Luận văn Định giá phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng ở Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam

- Chi phí phát hành IPO cao Chi phí phát hành ch ng khoán ra công chúng cao, bao g m các chi phí b o lưnh phát hành, phí t v n pháp lu t, chi phí in n, phí ki m toán, chi phí... hành ra

- -

TR N TH MINH H A

- -

TR N TH MINH H A

M C L C Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c t vi t t t

Danh m c b ng bi u

Danh m c hình v

TÓM T T……….1

1 GI I THI U……… 2

2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U……… 5

2.1 Lý thuy t chung v phát hành c phi u l n đ u ra công chúng…………5

2.1.1 Vì sao các công ty ti n hành IPO………5

2.1.2 Nh ng thu n l i và b t l i khi công ty IPO………6

2.1.3 i u ki n phát hành c phi u l n đ u ra công chúng………9

2.1.4 Quy trình ti n hành phát hành c phi u l n đ u ra công chúng …10

2.2 T ng quan các nghiên c u th c nghi m v đ nh d i giá IPO……… 13

2.2.1 Nghiên c u th c nghi m v đ nh d i giá IPO trên th gi i………13

2.2.2 Nghiên c u th c nghi m v đ nh d i giá IPO Vi t Nam……….17

2.3 Nguyên nhân c a vi c đ nh d i giá IPO……… 18

2.4 B ng ch ng v đ nh d i giá IPO trên th gi i……… 22

2.5 Các nhân t nh h ng m c đ đ nh d i giá IPO……….27

2.5.1 Tu i c a công ty (Age of the firm)………27

2.5.2 Quy mô công ty (size of the firm)……….27

2.5.3 Quy mô c a đ t IPO (Size of the offer)……….28

2.5.4 Th i gian t ngày chào bán đ n ngày niêm y t (TIME)………… 30

2.5.5 Giá tr t n th t c a các c đông l n khi công ty IPO (the substantial

shareholders’ losses: VALUELOST)……….31

3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U……… 32

3.1 Xây d ng gi thuy t………32

3.2 Mô t các bi n……….32

3.3 Mô hình đ nh l ng……….33

3.4 D li u……….34

4 N I DUNG VÀ K T QU NGHIÊN C U……… 35

4.1 T ng quan tình hình IPO c a các doanh nghi p Vi t Nam th i gian qua 35 4.2 V n đ đ nh giá IPO th tr ng ch ng khoán Vi t Nam……… 39

4.2.1 M c đ đ nh d i giá/ đ nh trên giá c a các công ty IPO………… 40

4.2.2 nh d i giá/ đ nh trên giá qua các n m………41

4.2.3 So sánh t su t sinh l i trung bình ngày giao d ch đ u tiên c a c phi u IPO th tr ng ch ng khoán Vi t Nam v i các th tr ng khác… 42

4.3 Các nhân t nh h ng m c đ đ nh d i giá IPO th tr ng ch ng khoán Vi t Nam………43

4.3.1 Mô t th ng kê d li u……… 43

4.3.2 Tu i c a công ty………49

4.3.3 Quy mô công ty……….50

4.3.4 Quy mô đ t phát hành IPO……… 50

4.3.5 Th i gian t ngày chào bán đ n ngày niêm y t………51

4.3.6 Giá tr t n th t c a các c đông l n khi công ty IPO……… 51

4.3.7 Các ki m đ nh b sung cho mô hình h i quy……… 52

5 K T LU N VÀ TH O LU N…… 53 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C B NG BI U

B ng 2.1: T su t sinh l i trung bình có tr ng s ngày giao d ch đ u tiên

c a m t s qu c gia

B ng 3.1: Mô t các bi n trong mô hình

B ng 4.1: M c đ t ng th c a đ nh d i giá/ đ nh trên giá th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam

B ng 4.2: M c đ đ nh d i giá/ đ nh trên giá qua các n m

B ng 4.3: D li u 42 công ty IPO niêm y t trên hai sàn ch ng khoán HNX

và HOSE giai đo n t tháng 1 n m 2007 đ n tháng 7 n m 2013

B ng 4.4: Mô t th ng kê các bi n trong mô hình

B ng 4.5: H s t ng quan c a các bi n

B ng 4.6: K t qu phân tích h i quy gi a UND và các bi n quy t đ nh

B ng 4.7: K t qu ki m đ nh b sung cho mô hình h i quy

DANH M C HÌNH V

Hình 2.1: Quy trình phát hành c phi u l n đ u ra công chúng

Hình 2.2: T su t sinh l i trung bình ngày giao d ch đ u tiên c a c phi u các đ t IPO c a m t s n c

Hình 4.1: Th ng kê s công ty IPO t tháng 1 n m 2007 đ n tháng 7 n m

2013

Hình 4.2: Th ng kê các công ty IPO và công ty IPO đư niêm y t trên sàn

ch ng khoán HNX và HOSE

Hình 4.3: T su t sinh l i trung bình ngày giao d ch đ u tiên c a đ t IPO t i

Vi t Nam và các th tr ng khác trong khu v c châu Á

TÓM T T

Nh ng đ t phát hành c phi u l n đ u ra công chúng là đ tài thu hút các

nhà nghiên c u kinh t trong nhi u th p k Các nhà kinh t tr c đây đư ch ra

r ng khi các công ty IPO, c phi u có xu h ng b đ nh d i giá nh d i giá

IPO là m t hi n t ng ph bi n h u h t các th tr ng ch ng khoán, b t k

các th tr ng này trong các n n kinh t phát tri n hay m i n i (Ritter, 1984)

R t nhi u nghiên c u th c nghi m đư đ c ti n hành b ng cách s d ng d li u

c a nhi u th tr ng ch ng khoán khác nhau Bài nghiên c u này nh m m c

đích phân tích m c đ đ nh d i giá trong các đ t phát hành c phi u l n đ u

ra công chúng th tr ng ch ng khoán Vi t Nam và các nhân t tác đ ng đ n

m c đ đ nh d i giá

M t cu c đi u tra v m c đ đ nh d i giá các đ t IPO và các nhân t tác

đ ng m c đ đ nh d i giá đ c trình bày trong ph n th c nghi m c a nghiên

c u Bài nghiên c u xem xét m c đ đ nh d i giá IPO trong kho ng th i gian

t tháng 1 n m 2007 đ n tháng 7 n m 2013 Ti p theo đó, tác gi phân tích v

các nhân t nh h ng đ n m c đ đ nh d i giá, xác đ nh tr ng l ng c a

t ng nhân t đ i v i m c đ đ nh d i giá Cu i cùng, phân tích h i quy đ c

ti n hành đ kh ng đ nh nh ng phát hi n trong nghiên c u này

T su t sinh l i trung bình ngày giao d ch đ u tiên c a các đ t IPO t i

Vi t Nam giai đo n tháng 1 n m 2007 đ n tháng 7 n m 2013 là 11,69%, th p

nh t trong các n c cùng khu v c châu Á Trong s 42 công ty IPO niêm y t thì có 21 công ty IPO d i giá (chi m 50%) v i m c đ đ nh d i giá là

66.21% và đ l ch chu n là 0,5514 K t qu h i quy cho th y tu i c a công ty, quy mô đ t phát hành IPO và th i gian t ngày IPO đ n ngày niêm y t có m i

quan h ng c chi u v i m c đ đ nh d i giá Quy mô công ty và giá tr t n

th t c a c đông l n khi công ty IPO tác đ ng cùng chi u lên m c đ đ nh d i

giá c a các công ty IPO th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Nh ng bi n này

IPO (Initial Public Offering) hay còn g i là phát hành ch ng khoán l n

đ u ra công chúng là vi c m t công ty l n đ u tiên th c hi n phát hành ch ng

khoán c a mình t i công chúng đ u t bên ngoài công ty và ph ng th c th c

hi n đ chào bán ch ng khoán ph i ti n hành công khai trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng Khái ni m công chúng trong đ nh ngh a IPO đ c hi u là

s l ng l n nh t đ nh các nhà đ u t tham gia mua m t t l nh t đ nh ch ng

khoán phát hành T l này ph thu c vào quy đ nh cho phép c a nhà n c Sau

khi IPO, công ty s tr thành công ty c ph n đ i chúng IPO v i m i doanh

nghi p ch có m t l n duy nh t, và sau khi đư IPO thì các l n ti p theo s đ c

g i là phát hành c phi u trên th tr ng th c p IPO có Ủ ngh a r t quan tr ng

v i doanh nghi p

Vi c IPO đánh d u m t b c ngo c quan tr ng trong vòng đ i c a m t

doanh nghi p Nó giúp doanh nghi p gia nh p vào th tr ng v n c ph n và có

th làm gi m các chi phí v huy đ ng v n Phát hành c phi u r ng rãi ra công

chúng có th mang đ n nh ng c h i m i cho doanh nghi p và c nh ng l i ích

gián ti p khác Th c tr ng IPO nh ng n m g n đây Vi t Nam cho th y nhi u

doanh nghi p ti n hành IPO nh ng th t b i, cùng s m đ m c a th tr ng

ch ng khoán, nhi u doanh nghi p ph i giãn ti n đ IPO ho c k t qu IPO

không kh quan, th m chí nhi u đ t IPO ph i h y b do không có nhà đ u t

đ ng kỦ tham gia

i v i các nhà đ u t , IPO là m t kênh đ u t h p d n Vì khi các công

ty ti n hành IPO, c phi u có xu h ng b đ nh giá th p h n giá tr n i t i c a

chúng Nh ng sau đó t ng v t trong ngày giao d ch đ u tiên do th tr ng đ y

giá c phi u tr l i giá tr th c c a nó K t qu là đem l i t su t sinh l i l n cho các nhà đ u t đư mua c phi u chào bán T su t sinh l i có th r t đáng

k , c ng gi ng nh trong tr ng h p IPO Trung Qu c trong giai đo n tr c

n m 1995, giá c phi u t ng 948% trên giá tr trung bình sau khi niêm y t, hay

t ng 9 l n so v i đ u t ban đ u (Su và Fleisher, 1999) M t nghiên c u khác

th tr ng ch ng khoán Bangladesh c ng đ a ra con s gia t ng 480%, g p g n

5 l n giá c phi u ban đ u (Islam, Ali và Ahmad, 2010) T su t sinh l i này

không h nh do đó các đ t IPO luôn thu hút đ c s quan tâm c a các nhà đ u

t c trong và ngoài n c Vi t Nam là m t trong nh ng th tr ng ti m n ng,

nh ng v n có s thi u h t nh ng ki n th c có giá tr v IPO và do đó h n ch các nhà đ u t khai thác nh ng c h i đ u t h p d n

Vì v y, đ ki m tra tính kh thi c a đ t IPO c ng nh m t c h i đ u t ,

c n tìm ra t su t sinh l i hay m c đ đ nh d i giá IPO Bài nghiên c u này

phân tích nh ng v n đ khác nhau xung quanh IPO th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam nh m cung c p thêm nh ng thông tin đ h tr các doanh nghi p khi

ti n hành IPO và các nhà đ u t tham gia vào các đ t IPO K t qu nghiên c u

nh m m c đích phân tích m c đ đ nh d i giá trong các đ t IPO th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam và các nhân t tác đ ng đ n m c đ đ nh d i giá

Theo đó, m c đích đ u tiên c a bài nghiên c u này đ đi u tra hành vi

giá c phi u c a các đ t IPO trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam c 2 sàn

giao d ch ch ng khoán Hà N i (HNX) và H Chí Minh (HOSE) trong giai đo n

t tháng 1 n m 2007 đ n tháng 7 n m 2013 đ xem xét IPO th tr ng ch ng

khoán Vi t Nam là đ nh d i giá hay đ nh trên giá và v i m c đ đ nh d i giá

nh th nào M c đích này đ c th hi n qua câu h i nghiên c u chính

V n đ đ nh giá IPO th tr ng ch ng khoán Vi t Nam và m c

đ đ nh d i giá c a các công ty IPO Vi t Nam?

M c đích th hai c a nghiên c u này là ki m tra các nhân t nh h ng

đ n m c đ đ nh d i giá IPO t i Vi t Nam Cho đ n nay, các nhân t khác nhau đư đ c đ a ra đ gi i thích đ nh d i giá trên th tr ng ch ng khoán,

tuy nhiên m c đ tin c y c a chúng khác nhau trong đi u ki n các n c khác

nhau M t s khám phá các nhân t tác đ ng đ nh d i giá IPO trong th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam s có nh h ng l n đ n quy t đ nh đ u t , b i vì các

bi n s giúp nhà đ u t xác đ nh các đ t IPO thu n l i nh t đ đ u t và do đó

nâng cao t su t sinh l i cho mình M c đích này đ c th hi n trong câu h i

nghiên c u chính th hai:

Nh ng nhân t nh h ng đ n m c đ đ nh d i giá IPO c a th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam?

Hai câu h i nghiên c u trên t ng h p m c tiêu chính c a bài nghiên c u

này Sau đây là c u trúc bài nghiên c u: 1 Gi i thi u, 2 T ng quan lý thuy t, 3

Ph ng pháp nghiên c u, 4 N i dung và k t qu nghiên c u chính, 5 K t lu n

và th o lu n

2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U

2.1 Lý thuy t chung v phát hành c phi u l n đ u ra công chúng

2.1.1 Vì sao các công ty ti n hành IPO

Tr thành công ty c ph n đ i chúng không ph i là m t giai đo n mà t t

c các công ty h ng đ n cu i cùng, nh ng là m t s l a ch n i u này đ t ra

câu h i là t i sao m t s công ty l a ch n s d ng th tr ng ch ng khoán công

khai và m t s thì không

Theo Rock (1986) thì c b n, m t công ty đi vào th tr ng IPO v i hai

lý do chính u tiên, nh ng ng i sáng l p c a công ty có th mu n đa d ng

hóa danh m c đ u t c a h Lý do th hai là các công ty không có ngu n thay

th v n đ tài tr cho d án đ u t c a mình

Trong vòng đ i c a m t công ty, nó có th ti p c n nhi u ngu n tài tr

khác nhau M i ph ng th c tài tr đ u có nh ng u nh c đi m riêng và nhà

qu n lỦ công ty ph i cân nh c, l a ch n tùy t ng th i đi m và d a trên nh ng

đ c thù c ng nh chi n l c kinh doanh c a công ty đ quy t đ nh ph ng th c

áp d ng thích h p Khi công ty c n v n có th vay v n t các ngân hàng ho c huy đ ng v n thông qua phát hành trái phi u, phát hành c phi u Tuy nhiên,

vi c huy đ ng v n b ng cách phát hành c phi u ra công chúng đem l i m t l i

th khác bi t so v i tài tr b ng n nh : công ty không ph i tr ti n lãi phát sinh

t các kho n vay hay ch u áp l c ph i tr n Ngu n v n huy đ ng đ c dùng

đ đ u t vào các d án kinh doanh ho c có th đ c s d ng đ tr n , qua đó

c ng c tình hình tài chính c a công ty Vì v y, IPO là m t hình th c huy đ ng

v n đáng mong đ i đ i v i các công ty m i

M t lý do khác mà các công ty ti n hành IPO là đ t ng ti n v n cho các nhà đ u t hi n h u Các c đông hi n h u có th mu n bán m t ph n c ph n

c a h trong công ty H có th là các nhà đ u t chuyên nghi p, ví d , nh ng

ng i đ u t v n vào công ty trong quá kh và mu n nh n l i ti n m t trong

đ u t c a h Nh ng nhà đ u t m o hi m không bao gi là c đông dài h n

H đ u t vào nh ng Ủ t ng m i ho c các công ty t o l p kh i s m i và ch

trong công ty t 3 đ n 5 n m đ u Nhà đ u t m o hi m s thoát v n khi công

ty IPO N u th tr ng ch ng khoán thu n l i, m t đ t IPO có th t i đa hóa t

su t sinh l i c a h

Pagano và c ng s (1998) ghi nh n r ng m t công ty đi vào th tr ng

IPO vì nhi u lý do, bao g m kh c ph c h n ch vay v n, n ng l c th ng l ng

l n h n v i các ngân hàng, kh n ng thanh kho n và đa d ng hóa danh m c đ u

t , giám sát, thay đ i s ki m soát và m c a c h i

2.1.2 Nh ng thu n l i và b t l i khi công ty IPO

2.1.2.1 Nh ng thu n l i khi công ty IPO

- Tính thanh kho n và giá c phi u t ng

Công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán th ng có giá tr h n các

công ty có quy mô t ng đ ng theo hình th c t nhân M t công ty c ph n

đ i chúng có ngh a v ph i công b thông tin ho t đ ng c a mình theo yêu c u

c a các c quan qu n lý, vi c này làm gi m s không ch c ch n và do đó làm

t ng giá tr c a công ty H n n a, niêm y t c phi u t o đi u ki n cho vi c giao

d ch và mang l i tính thanh kho n cho th tr ng đ các nhà đ u t có th giao

d ch các c phi u theo ý thích

- Khuy n khích nhân viên

IPO giúp công ty có th thu hút và duy trì đ i ng nhân viên gi i b i khi chào bán ch ng khoán ra công chúng, công ty th ng dành m t t l ch ng khoán nh t đ nh đ bán cho nhân viên c a mình V i quy n mua c phi u, nhân

viên c a công ty s tr thành c đông và đ c h ng lưi trên v n thay vì thu

nh p thông th ng i u này đư làm cho nhân viên c a công ty làm vi c có

hi u qu h n và coi s thành b i c a công ty th c s là thành b i c a mình

- Nâng cao hình nh c a công ty

Theo yêu c u c a các c quan qu n lý, công ty c ph n đ i chúng ph i

công b thông tin m t cách th ng xuyên Nh ng công b thông tin liên t c

này s duy trì và nâng cao uy tín c a công ty trong công chúng Hình nh c a

công ty đ c nâng cao h n, nh v y công ty s d dàng h n và t n ít chi phí

h n trong vi c huy đ ng v n qua phát hành trái phi u, c phi u nh ng l n sau Thêm vào đó, khách hàng và nhà cung ng c a công ty có th c ng s tr thành c đông c a công ty và do v y công ty s r t có l i trong ho t đ ng kinh

doanh H n n a, hình nh c a công ty c ng có l i cho nhân viên do uy tín c a

công ty i u này có th d n đ n vi c tuy n d ng và gi chân nhân viên ch t

l ng cao t t h n

- Ti p c n các ngu n v n thay th

Các ngu n v n thay th có th đ c ti p c n nhi u h n khi công ty tr thành công ty đ i chúng Các công ty niêm y t th ng có th huy đ ng v n d

dàng và nhanh chóng h n so v i các công ty t nhân có quy mô t ng đ ng

Vì lỦ do chính đ phát hành c phi u ra công chúng là đ huy đ ng v n, ch ng

h n phát hành ch ng khoán ra công chúng s làm t ng giá tr tài s n ròng, c i thi n t l n trên v n ch s h u, giúp công ty có đ c ngu n v n l n và có

th vay v n c a ngân hàng t t h n trong t ng lai

- T ng ch t l ng và tính chính xác c a các báo cáo

Phát hành ch ng khoán ra công chúng làm t ng ch t l ng và tính chính xác c a các báo cáo c a công ty b i vì các báo cáo c a công ty ph i đ c l p

theo các tiêu chu n chung do c quan qu n lỦ qui đ nh Chính đi u này làm cho

vi c đánh giá và so sánh k t qu ho t đ ng c a công ty đ c th c hi n d dàng

và chính xác h n

2.1.2.2 Nh ng b t l i khi công ty IPO

- Tách bi t quy n s h u và quy n ki m soát

M t h qu nh t đ nh c a vi c phát hành c phi u ra công chúng là làm phân tán quy n s h u và có th làm m t quy n ki m soát công ty c a các c đông sáng l p Tr c khi ti n hành IPO, ch s h u th ng là các nhà qu n lý

trong công ty Sau khi IPO, s l ng c đông th ng gia t ng S gia t ng này

có ngh a là các c đông sáng l p ph i chia s quy n bi u quy t v i các c đông

m i, và do đó làm gi m kh n ng ki m soát công ty H n n a, công ty đ i

chúng có xu h ng thuê đ i ng qu n lý chuyên nghi p Vì v y, quy n s h u

và quy n ki m soát b tách bi t nhau Bên c nh đó, c c u v quy n s h u c a công ty luôn b bi n đ ng do ch u nh h ng c a các giao d ch c phi u hàng

ngày

- Gia t ng s công khai

M t trong nh ng nh c đi m chính trong vi c th c hi n IPO là ngh a v

công b thông tin ra bên ngoài Công ty phát hành ch ng khoán ra công chúng

ph i tuân th m t ch đ công b thông tin r ng rưi, nghiêm ng t và ch u s giám sát ch t ch h n so v i các công ty khác H n n a, vi c công b các thông

tin c a công ty c ng nh nguy c b rò r thông tin m t ra ngoài có th đ a công

ty vào v trí b t l i

- Chi phí phát hành IPO cao

Chi phí phát hành ch ng khoán ra công chúng cao, bao g m các chi phí

b o lưnh phát hành, phí t v n pháp lu t, chi phí in n, phí ki m toán, chi phí

niêm y t… Ngoài ra, hàng n m công ty c ng ph i ch u thêm các kho n chi phí

ph nh chi phí ki m toán các báo cáo tài chính, chi phí cho vi c chu n b tài

li u n p cho c quan qu n lỦ nhà n c v ch ng khoán và chi phí công b

thông tin đ nh k

2.1.3 i u ki n phát hành c phi u l n đ u ra công chúng

Kho n 1 i u 12 Lu t Ch ng khoán đ c Qu c h i thông qua ngày

29/6/2006 quy đ nh, đ đ c chào bán c phi u ra công chúng, các công ty ph i đáp ng nh ng đi u ki n sau đây:

- Doanh nghi p có m c v n đi u l đư góp t i th i đi m đ ng kỦ chào bán t m i t đ ng Vi t Nam tr lên tính theo giá tr ghi trên s k toán

- Ho t đ ng kinh doanh c a n m li n tr c n m đ ng kỦ chào bán

ph i có lưi, đ ng th i không có l lu k tính đ n n m đ ng kỦ chào bán

- Có ph ng án phát hành và ph ng án s d ng v n thu đ c t

đ t chào bán đ c i h i đ ng c đông thông qua

Nói m t cách c th , ctiêu chu n mà các công ty ph i đáp ng tr c khi

đ c phép phát hành ch ng khoán ra công chúng đ c chia ra làm hai nhóm tiêu chu n bao g m nhóm các tiêu chu n đ nh l ng và nhóm các tiêu chu n

đ nh tính

Các tiêu chu n đ nh l ng

 Công ty ph i có qui mô nh t đ nh

 Ph i ho t đ ng có hi u qu trong m t s n m liên t c tr c khi xin

phép phát hành ra công chúng

 T ng giá tr c a đ t phát hành ph i đ t quy mô nh t đ nh

 M t t l nh t đ nh c a đ t phát hành ph i đ c bán cho m t s

l ng qui đ nh công chúng đ u t

 Các thành viên sáng l p c a công ty ph i cam k t n m m t t l

nh t đ nh v n c ph n c a công ty trong m t kho ng th i gian qui đ nh

Khi quy t đ nh th c hi n IPO, công ty phát hành ph i l a ch n t ch c

b o lãnh phát hành T ch c b o lưnh th ng là m t ngân hàng hay m t công ty

N p h

s xin phép phát hành

V n đ ng phát hành

Công b phát hành

và phân

ph i c phi u

K t thúc

đ t phát hành

ch ng khoán đ c th c hi n nghi p v b o lãnh t phát hành nh ch c n

m t nhà b o lưnh chính, nh ng n u đ t phát hành l n thì ph i c n đ n m t vài

nhà b o lưnh chính đ đ m b o uy tín và s thành công cho đ t phát hành Các

nhà b o lãnh s thành l p m t t h p b o lãnh phát hành Nhà b o lãnh phát hành v i uy tín và m ng l i r ng l n c a mình s giúp cho vi c phân ph i

ch ng khoán c a t ch c phát hành di n ra m t cách suôn s Chính vì v y, khi

ti n hành phát hành ch ng khoán ra công chúng thì vi c l a ch n t ch c b o

lưnh phát hành có Ủ ngh a r t quan tr ng và mang tính quy t đ nh đ n s thành

b i c a đ t phát hành

B c 2: Chu n b h s xin phép phát hành

T ch c b o lãnh phát hành liên h v i các công ty lu t và ki m toán đ

chu n b h s đ ng kỦ phát hành T ch c b o lãnh phát hành chu n b b n cáo

b ch c a công ty , đ c xem nh m t quy n sách gi i thi u v công ty phát

hành bao g m t t c các thông tin tài chính v công ty phát hành trong vòng 5

n m tr l i đây, thông tin v ban giám đ c và m t b ng miêu t th tr ng m c tiêu, đ i th c nh tranh, chi n l c phát tri n c a công ty

Công ty phát hành và nhóm b o lãnh phát hành cùng nhau xác đ nh m c giá cho đ t phát hành m i M c giá c l ng này s đ c ghi vào b n cáo

b ch và m c giá này có th g n ho c khác xa v i m c giá phát hành cu i cùng

ây là b c quan tr ng góp ph n thành công trong đ t IPO Vì là các

công ty phát hành c phi u l n đ u ra công chúng nên các thông tin liên quan

đ n công ty ít đ c nhi u ng i bi t đ n Do đó, c n ph i có bu i g p g gi a

công ty phát hành, t ch c b o lãnh phát hành và các nhà đ u t ti m n ng đ

gi i thi u v công ty c ng nh nh ng k ho ch kinh doanh c a công ty Trong

bu i v n đ ng, các nhà đ u t s đ a ra nh ng ph n ng c a h đ i v i đ t phát hành Qua th m dò, công ty phát hành và t ch c b o lãnh s l a ch n m t m c

giá chào bán cu i cùng và quy t đ nh quy mô c a đ t phát hành

B c 5: Công b phát hành và phân ph i c phi u

Sau khi đ c y ban ch ng khoán Nhà n c thông qua và c p gi y phép

phát hành, công ty phát hành ph i ra thông báo phát hành trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng, đ ng th i công b ra công chúng b n cáo b ch chính th c

và th c hi n vi c phân ph i ch ng khoán trong m t th i gian nh t đ nh k t khi đ c c p gi y phép Th i h n phân ph i đ c qui đ nh khác nhau đ i v i

m i n c Vi t nam, theo qui đ nh t i Ngh đ nh 48/1998/N -CP v ch ng khoán và th tr ng ch ng khoán thì th i h n này là 90 ngày, trong tr ng h p xét th y h p lỦ và c n thi t, U ban ch ng khoán nhà n c có th gia h n thêm

kỦ v n v i c quan có th m quy n Tr ng h p t ch c phát hành có đ đi u

ki n niêm y t thì có th làm đ n xin niêm y t g i lên U ban ch ng khoán Nhà

n c và S giao d ch ch ng khoán n i công ty niêm y t

2.2 T ng quan các nghiên c u th c nghi m v đ nh d i giá IPO

2.2.1 Nghiên c u th c nghi m v đ nh d i giá IPO trên th gi i

B ng cách s d ng 158 đ t IPO t i Malaysia trong kho ng th i gian

nghiên c u t tháng 1 n m 1990 đ n tháng 12 n m 1993, Yong (1996) cho th y

m i quan h không có Ủ ngh a v m t th ng kê gi a quy mô c a m t công ty và

đ nh d i giá Ông đư không th xác đ nh b t k mô hình c th nào trong m i

quan h gi a quy mô công ty và đ nh d i giá tr khi đ nh d i giá đ c tính

cho m t kho ng th i gian dài t sáu tháng đ n m t n m Tuy nhiên, ông quan

sát th y m c đ đ nh d i giá đ c đi u ch nh gi m t ng ng v i m t công ty

có quy mô l n h n Quy mô c a m t công ty đ c đo b ng v n đư góp c a

mình

Annuar (1998) đư m r ng các nghiên c u v IPO tr c đó trên th

tr ng ch ng khoán Malaysia trong kho ng th i gian dài h n (t n m 1975 đ n

n m 1996) v i m u l n h n 100 công ty, không ch nghiên c u v hi u su t

trong ng n h n mà còn trong dài h n c a các đ t IPO và d báo mô hình trong

th tr ng IPO Malaysia Các đ t IPO Malaysia trung bình đ c đ nh giá th p đáng k so v i m c đ đ nh d i giá trong các th tr ng m i n i và các th

tr ng phát tri n khác Nh ng phát hi n c a nghiên c u này cho th y t su t

sinh l i trung bình trong ngày giao d ch đ u tiên là 135%, sau đó t su t sinh l i

gi m nh trong tu n giao d ch đ u tiên và t ng l i d n d n sau đó M t th

nghi m trên các thu c tính có th truy n tín hi u c a các đ t phát hành IPO đ n các nhà đ u t ti m n ng nh quy mô công ty, quy mô đ t IPO….cho th y r ng

t t c các nhân t quy t đ nh đ c đ ngh d ng nh đ gi i thích m c đ đ nh

d i giá

Ghosh (2002) th c hi n nghiên c u v m c đ đ nh d i giá th tr ng

ch ng khoán n v i m t m u khá l n 2,247 công ty IPO niêm y t trong giai

đo n t tháng 4 n m 1991 đ n tháng 3 n m 2001 Ghosh (2002) s d ng mô

hình h i quy OLS đ xác đ nh các nhân t tác đ ng đ n m c đ đ nh d i giá

Các bi n đ c s d ng trong mô hình nh : ng ch đ o c a giá phát hành IPO

(IOP), tu i c a công ty (AGE), quy mô đ t phát hành IPO (SIZE), đ tr th i

gian gi a ngày IPO và ngày niêm y t (TILL) Ng ch đ o c a giá phát hành IPO (IOP) và đ tr th i gian gi a ngày IPO và ngày niêm y t (TILL) đ c tìm

th y có m i quan h cùng chi u v i đ nh d i giá v i m c Ủ ngh a cao i u này đ c Ghosh (2002) gi i thích là do các nhà đ u t đánh giá r i ro c a m t

đ t phát hành b ng cách đánh d u giá phát hành c a nó, khi đó giá phát hành cao h n (hay IOP th p h n) thì đ nh d i giá th p h n Các thông tin v tri n

v ng c a công ty trong kho ng th i gian dài gi a ngày IPO và ngày niêm y t

đóng m t vai trò quan tr ng trong đ nh d i giá IPO Quy mô đ t phát hành

(SIZE) nh h ng ng c chi u v i đ nh d i giá m c Ủ ngh a 1% i u này

cho th y các đ t IPO thu v s ti n l n h n t công chúng thì đ nh d i giá ít

h n so v i các đ t phát hành nh Trong khi đó tu i c a công ty (AGE) đ c

tìm th y là không có Ủ ngh a gì đ n m c đ đ nh d i giá th tr ng ch ng

khoán n

Abdullah và Mohd (2004) đư th c hi n nghiên c u v các nhân t nh

h ng đ n m c đ đ nh d i giá th tr ng ch ng khoán Malaysia b ng vi c

s d ng m t m u 70 công ty IPO th tr ng ch ng khoán Malaysia t n m

1992 đ n n m 1998 Các tác gi s d ng mô hình h i quy đa bi n đ phân tích

m i quan h gi a đ nh d i giá và sáu bi n quy t đ nh: quy mô công ty (SIZE),

s l ng c ph n đ c n m gi b i các c đông l n sau khi công ty IPO

(OWNERSHIP), nhà b o lãnh phát hành (UNDERWRITER), giá tr t n th t

c a c đông l n khi công ty IPO (VALUELOST) và tu i c a công ty (AGE)

Quy mô công ty (SIZE), giá tr t n th t c a c đông l n khi công ty IPO

(VALUELOST) đ c tìm th y có nh h ng cùng chi u đáng k trong vi c gi i

thích s bi n đ i c a đ nh d i giá các đ t IPO trong m t th tr ng m i n i

nh Malaysia Trong khi đó các bi n: nhà b o lãnh phát hành

(UNDERWRITER), tu i c a công ty (AGE) và s l ng c ph n đ c n m gi

b i các c đông l n sau khi công ty IPO (OWNERSHIP) đ c tìm th y là không có Ủ ngh a trong vi c gi i thích m c đ đ nh d i giá th tr ng ch ng

khoán Malaysia

Chiraphadhanakul (2005) đư th c hi n nghiên c u v các nhân t nh

h ng đ n t su t sinh l i ban đ u c a đ t IPO th tr ng ch ng khoán Thái

Lan b ng ph ng pháp h i quy đa bi n Các bi n đ c tác gi s d ng trong

mô hình là: tu i công ty, quy mô công ty, ROA, t l n , l i nhu n trung bình

c a 3 n m, t l P/E và t l P/E 3 n m K t qu h i quy cho th y t l P/E 3

Yu và Tse (2006) th c hi n nghiên c u th c nghi m v đ nh d i giá

IPO th tr ng c phi u A Trung Qu c s d ng d li u t tháng 11 n m

1995 đ n tháng 12 n m 1998 T su t sinh l i trung bình ngày giao d ch đ u

tiên là 123.59%, t l này l n h n h u h t t su t sinh l i các th tr ng m i

n i Phân tích h i quy OLS đ c dùng đ ki m tra m i quan h gi a các bi n

đ i di n cho s không ch n ch n v i bi n đ nh d i giá Ba bi n này g m:

SD-đ l ch chu n c a t su t sinh l i sau khi giao d ch trên th th ng (t 1 SD-đ n

100 ngày sau khi IPO), AGE- tu i c a công ty k t ngày thành l p đ n ngày

IPO, và IPOSZ- Quy mô đ t chào bán IPO K t qu nghiên c u cho th y SD tác

đ ng cùng chi u đ n m c đ đ nh d i giá trong khi AGE và IPOSZ tác đ ng

ng c chi u lên m c đ đ nh d i giá th tr ng c phi u A c a Trung Qu c

v i m c Ủ ngh a r t cao i u này cho th y r ng gi thuy t “Cái giá ph i tr c a

ng i chi n th ng” là lý do chính đ nh d i giá cao trong các đ t IPO Trung

Qu c

Islam và c ng s (2010) đư phân tích m c đ đ nh d i giá và các nhân

t quy t đ nh m c đ đ nh d i giá trong các đ t IPO s giao d ch ch ng

khoán Chittagong (CSE), Bangladesh M c đ đ nh d i giá trên th tr ng v n

Bangladesh là khá cao so v i các th tr ng ch ng khoán châu Á và th tr ng

ch ng khoán tiên ti n khác M c đ t ng th c a đ nh d i giá t i s giao d ch

ch ng khoán Chittagong là 480,72% v i đ l ch chu n là 1.217,25 Trong s

191 công ty đ c niêm y t trong nh ng n m 1995 đ n n m 2005 có 173 công

ty IPO đư đ c tìm th y là đ nh d i giá (chi m 90,57%), 16 công ty IPO đ c

đ nh trên giá (chi m 8,37%), trong khi ch có 2 công ty đ nh ngang giá

H i quy đa bi n đ c s d ng đ tìm ra các nhân t nh h ng đáng k

đ n đ nh d i giá t i th tr ng v n Bangladesh Mô hình đ c mô t nh bên

d i:

Trong đó, UND : đ nh trên giá ho c đ nh d i giá, AOF : tu i c a công ty,

SOF : quy mô công ty, SOFF : quy mô đ t phát hành IPO, TIME : th i gian t ngày IPO đ n ngày niêm y t, và TYPE : lo i hình công nghi p

Phân tích h i quy cho th y tu i c a công ty (AOF) và quy mô c a công

ty (SOF) là nh h ng cùng chi u đ n m c đ đ nh d i giá (UND) Các lo i

ngành công nghi p (TYPE) và quy mô đ t IPO (SOFF) có nh h ng ng c

chi u đ n m c đ đ nh d i giá Tuy nhiên, th i gian t ngày IPO đ n ngày

niêm y t c phi u (TIME) đ c tìm th y là không có nh h ng đáng k đ n

m c đ đ nh d i giá các đ t IPO s giao d ch ch ng khoán Chittagong

2.2.2 Nghiên c u th c nghi m v đ nh d i giá IPO Vi t Nam

Truong Loc Mai (2011) nghiên c u v m c đ đ nh d i giá Vi t Nam

s d ng 55 công ty IPO đ c niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán TP

HCM t n m 2005 đ n n m 2009 Tác gi tìm th y có 30 công ty IPO d i giá

v i m c đ đ nh d i giá trung bình là 169,46% và 25 công ty IPO trên giá v i

m c trung bình là -6,52% T su t sinh l i trung bình ngày giao d ch đ u tiên

đ c tìm th y là 69,8% Tác gi c ng đ a ra con s v đ tr niêm y t là 479

ngày, t c là các công ty c ph n đ i chúng ph i m t trung bình g n 1 n m và 3 tháng đ đ c niêm y t giao d ch Th i gian lâu nh t là 5 n m đ m t công ty

IPO niêm y t trên sàn giao d ch và nhanh nh t là 2 tháng Bài nghiên c u không

th c hi n ki m tra th c nghi m v các nhân t nh h ng m c đ đ nh d i giá

Vi t Nam

Tr n Th H i Lý và các c ng s (2013) đư th c hi n nghiên c u này

nh m tìm b ng ch ng cho hi n t ng đ nh d i giá và hi u su t trong dài h n

c a đ nh d i giá IPO th tr ng ch ng khoán Vi t Nam D li u nghiên c u

bao g m 69 công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam t tháng 1

n m 2005 đ n tháng 7 n m 2012 K t qu cho th y m c đ đ nh d i giá đo

b ng hai ph ng pháp thay th t ng ng là 38% và 49,09% Các tác gi không

tìm th y b ng ch ng v hi u su t trong dài h n c a đ nh d i giá trong kho ng

th i gian 12 tháng, 24 tháng và 36 tháng

S d ng h i quy bootstrap ngoài ph ng pháp OLS, k t qu cho th y hai

nhân t t l mua v t m c và m c giá kh i đi m c a các cu c đ u giá có t ng quan ng c chi u lên m c đ đ nh d i giá, nhân t đi u ki n th tr ng tác

đ ng y u Các nhân t khác nh quy mô công ty, đ tr niêm y t, tu i công ty,

bi n đ ng c a t su t sinh l i sau IPO, s h u nhà n c sau IPO không có

t ng quan v i m c đ đ nh d i giá t i Vi t Nam K t qu cho th y m t chi n

l c đ u t vào các c phi u IPO có t l mua v t m c và giá kh i đi m th p

h n có th th c hi n trên th tr ng

2.3 Nguyên nhân c a vi c đ nh d i giá IPO

Ph n l n các nghiên c u lý thuy t v IPO t p trung vào vi c gi i thích

đ nh d i giá IPO Nh ng nguyên nhân có th cho đ nh d i giá bao g m s

quan tâm c a các ngân hàng đ u t (Baron, 1982), "cái giá ph i tr c a ng i

chi n th ng" (Rock, 1986), tránh ki n t ng (Tinic, 1988; Lowry và Shu, 2002),

lý thuy t phát tín hi u (Allen và Faulhaber, 1989; Welch, 1989), th tr ng

không hoàn h o (Mauer và Senbet, 1992), ph ng pháp ghi s (bookbuilding)

(Benveniste và Spindt, 1989) và thác thông tin (Welch, 1992)

Các nghiên c u th c nghi m th ng xuyên trong th p niên 80 và 90 đư

hình thành nên m t khung lý thuy t đ s nh m lý gi i vì sao c ph n b đ nh

d i giá trong l n đ u tiên phát hành ra công chúng Alexander Ljungqvist (2006) đư t p h p các lý thuy t chính v v n đ đ nh d i giá trong l n đ u phát

hành c ph n ra công chúng, đ c phân thành 4 nhóm ch đ : b t cân x ng

thông tin, các nguyên nhân v c ch phát hành, quy n ki m soát và lý thuy t

hành vi Trong đó lỦ thuy t quan tr ng nh t là các mô hình d a trên b t cân

x ng thông tin Các bên liên quan trong giao d ch IPO là công ty phát hành, ngân hàng b o lãnh và các nhà đ u t Mô hình b t cân x ng thông tin c a đ nh

d i giá gi đ nh r ng m t trong các bên bi t nhi u thông tin h n nh ng bên

khác

Nghiên c u c a Baron (1982) đư gi đ nh r ng ngân hàng b o lãnh n m

đ c nhi u thông tin v nhu c u đ i v i c phi u h n so v i công ty phát hành,

đi u đó d n đ n v n đ ông ch - ng i đ i di n (hay còn g i là v n đ v

ng i y thác – ng i nh n y thác) mà theo đó đ nh d i giá nh m đ t i u

hóa vi c bán c phi u Nghiên c u c a Welch (1989) và các nghiên c u khác

gi đ nh r ng công ty phát hành n m đ c nhi u thông tin v giá tr th c c a c

phi u, h s d ng vi c đ nh d i giá nh là m t cách phát tín hi u đ n th

tr ng Cu i cùng, theo nghiên c u c a Benveniste và Spindt (1989) đư gi

đ nh vi c đ nh d i giá là đ th ng cho nh ng nhà đ u t n m thông tin, cho

vi c h đư cung c p thông tin m t cách trung th c tr c khi giá phát hành đ c

quy t đ nh, và đi u này đư làm gi m đi s ti n mong mu n huy đ ng đ c c a

công ty phát hành Các b ng ch ng th c nghi m cho th y s b t cân x ng

thông tin đư gây nên tình tr ng đ nh d i giá trong l n đ u phát hành ra công

chúng

Mô hình b t cân x ng thông tin đ c bi t đ n nhi u nh t là mô hình “cái

giá ph i tr c a ng i chi n th ng” c a Rock (1986) đ c phát tri n t mô hình

“v n đ nh ng qu chanh” c a Akerlof (1970) Nghiên c u c a Rock (1986) đư

gi đ nh r ng m t s nhà đ u t n m đ c nhi u thông tin h n các nhà đ u t

khác và vì v y có th né tránh các c phi u đ nh giá quá cao trong l n đ u phát

hành ra công chúng Kinh nghi m t hi n t ng “cái giá ph i tr c a ng i

chi n th ng” làm nhà đ u t không có thông tin đ y đ ph i th n tr ng h n và

k t qu là c phi u đ nh d i giá Các nghiên c u g n đây m t s th tr ng

châu Á đư tìm th y m i liên h có Ủ ngh a gi a mô hình “cái giá ph i tr c a

ng i chi n th ng” và đ nh d i giá Ch ng h n, lý thuy t này h tr gi i thích

cho đ nh d i giá c a m u 562 đ t IPO Trung Qu c t 1996-2001 (Coakley,

Instefjord và Shen, 2007) K t qu t ng t c ng đ c ghi nh n t i th tr ng

Malaysia (Yong, 2009) và th tr ng Singapore (Jagannathan và Sherman,

2006)

M c dù bi t rõ vi c đ nh d i giá rõ ràng là gây t n kém, nh ng các công

ty phát hành v n ti n hành IPO d i giá - thông qua đó h v n có th ki m

đ c các l i ích c a vi c đ nh d i giá, b i vì nó là chìa khóa đ đ m b o cho

s tham gia vào đ t IPO c a các nhà đ u t không n m đ c thông tin, nh m huy đ ng đ c ngu n v n c a h

Nghiên c u c a Beatty và Ritter (1986) đư l p lu n r ng vì các nhà đ u t

là các ng i ch i l p l i, các ngân hàng đ u t có m t u đưi đ đ m b o r ng

các c phi u phát hành đ c đ nh d i giá v a đ đ h có th thu đ c các

kho n hoa h ng b o lãnh trong t ng lai, vì th các ngân hàng đ u t c ng tìm

cách ép bu c các công ty phát hành đ nh d i giá, và d nhiên, h c ng không

th đ nh d i giá quá nhi u vì s r ng s b m t th ph n trong th tr ng b o

lãnh phát hành Benveniste và Spindt (1989) đư h tr nh m t l i gi i thích

H nói r ng đ nh d i giá là m t công c đ khuy n khích các nhà đ u t cung

c p và ti t l thông tin cá nhân

Theo nghiên c u c a Beatty và Ritter (1986), m c đ đ nh d i giá s

t ng lên trong đi u ki n không ch c ch n v giá tr c a công ty phát hành

gi i thích, Beatty và Ritter đ a ra tr ng h p sau: m t nhà đ u t quy t đ nh mua thông tin khi đ u t vào m t quy n ch n mua c phi u c a đ t IPO, và s

ch th c hi n quy n ch n khi giá tr th c v t qua giá th c hi n quy n ch n,

t c là giá mà t i đó c phi u đ c chào bán Giá tr c a quy n ch n này t ng lên trong đi u ki n đ nh giá tr không ch c ch n Vì v y, càng nhi u nhà đ u t

mu n n m đ c thông tin thì m c đ không ch c ch n càng l n i u này làm gia t ng vi c đ nh d i giá vì khi s l ng các nhà đ u t mu n n m đ c thông tin t ng lên thì v n đ “cái giá ph i tr c a ng i chi n th ng” càng tr

nên nghiêm tr ng

Gi i thích thêm v vi c đ nh d i giá các đ t IPO đ c cung c p b i

Allen và Faulhaber (1989), Welch (1989), h cho r ng vi c đ nh d i giá các

đ t IPO là th c s có ch ý Theo Allen và Faulhaber (1989), đ nh d i giá có

liên quan tích c c v i giá tr c a công ty i u này d a trên gi đ nh r ng ch có

các công ty ch t l ng cao có th nh h ng đ n ni m tin c a nhà đ u t sau

IPO v giá tr th c c a nó b ng cách ch p nh n gi m m t ít ti n thu đ c t đ t

IPO S ti n này s đ c thu h i l i trong các đ t phát hành b sung v sau

Công ty ch t l ng th p s không b t ch c cách phát tín hi u b ng cách đ nh

giá c ph n d i giá tr nh v y, vì n u nh ng gian l n c a h b phát hi n thì

h s không th bù đ p kho ng chi phí m t đi do vi c phát tín hi u nh công ty

ch t l ng cao Do đó, đ nh d i giá là m t tín hi u đáng tin c y v ch t l ng

c a công ty Welch (1989) trong nghiên c u c a mình c ng đư đ a ra m t l i

gi i thích t ng t

2.4 B ng ch ng v đ nh d i giá IPO trên th gi i

nh d i giá đ c tính b ng ph n tr m chênh l ch gi a giá c phi u trong đ t IPO chào bán cho nhà đ u t v i giá c phi u sau đó đ c giao d ch

trên th tr ng các th tr ng v n phát tri n và không có các quy đ nh h n

ch biên đ giá dao đ ng hàng ngày, m c đ c a đ nh d i giá đ c xác đ nh

m t cách nhanh chóng vào lúc k t thúc ngày giao d ch đ u tiên, và vì v y h u

h t các nghiên c u s d ng giá đóng c a c a ngày giao d ch đ u tiên đ tính

toán s li u đ nh d i giá N u ta s d ng các m c giá giao d ch sau ngày đ u

tiên, ví d nh giá đóng c a c a tu n giao d ch đ u tiên thì nó c ng không khác

bi t nhau nhi u l m

Tùy thu c vào đi u ki n th tr ng mà m c đ đ nh d i giá thay đ i

(Loughran, 2011) Hình 2.2 và b ng 2.1 th hi n t su t sinh l i trung bình ngày giao d ch đ u tiên c a c phi u IPO m t s n c trên th gi i, đ c chia thành 2 nhóm: nhóm các n c phát tri n và nhóm các n c đang phát tri n

Có th th y, t su t sinh l i trung bình tính theo ph n tr m c a các n c

phát tri n đ u d ng Trong s các n c phát tri n, k t qu cho th y s gia t ng

t su t sinh l i trung bình ngày giao d ch đ u tiên c a c phi u dao đ ng t

6,5% Áo (giai đo n t 1971-2006 v i 96 đ t IPO), 7,1% Canada (giai đo n

t 1971-2006 v i 635 đ t IPO), đ n m t m c cao h n 40,5% Nh t B n (giai

đo n t 1970-2009 v i 3.078 đ t IPO) và cao nh t là 63,5% Hàn Qu c (giai

đo n t 1980-2009 v i 1.521 đ t IPO) Nhìn chung IPO các n c phát tri n là

b đ nh giá th p

Tình hình đ nh d i giá các n c đang phát tri n m nh h n T su t

sinh l i ban đ u th p nh t là Nga v i 4,2% (giai đo n t 1999-2006 v i 40

đ t IPO), k đ n là Argentina v i 4,40% (giai đo n t 1991-1994 v i 20 đ t

IPO) Trong nghiên c u này, các nhà đ u t Thái Lan, Malaysia, Hi L p và

n có th mong đ i m t m c giá đóng c a ngày giao d ch đ u tiên là 36,6%; 50,8%; 69,6% và 92,7% cao h n so v i giá chào bán IPO phía trên

c a b ng x p h ng, m c đ đ nh d i giá Trung Qu c là 137,4% Theo đó, các nhà đ u t th c hi n m t chi n l c đ n gi n b ng vi c mua c phi u vào

đ t IPO và bán c phi u này trong ngày giao d ch đ u tiên đ có th nh n đ c

t su t sinh l i g p nhi u l n

Nhìn chung trên th gi i, xu h ng ch đ o h u h t các n c là đ nh

d i giá IPO và m c đ đ nh d i giá khác bi t gi a các qu c gia Hình 2.2

cho th y m c đ đ nh d i giá là khác nhau gi a các n c khác nhau

an M ch

Na Uy Pháp

H ng Kông Anh Ý M Australia New Zealand Ai-len c

Th y i n Singapore

Th y S

ài Loan

Nh t B n Hàn Qu c Nga Argentina Chile

Th Nh K Nigeria Mexico Nam Phi Philippines

Ba Lan Indonesia Brazil Bulgaria Thái Lan

Hy L p Malaysia

B ng 2.1: T su t sinh l i trung bình có tr ng s ngày giao d ch đ u tiên c a

m t s qu c gia (Ngu n: Loughran, 2011)

Canada Jog & Riding; Jog &

Srivastava;Kryzanowski, Lazrak &

Rakita; Ritter

635 1971-2006 7.10%

an M ch Jakobsen & Sorensen; Ritter 145 1984-2006 8.10%

Na Uy Emilsen, Pedersen & Saettem; Liden;

Ritter

153 1984-2006 9.60%

Pháp Husson & Jacquillat; Leleux & Muzyka;

Paliard & Belletante; Derrien &

Womack; Chahine; Ritter; Vismara

686 1983-2009 10.60%

H ng

Kông

McGuinness; Zhao & Wu; Ljungqvist &

Yu; Fung, Gul, and Radhakrishnan;

Ritter

1,259 1980-2010 15.40%

Ý Arosio, Giudici & Paleari; Cassia,

Paleari & Redondi; Vismara

c Ljungqvist; Rocholl: Ritter; Vismara 704 1978-2009 25.20%

Th y i n Rydqvist; Schuster; Simonov; Ritter 406 1980-2006 27.30% Singapore Lee, Taylor & Walter; Dawson; Ritter 519 1973-2008 27.40%

Th y S Kunz,Drobetz, Kammermann &

Walchli; Ritter

159 1983-2008 28.00%

Hàn Qu c Dhatt, Kim & Lim; Ihm; Choi &

Heo; Mosharian & Ng; Cho; Joh

1,521 1980-2009 63.50%

B ng 2.1: T su t sinh l i trung bình có tr ng s ngày giao d ch đ u tiên c a

m t s qu c gia (Ngu n: Loughran, 2011)

Nh t B n Fukuda; Dawson & Hiraki; Hebner &

Hiraki; Pettway & Kaneko; Hamao, Packer, & Ritter; Kaneko & Pettway

Mexico Aggarwal, Leal & Hernandez;

Eijgenhuijsen & van der Valk

88 1987-1994 15.90%

Nam Phi Page & Reyneke; Ali, Subrahmanyam

& Gleason; Ritter

285 1980-2007 18.00%

Philippine Sullivan & Unite; Ritter 123 1987-2006 21.20%

Ba Lan Jelic & Briston; Ritter 224 1991-2006 22.90%

Thái Lan Wethyavivorn & Koo-smith; Lonkani

&Tirapat; Ekkayokkaya and Pengniti

459 1987-2007 36.60%

Hy L p Nounis, Kazantzis &

Thomas;Thomadakis, Gounopoulos &

Nounis

373 1976-2009 50.80%

Malaysia Isa; Isa & Yong; Yong 350 1980-2006 69.60%

n Marisetty and Subrahmanyam 2,811 1990-2007 92.70% Trung

Qu c Chen, Choi, & Jiang; Jia & Zhang 2,102 1990-2010 137.4%