CÁC QU C GIA ÔNG NAM Á (ASEAN 5)
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Trang 3L I C M N
Tôi xin chân thành c m n PGS.TS Nguy n Th Ng c Trang đã t n tình h ng
d n và t o đi u ki n thu n l i đ tôi th c hi n lu n v n t t nghi p này, tôi c ng
xin c m n QuỦ Th y Cô đã gi ng d y, trang b ki n th c b ích cho tôi trong su t
khóa h c
Tôi xin c m n các tác gi , các nhà nghiên c u mà tôi đã tham kh o bài vi t, công
trình nghiên c u c a h đ th c hi n lu n v n t t nghi p c a mình
Tôi xin chân thành c m n Ban ch nhi m Khoa Tài chính doanh nghi p cùng
Quý Th y Cô thu c b môn Tài chính qu c t đã t o đi u ki n, h tr và đóng góp
nh ng ý ki n quý giá giúp tôi hoàn thành lu n v n này
Tôi c ng xin bày t lòng tri ân sâu s c nh t đ n Cha M và gia đình c a tôi, nh ng
ng i đã h t lòng quan tâm, đ ng viên, giúp đ , t o m i đi u ki n t t nh t đ tôi
hoàn thành lu n v n này /
Quách Doanh Nghi p
Trang 4M C L C Tóm l c Trang 1
M đ u Trang 2
1 Tính m i và nh ng đóng góp c a đ tài Trang 2
2 M c tiêu đ tài Trang 4
3 M i quan h gi a n công và t ng tr ng kinh t - t lý thuy t đ n b ng ch ng
th c nghi m Trang 4
3.1 Khái ni m n công Trang 4 3.2 M i quan h gi a n công lên t ng tr ng kinh t Trang 6
3.2.1 N công thúc đ y t ng tr ng kinh t Trang 6
3.2.2 N công ki m hãm t ng tr ng kinh t Trang 6
3.2.3 M i quan h phi tuy n gi a n công và t ng tr ng Trang 9
4 Mô hình, d li u, ph ng pháp nghiên c u Trang 12
4.1 Mô hình Trang 12 4.2 D li u Trang 15 4.3 Ph ng pháp nghiên c u Trang 15
5 K t qu th c nghi m và th o lu n Trang 16
5.1 Tác đ ng c a N công đ n t ng tr ng kinh t Trang 16
5.2 Tác đ ng c a chính sách tài khóa đ n t ng tr ng kinh t qua kênh n công Trang 21
6 K t lu n Trang 25 DANH M C TÀI LI U THAM KH O Trang 27
PH L C S LI U Trang 30
Trang 5DANH M C B NG BI U VÀ HÌNH V
DANH M C B NG BI U
B ng 1: Mô t bi n và ngu n d li u Trang 14
B ng 2: K t qu h i quy v i ph ng pháp pooled-OLS Trang18
B ng 3: K t qu Hausman test Trang 18
B ng 4: K t qu h i quy v i mô hình FEM Trang 19
B ng 5: K t qu h i quy v i mô hình FEM có hi u chnh ph ng sai thay đ i Trang 20
B ng 6: K t qu h i quy v i ph ng pháp GMM Trang 21
B ng 7: Th ng kê mô t t ng n chính ph c a các qu c gia trong m u Trang 22
B ng 8: K t qu h i quy s d ng bi n gi dum44 và dum44_exp Trang 23
DANH M C HÌNH V
Hình 1: th bi u di n d li u n chính ph c a m u nghiên c u Trang 22
Hình 2: Thâm h t ngân sách c a các qu c gia ông Nam Á (Asean 5)
Giai đo n 2003 – 2011 Trang 24
Trang 6Tóm l c
Nghiên c u này đ c th c hi n nh m tìm ki m b ng ch ng v m i quan h phi tuy n c a
T ng N chính ph lên t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i các qu c gia ông Nam
Á (Asean 5), giai đo n t 2000 – 2012 Theo k t qu nghiên c u, tác gi tìm th y b ng
chi u c a chi tiêu chính ph đ n t ng tr ng kinh t , trong m u nghiên c u này, c th
t 2,3% đ n 2,7% Tác gi c ng phát hi n đ c b ng ch ng vi c gia t ng chi tiêu chính
ph trong th i k n chính ph /GDP m c cao s gây b t l i cho t ng tr ng kinh t
Trong nghiên c u này tác gi áp d ng mô hình h i quy GMM (Generalized method of moments) trên d li u b ng đ gia t ng tính chính xác c a k t qu nghiên c u so v i
ph ng pháp bình ph ng bé nh t (OLS) truy n th ng khi nghiên c u m u s li u theo
th i gian
T khóa: T ng N chính ph (General government gross debt); T ng tr ng kinh t ; N
công
Trang 7M đ u
Trong phát tri n kinh t - xã h i, ngu n v n vay n luôn đóng vai trò h t s c quan tr ng
đ i v i m i qu c gia, th tr ng v n ngày càng phát tri n đã t o đi u ki n cho ho t đ ng
vay n di n ra d dàng và thu n l i h n t đó góp ph n gia t ng n công c a các qu c gia
trong quá trình phát tri n V n đ n công g n đây đã thu hút nhi u s quan tâm c a d
lu n th gi i, các nhà làm chính sách và các nhà nghiên c u v i tâm đi m là cu c kh ng
ho ng n công Hy L p và m t s qu c gia thu c Liên minh Châu Âu
Khu v c ông Nam Á g n đây n i lên nh m t trung tâm kinh t n ng đ ng và giàu ti m
n ng c a th gi i, cùng v i đà t ng tr ng kinh t đang đi vào n đ nh k t cu c kh ng
ho ng kinh t Châu Á n m 1997, t l n chính ph /GDP c a các qu c gia ông Nam Á
c ng không ng ng gia t ng N công đã t o ra m t đ ng l c giúp duy trì t ng tr ng kinh
t t c đ cao nh ng đ ng th i c ng gây ra nhi u r i ro không l ng tr c đ c Bài
h c v kh ng ho ng n công M và Liên minh Châu Âu đang là h i chuông báo đ ng
v tình tr ng n công chung trên toàn th gi i Do đó, tác gi th c hi n đ tài “N công
và t ng tr ng kinh t các qu c gia ông Nam Á (Asean 5)” làm đ tài lu n v n c a
mình nh m nghiên c u v nh h ng c a n công lên t ng tr ng kinh t , t đó đ a ra
nh ng b ng ch ng khoa h c, đáng tin c y đ xây d ng nh ng chính sách kinh t h p lý
nh m khai thác t i đa u th c a n công c ng nh h n ch đ n m c th p nh t nh ng nh
h ng tiêu c c c a n lên thành qu t ng tr ng
1 Tính m i và nh ng đóng góp c a đ tài:
kinh t xã h i ngày càng to l n, đe d a đ n s t n t i ho c phá s n c a m t qu c gia, làm gia t ng r i ro qu c gia và b t n kinh t trên ph m vi toàn c u Trong b i c nh đó, hi u
bi t m t cách th u đáo v n công và tác đ ng c a n công đ n t ng tr ng kinh t là
Trang 8Cho đ n th i đi m hi n t i, gi i h c thu t v n còn tranh lu n v tác đ ng c a n công lên
t ng tr ng kinh t ch y u là tính ch t tuy n tính và phi tuy n c a n công Hi n t n t i
đ ng phi tuy n lên t ng tr ng kinh t Các công trình nghiên c u th c nghi m trên th
gi i và m t vài nghiên c u t i Vi t Nam c ng đã xác nh n các tranh lu n trên c a các nhà
kinh t
Các công trình nghiên c u trên th gi i g n đây đã s d ng r t nhi u các ph ng pháp
kinh t l ng hi n đ i đ gia t ng tính chính xác trong k t qu nghiên c u và kh c ph c
c a n công lên t ng tr ng kinh t d a theo ph ng pháp OLS, đi u này thôi thúc tác
ng d ng mô hình GMM trên d li u b ng nh m kh c ph c các nh c đi m c a
b d li u th i gian và gia t ng chính xác cho k t qu nghiên c u
Tìm th y m i quan h phi tuy n gi a n công và t ng tr ng kinh t trong m u
nghiên c u, qua đó xác đ nh đ c ng ng n công phù h p
Tìm th y b ng ch ng v m i quan h chính sách tài khóa v i n công và t ng
tr ng kinh t
Trang 9V ph ng di n th c ti n:
Các b ng ch ng tìm th y trong đ tài là c s khoa h c đ các nhà ho ch đ nh
chính sách có th tham kh o t đó xây d ng các chính sách và ch ng trình hành
đ ng c n thi t nh m s d ng hi u qu n công trong phát tri n kinh t đ t n c
Công trình là m t th nghi m m i v ph ng pháp kinh t l ng GMM k t h p
v i d li u b ng nên s có giá tr tham kh o cho nh ng ai quan tâm đ n v n đ n công và t ng tr ng kinh t nói chung c ng nh các v n đ liên quan t i ph ng
Câu h i th nh t, m i quan h gi a n công và t ng tr ng kinh t c a các n c
trong m u nghiên c u là m i quan h tuy n tính hay phi tuy n? Ng ng n công
phù h p v i yêu c u và trình đ phát tri n c a các n c này là bao nhiêu?
Câu h i th hai, tác đ ng c a chính sách tài khóa đ n t ng tr ng kinh t qua
đ nh hay trên 50% v n thu c s h u nhà n c và trong tr ng h p v n nhà n c ph i
tr n thay) Còn theo ngh a h p, n công bao g m ngh a v n c a chính ph trung
Trang 10ng, các c p chính quy n đ a ph ng và n c a các t ch c đ c l p đ c chính ph b o
lãnh thanh toán
Tùy thu c th ch kinh t và chính tr , quan ni m v n công m i qu c gia c ng có s
khác bi t T i h u h t các n c trên th gi i, Lu t Qu n lý n công đ u xác đ nh n công
g m n c a chính ph và n đ c chính ph b o lãnh M t s n c, n công còn bao
g m n c a chính quy n đ a ph ng (Bungari, Rumani…), n c a doanh nghi p nhà
n c phi l i nhu n (Thái Lan, Macedonia…)
Vi t Nam, Lu t Qu n lý n công n m 2009 quy đ nh, n công bao g m n chính
N đ c Chính ph b o lãnh là kho n n c a doanh nghi p, t ch c tài chính, tín
N chính quy n đ a ph ng là kho n n do y ban nhân dân t nh, thành ph tr c
M c dù đ nh ngh a n công c a Vi t Nam g n gi ng khái ni m n công theo ngh a h p
c a các t ch c qu c t , tuy nhiên gi a các khái ni m này c ng còn khác bi t, đi u này
gi i thích vì sao s li u công b c a Vi t Nam th ng l ch so v i t ch c qu c t Theo
y ban giám sát tài chính qu c gia, n công phù h p v i thông l qu c t ph i bao g m các kho n n c a doanh nghi p nhà n c t vay t tr , trong khi đó, Vi t Nam ch tính
n c a doanh nghi p nhà n c là n công khi món n đó đ c chính ph b o lãnh Trong
d toán thâm h t ngân sách hàng n m, Vi t Nam tính c các kho n chi tr n g c vào
Trang 11t ng chi nh ng nhi u kho n chi t ngu n trái phi u chính ph cho các d án y t , giáo
d c, … l i không đ c tính vào thâm h t ngân sách hàng n m và t ng n công nh theo cách tính c a IMF Ngoài ra, nh ng công trình đ u t c n nhi u n m đ hoàn thành l i
đ c chia ra đ tính theo quy t toán ngân sách m i n m mà không đ c tính vào n m phát hành trái phi u chính ph đ huy đ ng v n cho d án M t kho n n a Vi t Nam
ch a tính vào n công là kho n n l ng h u ti m n trong kho n n c a chính ph
Do đó, y ban giám sát tài chính qu c gia (2011) đã đ ngh : “N công = N công (do
B tài chính công b ch a bao g m trái phi u chính ph ) + N DNNN t vay t tr + N l ng h u” V i cách tính này N công m i th hi n đ y đ b n ch t và quy mô
c a nó, ch trên c s tính đ và tính đúng thì các nhà làm chính sách m i có c h i nhìn
nh n, đánh giá và đ a ra chính sách thích h p trong v n đ qu n lỦ n công
3.2 M i quan h gi a n công và t ng tr ng kinh t
Nh đã đ c p, n công gia t ng là do chính ph c n bù đ p cho thâm h t ngân sách, khi
không ngoài m c tiêu nh m n đ nh và t ng tr ng kinh t Nh ng trên th c t có ph i
n công gia t ng luôn thúc đ y t ng tr ng hay không thì l i là m t câu h i còn gây
quan h này, d i đây tác gi trích d n m t s nghiên c u n i b t xoay quanh ba tr ng
phái: N công thúc đ y t ng tr ng, N công ki m hãm t ng tr ng, N công v a thúc
đ y l i v a ki m hãm t ng tr ng (tùy theo quy mô n )
3.2.1 N công thúc đ y t ng tr ng kinh t :
Các nghiên c u lý thuy t v tác đ ng c a n công trong ng n h n h u h t đ u cho th y có
m i quan h cùng chi u gi a n công và t ng tr ng
Theo tr ng phái Keynes, trong đi u ki n giá c và ti n l ng là c ng nh c xét trong
ng n h n thì vi c t ng chi tiêu ngân sách (t c là s làm t ng thâm h t ngân sách và đ c
tài tr b ng n vay) s kích thích tiêu dùng, gi m ti t ki m và làm t ng t ng c u Do đó,
Trang 12đ c Elmendorf và Mankiw (1999) đ ng thu n, các nhà nghiên c u này cho r ng, trong
ng n h n, n có th kích thích nhu c u và s n l ng, thúc đ y t ng tr ng kinh t
3.2.2 N công ki m hãm t ng tr ng kinh t :
Các nghiên c u v n công và t ng tr ng kinh t trong dài h n h u h t cho th y m i
quan h ngh ch bi n, thông qua nhi u kênh truy n d n khác nhau, d i đây là hai kênh
truy n d n đ c đ ng tình nhi u nh t
Th nh t, tài tr thâm h t ngân sách b ng n công s làm t ng gánh n ng tr n trong
t ng lai, chính ph b t bu c ph i t ng thu đ có th tr n
Nghiên c u c a Modigliani (1961) cho r ng n qu c gia là m t gánh n ng cho nh ng th
h k ti p, n qu c gia th hi n nh là m t dòng thu nh p b s t gi m trong t ng lai Ông c ng ch ra r ng n qu c gia s nh h ng lên lãi su t dài h n, có th d i d ng phi tuy n, theo l p lu n c a Modigliani n u chính ph đó v n hành v i quy mô khá l n, đi u này có th làm gia t ng đáng k lãi su t dài h n t đó d n đ n s s t gi m c a v n đ u t
t nhân và có khuynh h ng làm gi m s n l ng biên c a đ u t t nhân Ông c ng cho
r ng, ngay c khi n qu c gia đ c t o ra nh là m t chính sách kinh t ph n chu k và
chính ph th c hi n chính sách ti n t có th n i l ng m nh nh t v i toàn b c u trúc c a lãi su t đ u gi m xu ng m c th p nh t có th thì n t ng m t cách t ng quát s có l i cho
th h hi n t i nh ng th h t ng lai s gánh ch u chi phí tr n (bao g m v n g c và
b t l i đ n tích l y v n và t ng tr ng kinh t thông qua h th ng thu t ng lai cao h n
Sau Modigliani, trong nghiên c u c a Diamond (1965), đã b sung thêm tác đ ng c a thu lên t ng ngu n v n và phân bi t gi a n công n c ngoài và n công trong n c Ông k t lu n r ng, thông qua tác đ ng c a thu đ c chính ph s d ng đ tr lãi vay, c hai lo i n công trên s làm gi m m c tiêu dùng trong đ i s ng c a nh ng ng i đóng thu , c ng nh ti t ki m c a h Thêm vào đó, ông kh ng đ nh r ng n trong n c có th gây ra m t s s t gi m nhi u h n trong t ng ngu n v n (capital stock) b i vì có m t
Trang 13l ng v n h u hình (physical capital) đã b thay th b i n chính ph trong danh m c
đ u t c a cá nhân
Barro (1989) đã b sung thêm r ng bi n pháp c t gi m thu đ c bù đ p b ng n chính
ph s không kích thích chi tiêu ngay c trong ng n h n vì không làm t ng thu nh p
th ng xuyên c a công chúng mà nó ch làm d ch chuy n thu t hi n t i sang t ng lai
Ng i dân d tính r ng, n u hi n t i chính ph gi m thu và phát hành trái phi u bù đ p
thâm h t, thì đ n m t th i đi m trong t ng lai, chính ph s l i t ng thu đ có ti n tr
n ho c in ti n đ tr n (mà h u qu là l m phát t ng t c); do đó, ng i dân ti t ki m
hi n t i đ có ti n đóng thu trong t ng lai ho c bù đ p cho m c t ng giá hàng hóa và
d ch v , đi u này s gia t ng ti t ki m, gi m t ng c u t đó làm gi m t ng tr ng kinh t
Th hai, n công cao s làm t ng lãi su t tài tr do các nhà đ u t yêu c u, đ bù đ p
cho r i ro gia t ng
Thâm h t ngân sách chính ph đ c tài tr b ng n nhi u h n s khi n cho các nhà đ u
t lo ng i v kh n ng thanh toán c a qu c gia N u qu c gia đó mu n thuy t ph c các nhà đ u t này ti p t c tài tr cho mình thì bu c ph i t ng lãi su t đ bù đ p cho r i ro v
n gia t ng, k t qu là lãi su t dài h n s tr nên cao h n Nghiên c u c a Ball và
Mankiw (1995), Orszag, Rubin và Sinai (2004), đã xác nh n r ng vi c t ng n có th làm cho các nhà đ u t c nh giác r ng qu c gia s không có kh n ng thanh toán nh ng
kho n n cho các nhà cung c p tín d ng, k t qu là nh ng nhà đ u t vào qu c gia có n
cao s đòi t ng lãi su t
Lãi su t cao s làm gi m đ u t c a khu v c t nhân, John Irons và Josh Bivens (2010)
cho r ng m t s gia t ng trong thâm h t ngân sách ngh a là Chính ph ph i gia t ng nhu
c u v i các qu ti t ki m t khu v c t nhân, tìm ki m nh ng kho n vay t dân chúng
c ng nh t các nhà đ u t n c ngoài Hay nói cách khác là Chính ph b t đ u cu c
c nh tranh v i nh ng nhà đ u t t nhân trong vi c thu hút nh ng kho n ti t ki m c
đ nh và do đó đ y lãi su t t ng Vi c t ng lãi su t này có th d n đ n s s t gi m trong
đ u t t nhân, khi n cho n n kinh t s có ngu n v n ít h n đ v n hành, và vì v y làm
Trang 14gi m t c đ t ng tr ng kinh t trong t ng lai i u này đ c g i là tình tr ng chèn l n
đ u t t nhân, t đó ki m hãm t ng tr ng s n l ng ti m n ng
M t khác, khi v n có xu h ng d ch chuy n t khu v c t sang khu v c công l i ngoài
vi c gây ra hi u ng gia t ng trong lãi su t t nhân mà qua đó còn làm s t gi m trong chi tiêu t nhân và c c a h gia đình l n doanh nghi p Nghiên c u c a Elmendorf và Mankiw (1999) đã xác nh n m t kênh truy n quan tr ng mà qua đó s tích l y n công
có th nh h ng đ n t ng tr ng là lãi su t dài h n Nh v y, vi c lãi su t t ng cao s
gi m v n đ u t vào khu v c t nhân
M t k t qu nghiên c u khác v m i quan h c a t ng tr ng GDP liên quan đ n t s n
c ng đ c tìm th y b i Kumar và Woo (2010) đã đ a ra hai k t lu n quan tr ng r ng: (i)
Nh ng kho n n l n có th làm c n tr quá trình tích l y v n và làm gi m t ng tr ng
kinh t , (ii) tính bình quân, m t s gia t ng 10% trong t l n /GDP đ u k đi kèm v i
m t s s t gi m trong t ng tr ng GDP th c/ đ u ng i hàng n m: kho ng 0.2% m i
n m đ i v i nhóm n c tiên ti n; kho ng 0.15 % m i n m đ i v i nhóm n c m i n i
3.2.3 M i quan h phi tuy n gi a n công và t ng tr ng:
Qua các nghiên c u đã d n, các nhà kinh t đ u ch p nh n m i quan h tuy n tính gi a
n công và t ng tr ng kinh t , m c dù h v n còn tranh lu n v tác đ ng thu n chi u
lu n r ng có m i quan h ng c chi u gi a n công và t ng tr ng, tuy nhiên, m t m c
đ nào đó, rõ ràng không th ph nh n vai trò c a n trong vi c b sung ngu n v n đ u
t quan tr ng cho n n kinh t c ng nh bù đ p thi u h t trong chi tiêu chính ph , đ c bi t
đ i v i các n c đang phát tri n, ngh a là n công góp ph n thúc đ y kinh t phát tri n
V y ph i ch ng gi a n công và t ng tr ng đã không ch d ng l i m i quan h tuy n
tính V i l p lu n này, nhi u nhà nghiên c u c ng đã tìm ki m và phát hi n ra b ng
ch ng v m i quan h phi tuy n gi a n công và t ng tr ng kinh t
Trang 15K t n a sau th p niên 90, các nhà làm chính sách trên th gi i đã nh n ra m i liên h
gi a vi c m c n n c ngoài cao trong nhi u n n kinh t đang phát tri n v i nguy c gi i
h n s t ng tr ng và phát tri n các qu c gia này Trong mô hình nghiên c u v t ng
tr ng đ c đ ngh b i Aschauer (2000), đã cho th y v n đ u t công có nh h ng phi tuy n lên t ng tr ng kinh t , có th bao hàm trong đó tác đ ng c a n công Gi đ nh
r ng n chính ph đ c s d ng ít nh t m t ph n đ tài tr cho ngu n v n đ u t công
n u chính ph s d ng hi u qu thì m t s t ng lên trong n công s có nh h ng tích
c c lên t ng tr ng kinh t cho đ n m t ng ng nh t đ nh nào đó và tác đ ng tiêu c c khi v t ng ng này
Trong nghiên c u c a Pattilo và c ng s (2002), h đã tìm th y b ng ch ng th c nghi m
ng h tác đ ng phi tuy n c a n lên t ng tr ng: t i m c n th p, n g n nh có tác
đ ng cùng chi u lên t ng tr ng; nh ng khi trên m t ng ng nào đó hay th ng g i là
lên t ng tr ng Nh ng b ng ch ng th c nghi m cho th y m i quan h phi tuy n gi a n
n c ngoài lên t ng tr ng kinh t c ng đã đ c phát hi n tr c đó b i Smyth và Hsing
(1995), c ng nh Cohen (1997)
Ngoài ra, Clements và c ng s (2003) trong m u hình lỦ thuy t c a mình đã kh ng đ nh
m t nh h ng phi tuy n c a n n c ngoài lên t ng tr ng kinh t thông qua kênh đ u
t Theo đó, vi c tích l y n n c ngoài có th thúc đ y đ u t cho đ n khi n công đ t
đ u làm gia t ng áp l c tiêu c c lên s s n lòng cung c p v n c a nhà đ u t d n đ n s
thi u h t v n và làm cho t ng tr ng kinh t suy gi m Nghiên c u th c nghi m đ c
Clements và c ng s (2003) th c hi n 55 qu c gia thu nh p th p trong giai đo n
1970-1999 nh n th y r ng đi m ngo t trong hi n giá thu n c a n n c ngoài quanh m c
20-25% GDP
M t s nghiên c u khác đã xem xét tác đ ng c a n n c ngoài đ n t ng tr ng kinh t
t i các n n kinh t phát tri n H u h t các nghiên c u này đã đ c thúc đ y b i gi thuy t
“n d th a” - m t tình hu ng mà khi gánh n ng n qu c gia tr nên quá l n - s có m t
Trang 16ph n l n s n l ng ch đ dành chi tr cho cho các ch n n c ngoài và do đó t o ra tác
đ ng không khuy n khích đ u t C th , Imbs và Ranciere (2009) tìm th y m t hi u ng
phi tuy n c a n n c ngoài lên t ng tr ng, tác đ ng tiêu c c và đáng k vào t ng
tr ng m c đ n cao (thông th ng, trên 60% GDP), nh ng tác đ ng không đáng k
vi c n d th a đ i v i m c n trung bình, nh ng không đáng k trong m i quan h n
và t ng tr ng m c r t th p và r t cao c a n
V i cùng m c tiêu nghiên c u trên, nhi u nhà nghiên c u khác c ng đã phát hi n ra b ng
ch ng xác nh n nh h ng phi tuy n c a n n c ngoài lên t ng tr ng Nh ng nh
h ng tiêu c c c a n ch xu t hi n sau khi m c n v t qua m t ng ng t s n /GDP
nh t đ nh Pattillo và c ng s (2002) đã nghiên c u trên m t b d li u b ng l n c a 93
n c đang phát tri n trong giai đo n 1969-1998 và nh n th y r ng nh h ng c a n
n c ngoài lên t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i là tiêu c c v i m c hi n giá thu n
c a n đ t trên 35-40% GDP Checherita và Rother (2010) l i ti n hành đi u tra m i quan
h gi a t l n chính ph trên GDP và t l t ng tr ng GDP th c trên đ u ng i đ i
v i m u 12 n c thu c khu v c đ ng ti n Euro, trong giai đo n 1970-2011, qua đó tìm
th y b ng ch ng v tác đ ng phi tuy n c a n chính ph lên t l t ng tr ng GDP th c trên đ u ng i trong m u nghiên c u Nghiên c u ch ra m i quan h phi tuy n (hình ch
U ng c) gi a n công và t l t ng tr ng kinh t v i đi m ngo t c a n vào kho ng 90 – 100% GDP i u này có ngh a là khi k t h p m t t l n /GDP cao h n, tính trung
bình, t l t ng tr ng dài h n s th p h n khi m c n v t trên 90 – 100% GDP
Trong m t nghiên c u r t n i ti ng và có nh h ng l n trên th gi i đ c th c hi n b i
Reinhart and Rogoff (2010) v s phát tri n c a n công và t c đ t ng tr ng GDP th c dài h n trong m u 44 qu c gia phát tri n tr i dài kho ng hai th k (1790 – 2009), các
nhà nghiên c u đã đ a ra 3 k t lu n: (i) m i quan h gi a n chính ph và t ng tr ng dài h n là y u đ i v i t s n /GDP d i ng ng 90% GDP, m c n trên 90% GDP
t c đ t ng tr ng trung v gi m kho ng 1% và t c đ t ng tr ng bình quân gi m 2,2%;
(ii) n n kinh t m i n i đ i m t v i ng ng n n c ngoài th p h n; khi n n c ngoài
Trang 17đ t t i 60% GDP, t ng tr ng h ng n m gi m kho ng 2%; đ i v i m c n cao h n, t c
đ t ng tr ng gi m g n nh m t n a; (iii) không có m i liên h rõ ràng gi a n công và
t ng tr ng nhóm các n c phát tri n
Nghiên c u c a Chang, Chiang và c ng s (2006) l i đ a ra m t ng ng n phù h p là
66,63% trong nghiên c u v ng ng n đ i v i nhóm n c phát tri n OECD Còn
Becker, Deuber và Stankiewicz (2010) thì đ a ra m t t l th p h n, nghiên c u c a các
ông cho th y ng ng gi i h n an toàn c a t l n trên GDP cho các qu c gia phát tri n
và các qu c gia m i n i l n l t là 60% và 40%
Trái v i các nghiên c u trên, Schclarek (2004) nh n th y nh h ng tuy n tính ng c
chi u c a n n c ngoài lên t ng tr ng bình quân đ u ng i và không tìm th y b ng
ch ng v m i quan h ch U ng c trong danh sách 59 n c đang phát tri n giai đo n
1970-2002 Tác gi c ng đi u tra m i quan h gi a t ng n chính ph và t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i các n c phát tri n và cho th y không có b ng ch ng thuy t
ph c nào v m i quan h có Ủ ngh a th ng kê đ i v i 24 n c công nghi p v i d li u
V i khá nhi u quan đi m khác nhau còn t n t i v nh h ng c a n công lên t ng
tr ng kinh t nên tác gi th c hi n đ tài này nh m tìm ki m b ng ch ng th c nghi m
đ làm rõ v m i quan h gi a n công và t ng tr ng kinh t t i các qu c gia ông Nam
Á là nh th nào
4 Mô hình, d li u, ph ng pháp nghiên c u
4.1 Mô hình
tìm câu tr l i cho câu h i v m i quan h gi a n công và t ng tr ng cho m u
nghiên c u, tác gi d a theo đ xu t c a Bosworth và Collins (2003) cho th y c n t p
trung vào m t t p h p c t lõi c a các bi n gi i thích đã đ c ch ng minh phù h p v i
1 Nh ng n c công nghi p đ c s d ng trong bài nghiên c u này là ́c, Áo, B , Canada, c ng hòa Síp, an M ch,
Ph n Lan, Pháp, c, Hy L p, Ireland, Israel, ụ, Nh t B n, Hàn Qu c, Hà Lan, New Zealand, Na Uy, B ào Nha, Tây Ban Nha, Th y i n, Th y S , Anh và M
Trang 18t ng tr ng sau đó đánh giá l n l t các bi n s c n thi t khác đ c đ a thêm vào mô
hình
C th , d a theo nghiên c u c a Sala-i-Martin và c ng s (2004) đã ch ra các l a ch n
trong vi c thi t l p các t p h p các y u t n n t ng quy t đ nh s t ng tr ng t k t qu
18 bi n có Ủ ngh a th ng kê, trong đó ch có m t vài bi n s kinh t , ch ng h n nh : giá
chính ph , đ m th ng m i
Ngoài ra, đ xây d ng ph ng trình nghiên c u th c nghi m, tác gi đ c bi t quan tâm
đ n ph ng trình c l ng c b n đ c thi t k b i Checherita và Rother (2010),
Kumar và Woo (2010), trong đó các nhà nghiên c u này đã đ ngh thêm các bi n gi i
thích c n thi t cho mô hình là bi n t l ti t ki m/GDP
Mô hình th c nghi m tác gi xây d ng d a theo lý thuy t kinh t h c v t ng tr ng và
k th a các nghiên c u th c nghi m tr c đó Trong đó bi n ph thu c là t c đ t ng
tr ng GDP th c bình quân đ u ng i, các bi n đ c l p n n t ng đ c s d ng trong
nghiên c u g m: giá tr tr m t k c a t c đ t ng tr ng GDP th c bình quân đ u
ng i; đ m th ng m i đ m r ng mô hình truy n th ng ch d a trên n n kinh t đóng; t l gia t ng dân s nh đ xu t c a Sala-i-Martin và c ng s (2004); t l ti t
ki m/GDP làm đ i di n cho y u t v n trong mô hình t ng tr ng theo nghiên c u c a
Checherita và Rother (2010), Kumar và Woo (2010)
tr l i cho câu h i nghiên c u c a đ tài, mô hình đ c m r ng b ng cách đ a vào
m c t ng n chính ph (tính b ng % GDP) làm đ i di n cho t l n công các qu c gia
trong m u đ nghiên c u m c đ tác đ ng c a n công lên t ng tr ng kinh t Mô hình
c l ng c ng s d ng m c đ ban đ u c a n (tr m t th i k ) đ tránh các v n đ
quan h nhân qu đ o ng c đó là t ng tr ng kinh t ch m h n có th d n đ n s tích t
n cao, trong khi m c tiêu nghiên c u c a tác gi là n cao có th làm gi m t ng tr ng
Trang 19Ngoài ra, đ ki m tra xem li u có t n t i hay không m t tác đ ng phi tuy n c a n chính
ph lên s t ng tr ng, tác gi đã s d ng ph ng trình b c hai c a n đ ki m ch ng
M c chi tiêu c a chính ph c ng đ c đ a vào mô hình nh m t bi n ki m soát đ cho
phép đánh giá tác đ ng chính sách tài khóa đ n t c đ t ng tr ng kinh t
exp : chi tiêu ngân sách c a chính ph
debt it-1 : t ng n chính ph tính % theo GDP (General government gross debt)
pop Quy mô dân s (logarit t nhiên dân s hàng n m) WEO
trade m m u d ch (% t ng giá tr xu t, nh p kh u trên GDP) WDI
debt it-1 T ng n chính ph (General government gross debt) đ u k WEO
debt2 it-1 T ng n chính ph bình ph ng đ u k WEO
Trang 204.2 D li u
D li u trong bài nghiên c u đ c thu th p trong giai đo n t 2000 đ n 2012 t c s d
li u c a International Monetary Fund: World Economic Outlook Database (WEO),
October 2012 và c s d li u World Development Indicators (WDI – 2012) c a World
Bank
Các n c nghiên c u trong m u (Asean 5) bao g m: Vi t Nam, Thái Lan, Philippines,
Malaysia, Indonesia D li u đ c hình thành d i d ng d li u b ng (panel data)
Trong bài nghiên c u này, tác gi s d ng T ng n chính ph (đ c tính b ng t l
%/GDP th c bình quân đ u ng i) là ch tiêu đ i di n cho n công c a các qu c gia
trong m u, đi u này đ c k th a t các nghiên c u đo l ng m c đ nh h ng c a n
công đ n t ng tr ng kinh t c a Checherita và Rother (2010), Kumar và Woo (2010) và
vì s t ng thích v i b d li u mà tác gi thu th p
4.3 Ph ng pháp nghiên c u
Tác gi s d ng ph ng pháp phân tích đ nh tính bao g m t ng h p, so sánh, phân tích
Tác gi c ng s d ng phân tích đ nh l ng thông qua vi c c l ng mô hình nghiên c u
b ng nhi u ph ng pháp kinh t l ng khác nhau: pooled OLS, REM, FEM và GMM đ
tìm câu tr l i cho các câu h i nghiên c u đã đ c đ t ra
u tiên, trong nghiên c u này, tác gi s d ng h i quy v i pooled OLS cho b ng d li u thu th p đ c v i m c tiêu ki m đ nh xu h ng tác đ ng c a t ng n chính ph đ u k
lên m c đ t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i trong k và tính ch t phi tuy n c a n
Tuy nhiên, nh c đi m c a ph ng pháp pooled OLS là k t qu h i quy s không hi u
bi n ph thu c Tác gi c ng s d ng FEM (fixed effect) và REM (random effect) đ c
l ng mô hình trên d li u b ng Tuy nhiên, khi g p ph i v n đ n i sinh (endogeneity)