Luận văn thạc sĩ Ứng dụng các phương pháp định giá cổ phiếu tại Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu

Trong quá trình nghiên c u, tác gi đã s d ng ph ng pháp th ng kê và so sánh... Khi ngân hàng TMCP phá.

L I CAM OAN Tôi cam đoan lu n v n “ NG D NG CÁC

PH NG PHÁP NH GIÁ C PHI U T I NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU” là công trình

nghiên c u khoa h c c a b n thân, đ c đúc k t t quá trình h c t p và nghiên c u c a tôi trong th i gian qua

Tp.HCM, ngày 11 thán g 11 n m 2013

TÁC GI

NGUY N PH NG H NG

M C L C

Trang

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các ký hi u, ch vi t t t

Danh m c các b ng bi u

Danh m c các bi u đ

ph n 4

1.1 T ng quan v c phi u c a ngân hàng th ng m i c ph n 4

1.1.1 Khái ni m v c phi u 4

1.1.2 Phân lo i c phi u 4

1.1.3 c đi m c a c phi u 6

1.1.4 Vai trò c a c phi u đ i v i NHTMCP 7

1.2 nh giá c phi u c a ngân hàng th ng m i c ph n 8

1.2.1 Khái ni m đ nh giá c phi u c a NHTMCP 8

1.2.2 Các v n đ liên quan đ n đ nh giá c phi u c a NHTMCP 8

1.2.2.1 Các lo i giá c phi u 8

1.2.2.2 L i t c và r i ro 9

1.2.2.3 C t c 9

1.2.3 Ý ngh a c a vi c đ nh giá c phi u NHTMCP 10

1.3 Các ph ng pháp đ nh giá c phi u c a NHTMCP 10

1.3.1 Các ph ng pháp chi t kh u dòng ti n 10

1.3.1.1 Mô hình chi t kh u dòng c t c DDM 10

1.3.1.2 Mô hình đ nh giá dòng thu nh p còn l i RI 12

1.3.1.3 Mô hình đ nh giá dòng ti n t do v n c ph n FCFE 13

1.3.1.4 Mô hình đ nh giá dòng ti n t do doanh nghi p FCFF 14

1.3.2 Các ph ng pháp đ nh giá t ng đ i 15

1.3.2.1 Mô hình đ nh giá s d ng t s P/E 15

1.3.2.2 Mô hình đ nh giá s d ng t s P/B 16

1.3.3 Ph ng pháp xác đ nh giá tr doanh nghi p theo giá tr tài s n ròng 17

1.3.4 Kh n ng ng d ng các ph ng pháp 21

1.3.4.1 Ph ng pháp chi t kh u dòng ti n 21

1.3.4.2 Ph ng pháp đ nh giá t ng đ i 22

1.3.4.3 Ph ng pháp giá tr tài s n ròng 23

K T LU N CH NG 1 23

CH NG 2 – ng d ng các ph ng pháp đ đ nh giá c phi u Ngân hàng TMCP Á Châu 25

2.1 Gi i thi u Ngân hàng TMCP Á Châu 25

2.1.1 T ng quan v Ngân hàng TMCP Á Châu 25

2.1.2 V th c nh tranh 26

2.1.3 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a ACB trong n m 2013 28

2.2 Th c tr ng ho t đ ng đ nh giá c phi u Ngân hàng TMCP Á Châu 30

2.2.1 Hành lang pháp lý 30

2.2.2 Ho t đ ng đ nh giá c phi u ngân hàng 32

2.3 ng d ng các ph ng pháp đ đ nh giá c phi u Ngân hàng TMCP Á Châu 36

2.3.1 Thi t l p các gi đ nh đ ng d ng mô hình đ nh giá 36

2.3.2 D toán ho t đ ng kinh doanh c a ACB 38

2.3.2.1 D toán B ng cân đ i k toán - Các kho n m c tài s n 38

2.3.2.2 D toán B ng cân đ i k toán - Các kho n m c ngu n v n 42

2.3.2.3 D toán B ng k t qu ho t đ ng kinh doanh 45

2.3.2.4 c đ nh su t chi t kh u và t c đ t ng tr ng dài h n 50

2.3.3 ng d ng các mô hình đ nh giá c phi u Ngân hàng TMCP Á Châu 51

2.3.3.1 Ph ng pháp chi t kh u dòng c t c 51

2.3.3.2 Ph ng pháp đ nh giá t ng đ i 52

2.3.3.3 Ph ng pháp giá tr tài s n ròng 52

K T LU N CH NG 2 58

CH NG 3 – Gi i pháp hoàn thi n ph ng pháp đ nh giá c phi u Ngân h àng th ng m i c ph n Á Châu 60

3.1 H n ch trong ho t đ ng đ nh giá c phi u ngân hàng 60

3.1.1 H n ch trong vi c ng d ng các mô hình lý thuy t đ nh giá c phi u trong b i c nh th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 60

3.1.2 H n ch trong công tác d báo ho t đ ng ngân hàng 62

3.1.3 H n ch trong vi c công khai minh b ch ho t đ ng kinh doanh ngân hàng 63

3.2 Gi i pháp hoàn thi n ph ng pháp đ nh giá c phi u Ngân hàng TMCP Á Châu 64

3.2.1 Hoàn thi n khung pháp lý ho t đ ng đ nh giá c phi u ngân hàng 64

3.2.2 i u ch nh các quy đ nh v giao d ch c phi u ngân hàng 66

3.2.3 L a ch n ng d ng mô hình đ nh giá c phi u ngân hàng phù h p 68

3.2.4 Nâng cao hi u qu d toán ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng TMCP Á Châu 69

3.2.5 Nâng cao hi u qu ng d ng ph ng pháp giá tr tài s n ròng đ đ nh giá c phi u Ngân hàng TMCP Á Châu 72

K T LU N CH NG 3 74

K T LU N 75

Ph l c

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

ACB : Ngân hàng TMCP Á Châu

BCTC : Báo cáo tài chính

CTG : Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam EIB : Ngân hàng TMCP Xu t nh p kh u Vi t Nam EPS : L i nhu n trên m i c ph n

OTC : Th tr ng phi t p trung

STB : Ngân hàng TMCP Sài Gòn Th ng Tín TCKT : T ch ng kinh t

DANH M C CÁC B NG BI U

B ng 2.1 : Th ph n ho t đ ng c a ACB n m 2012 so v i các NHTMCP khác trên

đ a bàn Tp.HCM 27

B ng 2.2 : M t s ch tiêu so sánh n m 2012 gi a ACB v i các NHTMCP có quy mô l n khác 28

B ng 2.3 : Tình hình th c hi n k ho ch kinh doanh n m 2013 c a ACB tính đ n tháng 07/2013 29

B ng 2.4 : Các kho n m c tài s n, ngu n v n c a ACB có liên quan đ n nhóm công ty đang b đi u tra 30

B ng 2.5 : Di n bi n giá c phi u ACB – STB giai đo n 2006-2008 32

B ng 2.6 : Danh sách c phi u đang niêm y t trên sàn 33

B ng 2.7 : Danh sách c phi u ngân hàng giao d ch OTC 34

B ng 2.8 : Th ng kê thông tin niêm y t c phi u ngân hàng 35

B ng 2.9 : K t qu đ nh giá c phi u ACB theo giá tr tài s n ròng 53

B ng 2.10 : K t qu đ nh giá c phi u ACB theo mô hình DDM 54

B ng 2.11 : K t qu đ nh giá c phi u ACB theo mô hình RI 55

B ng 2.12 : K t qu đ nh giá c phi u ACB theo mô hình FCFE 56

B ng 2.13 : K t qu đ nh giá c phi u ACB theo ch s P/E 57

B ng 2.14 : K t qu đ nh giá c phi u ACB theo ch s P/B 57

B ng 2.15 : T ng k t k t qu đ nh giá c phi u ACB 58

M U

1 Tính thi t th c c a đ tài

H th ng ngân hàng v n đ c xem là “h th ng huy t m ch” c a n n kinh t ,

gi vai trò cung ng ngu n v n giúp cho n n kinh t v n hành khi huy đ ng ti n nhàn r i trong xã h i đ đáp ng nhu c u v n cho s n xu t, kinh doanh và tiêu dùng… Do đó s n đ nh và lành m nh c a h th ng ngân hàng chính là ti n đ cho

s phát tri n b n v ng c a n n kinh t Tr i qua h n 60 n m hình thành và phát tri n thì h th ng ngân hàng TMCP Vi t Nam ngày càng l n m nh cùng v i s phát tri n c a n n kinh t đ t n c, đ c bi t là giai đo n t ng tr ng bùng n n m 2007-

2009 sau khi Vi t Nam gia nh p T ch c th ng m i th gi i Tính t n m 2007

đ n hi n t i thì đã có trên 13 ngân hàng TMCP m i đ c thành l p nâng t ng s ngân hàng th ng m i Vi t Nam lên 40 v i 05 Ngân hàng TMCP Nhà n c, 35 Ngân hàng TMCP cùng v i 26 Chi nhánh ngân hàng n c ngoài, 05 Ngân hàng liên doanh và kho ng 1.000 qu tín d ng nhân dân… Cùng v i s gia t ng v s l ng thì các Ngân hàng TMCP Vi t Nam c ng đã có s phát tri n nhanh v m t quy mô

ho t đ ng khi tính đ n cu i tháng 06/2013 t ng v n đi u l c a toàn h th ng đ t 402.404 t đ ng, t ng v n t có đ t 443.626 t đ ng, t ng tài s n có đ t 5.248.573

tr c n thi t cho nhà đ u t tr c khi đ a ra quy t đ nh đ u t Tuy nhiên trong s

40 Ngân hàng TMCP Vi t Nam hi n t i thì ch m i có 08 mã c phi u ngân hàng TMCP đ c niêm y t trên hai sàn ch ng khoán Tp.HCM và Hà N i v i m c giá giao d ch c p nh t bi n đ ng hàng ngày, còn l i là ph n l n c phi u ngân hàng giao d ch OTC nên m c giá giao d ch mua bán ch a đ c công b r ng rãi Bên

c nh đó, thông tin v cách th c ti n hành công tác đ nh giá c phi u ngân hàng c a các đ n v đ c l p đ c thuê t v n trong các đ t IPO c phi u ngân hàng th ng

l i mang tính rút g n, không cung c p đ y đ thông tin c s thuy t minh ph ng pháp đ nh giá và đa ph n k t qu đ nh giá ph n ánh m c giá mong mu n c a ngân hàng niêm y t khi đ n v đ nh giá c ng chính là đ n v đ c thuê t v n niêm y t

Xu t phát t lý do trên, tác gi l a ch n đ tài “ ng d ng các ph ng pháp đ nh giá c phi u t i Ngân hàng TMCP Á Châu” v i mong mu n tìm hi u chuyên sâu v

vi c đ nh giá c phi u c a m t ngân hàng th ng m i c ph n nh m ph c v nhu

c u đ u t c a cá nhân riêng l Vi c l a ch n đ nh giá c phi u c a Ngân hàng TMCP Á Châu do ngân hàng này v n đ c xem là m t trong nh ng ngân hàng TMCP l n t i Vi t Nam, đ t đ c m c tín nhi m cao và t ng giành đ c nhi u gi i

th ng Tuy nhiên sau s c tháng 08/2012 khi nguyên m t s lãnh đ o c p cao c a ACB b truy t v i t i danh c ý làm trái quy đ nh pháp lu t gây h u qu nghiêm

2 Ý ngh a c a đ tài nghiên c u

Thông qua đ tài nghiên c u, tác gi trình bày h th ng hóa các ph ng pháp

đ nh giá c phi u ngân hàng, u và nh c đi m c a t ng ph ng pháp, vi c đánh giá l a ch n ng d ng ph ng pháp phù h p đ ng d ng đ nh giá c phi u c a Ngân hàng TMCP Á Châu

3 M c tiêu nghiên c u

M c tiêu lu n v n nghiên c u t p trung vào các n i dung sau:

- Nghiên c u lý lu n c b n v c phi u ngân hàng th ng m i c ph n, các

ph ng pháp đ nh giá c phi u ngân hàng, n m b t đ c u nh c đi m c a

t ng ph ng pháp, l a ch n ph ng pháp đ nh giá phù h p v i b i c nh ngành ngân hàng Vi t Nam

- ng d ng các ph ng pháp đ đ nh giá c phi u c a Ngân hàng TMCP Á Châu: trình t th c hi n quá trình đ nh giá c phi u ngân hàng t vi c thi t l p các gi

đ nh, d báo b ng cân đ i k toán và k t qu ho t đ ng kinh doanh; ng d ng các mô hình phù h p đ đ nh giá c phi u c a ACB; ghi nh n k t qu đ nh giá

- Trên c s phân tích k t qu đ nh giá c phi u ACB đã thu th p đ c thì tác gi trình bày nh ng ý ki n nh n đ nh theo quan đi m c a cá nhân trong vi c xây

d ng các gi đ nh, c đ nh các ch s d báo, l u ý nh ng v n đ c n xem xét

đi u ch nh trong quá trình đ nh giá c phi u ngân hàng

i t ng và ph m vi nghiên c u c a lu n v n t p trung vào vi c ng d ng các

mô hình lý thuy t v đ nh giá đ đ nh giá c phi u c a Ngân hàng TMCP Á Châu

Trong quá trình nghiên c u, tác gi đã s d ng ph ng pháp th ng kê và so sánh Ph ng pháp th ng kê đ c s d ng trong quá trình thu th p d li u, tóm t t thông tin, xây d ng gi đ nh đ c l ng hi n t i và d báo t ng lai và phân tích

- Ch ng 1: T ng quan v đ nh giá c phi u c a Ngân hàng th ng m i c ph n

- Ch ng 2: ng d ng các ph ng pháp đ đ nh giá c phi u Ngân hàng th ng

m i c ph n Á Châu

- Ch ng 3: M t s gi i pháp ki n ngh đ i v i vi c đ nh giá c phi u Ngân hàng

th ng m i c ph n Á Châu

C phi u là gi y ch ng nh n c ph n, nó xác nh n quy n s h u c a c đông

đ i v i các ngân hàng c ph n Lu t ch ng khoán Vi t Nam đ nh ngh a c phi u là

lo i ch ng khoán xác nh n quy n và l i ích h p pháp c a ng i s h u đ i v i m t

ph n v n c ph n c a t ch c phát hành

C phi u có th đ c phát hành d i d ng ch ng ch v t ch t ho c bút toán ghi

s C phi u th hi n quan đi m đ ng s h u gi a ng i phát hành và ng i đ u t Khi c n huy đ ng v n, công ty c ph n phát hành c phi u và ch p nh n chia s quy n s h u công ty gi a nh ng ng i mua c phi u Ng i mua c phi u, t c là các c đông là ng i góp v n cho công ty V i t cách là ng i ch s h u m t

ph n công ty, c đông đ c h ng các quy n đ i v i công ty v i m c đ t ng ng

v i t l c phi u n m gi (t c là t l góp v n trong công ty); đ ng th i khi công

ty th t b i thì c đông ph i gánh ch u thi t h i

i v i ngân hàng th ng m i c ph n thì ng i n m gi c phi u ph thông

c a ngân hàng s tr thành ch s h u c a ngân hàng và đ c h ng l i t k t qu kinh doanh c a ngân hàng c ng nh gánh ch u m i r i ro t n t t khi ngân hàng kinh doanh thua l phá s n

1.1.2 Phân lo i c phi u

Theo tính ch t c a các quy n l i mà c phi u mang l i cho các c đông thì c phi u đ c phân thành hai lo i c b n: c phi u th ng và c phi u u đãi

C phi u ph thông - Common stock: C phi u th ng hay còn g i là c phi u

ph thông là lo i ch ng khoán đ i di n cho ph n s h u c a c đông đ i v i m t ngân hàng TMCP, cho phép c đông có quy n b phi u quy t đ nh các v n đ liên quan đ n ho t đ ng c a ngân hàng và đ c chia l i nh n t k t qu ho t đ ng kinh doanh thông qua c t c và/ho c ph n giá tr tài s n t ng thêm c a ngân hàng theo

giá th tr ng C phi u th ng có các đ c tr ng nh : có m nh giá (giá tr ghi trên

b m t c a ch ng t ); có lãi su t không c đ nh và không có th i gian đáo h n

C phi u th ng mang l i nh ng quy n l i sau cho c đông:

- Quy n h ng c t c: c phi u th ng không quy đ nh m c c t c t i thi u hay

t i đa mà c đông đ c nh n T l c ng nh hình th c chi tr c t c cho c đông tùy thu c vào k t qu ho t đ ng kinh doanh và chính sách c a công ty và

do H QT quy t đ nh Nh v y, thu nh p mà c phi u th ng mang l i cho c đông là thu nh p không n đ nh Khi công ty ph i thanh lý tài s n, c đông

th ng ch đ c nh n nh ng gì còn l i sau khi công ty đã trang tr i xong t t c các ngha v nh thu , n và c phi u u đãi

- Quy n mua c phi u m i: khi công ty phát hành m t đ t c phi u m i, các c

đông hi n đang n m gi c phi u th ng có quy n mua tr c c phi u m i trong m t th i gian nh t đ nh tr c khi đ t phát hành đ c chào bán ra công chúng Quy n này cho phép c đông hi n h u duy trì t l s h u c a mình trong công ty M i c phi u đang n m gi mang l i cho c đông m t quy n mua

S l ng quy n c n có đ mua m t c phi u m i s đ c quy đ nh c th trong

t ng đ t chào bán cùng v i giá mua, th i h n c a quy n mua và ngày phát hành

c phi u m i C phi u th ng đ c bán theo quy n v i giá th p h n so v i giá

th tr ng hi n hành, các quy n có th đ c t do chuy n nh ng trên th

tr ng

- Quy n b phi u: c đông th ng có quy n b phi u cho các ch c v qu n lý

trong công ty, có quy n tham gia các đ i h i c đông và b phi u quy t đ nh các

v n đ quan tr ng c a công ty N u không tham d đ c, c đông th ng có th

y quy n cho ng i khác thay m t h bi u quy t theo ch th c a h ho c tùy theo ý mu n c a ng i đ c y quy n Quy n b phi u theo lu t đ nh cho phép

m i c đông đ c b s phi u t i đa cho m i ng viên b ng s c phi u n m

gi Ví d n u m t c đông th ng đang n m gi 100 c phi u c a m t công ty

và s ng viên vào H QT là 5 ng i thì trong đ i h i c đông, c đông này có quy n b u cho m i ng c viên v i s phi u t i đa là 100 phi u Quy n b phi u tích l y cho phép c đông đ c phân ph i s phi u b u tùy theo ý mình, s

phi u đó b ng s ng c viên nhân v i l ng c phi u n m gi Ví d trong

tr ng h p trên, c đông này có th dành t ng s 500 phi u c a mình đ phân b tùy ý cho các ng c viên ho c có th d n t t c 500 phi u b u ch cho m t

ng i Cách này có l i cho các c đông nh vì h có th t p trung phi u đ t ng thêm giá tr quy n b phi u c a mình

C phi u u đãi - Preferred stock: C phi u u đãi không cho c đông quy n b

phi u song l i n đ nh m t t l c t c t i đa so v i m nh giá Trong đi u ki n bình

th ng, c đông u đãi s nh n đ c m c c t c c đ nh theo t l đã n đ nh Trong tr ng h p công ty không có đ l i nhu n đ chi tr c t c theo t l đó thì

có th tr theo k t qu ho t đ ng kinh doanh và kh n ng có th Tuy nhiên, m t khi

c đông u đãi ch a nh n đ c c t c thì c đông th ng c ng s đ c chi tr c

t c Trong tr ng h p thanh lý tài s n, c đông u đãi đ c u tiên nh n l i v n

tr c c đông th ng nh ng sau trái ch

- C phi u u đãi c ng d n quy đ nh r ng n u ch a tr c t c cho c đông u đãi

thì xem nh công ty còn m c n cho đ n khi nào có đ l i nhu n đ tr

- C phi u u đãi c t c cho phép c đông u đãi đ c chia s thành qu ho t

đ ng c a công ty khi công ty làm n phát đ t C đông s nh n đ c m c c t c cao h n m c t i đa đã quy đ nh trong tr ng h p c t c tr cho c đông th ng

v t quá m t m c nh t đ nh

- C phi u u đãi có th chuy n đ i: lo i c phi u này cho phép c đông trong

đi u ki n c th có th chuy n đ i c phi u u đãi thành c phi u th ng,

th ng là trong đi u ki n công ty làm n phát đ t

C phi u là ch ng khoán v n xác nh n s góp v n c a c đông đ i v i ngân

hàng c ph n phát hành, c đông đ c chia l i nhu n d i d ng c t c khi ngân hàng kinh doanh có lãi và ph i gánh ch u r i ro m t v n khi ngân hàng thua l Vi c chi tr c t c cho c phi u ph thông không n đ nh và tùy thu c vào k t qu kinh doanh c a ngân hàng, ngân hàng có l i nhi u thì m c chi tr c t c cao và ng c

l i Vi c phát hành c phi u đ c th c hi n khi thành l p m i m t ngân hàng TMCP ho c khi ngân hàng th c hi n t ng v n đi u l Khi ngân hàng TMCP phá

s n c đông là ng i cu i cùng nh n đ c giá tr còn l i c a tài s n thanh lý ngân hàng

C phi u không có k h n và không quy đ nh th i h n hoàn v n: c phi u là

ch ng nh n vi c góp v n c a c đông vào ngân hàng TMCP nên không có th i h n

và không quy đ nh vi c hoàn v n C phi u ch m t đi khi ngân hàng phá s n và c đông có th th c hi n vi c mua bán l i c phi u trên th tr ng

C phi u có tính thanh kho n cao: c phi u có kh n ng chuy n hóa thành ti n

m t d dàng đ c bi t là các c phi u đã đ c niêm y t, c đông có th d dàng mua bán l i c phi u cho ng i khác thông qua các giao d ch trên sàn ch ng khoán, kh

n ng giao d ch mua bán c phi u thành công hay không ph thu c vào giá c và

m i quan h cung c u c a c phi u trên th tr ng

C phi u có tính l u thông: c phi u có giá tr nh m t lo i tài s n th c s , c

đông n m gi có th th c hi n đ c nhi u quy n s h u c a mình đ i v i c phi u

nh cho, t ng, trao quy n th a k , c m c …

l i m t ph n l i nhu n đ t ng v n và l p các qu ho c phát hành thêm c phi u đ

t ng v n, s d ng các ngu n th ng d v n c ph n… Theo quy đ nh hi n hành thì

m c v n đi u l đ thành l p m i m t Ngân hàng TMCP t i Vi t Nam t i thi u ph i

đ t 3.000 t đ ng

1.2 nh giá c phi u c a Ngân hàng th ng m i c ph n

nh giá là vi c c tính giá tr c a m t tài s n t i m t th i đi m Trong tài chính, đ nh giá là quá trình c tính giá tr c a các tài s n tài chính nh c phi u, quy n ch n, giá tr m t doanh nghi p ho c trách nhi m tài chính nh trái phi u, c phi u u đãi c a công ty Ho t đ ng đ nh giá gi vai trò quan tr ng trong

lnh v c đ u t tài chính trong đó ph bi n nh t là đ nh giá c phi u đ phân tích

đ u t và đ nh giá doanh nghi p cho m c đích mua bán, sáp nh p…

Vi c th c hi n đ nh giá c phi u nói chung và c phi u ngân hàng nói riêng đ u

xu t phát t quan đi m đ u t giá tr : đ nh giá c phi u đ xác đ nh giá tr n i t i – đây là giá tr c b n h p lý c a c phi u d a trên kh n ng sinh l i c a nó trong

t ng lai Trên c s đó nhà đ u t có th so sánh l a ch n ra nh ng c phi u đang

đ c th tr ng đ nh giá th p đ đ a ra quy t đ nh đ u t đúng đ n

1.2.2.1 Các lo i giá c phi u

- M nh giá (Par Value): là giá tr ghi trên gi y ch ng nh n c phi u, m nh giá

đ c xác đ nh b ng cách l y v n đi u l chia cho t ng s c phi u đã phát hành

Lu t ch ng khoán Vi t Nam quy đ nh m nh giá c a c phi u là 10.000 đ ng

- Th giá (Book Value): ph n ánh giá tr s sách theo b ng cân đ i k toán c a c phi u t i m t th i đi m, th giá đ c xác đ nh b ng cách l y v n ch s h u chia cho t ng s c phi u đã phát hành

- Giá tr n i t i (Intrinsic Value): là giá tr th c c a c phi u th i đi m hi n t i,

đ c xác đ nh d a trên m c c t c đã chi tr , tri n v ng phát tri n và lãi su t th

tr ng Giá tr n i t i là c s quan tr ng giúp cho nhà đ u t đ a ra quy t đ nh

đ u t khi so sánh giá tr th c c a c phi u v i m c giá đang giao d ch trên th

tr ng

- Th giá (Market Value): là giá c c phi u trên th tr ng t i m t th i đi m nh t

đ nh, tùy theo quan h cung c u mà thì th giá có th cao, b ng ho c th p h n giá

tr th c

1.2.2.2 L i t c và r i ro

- L i t c c a c phi u: nhà đ u t khi mua c phi u đ c h ng l i t hai ngu n

là c t c đ c chi tr và l i t c do chênh l ch giá khi m c giá bán ra c phi u cao h n m c giá đã mua vào tr c đó

 C t c là ph n chia l i cho m i c ph n đ c trích ra t l i nhu n ròng sau thu sau khi tr c t c cho c phi u u đãi, trích gi thu nh p gi l i và b sung t ng các qu

 L i t c do chênh l ch giá: đây là ph n l i nhu n ch y u mà các nhà đ u t

k v ng ki m đ c khi đ u t vào c phi u, l i t c do chênh l ch giá đ c xác đ nh b ng chênh l ch gi a m c giá bán ra và các chi phí mà nhà đ u t

đã b ra đ s h u đ c c phi u tr c đây

- R i ro c a c phi u: R i ro đ u t c phi u là kh n ng su t sinh l i th c t mà

nhà đ u t nh n đ c khác v i t su t l i nhu n đã đ c k v ng ban đ u khi mua c phi u Có nhi u lý do d n đ n s khác nhau gi a t su t l i nhu n th c

so v i t su t l i nhu n k v ng nh ng chúng ta có th chia thành hai lo i: (i) R i ro trên quy mô th tr ng g m nh ng y u t n m ngoài công ty, không

ki m soát đ c và có nh h ng r ng rãi đ n t t c m i lo i ch ng khoán

nh th tr ng, lãi su t, l m phát…

(ii) R i ro đ c thù c a công ty g m nh ng y u t g n li n v i công ty hay m t ngành công nghi p c th nh kh n ng qu n lý, th hi u tiêu dùng, đình công…

Khi đ nh giá c phi u ta ph i xác đ nh đ c t su t l i nhu n mong đ i r, t

su t l i nhu n mong đ i g n v i r i ro c a t ng ngành ngh kinh doanh, ho t đ ng kinh doanh càng r i ro thì t su t l i nhu n yêu c u đ t đ c ph i càng cao M t trong nh ng ph ng pháp đ nh l ng r i ro và xác đ nh t su t sinh l i yêu c u là

s d ng m c lãi su t không r i ro c ng v i ph n bù r i ro

1.2.2.3 C t c

C t c là ph n l i nhu n chia cho c đông trên m i c phi u ph thông d a trên

k t qu ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng C t c c a c phi u ph thông đ c chi tr sau chi tr c t c cho c phi u u đãi Vi c chi tr c t c cho c phi u ph

thông không n đ nh và không đ c xác đ nh tr c mà tùy thu c vào k t qu kinh doanh c a doanh nghi p trong t ng th i k Ngân hàng c ph n có th tr c t c

b ng ti n m t ho c b ng c phi u

T l chi tr c t c cho c phi u ph thông đ c c n c vào k t qu thu nh p ròng còn l i c a ngân hàng sau khi đã hoàn t t ngh a v thu ; s ti n c t c chi tr cho c phi u u đãi; ngu n l i nhu n đ c gi l i đ b sung t ng v n và trích l p các qu và giá tr th tr ng th i đi m hi n t i c a c phi u

Các nhà đ u t có v n th c hi n tìm ki m các c h i đ u t t t đ thu v đ c

l i nhu n trên c s cân nh c và so sánh gi a m c chi phí ph i b ra đ đ u t và các ngu n l i k v ng s thu v đ c trong t ng lai i v i vi c đ u t vào c phi u ngân hàng c ng v y, nhà đ u t s đánh giá vi c đ u t vào c phi u c a

nh ng ngân hàng có kh n ng mang l i l i nhu n cao nh t v i m c chi phí ph i b

ra đ s h u c phi u M t trong nh ng c n c quan tr ng giúp cho nhà đ u t có

th đ a ra quy t đ nh đ u t đúng đ n chính là so sánh giá tr n i t i c a các c phi u v i m c giá đang đ c giao d ch trên th tr ng

Vi c ng d ng các ph ng pháp và mô hình đ nh giá lý thuy t đ xác đ nh m c giá tr n i t i c a c phi u Ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu chính là m c tiêu

đ c nghiên c u trong lu n v n này, k t qu đ nh giá c phi u ACB chính là c n c

đ nhà đ u t so sánh đ a ra quy t đ nh l a ch n đ u t vào c phi u ACB hay c phi u c a các ngân hàng TMCP và doanh nghi p khác

C n c c s lý thuy t v đ nh giá đã đ c nghiên c u thì có th áp d ng ba

ph ng pháp khác nhau đ đ nh giá các tài s n tài chính hay c phi u c a ngân hàng th ng m i c ph n, g m có: Ph ng pháp chi t kh u dòng ti n; Ph ng pháp

đ nh giá t ng đ i và Ph ng pháp xác đ nh giá tr ngân hàng theo giá tr tài s n ròng

Mô hình DDM đ c xây d ng trên c s ph ng pháp chi t kh u dòng ti n và nguyên t c giá tr : giá tr c a m t tài s n chính là giá tr hi n t i c a dòng ti n mà tài

s n đó đ c k v ng s t o ra trong t ng lai Theo mô hình DDM thì c t c là dòng ti n duy nh t mà nhà đ u t nh n đ c khi mua c phi u m t ngân hàng c

ph n ây là mô hình đ n gi n nh t đ đ nh giá v n c ph n, giá tr c a c phi u ngân hàng c ph n là giá tr quy v hi n t i c a dòng c t c k v ng thu v trong

t ng lai c a c phi u đó

nh giá v n c ph n: giá tr v n c ph n là giá tr có đ c b ng vi c chi t

kh u các dòng ti n k v ng c a v n c ph n (dòng ti n còn l i sau khi tr t t c các chi phí, các kho n tái đ u t , thu ph i n p, tr n g c và lãi vay) t i m c chi phí

Vi c ng d ng mô hình DDM đòi h i chúng ta ph i thi t l p nh ng gi đ nh v

t su t l i nhu n k v ng trong t ng lai c a l i nhu n và t l chi tr c t c đ xác

đ nh đ c dòng c t c Do nh ng khó kh n trong vi c d báo dòng c t c k v ng kéo dài mãi mãi nên ph ng pháp DDM đã đ c phát tri n thành nhi u phiên b n

d a trên c s nh ng gi đ nh khác nhau v vi c t ng tr ng dòng c t c, trong đó

ph bi n là hai mô hình: mô hình t ng tr ng đ u và mô hình t ng tr ng nhi u giai

đo n

- Mô hình t ng tr ng đ u (Mô hình Gorden): Mô hình đ c s d ng đ đ nh

giá các công ty có t l t ng tr ng n đ nh b ng ho c th p h n t l t ng tr ng chung c a n n kinh t ; có chính sách chi tr c t c t t và đ c duy trì trong

t ng lai Mô hình t ng tr ng Gorden c c k nh y c m đ i v i t l t ng

tr ng do đó n u đ c s d ng không đúng thì nó có th d n đ n nh ng k t qu

vô lý khi g ti n d n v ke Do đó c n l u ý nh ng gi i h n trong vi c xác đ nh g

nh t l t ng tr ng c a công ty có th so sánh đ c v i t l t ng tr ng danh ngh a c a n n kinh t

g = ROE x T l l i nhu n gi l i = ROE x (1 – T l chi tr c t c)

ROE = L i nhu n sau thu /V n ch s h u

- Mô hình chi t kh u dòng c t c nhi u giai đo n: Mô hình đ c s d ng đ

đ nh giá các công ty có t l t ng tr ng cao và k v ng s duy trì đ c t l này trong m t kho ng th i gian c th và duy trì chính sách chi tr c t c b ng dòng

ti n d th a (dòng ti n còn l i sau khi đã thanh toán n vay và đáp ng các nhu

c u tái đ u t ) Trong th c t s t ng tr ng c a m t công ty di n ra ph c t p và chia ra làm nhi u giai đo n Thông th ng, công ty s tr i qua m t giai đo n

t ng tr ng nhanh v i t c đ g > r sau đó là giai đo n t ng tr ng đ u v i gn < r

Vi c ng d ng mô hình c n l u ý ba n i dung: (1) Vi c xác đ nh đ dài c a giai

đo n t ng tr ng b t th ng, n u giai đo n này càng kéo dài thì giá tr c a tài

s n đ nh giá càng t ng; (2) Vi c gi đ nh t l t ng tr ng bi n đ ng t m c t ng

tr ng cao giai đo n đ u xu ng m c t l b n v ng giai đo n sau s th c t

h n nhi u n u chúng ta xây d ng mô hình đ nh giá v i t l t ng tr ng gi m t

t theo th i gian; (3) Vi c t p trung vào c t c trong mô hình đ nh giá d n đ n

nh ng k t qu c tính sai l ch v giá tr c a nh ng công ty chi tr c t c th p

ho c không chi tr c t c trong tr ng h p hi u qu t o l i nhu n c a nh ng công ty này cao h n h n

Mô hình đ c xây d ng d a trên quan đi m cho r ng giá tr doanh nghi p b ng

v i Ngu n v n đã đ u t c ng v i Thu nh p còn l i sau khi tr đi chi phí v n ch

s h u Ngu n v n đã đ u t chính là giá tr s sách c a v n ch s h u Ch s

thích h p nh t đ đo l ng Thu nh p còn l i trong mô hình này chính là ROE Biên

đ chênh l ch gi a ROE và su t sinh l i yêu c u c a nhà đ u t càng l n thì Thu

nh p còn l i càng cao và s làm gia t ng giá tr doanh nghi p Mô hình RI c ng khá

t ng đ ng v i mô hình DDM khi xác đ nh giá tr doanh nghi p cu i k b ng Giá

tr s sách đ u k c ng Thu nh p tr C t c đã chi tr Mô hình RI đ c ng d ng thay th cho mô hình DDM và mô hình FCFE khi đ nh giá nh ng công ty không

BVo, BVt :Giá tr s sách t i hi n t i và t i k t c a doanh nghi p

RI : L i nhu n còn l i sau thu

- Mô hình FCFE không có nhi u khác bi t so v i mô hình DDM, đi m khác bi t

rõ ràng nh t là thay vì chi t kh u dòng c t c th c t thì mô hình FCFE chi t

kh u dòng c t c ti m n ng Khi th c hi n chi t kh u dòng ti n t do v n c

ph n ta ng m gi đ nh r ng FCFE s đ c chi tr cho các c đông, doanh nghi p

s không có ti n m t tích l y trong t ng lai vì l ng ti n m t còn l i sau khi thanh toán n vay và đáp ng nhu c u tái đ u t đã đ c chi tr h t cho các c

đông m i k ; và t ng tr ng k v ng c a FCFE s ch bao g m t ng tr ng thu

nh p t tài s n ho t đ ng mà không bao g m t ng tr ng thu nh p t s gia t ng

ch ng khoán ng n h n

FCFE = L i nhu n

sau thu

- (Chi tiêu v n đ u t TSC – Kh u hao) -đ ng phi ti n m t Thay đ i v n l u + (Ncác kho m i phát hành - n tr n g c) FCFE = L i nhu n sau thu - Chi tiêu v n thu n (1-) -  V n l u đ ng (1-)

- Tr ng h p: Mô hình FCFE hai giai đo n, dòng ti n v n c ph n t ng tr ng

b t th ng trong giai đo n đ u n n m, t n m n+1 t ng tr ng b n v ng v i t

- Mô hình này xác đ nh giá tr doanh nghi p b ng cách chi t kh u dòng ti n t do

c a công ty Dòng ti n t do c a công ty là t ng dòng ti n c a t t c nh ng

ng i có quy n l i trong công ty bao g m c đông, trái ch và c đông u đãi

1.3.2 Các ph ng pháp đ nh giá t ng đ i

Mô hình đ nh giá t ng đ i đ c xây d ng trên c s : vi c xác đ nh giá tr c a

m t tài s n s đ c c n c vào giá c c a các tài s n khác có cùng đ c đi m v tiêu chí so sánh nh l i nhu n, dòng ti n, giá tr s sách Khác v i ph ng pháp đ nh giá dòng ti n chi t kh u nghiên c u v giá tr n i t i thì ph ng pháp đ nh giá

t ng đ i l i ph thu c nhi u vào y u t th tr ng

1.3.2.1 Mô hình đ nh giá s d ng t s P/E

- H s P/E là t l gi a giá th tr ng và l i nhu n trên m i c ph n H s P/E

đ c ng d ng đ đ nh giá c phi u theo quan đi m xem xét m c giá ph i tr cho m i c ph n nh là b i s c a L i nhu n trên m i c ph n (Earning per share - EPS) mà công ty thu v

- i v i vi c l a ch n nhóm công ty so sánh, ng i ta th ng ch n m u phân tích là nhóm các công ty có cùng ngành ngh ho t đ ng đ tính m c P/E bình quân ngành ho c áp d ng m c P/E chung c a toàn th tr ng Tuy nhiên, vi c

l a ch n có th g p h n ch do vi c lo i b các công ty có EPS âm s nh h ng

đ n k t qu phân tích H n ch trên có th đ c kh c ph c b ng cách tính T

su t l i nhu n thu đ c trên giá c phi u - Earnings yield, đây là ch s ngh ch

đ o c a h s P/E Vi c l a ch n các công ty đ so sánh không nh t thi t ph i là các công ty cùng ngành kinh doanh mà nên ch n các công ty có cùng đ c tr ng

v t l t ng tr ng, m c đ r i ro và dòng ti n v i công ty đang đ c phân tích

- Vi c s d ng các ch s l i nhu n trên m i c ph n (EPS) khác nhau có th d n

đ n k t qu n phân tích P/E khác nhau trong t ng tr ng h p

P/E hi n t i EPS hi n t i

Trailing P/E EPS c a 4 quý g n nh t

P/E k t i EPS t ng lai

EPS đ c tính toán d a trên s

c ph n s c p đang l u hành

ho c c ph n b pha loãng

- Vi c áp d ng m c P/E bình quân c a m u phân tích đ ng d ng tính m c giá

c phi u có th ch a ph n ánh đúng giá tr c phi u đó do quá trình đ nh giá đã

b qua các y u t n i t i c a doanh nghi p Do đó, ta c n xem xét b sung các

y u t quy t đ nh đ n h s P/E c a t ng công ty riêng l đ l a ch n t su t P/E

h p lý h n Theo đó khi so sánh không nên v i k t lu n m t c phi u có P/E

b ng 8 r h n m t c phi u có P/E b ng 12 do lý do th c s có th là c phi u

- H s PEG: H s PEG đ c các nhà phân tích ng d ng đ tìm ra nh ng c

phi u đang b đ nh giá quá th p hay quá cao khi so sánh h s P/E v i t l t ng

tr ng k v ng c a l i nhu n trên m i c ph n

P/E PEG =

- Giá tr s sách (BV – Book value) c a v n c ph n là kho n chênh l ch gi a giá

tr s sách c a tài s n v i giá tr s sách c a n ph i tr , và ch u nh h ng c a các chu n m c k toán

- Khi ng d ng mô hình đ nh giá h s P/B thì nên s d ng MV và BV c a v n c

ph n đ tính h s P/B thay vì s d ng giá tr m i c ph n; Khi tính BV v n c

ph n nên lo i b ph n v n huy đ ng t c phi u u đãi; BV ch u nh h ng b i

ph ng pháp kh u hao; K t qu h s P/B không có nhi u ý ngh a đ i v i nh ng công ty không s h u nh ng tài s n h u hình có giá tr nh các công ty d ch v

và công ngh ; Vi c xem xét các y u t quy t đ nh đ n h s P/E c a t ng công

ty riêng l : h s P/B c a m t công ty b n v ng đ c quy t đ nh b i m c đ chênh l ch gi a ROE và chi phí v n c ph n c a doanh nghi p đó

1.3.3 Ph ng pháp xác đ nh giá tr doanh nghi p theo giá tr tài s n ròng

C ng nh các ph ng pháp đ nh giá khác, ph ng pháp đ nh giá c phi u theo giá tr tài s n ròng c ng d a trên giá tr hi n t i c a các lu ng thu nh p t ng lai Tuy nhiên, có m t đ c tr ng quan tr ng ph ng pháp này là quãng th i gian thu

h i ti n nói chung ng n h n nhi u Thông th ng, đ xác đ nh giá doanh nghi p theo ph ng pháp giá tr tài s n ròng c n ph i xác đ nh các thông s sau: (i) Giá tr tài s n ròng c a doanh nghi p; (ii) Giá tr kh n ng sinh l i hay kh n ng tài chính; (iii) Giá tr thay đ i hay giá tr kinh t và (iv) Giá tr l i th nh đ a đi m, uy tín,

ti ng t m c a doanh nghi p Ph ng pháp đ nh giá doanh nghi p theo giá tr tài s n ròng s ph i xem xét các v n đ ch y u sau:

- nh giá đ y đ các t t c các m ng ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p d a trên giá tr liên t c (giá tr th c) i v i các t p đoàn l n, đ c bi t các doanh nghi p đ i chúng, thì ho t đ ng kinh doanh đa d ng bao g m nhi u l nh v c khác nhau

- nh giá các tài s n có và tài s n n còn l i d a trên giá tr th tr ng ròng, vi c

đ nh giá l i tùy thu c vào tính ch t c a tài s n và tài s n n , và trong nhi u

tr ng h p đòi h i ph i có s tham gia c a các đ n v chuyên môn đ c l p đ xác đ nh giá tr c a t ng lo i tài s n c th nh các lo i tài s n đ c bi t g m có tài s n vô hình, th ng hi u, giá tr kênh phân ph i…

- c tính các chi phí thanh lý, bao g m: Chi phí liên quan đ n thanh lý b t đ ng

s n và các kho n hoa h ng khác; Các kho n phí pháp lý, k toán và các l phí chuyên nghi p khác liên quan đ thanh lý tài s n c a doanh nghi p; Các chi phí khác nh kho n ti n b i th ng cho thôi vi c

- Tính đ n các kho n n thu đánh trên lãi v n và thu thu nh p có th có và các kho n thu liên quan đ n thu nh p t tài s n thanh lý, ch ng h n nh thu thu

nh p đ i v i vi c bán tài s n; thu thu nh p t c t c

- Các v n đ khác nh : Tính đ n các kho n t ng chi thu do chuy n l sang n m sau theo yêu c u c a c quan qu n lý; ánh giá ch t l ng, kh n ng bán ra th

tr ng c a các tài s n đó; Tính toán kho ng th i gian ph i ch cho đ n khi có

th thu đ c h t các kho n ti n thanh lý; Tính đ n nh ng kho n l i mà ng i mua đ c h ng (t c ng i bán b thi t) do không ph i thanh toán ti n ngay

Các ph ng pháp xác đ nh giá tr doanh nghi p theo giá tr tài s n ròng: có

nhi u cách th c khác nhau đ đ nh giá doanh nghi p theo ph ng pháp giá tr tài

s n ròng Trong ph m vi đ tài này, tác gi trình bay ba ph ng pháp thông d ng:

2

- Trong đó, Giá tr tài s n ròng đ c xác đ nh theo hai cách:

Cách 1: Giá tr tài s n ròng đ c c n c vào th tr ng Giá tr tài s n ròng chính

là giá bán t t c các b ph n c u thành tài s n c a doanh nghi p trên th tr ng (bao

g m đ t đai, tài s n c đ nh, hàng hoá, ) vào th i đi m đ nh giá doanh nghi p sau khi đã tr đi các kho n n c a doanh nghi p Giá th tr ng ch xác đ nh cho t ng tài s n riêng bi t Công th c dùng đ xác đ nh giá tr tài s n ròng theo ph ng pháp này là:

NAV : T ng giá tr tài s n ròng c a doanh nghi p tính theo giá th tr ng th i đi m đ nh giá

Cách 2: Giá tr tài s n ròng đ c c n c vào giá tr s sách

Giá tr tài s n ròng = T ng giá tr tài s n có - Các kho n n

Giá tr tài s n có th c = T ng tài s n có - Các kho n không còn giá

tr nh n khó đòi

- Các kho n n c a doanh nghi p bao g m các kho n n vay ng n h n và dài h n

các kho n ph i tr cho khách hàng, cho công nhân viên, thu và các kho n ph i

n p cho nhà n c, chi phí ph i tr , ph i tr n i b , các kho n n khác Các kho n n này đ c ph n ánh ph n ngu n v n hình thành trên b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p

- Giá tr l i th là các y u t phi v t ch t đ c c u thành t tài s n vô hình c a

doanh nghi p, đ c th hi n ch doanh nghi p nh có nó mà có th thu đ c

l i nhu n cao h n m c bình th ng so v i các doanh nghi p cùng lo i nh ng không có các giá tr l i th này Giá tr l i th doanh nghi p đ c tính c n c vào t su t l i nhu n siêu ng ch bình quân c a n n m li n k (n th ng đ c l y

b ng 5) v i th i đi m xác đ nh giá tr doanh nghi p theo công th c:

c a doanh nghi p

-

T su t l i nhu n bình quân chung n n m c a doanh nghi p cùng ngành ngh Giá tr l i th =

V n SXKD c a công ty theo s sách k toán bình quân c a n n m li n k

x T su t l i nhu n

siêu ng ch

- Giá tr kh n ng sinh l i c a doanh nghi p s ph thu c vào l i nhu n mà doanh

nghi p t o ra trong t ng lai Giá tr kh n ng sinh l i c a doanh nghi p t l

thu n v i l i nhu n có th thu đ c L i nhu n ròng bình quân hàng n m là l i nhu n d tính bình quân còn l i sau khi đã tr đi thu và các chi phí k c chi tr lãi vay Các s li u này đ c xác đ nh trên c s t c đ t ng tr ng c a doanh nghi p trong nh ng n m t i

Lni: L i nhu n ròng d tính thu đ c n m i

n 1

n: s n m d tính (thông th ng ít nh t là 5 n m)

Tóm l i, có ba ph ng th c ph bi n đ đ nh giá doanh nghi p theo giá tr tài

s n ròng Vi c xác đ nh giá tr doanh nghi p theo m i ph ng pháp s cho k t qu không gi ng nhau Trong ba ph ng pháp, thì xác đ nh giá doanh nghi p theo

ph ng pháp 3 s cho k t qu chính xác h n ph ng pháp 1 và 2, vì ph ng pháp 3

là ph ng pháp t ng h p c a ph ng pháp 1 và ph ng pháp 2, nó xác đ nh giá tr doanh nghi p trên c s trung bình c ng c a giá tr tài s n ròng và giá tr kh n ng sinh l i có tính đ n c các y u t đ c thù so v i ngành, các y u t ti m n ng l i nhu n trong t ng lai và m c đ r i ro c a t ng doanh nghi p vì v y mà ph ng pháp này ph bi n h n so v i ph ng pháp 1 và 2 Tuy nhiên, các n c có th

tr ng ch ng khoán phát tri n thì ph ng pháp đ nh giá theo giá tr tài s n ròng nói chung là ít đ c s d ng nh m t ph ng pháp c b n mà ch nh ph ng pháp th

y u, dùng đ ki m tra l i k t qu đ nh giá c a các ph ng pháp khác S d nh v y

là vì ph ng pháp này có m t s h n ch chung nh sau:

- nh giá doanh nghi p theo ph ng pháp giá tr tài s n ròng là khó đ t đ c các giá tr tài s n xác th c và không tính đ c th i gian s d ng, các chi phí và thu

ph i tr khi thanh lý tài s n và vi c phân ph i s ti n thu đ c m t cách thích

h p

- nh giá tài s n th c t hay đang s d ng có th v t qua giá tr có th bán đ c

c a chúng

- Giá tr c a doanh nghi p bán đ c có th th p h n nhi u so v i chi phí và các

s n ph m đang ch t o, các linh ki n và thi t b ch a hoàn ch nh có th ph i bán

v i giá g n nh cho không

- R t khó có th đ nh giá riêng bi t các kho n m c vô hình nh uy tín c a doanh nghi p, nhãn hi u th ng m i

- Th tr ng đ bán ph n l n các máy móc và thi t b v n phòng đã qua s d ng là

r t h n h p, do v y khi thanh lý tài s n có th ph i bán v i giá g n nh cho không

b t đ u ng ng kinh doanh

Ph ng pháp chi t kh u dòng ti n là ph ng pháp xác đ nh giá tr doanh nghi p

d a trên vi c chi t kh u lu ng thu nh p trong t ng lai v hi n t i v i m t lãi su t chi t kh u h p lý Ph ng pháp này s cho phép xác đ nh chính xác và đ y đ giá

tr c a doanh nghi p do nó ph n ánh c th c tr ng (hi n t i, quá kh ) và d báo

ti m n ng (t ng lai) c a doanh nghi p đó Ph ng pháp đ c đánh giá đ c bi t thích h p v i các doanh nghi p ho t đ ng trong các l nh v c d ch v , th ng m i,

t v n thi t k xây d ng, các ngành l nh v c phát tri n công ngh cao nh ph n

m m tin h c, chuy n giao công ngh Do đây là nh ng doanh nghi p có giá tr tài

s n không đáng k , vi c xác đ nh giá tr c a các doanh nghi p theo ph ng pháp tài

s n s không ph n ánh đúng ti m n ng phát tri n th c c a doanh nghi p khi mà

ho t đ ng ch y u nh vào các l i th v kh n ng bán hàng, tiêu th s n ph m và giá tr ch t xám k t tinh trong công vi c ho c s n ph m, d ch v

Tuy nhiên vi c áp d ng ph ng pháp dòng ti n t ra r t khó kh n và m t nhi u

th i gian do các đ i l ng k và g c l ng ch mang tính ch t t ng đ i Vi c xác

đ nh t l t ng tr ng c a doanh nghi p H s r i ro c a doanh nghi p, t l t ng

tr ng c a ngành, vùng kinh t , th ph n đòi h i ph i có m t h th ng s li u chính xác và đ y đ , mà đ có đ c đi u này là r t khó đ i v i m t th tr ng thi u thông tin, và m t n n kinh t đang phát tri n ch a n đ nh Bên c nh đó, vi c ng

d ng ph ng pháp s g p m t s tình hu ng h n ch khi đ nh giá các doanh nghi p

có đ c đi m sau: (i) Nh ng công ty đang g p khó kh n: nh ng công ty ki t qu s

có l i nhu n và dòng ti n âm nên r t khó d đoán dòng ti n t ng lai do kh n ng công ty b phá s n r t cao; (ii) Nh ng công ty ho t đ ng có tính chu k : l i nhu n

và dòng ti n c a công ty có tính chu k th ng bi n đ ng cùng chi u v i n n kinh

t do đó vi c c tính dòng ti n s g p khó kh n trong vi c d đoán th i đi m c ng

nh th i gian di n ra các giai đo n suy thoái và ph c h i c a công ty; (iii) Nh ng công ty đang trong quá trình tái c c u: công ty có nh ng thay đ i l n v tài s n s

h u (bán đi ho c mua thêm), thay đ i v c c u v n, chính sách chi tr c t c… làm cho vi c c l ng dòng ti n tr nên khó kh n h n và nh h ng đ n m c đ

r i ro c a công ty; (iv) Mô hình đánh giá th p giá tr c a nh ng công ty tr c t c quá th p và tích l y ti n m t cao

tr ng Tuy nhiên vi c ng d ng ph ng pháp b i s s g p khó kh n khi đ nh giá

nh ng công ty đ c bi t, nh ng công ty không có đi m nào đ so sánh nh doanh thu

th p ho c l i nhu n b âm Ngoài ra, nh c đi m c a ph ng pháp là không đ a ra

đ c c s đ các nhà đ u t phân tích đánh giá v kh n ng t ng tr ng và r i ro tác đ ng t i giá tr doanh nghi p M t khác vi c ng d ng các b i s th ng d b

l m d ng và c i biên đ c bi t khi l a ch n các công ty so sánh

- Ph ng pháp s d ng t s P/E ph thu c vào vi c l a ch n h s P/E ngành

h p lý, t ng đ ng v i h s P/E c a doanh nghi p, k t qu xác đ nh giá tr doanh nghi p theo ph ng pháp này mang tính ch t t ng đ i do đ c suy ra t

h s P/E c a ngành và P/E c a các công ty t ng đ ng Do tính ch t nhanh chóng và thu n ti n nên nó phù h p v i phân tích c a các nhà đ u t trên th

tr ng ch ng khoán h n là dùng đ xác đ nh giá tr doanh nghi p dùng cho mua bán sáp nh p, c ph n hoá

d ng đ đ nh giá đ i v i nh ng công ty có l i nhu n âm

1.3.4.3 Ph ng pháp xác đ nh giá tr doanh nghi p theo giá tr tài s n ròng

Ph ng pháp này th ng áp d ng ph bi n t i các n c mà TTCK ch a phát tri n m nh m nh Vi t Nam, và là ph ng pháp đ c áp d ng ph bi n đ xác

đ nh giá tr doanh nghi p khi th c hi n c ph n hóa Tuy nhiên, giá tr tài s n ròng

c a công ty dù đ c đ nh giá chính xác đ n đâu c ng ch th hi n giá tr thanh lý

c a công ty, trong khi đó đ i v i ng i đ u t mua c phi u thì t ng lai c a công

ty m i là đi u đáng quan tâm h n c Các doanh nghi p s n xu t là các doanh nghi p t ra phù h p v i ph ng pháp tài s n do có b ng cân đ i k toán ph n ánh

đ y đ các ho t đ ng Tuy nhiên ng i ta có th dùng ph ng pháp dòng ti n đ đánh giá các doanh nghi p lo i này Tu theo ph ng pháp nào thu n l i và d th c

hi n đ ti n hành l a ch n, ho c k t h p k t qu c a nhi u ph ng pháp đ nh giá theo các t l tr ng s khác nhau cho m i ph ng pháp

Trong ch ng này tác gi đã t p trung trình bày t ng quan c s lý thuy t v

c phi u Ngân hàng th ng m i c ph n, các v n đ chung v vi c đ nh giá c phi u c a ngân hàng c ph n, các ph ng pháp và mô hình đ nh giá đã đ c xây

d ng, phát tri n và ng d ng trong vi c đ nh giá c phi u c phi u ngân hàng Các

mô hình l a ch n áp d ng đ đ nh giá c phi u ngân hàng đ u d a trên quan đi m

đ u t giá tr v i nguyên t c c b n là “giá tr hi n t i”, theo đó giá tr c a c phi u ngân hàng đ c xác đ nh b ng vi c chi t kh u dòng ti n mà ngân hàng đ c k

v ng s t o ra trong t ng lai v hi n t i theo m t t su t l i nhu n mong đ i c a nhà đ u t

V t ng th thì Ngân hàng th ng m i c ph n c ng là m t lo i hình doanh nghi p v i t tr ng c ph n ph thông chi m đa s do đó v n áp d ng các mô hình

đ nh giá c phi u doanh nghi p đ th c hi n đ nh giá c phi u ngân hàng Trong

ph m vi lu n v n nghiên c u, tác gi l a ch n các mô hình tiêu bi u c a ba ph ng pháp đ nh giá đ ng d ng đ nh giá c phi u c a Ngân hàng TMCP Á Châu Vi c

l a ch n đ nh giá c phi u ACB do đây là ngân hàng th ng m i c ph n có quy

mô l n nh t c n c, quá trình ho t đ ng kinh doanh đa d ng và đ t t su t sinh l i cao, lch s chi tr c t c b ng ti n m t n đ nh Do m i ph ng pháp đ nh giá đ u

có nh ng u và nh c đi m riêng nên vi c ng d ng nhi u mô hình đ nh giá s

ph n ánh đ c cái nhìn đ y đ và chính xác h n v m c giá c a c phi u ACB

- Ph ng pháp đ nh giá dòng ti n: ng d ng Mô hình đ nh giá dòng c t c DDM;

Mô hình đ nh giá dòng thu nh p còn l i RI và Mô hình đ nh giá dòng ti n t do

v n c ph n FCFE

- Ph ng pháp đ nh giá t ng đ i: ng d ng hai mô hình đ nh giá d a theo ch s P/E và P/B

- Ph ng pháp đ nh giá tài s n ròng

CH NG 2

NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU

- V n đi u l : 9.376.965.060.000 đ ng

- M ng l i kênh phân ph i: 345 đ n v g m 1 S giao d ch, 80 chi nhánh, 265 Phòng giao d ch; trên 2000 đ i lý ch p nh n thanh toán th và 969 đ i lý chi tr Western Union

- Nhân s (31/12/2012): 10.276 nhân viên

Ch ng khoán ACB (ACBS) Ch ng khoán 100

Công ty TNHH Qu n lý n và Khai thác

tài s n Ngân hàng Á Châu (ACBA) QuCông ty n lý n 100

Công ty TNHH MTV

Cho thuê tài chính (ACBL)

Công ty Cho thuê tài chính 100 Công ty TNHH MTV

Qu n lý qu ACB (ACBC) Qu n lý qu 100

Công ty CP a c ACB (ACBR)

- Công ty liên doanh: Công ty CP Sài Gòn Kim Hoàn ACB-SJC

thu n cho niêm y t ngày 31/10/2006 Ngày chính th c niêm y t là 21/11/2006

v i mã ch ng khoán ACB; Lo i ch ng khoán: c phi u ph thông; M nh giá 10.000 đ ng/cp; S l ng ch ng khoán niêm y t hi n nay: 933.570.390 c phi u

Ngân hàng TMCP Á Châu (Asia Commercial Bank - ACB) là m t trong nh ng ngân hàng th ng m i c ph n hàng đ u c a Vi t Nam, đ c thành l p và đi vào

ho t đ ng t tháng 06/1993 Ngay t th i k đ u m i thành l p thì ACB đã xây

d ng t m nhìn phát tri n tr thành “Ngân hàng bán l hàng đ u t i Vi t Nam” v i

đ i t ng khách hàng m c tiêu là cá nhân và doanh nghi p v a và nh Trong su t quá trình 20 n m hình thành và phát tri n thì ACB đã đ t đ c s công nh n là ngân hàng d n đ u kh i th ng m i c ph n t i Vi t Nam v quy mô t ng tài s n,

t ng tr ng huy đ ng ti n g i khách hàng, kh n ng sinh l i c ng nh đ m b o các

t l an toàn ho t đ ng ACB c ng đ c bi t đ n là m t trong nh ng ngân hàng đa

n ng cung c p đa d ng các lo i hình s n ph m d ch v , giành đ c s tín nhi m cao

c a khách hàng v i đ i ng nhân viên chuyên nghi p, ch t l ng ph c v t t và làm hài lòng khách hàng Bên c nh đó ACB c ng là ngân hàng đi tiên phong trong xây

d ng mô hình ngân hàng hi n đ i h ng t i các chu n m c và thông l qu c t , áp

d ng các tiêu chu n ISO trong vi c đánh giá ch t l ng ho t đ ng, đ u t xây d ng

h th ng công ngh thông tin hi n t i… Trong quá trình kinh doanh ngân hàng đã nhi u l n đ t đ c danh hi u “Ngân hàng t t nh t Vi t Nam” theo đánh giá c a các

T p chí chuyên ngành uy tín nh Euromoney, Global Finance Magazine (USA), The Asian Banker, Global Finance, The World Finance…

2.1.2 V th c nh tranh

Sau kho ng th i gian 12 n m ho t đ ng c nh tranh trong ngành ngân hàng thì

v i vi c xây d ng đ nh h ng kinh doanh h p lý trong t ng th i k , t n d ng t i đa ngu n l c n i t i thì ACB đã t ng b c tích l y thành qu kinh doanh, t o nh ng

ti n đ v ng ch c cho s phát tri n ngày càng l n m nh c a ngân hàng, trong đó

n m 2006 đánh d u b c thay đ i di n m o m i c a ngân hàng khi tr thành ngân hàng có quy mô t ng tài s n l n nh t kh i ngân hàng th ng m i c ph n Tháng 10/2006, ACB là ngân hàng th hai ti n hành niêm y t c phi u trên sàn ch ng khoán và có th xem đây là m t trong nh ng “đi m son” c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam khi m c giá chào sàn c a ACB cao ng t ng ng là 105.000

đ ng/cp, s l ng l nh đ t mua c phi u ACB t ng liên t c và ch sau 04 tháng

niêm y t thì giá c phi u ACB đã t ng lên m c đ nh là 304.000 đ ng/cp và t o nên

th i k hoàng kim c a c phi u ngân hàng v i danh x ng “c phi u vua”

K t c t m c phát tri n n m 2007 đánh d u s chuy n bi n to l n trong ho t

đ ng kinh doanh c a Ngân hàng TMCP Á Châu c v m t ch t l n l ng: ACB tr thành ngân hàng d n đ u trong kh i các ngân hàng th ng m i c ph n c a c n c xét v quy mô t ng tài s n, ho t đ ng huy đ ng v n và tín d ng chi m th ph n l n trên đ a bàn Tp.HCM, hi u qu ho t đ ng đ t m c cao và m c đ r i ro th p… Trong giai đo n 2008-2011 m c dù b i c nh môi tr ng kinh doanh c a ngành ngân hàng Vi t Nam không còn thu n l i và ch u nhi u tác đ ng khó kh n thì ACB v n duy trì đ c s phát tri n n đ nh khi v n gi đ c v th d n đ u kh i ngân hàng

c ph n v t ng tài s n, th ph n huy đ ng ti t ki m và đ c bi t là các ch s l i nhu n luôn cao nh t kh i ngân hàng c ph n Trong giai đo n này, ACB đã có

nh ng chuy n bi n thay đ i trong ho t đ ng kinh doanh v i vi c đ nh h ng tr thành T p đoàn tài chính trên n n t ng phát tri n ho t đ ng ngân hàng đ u t bên

c nh các ho t đ ng ngân hàng th ng m i truy n th ng

Ngân hàng TMCP khác trên đ a bàn Tp.HCM

Tuy g p nhi u khó kh n trong ho t đ ng kinh doanh n m 2012 nh ng xét v

t ng th thì ACB v n là duy trì đ c v th d n đ u kh i ngân hàng c ph n trên đ a bàn TP.HCM các ch tiêu t ng tài s n, huy đ ng v n, tín d ng, l i nhu n, ch s

ho t đ ng… trong t ng quan so sánh v i 13 ngân hàng c ph n khác có tr s t i Tp.HCM

- T l cho vay / huy đ ng v n - LDR 80.90% 82.93% 114.04% 79.78% 87.61%

- T lê an toàn v n CAR 13.50% 14.83% 10.33% 9.53% 16.38%

- T l kh n ng thanh toán ngay (quy đ i VN ) 37.59% 15.76% 22.66%

Sau bi n c n m 2012 thì ACB đã xây d ng đ nh h ng ho t đ ng trong n m

2013 là khôi ph c d n quy mô ho t đ ng, uy tín và th ph n theo h ng t p trung vào ho t đ ng kinh doanh c t lõi, đ ng th i c ng c nâng cao n ng l c qu n tr r i

ro nh m t o ti n đ t ng tr ng b n v ng trong dài h n Trên c s đó thì ngân hàng đã xây d ng các m c tiêu tài chính n m 2013

K t qu ho t đ ng kinh doanh c a ACB đ n cu i tháng 07/2013 đã đ t nh ng thành qu tích c c khi đã g n hoàn thành k ho ch n m đ i v i hai ch tiêu chính là

t ng tr ng huy đ ng và tín d ng Theo s li u t ng k t ho t đ ng ngành ngân hàng

đ a bàn Tp.HCM tháng 07/2013 thì ACB ti p t c d n đ u kh i 13 ngân hàng TMCP

có tr s đ t t i Tp.HCM v huy đ ng và tín d ng: s d huy đ ng ti n g i đ t 142.724 t đ ng chi m 17% th ph n đ a bàn; d n cho vay đ t 111.879 t đ ng chi m 18.6% th ph n đ a bàn L y k l i nhu n tr c thu c a ACB đ t 954 t

đ ng ch x p sau STB đ t 1.607 t đ ng Top ba NHMTCP d n đ u là ACB, STB

và EIB ti p t c t o đ c kho ng cách khá xa v l i nhu n so v i nhóm các ngân hàng còn l i trên đ a bàn Tuy nhiên, v n đ thi t y u mà ACB c n ph i nhanh chóng x lý chính là vi c “lành m nh hóa” c c u tài s n đ c bi t là x lý các t n

đ ng liên quan đ n nhóm khách hàng đang b đi u tra và tình tr ng n quá h n, n

x u đang gia t ng Tình tr ng n x u ti p t c gia t ng, t ng n quá h n – n x u c a ACB l n l t là 7.638 t đ ng và 3.453 t đ ng và m c cao nh t nhì so v i các NHTMCP còn l i T l n x u c a ACB đã v t ng ng 3% và nhi u kh n ng s còn ti p t c gia t ng đ n cu i n m n u nh ACB không có k ho ch xem xét bán n cho VAMC

B ng 2.4: Các kho n m c tài s n, ngu n v n c a ACB

có liên quan đ n nhóm công ty đang b đi u tra

vt: Tri u đ ng

Ngu n: BCTC tháng 06/2013 c a ACB

2.2.1 Hành lang pháp lý

Ho t đ ng ngân hàng mang tính đ c thù riêng và có s khác bi t l n so v i các

lo i hình doanh nghi p s n xu t kinh doanh khác Tuy nhiên, các v n b n quy đ nh

hi n hành có liên quan đ n ho t đ ng đ nh giá c phi u t i Vi t Nam ch y u là các quy đ nh h ng d n vi c c ph n hóa các doanh nghi p nhà n c thành công ty c

ph n, ch ch a ban hành v n b n quy đ nh h ng d n riêng v ho t đ ng đ nh giá

đ i v i lo i hình doanh nghi p d ch v đ c thù

H th ng v n b n pháp lu t hi n hành quy đ nh ho t đ ng đ nh giá g m có: Lu t Doanh nghi p s 60/2005/QH11 ngày 29/11/2005; Lu t ch ng khoán s 70/2006/QH11 ngày 29/06/2006; Ngh đ nh s 59/2011/N -CP ngày 18/07/2011 quy đ nh vi c chuy n doanh nghi p 100% v n nhà n c thành công ty c ph n; Thông t s 202/2011/TT-BTC ngày 30/12/2011 h ng d n xác đ nh giá tr doanh nghi p khi c ph n hóa doanh nghi p nhà n c Trong đó Ngh đ nh 59/2011/N -

CP quy đ nh c th vi c xác đ nh giá tr doanh nghi p khi c ph n hóa:

- Quy đ nh các ph ng pháp xác đ nh giá tr doanh nghi p ( i u 23) bao g m:

ph ng pháp tài s n, ph ng pháp dòng ti n chi t kh u và các ph ng pháp khác Giá tr doanh nghi p đ c xác đ nh và công b không đ c th p h n giá

tr doanh nghi p đ c xác đ nh theo ph ng pháp tài s n

- M c 2 ngh đ nh t i u 28 đ n i u 32 quy đ nh vi c xác đ nh giá tr doanh nghi p theo ph ng pháp so sánh: Giá tr th c t c a doanh nghi p c ph n hóa

là giá tr toàn b tài s n hi n có c a doanh nghi p t i th i đi m c ph n hóa có tính đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p mà ng i mua, ng i bán c ph n

đ u ch p nh n đ c; Giá tr th c t v n nhà n c t i doanh nghi p c ph n hóa

là giá tr th c t c a doanh nghi p sau khi đã tr các kho n n ph i tr , s d

Qu khen th ng, Qu phúc l i và s d ngu n kinh phí s nghi p (n u có); i

v i các t ch c tài chính, tín d ng khi xác đ nh giá tr doanh nghi p theo ph ng pháp tài s n đ c s d ng k t qu ki m toán báo cáo tài chính đ xác đ nh tài

s n v n b ng ti n, các kho n công n nh ng ph i th c hi n ki m kê, đánh giá

đ i v i tài s n c đ nh, các kho n đ u t dài h n, chi phí d dang liên quan đ n chi phí đ n bù, gi i t a, san l p m t b ng và giá tr quy n s d ng đ t theo ch

ti n Qu khen th ng, Qu phúc l i và s d kinh phí s nghi p (n u có) C n

c xác đ nh giá tr doanh nghi p theo ph ng pháp dòng ti n chi t kh u d a vào: Báo cáo tài chính c a doanh nghi p trong 05 n m li n k tr c th i đi m xác đ nh giá tr doanh nghi p; Ph ng án ho t đ ng s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p trong 03 đ n 05 n m sau khi chuy n thành công ty c ph n; Lãi

su t trái phi u Chính ph k h n 05 n m th i đi m g n nh t tr c th i đi m t

ch c th c hi n xác đ nh giá tr doanh nghi p và h s chi t kh u dòng ti n c a doanh nghi p đ c đ nh giá

Qua đó có th th y h th ng v n b n pháp lu t liên quan đ n ho t đ ng đ nh giá

t i Vi t Nam hi n t i m i ch t p trung h ng d n vi c đ nh giá doanh nghi p ph c

v cho m c đích c ph n hóa doanh nghi p nhà n c; và v n ch a có nh ng quy

đ nh h ng d n c th vi c đ nh giá doanh nghi p cho các m c đích khác nh mua bán sáp nh p, phát hành c ph n ra công chúng, niêm y t ch ng khoán…

2.2.2 Ho t đ ng đ nh giá c phi u ngân hàng

Ho t đ ng đ nh giá c phi u doanh nghi p nói chung và đ nh giá c phi u ngân hàng nói riêng t i Vi t Nam hình thành và ph bi n thông tin ra đ i chúng cùng v i

s ra đ i và phát tri n c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đ c khai sinh vào n m 1998 và phiên giao d ch ch ng khoán đ u tiên đ c th c hi n vào ngày 28/07/2000 ch v i 02 mã c phi u là REE và SAM

v i s v n 270 t đ ng

Mã c phi u ngân hàng đ u tiên đ c niêm y t trên Sàn giao d ch Tp.HCM ngày 12/07/2006 là STB c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn Th ng Tín v i kh i l ng

g n 190 tri u c phi u, giá chào sàn là 78.000 đ ng/cp, giá đóng c a đ t 78.000

đ ng/cp Ti p theo đó, đ n tháng 11/2006 thì ngành ngân hàng có c phi u th 2 niêm y t là Ngân hàng TMCP Á Châu v i 110 tri u c phi u niêm y t trên Sàn giao

d ch Hà N i v i m c giá chào sàn là 120.000 đ ng/cp, giá đóng c a là 130.200

đ ng/cp Cùng v i s bùng n c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam và s phát tri n c a h th ng ngân hàng th ng m i thì ngày càng nhi u mã c phi u ngân hàng đ c niêm y t v i danh x ng là “c phi u vua”

Giá (đ ng/cp)

KLGD (c phi u) (Tri u c phi u) KL niêm y t Ch s

KLGD (c phi u)

12/07/2006 18.5 763,190 189.9 502.1 2,038,260 Niêm y t l n đ u 29/05/2007 44.2 1,768,560 208.9 1,133.3 12,099,700

KLGD (c phi u) (Tri u c phi u) KL niêm y t Ch s

KLGD (c phi u)

21/11/2006 119,000.0 56,500.0 110.0 202.9 263,000 Niêm y t l n đ u 19/03/2007 304,000.0 231,700.0 110.0 459.4 4,913,000