Bookmark not defined.. Bookmark not defined.. Bookmark not defined.. Bookmark not defined.. Bookmark not defined.. Bookmark not defined.. Bookmark not defined.. Bookmark not defined.. Bo
Trang 1TR NG I H C KINH T TP.HCM
PH M T N NH T
Trang 2TR NG I H C KINH T TP.HCM
PH M T N NH T
Trang 3Tác gi xin cam đoan lu n v n này là đ tài nghiên c u đ c l p c a cá nhân Các ngu n tài li u trích d n có ngu n g c rõ ràng, s li u s d ng phân tích trong đ tài đ c th c hi n kh o sát th c t và trung th c ng th i, tác gi cam đoan r ng
k t qu nghiên c u này ch a t ng đ c công b trong b t k công trình nghiên c u nào
Tác gi lu n v n
Ph m T n Nh t
Trang 41.2 Câu h i và m c tiêu nghiên c u Error! Bookmark not defined
1.2.1 Câu h i nghiên c u
Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
1.2.2.1 M c tiêu t ng quát Error! Bookmark not defined
1.2.2.2 M c tiêu c th Error! Bookmark not defined
1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u Error! Bookmark not defined
1.4 Ph ng pháp nghiên c u Error! Bookmark not defined
1.5 Ý ngh a lu n v n Error! Bookmark not defined
1.6 K t c u lu n v n Error! Bookmark not defined
Ch ng 2: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C UError! Bookmark not defined
2.1 C s lý thuy t Error! Bookmark not defined
Trang 5defined
2.1.1.1 Các y u t kích thích marketing Error! Bookmark not defined
2.1.1.2 Các y u t cá nhân Error! Bookmark not defined
2.1.2 Các khái ni m và s l c th tr ng th c ph m t i s ng t i Tp.HCM
Error! Bookmark not defined
2.1.2.1 Khái ni m th c ph m t i s ng Error! Bookmark not defined 2.1.2.2 Khái ni m siêu th Error! Bookmark not defined
2.1.2.3 S l c th tr ng th c ph m t i s ng t i Tp.HCMError! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
2.1.4 Th o lu n k t qu các nghiên c u tr c đây
Error! Bookmark not defined
2.2 Mô hình nghiên c u Error! Bookmark not defined
2.3 Gi thuy t nghiên c u Error! Bookmark not defined
2.4 Thang đo Error! Bookmark not defined
2.4.1 Y u t s n ph m
Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
Trang 6not defined
2.4.7 Y u t quy t đ nh ch n kênh siêu th Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
Ch ng 3: THU TH P VÀ X LÝ S LI U Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
3.2 Th o lu n nhóm Error! Bookmark not defined
3.3.1 Phân tích nhân t và ki m đ nh đ tin c y thang đo
Error! Bookmark not defined.
3.3.1.1 Phân tích nhân t 39
Trang 73.3.3 Hi u ch nh mô hình và gi thuy t nghiên c u
Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
Ch ng 4: K T QU NGHIÊN C U Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
4.2 Ki m đ nh đ tin c y thang đo và phân tích nhân t
Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
4.3 Phân tích m i t ng quan gi a các bi n trong mô hình
Error! Bookmark not defined
Trang 8Error! Bookmark not defined
4.5.1 Ki m đ nh s khác bi t v quy t đ nh mua TPTS t i kênh siêu th gi a
Error! Bookmark not defined
4.6.2 Khám phá s khác bi t v khu v c s ng đ i v i tác đ ng c a các y u t đ n quy t đ nh ch n kênh siêu th khi mua TPTS
Error! Bookmark not defined
4.6.3 K t qu đánh giá c a ng i tiêu dùng đ i v i siêu th
Error! Bookmark not defined
Trang 9Ch ng 5: KI N NGH GI I PHÁP VÀ H N CH NGHIÊN C U Error! Bookmark not defined
5.1 Ki n ngh các gi i pháp nâng cao nâng cao kh n ng tiêu th TPTS đ i v i
các siêu th t i Tp.HCM Error! Bookmark not defined
Error! Bookmark not defined
5.1.5 Gi i pháp đ i v i nhân viên siêu th
Error! Bookmark not defined
5.1.6 Gi i pháp t o s tin c y Error! Bookmark not defined
5.2 H n ch c a nghiên c u và h ng nghiên c u ti p theoError! Bookmark not defined
Trang 11B ng 3.3.1.1: Phân tích nhân t v i nhóm bi n đ c l p (NC s b )
B ng 3.3.1.2: Phân tích nhân t v i nhóm bi n ph thu c (Nc s b )
B ng 3.3.1.3: T ng h p k t qu ki m đ nh đ tin c y thang đo (Nc s b )
B ng 4.2.1.1: T ng h p k t qu ki m đ nh đ tin c y thang đo
B ng 4.4.4: Ki m đ nh One Sample T-test
B ng 4.5.1: Ki m đ nh Independent Sample T-test
DANH M C B NG
B ng 4.5.2.1: Ki m đ nh ANOVA khu v c n i thành
B ng 4.5.2.2: Ki m đ nh One Sample T-test khu v c n i thành
B ng 4.5.3.1: Ki m đ nh ANOVA khu v c ngo i thành
B ng 4.5.3.2: Ki m đ nh One Sample T-test khu v c ngo i thành
Trang 13TịM T T
Nghiên c u này v i m c tiêu tìm hi u s tác đ ng c a các y u t đ n quy t
đ nh mua TPTS t i kênh siêu th c a ng i tiêu dùng Tp.HCM, đ ng th i khám phá
s khác bi t c a các tác đ ng trên đ i v i ng i tiêu dùng s ng t i khu v c ngo i thành và n i thành th c hi n nghiên c u này, tác gi th c hi n hai giai đo n: đ u tiên là nghiên c u s b v i ph ng pháp nghiên c u đ nh tính và ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng (s b ), ti p theo là giai đo n nghiên c u chính th c v i
ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng (chính th c)
Trong giai đo n nghiên c u s b , tác gi th c hi n nghiên c u đ nh tính thông qua th o lu n nhóm v i 7 đáp viên, k t qu cho th y đư lo i b và b sung thêm m t s n i dung trong thành ph n thang đo Ti p theo là nghiên c u đ nh l ng
s b đ c th c hi n v i s m u là 101 (ng i), nghiên c u đ c th c hi n b i công
c Cronbach alpha và phân tích nhân t , k t qu cho th y có s thay đ i m t s n i dung trong thành ph n thang đo, thay đ i tên c a hai nhân t chiêu th và c s v t
ch t chuy n thành khuy n mưi và v sinh n i bán, đ ng th i b sung thêm hai nhân
t m i: nhân viên và tin c y
Quá trình nghiên c u đ nh l ng chính th c v i s m u nghiên c u là 399 (ng i) K t qu ki m đ nh đ tin c y thang đo và phân tích nhân t cho th y có t t
c b y nhân t đ c hình thành và đ t yêu c u v đ tin c y K t qu phân h i quy cho th y y u t khuy n mưi nh h ng r t y u đ n quy t đ nh ch n kênh siêu th khi mua TPTS c a ng i tiêu dùng Còn các y u t khác nh : s n ph m, giá c , đ a
đi m, v sinh n i bán, nhân viên và tin c y đ u có tác đ ng có ý ngh a và tác đ ng cùng chi u, trong các y u t này thì y u t s n ph m là tác đ ng m nh nh t, ti p theo
là y u t nhân viên, các y u t còn l i có tác đ ng nh ng không th c s m nh, ngoài
ra k t qu nghiên c u cho th y ng i có thu nh p càng cao thì h càng u tiên mua TPTS t i siêu th Trong khi đó, đ i v i ng i tiêu dùng n i thành thì các y u t nh :
s n ph m, nhân viên, v sinh n i bán và tin c y có nh h ng đ n quy t đ nh c a
ng i h , trong đó y u t s n ph m là nh h ng m nh nh t, ti p đ n là nhân viên và
Trang 14cu i cùng là v sinh n i bán và tin c y Ng c l i, khu v c ngo i thành thì các y u t
nh : đ a đi m, giá c và nhân viên là có nh h ng, trong đó y u t giá c và đ a
đi m là nh h ng m nh h n so v i y u t nhân viên và các y u t còn l i i v i thu nh p gia đình thì nhóm có thu nh p th p (d i 10 tri u/tháng) s ng khu v c n i thành h v n có u tiên kênh siêu th đ mua TPTS nhi u h n so v i khu v c ngo i thành Ngoài các k t qu trên, nghiên c u này c ng cho th y nh ng ng i tiêu dùng
có ngh nghi p, h c v n và s ng i trong gia đình khác nhau thì quy t đ nh mua TPTS t i siêu th c ng khác nhau
Cu i cùng là ph n ki n ngh các gi i pháp, h n ch và đ xu t h ng nghiên
c u ti p theo c a lu n v n này
Trang 15C h ng 1: T NG QUAN TÀI
M c tiêu c a ch ng này ph i làm rõ nh ng n i dung liên quan đ n lý do nghiên c u, câu h i nghiên c u và m c tiêu nghiên c u, trong ph n m c tiêu tác gi trình bày m c tiêu t ng quát và m c tiêu c th T m c tiêu đư có tác gi gi i h n
đ i t ng nghiên c u, ph m vi nghiên c u và ph ng pháp nghiên c u, trong ph n
ph ng pháp nghiên c u trình bày hai ph ng pháp là: đ nh tính và đ nh l ng Cu i cùng là ý ngh a đ tài và k t c u lu n v n
c i cách m c a n n kinh t Nh ng thay đ i này là b c ngo t quan tr ng trong vi c hình thành th tr ng bán l và phát tri n các kênh bán hàng hi n đ i Qua nhi u n m phát tri n, các kênh bán hàng hi n đ i nh : siêu th , c a hàng ti n l i, metro t i các thành ph l n nh Thành ph H Chí Minh (Tp.HCM) và Hà N i đư không ng ng
t ng lên không ch s l ng mà c ch t l ng
Trong giai đo n này các kênh bán hàng truy n th ng c ng phát tri n r t nhanh
v s l ng, theo con s th ng kê s l ng ch truy n th ng c a n c ta vào n m
1993 có 4000 cái và đ n n m 2004 s l ng là 8300 cái (Masayoshi Maruyama và
Le Viet Trung, 2007) M c dù v y, v i u tiên c a Chính ph th c hi n ch tr ng
m c a n n kinh t nh m t do hóa th tr ng nên vi c xu t hi n các kênh bán hàng
hi n đ i ch là đi u s m hay mu n Vì v y, vào đ u n m 1993 siêu th đ u tiên t i
Vi t Nam đư ra đ i t i Tp.HCM l y tên là Minimart (Venard, 1996), đánh d u s hình thành c a th tr ng bán l t i Tp.HCM, t th i đi m đó s l ng siêu th t i
Vi t Nam nói chung và Tp.HCM nói riêng t ng nhanh không ch là s l ng mà còn
t ng quy mô di n tích sàn Trong n m đ u tiên thành l p thì di n tích sàn c a m t
Trang 16siêu th ch kho ng 500 đ n 800 mét vuông, tuy nhiên t i n m 2000 di n tích sàn đư
h n 2000 mét vuông (Speece và Huong, 2002), th i gian này các siêu th b c đ u
đư bày bán các lo i th c ph m t i s ng (TPTS) nh ng s l ng không nhi u và không đa d ng v m t hàng so v i các kênh bán hàng truy n th ng (Masayoshi Maruyama và Le Viet Trung, 2007)
Hi n nay, khi m c s ng ng i dân Tp.HCM đ c c i thi n, ng i tiêu dùng
th ng có nhu c u cao h n trong tiêu dùng hàng hóa nói chung và TPTS nói riêng
Nh ng nhu c u c b n đ c thay đ i thành các nhu c u cao h n và thói quen tiêu dùng TPTS c ng thay đ i do ý th c b o v s c kh e, tính ti n l i (Rattiya Suddephong Lippe et al., 2010) Vì v y, s xu t hi n các kênh bán hàng hi n đ i
nh : siêu th , c a hàng ti n l i, metro, t o ra c h i ti p c n nhi u lo i TPTS s ch, an toàn, ti n l i cho ng i tiêu dùng là đi u t t y u (Huân và c ng s , 2010) K t qu
th ng kê c a T ng c c th ng kê cho th y s l ng siêu th t i đ a bàn Tp.HCM trong
Nh v y, s l ng siêu th đư t ng lên nhanh chóng trong nh ng n m g n đây
nh ch tr ng c a Thành ph đ ra Tuy nhiên, đ i v i m t hàng TPTS thì ng i tiêu dùng Tp.HCM v n a chu ng mua t i các kênh bán hàng truy n th ng h n V y
lý do nào mà ph n l n ng i tiêu dùng v n ch a m n mà v i kênh siêu th khi mua TPTS và làm sao đ lôi kéo h đ n v i kênh siêu th Chính vì v y, v i lu n v n này tác gi s th c hi n nghiên c u nh m xác đ nh nh ng y u t nào nh h ng t i quy t
đ nh mua TPTS t i siêu th c a ng i tiêu dùng Tp.HCM và làm th nào đ ng i tiêu dùng ti p c n đ c nhi u h n các s n ph m TPTS an toàn t i các kênh siêu th là
th c s c n thi t
Trang 171.2 Cơu h i vƠ m c tiêu nghiên c u
1.2.1 Cơu h i nghiên c u
Có hay không s nh h ng c a các y u t v i quy t đ nh l a ch n kênh siêu
th khi mua TPTS c a ng i tiêu dùng Tp.HCM ?
Có hay không s khác nhau gi a ng i tiêu dùng s ng t i khu v c n i thành
và khu v c ngo i thành đ i v i nh ng nh h ng trên ?
M c đ nh h ng c a các y u t t i quy t đ nh l a ch n kênh siêu th khi mua TPTS c a ng i tiêu dùng ?
1.2.2 M c tiêu nghiên c u
Th c hi n nghiên c u đ tài “Các y u t nh h ng t i quy t đ nh ch n
kênh siêu th khi mua Th c ph m t i s ng c a ng i tiêu dùng thành ph H
Chí Minh” v i m c tiêu t ng quát là xác đ nh tác đ ng c a các y u t đ n quy t đ nh mua TPTS t i kênh siêu th c a ng i tiêu dùng Tp.HCM
- Xác đ nh các y u t nh h ng t i quy t đ nh l a ch n kênh siêu th khi mua TPTS c a ng i tiêu dùng Tp.HCM
- Xem xét m c đ tác đ ng c a các y u t nh h ng t i quy t đ nh l a ch n kênh siêu th khi mua TPTS c a ng i tiêu dùng Tp.HCM
Trang 181.3.2 Ph m vi nghiên c u
- Ph m vi th i gian: Ti n hành kh o sát trong th i gian 7/2013 đ n 9/2013
- Ph m vi không gian: Ti n hành kh o sát trên đ a bàn Tp.HCM
- i t ng kh o sát:
Là ng i tiêu dùng sinh s ng t i Tp.HCM và t ng mua TPTS t i siêu th
Là ng i có quy t đ nh chính trong vi c ch n n i mua TPTS cho gia đình
Nghiên c u đ nh l ng đ c th c hi n qua hai b c: nghiên c u đ nh l ng
ch nh mô hình nh m ph c v cho nghiên c u đ nh l ng chính th c
Trong nghiên c u đ nh l ng chính th c, tác gi th c hi n thu th p s li u qua quá trình ph ng v n đ i t ng kh o sát b ng nh ng b ng câu h i đ c hi u ch nh t nghiên c u đ nh l ng s b V i d li u thu th p đ c, đ u tiên tác gi ki m đ nh
đ tin c y c a thang đo thông qua ki m đ nh Cronbach alpha và phân tích nhân t (EFA) nh m lo i b các bi n quan sát không đ t yêu c u, ti p theo là ki m đ nh các
gi thuy t nghiên c u thông qua công c phân tích h i quy đa bi n và các ki m đ nh trung bình nh : Independent Sample T-test, ANOVA, One sample T-test
Trang 191.5 ụ ngh a nghiên c u
Th nh t, hi n nay các siêu th đư, đang và s bán các m t hàng TPTS, tuy nhiên ph n l n ng i tiêu dùng t i Tp.HCM v n u tiên mua TPTS t i các kênh truy n th ng h n là các siêu th hay các kênh bán hàng hi n đ i khác Vì v y, k t qu
lu n v n s cung c p nh ng thông tin tham kh o nh m giúp các nhà qu n lý siêu th
nh n bi t các y u t nh h ng đ n quy t đ nh mua TPTS t i siêu th c a ng i tiêu dùng, qua đó đ a ra các ch ng trình marketing phù h p v i khách hàng m c tiêu
nh m thu hút nhi u h n n a ng i tiêu dùng đ n mua TPTS t i các siêu th
Th hai, lu n v n là tài li u tham kh o b ích cho các nhà làm qu n lý siêu
th , các sinh viên, h c viên nghiên c u trong l nh v c qu n tr kinh doanh, marketing
ng th i nghiên c u này đư đo l ng, hi u ch nh và b sung các thang đo đ làm
c s cho các nghiên c u ti p theo
Ch ng 2: C s lý thuy t và mô hình nghiên c u
Trong ch ng này tác gi trình bày t ng quan v lý thuy t liên quan đ n hành
vi mua hàng và các khái ni m, ti p theo là k t qu tóm t t nh ng nghiên c u tr c đây và h n ch c a nó, d a trên các nghiên c u tr c đây tác gi xây d ng mô hình
nghiên c u và gi thuy t nghiên c u và cu i cùng là ph n xây d ng thang đo
Ch ng 3: Thu th p và x lý s li u
Trong ch ng này, đ u tiên tác gi trình bày quy trình thu th p và x lý s
li u v i hai ph ng pháp đ nh tính và đ nh l ng Sau đó trình bày chi ti t k t qu
th o lu n nhóm b ng ph ng pháp đ nh tính và k t qu nghiên c u đ nh l ng s b
Cu i cùng là trình bày s m u nghiên c u
Trang 20Ch ng 4: K t qu nghiên c u
Trong ch ng này tác gi trình bày ph n gi i thi u mô t th ng kê m u, sau
đó là ki m đ nh thang đo b ng phân tích nhân t và Cronbach alpha Sau khi ki m
đ nh thang đo tác gi th c hi n ki m đ nh mô hình, ki m đ nh các gi thuy t nghiên
c u và đánh giá các y u t thông qua h i quy b i, ki m đ nh ANOVA, ki m đ nh Indendent Sample T-test và ki m đ nh One Sample T-test, qua k t qu ki m đ nh tác
gi th o lu n k t qu Cu i cùng là k t lu n k t qu nghiên c u
Ch ng 5: Ki n ngh gi i pháp và h n ch c a nghiên c u
Trong ch ng này đ u tiên tác gi trình bày các ki n ngh gi i pháp nh m nâng cao kh n ng tiêu th TPTS đ i v i các kênh siêu th t i Tp.HCM Ti p theo là các h n ch c a nghiên c u và đ xu t h ng nghiên c u ti p theo
Trang 21Ch ng 2: C S Lụ THUY T VÀ MÔ HỊNH NGHIÊN C U
M c tiêu ch ng 2 ph i làm rõ v c s lý thuy t, bao g m nh ng n i dung liên quan đ n lý thuy t v hành vi mua hàng, các khái ni m và s l c v th tr ng
th c ph m t i s ng t i Tp.HCM, tóm t t nh ng nghiên c u tr c đây, h n ch c a các nghiên c u tr c đây T c s lý thuy t tác gi đ a ra mô hình nghiên c u, gi thuy t nghiên c u và xây d ng thang đo, trong ph n xây d ng thang đo tác gi trình bày c th t ng bi n quan sát trong m i thang đo
2.1 C s lý thuy t
2.1.1 Lý thuy t hành vi mua hàng
Hành vi mua hàng c a ng i tiêu dùng đ c coi là m t ph n không th tách
r i c a ti p th , theo Kotler và Keller (2011) cho r ng hành vi mua hàng c a ng i tiêu dùng là nghiên c u v cách mua và x lý hàng hóa, d ch v , ý t ng hay kinh nghi m c a các cá nhân, nhóm và t ch c trong đ t hàng đ đáp ng nhu c u và mong mu n c a h Ng i tiêu dùng th ng đ a ra nhi u quy t đ nh mua hàng h ng ngày và các quy t đ nh này c a ng i tiêu dùng là thông tin c c k quan tr ng c a
nh ng ng i làm Marketing Nh v y, nh ng ng i làm Marketing c n ph i tìm hi u
đ n m rõ h n nh ng thông tin liên quan đ n vi c mua s m c a h nh h là ai, h mua nh th nào, h mua đâu, khi nào và t i sao h l i mua Tuy nhiên, đ tìm hi u
v lý do t i sao h quy t đ nh mua s n ph m nào đó là vi c không h d dàng và câu
tr l i th ng ph i tìm hi u sâu trong suy ngh c a ng i tiêu dùng Theo mô hình hành vi mua hàng c a ng i tiêu dùng thì các nhân t môi tr ng (các tác nhân kích thích marketing nh : s n ph m, giá c , phân ph i và chiêu th ; các tác nhân khác
nh : kinh t , công ngh , v n hoá và xư h i) s tác đ ng vào ý th c c a ng i tiêu dùng, t i đó chúng s nh h ng đ n thái đ , s thích và các hành vi mua nh : mua cái gì, đâu, khi nào và mua nh th nào (Philip Kotler và Gary Amstrong, 2012) Tuy nhiên, do s tác đ ng c a các tác nhân đ n ng i tiêu dùng khác nhau, đ ng th i
h c ng có nh ng đ c đi m và ti n trình ra quy t đ nh mua khác nhau nên hành vi mua c ng khác nhau
Trang 22Theo mô hình c a hai tác gi trên thì các tác nhân kích thích Marketing có nh
h ng đ n quy t đ nh c a khách hàng Ti p theo, tác gi trình bày tóm t t các tác nhân nh h ng đ n hành vi ng i tiêu dùng
2.1.1.1 Các y u t kích thích marketing
S n ph m đ c hi u là “các s n ph m hay d ch v mà công ty đ a ra th
tr ng m c tiêu” (Philip Kotler và Gary Amstrong, 2012,trang 76) Theo đó thì y u
t s n ph m bao g m các thành ph n: ch ng lo i, ch t l ng s n ph m, hình dáng thi t k , đ c tính, bao bì, nhưn hi u và d ch v Nh v y, s n ph m c ng bao g m các khía c nh vô hình nh các hình th c d ch v giao hàng, s a ch a, hu n luy n
(Philip Kotler và Gary Amstrong, 2012, trang 76) Y u t giá bao g m các thành
ph n: giá bán s , giá bán l , chi t kh u, gi m giá, tín d ng và thanh toán Nh v y,
vi c đ nh giá sao cho phù h p trong môi tr ng c nh tranh là c c k quan tr ng, ngoài ra các ho t đ ng kèm theo nh : gi m giá, thanh toán nh th nào đ u làm cho ng i tiêu dùng quan tâm đ n s n ph m c n bán không, nên nó s nh h ng
đ n quy t đ nh c a ng i tiêu dùng
Phân ph i, là “nh ng ho t đ ng c a công ty đ đ a s n ph m đ n ng i tiêu
dùng m c tiêu” (Philip Kotler và Gary Amstrong, 2012, trang 76) Nh v y, có th
hi u nó là các đ a đi m mà ng i tiêu dùng có th mua đ c, đó có th là m t c a hàng v t lý hay là c a hàng o trên m ng internet Trong y u t phân ph i bao g m các thành ph n: kênh bán, v trí, t n kho, v n chuy n và h u c n
Chiêu th , là “các ho t đ ng dùng đ thông đ t và thúc đ y s n ph m đ n
ng i tiêu dùng m c tiêu” (Philip Kotler và Gary Amstrong, 2012, trang 76) Theo
đó, y u t chiêu th bao g m các thành ph n: qu ng cáo, bán hàng cá nhân, khuy n mưi và quan h công chúng
Ngoài ra Marketing hi n đ i còn có các y u t kích thích marketing khác:
Con ng i, t m quan tr ng c a nhân viên không ch trong vi c t o ra s hài
lòng và trung thành c a khách hàng mà còn là k t qu v l i nhu n và t ng tr ng
đ t doanh s , l i nhu n và t ng tr ng ph i b t đ u t vi c ch m sóc khách hàng
Trang 23c a nhân viên và qu n lý Trong Marketing, khái ni m “ti p th t ng tác” đ c hi u
là ch t l ng d ch v ph thu c nhi u vào ch t l ng s t ng tác gi a ng i
mua-ng i bán Nh v y, con mua-ng i là c c k quan tr mua-ng tromua-ng Marketimua-ng
Quy trình, quy trình bao g m các ph ng pháp đ c s d ng đ s n xu t, cung c p và tiêu th m t s n ph m và d ch v nào đó
C s v t ch t, c s v t ch t đòi h i các khía c nh h u hình c a t ch c, b u
không khí Các y u t c s v t ch t quan tr ng trong Marketing do nó cung c p
b ng ch ng h u hình cho d ch v nh v n phòng, bưi xe, không gian mua s m
2.1.1.2 Các y u t cá nhân
Theo Philip Kotler và Gary Amstrong (2012, trang 168-171), y u t cá nhân bao g m các y u t sau:
Tu i tác và các giai đo n chu k s ng c a gia đình, theo tác gi thì nhu c u v
các lo i hàng hoá, d ch v c ng nh kh n ng mua c a ng i tiêu dùng g n li n v i
tu i tác và giai đo n trong đ i s ng gia đình c a h
Ngh nghi p, s khác bi t v ngành ngh t o ra nh ng nhu c u r t khác nhau
v s n ph m, ch t l ng, giá c và tính c p thi t c a s n ph m đó
Trình đ h c v n, trình đ h c v n càng cao t o ra xu h ng tiêu dùng tiên
ti n và hi n đ i h n, có s l a ch n, so sánh và chú ý nhi u h n v tính th m m , an toàn, ch t l ng, nhưn hi u, bao bì… tr c khi ra quy t đ nh mua
nhân hay gia đình là đi u ki n tiên quy t đ ng i tiêu dùng có th mua đ c hàng hoá, d ch v Khi ngân sách tiêu dùng c a cá nhân ho c gia đình càng cao thì có th
t l phân b cho tiêu dùng các hàng xa x càng t ng lên, t l chi tiêu cho các hàng thi t y u càng gi m xu ng ng th i tác đ ng đ n quy t đ nh mua s n ph m là đâu, h s mua t i các kênh hi n đ i, sang tr ng hay ch là bình dân
Cá tính, cá tính là nh ng đ c tính tâm lý n i b t c a m i ng i d n đ n các hành vi ng x mang tính n đ nh và nh t quán đ i v i môi tr ng xung quanh Có
th nêu ra m t s các cá tính th ng g p nh tính c n th n, tính t tin, tính b o th , tính hi u th ng, tính n ng đ ng Cá tính s nh h ng đ n hành vi tiêu dùng nói
Trang 24chung và quy t đ nh ch n kênh mua nói riêng c a khách hàng Có th nh ng ng i
c n th n th ng ít đi tiên phong trong vi c s d ng s n ph m m i và ng c l i
Trong Lu t an toàn th c ph m ghi rõ: “Th c ph m t i s ng là th c ph m
ch a qua ch bi n bao g m th t, tr ng, cá, thu h i s n, rau, c , qu t i và các
th c ph m khác ch a qua ch bi n” (B lu t v An toàn th c ph m đ c Qu c h i
ban hành s 55/2010/QH12, đi u 2) Trong khi đó, theo khái ni m trong nghiên c u
c a Bin Cui (2011) cho r ng TPTS là “ là các s n ph m nông nghi p ch a qua ch
bi n nh : rau, trái cây, th t, h i s n ” Nh v y, khái ni m TPTS c a hai quan
đi m trên v c b n g n gi ng nhau V y, khái ni m TPTS mà tác gi áp d ng đ
th c hi n đ tài nghiên c u này là “ Th c ph m t i s ng là nh ng s n ph m nông
ch a qua ch bi n”
2.1.2.2 Khái ni m siêu th
Hi n nay có nhi u khái ni m khác nhau v siêu th , theo Philips Kotler (trích
t Wikipedia, 16/09/2013), siêu th là "c a hàng t ph c v t ng đ i l n có m c chi
phí th p, t su t l i nhu n không cao và kh i lu ng hàng hóa bán ra l n, đ m b o
th a mãn đ y đ nhu c u c a ng i tiêu dùng v th c ph m, b t gi t, các ch t t y
r a và nh ng m t hàng ch m sóc nhà c a" Trong khi đó theo quy ch Siêu th ,
trung tâm th ng m i c a B Công Th ng ban hành ngày 24/9/2004, siêu th là
Trang 25“lo i hình c a hàng hi n đ i; kinh doanh t ng h p ho c chuyên doanh; có c c u
ch ng lo i hàng hoá phong phú, đa d ng, b o đ m ch t l ng; đáp ng các tiêu
ch n v di n tích kinh doanh, trang b k thu t và trình đ qu n lý, t ch c kinh
doanh; có ph ng th c ph c v v n minh, thu n ti n nh m tho mãn nhu c u mua
s m hàng hóa c a khách hàng” Theo quy đ nh c a B Công Th ng thì di n tích
sàn siêu th Vi t Nam đ c chia thành ba m c (h ng 1, h ng 2 và h ng 3), v i m c
nh nh t (h ng 3) có di n tích sàn l n h n 500 mét vuông T các khái ni m trên tác
gi nh n th y khái ni m c a B Công Th ng phù h p v i th tr ng Vi t Nam h n,
vì v y đây là khái ni m tác gi dùng trong nghiên c u này
2.1.2.3 S l c th tr ng th c ph m t i s ng t i Tp.HCM
Hi n nay, v n đ an toàn v sinh th c ph m là v n đ quan tr ng hàng đ u mà
ng i tiêu dùng quan tâm khi mua th c ph m, đ c bi t là các m t hàng th c ph m
t i s ng Th c tr ng các ch t m, ch cóc v i nhi u m t hàng không có ngu n g c
đư nh h ng không nh t i ng i tiêu dùng, ngoài ra v n đ giá c , đ t bi t là khi các ti u th ng đua nhau t ng giá các m t hàng vào nh ng th i đi m “nóng” nh d p
l , T t đ ki m l i khi n không ít ng i hoang mang Trong khi đó, hàng hóa trong các h th ng siêu th th i gian g n đây đư đ s c đáp ng nhu c u c a ng i dân v i
ch t l ng và giá c đ c ki m soát ch t ch ó c ng chính là đi m khác bi t nh t
gi a hai h th ng bán hàng hi n đ i và truy n th ng
Xét v kênh bán hàng hi n đ i, siêu th là m t đ i di n tiêu bi u, và là mô
hình đ c a chu ng nh t trong nh ng n m tr l i đây Theo T ng c c Th ng kê, tính đ n n m 2012 Tp.HCM đư có kho ng 160 siêu th l n nh t i các qu n, huy n,
t ng g p 2 l n so v i n m 2008 và d báo s t ng lên 180 siêu th vào n m 2015 Các chu i siêu th này đư phát tri n nhanh chóng r ng kh p và đang d n đ t đ n m c bưo hòa ng th i v i s phân hóa khá m nh c a th tr ng bán l hi n nay, ngoài các siêu th còn xu t hi n hàng lo t các h th ng bán l hi n đ i m i nh : chu i c a hàng
ti n ích Shop & Go, G7 Mart, Vmart, Best Buy, Speedy, Day & Night, New Ch Và
đ t bi t thành công đó là h th ng Co.op Food (c a Coo-op Mart) và Fooco Mart
Trang 26Xét v kênh bán hàng truy n th ng: tiêu bi u là các ch , tuy nhiên trái v i s
m r ng và t ng tr ng ngày càng m nh m c a các siêu th thì liên t c trong nh ng
n m g n đây, s c mua t i các ch truy n th ng luôn trong tình tr ng n m sau gi m
m nh so v i n m tr c, trong khi t i các h th ng siêu th doanh thu luôn duy trì
m c t ng t 15% - 25%/n m S l ng ch truy n th ng t i TP.HCM t trên 300
ch (n m 2005), nay ch còn g n 200 ch (TSGGP, 1/3/2012) Nh ng con s này cho th y, thói quen mua s m c a ng i tiêu dùng TP đang có s thay đ i m nh m t các kênh mua s m truy n th ng sang kênh mua s m hi n đ i T k t qu trên, li u
ch có b xóa s khi m t đ siêu th ngày càng dày đ c? Tuy nhiên, theo quy lu t, cái
gì t n t i thì đ u h p lý và ng c l i H n th n a, trong m t cu c nghiên c u m i
nh t nh m đánh giá thái đ và hành vi mua s m c a ng i Vi t do Công ty Nghiên
c u th tr ng Nielsen th c hi n vào g n cu i n m 2011, đư ch ra r ng hi n nay các
ch v n là kênh ph bi n nh t đ ng i dân mua th c ph m t i s ng Do v y, b t
ch p s phát tri n ngày càng m nh m và dàn tr i c a các siêu th thì ch ngày nay
v n t n t i và chi m m t t l l n trong s l a ch n đ a đi m mua s m, nh t là m t hàng th c ph m t i s ng c a ng i tiêu dùng
2.1.3 Các nghiên c u tr c đơy
Hi n nay, có m t s đ tài nghiên c u liên quan đ n quy t đ nh ch n kênh siêu th khi mua s n ph m nói chung và TPTS nói riêng, d i đây là t ng h p các k t
qu nghiên c u tr c đây
Nghiên c u c a Abdul Manaf Bohari et al (2012)
Trong nghiên c u này, tác gi nghiên c u v hành vi mua TPTS c a ng i tiêu dùng Maylaysia V i m c tiêu nghiên c u là tìm hi u quy t đ nh mua và kh
n ng chi tr c a ng i tiêu dùng đ i v i m t hàng TPTS B ng ph ng pháp đ nh tính k t h p đ nh l ng, nghiên c u này phân tích trên s m u là 100 m u K t qu phân tích cho th y các thành ph n liên quan đ n y u t s n ph m nh : ch t l ng s n
ph m t t, s n ph m t i, đa d ng dòng s n ph m, đ m b o ch t l ng và các thành
ph n liên quan đ n y u t giá c nh : giá c nh tranh, nh ng thành ph n này đ u có
Trang 27t m quan tr ng trong quy t đ nh ch n n i mua c a ng i tiêu dùng, nh ng y u t trên càng đ c đáp ng thì ng i tiêu dùng Maylaysia s u tiên mua TPTS t i các kênh siêu th h n
Nghiên c u c a Che Aniza Che Wel et al (2012)
Trong nghiên c u này, v i m c tiêu tìm hi u nh ng y u t quan tr ng trong quy t đ nh l a ch n n i mua s n ph m c a ng i tiêu dùng Malaysia, các n i mua
đ c l a ch n m c đ nh trong b ng câu h i là các siêu th , c a hàng ti n l i, ch truy n th ng và ch tr i B ng ph ng pháp phân tích đ nh l ng v i s m u nghiên
c u là 151 m u, phân tích nhân t và ki m đ nh cronbach alpha đ c th c hi n, k t
qu phân tích đ c tách thành 7 nhân t là: nhân viên và đ c tính v t lý c a hàng;
qu ng cáo; ti n l i và l a ch n hàng hóa; tính ti n l i khi ghé qua c a hàng; b n bè
gi i thi u; ch t l ng và đa d ng s n ph m; các d ch v c a c a hàng T t c các nhân t trên đ u đ c ki m đ nh đ tin c y và đ t yêu c u Tuy nhiên, nghiên c u này ch d ng l i trong ph n phân tích nhân t còn các phân tích ti p theo nh h i quy thì không đ c trình bày
Nghiên c u Rattiya Suddephong Lippe et al (2010)
Trong nghiên c u c a Rattiya Suddephong Lippe et al (2010), tác gi nghiên
c u v tiêu dùng các s n ph m TPTS (c th là trái cây và rau c t i) t i các kênh bán l trong khu v c ngo i thành t i Thái Lan M c tiêu nghiên c u này nh m tìm
hi u các y u t tác đ ng đ n quy t đ nh ch n h th ng siêu th , c a hàng bán l hi n
đ i đ mua TPTS c a ng i tiêu dùng B ng phân tích đ nh l ng v i s m u kh o sát là 500 m u, k t qu nghiên c u cho th y đ i v i các kênh bán hàng hi n đ i (g m
c siêu th ) thì quy t đ nh ch n mua TPTS t i các kênh này ch u s tác đ ng b i thu
nh p h gia đình, ch t l ng s n ph m và tính an toàn c a s n ph m Thu nh p gia đình càng cao thì ng i tiêu dùng càng u tiên ch n mua TPTS t i các siêu th , c a hàng ti n l i h n là ch truy n th ng, đ ng th i các y u t liên quan đ n s n ph m
nh : ch t l ng s n ph m và s n ph m an toàn đ c đáp ng s tác đ ng tích c c trong vi c lôi kéo ng i tiêu dùng mua TPTS t i các kênh này
Trang 28Nghiên c u c a N.Chamhuri và P.J.Batt (2010)
Trong nghiên c u c a hai tác gi v i m c tiêu nghiên c u là tìm hi u các y u
t thu hút ng i tiêu dùng Malaysia mua TPTS t i các kênh siêu th B ng ph ng pháp nghiên c u đ nh tính v i s m u b ng 45 m u, s m u này chia thành b n nhóm, sau đó tác gi th c hi n th o lu n nhóm cho t ng nhóm K t qu cho th y các
y u t quan tr ng thu hút ng i tiêu dùng Malaysia mua TPTS (c th là s n ph m
th t t i s ng) t i kênh siêu th g m: y u t s n ph m, y u t giá c , y u t đ a đi m
i v i y u t s n ph m liên quan đ n s n ph m t i, s n ph m ch t l ng, s đa
d ng s n ph m; đ i v i y u t giá c bao g m giá h p lý và d so sánh, các y u t này càng đ c đáp ng thì h càng u tiên kênh siêu th khi mua TPTS Còn y u t
đ a đi m đ c p đ n s ti n l i c a các n i mua TPTS và các gian hàng g n nhau là
u th đ siêu th lôi kéo ng i tiêu dùng
Nghiên c u c a Matthew Gorton et al (2009)
Trong nghiên c u này, v i m c tiêu là nghiên c u s hài lòng c a ng i dân Bangkok (Thái Lan) đ i v i ch truy n th ng và siêu th , qua đó xác đ nh nh h ng
c a các y u t đ n t n su t mua th c ph m siêu th và ch truy n th ng u tiên
tác gi đư s d ng nghiên c u đ nh tính, th o lu n nhóm (FGD) l n th nh t đ khám phá các y u t nh h ng Th o lu n nhóm l n th hai đ xác đ nh s phù h p các đáp án Sau đó th c hi n nghiên c u đ nh l ng v i s m u đ c s d ng là 201
m u K t qu nghiên c u c a tác gi cho th y, y u t giá c nh h ng tiêu c c đ n quy t đ nh mua s m t i siêu th , ng c l i thì n i mua s m ti n l i và tho i mái nh
h ng tích c c, đ i v i các y u t nhân kh u h c nh : ng i dân có đ tu i càng cao thì h có xu h ng mua s m t i các khu v c khác h n là siêu th , k t qu phân tích
t ng t đ i v i trình đ h c v n Trong đ tài này tác gi c ng có th c hi n nghiên
c u riêng cho nhóm hàng TPTS (c th là s n ph m th t heo) K t qu nghiên c u
c a đ tài nghiên c u này cho th y, th nh t là y u t giá c g m các thành ph n liên quan đ n giá c c nh tranh, n u giá càng cao thì ng i tiêu dùng càng ít mua TPTS
t i siêu th Th hai là y u t s n ph m, c th là thành ph n liên quan đ n th c ph m
an toàn, n u th c ph m an toàn cho s c kh e thì ng i tiêu dùng quy t đ nh mua t i
Trang 29siêu th nhi u h n Th ba là y u t thu nh p gia đình, thu nh p gia đình có ý ngh a phân bi t gi a ng i mua s m kênh siêu th và kênh khác, ng i tiêu dùng n m trong nhóm có thu nh p gia đình th p thì h ít mua t i siêu th và ng c l i
Nghiên c u c a Ma.Lucila A Lapar et al (2009)
Tác gi th c hi n nghiên c u v i m c tiêu tìm hi u các y u t nh h ng đ n quy t đ nh l a ch n n i mua th t t i đ i v i ng i tiêu dùng Vi t Nam B ng nghiên c u đ nh l ng v i s m u là 600 đ c kh o sát t i hai thành ph l n là Tp.HCM và Hà N i K t qu nghiên c u cho th y, y u t th nh t là y u t đ a đi m liên quan đ n kho ng cách t nhà đ n n i bán th t, kho ng cách càng ng n thì h càng u tiên mua th t t i các kênh hi n đ i h n (bao g m: siêu th , c a hàng ti n l i
và c a hàng chuyên bán th t t i); th hai là thu nh p gia đình, thu nh p càng cao thì
h càng u tiên mua th t t i các kênh hi n đ i
Nghiên c u c a Masayoshi Maruyama và Le Viet Trung (2007)
Trong nghiên c u c a hai tác gi v i m c tiêu tìm hi u v hành vi mua các
lo i th c ph m nói chung và TPTS nói riêng Theo tác gi thì đ i v i ngành hàng TPTS t i Vi t Nam nói chung và thành ph Hà N i nói riêng, kênh bán hàng truy n
th ng v n chi m u th h n nhi u so v i kênh bán hàng hi n đ i (g m c siêu th ) Trong nghiên c u c a tác gi đ i v i s n ph m TPTS, s m u th c hi n là 409 m u
v i ph ng pháp phân tích đ nh l ng Trong đ tài này tác gi đư nghiên c u v t m quan tr ng các y u t nh h ng đ n quy t đ nh mua TPTS t i siêu th c a ng i dân
Hà N i K t qu nghiên c u cho r ng quy t đ nh này c a ng i dân Hà N i ch u tác
đ ng b i: y u t nhân kh u h c c a ng i tiêu dùng, y u t s n ph m, y u t đ a
đi m Trong đó, y u t nhân kh u h c ch có thu nh p gia đình đóng vai trò quan
tr ng nh t, gia đình có thu nh p càng cao h càng mu n mua TPTS t i các h th ng siêu th nhi u h n i v i y u t s n ph m liên quan đ n s n ph m an toàn, s n
ph m t i, s n ph m ch t l ng, ngu n g c rõ ràng, nhưn hi u n i ti ng, s đa d ng
s n ph m là nh ng y u t đ c đánh giá là quan tr ng trong quy t đ nh mua TPTS
t i các kênh siêu th , nh ng y u t này đáp ng càng cao thì ng i tiêu dùng càng
mu n ch n mua TPTS t i các kênh siêu th i v i y u t đ a đi m cho th y siêu th
Trang 30càng g n nhà, d g p và tính ti n l i các n i mua TPTS càng cao thì ng i tiêu dùng càng u tiên ch n siêu th đ mua TPTS và ng c l i
Nghiên c u c a Li Wei Mai và Hui Zhao (2004)
Trong nghiên c u này, m c tiêu nghiên c u c a hai tác gi là tìm hi u v các
đ c tính c a ng i đi siêu th t i Trung Qu c (c th t i B c Kinh), trong ph n nghiên c u này tác gi có tìm hi u lý do chính mà ng i tiêu dùng ch n siêu th đ mua TPTS B ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng v i s m u nghiên c u là 200
m u, k t qu phân tích cho th y kho ng cách t nhà đ n siêu th có t m quan tr ng
nh t trong vi c quy t đ nh mua TPTS t i siêu th hay không, n u kho ng cách càng
ng n thì tác đ ng này càng tích c c Ti p đ n là hai thành ph n liên quan đ n y u t
s n ph m là: ch t l ng s n ph m, đóng gói và hài lòng trong phân lo i s n ph m,
n u nh ng thành ph n này đ c đáp ng thì ng i tiêu dùng u tiên mua TPTS t i siêu th h n Cu i cùng là y u t giá c , n u giá càng c nh tranh thì h càng u tiên siêu th trong vi c mua s m t i siêu th h n
2.1.4 Th o lu n k t qu các nghiên c u tr c đơy
M c dù các nghiên c u tr c đây đư làm rõ ph n nào v hành vi mua th c
ph m nói chung và TPTS nói riêng t i siêu th Tuy nhiên, các nghiên c u này c ng
g p ph i m t s h n ch nh t đ nh
- Nghiên c u c a Abdul Manaf Bohari et al (2012), trong nghiên c u này tác
gi ch nghiên c u trên s m u khá nh (100 m u) và th c hi n trên b ng câu h i phi
c u trúc nên h n ch v th i gian kh o sát và l ng thông tin thu đ c Nghiên c u này tác gi không đ c p đ n các y u t đ a đi m, ch ng trình khuy n mưi và y u t nhân kh u h c, nghiên c u này ch y u là các th ng kê mô t và ch a phân tích đ nh
l ng tác đ ng c a t ng y u t đ n quy t đ nh c a ng i tiêu dùng
- Nghiên c u c a Che Aniza Che Wel et al (2012), trong nghiên c u này tác
gi th c hi n v i s m u ch a l n đ phân tích nhân t th c s có k t qu t t Ngoài
ra tác gi ch nh n d ng các nhân t , tuy nhiên, ch a ch ra đ c các nhân t nào s
nh h ng đ n quy t đ nh l a ch n c a hàng mua s m c a ng i tiêu dùng Nghiên
Trang 31c u này n u nghiên c u thêm s khác nhau v quy t đ nh l a ch n n i mua c a
nh ng ng i có thu nh p hay đ a lý khác nhau s cung c p đ thông tin h n
- Nghiên c u c a Rattiya Suddephong Lippe et al (2010), tác gi ch nghiên
c u đ i v i s n ph m rau c t i trong khi đó ch a nghiên c u đ i v i s n ph m th t,
cá, h i s n Ngoài ra nghiên c u này ch a đ c p đ n tác đ ng c a y u t giá c , chiêu th và đ a đi m đ n quy t đ nh c a ng i tiêu dùng
- i v i nghiên c u c a N.Chamhuri và P.J.Batt (2010), nghiên c u này ch
th c hi n nghiên c u đ nh tính và ch a ti n hành các phân tích đ nh l ng nh m tìm
hi u tác đ ng c a các bi n này đ n vi c thu hút ng i tiêu dùng
- Trong nghiên c u c a Matthew Gorton et al (2009), tác gi ch d ng l i v i
s n ph m th t heo ch ch a nghiên c u trên các s n ph m khác nh : th t gà, th t bò, rau và c qu Ngoài ra nghiên c u này ch a làm rõ vai trò c a y u t chiêu th trong quy t đ nh ch n kênh siêu th khi mua TPTS cu ng i tiêu dùng
- Nghiên c u c a Ma.Lucila A Lapar et al (2009), tác gi ch a nghiên c u sâu v kênh siêu th mà ch nghiên c u chung đ i v i kênh bán hàng hi n đ i Ngoài
ra tác gi không cho th y tác đ ng c a các y u t chiêu th và giá c đ n quy t đ nh
ch n kênh mua th t
- Trong nghiên c u c a Masayoshi Maruyama và Le Viet Trung (2007), tác
gi ch cho th y t m quan tr ng c a các y u t tác đ ng đ n quy t đ nh ch n kênh siêu th khi mua TPTS cu ng i tiêu dùng, các th ng kê mô t đ c s d ng ch
y u là giá tr trung bình và ph n tr m, tác gi ch a có phân tích đ nh l ng tác đ ng
c a các y u t này đ i v i các quy t đ nh c a ng i tiêu dùng
- Nghiên c u c a Li Wei Mai và Hui Zhao (2004), tác gi không đ c p nhi u
đ n các ch ng trình khuy n mưi và gi m giá trong siêu th Ngoài ra c n phân tích
s khác bi t đ c tính nhân kh u h c t i quy t đ nh c a ng i tiêu dùng
Nhìn chung, các nghiên c u trên đ u th hi n rõ nh ng khía c nh mà tác gi
c n tuy nhiên c ng nh nhi u nghiên c u khác thì các nghiên c u này v n có nh ng
h n ch nh t đ nh Các nghiên c u trên v n ch a cho th y tác đ ng rõ nét gi a các
Trang 32y u t marketing nh chiêu th , c s v t ch t, nhân viên hay các đ c tính cá nhân
đ n quy t đ nh ch n n i mua TPTS c a ng i tiêu dùng, ngoài ra các thang đo c a
m i nghiên c u có s khác bi t Vì v y c n có nghiên c u phù h p v i th tr ng Tp.HCM đ hoàn thi n h n n a thang đo và xác đ nh rõ các m i liên h
2.2 Mô hình nghiên c u
Nh v y, m i nghiên c u khác nhau các bi n đ c s d ng trong mô hình nghiên c u c ng khác nhau và k t qu không hoàn toàn gi ng nhau i v i th
tr ng Tp.HCM trong giai đo n hi n nay ít nhi u đư có s thay đ i so v i nh ng
n m tr c đây, c ng nh có s khác bi t ph n nào v hành vi tiêu dùng đ i v i
ng i tiêu dùng Hà N i, Malaysia, Trung Qu c và Thái Lan Vì v y khi th c hi n nghiên c u này tác gi không áp d ng nguyên m u b t k mô hình nghiên c u nào
mà tác gi đư k t h p hi u ch nh gi a nhi u nghiên c u khác nhau sao cho phù h p
Tuy nhiên, m c dù không có s t ng đ ng hoàn toàn v kinh t , v n hoá
nh ng gi a các qu c gia trên v i Vi t Nam hay gi a Tp.HCM v i Hà N i v n có
nh ng nét t ng đ ng nh t đ nh trong hành vi c a ng i tiêu dùng, vì v y trên c s
kh o c u các nghiên c u đư tham kh o tác gi nh n th y các y u t trên đ u có th
ng i tiêu dùng Vì v y, trong lu n v n này tác gi v n ki m tra l i tác đ ng c a y u
t chiêu th và c s v t ch t đ n quy t đ nh c a ng i ng i tiêu dùng Ngoài các
y u t chính trên, tác gi mu n tìm hi u thêm các đ c tính cá nhân khác nh : h c
v n; s ng i trong G ; ngh nghi p và tu i nh h ng nh th nào đ n quy t đ nh
c a ng i tiêu dùng Tóm l i, mô hình nghiên c u g m các y u t sau: s n ph m, giá
Trang 33c , đ a đi m, chiêu th , c s v t ch t, thu nh p gia đình và các đ c tính cá nhân tác
đ ng đ n quy t đ nh ch n kênh siêu th khi mua TPTS c a ng i tiêu dùng Tp.HCM
Hình 2.2 Mô hình nghiên c u
Mô hình nghiên c u trên đ c gi i thích nh sau,
- Bi n ph thu c là quy t đ nh l a ch n kênh siêu th khi mua TPTS
- Bi n đ c l p đ nh l ng: s n ph m; giá c ; đ a đi m;chiêu th ; c s v t ch t
- Bi n đ c l p đ nh tính: thu nh p G ; h c v n; s ng i trong G ; ngh nghi p và tu i
đ nh mua t i siêu th nhi u h n Tác gi Masayoshi Maruyama và Le Viet Trung (2007) cho r ng s n ph m an toàn, t i, s n ph m có ch t l ng, ngu n g c rõ ràng,
H5
C s v t ch t
Quy t đ nh l a ch n kênh siêu th khi mua
H3 Chiêu th H4
Trang 34nhưn hi u n i ti ng, đa d ng s n ph m càng đ c đáp ng thì ng i tiêu dùng càng
mu n ch n mua TPTS t i siêu th V y gi thuy t đ a ra nh sau:
Gi thuy t H1: Y u t s n ph m có nh h ng thu n chi u đ n quy t đ nh mua TPTS
t i siêu th c a ng i tiêu dùng
i v i y u t đ a đi m, trong nghiên c u c a N.Chamhuri và P.J.Batt (2010) cho th y, s ti n l i c a các n i mua TPTS và các gian hàng bán TPTS g n nhau s lôi kéo ng i tiêu dùng đ n siêu th i v i nghiên c u c a Ma.Lucila A Lapar et
al (2009), k t qu nghiên c u cho th y kho ng cách t nhà đ n n i bán TPTS (c
th là th t t i), kho ng cách càng ng n thì h càng u tiên mua th t t i các kênh hi n
đ i h n K t qu nghiên c u c a Masayoshi Maruyama và Le Viet Trung (2007)
c ng cho k t qu t ng t , n u siêu th càng g n nhà và s ti n l i khi mua TPTS càng đ c đáp ng cao thì ng i tiêu dùng càng u tiên ch n siêu th đ mua TPTS
T nh ng phân tích trên trên tác gi đ a ra gi thuy t nghiên c u nh sau:
Gi thuy t H2: Y u t đ a đi m mua bán có nh h ng thu n chi u đ n quy t đ nh mua TPTS t i siêu th c a ng i tiêu dùng
i v i y u t giá c , theo Matthew Gorton et al (2009) thì y u t liên quan
đ n giá c nh h ng đ n quy t đ nh ch n n i mua c a ng i tiêu dùng, n u giá càng b t h p lý (cao so v i c m nh n c a ng i tiêu dùng) thì ng i tiêu dùng càng
ít mua TPTS t i siêu th Trong khi đó, nghiên c u c a N.Chamhuri và P.J.Batt (2010), Li Wei Mai và Hui Zhao (2004) cho th y giá c h p lý có nh h ng thu n chi u đ n quy t đ nh mua TPTS t i siêu th N i dung gi thuy t nh sau:
Gi thuy t H3: Y u t giá c có nh h ng thu n chi u đ n quy t đ nh mua TPTS t i siêu th c a ng i tiêu dùng
i v i y u t chiêu th , nh đư trình bày ph n trên thì trong nghiên c u này tác gi v n ki m tra l i tác đ ng c a y u t này đ n quy t đ nh c a ng i ng i tiêu dùng khi ch n kênh siêu th đ mua TPTS trên đ a bàn Tp.HCM K t qu k v ng
y u t chiêu th nh h ng tích c c đ n quy t đ nh c a ng i tiêu dùng Vì v y, gi thuy t nghiên c u trình bày nh sau:
Trang 35Gi thuy t H4: Y u t chiêu th có nh h ng thu n chi u đ n quy t đ nh mua TPTS
t i siêu th c a ng i tiêu dùng
i v i y u t c s v t ch t, trong nghiên c u c a Che Aniza Che Wel et al (2012), tác gi ch a phân tích nh h ng c a y u t c s v t ch t t i quy t đ nh c a
ng i tiêu dùng, m c dù v y, theo lý thuy t Marketing thì Korler (2009) cho r ng c
s v t ch t s đóng vai trò quan tr ng trong marketing Vì v y, tác gi k v ng y u
t c s v t ch t nh h ng tích c c đ n quy t đ nh mua TPTS t i siêu th c a ng i tiêu dùng Vì v y, gi thuy t nh sau:
Gi thuy t H5: Y u t c s v t ch t có nh h ng thu n chi u đ n quy t đ nh mua TPTS t i siêu th c a ng i tiêu dùng
i v i y u t thu nh p gia đình, trong nghiên c u c a Rattiya Suddephong Lippe et al (2010), Matthew Gorton et al (2009), Masayoshi Maruyama và Le Viet Trung (2007) và nghiên c u c a Li Wei Mai và Hui Zhao (2004) cho th y ng i tiêu dùng n m trong nhóm có thu nh p th p thì h ít mua t i siêu th và ng c l i T các
nghiên c u trên, tác gi đ a ra gi thuy t nh sau:
Gi thuy t H6: Nhóm thu nh p gia đình càng cao thì quy t đ nh mua TPTS t i siêu
th càng cao và ng c l i
i v i y u t đ c tính cá nhân khác, tác gi đ a ra gi thuy t nh sau:
Gi thuy t H7: Có s khác bi t v quy t đ nh ch n mua TPTS t i siêu th gi a các nhóm đ c tính cá nhân khác nhau
Gi thuy t H7a: Có s khác bi t v quy t đ nh ch n mua TPTS t i siêu th
gi a các nhóm trình đ h c v n khác nhau
Gi thuy t H7b: Có s khác bi t v quy t đ nh ch n mua TPTS t i siêu th
gi a các nhóm có s ng i trong gia đình khác nhau
Gi thuy t H7c: Có s khác bi t v quy t đ nh ch n mua TPTS t i siêu th
gi a các nhóm ngh nghi p khác nhau
Gi thuy t H7d: Có s khác bi t v quy t đ nh ch n mua TPTS t i siêu th
gi a các nhóm tu i khác nhau
Trang 362.4 Thang đo
D a trên nghiên c u tr c đây và tham kh o lý thuy t n n, tác gi đư đ a ra 8
y u t chính trong thang đo nh m xây d ng b ng câu h i Các y u t này bao g m:
y u t s n ph m g m sáu bi n quan sát; y u t đ a đi m g m b n bi n quan sát; y u
t v giá c g m b n bi n quan sát; y u t chiêu th g m ba bi n quan sát; y u t c
s v t ch t g m b n bi n quan sát; y u t v thu nh p gia đình và các đ c tính cá nhân khác m i y u t có m t bi n quan sát; y u t cu i cùng là quy t đ nh l a ch n kênh siêu th khi mua TPTS bao g m ba bi n quan sát Các y u t s n ph m, giá c ,
đ a đi m, chiêu th , c s v t ch t và quy t đ nh ch n kênh siêu th đ c thi t k theo
d ng Likert, v i đi m 1– hoàn toàn không đ ng ý và đ n đi m 5- hoàn toàn đ ng ý
2.4.1 Y u t s n ph m
Trong nghiên c u c a Abdul Manaf Bohari et al.(2012) y u t s n ph m đ c
đ c p là: ch t l ng s n ph m t t, s n ph m t i, đa d ng dòng s n ph m Trong
nghiên c u c a N.Chamhuri và P.J.Batt (2010) cho th y, y u t s n ph m đ c đ
c p bao g m s n ph m t i, s n ph m ch t l ng, s đa d ng s n ph m Trong nghiên c u c a Rattiya Suddephong Lippe et al.(2010), y u t s n ph m đ c đ c p
là ch t l ng s n ph m và s n ph m an toàn T ng t , nghiên c u c a Matthew Gorton et al (2009) thì y u t s n ph m đ c đ c p liên quan đ n ch t l ng s n
ph m, đa d ng ch ng lo i s n ph m Còn nghiên c u c a Masayoshi Maruyama và
Le Viet Trung (2007) y u t s n ph m liên quan đ n s n ph m t i, s n ph m ch t
l ng, ngu n g c rõ ràng, nhưn hi u n i ti ng, s đa d ng s n ph m Trong khi đó Li Wei Mai và Hui Zhao (2004) b sung thêm thành ph n đóng gói bao bì s n ph m T các nghiên c u trên, tác gi xây d ng thang đo y u t s n ph m bao g m: đ m b o
ch t l ng, đa d ng s n ph m, phân lo i m t hàng rõ ràng, s n ph m t i, s n ph m
c a th ng hi u n i ti ng, s n ph m đóng gói c n th n (m c 1, ph l c thang đo)
2.4.2 Y u t đ a đi m
Trong nghiên c u c a N.Chamhuri và P.J.Batt (2010), y u t đ a đi m đ c p
đ n s ti n l i c a n i mua TPTS và các gian hàng g n nhau Trong nghiên c u c a
Trang 37Masayoshi Maruyama và Le Viet Trung (2007) y u t đ a đi m đ c p đ n kho ng cách t nhà t i siêu th , tính ti n l i các n i mua TPTS và d dàng g p siêu th bán TPTS Trong khi đó, nghiên c u c a Li Wei Mai và Hui Zhao (2004) y u t đ a đi m liên quan đ n kho ng cách t nhà đ n siêu th T các nghiên c u trên, tác gi xây
d ng thang đo c a y u t đ a đi m bao g m: n i mua bán đi l i d dàng, kho ng cách t nhà đ n n i mua s m ng n, các gian hàng mua bán g n nhau, d dàng b t g p
đ a đi m bán TPTS (xem m c 2, ph l c thang đo)
2.4.3 Y u t giá c
Trong nghiên c u c a Abdul Manaf Bohari et al (2012), Matthew Gorton et
al (2009) và Li Wei Mai và Hui Zhao (2004) thì y u t giá c liên quan đ n giá c
c nh tranh Nghiên c u c a N.Chamhuri và P.J.Batt (2010) cho th y, y u t giá c liên quan đ n giá h p lý và d so sánh giá c gi a các s n ph m T các nghiên c u trên tác gi xây d ng thang đo cho y u t giá c bao g m các thu c tính: giá c nh tranh, giá h p lý, giá c rõ ràng và d dàng so sánh (xem m c 3, ph l c thang đo)
2.4.4 Y u t chiêu th
Trong nghiên c u c a Masayoshi Maruyama và Le Viet Trung (2007) liên quan đ n ch ng trình khuy n mưi nh : t ng s n ph m, gi m giá, u đưi khách hàng thân thi t (xem m c 4, ph l c thang đo)
2.4.5 Y u t c s v t ch t
Trong nghiên c u c a Che Aniza Che Wel et al (2012), c s v t ch t liên quan đ n n i bán s ch s , có nhi u ti n ích khác Trong nghiên c u c a N.Chamhuri
và P.J.Batt (2010) thì c s v t ch t đ m b o môi tr ng mua s m tho i mái Nghiên
c u c a Noel Mazoldo et al (2011) cho r ng các y u t liên quan đ n c s v t ch t
nh : không gian mua s m r ng rưi, khu d ch v vui ch i gi i trí T các nghiên c u trên, tác gi xây d ng thang đo cho y u t c s v t ch t liên quan đ n: n i mua bán
s ch s , không gian r ng rưi và tho i mái, khu vui ch i gi i trí và có các ti n ích khác
nh : khu v c g i xe (xem m c 5, ph l c thang đo)
Trang 382.4.6 Y u t thu nh p gia đình vƠ các y u t đ c tính cá nhơn khác
Trong nghiên c u c a Rattiya Suddephong Lippe et al (2010), Matthew Gorton et al.(2009), Masayoshi Maruyama và Le Viet Trung (2007) và nghiên c u Li Wei Mai và Hui Zhao (2004) thì thu nh p gia đình đ c th hi n d i d ng giá tr thu nh p trong m t tháng c a toàn b thành viên trong gia đình Tuy nhiên, lu n v n này tác gi mu n tìm hi u sâu h n gi a các nhóm thu nh p gia đình nên thang đo này
đ c th hi n b ng thang đo th b c T ng t , các đ c tính cá nhân: h c v n, s
ng i trong gia đình, ngh nghi p và tu i đ c thi t k theo thang đo th b c
2.4.7 Y u t quy t đ nh ch n kênh siêu th
Trong các nghiên c u tr c đây liên quan đ n quy t đ nh ch n n i mua mà tác gi tham kh o thì y u t quy t đ nh ch n kênh siêu th th ng đ c thi t k theo
d ng bi n đ nh danh và mư hoá d ng nh phân (1/0) Tuy nhiên, d ng bi n nh phân
ch có hai l a ch n tr l i nên s không đánh giá chính xác ý ki n c a ng i tiêu dùng, đ ng th i đ ph c v cho phân tích đ nh l ng tác gi đ a thang đo này v
d ng Likert 5 m c đ , các bi n đ c trình bày trong ph n ph l c (xem m c 6, ph
l c thang đo) Tuy nhiên, các bi n quan sát này s đ c ki m tra qua nghiên c u
đ nh tính và ki m tra đ tin c y tr c khi th c hi n nghiên c u chính th c
Tóm t t ch ng 2
Ch ng 2 đư trình bày khá chi ti t v lý thuy t hành vi mua hàng và các y u
t tác đ ng đ n quy t quy t đ nh ch n n i mua s n ph m Trong ch ng này tác gi
đư th ng nh t khái ni m TPTS và siêu th đ c dùng trong nghiên c u Ti p theo là
ph n t ng h p các nghiên c u trong và ngoài n c nh m hoàn thi n c s lý thuy t,
đ ng th i tác gi c ng ch ra m t s h n ch , nhìn chung các nghiên c u đ u cho
th y t m quan tr ng và nh h ng c a các y u t kích thích marketing nh s n
ph m, đ a đi m, giá c , còn các y u t nh thu nh p gia đình, chiêu th đ c cho là ít
nh h ng h ng đ n quy t đ nh ch n n i mua TPTS c a ng i tiêu dùng D a trên các nghiên c u tr c đây tác gi xây d ng mô hình nghiên c u và các gi thuy t nghiên c u Cu i cùng là thang đo c a các y u t tác đ ng và b tác đ ng
Trang 39C h ng 3: THU TH P VÀ X Lụ S LI U
M c tiêu ch ng 3 là làm rõ quy trình nghiên c u, v i đ tài này tác gi trình bày thu th p và x lý s li u c a hai ph ng pháp: đ nh l ng và đ nh tính Ti p theo
là ph n trình bày k t qu th o lu n nhóm b ng ph ng pháp đ nh tính và k t qu phân tích nghiên c u đ nh l ng s b , trong ph n này tác gi trình bày các ki m
đ nh thang đo và th c hi n hi u ch nh mô hình, gi thuy t nghiên c u và cu i cùng là trình bày s m u nghiên c u
Trang 40Nghiên c u đ nh tính v i k thu t th o lu n nhóm, k t qu nghiên c u đ nh tính nh m khám phá và b sung các bi n quan sát trong các thang đo đ hoàn thi n
b ng h i, đ ng th i giúp tác gi hi u ch nh mô hình n u có s thay đ i
Nghiên c u đ nh l ng đ c th c hi n thông qua kh o sát th c t , k t qu nghiên c u đ nh l ng nh m ki m đ nh đ tin c y các thang đo l ng, ki m đ nh mô hình, các gi thuy t nghiên c u đ c đ c p trong ch ng 2
T s đ trên (hình 3.1) ta nh n th y quy trình nghiên c u c a đ tài đ c
th c hi n qua các b c sau: tìm hi u tài li u, nghiên c u tr c đây; xây d ng b ng câu h i; nghiên c u đ nh tính s b ; ph ng v n th ; nghiên c u đ nh l ng s b ;
nghiên c u đ nh l ng chính th c
3.1.1 Nghiên c u đ nh tính s b
Công c s d ng: Th o lu n nhóm
M c đích c a nghiên c u đ nh tính trong lu n v n nƠy: Nh m hoàn thi n
b ng câu h i, c th là t p trung khám phá và hi u ch nh nh ng bi n quan sát trong các thang đo ng th i b sung thêm các gi thuy t nghiên c u trong mô hình
S m u th c hi n trong nghiên c u: Thông th ng các nghiên c u đ nh tính
có s m u nh Tuy nhiên, đ có k t qu chính xác tác gi ph i ti n hành theo công
th c: s m u = n + 1 Trong đó n là s đ i t ng kh o sát (ng i) đ c th o lu n đ n khi h t có ý ki n m i có ý ngh a đ c b sung
Thu th p d li u: th c hi n quá trình nghiên c u đ nh tính, tác gi xây
d ng dàn bài th o lu n Dàn bài th o lu n có hai ph n chính: ph n gi i thi u và g n
l c; ph n th o lu n chính
Ph n gi i thi u và g n l c: V i m c đích là gi i thi u m c tiêu c a bu i th o
lu n, gi i thi u s l c n i dung đ c trao đ i trong ph n th o lu n chính ng
th i, trong ph n này tác gi s g n l c đ i t ng phù h p cho bu i th o lu n Ngoài
ra ph n này c ng t o không khí thân m t gi a ng i đi u khi n v i ng i đ c m i, qua đó giúp ích cho ng i đi u khi n khai thác đ c nhi u thông tin h n