Luận văn thạc sĩ Phân tích ảnh hưởng của tỷ lệ nợ lên quyết định đầu tư bằng chứng từ các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán TP

Trong s đó có Hong Bo và Elmer Sterken2002... Fukuda et al... B ng 4.5: Mô t th ng kê các bi n trong mô hình Mean Median Maximum Minimum Std... Effects Test Statistic d.f... Effects Tes

Trang 1

TR NGă I H C KINH T TP H CHÍ MINH

INHăVI T KHUÊ

UăT :ăB NG CH NG T CÁC CÔNG TY NIÊM Y T TRÊN

S GIAO D CH CH NG KHOÁN TP.HCM

Tp H Chí Minh - N mă2013

Trang 2

B GIÁO GI CăVĨă ĨOăT O

TR NGă I H C KINH T TP H CHÍ MINH

INHăVI T KHUÊ

UăT :ăB NG CH NG T CÁC CÔNG TY NIÊM Y T TRÊN

S GIAO D CH CH NG KHOÁN TP.HCM Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân hàng

Mã s : 60340201

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

NG IăH NG D N KHOA H C: PGS.TS PHAN TH BÍCH NGUY T

Tp H Chí Minh ậ N mă2013

Trang 3

Tác gi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tác gi v i s giúp đ c a

ng i h ng d n khoa h c và nh ng ng i mà tác gi đã c m n S li u đ c l y t

ngu n đáng tin c y, n i dung và k t qu nghiên c u c a lu n v n này ch a t ng đ c

công b trong b t c công trình nào cho t i th i đi m hi n nay

Tp.H Chí Minh, tháng 11 n m 2013

inh Vi t Khuê

Trang 4

Trang ph bìa

L iăcamăđoan

M c l c

Danh m c b ng

Danh m c hình

TÓM T T 1

1 GI I THI U 2

2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR Că ÂY 5

3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 9

3.1 Mô hình: 9

3.2 D li u: 11

3.3 Cách tính và l y d li u các bi n trong mô hình: 12

4 N I DUNG VÀ CÁC K T QU NGHIÊN C U 13

4.1 Phân tích t ng quan: 13

4.2 th và mô t th ng kê các bi n trong mô hình: 17

4.3 Phân tích h i quy: 20

5 K T LU N 37

TÀI LI U THAM KH O 38

PH L C 41

Trang 5

DANH M C B NG

B ng 3.1: s l ng công ty trong t ng ngành 11

B ng 4.1: T ng quan gi a các bi năđ c l p (theo t l t ng n ) 13

B ng 4.2: T ng quan gi a các bi năđ c l p (theo t l t ng n vay) 14

B ng 4.3: T ng quan gi a các bi năđ c l p (theo n vay ng n h n) 15

B ng 4.4: T ng quan gi a các bi năđ c l p (theo n vay dài h n) 16

B ng 4.5: Mô t th ng kê các bi n trong mô hình 18

B ng 4.6: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l t ng n lênăđ u t c đ nh theo mô hình (3.1) 21

B ng 4.7: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l n vayălênăđ u t c đ nh theo mô hình (3.1) 23

B ng 4.8: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l n vay ng n h nălênăđ u t c đ nh theo mô hình (3.1) 25

B ng 4.9: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l n vay dài h nălênăđ u t c đ nh theo mô hình (3.1) 27

B ng 4.10: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l t ng n lênăđ u t c đ nh theo mô hình (3.2) 29

B ng 4.11: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l n vayălênăđ u t c đ nh theo mô hình (3.2) 31

B ng 4.12: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l n vay ng n h nălênăđ u t c đ nh theo mô hình (3.2) 33

B ng 4.13: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l n vay dài h nălênăđ u t c đ nh theo mô hình (3.2) 35

Trang 6

Hìnhă4.1:ă th các bi n trong mô hình 17

Trang 7

TÓM T T

Trong bài nghiên c u này, tác gi phân tích t l n (bao g m 4 t l n : t l t ng n , t l

n vay, t l n vay ng n h n và t l n vay dài h n) c a nh ng công ty phi tài chính niêm

y t trên s giao d ch ch ng khoán HOSE có tác đ ng lên đ u t c đ nh hay không, và tác

đ ng này, n u t n t i, thì t l n c a nh ng công ty t ng tr ng cao và t l n c a nh ng công ty t ng tr ng th p tác đ ng nh th nào lên đ u t c đ nh? Bài nghiên c u này cung

c p thêm b ng ch ng th c nghi m d a trên bài nghiên c u tr c đây c a Masturah và

Abdul (2011) C ng nh bài nghiên c u tr c đó, bài nghiên c u này s d ng ph ng pháp

d li u b ng không cân b ng Các k t qu nghiên c u ch ra r ng:

- Th nh t, t l t ng n , t l n vay, t l n vay ng n h n và dài h n đ u tác đ ng tiêu c c lên đ u t c đ nh c a các công ty, đi u này ch ng minh r ng tác đ ng c a t

l n lên đ u t c đ nh là có t n t i đ i v i các công ty phi tài chính niêm y t trên

Trang 8

1 GI I THI U

i v i các doanh nghi p nói chung ngoài ngu n v n s n có đ đ m b o cho quá

trình kinh doanh c a doanh nghi p đ c di n ra liên t c và ngày càng m r ng quy mô, đ u

t mua s m và đ u t vào nh ng ho t đ ng khác, doanh nghi p c n ph i huy đ ng ngu n

v n t bên ngoài Nh ng kho n này g i là nh ng kho n n

òn b y tài chính xu t hi n khi công ty quy t đ nh tài tr cho ph n l n tài s n c a

mình, ho c đ u t b ng n vay, nh m m c đích gia t ng l i nhu n c a doanh nghi p Vì

v y, đòn b y tài chính là vi c s d ng n vay ho c các ngu n tài tr có chi phí tài chính c

đ nh nh m gia t ng t su t sinh l i c a các nhà đ u t

Các công ty s d ng đòn b y tài chính v i hy v ng là s gia t ng đ c l i nhu n cho

c đông th ng N u s d ng phù h p, công ty có th dùng các ngu n v n có chi phí c

đ nh, b ng cách phát hành trái phi u ho c đi vay t ngân hàng ho c các t ch c tín d ng khác đ t o ra l i nhu n cao nh t i u này s đ c th hi n rõ nét nh t khi phân tích m i

quan h gi a đòn b y tài chính và t su t sinh l i c a v n ch s h u Hay nói các khác, đó

chính là s tác đ ng c a đòn b y tài chính lên m c sinh l i c a v n ch s h u

Các công ty s d ng đòn b y tài chính khi nhu c u v n cho đ u t c a doanh nghi p

khá cao mà v n ch s h u không đ đ tài tr Kho n n vay c a công ty s tr thành kho n n ph i tr , lãi vay đ c tính d a trên s n g c này M t doanh nghi p ch s d ng

n khi nó có th tin ch c r ng t su t sinh l i trên tài s n cao h n lãi su t vay n

Trong ngu n tài tr bên ngoài thì tài tr b ng n vay luôn đ c cân nh c vì n vay

th ng có chi phí th p h n tài tr b ng v n c ph n Tuy nhiên đòn b y có th làm cho

kho n l c a công ty tr nên l n h n nhi u so v i khi không s d ng đòn b y Vì v y, tìm

hi u tác đ ng c a đòn b y tài chính lên quy t đ nh đ u t đ c xem là m t v n đ quan

tr ng trong tài chính công ty

Không có m t s th ng nh t trong quan đi m c a các nhà kinh t v m i quan h

gi a t l n và quy t đ nh đ u Bi n t l n xu t hi n trên kho n ph i tr c a công ty và b

Trang 9

tác đ ng b i lãi su t Chính tác đ ng này đã d n đ n b t cân x ng thông tin trên th tr ng

tài chính B t cân x ng thông tin t o ra chi phí b t l i c a tài chính bên ngoài Quan đi m này đ c đ a ra đ u tiên b i Akerlof (1970), sau đó đ c phát tri n b i Bernanke và

Blinder (1988) v i quan đi m tín d ng M c dù, Bernanke và Blinder nghiên c u trên khung

lý thuy t Keyness, nh ng quan đi m tín d ng c a hai ông phù h p v i ph ng pháp nghiên

c u tân c đi n, ví d Lucas (1990), Fuerst (1992) ,Christianno và Eichenbaum (1992)

Ph ng pháp tân c đi n tin r ng ngân hàng có kh n ng đ c bi t trong vi c m r ng tín

d ng đ n doanh nghi p b i vì h không có thông tin hoàn h o nên khó kh n trong vi c vay

m n t các ngu n khác.[1]

Chính sách ti n t không ch nh h ng đ n lãi su t trái phi u mà còn nh h ng đ n

vi c cung c p tín d ng ra bên ngoài c a h th ng ngân hàng Ch ng h n nh vi c th c hi n

chính sách ti n t thu h p thông qua t ng d tr b t bu c trong h th ng ngân hàng s d n

đ n vi c các ngân hàng gi m cung c p tín d ng ra bên ngoài và chi phí vay m n thông qua

phát hành trái phi u s t ng lên Nh ng công ty ph thu c nhi u vào các kho n vay t ngân

hàng s g p khó kh n trong vi c ti p c n các kho n cung c p tín d ng bên ngoài, t đó d n

đ n c t gi m đ u t Các nghiên c u c a Fuerst (1994), Labadie (1995), Bernanke và

Gertler (1995) cung c p b ng ch ng cho th y t m quan tr ng c a tín d ng, nó đ c xem

nh là bi n then ch t truy n d n chính sách ti n t đ n n n kinh t

i v i th tr ng tài chính Vi t Nam, v n đ v n c ng đang là m i quan tâm sâu

s c không ch đ i v i các doanh nghi p mà còn đ i v i các t ch c tín d ng N có th là đòn b y thúc đ y doanh nghi p phát tri n đ u t nh ng nó c ng có th là gánh n ng tài

chính ki m hãm s phát tri n đ u t c a doanh nghi p Trong các nghiên c u tr c đó, c

hai t l n vay và t l t ng n có tác đ ng đ n đ u t c a công ty Bài nghiên c u này

nh m m c đích đ ki m tra tác đ ng c a t l n (bao g m 4 t l n : t l t ng n , t l n

vay, t l n vay ng n h n và t l n vay dài h n) lên đ u t c đ nh c a doanh nghi p Bài

nghiên c u này nh m góp ph n làm c s tham chi u cho các doanh nghi p Vi t Nam trong [1] Masturah và Abdul (2011), trang 134

Trang 10

vi c đ a ra quy t đ nh tài tr b ng cách phân tích m i quan h t l n và đ u t c đ nh v i

vi c s d ng các d li u tài chính m i nh t c a các công ty phi tài chính niêm y t trên sàn HOSE

Các k t qu thu đ c t bài nghiên c u này cho th y r ng t l n tác đ ng ng c

chi u lên đ u t c đ nh c a các công ty H u h t các bài nghiên c u tr c đây cho th y

r ng ho c là t l n c a công ty t ng tr ng th p tác đ ng tiêu c c lên đ u t , ho c là t l

n c a công ty t ng tr ng cao tác đ ng tiêu c c lên đ u t , r t ít bài nghiên c u cho r ng t

l n c a hai lo i công ty trên tác đ ng tiêu c c lên đ u t Tuy nhiên, bài nghiên c u này

cho th y t l t ng n , t l n vay, t l n vay ng n h n c a công ty t ng tr ng cao và công ty t ng tr ng th p đ u tác đ ng tiêu c c lên đ u t c đ nh, đ i v i t l n vay dài

h n thì ch t n t i t l n vay dài h n c a công ty t ng tr ng cao tác đ ng ng c chi u lên

đ u t c đ nh i u này có ngh a r ng t l n có tác đ ng lên đ u t c đ nh c a các công

ty phi tài chính niêm y t trên sàn HOSE Bài nghiên c u này h tr thêm cho các k t qu

c a các bài nghiên c u tr c đó c a Lang et al (1996), Arikawa et al (2003), Aivazian et

al (2005), Yuan and Motohashi (2008), Masturah (2011) i m khác bi t c a bài nghiên

c u này so v i các bài nghiên c u tr c đó chính là ngoài t l t ng n và n vay, bài

nghiên c u này còn có thêm t l n vay ng n h n và t l n vay dài h n

Ph n còn l i c a bài nghiên c u này đ c trình bày nh sau: ph n 2 trình bày t ng

quan các nghiên c u tr c đây, ph n 3 trình bày ph ng pháp nghiên c u và d li u nghiên

c u, ph n 4 trình bày n i dung và các k t qu nghiên c u, ph n 5 là k t lu n

Trang 11

2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C UăTR Că ÂY

Trong l nh v c tài chính doanh nghi p, nh h ng c a n trong quy t đ nh đ u t c a

doanh nghi p đã kéo theo m t s quan tâm sâu s c Theo lý thuy t c a Modigliani-Miller

(MM), m c đ n không nh h ng đ n hành vi đ u t c a doanh nghi p trong m t th

tr ng hoàn h o M t khác, đ a ra m t gi đ nh đ n gi n, nó đ c ch ra r ng không có s

liên h nào gi a kho n ti n nh n đ c và t l n Tuy nhiên, khi xem xét đ n hi u ng tiêu

c c c a n trong qu n tr doanh nghi p, nó ch ra r ng n có th nh h ng đ n hành vi c a

doanh nghi p thông qua 3 kênh truy n d n sau Th nh t, b i vì n t ng lên s làm t ng r i

ro phá s n, nh ng nhà qu n lý doanh nghi p s có xu h ng h n ch vay n và gi m đ u t , làm t ng vi n c nh c a m t s thi u h t đ u t Th hai, b i vì gánh n ng tr lãi vay l n h n

t vi c vay n nhi u h n đã làm gi m l ng qu ti n m t, vì v y n có m t nh h ng tiêu

c c đ n ho t đ ng đ u t c a nh ng doanh nghi p mà có nh ng c h i đ u t h a h n ây

g i là “gi thi t n nhô ra” (Myers 1977, Hart 1995) Th ba, nh ng ng i qu n lý c a

nh ng doanh nghi p có s s t gi m trong t l v n c ph n có m t đ ng c đ đ u t v i

m t t su t sinh l i cao th m chí v i r i ro cao Vì v y, b i vì n gia t ng, nh ng nhà cho vay t ng s l ng l trong vi c tài tr nhi u h n, m t s ti n tri n h n có th d n đ n s

thi u h t đ u t (Jensen và Meckling 1976)

Nhi u nhà kinh t và tài chính doanh nghi p đ ng ý v tác đ ng c a đòn b y tài chính

lên đ u t c a công ty Tuy nhiên, có hai nhóm quan đi m liên quan đ n b ng ch ng v m i

quan h c a đòn b y lên đ u t c a công ty Nhóm quan đi m th nh t đ ng ý v m i quan

h tích c c gi a t l n và đ u t Trong s đó có Hong Bo và Elmer Sterken(2002) Trong

bài nghiên c u v i t a đ “Volatility of the interest rate, debt and firm investment: Dutch evidence”(đ nh y c m c a lãi su t, n , đ u t công ty: b ng ch ng t Hà Lan) Hong và

Elmer đã ki m tra m i liên h gi a đ nh y c m lãi su t và n tác đ ng nh th nào đ n đ u

t công ty Bài nghiên c u này s d ng d li u b ng c a các công ty niêm y t t i Hà Lan trong giai đo n 1984-1995 v i gi đ nh r ng c u trúc tài chính công ty thì có liên h v i tác

Trang 12

đ ng c a đ nh y c m lãi su t lên đ u t công ty Các tác gi ch ra r ng đ nh y c m công

ty liên quan đ n đ nh y c m lãi su t, hay nói cách khác là tác đ ng c a đòn b y tài chính

B ng ch ng t các công ty t i Hà Lan cho th y r ng s thay đ i c a lãi su t s t o ra s thay

đ i trong n , t đó nh h ng tr c ti p đ n đ u t công ty Các tác gi còn tìm th y r ng đ i

v i các công ty có đòn b y n thì đ nh y c m lãi su t và n làm t ng chi tiêu đ u t Ngoài

ra, các b ng ch ng còn cho th y r ng n có tác đ ng tích c c nhi u h n đ i v i các công ty

có đòn b y cao so v i các công ty có đòn b y th p

Nhóm quan đi m th hai đ ng ý v m i quan h tiêu c c gi a t l n và đ u t Trong nhóm quan đi m này l i có hai quan đi m v m i quan h tiêu c c trên, đó là m i

quan h tiêu c c gi a t l n c a nh ng doanh nghi p có Q th p và đ u t , và m i quan h

tiêu c c gi a t l n c a nh ng doanh nghi p có Q cao và đ u t

Nh ng doanh nghi p có Q cao(Tobin’s Q l n h n 1) cho th y kh n ng cao h n c a

các doanh nghi p trong t ng c ng đ u t b ng cách vay n t ngân hàng N u Tobin's Q là

l n h n 1 thì giá tr th tr ng l n h n giá tr s sách c a công ty, nó s khuy n khích các công ty đ vay ti n c a ngân hàng và đ u t v n nhi u Nói cách khác, Tobin Q cao khuy n

khích các công ty gia t ng đòn b y và đ u t c a h (McConnell và Servaes 1995 và Ahn và

Denis 2006)

M t khác, nh ng doanh nghi p có Q th p, hay nói cách khác Tobin's Q là nh h n 1,

giá tr th tr ng th p h n giá tr tài s n đ c ghi nh n c a công ty, do đó không khuy n

khích các công ty vay ti n c a ngân hàng và đ u t ít h n trong th tr ng v n

Trong s các quan đi m v m i quan h tiêu c c gi a t l n c a nh ng doanh

nghi p có Q th p v i đ u t có Lang, Ofek và Stulz (1996), Aivazian et al (2005), Fukuda

et al (2005), Odit và Chitto (2008), Yuan and Motohashi (2009), Masturah và Abdul (2011), Faris Nasif AL-Shubiri (2012), Soumaya(2012)

Trang 13

Lang, Ofek và Stulz (1996) trong bài nghiên c u v i t a đ “Leverage, investment, and firm growth”(đòn b y, đ u t và t ng tr ng công ty) s d ng d li u 142 công ty trong

l nh v c s n su t công nghi p l y t Compustat t n m 1970 đ n 1989 Các k t qu thu

đ c t bài nghiên c u cho th y r ng m i quan h tiêu c c gi a đ u t và đòn b y đ i v i

các doanh nghi p có Q th p, nh ng không t n t i đ i v i các công ty có Q cao Ngoài ra,

các tác gi còn cho r ng đ i v i các công ty có c h i t ng tr ng th p (Q th p), đòn b y n

ho t đ ng nh m t “chi c phanh” đ i v i c h i t ng tr ng, nh ng nó có th l i là l i ích

cho các c đông c a công ty

Fukuda et al (2005) trong bài nghiên c u v i t a đ “Bank Health and Investment:

An Analysis of Unlisted Companies in Japan”( S c kh e ngân hàng và đ u t : phân tích t

nh ng công ty ch a niêm y t t i Nh t B n) s d ng d li u c a 3821 công ty nh và v a

ch a niêm y t t i Nh t t n m 1984 đ n 2003 Nh t là m t đ t n c mà ngân hàng đóng

m t vai trò quan tr ng trong vi c cung c p tài chính cho doanh nghi p h n các ngân hàng

M M c dù vào nh ng n m 1990 vai trò c a ngân hàng không còn l n đ i v i các công ty

có quy mô l n, nh ng nó v n có m t vai trò chi ph i trong vi c cung c p tài chính cho các

doanh nghi p nh Vì th , các tác gi đã xác đ nh m i liên h gi a tài tr v n t ngân

hàng(n ) đ n đ u t doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p nh Các tác gi tìm th y

r ng đòn b y cao(n cao) làm gi m kh n ng tài tr đ u t c a công ty, đ c bi t là nh ng công ty t ng tr ng th p( Q th p)

Masturah và Abdul (2011) trong bài nghiên c u mang t a đ “Impact of the Debt Ratio on Firm Investment: Evidence from Malaysian listed firms”( nh h ng c a t l n lên đ u t công ty: b ng ch ng t các công ty niêm y t t i Malaysia) s d ng d li u 300

công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Malaysia trong kho n th i gian t 2000-2007 Bài nghiên c u này m r ng các bài nghiên c u tr c b ng vi c s d ng ph ng pháp phân tích

d li u b ng không cân b ng Các tác gi tìm th y r ng t l n có tác đ ng tiêu c c đ i v i các công ty t ng tr ng th p(Q th p) nhi u h n các công ty t ng tr ng cao(Q cao)

Trang 14

Trong s các quan đi m v m i quan h tiêu c c gi a t l n c a nh ng doanh

nghi p có Q cao v i đ u t có McConnell và Servaes (1995), Ahn và Denis (2006)

McConnell và Servaes (1995) trong bài nghiên c u v i t a đ “Equity ownership and

the two faces of debt”(c đông và hai m t c a n ) Bài nghiên c u này s d ng d li u c a

nh ng m u l n các công ty phi tài chính t i M trong các n m 1976, 1986 và 1988 niêm y t

trên sàn ch ng khoán NYSE và AMEX Các tác gi tìm th y r ng giá tr doanh nghi p và

đòn b y tài chính thì t ng quan âm đ i v i các doanh nghi p t ng tr ng cao Bên c nh đó,

Ahn và Denis (2006) trong bài nghiên c u v i t a đ “Leverage and investment in diversified firms”( òn b y và đ u t t i nh ng công ty đa ngành) cho th y r ng v i các công ty đa ngành thì tác đ ng c a n lên đ u t là tiêu c c, tác đ ng này th hi n đáng k

nh ng công ty có Q cao

Vì v y, phát hi n t n n t ng lý thuy t đã ch ra r ng t l n có m i quan h v i đ u

t công ty Bên c nh đó, các nghiên c u còn ch ra r ng t l n c a nh ng doanh nghi p có

Q cao và Q th p nh h ng lên đ u t là không gi ng nhau

Trênăc ăs các nghiên c uătr căđơy,ăv i m căđíchăki mătraătácăđ ng c a t l n lên

đ uăt ăc đ nh trong b i c nh n n kinh t Vi t Nam, câu h i nghiên c u c aăđ tài là trong b i c nh c a Vi t Nam:

1) T l n (bao g m 4 t l n : t l t ng n , t l n vay, t l n vay ng n h n và

t l n vay dài h nă)ăcóătácăđ ngăđ năđ uăt c đ nh c a các công niêm y t trên

s giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh (HOSE) hay không?

2) N u t l n cóătácăđ ng thì t l n c a nh ngăcôngătyăt ngătr ng cao(Q cao)

và t l n c a nh ngăcôngătyăt ngătr ng th p(Q th p) tácăđ ng nh ăth nào

đ năđ uăt ăc đ nh?

Trang 15

3 PH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U

Trong ph n này, s t p trung th o lu n v mô hình h i quy phân tích tác đ ng c a t

l n lên đ u t c đ nh c a các công ty niêm y t trên sàn HOSE Bi n ph thu c là bi n đ u

t c đ nh(I/K), bi n đ c l p là bi n Tobin’s Q(Q), dòng ti n(CF/K), t l n (Debt)(g m 4

t l n : t l t ng n , t l n vay, t l n vay ng n h n và t l n vay dài h n), t l n

công ty t ng tr ng cao(HQ*Debt), t l n công ty t ng tr ng th p(LQ*Debt) Phân tích

h i quy đa bi n s d ng d li u b ng trong giai đo n 2009-2012 tr l i cho các câu h i

nghiên c u trên, đ tài s d ng mô hình h i quy nh sau:

3.1 Mô hình:

Mô hình đ c s d ng trong bài nghiên c u này là t mô hình s d ng trong bài

nghiên c u c a Masturah và Abdul (2011):

(3.1) Trongăđó:

: đ u t c a công ty i t i th i đi m t

: tài s n c đ nh công ty i t i th i đi m t-1

: Tobin’s q công ty i t i th i đi m t - 1

Trong các bài nghiên c u tr c đây c a Lang et al (1996), Arikawa et al (2003),

Aivazian et al (2005), Yuan và Motohashi (2008), Masturah và Abdul (2011) s d ng giá

tr Tobin’s Q đ i di n cho c h i đ u t c a các công ty Các k t qu nghiên c u cho th y

r ng n có quan h m nh m h n v i các công ty có Tobin Q th p so v i các công ty có

Trang 16

Tobin Q cao i u này ng ý r ng n không làm gi m t c đ t ng tr ng cho các công ty có

c h i đ u t t t Các nghiên c u này c ng cung c p h tr cho lý thuy t c s v n c a

công ty, đ c bi t là lý thuy t cho r ng n có vai trò chi ph i đ i v i các doanh nghi p có c

h i t ng tr ng th p

Trong bài nghiên c u này, đ tài phân tích nh h ng c a t l n trên đ u t c đ nh

c a doanh nghi p có nh ng c h i đ u t khác nhau Nh ng công ty có giá tr Tobin’s Q l n

h n 1 là nh ng công ty có c h i t ng tr ng cao (Q cao), còn nh ng công ty có giá tr Tobin’s Q th p h n 1 là nh ng công ty có c h i t ng tr ng th p (Q th p)

(3.2) Trongăđó:

HQ, LQ là các bi n gi

HQ= 1 khi Tobin Q cho công ty i t i th i đi m t-1 là l n h n 1, ng c l i b ng 0

LQ=1 khi Tobin Q cho công ty i t i th i đi m t-1 là nh h n 1, ng c l i b ng 0

Trang 17

3.2 D li u:

Các công ty đ c l a ch n trong nghiên c u này là các công ty phi tài chính niêm y t

trên sàn ch ng khoán Tp.HCM (HOSE) và đ c l y trong n m tài chính t n m 2009 đ n

n m 2012 D li u đ c thu th p t website vietstock.vn Các bi n đ c thu th p theo n m

Vì m t s công ty không có đ y đ d li u cho t t c các n m nên bài nghiên c u này đã s

d ng phân tích h i quy d li u b ng không cân b ng Sau khi l c các d li u b l i và thi u

bi n, d li u b ng còn l i 627 quan sát cho m i bi n B ng 3.1 d i đây trình bày s l ng

công ty trong t ng ngành c th , trong đó ngành công ngh truy n thông có 4 công ty chi m

t l 1.5%, d ch v có 6 công ty chi m 2.2%, khai khoáng có 12 công ty chi m 4.4%, s n

su t có 103 công ty chi m 38.1%, th ng m i có 33 công ty chi m 12.2%, ti n ích công

c ng có 16 công ty chi m 5.9%, v n t i kho bãi có 23 công ty chi m 8.5%, xây d ng và b t

đ ng s n có 73 công ty chi m 28.2% B ng 3.1 cho th y ngành s n su t là ngành chi m t l

Trang 18

HQ*Debt = Debt n uăHQ=1,ăng c l i b ng 0

LQ*Debt = Debt n uăLQ=1,ăng c l i b ng 0

năv tính: tri uăđ ng

Trang 19

4 N I DUNG VÀ CÁC K T QU NGHIÊN C U

4.1 Phân tích t ngăquan:

Tr c tiên, đ tài ki m đ nh t ng quan gi a các bi n đ c l p trong mô hình M c

đích c a vi c này nh m ki m tra s t ng quan gi a các bi n trong mô hình, tránh tình tr ng

đa c ng tuy n x y ra nh h ng đ n k t qu khi ch y h i quy trong các b c sau

B ng 4.1 trình bày k t qu ki m đ nh h s t ng quan gi a các bi n đ c l p(theo t

l t ng n ) K t qu trong b ng 4.1 cho th y các bi n trong mô hình có s t ng quan v i

nhau m c đ th p, ngo i tr các c p bi n Q và LQ*Debt, Debt(t l t ng n ) và

LQ*Debt(t l t ng n c a công ty có Q th p) là có h s t ng quan cao v i h s l n l t

là -0.7497 và 0.7028

B ng 4.1: T ngăquanăgi a các bi năđ c l p (theo t l t ng n )

l t ng n vay) K t qu trong b ng 4.2 cho th y các bi n trong mô hình có s t ng quan

Trang 20

v i nhau m c đ th p, ngo i tr c p bi n Debt (t l t ng n vay) và LQ*Debt(t l t ng

n vay c a công ty có Q th p) là có h s t ng quan cao 0.8158

B ng 4 2:ăT ngăquanăgi a các bi năđ c l p (theo t l t ng n vay)

l n vay ng n h n) K t qu trong b ng 4.3 cho th y các bi n trong mô hình có s t ng

quan v i nhau m c đ th p, ngo i tr c p bi n Debt (t l n vay ng n h n) và

LQ*Debt(t l n vay ng n h n c a công ty có Q th p) là có h s t ng quan cao 0.8901

Trang 21

B ng 4.3 :ăT ngăquanăgi a các bi năđ c l p (theo n vay ng n h n)

l n vay dài h n) K t qu trong b ng 4.4 cho th y các bi n trong mô hình có s t ng

quan v i nhau m c đ th p, ngo i tr c p bi n Debt (t l n vay dài h n) và LQ*Debt(t

l n vay dài h n c a công ty có Q th p) là có h s t ng quan cao 0.9138

Trang 22

B ng 4 4:ăT ngăquanăgi a các bi năđ c l p (theo n vay dài h n)

Nh v y, h s t ng quan gi a các c p bi n trong mô hình đ u không quá l n ngo i tr c p

bi n Debt và LQ*Debt Do đó, nh m lo i b nh h ng đa c ng tuy n c a c p bi n này đ n

k t qu h i quy mô hình (3.2) thì trong mô hình (3.2) bi n Debt s đ c lo i b đi trong quá

trình ch y h i quy

Trang 23

4.2 th và mô t th ng kê các bi n trong mô hình:

Ti p theo, là đ th trình bày m c đ phân tán d li u trong mô hình, các k t qu

trong hình 4.1 cho ta th y d li u c a các bi n trong mô hình có m c đ phân tán là t ng

đ i th p

Hình 4.1 :ă th các bi n trong mô hình

Trang 24

B ng 4.5 d i đây trình bày mô t th ng kê các bi n trong mô hình

B ng 4.5: Mô t th ng kê các bi n trong mô hình

Mean Median Maximum Minimum Std Dev

Trang 26

4.3 Phân tích h i quy:

Cu i cùng, phân tích h i quy đ c th c hi n phân tích tác đ ng c a t l n lên đ u

t c đ nh theo 2 mô hình trên Trong h u h t các bài nghiên c u tr c đây s d ng 3

ph ng pháp h i quy là Pooled, Random Effect và Fixed Effect, trong đó ph ng pháp

Fixed Effect cho k t qu t t nh t Do đó, trong bài nghiên c u này, phân tích h i quy theo 3

ph ng pháp trên c ng s đ c s d ng Mô hình h i quy g p (Pooled OLS) là mô hình h i

quy trong đó t t c các h s đ u không đ i theo th i gian và theo các công ty Ta b qua

bình di n không gian và th i gian c a d li u k t h p và ch c l ng h i quy OLS thông

th ng, t c là đây chúng ta xem xét nh h ng c a t ng cá nhân là nh nhau Mô hình

nh h ng c đ nh (FEM) gi đ nh m i m i công ty đ u có nh ng đ c đi m riêng bi t có th

nh h ng đ n các bi n gi i thích, FEM phân tích m i t ng quan này gi a ph n d c a

m i công ty v i các bi n gi i thích qua đó ki m soát và tách nh h ng c a các đ c đi m

riêng bi t (không đ i theo th i gian) ra kho i các bi n gi i thích đ có th c l ng nh ng

nh h ng th c (net effects) c a bi n gi i thích lên bi n ph thu c Mô hình nh h ng

ng u nhiên (REM), đi m khác bi t gi a mô hình REM và FEM đ c th hi n s bi n

đ ng gi a các công ty N u s bi n đ ng gi a các công ty có t ng quan đ n bi n đ c l p –

bi n gi i thích trong mô hình nh h ng c đ nh thì trong mô hình nh h ng ng u nhiên s

bi n đ ng gi a các công ty đ c gi s là ng u nhiên và không t ng quan đ n các bi n gi i

n u P-value> thì ch p nh n gi thi t Ho Ki m đ nh Hausman, gi thuy t Ho: mô hình

Random Effect là phù h p Gi thuy t H1: mô hình Fixed effect là phù h p N u k t qua h i

Trang 27

quy cho P-value< thì bác b gi thuy t Ho và ng c l i n u P-value> thì ch p nh n gi

thi t Ho

B ng 4.6 trình bày k t qu phân tích h i quy t l t ng n lên đ u t c đ nh c a các

doanh nghi p theo mô hình (3.1)

B ng 4.6: K t qu phân tích h i quy tácăđ ng c a t l t ng n lênăđ uăt c đ nh

-0.009544 (-0.170941) CF/K 0.627368***

(0.990263)

-0.117349 (-1.169343)

Ghi chú: B ng 4.6 trình bày k t qu h i quy tác đ ng c a t l t ng n lên đ u t c đ nh s d ng các mô hình

Pooling, Random Effect, Fixed Effect Th ng kê t đ c trình bày trong d u ngo c đ n d i các h s h i quy

** có ý ngh a th ng kê m c 5%

*** có ý ngh a th ng kê m c 1%

u tiên đ tài ti n hành ki m đ nh Likelihood Ratio Test đ ki m đ nh xem 2

ph ng pháp Pool và Fixed ph ng pháp nào là phù h p K t qu cho th y p-value

=0.000<0.05 bác b gi thuy t Ho đi u đó có ngh a là ph ng pháp Fixed effect là phù h p

Trang 28

Effects Test Statistic d.f Prob

Cross-section F

Cu i cùng đ tài ti n hành ki m đ nh Hausman Test đ ki m đ nh xem gi a hai

ph ng pháp Fixed effect và Random effect ph ng pháp nào là phù h p K t qu ki m

đ nh cho th y P-value = 0.000<0.05 do đó bác b gi thuy t H0, đi u này có ngh a là ph ng

pháp Fixed effect là phù h p

Test Summary Chi-Sq Statistic Chi-Sq d.f Prob

Tóm l i ph ng pháp Fixed effect là phù h p đ i v i k t qu phân tích h i qui tác

đ ng c a t l t ng n lên đ u t c đ nh theo mô hình (3.1) H s c a bi n Debt có giá tr

là -0.51 và có m c ý ngh a là 1%, đi u này có ngh a là t l t ng n có tác đ ng âm lên đ u

t c đ nh, hay nói cách khác nó tác đ ng ng c chi u lên đ u t c đ nh N u m t công ty

có n t ng 1 đ n v thì đ u t c đ nh s gi m 0.51 đ n v trong t ng lai

B ng 4.7 trình bày k t qu phân tích h i quy t l n vay lên đ u t c đ nh c a các

doanh nghi p theo mô hình (3.1)

Trang 29

B ng 4.7: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l n vay lênăđ uăt ăc đ nh theo

-0.09353 (-0.467430) CF/K 0.606734**

0.345213***

(5.488759)

Ghi chú: B ng 4.7 trình bày k t qu h i quy tác đ ng c a t l n vay lên đ u t c đ nh s d ng các mô hình

* có ý ngh a th ng kê m c 10%

Trang 30

Cross-section F

đ ng c a t l n vay lên đ u t c đ nh theo mô hình (3.1) H s c a bi n Debt có giá tr là

-0.57 và có m c ý ngh a là 1%, đi u này có ngh a là t l n vay có tác đ ng âm lên đ u t

c đ nh, hay nói cách khác nó tác đ ng ng c chi u lên đ u t c đ nh N u m t công ty có

n vay t ng 1 đ n v thì đ u t c đ nh s gi m 0.57 đ n v trong t ng lai

B ng 4.8 trình bày k t qu phân tích h i quy t l n vay ng n h n lên đ u t c đ nh

c a các doanh nghi p theo mô hình (3.1)

Trang 31

B ng 4.8: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l n vay ng n h n lênăđ uăt ăc

-0.008019 (-0.142704) CF/K 0.618573***

(0.203485)

-0.158091 (-1.099389)

Ghi chú: B ng 4.8 trình bày k t qu h i quy tác đ ng c a t l n vay ng n h n lên đ u t c đ nh s d ng các mô

hình Pooling, Random Effect, Fixed Effect Th ng kê t đ c trình bày trong d u ngo c đ n d i các h s h i quy

Trang 32

Cross-section F

đ ng c a t l n vay ng n h n lên đ u t c đ nh theo mô hình (3.1) H s c a bi n Debt

có giá tr là -0.65 và có m c ý ngh a là 1%, đi u này có ngh a là t l n vay ng n h n có tác

đ ng âm lên đ u t c đ nh, hay nói cách khác nó tác đ ng ng c chi u lên đ u t c đ nh

N u m t công ty có n vay ng n h n t ng 1 đ n v thì đ u t c đ nh s gi m 0.65 đ n v trong t ng lai

B ng 4.9 trình bày k t qu phân tích h i quy t l n vay dài h n lên đ u t c đ nh

c a các doanh nghi p theo mô hình (3.1)

Trang 33

B ng 4.9: K t qu phân tích h iăquyătácăđ ng c a t l n vay dài h nălênăđ uăt ăc

0.004151*

(0.074176) CF/K 0.613977**

(-1.067509)

-0.309581 ( -1.729216)

Ghi chú: B ng 4.9 trình bày k t qu h i quy tác đ ng c a t l n vay dài h n lên đ u t c đ nh s d ng các mô

hình Pooling, Random Effect, Fixed Effect Th ng kê t đ c trình bày trong d u ngo c đ n d i các h s h i quy

Cross-section F

Trang 34

đ ng c a t l n vay dài h n lên đ u t c đ nh theo mô hình (3.1) H s c a bi n Debt có

giá tr là -0.82 và có m c ý ngh a là 5%, đi u này có ngh a là t l n vay dài h n có tác

đ ng âm lên đ u t c đ nh, hay nói cách khác nó tác đ ng ng c chi u lên đ u t c đ nh

N u m t công ty có n vay dài h n t ng 1 đ n v thì đ u t c đ nh s gi m 0.82 đ n v trong t ng lai

K t lu n: t l t ng n , t l n vay, t l n vay ng n h n và dài h năđ uătácăđ ng

ng c chi uălênăđ uăt ăc đ nh,ăđi uănƠyăcóăngh aălƠătácăđ ng c a t l n lênăđ uăt ăc

đ nh là có t n t i

B ng 4.10 trình bày k t qu phân tích h i quy t l t ng n lên đ u t c đ nh c a các

doanh nghi p theo mô hình (3.2) nh m phân tích tác đ ng c a t l t ng n c a các công ty

t ng tr ng cao (Q cao) và các công ty t ng tr ng th p (Q th p) lên đ u t c đ nh Vì h

s t ng quan c a bi n Q và LQ*Debt trong b ng 4.1 là t ng đ i cao -0.7497, nên bi n Q

s không đ c đ a vào mô hình đ k t qu h i quy không b nh h ng c a đa c ng tuy n

gi a hai bi n này

Trang 35

B ng 4.10: K t qu phân tích h i quy tácăđ ng c a t l t ng n lênăđ uăt ăc đ nh

(0.470610)

-0.060219 (-0.539494)

Ghi chú: B ng 4.10 trình bày k t qu h i quy tác đ ng c a t l t ng n lên đ u t c đ nh s d ng các mô hình

Cross-section F

Định dạng
Số trang	70
Dung lượng	915,36 KB