu nghiên c u 2

1.4 Câu h i nghiên c u 2

1.5 Ph m vi đ i t ng nghiên c u 2

1.6 Ph ng pháp nghiên c u 2

1.7 i m m i c a đ tài 3

1.8 K t c u c a đ tài 3

CH NG 2 5

C S LÝ THUY T, MÔ HÌNH VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 5

2.1 Gi i thi u 5

2.2 C s lý thuy t 5

2.2.1 Khái ni m thanh kho n ngân hàng 5

2.2.2 Nguyên nhân làm phát sinh r i ro thanh kho n ngân hàng 14

2.2.2.1 Nguyên nhân ti n đ 14

2.2.2.2 Nguyên nhân t ho t đ ng 15

2.2.3 Tác đ ng c a r i ro thanh kho n đ n ho t đ ng c a NHTM 16

2.2.4 Các nhân t tác đ ng đ n thanh kho n ngân hàng 16

2.5 Mô hình nghiên c u 19

2.5.1 M t s mô hình nghiên c u v tính thanh kho n c a ngân hàng 19

2.5.1.1 Nghiên c u c a Muhammad Farhan Akhtar, Khizer Ali, Shama

Sadaqad (2011) 19

2.5.1.2 Nghiên c u c a Vodová (2011) 20

2.5.2 Mô hình nghiên c u đ xu t và các gi thuy t 21

2.5.2.1 Mô hình nghiên c u đ xu t 21

2.5.2.2 Gi thuy t c a mô hình 21

2.6 Quy trình nghiên c u 25

2.7 Nghiên c u đ nh l ng 26

2.8 Thu th p d li u 28

2.9 i t ng kh o sát 29

2.10 Ph ng pháp phân tích s li u 30

2.10.1 Ph ng pháp đ a bi n đ c l p vào mô hình h i quy 30

2.10.2 Ki m tra m t s gi đ nh đ i v i mô hình h i quy tuy n tính 31

CH NG 3 33

PHÂN TÍCH D LI U VÀ K T QU NGHIÊN C U 33

3.1 Gi i thi u 33

3.2 Tình hình ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam giai đo n 2005 đ n 2010 33

3.3 Phân tích th ng kê mô t 40

3.4 K t qu mô hình nghiên c u 42

3.5 Ki m tra các gi đ nh h i quy 46

3.5.1 Ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n 46

3.5.2 Ki m tra hi n t ng ph ng sai c a sai s thay đ i 47

3.6 K t qu nghiên c u và nh n đ nh các nhân t nh h ng đ n tính thanh kho n c a các ngân hàng th ng m i 48

3.6.1 K t qu nghiên c u 48

3.6.2 Gi i thích k t qu c a các h s h i quy 48

3.6.2.1 H s h i quy bi n t l t ng d n cho vay / t ng ti n g i t khách hàng (TL/TD) 48

3.6.2.2 H s h i quy bi n t l gi a v n ch s h u ngân hàng / t ng tài s n có

ngân hàng 49

3.6.2.3 H s h i quy bi n qui mô ngân hàng 49

3.7 Th o lu n k t qu 50

CH NG 4 52

K T LU N VÀ KI N NGH 52

4.1 Gi i thi u 52

4.2 Tóm t t k t qu nghiên c u 52

4.3 Ý ngh a c a k t qu nghiên c u 53

4.3.1 T l t ng d n cho vay / t ng ti n g i t khách hàng 54

4.3.2 T l gi a v n ch s h u ngân hàng / t ng tài s n có ngân hàng 54

4.3.3 Quy mô ngân hàng 55

4.4 Các đ xu t 55

4.4.1 i v i Ngân hàng nhà n c 55

4.4.2 i v i ngân hàng th ng m i 56

4.5 Nh ng h n ch và h ng nghiên c u ti p theo 58

4.5.1 Nh ng h n ch c a đ tài 58

4.5.2 H ng nghiên c u ti p theo c a đ tài 58

K T LU N CHUNG 60

TÀI LI U THAM KH O 61

PH L C 63

DANH M C CÁC B NG BI U – HÌNH

Hình 2.1: Mô hình nghiên c u đ xu t

Hình 2.2: Quy trình nghiên c u

Bi u đ 3.1: Tình hình thanh kho n t i ngân hàng Á Châu

Bi u đ 3.3: Tình hình thanh kho n t i ngân hàng u T và Phát Tri n

Bi u đ 3.4: Tình hình thanh kho n t i ngân hàng Hàng H i

C u Long

Bi u đ 3.7: Tình hình thanh kho n t i ngân hàng Ngo i Th ng giai đo n

Bi u đ 3.8: Tình hình thanh kho n t i ngân hàng Nông Nghi p

Bi u đ 3.9: Tình hình thanh kho n t i ngân hàng Quân i

Bi u đ 3.11: Tình hình thanh kho n t i ngân hàng Xu t Nh p Kh u

Bi u đ 3.12: Tình hình thanh kho n t i ngân hàng Sài Gòn

B ng 3.1: Các thông s th ng kê mô t

B ng 3.2: K t qu sau khi ch y mô hình

B ng 3.3 : K t qu sau khi ch y mô hình (Lo i bi n l n 01)

B ng 3.4 : K t qu sau khi ch y mô hình (Lo i bi n l n 02)

B ng 3.5 : K t qu ch y ki m đ nh Wald

B ng 3.7 : Nhân t phóng đ i ph ng sai c a các bi n đ c l p (VIF)

B ng 3.8 : K t qu ch y mô hình h i quy ph

CH NG 1

1.1 Gi i thi u

Trong ch ng này, lu n v n s trình bày t ng quan bài nghiên c u, bao g m: lý

do ch n đ tài, nêu v n đ nghiên c u và câu h i nghiên c u, đ t ra m c tiêu nghiên c u và l a ch n ph ng pháp nghiên c u đ th c thi n m c tiêu nghiên

c u đã nêu.

1.2 Lý do hình thành đ tài

R i ro thanh kho n là r i ro n ng nh t trong các r i ro c a ngân hàng, b i nó

quan đ n s an toàn c a c h th ng ngân hàng

Cu c kh ng ho ng tài chính và suy thoái kinh t toàn c u b t đ u t M t

cu i n m 2007, nh ng th c s bùng n và tác đ ng m nh đ n toàn th gi i, khi các

thanh kho n

H th ng ngân hàng Vi t Nam đã không r i vào vòng xoáy c a cu c kh ng

c nh giác v i r i ro thanh kho n, h n n a, ph i coi đó là công vi c c n đ c quan

đ n tính thanh kho n c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam ” nh m tìm hi u

Vi t Nam và đ a ra cái nhìn rõ ràng h n v v n đ này trong giai đo n hi n nay

T s quan sát và tìm ki m thông tin c a ng i vi t, hi n nay Vi t Nam ch a

đ n tính thanh kho n c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam

Th i gian thu th p d li u: ngày 24/02/2011 Chính ph ra ngh quy t s

11/NQ-CP v nh ng gi i pháp ch y u t p trung ki m ch l m phát, n đ nh kinh t v mô,

đ m b o an sinh xã h i Ngh quy t này quy đ nh t c đ t ng tr ng tín d ng n m

Nghiên c u này s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng ng i vi t ti n hành thu th p s li u d ng b ng cho các bi n đ c l p g m: Quy mô ngân hàng, su t sinh l i trên t ng tài s n ngân hàng, t l t ng n ng n h n / v n ch s h u ngân hàng, t l t ng d n cho vay / t ng ti n g i t khách hàng và t l gi a v n ch s

Nam d a trên báo cáo tài chính t n m 2005 đ n 2010

Sau khi thu th p đ d li u, ta s d ng mô ch y h i quy cho t t c d li u

tác đ ng c a các nhân t đ n tính thanh kho n c a các các ngân hàng th ng m i

Akhtar, Khizer Ali, Shama Sadaqad (2011) đ ng d ng nghiên c u các nhân t

nh h ng t i tính thanh kho n trong ngân hàng th ng m i t i Vi t Nam

V n d ng mô hình kinh t l ng vào th c t , trên c s mô hình đã xây

tham kh o và ph n ph l c đ c trình bày theo th t sau :

Ch ng 1: M đ u

Ch ng 2: C s lý thuy t, mô hình và ph ng pháp nghiên c u

CH NG 2

2.1 Gi i thi u

Ch ng 1 trình bày t ng quan v n i dung nghiên c u bao g m gi i thi u s l c

v vai trò, v trí c a thanh kho n trong ho t đ ng c a các ngân hàng, lý do hình thành đ tài, m c tiêu nghiên c u, đ i t ng và ph m vi nghiên c u, ý ngh a th c

ti n c a đ tài Ch ng 2 này s gi i thi u v c s lý thuy t, mô hình và ph ng pháp nghiên c u g m các ph n chính sau: khái ni m thanh kho n ngân hàng; nguyên nhân d n t i r i ro thanh kho n; tác đ ng c a r i ro thanh kho n đ n ho t

đ ng ngân hàng; các nhân t tác đ ng đ n thanh kho n ngân hàng; tóm t t m t s

mô hình nghiên c u v các nhân t nh h ng đ n tính thanh kho n c a ngân hàng,

đ a ra mô hình nghiên c u, trình bày cách th c thu th p d li u và x lý d li u đã

đ c thu th p

2.2 C s lý thuy t

2.2.1 Khái ni m thanh kho n ngân hàng

s t ng lên c a tài s n và thanh toán các kho n n khi đ n h n là đi m c c k quan

tr ng đ i v i s t n t i c a b t k ngân hàng nào”

Theo Rose (2001) đ nh ngh a “Thanh kho n ngân hàng là vi c ngân hàng có th có

đ c nh ng kho n v n kh d ng v i chi phí th p đúng t i th i đi m ngân hàng có nhu c u” i u này g i ý r ng, ngân hàng có tính thanh kho n t t khi ngân hàng có

chóng huy đ ng v n thông qua con đ ng vay n hay bán tài s n Theo đó, thanh

khách hàng Trên th c t , các v n đ v thanh kho n c a khách hàng th ng chuy n

v phía ngân hàng N u khách hàng thi u h t v n trong thanh kho n, h có th th c

hi n vay v n ngân hàng ho c rút ti n kh i tài kho n ti n g i C hai đi u này đ u

kho n c a ngân hàng theo cung c u nh sau:

C u thanh kho n đ c t o thành b i các nhân t chính sau:

th ng xuyên, t c th i và vô đi u ki n; bao g m t t c các lo i thu c ti n

g i không k h n, ti n g i phát hành sec, ti n g i có k h n có th rút tr c

h n, ti n g i có k h n thanh toán khi đ n h n, thanh toán k phi u, trái

v mà ngân hàng cam k t cho vay ây là các quan h tín d ng mà ngân

khi kho n vay đ n h n, s d ng h n m c tín d ng hay th c hi n cam k t tín

d ng

- Các kho n ti n vay đ n h n ph i tr : đây là quan h tín d ng trên th tr ng

ti n t bao g m hoàn tr ti n vay t các ngân hàng khác, t ngân hàng trung

ng và các th a thu n mua l i

- Chi phí ho t đ ng và tr thu : bao g m các chi phí liên quan đ n chi phí ho t

đ ng, nh chi ti n l ng, ti n th ng, b o hi m xã h i, công tác phí, mua

s m tài s n, chi s d ng d ch v c a các đ n v khác, chi tr thu các lo i

- Thanh toán c t c cho c đông: bao g m chi tr c t c cho t t c các lo i c phi u do ngân hàng phát hành

- Trong c u thanh kho n, có hai b ph n quan tr ng đ i v i ngân hàng ó là nhu c u rút ti n và nhu c u vay ti n c a khách hàng Lo i th nh t g n li n

v i ti n ngân hàng huy đ ng đ c, lo i th hai g n li n v i vi c t o nên tài

c u v thanh kho n S khác bi t v k h n c a các dòng ti n vào (cung thanh kho n) và dòng ti n ra (c u thanh kho n) t o nên s khác bi t v cung

c u thanh kho n

Cách th c mà ngân hàng áp d ng đ qu n lý c u thanh kho n có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i s an toàn c a h th ng Sau đây là m t s n i dung chính:

đ nh t n xu t và đ l n trong thay đ i nhu c u thanh kho n

- Phân tích và đ nh l ng nhu c u thanh kho n đ i v i t ng lo i ti n g i, t ng

đoán nhu c u thanh kho n d a trên phân tích các dòng ti n rút ra k tr c và

có tính đ n nh ng thay đ i có th x y ra k này K tính có th là hàng ngày,

Xác đ nh cung thanh kho n:

Qu n lý thanh kho n t phía tài s n - chi n l c d tr : ngân hàng ph i duy trì

t hai phía: phía tài s n và phía ngu n v n (ho c t hai cách: duy trì d tr và

c u thanh kho n t phía tài s n thông qua hình th c d tr Quan đi m này cho

r ng duy trì duy trì thanh kho n c a các tài s n thông qua qu n lý tài s n, có th cung c p thanh kho n Trên khía c nh r i ro đi u đó có ngh a là ngân hàng c n

t o nên tài s n phù h p v th i gian, kh i l ng và c u trúc c a ngu n

Qu n lý thanh kho n t phía tài s n - chi n l c d tr thanh kho n bao g m:

- Duy trì ngân qu v i quy mô và c u trúc thích h p

- Phân tích thanh kho n c a tài s n thông qua kh n ng chuy n tài s n thành ngân qu

- L a ch n danh m c tài s n phù h p v i đi u ki n c th c a t ng ngân hàng

thông qua d đoán nhu c u thanh kho n s p t i

- i u ch nh tính thanh kho n c a tài s n b ng cách thay đ i c u trúc k h n

c a tài s n, ho c t o th tr ng cho tài s n, nh m thay đ i tính thanh kho n

c a tài s n

Phân tích ngân qu :

ngân qu : ti n m t trong két, ti n g i t i NHNN và các t ch c tín d ng khác N u m t khách hàng có ti n g i ti t ki m t i ngân hàng, r t đ n

gi n ngân hàng s xu t qu ti n m t đ chi tr ; n u m t khách hàng có s

d trên tài kho n ti n g i thanh toán, ký séc ho c y nhi m chi đ tr cho khách hàng t i ngân hàng khác thì ngân hàng s s d ng ti n g i t i NHNN ho c ti n g i t các t ch c tín d ng đ tr … n u m t khách hàng có nhu c u thanh toán song ch a có ho c ch a đ ti n, ngân hàng có

th cho vay (sau khi th m đ nh và đ c c p tín d ng) đ khách hàng thanh toán Vi c cho vay có th d i hình th c b ng ti n m t ho c

đ ng này di n ra hàng ngày t i ngân hàng giúp cho khách hàng th c hi n các ho t đ ng thanh toán và đ u t k p th i

(m t ph n d tr c a ngân hàng) bao g m nh ng tài s n thanh kho n nh t

t ng ti n g i, vay, thu n , ch ng khoán do ngân hàng n m gi đ n h n

vay, đ u t … ngân qu gia t ng ho c suy gi m có th do y u t khách

quan nh th i v , chu k kinh doanh và thu nh p c a khách hàng, thay

đ i trong các quy đ nh c a c quan qu n lý, ho c h th ng … ho c do ngân hàng quy t đ nh theo chi n l c d tr mà ngân hàng theo đu i Gia

t ng ngân qu (coi nh các đi u ki n khác không đ i) s làm gi m thu

ngân hàng ph i theo đu i

D tr khác ngoài ngân qu :

n ng sinh l i c a ngân hàng Khi th tr ng trái phi u chính ph phát

Chính ph tr thành lo i tài s n có ít r i ro và có kh n ng chuy n đ i cao và sinh l i h n ngân qu Lo i tài s n này đ c x p vào lo i tài s n

“đ m” gi a ngân qu và tín d ng

đ u t thông qua l a ch n k h n Các kho n chi t kh u (th ng phi u có

ch t l ng) có th tái chi t kh u v i chi phí th p, các kho n tín d ng có

ch t l ng cao s p mãn h n, ho c d bán, các kho n tín d ng có nhi u k

h n n nh … đ u làm t ng tính l ng c a tài s n

c l ng cung thanh kho n t phía tài s n

duy trì tài s n thanh kho n m t cách thích h p vì tài s n càng thanh kho n thì

m c sinh l i càng th p Ngân hàng c n n m gi m t ph n tài s n thanh kho n đ đáp ng nhu c u c n thi t nh d tr b t bu c, chi tr ti n lãi cho

“d phòng” trong nh ng tr ng h p đ t bi n nhu c u rút ti n g i c a khách hàng Và tr ng h p th ba là tài s n thanh kho n đ c duy trì nh m m c đích “t n công” - cho vay nóng trong tr ng h p c n thi t

đ ng s n đang sôi đ ng, b t đ ng s n có kh n ng thanh kho n cao và ng c

l i; khi NHNN n i l ng chính sách ti n t , th ng phi u có th d dàng đ c

th ng xuyên phân tích và đ nh l ng tính thanh kho n c a m i tài s n là

h p cho t ng th i k Ngân hàng c ng xác đ nh t ng tài s n thanh kho n c n

n m gi thông qua phân tích nhu c u thanh kho n Th i gian đáo h n c a tài

nhu c u chi tr (c u thanh kho n)

Chi n l c d tr và kh n ng sinh l i

Chi n l c d tr c a ngân hàng, duy trì ngân qu và tài s n thanh kho n khác,

ph i cân nh c gi a thu nh p ph i t b trong hi n t i đ duy trì thanh kho n v i chi phí có th b ra trong t ng lai đ mua thanh kho n Cân nh c này ph i d a trên phân tích và đ nh l ng nhu c u thanh kho n và kh n ng cung ng thanh kho n hi n t i và t ng lai thông qua tính thanh kho n c a tài s n

Qu n lý cung thanh kho n t phía ngu n – chi n l c huy đ ng

V i s phát tri n c a th tr ng các công c n , các ngân hàng có th phát tri n

vi c huy đ ng đ đáp ng nhu c u thanh kho n

Phân tích các nhân t nh h ng đ n th i gian và chi phí huy đ ng

- Các bi n pháp đáp ng nhu c u thanh kho n t phía bên ngu n ph thu c r t nhi u vào chi phí và th i gian huy đ ng, t c là ph thu c vào s phát tri n

c a th tr ng ngu n Hàng lo t các nhân t , t chính sách n đ nh v mô c a Chính ph và ngân hàng trung ng, s phát tri n và c nh tranh c a các ngân hàng và các trung gian tài chính khác trong n c, khu v c và qu c t , đ

- Nhìn chung các ngân hàng đ u thi t l p m t chính sách huy đ ng và s d ng sao cho các dòng ti n vào đ u đ n s đáp ng nhu c u đ u t và tín d ng d

kh n là s không phù h p v quy mô và k h n c a các dòng ti n vào v i

ti n là m t n i dung quan tr ng trong ho t đ ng c a ngân hàng Khi chuy n

gia t ng kh n ng sinh l i Tuy v y, ngân hàng c ng có th gánh ch u r i ro lãi su t và r i ro thanh kho n Do s không phù h p v k h n c a ngu n và tài s n, ngân hàng ph i cân nh c v vi c gi nhi u tài s n thanh kho n h n

su t th ng th p nh t trong khung lãi su t cho vay

n i m ng v i nhau và có th cho vay s ti n t m nhàn r i Lãi su t th tr ng

liên ngân hàng th ng ch cao h n lãi su t c a ngân hàng trung ng, th t c

ngân hàng t m th i th a d tr , vi c cho vay s mang l i thu nh p cao h n

su t c a các gi y n này th ng cao h n ti n g i ti t ki m cùng k h n

nh ng l i có th i gian huy đ ng t ng đ i nhanh Lo i gi y n này th ng

t ng tính h p d n c a các gi y n , nhi u ngân hàng đã tìm cách thi t l p l i

th tr ng mua bán các lo i gi y n

- Ngân hàng có th t ng lãi su t ti n g i đ c nh tranh v i các ngân hàng khác

c n v n v i chi phí cao

nhi u lo i hình ti n g i và d ch v kèm theo, t ng ti n ích cho khách hàng,

k ây là chi n l c đáp ng nhu c u thanh kho n b ng chính c u trúc ngu n

So sánh cung thanh kho n t bên tài s n và bên ngu n v n các ngân hàng

th ng m i ph i cân nh c kh n ng huy đ ng v n nhanh (v i các đi u ki n

v lãi su t, th ph n, m ng l i …) và vi c n m gi tài s n thanh kho n N u chi phí c h i c a vi c n m gi tài s n thanh kho n l n h n chi phí huy đ ng nhanh, các ngân hàng có xu h ng đáp ng nhu c u thanh kho n b ng huy

đ ng, là đáp ng nhu c u thanh kho n t phía bên ngu n

Tr ng thái c a thanh kho n ngân hàng là gì?

thái thanh kho n ròng c a ngân hàng t i b t c th i đi m nào Khi c u v thanh kho n c a ngân hàng v t quá cung thanh kho n, nhà qu n lý ph i đ i m t v i tình

tr ng thâm h t thanh kho n, lúc này nhà qu n lý ph i quy t đ nh xem v n thanh

th i đi m nào đó, t ng cung thanh kho n v t quá t ng c u thanh kho n, tình tr ng

th ng d thanh kho n xu t hi n và nhà qu n lý ph i xem xét vi c đ u t có hi u qu

đ đáp ng các yêu c u thanh kho n trong t ng lai

Tóm l i, ta có th cô đ ng b n ch t c a thanh kho n trong ngân hàng trong hai n i dung sau:

d thanh kho n

 Gi a tính thanh kho n và kh n ng sinh l i có s đánh đ i Ngân hàng càng

sinh l i d tính c a nó càng th p (các y u t khác không đ i)

Các r i ro lãi su t, t giá, tín d ng … có th đe d a đ n kh n ng thanh toán

cu i cùng c a ngân hàng nh ng r i ro thanh kho n là v n đ th ng xuyên x y ra

đ i v i ho t đ ng ngân hàng Vì v y, m t trong nh ng nhi m v hàng đ u đ i v i nhà qu n lý ngân hàng là đ m b o kh n ng thanh toán m t cách th ng xuyên, liên

t c và đ y đ

M t ngân hàng đ c coi là thanh kho n n u có kh n ng ti p c n đ y đ v i các ngu n thanh kho n m t cách t c th i, t i m c chi phí h p lý vào th i đi m có

 Có s n trong tay m t l ng tài s n c n thi t (l ng tài s n d tr thanh kho n bên tài s n có)

 Ho c là ph i có kh n ng đi vay hay huy đ ng t c th i đ c ngu n v n thanh kho n hay bán đ c các tài s n thu c bên tài s n có

tài chính đ i v i ngân hàng và h u qu ti p đ n có th là:

 M t d n nh ng ng i g i ti n truy n th ng

 Bu c ph i chuy n hóa nh ng tài s n có thanh kho n ti n do thi u h t

ti n m t

 Ti p c n v i th tr ng ti n t đ t ng v n v i nh ng đi u ki n kh c khe h n: Ví d nh ph i có tài s n th ch p, ch u m c lãi su t cao …

và có th b t ch i cho vay

T t c nh ng bi u hi n này cho th y ngân hàng đang m t d n kh n ng

thanh kho n và đang ti n đ n b v c phá s n

Ngày nay, th tr ng ti n t phát tri n v i nhi u công c phong phú, đa d ng, ti n

d ng và hi u qu Chính vì v y nhi u ngân hàng cho r ng có th đi vay đ c m t

thi t, do đó đã xem nh vi c duy trì m t l ng tài s n thanh kho n nh m đáp ng nhu c u thanh kho n th ng xuyên c a ngân hàng

2.2.2 Nguyên nhân làm phát sinh r i ro thanh kho n c a ngân hàng

2.2.2.1 Nguyên nhân ti n đ :

Có ba nguyên nhân chính khi n ngân hàng đ i m t v i r i ro thanh kho n th ng xuyên là:

Nguyên nhân th nh t: Ngân hàng huy đ ng và vay v n v i th i h n ng n, và c

tu n hoàn chúng đ s d ng cho vay v i th i h n dài h n Do đó, nhi u ngân hàng

ph i đ i m t v i r i ro không trùng kh p v m t th i h n đ n h n gi a tài s n có và tài s n n Th c t là ngân hàng th ng có m t t l đáng k tài s n n , có đ c đi m

là ph i đ c hoàn tr t c th i n u ng i g i có nhu c u, nh ti n g i không k h n,

ti n g i có k h n có th rút tr c h n … Vì v y, ngân hàng luôn ph i s n sàng thanh kho n

Nguyên nhân th hai: S nh y c m c a tài s n tài chính tr c nh ng thay đ i v

lãi su t Khi lãi su t t ng, nhi u ng i g i ti n s rút ti n ra ti m ki m n i g i khác

có m c lãi su t cao h n Nh ng ng i có nhu c u tín d ng s hoãn l i, ho c rút h t

s d h n m c tín d ng v i lãi su t th p đã th a thu n Nh v y, vi c thay đ i lãi

su t nh h ng đ n dòng ti n g i c ng nh dòng ti n vay và cu i cùng là đ n thanh kho n c a ngân hàng Ngoài ra lãi su t thay đ i s nh h ng đ n th giá c a các tài

s n mà ngân hàng đem bán đ t ng thanh kho n, và tr c ti p nh h ng đ n chi phí

đi vay trên th tr ng ti n t c a ngân hàng

Nguyên nhân th ba: Ngân hàng luôn ph i đáp ng nhu c u thanh kho n m t cách

hoàn h o Nh ng tr c tr c v thanh kho n s làm suy gi m ni m tin c a công chúng vào ngân hàng Gi s m t bu i sáng các qu y chi tr ti n hay các máy tr ti n t

đ ng c a ngân hàng đóng c a v i lý do là thi u ti n m t t m th i, và không th thanh toán các t séc chuy n đ n c ng nh nh ng kho n ti n g i đ n h n thì ngân hàng đó có nhi u kh n ng, đang đ ng tr c nguy c phá s n và n u có v c l i

đ c thì m t ph n nào đó gi m b t lòng tin g i ti n c a khách hàng M t trong

nh ng vi c quan tr ng đ i v i nhà qu n lý ngân hàng là luôn liên h ch t ch v i

Nguyên nhân bên tài s n n : R i ro thanh kho n có th phát sinh b t c lúc nào

khi nh ng ng i g i ti n th c hi n rút ti n đ t ng t, bu c ngân hàng ph i đi vay b sung ho c bán b t tài s n thanh kho n đ đáp ng nhu c u thanh kho n Trong t t

c các nhóm tài s n n , ti n m t là ph ng ti n đ u tiên và tr c ti p đ đáp ng nhu

c u thanh kho n Nh ng ti n m t là tài s n không đem l i thu nh p lãi cho ngân hàng, do đó các ngân hàng có xu h ng gi m t i thi u tài s n d ng này t ng thu nh p, các ngân hàng ph i đ u t ti n vào các tài s n ít thanh kho n h n ho c

nh ng tài s n có th chuy n hóa thành ti n, nh ng chi phí đ chuy n hòa thành ti n ngay l p t c v i các tài s n khác nhau thì khác nhau Khi ph i bán m t tài s n ngay

l p t c thì giá c a nó có th th p h n r t nhi u so v i tr ng h p có th i gian đ tìm

ki m ng i mua và th ng l ng v giá K t qu là m t s tài s n ch có th chuy n hóa thành ti n ngay l p t c t i m c giá bán r t th p, do đó có th đe d a đ n kh

n ng thanh toán cu i ngày c a ngân hàng Ngoài thanh lý tài s n ngân hàng có th tìm ki m các ngu n v n b sung thông qua vi c vay trên th tr ng ti n t

Nguyên nhân bên tài s n có: R i ro thanh kho n phát sinh liên quan đ n các cam

k t tín d ng M t cam k t tín d ng, cho phép ng i vay ti n đ c quy n rút ti n b t

c lúc nào trong th i h n c a nó, mi n là h tuân th các đi u ki n, đi u kho n trong cam k t đó Khi m t cam k t tín d ng đ c ng i vay th c hi n, thì ngân hàng ph i đ m b o có đ ti n ngay t c th i đ đáp ng nhu c u c a khách hàng, n u không ngân hàng s đ i m t v i r i ro thanh kho n T ng t nh bên tài s n n , đ đáp ng nhu c u bên tài s n có, ngân hàng có th gi m s d ti n m t, chuy n hóa các tài s n có khác thành ti n m t, ho c đi vay các ngu n v n b sung trên th

tr ng ti n m t

2.2.3 Tác đ ng c a r i ro thanh kho n đ n ho t đ ng c a NHTM

a) Tác đ ng c a r i ro thanh kho n đ n m i NHTM riêng l :

Làm s t gi m l i nhu n và uy tín c a ngân hàng (do chi phí huy đ ng t ng

đ ng th i ph i c t gi m ngu n cung tín d ng)

Trong m t s tr ng h p có th d n đ n s phá s n và s p đ c a ngân hàng b) Tác đ ng c a r i ro thanh kho n đ n h th ng ngân hàng và n n kinh t :

kéo theo s rút ti n hàng lo t các ngân hàng khác và lúc này kéo theo s s p

đ c a toàn h th ng ch không ch c a m t ngân hàng riêng l

T ng tr ng c a n n kinh t b gi m sút

2.2.4 Các nhân t tác đ ng đ n thanh kho n ngân hàng

Thanh kho n luôn đóng vai trò đ c bi t đ i v i ho t đ ng c a các ngân hàng th ng

m i Khi m t ngân hàng th ng m i suy gi m v thanh kho n nó có th d n t i s

s p đ c a c h th ng ngân hàng Do đó, c n ph i xác đ nh đ c các nhân t nh

làm gia t ng r i ro thanh kho n Các nhân t này có th đ c chia ra làm hai nhóm: Nhóm nhân t khách quan và nhóm nhân t ch quan, tùy theo đi u ki n c th c a

t ng ngân hàng mà hai nhóm nhân t này có nh ng nh h ng khác nhau đ n tính thanh kho n c a t ng ngân hàng th ng m i

Nhóm nhân t khách quan:

Môi tr ng v kinh t , chính tr và xã h i: Ngân hàng th ng m i là m t t ch c trung gian tài chính làm c u n i gi a khu v c ti t ki m v i khu v c đ u t c a n n kinh t , do v y nh ng bi n đ ng c a môi tr ng kinh t , chính tr và xã h i có nh ng

nh h ng không nh đ n ho t đ ng c a các ngân hàng N u môi tr ng kinh t , chính tr và xã h i n đ nh s t o đi u ki n thu n l i cho ho t đ ng c a các ngân hàng

th ng m i, vì đây c ng là đi u ki n làm cho quá trình s n xu t c a n n kinh t đ c

m i đ c đ m b o Ng c l i, khi môi tr ng kinh t , chính tr và xã h i tr nên b t

n thì l i là nh ng nhân t b t l i cho ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i nh nguy c n quá h n, n x u gia t ng làm gi m thanh kho n c a các ngân hàng th ng

m i

Nhóm nhân t liên quan đ n thu nh p, nhu c u chi tiêu c a khách hàng nh tính th i

v trong s n xu t và tiêu dùng, m c thu nh p và h s ti t ki m, m t đ dân s và doanh nghi p, s đa d ng khách hàng ti n g i, ti n vay …

Nhóm nhân t c nh tranh trên đ a bàn gi a các trung gian tài chính nh chính sách lãi

h ng đ n c u thanh kho n c a m i ngân hàng

Nhóm nhân t t o ra s ho ng lo n trong khách hàng g i ti n nh b t n chính tr , tham nh ng trong h th ng tài chính, tin đ n th t thi t, các kho n cho vay x u d n

đ n m t kh n ng thanh toán c a m t ngân hàng lan sang các ngân hàng khác …

Cu i cùng là chính sách v mô c a Chính ph và Ngân hàng nhà n c, s phát tri n

và c nh tranh c a các ngân hàng và các trung gian tài chính khác trong n c, khu v c

và qu c t , đ nh y c m c a ti n g i v i lãi su t, m ng l i ngân hàng … tác đ ng

đ n kh n ng huy đ ng ngu n v n

Nhóm nhân t ch quan:

Nhóm nhân t ch quan đ c bàn đ n chính là các nhân t bên trong n i b c a chính các ngân hàng th ng m i nh các nhân t v n ng l c tài chính, kh n ng qu n tr

đi u hành, ng d ng ti n b công ngh , trình đ và ch t l ng c a lao đ ng

- N ng l c tài chính c a m t ngân hàng th ng m i th ng đ c bi u hi n tr c h t

là qua kh n ng m r ng ngu n v n ch s h u, vì v n ch s h u th hi n s c m nh tài chính c a m t ngân hàng Ti m l c v v n ch s h u nh h ng t i quy mô ho t

đ ng c a ngân hàng nh : kh n ng huy đ ng và cho vay v n, kh n ng đ u t tài chính và trình đ trang b công ngh Ngoài ra còn đ c bi u hi n qua m t s ch tiêu

nh : H s an toàn v n, su t sinh l i trên t ng tài s n, t l t ng d n trên t ng ti n

g i t khách hàng, t l t ng n ph i tr trên v n ch s h u ngân hàng, t l gi a

v n ch s h u ngân hàng và t ng tài s n có ngân hàng …

- N ng l c qu n tr , đi u hành là nhân t ti p theo nh h ng đ n thanh kho n c a các ngân hàng N ng l c qu n tr đi u hành tr c h t là ph thu c vào c c u t ch c b máy qu n lý, trình đ lao đ ng và tính h u hi u c a c ch đi u hành đ có th ng phó t t tr c nh ng di n bi n c a th tr ng Ti p theo n ng l c qu n tr , đi u hành còn có th đ c ph n ánh b ng kh n ng gi m thi u r i ro thanh kho n, nâng cao kh

n ng t ch đ i v i v n đ thanh kho n

- Chính sách phát tri n c a ngân hàng trong giai đo n ti p theo: u tiên kh n ng sinh

l i hay u tiên cho m c đ an toàn trong thanh kho n b i vì tài s n càng thanh kho n thì t l sinh l i càng th p

th c hi n các ho t đ ng thanh toán và đ u t k p th i nh ng l i có chi phí c h i cao

đ nh gia t ng ho c gi m ngân qu theo chi n l c d tr mà ngân hàng theo đu i

- Chính sách huy đ ng và s d ng v n c a ngân hàng: nhìn chung các ngân hàng đ u thi t l p m t chính sách huy đ ng và s d ng sao cho các dòng ti n vào đ u đ n s đáp ng nhu c u tín d ng và đ u t d ki n, đ ng th i duy trì thanh kho n m c c m thi t

2.5 Mô hình nghiên c u

2.5.1 M t s mô hình nghiên c u v tính thanh kho n c a ngân hàng

này làm hai lo i, đó là các y u t ch quan và các y u t khách quan Trong nghiên

Bài nghiên c u này tìm hi u tính thanh kho n c a các ngân hàng th ng m i truy n

th ng và các ngân hàng th ng m i H i giáo t i Pakistan Bài nghiên c u s d ng

Trong đó:

: là tính thanh kho n c a ngân hàng (Ti n m t / t ng tài s n ngân hàng)

X 1: Quy mô ngân hàng (Logarit c a t ng tài s n ngân hàng)

X2: Su t sinh l i trên t ng tài s n ngân hàng (l i nhu n t ho t đ ng kinh doanh / t ng tài s n ngân hàng)

X3: V n l u đ ng ròng (chênh l ch gi a tài s n ng n h n và n ng n h n c a ngân hàng) / t ng tài s n

X4: H s an toàn v n c a ngân hàng đ c tính b ng ((v n c p 1 + v n c p 2) / tài s n r i ro có tr ng s )

X5: Su t sinh l i trên v n ch s h u ngân hàng (l i nhu n sau thu ngân

K t qu nghiên c u: cho th y có m i quan h d ng và m nh gi a tính thanh kho n c a ngân hàng v i các bi n đ c l p: Quy mô ngân hàng, v n l u đ ng ròng

v n và su t sinh l i trên t ng tài s n ngân hàng c ng có t ng quan d ng v i các ngân hàng nh ng tác đ ng không đáng k Bi n su t sinh l i trên v n ch s h u ngân hàng không có m i quan h trong bài nghiên c u

2.5.1.2 Nghiên c u c a Vodová (2011)

xác đ nh m c đ tác đ ng c a các nhân t đ n tính thanh kho n c a các các ngân

i m m i trong nghiên c u c a tác gi so v i các nghiên c u tr c đây là ngoài các

h s tài chính đ c tính t báo cáo tài chính c a các ngân hàng, tác gi còn đ a thêm bi n v mô nh l m phát, t l th t nghi p, t c đ t ng tr ng GDP h ng n m

và bi n gi cho kh ng kho ng tài chính vào trong nghiên c u Trong mô hình nghiên c u tác gi c ng s d ng 4 công th c tính đ i v i bi n ph thu c là tính thanh kho n c a ngân hàng th ng m i và so sánh các k t qu nghiên c u v i nhau,

c th nh sau:

L1 = (Ti n + các kho n t ng đ ng ti n) / T ng tài s n

L2 = (Ti n + các kho n t ng đ ng ti n) / (Ti n g i + ti n vay ng n h n) L3 = D n vay / T ng tài s n

L4 = D n vay / (Ti n g i + các kho n huy đ ng ng n h n khác)

CAP: T l V n ch s h u / t ng tài s n có c a ngân hàng

NPL: T l n x u / t ng d n c a ngân hàng

ROE: Su t sinh l i trên v n ch s h u c a ngân hàng

TOA: Logarit c a t ng tài s n ngân hàng

còn l i)

INF: T l l m phát h ng n m

IRB: Lãi su t giao d ch liên ngân hàng

IRL: Lãi su t cho vay

IRM: Chênh l ch gi a lãi su t cho vay và lãi su t ti n g i

MIR: Lãi su t theo chính sách ti n t

UNE: T l th t nghi p

quan d ng và khá m nh v i các bi n nh t l v n ch s h u / t ng tài s n có c a ngân hàng; lãi su t cho vay; t l n x u / t ng d n c a ngân hàng và lãi su t giao

d ch liên ngân hàng Ng c l i bi n gi cho kh ng ho ng tài chính; t l l m phát

thanh kho n c a ngân hàng Bi n quy mô ngân hàng, t l th t nghi p, ROE, lãi

su t theo chính sách ti n t thì h u nh không có tác đ ng m t cách rõ r t đ n tính thanh kho n ngân hàng trong c 4 mô hình h i quy

Nh v y, qua m t s nghiên c u liên quan, cho th y m t s bi n có th tác

đ ng đ n tính thanh kho n c a ngân hàng là:

(1) Quy mô ngân hàng, h s n x u ngân hàng

t ng tr ng, không ph n ánh chính xác th c t và ch a th ng nh t Vì v y m t s

bi n không th thu th p đ c chính xác nh n x u ngân hàng, h s t l an toàn

v n c a ngân hàng, t l t ng v n đ u t c a ngân hàng ra bên ngoài

T c s lý thuy t v thanh kho n ngân hàng, t tình hình th c t và k t h p v i

ngân hàng có trên th gi i V i m c tiêu nghiên c u đã xác đ nh, mô hình nghiên

c u đ ngh nh sau:

Hình 2.1: Mô hình nghiên c u đ xu t 2.5.2.2 Gi thuy t c a mô hình

Tính thanh kho n c a ngân hàng (LIQUID): Tính thanh kho n c a ngân hàng là

Su t sinh l i trên t ng tài s n ngân

Vi t Nam, th tr ng ch ng khoán ch phát tri n m c s khai nên ch có m t s ngân hàng có c phi u niêm y t trên sàn ch ng khoán, đ ng ngh a v i vi c ch có

m t s ít ngân hàng có có s li u giá tr th tr ng Tham kh o nghiên c u c a

hàng b ng logarit c s 10 c a t ng tài s n có c a ngân hàng Vi c đi u ch nh này

s làm bi n có giá tr r t l n v giá tr t ng đ ng v i các bi n khác trong mô hình Thông th ng, khi các ngân hàng Vi t Nam có quy mô t ng tài s n l n s có tác

đ ng tích c c đ n tính thanh kho n c a ngân hàng đó

Công th c tính:

Qui mô ngân hàng (TA) = log(T ng tài s n)

Gi thuy t H1: Quy mô ngân hàng có tác đ ng d ng lên tính thanh kho n c a

ngân hàng, ngh a là khi t ng quy mô s làm t ng tính thanh kho n c a ngân hàng

Su t sinh l i trên t ng tài s n ngân hàng (ROA): Su t sinh l i trên t ng tài s n

ngân hàng (ROA) th hi n hi u su t qu n lý tài s n c a ngân hàng Công th c tính

nh sau:

L i nhu n sau thu

Su t sinh l i trên t ng tài s n ngân hàng (ROA) =

T ng tài s n ngân hàng

Gi thuy t H2: Su t sinh l i trên t ng tài s n ngân hàng (ROA) có tác đ ng d ng

đ n tính thanh kho n c a ngân hàng, ngh a là su t sinh l i trên t ng tài s n càng cao

s càng làm t ng tính thanh kho n c a ngân hàng

T l t ng n ng n h n / v n ch s h u ngân hàng (TSD/E): Bi n t l t ng n

c a ngân hàng Công th c tính nh sau:

T ng n ng n h n ph i tr

TSD/E =

Gi thuy t H3: T l t ng n ph i tr ng n h n / v n ch s h u ngân hàng có tác

đ ng ng c đ i v i tính thanh kho n c a ngân hàng, ngh a là khi t l t ng n ph i

tr ng n h n / v n ch s h u ngân hàng cao s làm gi m tính thanh kho n c a ngân hàng

T l t ng d n cho vay / t ng ti n g i t khách hàng (TL/TD): Công th c tính

ch tiêu này đ c ng i vi t áp d ng trong bài nghiên c u nh sau:

TL/TD =

T ng ti n g i khách hàng

Gi thuy t H4: T l t ng d n cho vay / t ng ti n g i t khách hàng có tác đ ng

ng c đ i v i tính thanh kho n c a ngân hàng, ngh a là khi t l này cao s làm

gi m tính thanh kho n c a ngân hàng

T l gi a v n ch s h u ngân hàng và t ng tài s n có ngân hàng (E/TA): T

l gi a v n ch s h u và t ng tài s n có ngân hàng cao th ng ch ng t ngân hàng

đó có n ng l c tài chính và tính thanh kho n t t Công th c tính nh sau:

E/TA =

T ng tài s n có ngân hàng

Gi thuy t H5: T l gi a v n ch s h u và t ng tài s n có ngân hàng có tác đ ng

d ng lên tính thanh kho n c a ngân hàng, ngh a là khi t ng t l này s làm t ng tính thanh kho n c a ngân hàng

Trên c s s li u thu th p đ c, bài nghiên c u s d ng ph ng pháp h i quy bình ph ng bé nh t đ nghiên c u m i quan h gi a các bi n thu th p đ c

T k t qu kh o sát các nghiên c u tr c, đ tài đ xu t mô hình nghiên c u

đ i v i d li u thu th p t i Vi t Nam nh sau:

LIQUID = + 1 TA + 2 E/TA + 3 ROA + 4 TSD/E + 5 TL/TD +

Trong đó:

TA: Qui mô ngân hàng

ROA: Su t sinh l i trên t ng tài s n ngân hàng

xác đ nh các nhân t nh h ng đ n tính thanh kho n c a ngân hàng, c ng

nh m c đ nh h ng c a t ng bi n, bài nghiên c u s d ng ph ng pháp h i quy

2.6 Quy trình nghiên c u

V i m c tiêu nghiên c u nh m:

th ng m i Vi t Nam giai đo n t 2005 đ n 2010

2.7 Nghiên c u đ nh l ng

Bài nghiên c u s d ng ph ng pháp thu th p s li u s c p báo cáo tài chính

đ n tính thanh kho n c a ngân hàng t i nhi u n n kinh t đ ti n hành tính toán trên s li u thu th p t i Vi t Nam nh : Bi n quy mô ngân hàng, su t sinh l i trên

t ng tài s n ngân hàng, t l t ng n ph i tr ng n h n / v n ch s h u ngân hàng

và t l t ng d n cho vay / t ng ti n g i t khách hàng Trên c s s li u thu

th p đ c, bài nghiên c u s d ng ph ng pháp h i quy bình ph ng bé nh t (OLS) đ nghiên c u m i quan h gi a các bi n thu th p đ c

thông tin c a bi n đ c l p mà ta có đ c

Ph ng pháp bình ph ng nh nh t (OLS) là m t th thu t toán h c đ c s

gi n nh t là: Yi=b0+b1Xi+ i

Chênh l ch gi a giá tr th c t Yi và giá tr c l ng b ng ph n d i

M i quan h này đ c trình bày nh sau:

Yi=b0+b1Xi+ i

giá tr Yi và là nh nh t Vì v y, m c đích c a ph ng pháp OLS là t i thi u hóa t ng 12, 22 và 32 Ngha là chúng ta ph i tìm ra đ c giá tr và sao

sát nh t

N u hàm h i qui m u phù h p t t v i các s li u quan sát thì RSS ti n v 0

N u t t c các giá tr quan sát c a Y đ u n m trên SRF thì ESS s b ng TSS và do

đó RSS=0

Ch tiêu R 2

: là h s xác đ nh và đ c s d ng đ đo l ng m c đ phù h p

c a hàm h i qui R2 đ c tính b ng cách l y t l gi a t ng bình ph ng t t c các sai l ch c a bi n gi i thích v i t ng bình ph ng t t c các sai l ch

Ta có th th y đ c: 0≤R2≤1

bi n đ ng c a bi n ph thu c

N u R2

thu c và d đoán t t nh t v giá tr c a bi n ph thu c là giá tr trung bình c a nó Các bi n "gi i thích" th c s không đ a ra đ c m t gi i thích nào

ch không gi m K t qu là mô hình v i r t nhi u bi n gi i

R2 s ch đ n thu n là s t ng quan không th c

kh c ph c đi u này, chúng ta tính R2 đi u ch nh (adjusted R2

)

Trong đó:

n = s các quan sát trong t p d li u

K = s l ng các h s

gì t i bi n ph thu c thì đi u này có kh n ng làm R2 t ng, nh ng s làm K gi m và

có th làm R2 đi u ch nh gi m

M t quy lu t t ng quát đáng tin c y trong vi c l a ch n gi a các mô hình là

l a ch n mô hình nào có R2 đi u ch nh cao Khi chúng ta đang xem xét vi c thêm

m t bi n m i vào ph ng trình h i qui, chúng ta xem xét xem n u nó làm R2 t ng hay không N u có thì chúng ta nên thêm bi n m i đó vào ph ng trình

Cách t t nh t đ l a ch n các bi n cho ph ng trình h i quy là tìm hi u các

bi n ph thu c, và d a vào nh ng hi u bi t v b n thân bi n đó đ quy t đ nh các

bi n nào nên đ c tính đ n đ u tiên khi th c hi n h i quy Mô hình c a chúng ta ít nhi u còn mang n ng tính lý thuy t nên chúng ta c n ph i đ a ra gi i thích đáng tin

toàn b các bi n gi i thích

2.8 Thu th p d li u

Hi n nay, các bài nghiên c u trên th gi i s d ng ph bi n 3 lo i d li u: d

li u chu i th i gian (time-series data), d li u chéo (cross-sectional data) và d li u

b ng (panel data) M i lo i d li u đ c thi t k riêng cho t ng m c đích và đi u

ki n nghiên c u

D li u chu i th i gian: th hi n thông tin v m t đ i t ng trong 1 kho ng

th i gian dài Nghiên c u lo i d li u này có th th y đ c s thay đ i c a đ i

t ng trong th i gian nghiên c u, t đó d báo xu h ng dài h n c a đ i t ng đó trong t ng lai

D li u chéo: trái v i d li u theo th i gian, d li u chéo th hi n thông tin v

nhi u đ i t ng vào m t th i đi m nh t đ nh

D li u b ng: là s k t h p c a d li u chéo và d li u chu i th i gian D li u

b ng th hi n thông tin v m t nhóm đ i t ng nghiên c u theo th i gian D li u

b ng cung c p nhi u thông tin h n, bi n thiên h n, ít có s đa c ng tuy n gi a các

bi n s , b c t do cao h n, và hi u qu h n B ng cách nghiên c u các d li u chéo

m t cách l p đi l p l i, d li u b ng th c hi n t t h n các nghiên c u v nh ng thay

đ i x y ra liên t c nh t l th t nghi p, di chuy n lao đ ng Cho phép ki m soát s khác bi t không quan sát đ c gi a các th c th (entities), ví d nh khác bi t v n hoá gi a các qu c gia hay s khác bi t v tri t lý kinh doanh gi a các công ty Cho phép ki m soát các bi n không quan sát đ c nh ng thay đ i theo th i gian (chính sách qu c gia, th a thu n qu c t ) Cho phép nghiên c u các mô hình ph c t p, ví

d nh tính kinh t do quy mô hay thay đ i công ngh

Ngân hàng Vi t Nam có l ch s phát tri n khá non tr , trong đi u ki n các quy

đ nh công khai tài chính ch a đ c nghiêm ng t nên đa s các ngân hàng không công b đ y đ s li u c a mình trong su t quá trình ho t đ ng c đi m này gây khá nhi u khó kh n cho các bài nghiên c u v ngân hàng V i th c t nh trên, bài nghiên c u s ch n d li u b ng đ đ m b o s l ng đ i t ng thu th p đ c nhi u nh t

li u thu th p t nh ng ngu n không đáng tin c y, và các d li u này đ c dùng đ phân tích, nghiên c u thì k t qu bài nghiên c u c ng không mang nhi u ý ngh a

Vì lý do này, bài nghiên c u s d ng s li u t các báo cáo tài chính đã đ c ki m toán c a 30 ngân hàng th ng m i Vi t Nam giai đo n t 2005 đ n 2010 Tuy nhiên, đây là các s li u ph c v cho m c đích báo cáo cho c đông và các bên có liên quan nh : c quan thu , ngân hàng nhà n c, không ph c v tr c ti p cho bài nghiên c u Do đó, sau khi d li u đ c thu th p, tác gi ph i th c hi n b c ti p theo là tính toán l i các bi n d a trên s li u thu th p đ c t báo cáo tài chính đ phù h p v i bài nghiên c u

2.9 i t ng kh o sát

i t ng mà đ tài th c hi n nghiên c u là các ngân hàng th ng m i t i

2010

2.10 Ph ng pháp phân tích s li u

2.10.1 Th ng kê mô t d li u

Ph ng pháp th ng kê mô t Frequencies đ c s d ng cho d li u thu th p

đ c bao g m các th ng kê v : bi n tính thanh kho n ngân hàng, quy mô ngân hàng, su t sinh l i trên t ng tài s n ngân hàng, t l t ng n ph i tr ng n h n /v n

ch s h u ngân hàng và t l t ng d n cho vay/t ng ti n g i t khách hàng

a ra nh n xét ban đ u v tình hình tài chính và v n đ thanh kho n c a các

2.10.2 Ph ng pháp đ a bi n đ c l p vào mô hình h i quy

đánh giá m t cách th n tr ng tác đ ng c a t ng bi n đ n tính thanh kho n c a ngân hàng

cho các bi n đ c đ a vào và lo i ra c n c trên s th ng kê likelihood-ratio (t l thích h p) hay s th ng kê Wald C ng có th ch n m t trong các ph ng pháp thay th sau:

Enter: đ a vào b t bu c, các bi n trong kh i bi n đ c l p đ c đ a vào trong

Forward: Wald là ph ng pháp đ a vào d n ki m tra vi c lo i bi n c n c trên xác su t c a s th ng kê Wald

Backwald: Conditional là ph ng pháp lo i tr d n theo đi u ki n Nó ki m tra vi c lo i bi n c n c trên xác su t c a s th ng kê Likelihood-ratio d a trên c

l ng c a nh ng thông s có đi u ki n

Backwald: LR là ph ng pháp lo i tr d n ki m tra lo i bi n c n c trên xác

su t c a s th ng kê Likelihood-ratio d a trên nh ng c l ng kh n ng x y ra t i

đa

Backwald: Wald là ph ng pháp lo i tr d n ki m tra lo i bi n c n c trên xác su t c a s th ng kê Wald

Bài nghiên c u này s d ng ph ng pháp Enter

2.10.3 Ki m tra m t s gi đ nh đ i v i mô hình h i qui tuy n tính

Khi đã thu th p và thi t k d li u phù h p v i m c tiêu nghiên c u, ta ti n hành ki m đ nh m t s gi đ nh đ i v i mô hình h i quy tuy n tính, t đó m i có

th xác đ nh đ c chính xác mô hình nghiên c u phù h p và k t qu bài nghiên c u

đ a ra có ý ngh a

Hi n t ng t t ng quan (Autocorrelation)

Phân tích t ng quan là b c c n thi t đ th y đ c m c đ quan h c a các

quan sát m t chu i th i gian (time-series) khi các sai s trong các quan sát liên ti p

Ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n (Multicolinearity)

Trong mô hình h i qui b i, chúng ta có thêm gi thuy t là các bi n đ c l p không có

t ng quan hoàn toàn v i nhau Vì v y, khi c l ng mô hình h i quy b i chúng

ta ph i ki m tra gi thi t này thông qua ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n, ch s th ng dùng là h s phóng đ i ph ng sai VIF (Variance Inflation Factor)

Ki m tra hi n t ng ph ng sai thay đ i trong mô hình (Heteroscedasticity)

Trong quá trình h i quy chúng ta th ng gi đ nh là ph ng sai c a sai s s không đ i (Homoscedasticity) N u gi thi t này b vi ph m k t qu h i quy s