Luận văn thạc sĩ Ứng dụng mô hình đánh giá và thử nghiệm khả năng chi trả - Nâng cao khả năng thanh khoản ngân hàng thương mại tại Việt Nam

CH NG 1 LÝ THUY T V ăKH ăN NG THANHăKHO NăC A NGÂN HÀNG TH NGăM I 1.1 Kh ăn ngăthanhăkho năc aăNgơnăhƠngăth ngăm i Thanhăkho nălƠăkh ăn ng NgơnăhƠngăđápă ngăk păth iăvƠăđ yăđ ăcácăngh

- -

ăNG CăLỂN

NGăD NGăMỌăHÌNHă ÁNHăGIÁăVĨăTH ă NGHI MăKH ăN NGăCHIăTR ă- NÂNG CAOăKH ăN NGăTHANHăKHO NăNGỂNă

- -

ăNG CăLỂN

NGăD NGăMỌăHÌNHă ÁNHăGIÁăVĨăTH ă NGHI MăKH ăN NGăCHIăTR ă- NÂNG CAOăKH ăN NGăTHANHăKHO NăNGỂNă

VI T NAM

Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng

Mưăs :ă60340201

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

L IăCAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoanălu năv năth căs ăkinhăt ănƠy lƠănghiênăc uăc a tôi,ăcóăs ă

h ngăd năc aăPGS TS BùiăKimăY n.ăCácăn iădungăvƠăk tăqu ătrongănghiênă

c uănƠyălƠătrungăth căvƠăh pălỦ

H căviên

ăNg căLơn

L IăC Mă N

L iăđ uătiên, tôiăxinăchơnăthƠnhăc mă năLưnhăđ oăTr ngă iăH căKinhăT ăThƠnhăPh ăH ăChíăMinh,ăKhoaăNgơnăHƠngăvƠăPhòngăQu năLỦă ƠoăT oăSauă iă

H c

Tôiăxinăđ căg iăl iăc mă nătrơnătr ngăvƠăsơuăs cănh tăđ năPGSăTS.ăBùiăKimă

Y n,ăcôăđưăt nătìnhăgiúpăđ ,ăh ngăd nătôiătrongăsu tăquáătrìnhănghiênăc uăvƠăth că

hi nălu năv nănƠy

Quáătrìnhăh căt p,ătri năkhaiănghiênăc uăđ ătƠiăvƠăk tăqu ăđ tăđ căhômănayălƠădoăcôngălaoăgi ngăd yăvƠăh ngăd năc aăcácăth y,ăcácăcôătr ngă iăH căKinhă

T ăThƠnhăPh ăH ăChíăMinh

Dùăđưăcóăr tănhi uăc ăg ng,ăsongălu năv năch căch năkhôngăth ătránhăkh iă

nh ngăthi uăsótăvƠăh năch ăKínhămongănh năđ căs ăchiaăs ăvƠănh ngăỦăki năđóngăgópăquỦăbáuăc aăcácăth yăcôăgiáoăvƠăcácăb năđ ngănghi p

TP H Chí Minh, tháng 8 n m 2013

ăNg căLơn

M CăL C

L IăM ă U 1

1.Gi iăthi u nghiênăc u 1

2.ăM cătiêuăđ ătƠi 1

3.ă iăt ngănghiênăc u 1

4.ăPh măviănghiênăc u 2

5.ăPh ngăphápănghiênăc u 2

6.ăK tăc uălu năv n 2

CH NG 1: LÝ THUY T V ăKH ăN NGăTHANHăKHO NăC A NGÂN HÀNG TH NGăM I 3

1.1 Kh ăn ngăthanhăkho năc aăNgơnăhƠngăth ngăm i 3

1.2ăR iăroăthanhăkho năc aăNgơnăhƠngăth ngăm i 4

1.2.1 Kháiăni măr iăroăthanhăkho n 4

1.2.2ăNguyênănhơnăr iăroăthanhăkho n 4

1.2.2.1 Nguyên nhân ti n đ 4

1.2.2.2 Nguyên nhân ho t đ ng 5

1.3ăPh ng phápăđoăl ngăvƠătiêuăchíăđánhăgiáăkh ăn ngăthanhăkho năNHTM 6

1.3.1ăPh ngăphápăcungăc uăthanhăkho n 6

1.3.2ăPh ngăphápăkheăh ătƠiătr 8

1.3.3 Ph ngăphápăc uătrúcăngu năv n 9

1.3.4 Ph ngăphápăthangăđ năh n 11

1.3.5 Ph ngăphápăch ăs ăthanhăkho n 13

1.3.6 Cácătiêuăchíăđánhăgiáăkh ăn ng thanhăkho n 14

1.4 Giáătr ăr iăroă(VAR) ngăd ngăcho mô hình ki mătraăđ ăc ngăth ngăthanhăkho nă trongăl nhăv căNH 16

1.4.1ăPh ngăphápăti păc năt ătr ngăb ngănhauăv ătrungăbìnhăthayăđ i 17

1.4.2ăPh ngăphápăti p c năt ătr ngătheoăc păs ănhơnătrungăbìnhăthayăđ i 19

1.4.3ăPh ngăphápăti păc nămôăph ngăl chăs ă 21

1.5 ụăngh aă ngăd ngămôăhìnhăki mătraăđ ăc ngăth ngăStress Test 22

1.5.1 Cácăk chăb nă(Scenarios)ăvƠăph ngăphápăphơnătích 23

1.5.1.1 Ba k ch b n 23

1.5.1.2 Các ph ng pháp phân tích 24

1.5.2 Cácăkho năm cătƠiăs năn ăvƠătƠiăs năcó,ătácăđ ngăb iăcácăs ăki năc ngăth ngă (Stress Events) 25

1.5.2.1 Tài s n 25

1.5.2.2 Ngu n v n 25

1.5.3ăCácăy uăt ăchiăph i 25

1.5.3.1 Phân tích th ng kê s d ng d li u quá kh 26

1.5.3.2 Thi t l p tính h p lý riêng r cho t ng s n ph m/ đ c tính c a nhà đ u t 26

1.5.3.3 Tính m t t l c đ nh 26

1.5.4 K ăho chăđ iăphóăv iănh ngăs ăki năb tăng ăx yăra 27

1.5.4.1 Nguyên t c chung 27

1.5.4.2 Các kho n m c c th 28

K TăLU NăCH NGă1 29

CH NGă2:ăTH CăTR NGăTHANHăKHO NăC AăNGÂN HÀNG TH NGăM Iă T IăVI TăNAMă 30

2.1ăTh cătr ngăho tăđ ngăvƠăkh ăn ngăthanhăkho năc aăNHTM Vi tăNam 30

2.1.1ăQuyămôăho tăđ ngăc aăh ăth ngăngơnăhƠng 30

2.1.2ăTh cătr ngăr iăroătrongăh ăth ngăngơnăhƠng 33

2.1.3 Th cătr ngăthanhăkho năcác NHTM t iăVi tăNam 36

2.1.3.1 V n đ t n t i v kh n ng thanh kho n c a các NHTMCP 36

2.1.3.2 Kh n ng thanh kho n c a Chi nhánh NH n c ngoài t i Vi t Nam 40

2.1.3.3 Áp d ng các thông l và chu n m c qu c t (Basel II) t i Vi t Nam 42

2.2 Nghiênăc uă ngăd ngăth cănghi măStressăTestăt iăVi tăNamăvƠătrênăth ăgi i 43

K TăLU NăCH NGă2ă 46

CH NGă3:ăMỌăHÌNHăKI MăTRAă C NG TH NGăTHANHăKHO NăC Aă NGÂN HÀNG TH NGăM I T IăVI T NAM 47

3.1 Ápăd ngămôăhìnhăphơnătíchăb ngăcơnăđ iătƠiăs nătácăđ ngăb iăcácăs ăki năc ngă th ngăNHTM t iăVi tăNamă 47

3.1.1 Stressă Testingă đ ă c ngă th ngă thanhă kho nă t iă Chi nhánhă Ngơnă hƠngă n că ngoƠiă

Tokyo Mitsubishi UFJ Ltd Vi tăNam 47

3.1.2 Stressă Testingă đ ă c ngă th ngă thanhă kho nă t iă Ngơnă hƠngă TMCPă Ngo iă Th ngă (Vietcombank) 53

3.2 Bi năphápăqu nălỦăthanhăkho n đ iăv iăNHTM 60

3.2.1ăPh ngăphápăqu nălỦătƠiăs năn 60

3.2.2ăPh ngăphápăqu nălỦătƠiăs năcó 60

3.2.3ăM tăs ăquyăt căqu nălỦăthanhăkho n 61

3.3 Chi năl căqu nălỦăthanhăkho năv iătƠiăs năn trong các NHTM 62

3.3.1 Chi năl căphátătri năth ătr ngăbánăl 63

3.3.2 Chi năl căđaăd ngăhóaăngu năv n 64

3.3.3 Chi năl căt ngăngu năv nădƠiăh năcóălưiăsu tăc ăđ nh 64

3.4 M tăs ăgi iăpháp,ăkhuy năngh ăđ iăv iăh ăth ngăNHTMăt iăVi tăNam 65

K TăLU NăCH NGă4 67

K T LU N 69

PH ăL C TĨIăLI UăTHAMăKH O

DANHăM CăCÁCăKụăHI U,ăCH ăVI TăT T

ADBăăăăăăăăăăăăăăă:ăNgơnăhƠngăPhátătri năchơuăÁă(AsianăDevelopmentăBank) FEDăăăăăăăăăăăăăăăă:ăC căd ătr ăliênăbangăHoaăK ă(FederalăReserveăSystem) BIS :ăNgơnăhƠngăthanhătoánăqu căt

GDPăăăăăăăăăăăăăăăă:ăT ngăs năph măn iăđ aă(GrossăDomesticăProduct)

IMFăăăăăăăăăăăăăăăăă:ăQu ăti năt ăqu căt ă(InternatonalăMonetaryăFund)

NH : Ngân hàng

NHNNăăăăăăăăăăăă:ăNgơnăhƠngănhƠăn c

NHTW :ăNgơnăhƠngătrungă ng

NHTMăăăăăăăăăăă:ăNgơnăhƠngăth ngăm i

NHTMCPăăăăăă:ăNgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph n

UBGSTCQGă:ă yăBanăGiámăSátăTƠiăChínhăQu căGia

NPLăăăăăăăăăăăăăăă:ăN ăx uă(Non-performing loan)

SBV : NHNN (The State Bank of Viet Nam)

TCTDăăăăăăăăăăăă:ăT ăch cătínăd ng

ST : Stress Testing

TGKHăăăăăăăăăăăă:ăTi năg iăkháchăhƠng

TGKKHăăăăăăăăăă:ăTi năg iăkhôngăk ăh n

H TDăăăăăăăăăăăă:ăH păđ ngătínăd ng

WTOăăăăăăăăăăăăăă:ăT ăch căth ngăm iăth ăgi iă(WorldăTradeăOrganization) VAR : value-at-riskă(giáătr ăr iăro)

CSTTăăăăăăăăăăăăă:ăChínhăsáchăti năt

DN :ăDoanhănghi p

NH TMU : Ngân hàng Tokyo-Mitsubishi UFJ Ltd

VCB :ăNgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năngo iăth ng

DANHăM CăCÁCăB NG

B ngă1.1ăCungăvƠăc uăthanhăkho nă 6

B ngă1.2ăNhuăc uătƠiătr ăc aăNgơnăhƠngă 9

B ngă1.3ăXácăđ nhăthanhăkho năròngătheoămôăhìnhăthangăđ năh nă 11

B ngă1.4ăTr ngătháiăthanhăkho năròngăm tăngƠyă 12

B ngă1.5ăPhơnătíchăb ngăcơnăđ iătƠiăs nă 24

B ngă1.6ăCácăy uăt ălƠmăs tăgi mătƠiăs nă/ăngu năv nă 27

B ngă2.1ăQuyămôăt ngăTS,ăv năđi uăl ăc aăcácăNHTMăVi tăNamăn mă2012 30

B ngă3.1ăK chăb nă1ăNHăTMUăLtd 47

B ngă3.2ăK chăb nă2ăNHăTMUăLtd 49

B ngă3.3ăK chăb nă3ăNHăTMUăLtd 51

B ngă3.4ăK chăb n 1 NH VCB 53

B ngă3.5ăK chăb nă2ăNHăVCB 55

B ngă3.6ăK chăb nă3ăNHăVCB 57

DANHăM CăCÁCăHÌNH

ăth ăChartă1ăEquallyăWeightedăMovingăAverageăApproachesă 19

ăth ăChartă2ăExponentiallyăWeightedăMovingăAveragreăApproachesă 21

ăth ăChartă3ăHistorical Simulation Approaches 22

Hìnhă2.1ăT ngătr ngăhuyăđ ngăvƠătínăd ngăh ăth ngăNgơnăhƠngă 34

Hìnhă2.2ăT ăl ăn ăx uătoƠnăngƠnhăngơnăhƠngăVi tăNamă 35

ăth ă4:ăS ăđánhăđ iăgi aăchiăphíăvƠăr iăroăthanhăkho nă 63

L IăM ă U

1 Gi iăthi u nghiênăc u

Hi nănay,ăhòaănh păvƠoăn năkinhăt ătƠiăchínhăth ăgi iăđưătr ăthƠnhăhi năth că

v iăcácăc ăh iăl nătháchăth căhi n raătr căm t.ăVi tăNamăc ngăkhôngăn măngoƠiă

qu ăđ oăc aăc năbưoătƠiăchínhătoƠnăc u,ăn năkinhăt ăVi tăNamăc ngăch uă nhăh ngăkhôngănh ,ăcácăch ăs ăv môăkhôngăđ căkh ăquan.ăH ăth ngăngơnăhƠngăgi ăv ătríăthenăch t,ăđ măb oăm chătu năhoƠnăluônăthôngăsu t.ăNh ngăr iăroăthu căv ăh ăth ngăngơnăhƠngănh ăr iăroălưiăsu t,ăr iăroătínăd ng,ăr iăroăt ăgiá,ăr iăroăho tăđ ngă…ăđeă

d aăđ năkh ăn ngăthanhătoánăcu iăcùngăc aăngơnăhƠng.ăTrongăđóăr iăroăthanhăkho nălƠăm tăv năđ ăx yăraăth ngănh tăh n,ăđòiăh iătínhăc păthi tăc năph iăcóăs ăchu năb ,ă

k ăho chăth tăt t

Stress Testing v iă cácă k chă b nă tìnhă hu ngă (Scenario) v ă tr ngă tháiă c ngă

th ngăthanhăkho n s ăgiúpăngơnăhƠngăch ăđ ngăh n,ăđ ăraăcácăk ăho chăđ iăphó v iă

nh ngăkhóăkh năbênătrongăl năbênăngoƠiătácăđ ngă nhăh ngăđ năkh ăn ngăchiătr ,ăthanhăkho năc aăngơnăhƠngăn uănh ngăb tăl iătrên cóăx yăra,ăt ăđóăcóăcácăk ăho chă

c iăthi năvƠăxơyăd ngăchi năl căqu nălỦăthanhăkho năngƠyăcƠngăđ cănơngăcao

2.ăM cătiêuăđ ătƠi

H ăth ngăhóaăcácălỦăthuy tăc ăb năv ăr iăroăthanhăkho n,ăqu nălỦ r iăroăthanhăkho n.ăTh cătr ngăho tăđ ngăvƠăkh ăn ng thanhăkho năc aăcácăNHTMăt iăVi tăNam

Quaăđó nghiênăc u ngăd ng mô hình, phân tích cácătìnhăhu ngăk chăb n gi ă

đ nhă(scenarioăanalysis)ăv ătìnhătr ngăc ngăth ngăthanhăkho n, tìmăhi uăv ăs căch uă

đ ngăc a h ăth ngăngơnăhƠngăkhiăb năthơnăn iăt iăngơnăhƠngăg păkhóăkh n, ho căth

tr ngăg păkhóăkh n,ăho căc ăhai tìnhăhu ngăcùngăx yăđ n…

Các ngơnăhƠngăs ă v tăquaă tr ngăthái thi uă thanhăkho n quaăt ngăk tăqu ă

ki mătra,ăth ănghi m (testing) này b ngăcácăđ iăsáchănh ăth ănƠo,ăt ăđóăcóăcácăbi năphápăđ ăc iăthi nătính thanhăkho n cho NHTM

3.ă iăt ngănghiênăc u

Tình hình kinh t ăv ămôăbi năđ ngă nhăh ngăđ năho tăđ ng ngân hàng,

tìnhăhìnhăn ăx uă nhăh ngăđ năho tăđ ng kinh doanh, cácăr iăroăg păph iăgơyăkhóă

kh năđ năkh ăn ngăthanhăkho năc aăNHTM T ăđó,ăcácăkho năm c tƠiăs năn ,ătài

s năcó trênăb ngăcơnăđ iătƠiăs n cóăkh ăn ng b ă nhăh ngăb iăcácănhơnăt ăt oăraă

tr ngătháiăc ngăth ngăv ăthanhăkho năc aăngân hàng

K tăqu ăki mătraăcácătìnhăhu ngăc ngăth ngă thanhăkho nă gi ăđ nhă v iăcácă

bi năphápăkh că ph căt măth i (countermeasure) s ăgiúpăNHTMăcóăk ăho ch xây

d ngăchi năl căqu nălỦăthanhăkho năt t h nătrongădƠiăh n

4.ăPh măviănghiênăc u

Ki măđ nhămôăhìnhăđánhăgiáăvƠăth ănghi măkh ăn ngăchiătr ,ăthanhăkho nă(StressăTesting)ăđi năhìnhăt i NgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph n Vietcombank và Chi nhánhăngơnăhƠngăn căngoƠi TMU Ltd d aătrênăb ngăcơnăđ iătƠiăs năcu iăthángă12/2012

Ngu năd ăli u:ăt ăcácăngu năthu căNHTMCP, ChiănhánhăngơnăhƠngăn căngoài, NgơnăhƠngănhƠăn c Vi tăNam,ăT ngăc căth ngăkê,ă yăbanăch ngăkhoánănhƠă

n c, IMF, WB, ADB

5 Ph ngăphápănghiênăc u

S ăd ngănhi u ph ngăphápăphân tíchăt ngăh p,ăth ngăkê, ph ngăphápăquyă

n p,ădi năd chăt ăđóăxơyăd ngăcácămôăhình,ăk chăb nătìnhăhu ngăd năđ nătr ngătháiăkhóăkh năv ăthanhăkho n.ăT ăđóăcóăcác cácăbi năpháp qu nălỦăthanhăkho n,ăkh că

ph c khóăkh nătr căm t, v chăraăcácăk ăho ch qu nălỦăthanhăkho n lâu dài

6.ăK tăc uălu năv n

NgoƠiăph năm ăđ u,ăk tălu n,ădanhăm cătƠiăli uăthamăkh oăvƠăph ăl c,ălu nă

v năđ căk tăc uăthƠnhă3 ch ng

CH NGă 1: LÝ THUY T V ă KH ă N NG THANHă KHO Nă C A NGÂN

CH NG 1

LÝ THUY T V ăKH ăN NG THANHăKHO NăC A NGÂN HÀNG

TH NGăM I

1.1 Kh ăn ngăthanhăkho năc aăNgơnăhƠngăth ngăm i

Thanhăkho nălƠăkh ăn ng NgơnăhƠngăđápă ngăk păth iăvƠăđ yăđ ăcácăngh aăv ătƠiăchínhăphátăsinhătrongăquáătrìnhăho tăđ ngăkinhădoanh nh ăchiătr ăti năg i, cho vay, gi iăngơnăcácăkho nătínăd ngăđưăcamăk t, thanh toán và cácăgiaoăd chătƠiăchính khác.ăNh ăv y,ăr iăroăthanhăkho nălƠălo iăr iăroăkhiăngơnăhƠngăkhôngăcóăkh ăn ngăcungă ngăđ yăđ ăl ngăti năm tăchoănhuăc uăthanhăkho năt căth i;ăho căcungă ngă

đ ănh ngăv iăchiăphíăcao.ăNóiăcáchăkhác,ăđơyălƠălo iăr iăroăxu tăhi nătrongătr ngă

h păngơnăhƠngăthi uăkh ăn ngăchiătr ădoăkhôngăchuy năđ iăk păcácălo iătƠiăs năraă

ti nă m tă ho că khôngă th ă vayă m nă đ ă đápă ngă yêuă c uă c aă cácă h pă đ ngă thanhătoán

Cungăthanhăkho nă(lu ngăti năvƠo)ălƠăs ăti năcóăs năho căcóăth ăcóătrongăth iăgianăng năđ NgơnăhƠngăs ăd ngăbaoăg m:ăti năg iăb ăsungăc aăkháchăhàng, doanh thuăt ăcácăd chăv ,ătínăd ngăđ cătr ,ăbánătƠiăs năvƠăvayăt ăth ătr ngăti năt

C uăthanhăkho nă(lu ngăti năra)ălƠăs ăti năNgơnăhƠngăcóănhuăc uăchiătr ăngayă

l păt căhayătrongăm tăth iăgianăng năbaoăg m:ăkháchăhƠngărútăti năg i,ăc pătínăd ngă

choăkháchăhƠng,ăhoƠnătr ăcácăkho năđiăvay,ăchiăphíăthu ,ăchiătr ăc ăt căb ngăti n

Tr ngătháiăthanhăkho năròngă(NetăLiquidityăPositionă ậ NLP)ălƠăchênhăl chă

gi aăt ngăcungăvƠăt ngăc uăthanhăkho năt iăm tăth iăđi m.ăTr ngătháiăthanhăkho năròngăb ngăT ngăcungă thanhăkho nătr ăT ngăc uăthanhăkho n.ăN uăNLP>0ăNgơnăhƠngăcóăth ngăd ăthanhăkho n.ăN uăNLP<0ăNgơnăhƠngăph iăđ iăm tăthơmăh tăthanhăkho năt căthi uăh tăti năm tăđ ăchiătr ,ăNgơnăhƠng s ăc năxácăđ nhăb ăsungăthanhăkho năt ăngu nănƠo,ă ăđơuăvƠăchiăphíăth ănƠo?

1.2ăR iăroăthanhăkho năc aăNgơnăhƠngăth ngăm iă

1.2.1 Khái ni m r i ro thanh kho n

R iăroăthanhăkho nălƠăkh ăn ngăngơnăhƠng khôngăđápă ngăđ căcácăngh aăv ătƠiăchínhăm tăcáchăt căth iăho căph iăbánătƠiăs năv iăgiáăth p.ăR iăro thanhăkho nă

x yăraăkhi năcho ngân hàng ph iăđìnhătr ăho tăđ ng,ăgơyăthuaăl ,ăm tăuyătínăvƠăn uă

nghiêmătr ngăcóăth ăd năđ năpháăs n.ă

1.2.2 Nguyên nhân r i ro thanh kho n

1.2.2.1 Nguyênănhơnăti năđ :ăCóăbaănguyênănhơnăchínhăkhi năchoăngơnăhƠngăph iă

đ iăm tăv iăr iăroăthanhăkho năth ngăxuyênălƠ:

Th nh t: ngơnăhƠngăhuyăđ ngăvƠăđiăvayăv năth iăh năng n,ăsauăđóăc ătu nă

hoƠnă chúngă đ ă choă vayă th iă h nă dƠiă h n.ă Doă đó,ă nhi uă NH ph iă đ iă m tă v iă s ăkhôngătrùngăkh păv ăk ăh năđ năh năgi aătƠiăs năcóăvƠătƠiăs năn ăTh tăhi măkhiă

lu ngăti năròngăbênătƠiăs năcóăl iăv aăkhítăđ ătrangătr iălu ngăti năròngăbênătƠiăs nă

n ăTrongăth căt ăNH luônăcóăm tăt ăl ăđángăk ătƠiăs năn ăph iăđ căhoƠnătr ăt că

th i,ănh ăti năg iăkhôngăk ăh n,ăti năg iăcóăk ăh năcóăth ărútătr căh n,ătƠiăkho năNOW,ădoăđó,ăngơnăhƠnhăph iăluônăs năsƠngăthanhăkho n

Th hai: s ănh yăc măc aătƠiăs nătƠiăchínhăv iăthayăđ iălưiăsu t.ăKhiălưiăsu tă

t ng,ănhi uăng iăg iăti năs ărútăti năraătìmăki măn iăg iăkhácăcóăm călưiăsu tăcaoă

h n.ăNh ngăng iăcóănhuăc uătínăd ngăs ăhoưnăl i,ăho cărútăh tăs ăd ăh năm cătínă

d ngăv iălưiăsu tăth păđưăth aăthu n.ăNh ăv y,ăthayăđ iălưiăsu tă nhăh ngăđ ngăth iă

đ nălu ngăti năg iăc ngănh ălu ngăti năvay,ăvƠăcu iăcùngălƠăđ năthanhăkho năc aăngân hàng.ăNgoƠiăra,ălưiăsu tăthayăđ iăs ă nhăh ngăđ năth ăgiáăc a cácătƠiăs nămƠă

NH đemăbánăđ ăt ngăthanhăkho năvƠătr căti pălƠmăt ngăchiăphíăđiăvayătrênăth ătr ngă

ti năt

Th ba: Ngân hàng luônăph iăđápă ngănhuăc uăthanhăkho năm tăcáchăhoƠnă

h o.ăNh ngătr cătr căv ăthanhăkho năs ălƠmăxóiămònăni mătinăc aădơnăchúngăvƠo

NH.ăChúngătaăhưyăhìnhădungănh ngăgìăs ăx yăv iăngơnăhƠngăn uănh ăvƠoăm tăbu iăsángăcácăqu yăchiătr ăti năhayăcácămáyăATMăc aăngơnăhƠngăđóngăc aăv iălỦădoălƠăthi uăti năm tăt măth i,ăvƠăkhôngăth ăthanhătoánăcácăt ăsécăchuy năđ năc ngănh ă

nh ngăkho năti năg iăđ năh n?ăM tătrongănh ngăcôngăvi căquanătr ngăđ iăv iănhƠă

qu nălỦăngơnăhƠngălƠăluônăliênăh ăch tăch ăv iănh ngăkháchăhƠngăcóăs ăd ăti năg iă

l năvƠănh ngăkháchăhƠngăđangăcònăh năm cătínăd ngăl năch aăs ăd ngăđ ăbi tăđ că

k ăho ch c a h khi nào thì rút ti năvƠărútăbaoănhiêuăđ ăcóăph ngăánăthanhăkho năthíchăh p

1.2.2.2 Nguyênănhơnăho tăđ ng: R iăroăthanhăkho năcóăth ăphátăsinhăt ăho tăđ ngă

bênătƠiăs năn ăhayăbênătƠiăs năcóăc aăngơnăhƠng

Nguyên nhân bên tài s n n : R iăroăthanhăkho năcóăth ăphátăsinhăb t c ăkhiă

nƠoăkhiănh ngăng iăg iăti năth căhi nărútăti năngayăl păt c.ăKhiănh ngăng iăg iă

ti nă rútă ti nă đ tă ng t,ă bu că NH ph iă điă vayă b ă sungă ho că ph iă bánă b tă tƠiă s nă(chuy nă hóaă tƠiă s nă cóă thƠnh d ngă ti nă m t)ă đ ă đápă ngă kh ă n ngă thanhă kho n.ăTrongăt tăc ăcácănhómăthu cătƠiăs năcó,ăthìăti năm tăcóăm căđ ăthanhăkho năcaoă

nh t,ăchínhăvìăv y NH s ăd ngăti năm tălƠăph ngăti năđ uătiênăvƠătr căti păđ ăđápăngă nhuă c uă thanhă kho n.ă Nh ngă đi uă đángă ti că lƠă ti nă m tă khôngă mangă l iăthuă

nh pălưiăsu t,ădoăđóăcácăngơnăhƠngăluônăcóăxuăh ngăgi măthi uătƠiăs năcóă ăd ngă

ti năm t.ă ăthuăđ călưiăsu t,ăcácăNH ph iăđ uăt ăt ăti năvƠoăcácătƠiăs năítăthanhăkho năh năho căvƠoănh ngătƠiăs năcóăth iăh nădƠi.ăChoădùăcu iăcùngăthìăh uăh tăcácătƠiăs năkhácănhauăc ngăcóăth ăchuy n hóaăthƠnhăti n,ănh ngăchiăphíăđ ăchuy năhóaăthƠnhăti năngayăl păt căđ iăv iăcácătƠiăs năkhácănhauăthìăr tăkhácănhau.ăKhiăph iăbánă

m tătƠiăs năngayăl păt căthìăgiáăc aănóăcóăth ăth păh năr tănhi uăsoăv iătr ngăh păcóăth iăgianăđ ătìmăki măng iămuaăvƠăth ngăl ngăv ăgiá.ăK tăqu ălƠ,ăm tăs ătƠiă

s năch ăcóăth ăchuy năhóaăthƠnhăti năngayăl păt căt iăm căgiáăbánăhóaăgiáăr tăth pă(fire-saleăprices),ădoăđóăcóăth ăđeăd aăđ năkh ăn ngăthanhătoánăcu iăcùngăc aăngơnăhƠng.ăNgoƠiăthanhălỦătƠiăs n,ăNH cóăth ătìmăki măcácăngu năv năb ăsungăthôngăquaă

vi căđiăvayătrênăth ătr ngăti năt

Nguyên nhân bên tài s n có: R iăroăthanhăkho năphátăsinhăliênăquanăđ năcácă

camăk tătínăd ng.ăM tăcamăk tătínăd ngăchoăphépăng iăvayăti năhƠnhărútăti năvayă

b tăc ălúcănƠoătrongăth iăh năc aănó.ăKhiăm tăcamăk tătínăd ngăđ căng iăvayăth că

hi n,ăthìăNH ph iăb oăđ măcóăđ ăti năngayăt căth iăđ ăđápă ngănhuăc uăc aăkháchăhƠng,ăn uăkhôngăNH ph iăđ iăm tăv iăr iăroăthanhăkho n.ăT ngăt ănh ăbênătƠiăs nă

n ,ăđ ăđápă ngănhuăc uăthanhăkho năbênătƠiăs năcó,ăNH cóăth ăgi măs ăd ăti năm t,ă

chuy năhóaăcácătƠiăs năcóăkhácăthƠnhăti n,ăho căđiăvayăcácăngu năv năb ăsungătrênă

th ătr ngăti năt

1.3 Ph ngăphápăđoăl ngăvƠătiêuăchíăđánhăgiáăkh ăn ngăthanhăkho năNHTM

1.3.1 Ph ng pháp cung c u thanh kho n

M tăcáchăt ngăquát,ăthanhăkho năngơnăhƠngăcóăth ăphơnătíchătrongăkhuônăkh ăcungăc u,ăngh aălƠăxácăđ nhănh ngănhuăc uăchiătr ăvƠănh ngăngu năthuăc aăngơnăhƠngăt iăm tăth iăđi mănh tăđ nh;ătrongăđó,ănh ngănhuăc uăchiătr ăt iăth iăđi mătăg iă

lƠă “c u thanh kho n ậ kỦă hi uă lƠă Dt”ă vƠă nh ngă ngu nă thuă t iă th iă đi mă tă g iă lƠă

“cung thanh kho n ậ kỦăhi uălƠăSt”.ă

B ngă1.1: CungăvƠăc uăthanhăkho n

Cungăthanhăkho nă- S t C uăthanhăkho nă- D t

1.ăTi năg iăb ăsungăc aăkháchăhƠng 1.ăKháchăhƠngărútăti năg i

2 Khách hàng hoàn tr ătínăd ng 2.ăNhuăc uătínăd ngăc aăkháchăhƠng

+ C uăthanhăkho năậ D t

1 Khách hàng rút ti n g i:ă ơyă lƠă nhuă c uă thanhă kho nă ch ă y uă cóă tínhă

th ngăxuyên,ăt căth iăvƠăvôăđi uăki n;ăbaoăg măt tăc ăcácălo iăti năg iăkhôngăk ă

h n,ăti năg iăphátăhƠnhăséc,ăti năg iăcóăk ăh năcóăth ărútătr căh n,ăti năg iăcóăk ă

h năthanhătoánăkhiăđ năh n,ăthanhătoánăk ăphi uăvƠătráiăphi uăđ năh n

2 Nhu c u tín d ng c a khách hàng ch t l ng: đơyălƠăcácăquanăh ătínăd ngă

mƠăngơnăhƠngămu năduyătrìăvƠăđápă ng.ăBaoăg mănhuăc uăc pătínăd ngăm i,ăgiaăh năkhiăkho năvayăđ năh n,ăs ăd ngăh năm cătínăd ngăhay th căhi năcamăk tătínăd ng

3 Hoàn tr n vay: đơyălƠăquanăh ătínăd ngătrênăth ătr ngăti năt ăbaoăg mă

hoƠnătr ăti năvayăchoăcácăngơnăhƠngăkhác,ăchoăNHTWăvƠăcácăth aăthu nămuaăl i

4 Chi phí ho t đ ng và tr thu : baoăg măcácăchiăphíăliênăquanăđ năho tă

đ ng,ănh ăchiăti năl ng,ăti năth ng,ăb oăhi măxưăh i,ăcôngătácăphí,ămuaăs mătƠiă

s n,ăchiăs ăd ngăd chăv ăc aăcácăđ năv ăkhác,ăchiătr ăthu ăcácălo i

5 Thanh toán c t c cho c đông: baoăg măchiăc ăt căb ngăti năchoăt tăc ă

cácălo iăc ăphi uădoăngơnăhƠngăphát hành

+ Cungăthanhăkho nă-S t

1 Ti n g i b sung c a khách hàng: đơyă đ că xemă lƠă ngu nă cungă thanhă

kho năquanătr ngănh tăđ iăv iăngơnăhƠngăđ ăduyătrìănhuăc uăthanhăkho năth ngăxuyên.ăBaoăg măt tăc ăcácălo iăti năg iăm i,ăti năg iăb ăsungăhayăkéoădƠiăth iăh nă

ti năg i

2 Khách hàng hoàn tr tín d ng:ăđơyăđ căxemălƠăngu năcungăthanhăkho nă

quanătr ngăth ăhai.ăVìăho tăđ ngătínăd ngălƠăho tăđ ngăchính,ămangăl iăngu năthuă

l nănh tăchoăngơnăhƠng,ănh ngăc ngăch aăđ ngăr iăroăm tăv năcao,ă nhăh ngăđ nă

kh ăn ngăthanhătoánăcu iăcùngăc aăngơnăhƠng.ă

3 i vay trên th tr ng ti n t : ph năánhăn ngăl căc aăNH cóăth ăđiăvayăt că

th iătrênăth ătr ngăti năt ăBaoăg măcácăkho năvayăm i,ăgiaăh năvƠătu năhoƠnăn ăvay,ăkỦăk tăh năm cătínăd ngăhayăb ngăcácăh păđ ngămuaăl i.ăQuanăh ăti năvayăc aăngơnăhƠngăcóăth ălƠăv iăcácăngơnăhƠngăkhácăhayăv iăNHTW

4 Thu nh p t bán tài s n: nh măđápă ngănhuăc uăthanhăkho n,ăNH cóăth ă

chuy năhóaă m tăph nă tƠiăs năcóăthanhăkho nă thƠnhă ti nă m tăt căth i.ăTƠiăs năcóăthanhăkho năc aăngơnăhƠngăch ăy uăbaoăg mătráiăphi u,ătínăphi uăkhoăb c;ăngoƠiăra,ăcóăth ăk ăđ năcácătráiăphi u,ăk ăphi u,ăc ăphi uăc aăcácăngơnăhƠngăvƠăcácăcôngătyăcóă

h ăs ătínănhi măcao

5 Thu nh p t cung c p d ch v : baoăg măthuănh păch ăy uăt ăcácăd chăv ă

ngo iăb ngănh ăm vƠăthôngăbáoăL/C,ăb oălưnh ngơnăhƠng,ăkinhădoanhăngo iăt ,ăt ă

v n…

N uăg iătr ngătháiăthanhăkho năròngăt iăth iăđi mătălƠăNLPt, ta có:

NLP t = S t - D t

- N uăNLPă<ă0,ăngh aălƠăt ngăcungănh ăh năt ngăc uăthanhăkho năvƠăđ că

g iălƠă“thơmăh tăthanhăkho nă- liquidityădeficit” N uăngơnăhƠngăcóătr ngătháiăthơmă

h tăthanhăkho n,ăthìănhƠăqu nălỦăph iăquy tăđ nhăxemăkhiănƠoăvƠă ăđơuăcóăth ăt ngă

đ c ngu năcungăthanhăkho năb ăsung

- N uăNLPă>ă0,ăngh aălƠăt ngăcungăl năh năt ngăc uăthanhăkho n vƠăđ căg iălƠă“th ngăd ăthanhăkho năậ liquidityăsurplus”.ăN uăngơnăhƠngăcóătr ngătháiăth ngăd ăthanhăkho n,ăthìănhƠăqu nălỦăph iăquy t đ nhăxemăkhiănƠoăvƠăvƠoăđơuăđ ăđ uăt ăsinhălưiăkho năti năth ngăd

Khe h ătƠiătr ă=ăD ăn ătínăd ngătrungăbình - S ăd ăti năg i trung bình

N uăkheăh ătƠiătr ălƠăd ng,ăthìăNH ph iătƠiătr ăph nătínăd ngăph ătr iăb ngăcáchăgi măs ăd ăti năm tăd ătr ăvƠăcácătƠiăs năthanhăkho n,ăhayăđiăvayăb ăsungătrênă

th ătr ngăti năt ăDoăđóăcóăth ăvi t:

Kheăh ătƠiătr ă=ă- TƠiăs năcóăthanhăkho nă+ăTi năvayăb ăsung

(Kheăh ătƠiătr ă+ăTƠiăs năcóăthanhăkho nă=ăNhuăc uătƠiătr )

Trong đó: Nhuăc uătƠiătr ă=ăTi năvayăb ăsung

V iăcáchăbi uădi nănƠy,ăthìăthanhăkho năvƠănh ngăng ăỦăc aănhƠăqu nălỦăv ănhuăc uătƠiătr ălƠ:ănhuăc uăđiăvayăb ăsungăc aăNH đ căxácăđ nhăb iăs ăd ăti năg iă

th ngăxuyên, s ăd ătínăd ngăth ngăxuyên, s ăd ătƠiăs năcóăthanhăkho n

căbi t,ăđ iăv iăm tăNH cóăkheăh ătƠiătr ăl n,ănh ngămu năduyătrìănhi uătƠiă

s năcóăthanhăkho n,ăthìănhuăc uăđiăvayăb ăsungătrênăth ătr ngăti năt ăs ăcƠngăl n, và cáchăqu nălỦănƠyăc aăNH b căl ăr iăroăthanhăkho nălƠăr tăcao

B ngă1.2:ăNhuăc uătƠiătr ăc aăngơnăhƠngă(tri uăUSD)

Tínăd ngăăăăăăăăăăăăăăăă $25 Ti năg iăth ngăxuyênăăăăăăăăăăăăă$20

T ngăs ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă$30 T ngăs ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă$30

Kheăh ătƠiătr ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă$5

M tăs ăt ngălênăc aăkheăh ătƠiătr ălƠăd uăhi uăc nhăbáoăv ăr iăroăthanhăkho nătrongăt ngălaiăđ iăv iăNH,ăbi uăhi năb ngăvi căng iăg iăti năđ năNH rútăti năt ngălênă (ti nă g iă th ngă xuyênă gi mă xu ngă d ngă 20ă tri uă USD)ă vƠă d ă n ă tínă d ngă

c ngăt ngălênădoăng iăvayătìmăcáchăth căhi năcácăcamăk tătínăd ngă(d ăn ătínăd ngă

t ngălênătrênăm că25ătri uăUSD).ăN uăNH khôngăgi măs ăd ătƠiăs năcóăthanhăkho nă(v năduyătrìă ăm că5ătri uăUSD),ăthìănhƠăqu nălỦăph iăs ăd ngăđ năph ngăsáchălƠăđiăvayăb ăsungătrênăth ătr ngăti năt ăKhiăđiăvayănhi u,ăs ăđ cănh ngănhƠăchoăvayăkinhănghi măchúăỦăđ năh ăs ătínănhi măc aăNH điăvay.ăNgơnăhƠngăchoăvayăcóăth ăápă

d ngăphíătínăd ngăcaoă(doăđưăch pănh năr iăro)ăhayăápăd ngăh năm cătínăd ngăng tănghèoăvƠăkhôngăchoăphépătu năhoƠnătínăd ng.ăN uănhuăc uătƠiătr ăc aăNH v tăquáă

h năm cătínăd ngăđ căphép,ăthìăNH s ăr iăvƠoătìnhătr ngăm tăkh ăn ngăthanhătoán

1.3.3 Ph ng pháp c u trúc ngu n v n

Ph ngăphápăc uătrúcăngu năv năđ ăc păđ năvi căxácăđ nhăC uăthanhăkho nă

c aăNH lƠănh ăth ănƠo.ăPh ngăphápănƠyăd aăvƠoăvi căphơnăchiaăngu năv nătheoă

kh ăn ngăcóăth ăb ărútăraăkh iăNH vƠăđ căth ăhi năquaăcácăb c:

B c 1: t ngă ngu nă v nă c a ngơnă hƠngă đ că chiaă thƠnhă nhi u nhómă d aă

trênăkh ăn ng v n b ărútăraăkh iăNH.ăThôngăth ngăt ngăngu năv năđ căchiaăthƠnhă3ănhómăch ăy uăsau:

Nhómă1:ăngu năv nănóngă(hot money).ăBaoăg măv năđiăvayăvƠăti năg iănh yă

c măv iălưiăsu tăho căđ căd ătínhăs ărútăraăkh iăNH trongăk ăk ăho ch

Nhómă2:ăngu năv năkémă năđ nh.ăBaoăg măcácăkho năti năg iăc aăkháchăhàng trong đóăm tăph năđángăk ăcóăth ăb ărútăraăkh iăngơnăhƠngăt iăm tăth iăđi mănƠoăđóătrongăk ăk ăho ch

Nhómă3:ăngu năv nă năđ nhă(coreăorăbaseădeposits).ăBaoăg măcácăkho năv nă

mà NH tinăt ngălƠăítăcóăkh ăn ngăb ărútăraăkh iăNH.ăNgu năv nănƠyăcònăđ căg iă

ti năg iăc ăs ăhayăv năc ăc aăNH

B c 2: Xácăđ nhănhuăc uăd ătr ăthanhăkho năchoăt ngăngu năv n

Tùyătheoănh ngănguyênăt căqu nătr ,ăNH s ădƠnhăriêngăph năv năthanhăkho năchoăm iăngu năv nătrênănh măđápă ngănhuăc uărútăraăkh iăNH.ăThôngăth ngăt ăl

d ătr ăthanhăkho năđ căl aăch nănh ăsau:

- Nhóm 1: 95%; Nhóm 2: 30%; Nhóm 3: 15%

Sauăkhiăxácăđ nhăđ căt ăl ăd ătr ăb tăbu căvƠăt ăl ăd ătr ăchoăt ngănhóm,ătaăxơyăd ngăcôngăth cătínhăd ătr ăthanhăkho năv nănh ăsau:

D ătr ăthanhăkho năv nă=ă0,95ă(ngu năv nănóngăậ DTBB) +ă0,30ă(ngu nă

v năkémă năđ nhăậ DTBB) +ă0,15ă(ngu năv nă năđ nhăậ DTBB)

B c 3:ăXácăđ nhănhuăc uăthanh kho năđápă ngăcácăkho năvayăch tăl ng

Ch tă l ngă kinhă doanhă ngơnă hƠngă ph ă thu că r tă l nă vƠoă ch tă l ngă cácăkho năchoăvay,ăchínhăvìăv yăNH th ngăxơyăd ngăm tăchínhăsáchătínăd ngănh mă

th aămưnăt iăđa cácăkho năchoăvayăcóăch tăl ngăcao.ăKhiăcácăkho năvayăch tăl ngă

đ căc p,ăngơnăhƠngăs ăk ăv ngănhi uăvƠoăvi căthi tăl păquanăh ăkháchăhƠngălơuădƠi,ătruy năth ng,ătrênăc ăs ăm ăr ngăcungăc păd chăv ăvƠăt o c ăs ăti năg iăv ngă

ch c.ăV iăquanăđi mănh ăv y,ăNH c năd ătínhănhuăc uăvayăt iăđaăti măn ngăvƠăph iăcóăd ătr thanhăkho năchoăcácăkho năvayăch tăl ngăcao,ăth ngăb ngă100%ăchênhă

l chăgi aăt ngăchoăvayăt iăđaăti măn ngăvƠăd ăn ăth căt ăhi năt i

B c 4: Xácăđ nhăt ngănhuăc uăthanhăkho n.ăT ngănhuăc uăthanhăkho năc aă

NH đ că xácă đ nhă b ngă t ngă nhuă c uă d ă tr ă thanhă kho nă v nă vƠă nhuă c uă thanhăkho năchoăvay

D ătr ăthanhăkho năchoăvayă=ăQuyămôăchoăvayăt iăđaăậ T ngăd ăn ăhi năt i

T ngăd ătr ăthanhăkho nă=ăD tr ăthanhăkho năv n+D ătr ăthanhăkho năchoăvay

T ngăd tr ăthanhăkho năă=ă0,95ă(ngu năv nănóngăậ DTBB) +ă0,30ă(ngu năv nă

kémă năđ nhăậ DTBB) +ă0,15ă(ngu năv nă năđ nhăậ DTBB) +1,00 (quy mô cho vay

t iăđaăă- t ngăd ăn ăhi năt i)

1.3.4 Ph ng pháp thang đ n h n (Maturity Ladder Method)

VƠoă thángă 2ă n mă 2000,ă Ngơnă hƠngă thanhă toánă qu că t (BIS)ă đưă xơyă d ngă

ph ngăphápă“thangăđ năh n”ăđ ăđoăl ngăthanhăkho năc aăcácăNHTM,ămƠăth că

ch tălƠăxácăđ nhănhuăc uătƠiătr ăròng.ăKh ăn ngăthanhăkho năliênăquanăđ năvi căđánh giáăt tăc ăcácălu ngăti năvƠoăvƠăcácălu ngăti năra,ănh ăđ cămôăt ăt iăb ngăd iăđơy.ă

B ng 1.3: Xác đ nh thanh kho n ròng theo mô hình thang đ n h n

n v : T VND

1 ngày 1 tháng 6 tháng

Lu ngăti năvƠo

TƠiăs năcóăđ năh n

BánăcácătƠiăs năcóăch aăđ năh n

Nh năti năg iăm i

750

400

T ngălu ngăti năvƠo 54 750 8.650

Lu ngăti năra

TƠiăs năn ăđ năh n

Gi iăngơnăcácăH TDăvƠăcácăcamăk tăngo iăb ng

Chi tr ăti nălưi,ăti năl ngăvƠăchiănghi păv

Lu ngăti năraăkhácă(khôngăd ătính)

360

40

T ngălu ngăti năra 50 800 7.500

Tr ngătháiăthanhăkho năròngă(nhuăc uătƠiătr ) 4 (50) 1.150

Tr ngătháiăthanhăkho nătíchăl yă(c ngăd n) 4 (46) 1.104

Ph ngă phápă thangă đ nă h nă choă phépă soă sánhă cácă lu ngă ti nă vƠo và các

lu ngăti năraătrongăm iăngƠyăhayăchoăm tăth iăk ănh tăđ nh,ăquaăđóăxácăđ nhăđ că

cácătr ngătháiăthanhăkho năròngă(nhuăc uătƠiătr ăròng)ăm iăngƠyăvƠătr ngătháiăthanhăkho nătíchăl yăchoăm tăth iăk

B ngătrênăchoăth y,ăngơnăhƠngăcóăth ngăd ăthanhăkho nălƠă4ăt ăVNDătrongăngƠy,ănh ngăl iăthơmăh tăthanhăkho nătíchăl yătrongăthángăti pătheoălƠă46ăt ăUSD.ăNgơnăhƠngăph iăngayăl păt căcóăk ăho chăt ngăngu năv năb ăsungăđ ăbùăđ păthi uă

h tăthanhăkho nătrongătháng Trongăkhiăđó,ăv iăk ăh nă6ătháng,ă NH cóăth ngăd ăthanhăkho nătíchăl yălƠă1.104ăt ăVND,ăNH ngayăt ăbơyăgi ăph iăn ăl cătìmăki măcácă

d ăánăđ uăt ăđ ăs ăd ngăhi uăqu ăth ngăd ăthanhăkho nănƠy

ăxơyăd ngăthangăđ năh n,ăNH xácăđ nhăcácălu ngăti năvƠoăvƠăraăchoănh ngă

k ăh năkhácănhau.ăCácălu ngăti năvƠoăcóăth ăđ căx păth ăt ătheoăngƠyămƠăcácătài

s năcóăđ năh năho căc năc ăvƠoă cătínhăv ălu ngăti năvƠoătrênăc ăs ăs ăd ngăh nă

m cătínăd ngăc aăNH khác.ăT ngăt ,ăcácălu ngăti năraăcóăth ăđ căx păth ăt ătheoă

ngƠyămƠăcácătƠiăs năN ăđ năh n,ăhayăchoăm tăth iăh nănh tăđ nhăvƠă cătínhăcácănhuă

c uăvayăđ tăxu tăc ngănh ărútăti năg iătr căh n.ăM căchênhăl chăgi aăt ngălu ngă

ti năvƠoăvƠăt ngălu ngăti năraătrongăm iăth iăk ătr ăthƠnhăc ăs ăđ ăđoăl ngăm căd ă

th aăhayăthi uăh tăthanhăkho năt iăcácăth iăđi măkhácănhau

B ng 1.4: Tr ng thái thanh kho n ròng m t (01) ngày

Lu ngăti năvƠo

TƠiăs năcóăđ năh n

BánăcácătƠiăs năcóăch aăđ năh n

Nh năti năg iăm i

Gi iăngơnăcácăH TDăvƠăcácăcamăk tăngo iăb ng

Chiătr ăti nălưi

Cácăkho năchiăb tăng ăkhácă(rútătr căh n)

T ngălu ngăti năra 50 70 66

Tr ngătháiăthanhăkho năròngă(nhuăc uătƠiătr ) 4 (30) (34)

BISăc ngăxơyăd ngăph ngăphápăd ăbáoăcácălu ngăti năcóăth ăphátăsinhăcho cácăk chăb năkhácănhauătrongăcácăđi uăki năbìnhăth ng,ăđi uăki năb năthơnăngơnăhƠngăg păkhóăkh nă(ch ăquan)ăvƠăđi năki năth ătr ngăg păkhóăkh nă(kháchăquan)

i uăki năbìnhăth ngăgi ăđ nhăr ngăt tăc ăcácăho tăđ ngăc aăNH c ngănh ăc aăn năkinhăt ădi năraăbìnhăth ngătheoăđúngăd ăki n.ă i uăki năb năthơnăngơnăhƠngăg păkhóăkh năgi ăđ nhăr ngăNH ph iăth căhi năngh aăv ăthanhătoánăđúngăh n,ăth măchíălƠăcóănhi uăkho năti năg iărútătr căh n… i uăki năn năkinhăt ăg păkhóăkh n gi ă

đ nhăr ngăch tăl ngătínăd ngăt ngăth ăgi m,ăcácăNH g păkhóăkh n trongăvi căhuyă

đ ngăm i.ăB ngă1.4 lƠăvíăd ămôăt ăv ăk chăb năchoă3ătìnhăhu ng

1.3.5 Ph ng pháp ch s thanh kho n

Ph ngăphápăch ăs ăthanhăkho nă(liquidityă index)ăđ căphátătri năv iă JimăPierceăt iăFed.ăCh ăs ănƠyăđoăl ngăkho năl ăti măn ngăkhiăNH ph iăbánătháoăcácătƠiă

s năc aămìnhăđ ăđápă ngănhuăc uăthanhăkho năv iăgiáăth păh năgiáăth ătr ngătrongă

đi uăki năbìnhăth ng.ăN uăbánătheoăcácăđi uăki năth ătr ngăbìnhăth ngăthìăcóăth ă

đ că giáă caoă h nă nh ngă ph iă m tă m tă th iă giană dƠiă nh tă đ nh,ă b iă vì NH ph iănghiênăc uăth ătr ngăvƠătr iăquaăquáătrìnhăđ uăgiá…nênăkhôngăđápă ngăđ cănhuă

c uăthanhăkho năngay,ăbu căNH ph iăbánătháoătƠiăs năchoădùăgiáăth păh n,ăt căch pă

nh n kho năl ăChênhăl chăgi aăgiáăbánătháoă(Pi)ăvƠăgiáăth ătr ngăh pălỦă(P*

i

P P

Víăd :ăGi ăs ,ăNH XYZăcóăhaiătƠiăs n:ă50%ătínăphi uăkhoăb căvƠă50%ăchoăvayă b tă đ ngă s n.ă N uă NH ph iă bánă tínă phi uă ngƠyă hômă nayă (th iă h nă cònă l iă 1ă

tháng),ăs ănh năđ că(P1) 99 VND trên 100 VNDăm nhăgiá;ăn uăNH đ iăsauăm tăthángă(khiăđ năh n)ăm iăbánăs ănh năđ că(P* 1)ă100ăVNDătrênă100ăm nhăgiá.ăN uă

NH ph iă bánă kho nă choă vayă b tă đ ngă s nă ngƠyă hômă nay,ă NH nh nă đ c (P2) 85VNDă trênă d ă n ă 100 VND,ă nh ngă n uă bánă sauă 1ă thángă thìă nh nă đ că (P*

2) 92VNDătrênăd ăn ă100 VND.ăV yăch ăs ăthanhăkho nă1ăthángăc aăNH s ălƠ:

I =

00 , 1

99 , 0 5 ,

0 +

92 , 0

85 , 0 5 ,

99 , 0 5 ,

0 +

92 , 0

65 , 0 5 ,

0 = 0,495+0,353 = 0,848

1.3.6 Các tiêu chí đánh giá kh n ng thanh kho n

Các tiêuăchíăđánhăgiáăkh ăn ngăthanhăkho năđ căđoăl ngăb ngăcáchăl ngăhoá và soăsánhăcácăh ăs ,ăch ăs ătƠiăchínhăd aătrênăb ngăcơnăđ iătƠiăs năgi a các

ngơnăhƠngăcóăquyămôăho tăđ ngăngangănhauăvƠătrênăcùngăđ aăbƠn,ăcácăh ăs ănƠyăbaoă

thìăl iănhu năc aăNHăđóăcƠngăth p.ăVìăv yăh ăs ănƠyăchoăphépătƠiăs năc aăNHăs tă

gi mă ăm tăm căđ ănh tăđ nhăsoăv iăv năt ăcóăc aăNH

H ăs ănƠyăđoăl ngătr ngătháiăti năm tăăc aăNH.ăTi năm tăvƠăcácăkho năti nă

g iălƠănh ngătƠiăs năcóătínhăl ngăcao,ăch ăs ănƠyăcƠngăl năch ngăt ăthanhăkho năc aăNHăcƠngăt t

4 Ch s n ng l c cho vay H4:

H4ă=ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăD ăn ăăăăăăăăăăăăăăăăăxă100%

T ngătƠiăs nă“có”

Ch ăs ăchoăbi tăph nătr măcácăkho năchoăvayătínăd ngătrongăm cătƠiăs năcóă

c aăNH.ă ơyălƠăch ăs ăthanhăkho năơmăvìăchoăvayălƠătƠiăs năcóăm căthanhăkho nă

th pănh tămƠăNHăn măgi ăCh ăs ănƠyăcƠngăcaoăth ăhi năthanhăkho năc aăNHăcƠngăkém

5 Ch s “tín d ng/ ti n g i” H5:

H5ă=ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăD ăn ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăxă100%

Ti năg iăkháchăhƠng

Ch ăs ănƠyăchoăbi tăt ăl ăd ăn ăchoăvayătrênăt ngăs ăti năg iăhuyăđ ngăđ că

c a ngơnăhƠng.ăT ăl ănƠyăcƠngăcaoăthìăkh ăn ngăthanhăkho năc aăNHăcƠngăth p, H5 cóăth ăl năh nă100%ăkhiăNHăđiăvayăt ăcácăngu năkhácăngoƠi TGKHăđ ăth căhi nănghi păv ăchoăvay

6 Ch s ch ng khoán thanh kho n H6:

H6ăă=ăCh ngăkho năkinhădoanhă+ăch ngăkhoánăs năsƠngăđ ăbánăăăăăxă100%

T ngătƠiăs nă“có”

Ch ăs ănƠyăchoăbi tăt ăl ăn măgi ăcácăch ngăkhoánăcóăkh ăn ngăchuy năthƠnhă

ti n m t,ă đápă ngă nhuă c uă thanhă kho nă c aă NH.ă T ă l ă nƠyă cƠngă cao,ă tr ngă thái thanhăkho năc aăngơnăhƠngăcƠngăt t

7 Ch s H7:

H7ă=ăăăTi năg iăvƠăchoăvayăTCTDăăăăăăăăăăxăă100%

Ti năg iăvƠăvayăt ăTCTDăă

Vìăcácăkho năvayăvƠăg iăti năt iăcácăTCTDăth ngăcóăk ăh năng nănên ch ăs ănƠyăth ăhi năs ăch ăđ ngăc aăNHătrongăgi iăquy tăcácăv năđ ăthanh kho n.ăH7ăth pălƠăd uăhi uăchoăth yăNHăb ăđ ngătrongăkh ăn ngăthanh kho năvƠăng căl iăkhiăH7ăcao

8 Ch s H8:

H8ă=ăăTi năm tă+ăTi năg iăt iăTCTDăăăăăăxăă100%

Ti năg iăc aăkháchăhƠng

ho c

H8*ă=ăăTi năm tă+ăTGKKHăt iăTCTDăăăăxăă100%

Ti năg iăc aăkháchăhƠng

Ch ăs ăH8ăchoăbi tăt ăl ăc aătƠiăs năcóătínhăthanhăkho năcaoăvƠăs n sƠngăđ ăhuy đ ngăkhiăc năthi tăsoăsánhăv iăs ăl ngăti năg iăc aăkháchăhƠng.ăCh ăs ănƠyă

c ngăth ăhi nătínhăch ăđ ngăc aăNHăkhiăgi iăquy tăcácăv năđ ăv ăthanhăkho n.ăH8 caoăch ngăt ăNHăch ăđ ngăvƠăkh ăn ngăthanhăkho năt t.ă

1.4 Giáătr ăr iăroă(VAR) ngăd ng cho mô hình ki mătraăđ ăc ngăth ngăthanhă kho nătrongăl nhăv c Ngân hàng

Theo bƠiănghiênăc uă“EvaluationăofăValue-at-Risk Models Using Historical Data” c aăDarryllăHendricksătrênăFRBNYăEconomicăPolicyăReviewăthángă4/1996 Cácă nhƠă nghiênă c uă trongă l nhă v că kinhă t ă tƠiă chínhă t ă lơuă đưă nh nă raă t mă quană

tr ngăc aăvi căđoăl ngăr iăroăm tădanhăm căđ uăt ătƠiăchính,ătƠiăs năho căch ngăkhoán.ăTh tăv y,ăm iăquanătơmătr ăl iăítănh tăb năth păk ăqua,ăkhiăcôngătrìnhătiênăphongăc aăMarkowitzăv ăl aăch nădanhăm căđ u t ă(1959)ăkhámăpháăđ nhăngh aăthíchăh păvƠăđoăl ngăr iăro.ăTrongănh ngăn măg năđơy,ăt ngătr ngăc aăho tăđ ngă

kinhădoanhăvƠăcácătr ngăh păth ătr ngătƠiăchínhăb tă năđưăkhi nănghiênăc uăm iă

nh năm nhănhuăc uăc năchoănh ngăng iăthamăgiaăth ătr ngăphátătri năcácăk ăthu tăđoăl ngăr iăroăđángătinăc y

M tătrongănh ngăk ăthu tătiênăti nătrongăcácătƠiăli uăliênăquan đ năvi căs ă

d ngă cácă môă hìnhă “Value-at-risk”ă (giáă tr ă r iă ro).ă Nh ngă môă hìnhă đoă l ngă th ă

tr ng,ăho căgiá c ,ăr iăroăc aăm tădanhăm căđ uăt ăc aăcácătƠiăs nătƠiăchính,ăđóălƠă

r iăroămƠăgiáătr ăth ătr ngăc aădanhăm căđ uăt ăsuyăgi mănh ălƠăk tăqu ăc aăs ăthayă

đ iălưiăsu t,ăt ăgiáăh iăđoái,ăgiáăc ăphi u,ăgiáăc risk”ăt ngăh păm tăs ăthƠnhăph năc aăr iăroăv ăgiá tr thƠnhăm tăbi năphápăđ nhă

ăhƠngăhóa.ăCácămôăhìnhă“value-at-l ngăduyănh tăv ăkh ăn ngăt năth tătrongăm tăkho ngăth iăgianăc ăth ăNh ngămôăhìnhănƠyărõărƠngăh păd năb iăvìănóătruy năt iăr iăroăth ătr ngăc aătoƠnăb ădanhăm că

đ uăt ăb ngăm tăconăs ăH năn a,ăcácăbi năphápă“value-at-risk” t p trungătr căti p,ă

v ăm tălỦădoăchínhăchoăđánhăgiáăr iăroă ăn iăđ uătiênăậ m tăs ăt năth tăgiáătr ădanhă

m căđ uăt

S ăcôngănh năcácămôăhìnhănƠyăb iăcácăc ngăđ ngătƠiăchínhăvƠăquyăđ nhăđi uă

ti tălƠăb ngăch ngăc aăvi căs ăd ngăngƠyăcƠngăt ng.ăVíăd ,ăătrongăđ ăxu tăv năr iăroă

g năđơyă(1996),ă yăbanăBaselăv ăGiámăsátăNgơnăhƠngăthôngăquaăvi căs ăd ngăcácămôăhìnhănh ăv y,ăcònătùyăthu căvƠoăcácătiêuăchu năv ăch tăl ngăvƠăs ăl ngăquană

tr ng.ăNgoƠiăra,ăNgơnăhƠngăInternationalăSettlementsăFisherăbáoăcáoă(1994)ăkêuăg iăcácăt ăch cătƠiăchínhătrungăgianăti tăl ăcácăbi năphápă“value-at-risk” công khai The DerivativesăPolicyăGroup,ăliênăk tăv iăsáuăcôngătyăch ngăkhoánăl năc aăM ,ăc ngăđưă ngăh ăvi căs ăd ngăcácămôăhìnhă“value-at-risk” nh ălƠăm tăcáchăquanătr ngăđ ăđoăl ngăr iăroăth ătr ng.ăS ăraăđ iăc aăc ăs ăd ăli uăRiskMetricsăđ căbiênăso nă

b iăJ.P.Morganăđ ăs ăd ngăv iăph năm mă“value-at-risk” c aăbênăth ăba c ngănh nă

m nhăvi căs ăd ngăngƠyăcƠngăt ngăc aăcácămôăhìnhănƠyăb i các công ty tài chính

c ngănh ăphiătƠiăchính

RõărƠng,ă vi căs ăd ngăcácă môă hìnhă “value-at-risk” ngƠyă cƠngăt ng,ănh ngăchúngă th că hi nă t tă nh ă th ă nƠoă trongă th că t ?ă Chúngă taă b tă đ uă b ngă cáchă gi iăthíchăbaălo iămôăhìnhăVarăgiáătr ăr iăroăph ăbi nănh t

1.4.1 Ph ng pháp ti p c n t tr ng b ng nhau v trung bình thay đ i (Equally

weighted moving average approaches)

Ph ngăphápăti păc năt ătr ngăb ngănhauăv ătrung bình thayăđ i,ăđ năgi nă

h năc a c hai,ătínhătoánăph ngăsaiăm tădanhăm căđ uăt ă(vƠădoăđó,ăđ ăl chăchu n)ă

b ngăcáchăs ăd ngăm tăs ăc ăđ nhăc aăd ăli uăl chăs ăs ăkhácăbi tăl năgi aăti păc nă

t ătr ngăb ngănhauăv ătrung bình thayăđ i lƠăkhungăth iăgianăc aăs ăc ăđ nhăv ăd ă

li u.ăM tăs ăph ngăphápăs ăd ngăn măm iăngƠy g năđơyănh t c aăd ăli uăl chăs ă

v ăgi ăđ nhăr ngăch ăcóăd ăli u r tăg n m i cóăliênăquanăđ nă cătínhăti măn ngăv ăgiáătr ădanhăm căđ uăt ăCácăph ngăphápăkhácăti păc năchoăr ngăm tăl ngăl năd ă

li uălƠăc năthi tăđ ă căl ngăcácăti măn ngăchínhăxácăvƠădoăđóăd aănhi uăth iăgiană

h n,ăvíăd 5 n m

Vi că tínhă toánă đ ă l chă chu nă danhă m că đ uă t ă b ngă cáchă s ă d ngă m tă

ph ngăphápăti păc năt ătr ngăb ngănhauăv ătrung bình thayăđ i là

(1)

N i ∑t bi uăth ă cătínhăđ ăl chăchu năc aădanhăm căđ uăt ăvƠoăđ uăngƠyăt.ăTham

s ăk quyăđ nhăc ăth ăs ăngƠyădiăchuy nătrungăbìnhă("th iăgianăquanăsát"), xs s ăthayă

đ iăv ăgiáătr ădanhăm căđ uăt ăvƠoăngƠyăs,ăvƠă  thayăđ iătrung bình v ăgiáătr ădanhă

m căđ uăt ăSauăđ ăngh ăc aăFiglewskiă(1994),ă luônăluônăgi ăđ nhălƠăkhông

Xemăxétăn măb ăcácăthangăđoăgiáătr ăr iăroăv iăgiaiăđo nă50,ă125,ă250,ă500,ă

vƠă1.250ăngƠy,ăho căkho ngă2ătháng,ă6ătháng,ă1ăn m,ă2ăn m,ăvƠă5 n m d ăli uăl chă

s ăS ăd ngăbaătrongă5 kho ngăth iăgianănƠy,ăBi uăđ ă1ălƠ lô chu iăth iăgianăc aăcácă

bi năphápăgiáătr ăr iăroăkho ngăth iăgianăhaiătu năm tăl năchoăm tădanhăm căđ uăt ă

c ăđ nh duyănh t c a tr ngătháiăt ăgiáăh iăđoáiăgiaoăngayăt ă1983ăđ nă1994.ăNh ăth ă

hi n,ăđoăl ngăr iăroă50 ngƠyăd ăb ăbi năđ ngănhanhăchóng.ăNg căl i,ă1.250 ngày đoăl ngăr iăroă năđ nhăh năv iăth iăgianădƠi,ăvƠăcácăhƠnhăviănguyăc ăđ căđoă250ăngƠyăn m ăgi a

1.4.2 Ph ng pháp ti p c n t tr ng theo c p s nhân trung bình thay đ i

(Exponentially weighted moving average approaches)

Cáchăti păc năt ătr ng theoăc păs ănhơn trung bình thayăđ i nh năm nhăquanăsátăg năđơyăb ngăcáchăs ăd ngătheoăc păs ănhơn t ătr ng trung bình thayăđ i.ăNg că

l iăcáchăti păc n t ătr ng b ngănhau,ăcácăph ngăphápăti păc năđínhăkèm t tr ngăkhácănhauăđ ăcácăquanăsátăd ăli uătrongăquáăkh ătrongăth iăgianăquanăsát.ăB iăvìăt ă

tr ngăgi mătheoăc păs ănhơn,ănh ngăquanăsátăg năđơyănh tănh năđ cănhi uăt ătr ngă

h năsoăv iăquanăsátătr căđơy.ăCôngăth căchoăcácădanhăm căđ uăt ăđ ăl chăchu n theo cáchăti păc năt ătr ng theoăc păs ănhơnătrungăbình thayăđ i

(2)

Thamăs đ căg iălƠă"y uăt ăphơnărư"ăxácăđ nhăt căđ ămƠătr ngăl ngătrênă

nh ng quan sátătrongăquáăkh ăphơnărư khi chúng tr ănênăxaăh n.ăV ălỦăthuy t, t

tr ngăc ngăl iăthƠnhăm t,ăcácăph ngăphápăti păc nănƠyănênăs ăd ngăm tăvôăh n s ă

l ngăl năcácăquanăsátăk.ăTrongăth căt ,ăgiáătr ăc aălăy uăt  xemăxétă ăđơy,ăt ngăcác t tr ngăs ăh iăt ă v ăm t,ăv iănhi uăquanăsátăítăh năh nă1.250ăngƠyăđ căs ă

d ngătrongăcácămôăph ng.ăNh ăv iăthayăđ i trung bình t ătr ngăb ng nhau,ăthamăs ă

 nƠyălƠăgi ăđ nhăb ngăkhông

Theo cách ti pă c nă t ă tr ng theoă c pă s ă nhơnă trungă bình thayă đ i rõ ràng

nh măm căđíchăđ ăn măb tăthayăđ i bi năđ ngătrongăng năh n,ăđ ngăl căt ngăt ăđưă

t oăraăph măviăl năc aănghiênăc uăvƠoămôăhìnhăd ăbáoăbi năđ ngăđi uăki n.ăTrong

th căt ,ăcáchăti păc năt ătr ng theoăc păs ănhơnătrungăbình thayăđ i lƠăt ngăđ ngă

v iăIGARCH (1,1)ăđi uăki n mô hình ph ngătrình bi nă đ ngăph ăbi n.ă Ph ngătrình (3) cho th yăm tăcôngăth c t ngăđ ng v cácămôăhìnhăvƠăc ngăcóăth ăđ ăngh ăm tătr căquanăh năđ ăhi uărõ v ăvaiătròăc aăcácăy uăt ăphơnărư:

Nh ăđ căth ăhi n,ăm t c păs ănhơnăt ătr ng trung bình b tăk ăngƠyănƠoălƠă

s ă k tă h pă đ nă gi nă c aă haiă thƠnhă ph n: (1)ă bìnhă quơnă vƠoă ngƠyă tr că đó,ă nh nă

đ căm tăt ătr ng ,ăvƠăđ ăl chă(2)ăbìnhăph ngăc aăngƠyăhômăqua,ămƠănh năđ că

m t t tr ngă(1ă- ).ăS ăt ngătácănƠyăph ngăti năth păh năcácăy uăt ăphơn rã , nhanhăh năs ăphơnărưătrongă nhăh ngăc aăm tăquanăsátănh tăđ nh.ăKháiăni mănƠyălƠăminhăh aătrong bi uăđ 2,ălôăchu iăth iăgianăc aăgiáătr ăr iăroăcácăbi năphápăs ă

d ng t ătr ng theoăc păs ănhơnătrungăbình thayăđ i v iăcácăy uăt ăphơnărưăt ă0,94ăvƠă

0,99.ăM tăy uăt ăphơnărưăc aă0,94ăng ăỦăm tăth căđoăgiáătr ăr iăro mà ngu năg nă

nh ăhoƠnătoƠnăt ănh ngăquanăsátăr tăg năđơy,ăk tăqu ălƠăm căđ ăcaoăc aăs ăthayăđ iă

rõ ràng cho lo tăbƠiăc ăth ă

M tă m t,ă d aă vào r tă nhi uă d ă li u quáă kh ă g nă đơyă d ngă nh ă r t quan

tr ngăkhiăc ăg ngăđ ăn măb tăthayăđ i ng năh n trongăs ăthayăđ iăth căt ,ătr ngătơmă

c aăd ăbáoăbi năđ ng có đi uăki n M tăkhác,ăs ăph ăthu căvƠoăd ăli uăhi uăqu ăg năđơyălƠmăgi măt ngăth ăkíchăth că m u,ăt ngăkh ăn ngăsaiăs ă đo.ă Trongăgi iăh nă

tr ngăh pănƠy,ăch ăd aătrênăquanăsátăc aăngƠyăhômăquaăs ăsinhăra cácăbi năphápăr iăroăr tăđaăd ngăvƠăd ăb ăl i

1.4.3 Ph ng pháp ti p c n mô ph ng l ch s (Historical simulation approaches)

Lo iăth ăbaăc aăph ngăphápăti păc năgiáătr ăr iăroăt ngăt ă ph ng pháp

ti păc năt ătr ngăb ngănhauăv ătrung bình thayăđ i ăch ănóăd aătrênăm tăs ăl ngă

c ăth ăquanăsátătrongăquáăkh ămang tính l chăs ă(th iăgianăquanăsát).ăThayăvìăs ă

d ngă nh ngă quană sátă nƠyă đ ă tínhă toánă đ ă l chă chu nă c aă danhă m că đ uă t ,ă tuyănhiên,ăph ngăphápăti păc nămôăph ngăl chăs ăs ăd ngăth căt ăph nătr măth iăgianăquan sát là bi năphápăđoăl ng giáătr ăr iăro.ăVíăd ,ătrongăm tăth iăgianăquanăsátăc aă

500 ngày, 99 ph nătr măbi năphápăgiáătr ăr iăroămôăph ngăl chăs ălƠăs ăthi tăh iăl nă

th ăsáuăquanăsátăth yătrongăcácăm uăc aă500ăk tăqu ă(vìă1%ăc aăm uăđ căv tăquáăcácăbi năphápăr iăroăt ngăđ ngăv iă5ăthi tăh i)ă

Nóiăcáchăkhác,ăđ iăv iăcácăph ngăphápăti păc n,ă95ăvƠă99ăph nătr măgiáătr ăcácăbi năphápăgiáătr ăr iăroăs ăkhôngăđ căliênăt căb iăs ăc aănhau.ăH năn a,ăcácă

bi năphápăgiáătr ăr iăroăđ ăt ăch căcácăgiaiăđo năkhácăh năm tăngƠyăs ăkhôngăc ă

đ nhăb iăs ăc aăcácăbi năphápăgiáătr ă r iăroă m tăngƠy.ă Ph ngăphápăti păc nă môă

ph ngăl chăs ăkhôngălƠmăchoăcácăgi ăđ nhăc aăbìnhăth ngăho căđ căl păn iăti p.ăTuy nhiên, n iăl ng cácăgi ăđ nhănƠyăc ngăng ăỦăr ngăPh ngăphápăti păc nămôă

ph ngăl chăs khôngăd ădƠngăch aăcácăk tăqu gi aăph nătr m nhi uăvƠăth iăgianănghiênăc u

Bi uăđ ă3ămôăt ăchu iăth iăgianăc aăm tăngƠyă99ăph nătr măgiáătr ăgiá r iăroăcácăbi n pháp tính toán thông qua môăph ngăl chăs ăTh iăgianăquanăsátăđ că125ăngày và 1.250 ngày Vi căs ăd ngăcácăph nătr măgiáătr th căt ăchoăth y hƠngălo tă

th iăgianăv iăm tăph nănƠoăkhácănhauăxu tăhi năh năđ căquanăsátăth yătrongăc ăhaiă

Bi uăđ ă1ăho căBi uăđ ă2.ăă căbi t,ăthayăđ iăr tăđ tăng tăx yăraătrongăch ăs ăđoă

l ngă99% cácăbi năphápăcáchăti păc nămôăph ngă125ăngƠyăl chăs

S ăcơnăb ngăv l ngăth iăgian quanăsátăchoăcácăph ngăphápămôăph ngăl chă

s ăt ngăt ănh ăđ iăv iăcáchăti păc năph ngăsai-hi p ph ngăsai.ăRõărƠng,ăs ăl aă

ch năc aă125ăngƠyăđ căthúcăđ yăb iămongămu năđ ăn măb tăcácănguyăc ăti mă nă

c aădanhăm căđ uăt ăng năh n.ăNg căl i,ăs ăl aăch nălƠă1.250ăngƠyăcóăth ăđ căthuăth p b iămongămu năđ ă cătínhăs ăli uăl chăs ăm tăcáchăchínhăxácăcƠngăt t.ăS ă

ph nătr măl nănh ă95%ăvƠăđ căbi tălƠă99%ălƠăr tăkhóăkh năđ ă cătínhăchínhăxácăv iăcácăm uănh ăNh ăv y,ăth căt ălƠăph ngăphápăti păc nămôăph ngăl chăs ăt ăb ăgi ă

đ nhăbìnhăth ngăvƠăc ăg ngăđ ă cătínhănh ngăph nătr mătr căti pălƠăm tătrongă

nh ngălỦădoăchoăvi căs ăd ngăth iăgianăquanăsátădƠi

1.5 ụăngh aă ngăd ng môăhìnhăki mătra đ ăc ngăth ng Stress Test

M tăngơnăhƠngăth ngăqu nălỦăkh ăn ngăthanhăkho năc aă NH mình trong

đi uăki nă“bìnhăth ng”,ănênăch ngăh ăchu năb ăcácăph ngăánăchoăvi că qu nălỦăthanhăkho nătrongăcácăđi uăki năkhóăkh năh n.ăM tă NH nênăti nă hƠnhăkh ăn ngă

ch uăđ ngătrongăđi uăki năc ngăth ngăvƠăphơnătíchăcácă nhăh ngăcóăth ăx yăraălênă

tr ngătháiăthanhăkho n,ădòngăti n,ăkh ăn ngăthanhătoánătrongănh ngăhoƠnăc nhăkhóă

kh n.ăK t qu ăth ănghi măph iăđ căđ aăraăth oălu nătrongăcu căh păbanăgiámăđ c,ă

t ăđóăl păraăcácăc ăs ăchoăcácăcácăhƠnhăđ ngă ngăphóăvƠălƠmăd uăc ngăth ngăđ ăh nă

ch ătìnhătr ngăthanhăkho năx uăc aăNH,ăxơyăd ngăm tăb căđ măthanhăkho năvƠă

đi uăch nhăm tătómăt tăs ăl căv ăthanhăkho năphùăh păv iăkh ăn ngăch uăđ ngăr iă

ro

StressăTestăkhôngănênăch ăth căhi năt iăh iăs ăchính,ănênăth căhi năchúngăngayăc ă ăc păchiănhánh.ă căbi tă ăcácăchiănhánhă ăn căngoƠiăd ăg păph iănh ngăkhóăkh nătrongăvi cănh năthêmăngu năv nădo s ăđóngăc aăbiênăgi iăho căth ătr ngăngo iă h iă đ ă v ă Doă v yă STă r tă quană tr ngă trongă vi că xácă đ nhă nh ngă đi mă cònăthi uăsótătrongăcácăcácăbi năphápăđ iăphóătrongăđi uăki năcácăchiănhánhăkhôngăth ă

nh năthêmăngu năti năt ăh iăs

Khiăti năhƠnhăST,ăăcóă3ăđi măquanătr ngăc năl uăỦ

i.ăCácăk chăb nănƠoăc năápăd ngă?

ii.ăCácăm căđ ăc aăy uăt ătácăđ ngăđ căápăd ngăcóăh pălỦăch aă?

iii.ăCácăk ăho chă ngăphóăcácăs ăki năb tăng ăcóătínhăkh ăthiănh ăth ănƠoă ngă

v iăm iăk chăb n?

1.5.1 Cácăk chăb nă(Scenarios)ăvƠăph ngăphápăphơnătích

- K ch b n 2 (Scenario 2): tình hu ng khi v trí c a NH không thay đ i

nh ng l i x y ra kh ng ho ng th tr ng tín d ng khi n tình hình thanh kho n trên

th tr ng b nh h ng

- K ch b n 3 (Scenario 3): tr ng thái c ng th ng nh t trong 3 k ch b n, là tình hu ng mà c k ch b n 1 và k ch b n 2 cùng n i ti p x y đ n Ngh a là NH v a

b gi m x p h ng tín nhi m trong lúc th tr ng tín d ng g p khó kh n.

ắCácănguyênăt căBasel”ăđòiăh iăngơnăhƠngăph iăcóăítănh tă3ăk chăb n trên

Ph măviăti năhƠnhăcóăth ăbaoăg mătrongăvòngă1ătháng,ă3 tháng và 6 tháng Các phân tích giúp cho NH cóăkh ăn ngăv tăquaăkhóăkh nătrongă“ng năh n (1-3 tháng)” và

c ă“trung h n (6 tháng)”

1.5.1.2 Các ph ng pháp phân tích

Nhìnăchungăcóăhaiăph ngăphápăphơnătích,ăphơnătíchădòngăti năvƠăphơnătíchă

b ngăcơnăđ iătƠiăs n

- Phơnătíchădòngăti n:ăphơnătíchăd ăđoánădòngăti năkhiăg păđi uăki năc ngă

th ng,ă l pă d ă đoánă dòngă ti nă trongă đi uă ki nă c ngă th ngă thanhă kho nă b ngă cáchăthêmăcácăy uăt ătr ngătháiăti năđưăđ tăk ăho chătrongăđi uăki năbìnhăth ng,ădòngă

ti năraăt ngăthêmăho căs ăgi mădoăt ăl ătáiăt căgơyăraăb iăcácăđi uăki năkhóăkh n,ăvƠădòngăti năvƠoăđ căthúcăđ yăb iăcácăk ăho chă ngăphó

- PhơnătíchăB ngăcơnăđ iătƠiăs n: ph ngăphápăth iăđi măd aătrênăb ngăcân

đ i tƠiăs n (mô hình Martin Cihak, 2007), gi ăđ nhăcácăt ăl ăt oăraăs ăc ngăth ngăthanhăkho năbaoăg măt ăl ărútăti n,ăgi măgiáătr ătƠiăs n thanhăkho n ơyălƠăm tăhìnhăth căbi uădi năb ngăcơnăđ iătƠiăs năsauăkhiăcácăs ăki năc ngăth ngăx yăra.ăNóiăcách khácăđơyălƠăm tăphiênăb năđ năgi năhóaăphiênăb năphơnătíchădòngăti năvƠăkhiăchúngătaăch aăcóăm tăh ăth ngăc ăs ăd ăli uăhoƠnăh o

Chúngătaăt oăraăb ngăcơnăđ iătƠi s năk ăho chăchoă1ăthángă(ho că3 tháng) và 6ăthángăt ăcácăs ăki năc ngăth ngăchoăm iăk chăb nătìnhăhu ngă(ằStressedăBalanceăSheetẲ).ăTínhătoánăkheăh ăgi aădòngăti năt ătƠiăs năvƠăngu năv năc aăb ngăcơnăđ i (ằInitialăStressăGAPẲ).ăKi mătraăbi năphápăđ iăphóăcóăđápă ngăđ ăkheăh ănƠyăkhông

B ngă1.5 Phơnătíchăb ngăcơnăđ iătƠiăs n

Dòngăti năvƠoăcácăkho năchoăvayăđ năh n E

K tăqu ă (N uăF>0:ăc ngăth ngăthanhăkho năđưăqua F=D+E-C

1.5.2 Các kho năm cătƠiăs năn ăvƠătƠiăs năcó,ătácăđ ngăb iăcácăs ăki năc ngă

th ng (Stress Events)

1.5.2.1 Tài s n

Tínhătoánăcácăkho nărútăv năgi iăngơnăthêmăc aălo iăhìnhăchoăvayănh ăsauă

ho căh păđ ngăgi iăngơnăcóăcamăk tă(Kho nărútăv năb ăsungă=ăS ăch aărútăxăT ăl ărútăv năthêm)

- Th uă chi:ă đơyă lƠă m tă lo iă choă vayă đ că bi t.ă că dùngă choă thanhă toánăthôngăth ng,ăsoăv iăkho năcamăk t,ăđơyălƠăkho nărútăti năv tăh năs ăti năkháchăhƠngăcóătrongătƠiăkho năt oănênăs ăd ăti năg iăơm

- Choăvayăcóăcamăk t:ăm cădùălo iăhìnhăchoăvayădƠiăh năch ăs ăd ngăh năm că

m tăl n,ăkháchăhƠngăv năluônămongănu năcóăm tăh păđ ngăd aătrênănhuăc uăđ că

c păv nătheoăth căt ăVìăth ,ăkhôngătínhălƠăcóăcácăs ăki năc ngăth ng,ăm tăh năm că

c pătínăd ngăcóăcamăk tăs ăđ cătínhălƠăb ărútăv năh tăh n m c.ăChúngătaăph iăquyăcăgi ăđ nhă100%ăt ăl ărútăv n.ăNóiăkhácăđi,ăchoăvayătu năhoƠnăchoăphépărútăv nănhi uăl nătrênăh năm c.ăVƠăđ iăv iăchoăvayăcóăcamăk tăkháchăhƠngăluônămu năđ că

th căhi năchoăm căđíchăd ăphòngăkhiăcóăs ăki năc ngăth ng.ăVìăth ăm tăt ăl ănh tă

đ nhădƠnhăchoălo iăhìnhănƠyăc năđ căthi tăl pă

1.5.2.2 Ngu n v n

Tínhăs ătáiăt că(ă=ăS ăd ăxăT ăl ătáiăt c)ăd aătrênătìnhătr ngăthanhăkho năbìnhă

th ng,ătínhătoánăkh ăn ngăthanhăkho năc aăth ătr ngăliênăngơnăhƠngăho căph năngăc aăth ătr ngăkhiăb năthơnăngơnăhƠngăb ăs tăh ngătínănhi m

- Cácăkho năti năg i:ătínhăt ăl ătáiăt c

- Ngu nă ti nă t ă giaoă d chă liênă ngơnă hƠng:ă l pă t ă l ă táiă t că b iă lo iă hìnhă(NHTW,ăcácăt ăch căqu căt ,ăNHătrongăn c,ăcácăt ăch căkhác)

1.5.3 Cácăy uăt ăchiăph i

Ph ngăpháp tínhăcácăy uăt ăchiăph i

Thi tă l pă cácă y uă t ă thíchă h pă choă t ngă kho nă m c.ă D ă li uă quáă kh ă lƠăngu năthamăkh oăquanătr ngănh ngăc ngăcóănh ngăh năch ănh tăđ nhăđ ăd ăđoánă

nh ngăs ăki nătrongăt ngălai.ăCóă3ăph ngăphápăchínhăđ ătínhătoánăcácăy uăt ăchiă

ph i

1.5.3.1 Phân tích th ng kê s d ng d li u quá kh

- Trongăk chăb nă3,ăn uăchúngătaăcóăd ăli uăl chăs ăbaoăg măluônăc ăth iăk ăkhóăkh n,ăchúngătaăs ăch năy uăt ămƠănóăh pălỦăh nătrongăs ăhaiăk tăqu ătínhătoán,ă99ăđi măph nătr măc aăph ngăphápămôăph ngă l chăs ă(historicalăsimulation)ăvƠă2.33 ăc aăphơnăph iăchu n

- Cácăt ăl ăc aăy uăt ăchiăph iăđ cătínhătheoăcáchăsau

+ăK chăb nă1:ăLƠăt ăl ăbìnhăquơnăc aăk chăb nă2ăvƠăk chăb nă3

+ăK chăb nă2:ămôăph ngăl chăs ă ăm că84ăđi măph nătr m,ăphơnăph iăchu nă

1

- Trongătr ngăh păkhôngăcóăđ ăd ăli uăl chăs ăho căph ngăphápăth ngăkêă

ch aăđ ăđ ăxácăđ nhăy uăt ăchiăph iăh pălỦ,ătaăcóăth ăch năcácăcáchăti păc năti pătheo

1.5.3.2 Thi t l p tính h p lý riêng r cho t ng s n ph m/ đ c tính c a nhà đ u t

Víăd ăcóăm t s ăkháchăhƠngăr tănh yăc măv iăđánhăgiáăx păh ngătínănhi măngơnăhƠng,ăn uăcácăkho năti năg iăg iăk ăh năđ năh năthìătaăv năgi ăđ nhăkháchăhƠngăs ărútăh tăv năv iăt ăl ătáiăt călƠă0%ăm cădùăd ăli uăl chăs ăch aăph năánhăđi uă

đó

1.5.3.3 Tính m t t l c đ nh

M cădùăti năg iă ăk chăb nă2ăc aăph ngăphápăđ uăcóăt ăl ătáiăt călƠă100%ă

nh ngăv iăph ngăphápănƠyăt ăl ăc ăđ nhă90%ăđ căápăd ngă

B ngă1.6:ăCácăy uăt lƠmăs tăgi mătƠiăs n/ngu năv n

10-1-1 Vay Liên Ngân Hàng

- Cácăkho năm că nhăh ngăs ăkhácănhauăchoăt ngăk chăb n

- Tùyăph ăthu căvƠoăt ngăc uătrúcăb ngăcơnăđ iătƠiăs n,ănh ngăv ăc ăb năcácăm căt ă

l ăduyătrìătáiăt căs ă ăm căk chăb nă2ă<ăăk chăb nă1ă<ăăk chăb nă3

- Cácăs năph m,ăđ cătínhăkháchăhƠng,ăcácăquyăđ nhălu tăbanăhƠnhăc aăcácăc ăquană

h uăquanăs ăđ cătínhăđ nătrongăt ngătr ngăh păc ăth ăc aăt ngăk chăb n,ăt ăđóă

d năđ nătácăđ ngăđ ngăth iăcùngăcácăy uăt ăchiăph i.ă

1.5.4 K ăho chăđ iăphóăv iănh ngăs ăki năb tăng ăn uăx yăra

1.5.4.1 Nguyên t c chung

- Cácăngu năb ăsungăhuyăđ ngăchoăk ăho chăđ iăphóăph iăđ cătínhătoánăd aătrênăcácăquyăđ nh,ăcácăđi uălu tăđi uăch nhăcóăhi uăl căthiăhƠnhăt iăt ngăth iăđi m

- Cácăngu năb ăsungăhuyăđ ngăchoăk ăho chăđ iăphó ph iăđ că cătínhăd aătrênătìnhăhìnhăthanhăkho năc aătoƠnăth ătr ng

choă b ngă cơnă đ iă tƠiă s n.ă Víă d ,ă khiă t oă ngu nă b ngă Repo,ă ch ngă khoánă thayă vìă

đ căth ăch pălƠmătƠiăs năđ măb o,ănayăđ cădùngăRepoăthìăkhôngăcònăđ cădùngălƠmătƠiăs năđ măb oăđ ăvayăthêmăti năđ căn aăho căđemăbánăđi

1.5.4.2 Các kho n m c c th

- Thu l i ti n cho vay liên ngân hàng đ n h n

- Thu l i ti n cho vay các chi nhánh khác

- Dùng đ n các h n m c cho vay có cam k t t các ngân hàng khác

+ă măb oăh păđ ngăph iăbaoăg măc ăvi căcamăk tăgi iăngơnătrongăcácă

đi uăki năkhóăkh năc ngăth ngăc aăth ătr ng

+ă măb oăh năm căcamăk tănƠyăđưăt ngăđ căs ăd ngăvƠăquyătrìnhăti năhƠnhăđưăđ căthi tăl p

+ Trong cácă s ă ki nă c ngă th ng,ă kh ă n ngă cácă ngơnă hƠngă khácă c ngă cóăchungăkhóăkh nănh tăđ nh,ăđ ăđ măb oătínhăth nătr ngăchúngătaăcóăth ăd ătrùăkh ă

n ngăđápă ngăh năm căkhôngăth ăđ tăt iăđaă100%ăgiáătr ăh păđ ng

- Th ch p ch ng khoán (trái phi u chính ph ), bán ho c th c hi n h p đ ng mua l i (Repo)

+ăTh iăgianăh uăd ng,ăgiáăth ătr ng,ăxácăđ nhăt ăl ăs tăgi mădoăth ătr ngă

x uăđi

+ăTh ăch păcácătráiăphi uăchoăcácăh păđ ngăchoăvayăt ăNgơnăhƠngănhƠăn că

ph iăđ măb oăđưăt ngăs ăd ng

+ăTrongătr ngăh păbán, c năxemăxétăkh ăn ngăthanhăkho năc aăth ătr ng +ăN uăRepoăthìăh năm căc păchoăNHănh ăth ănƠo,ăt ăl ăt iăđaăcóăth ădùngă

đ c

- Giao d ch Hoán đ i ngo i t (v i VND)

Cóăkh ăn ngăđ ăt ngăthanhăkho năchoăVNDăb ngăcácăgiaoăd chăhoánăđ iăngo iăt ă(FXăSwap) khi ngân hàng cóăđ ăl ngăngo iăt ăt t.ăTrongăătr ngăh pănƠy,ăchúngătaăc năl uăỦăkh ăn ngăthanhăkho năc aăth ătr ngăngo iăh i,ăkh ăn ngăthuăx pă

c aăNHăđ iătác

- Thu h i l i ti n vay khi đ n h n

Ch ngă1ăgi iăthi uăs ăl c v kh ăn ngăthanhăkho n,ăr iăro thanhăkho n trongăho tăđ ngăngơnăhƠng,ăcácăph ngăphápăđoăl ng r iăroăthanhăkho n và tiêu chíăđánhăgiáăkh ăn ng thanhăkho n NHTM.ăThôngăquaăđó,ăđi măl iăm tăs ălỦăthuy tă

c ăb n,ăđánhăgiáămôă hìnhăValue-at-risk,ăk tăh păápăd ngăph ng pháp phân tích

b ngă cơnă đ iă tƠiă s n nh mă lƠmă n nă t ngă đ ă ti nă hƠnhă phơnă tích kh ă n ng thanh kho n,ăkh ăn ngăchiătr ăc aăNHTM trongăcácăch ngăsau.ă

CH NG 2

T H CăTR NGăTHANHăKHO N C A NGỂNăHĨNGăTH NGăM I T Iă

VI TăNAM

2.1ăTh c tr ng ho tăđ ng và kh ăn ng thanhăkho n c aăNHTM Vi t Nam

2.1.1 Quy mô ho t đ ng c a h th ng ngân hàng

H ăth ng ngân hàng đ c xem là ngành gi vai trò ch ch t trong h th ng tài chính, là kênh cung ng v n chính cho n n kinh t Trong nh ng n m qua h

th ng ngân hàng Vi t Nam không ng ng l n m nhăc v s l ng l n ch tăl ng, phát tri n đa d ngăv ăhình th căs ăh u và lo iăhìnhăd ch v Quy mô và ch tăl ng

ho t đ ngă c a TCTDă ngƠyă cƠngă t ng,ă n ngă l că tƠiă chính,ă n ngă l că qu nă tr ă đi uăhƠnh,ăn ngăl c c nh tranh,ătrìnhăđ ng d ngăcôngăngh ăthôngătinăngƠyăcƠngăđ cănơngălên.ăCácăTCTDăđã c ăb năth căhi năt t vai trò trung gian, huy đ ngăvƠăphơnăb ăngu năv năcóăhi uăqu ,ăc b năđáp ng đ cănhuăc uăv năvƠăti n íchăc aăn n kinh

t ăvƠăxưăh i, duy trì s t ng tr ngăkinhăt năđ nh

V quy mô, Theo s ăli u c p nh t n mă 2012 t ngă tƠiă s nă cóă c a các ngân hƠngăđ tăt ngătr ng khá

B ngă2.1 Quyămôăt ngăTS,ăv năđi uăl ăc aăcácăNHTMăVi tăNam n mă2012