S ăd ngăd ăli uătrongăgiaiăđo nă2004-2013,ănghiênăc uănƠyăthi tăl păm tămôăhìnhăvectorăt ăh iăquyăVARăđ ămôăt ă m iăliênăh ăgi aăr iăroătínăd ngăvƠăcácăy uăt ăkinhăt ăv ămôănh ăt căđ ăt
Trang 1TR NGă I H C KINH T H CHÍ MINH
IăV Iă R IăROăTệNăD NGăC Aă
VI TăNAM
Trang 2TR NGă I H C KINH T H CHÍ MINH
NGUY NăTRÚCăPH NG
V IăR IăROăTệNăD NGăC Aă
Trang 3L IăCAMă OAN
TôiăxinăcamăđoanăLu năv năTh căs ăKinhăt v iăđ tƠiăắTácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhă t ă v ă môă đ iă v iă r iă roă tínă d ngă c aă h ă th ngă Ngơnă hƠngă th ngă m iă Vi tăNam”ălƠ công trình nghiên c u c aăriêngătôiăd i s h ng d n c a TS Nguy n
Th Uyên Uyên
Các s li u và thông tin s d ng trong lu năv nănƠyăđ u có ngu n g c, trung th c và
đ c phép công b Tôi s ch u trách nhi m v n iădungătôiăđưătrìnhăbƠyătrongălu n
v n này
TP.HCM, ngày 31 tháng 12 n m 2013
Tác gi
Nguy n Trúc Ph ng
Trang 4M CăL C
TRANG PH BÌA
L IăCAMă OAN
M C L C
DANHăM CăCÁCăCH ăVI TăT T
DANHăM CăCÁCăB NG
DANHăM CăCÁCăHÌNH
TịMăT T
1 Lý do ch năđ tài
3 V năđ nghiên c u
4 Ph ngăphápănghiênăc u
5 ụăăngh aăc aăđ tài
6 K t c u c aăđ tài
CH NGă1:ăC ăS LÝ THUY T V TÁCă NG C A CÁC Y U T KINH
T V ă MỌă I V I R I RO TÍN D NG C A H TH NG NGÂN HÀNG
TH NG M I 1
1.1 C ăs lý thuy t v r i ro tín d ng c a h th ng Ngân hàng 1
1.1.1 Cácăquanăđi m v r i ro tín d ng 1
1.1.2 Phân lo iăvƠăđ căđi m c a r i ro tín d ng 2
Trang 51.1.2.1 Phân lo i r i ro tín d ng 2
1.1.2.2 căđi m c a r i ro tín d ng 3
1.1.3 Nh ngăc năc ch y uăđ xácăđ nh m căđ r i ro tín d ng 4
1.1.3.1 T l n quá h n 4
1.1.3.2 T l n x u 4
1.1.3.3 H s r i ro tín d ng 5
1.1.4 Nguyên nhân d năđ n r i ro tín d ng t i h th ng Ngân hàng 6
1.1.4.1 Nguyên nhân ch quan 6
1.1.4.2 Nguyên nhân khách quan 7
1.1.5 H u qu c a r i ro tín d ng 7
1.2 Tácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i r i ro tín d ng 8
1.2.1 T căđ t ngătr ng GDP 8
1.2.2 T l th t nghi p 9
1.2.3 L m phát 9
1.2.4 Ch s giá b tăđ ng s n 9
1.2.5 Lãi su tădanhăngh a 10
1.2.6 T giá h iăđoái 10
1.3 Nh ng b ng ch ng th c nghi m v tácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i r i ro tín d ng c a h th ng Ngân hàng 11
1.4 Ph ngăphápăth c hi năđoăl ngătácăđ ng c a các y u t kinh t viămôăđ i v i r i ro tín d ng ngân hàng 14
Trang 6K T LU NăCH NGă1 16
CH NGă 2:ă TH C TR NG R I RO TÍN D NG C A H TH NG NGÂN HĨNGăTH NGăM I VI TăNAMăVĨăTÁCă NG C A CÁC Y U T KINH T V ăMỌă N R I RO TÍN D NG 17
2.1 Th c tr ng kinh t v ămôăVi tăNamătrongăgiaiăđo n 2004 ậ 2013 17
2.1.1 T căđ t ngătr ng GDP 17
2.1.2 T l th t nghi p 18
2.1.3 L m phát 18
2.1.4 Ch s giá b tăđ ng s n 19
2.1.5 Lãi su t danh ngh a 21
2.1.6 T giá h iăđoái 21
2.2 Th c tr ng r i ro tín d ng c a h th ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam giai đo n 2004 - 2013 22
2.2.1 H th ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam 22
2.2.2 Ho tăđ ng tín d ng c aăcácăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi tăNamăgiaiăđo n 2004 ậ 2013 24
2.2.2.1 Th ph n cho vay 24
2.2.2.2.ăăT ngătr ng tín d ng 25
2.2.2.3 M t s đánhăgiá 27
2.2.3 R i ro tín d ng và n x u 28
2.2.3.1 R i ro tín d ng 28
Trang 72.2.3.2 Tình hình n x u c a h th ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam t n măă
2004ăăđ n 2013 28
2.3 Tácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i n x uăgiaiăđo n 2004 -2013 33 2.3.1 T căđ t ngătr ng GDP 33
2.3.2 T l th t nghi p 34
2.3.3 L m phát (CPI) 35
2.3.4 Ch s giá b tăđ ng s n (RPI) 35
2.3.5 Lãi su tădanhăngh a 37
2.3.6 T giá h iăđoáiădanhăngh aă(ER) 37
K T LU NăCH NGă2 39
CH NGă3:ă OăL NGăTÁCă NG C A CÁC Y U T KINH T V ăMỌă I V I R I RO TÍN D NG C A H TH NGăNGÂNăHĨNGăTH NGăM I VI T NAM 40
3.1 Ki măđ nh các bi n c a mô hình 40
3.1.1 Th ng kê mô t d li u 40
3.1.2 Ki măđ nh m iăt ngăquanăgi a các bi n 43
3.1.3 Ki măđ nh tính d ng c a các bi n 43
3.1.4 Ki măđ nhăđ ng liên k t gi a các bi n 47
3.2 Mô hình Stress test áp d ngăph ngăphápăVARănh m đoăl ngătácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ n r i ro tín d ng c a h th ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam 48
Trang 83.2.1 K t qu t mô hình VAR v i nh ng bi n kinh t v ămôăGDP,ăRPI,ăNR,ăER
48
3.2.2 K t qu t mô hình VAR v i các thành ph n chính PCA 53
3.2.3 K t qu t mô hình SVAR 54
3.3 Ki m tra s c chuăđ ng c a h th ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi tăNamătr c tácăđ ng c a các nhân t v ămô 55
3.3.1 Phân tích ph n ng xung l c 55
3.3.2 Phơnătíchăph ngăsai 57
3.3.3 Phân tích k ch b n 59
K T LU NăCH NG 3 64
CH NGă4:ăM T S GI I PHÁP H N CH R I RO TÍN D NG H TH NG NGÂNăHĨNGăTH NGăM I VI TăNAMăDOăTÁCă NG C A CÁC Y U T KINH T V ăMỌ 65
4.1 Gi i pháp h n ch r i ro tín d ngăchoăcácăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam
65
4.1 1 Các gi i pháp mang tính phòng ng a 65
4.1.1.1 Hoàn thi n b ph n qu n lý r i ro tín d ng theo chu n qu c t 65
4.1.1.2 Nâng cao ch tăl ng ngu n nhân l c 66
4.1.1.3 Xây d ng chính sách lãi su t và t giá h p lý 67
4.1.1.4 Hoàn thi n th ch ki m soát n i b và ki m toán n i b 67
4.1.2 Các gi i pháp nâng cao ch tăl ng x lý n x u 68
4.1.2.1.ă aăd ngăhóaăcácăph ngăth c x lý n x u 68
Trang 94.1.2.2 ánhăgiáăl i các kho năvayăvƠăc ăc u l i n 68
4.2 M t s gi i pháp cho vi c ho chăđ nh chính sách kinh t v ămôăvƠăqu n lý r i ro tín d ng c a h th ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam 69
4.2.1 M t s ki n ngh v iăNgơnăhƠngăNhƠăn c Vi t Nam 69
4.2.1.1 Minh b ch hóa h th ng thông tin 69
4.2.1.2 Giám sát h th ng qu n tr r i ro c a các NHTM 70
4.2.1.3.ă yănhanhăquáătrìnhătáiăc ăc u h th ng NHTM 71
4.2.2 M t s ki n ngh v i Chính ph 72
4.2.2.1 V t ngătr ng kinh t 72
4.2.2.2 V kh iăthôngăth tr ng b tăđ ng s n 72
4.2.2.3 V lãi su tăchoăvayăNgơnăhƠngăth ngăm i 74
4.2.2.4 V t giá h iăđoái 74
4.2.2.5.ăNơngăcaoăn ngăl c v n cho các NHTM 76
4.2.2.6 Hoàn thi n hành lang pháp lý v x lý n c a NHTM 77
4.2.2.7 Phát tri n th tr ng mua bán n 78
K T LU NăCH NGă4 80
K T LU N CHUNG
TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 10DANH M C CÁC CH VI T T T
B S : B tăđ ng s n
NR : Lãi su tădanhăngh aă(Nominalărate)
PCA : Phân tích thành ph n chính (Principal component analysis)
Trang 11UEP : T l th t nghi p (Unemployment rate)
WTO : T ch căth ngăm i th gi i (World trade organization)
Trang 12DANH M C CÁC B NG
B ng 1.1 K t qu th c nghi m v tácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i r i
ro tín d ng c a h th ng Ngân hàng 14
B ng 2.1 T căđ t ngătr ng GDP Vi t Nam 2004 ậ 2013 17
B ng 2.2 T l th t nghi p Vi t Nam 2004 ậ 2013 18
B ng 2.3 L m phát Vi t Nam 2004 ậ 2013 19
B ng 2.4 Ch s giá b tăđ ng s n Vi t Nam 2004 ậ 2013 19
B ng 2.5 Lãi su tădanhăngh aăVi t Nam 2004 ậ 2013 21
B ng 2.6 T giá h iăđoáiăVi t Nam 2004 ậ 2013 22
B ng 2.7 S l ngăcácăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam 2004 ậ 2013 23
B ng 2.8 Th ph n cho vay cácăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam 2004 ậ 2013
24
B ngă2.9.ăD ăn tín d ng c a h th ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi tăNamăgiaiăđo n 2004 ậ 2013 25
B ng 3.1: Ma tr n h s t ngăquanăgi a các bi n 43
B ngă3.2.ăMôăhìnhăVARăs ăd ngăcácăbi năNPL,ăGDP,ăRPI,ăNR,ăER 49
B ngă3.3.ăMaătr năSVAR 54
B ng 3.4 Mô hình SVAR 54
B ngă3.5.ăGi ăđ nhăt ăl ăn ăx uătrongăm iăk chăb năkinhăt ăv ămô 60
B ngă3.6.ăM căđ ăt năth tătínăd ngătrongăm iăk chăb n 61
B ngă3.7.ăK tăqu ăđoăl ngătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăăkinhăt ăv ămôăđ năr i ro tín d ngăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNam 63
Trang 13DANH M C CÁC HÌNH
Hình 1.1 S ăđ phân lo i các r i ro tín d ng 2
Hìnhă2.1.ăT ngătr ng tín d ngăvƠăt ngătr ng GDP Vi tăNamăgiaiăđo n 2004-2013 27
Hình 2.2 T l n x u c a h th ng Ngân hàng Vi tăNamăgiaiăđo n 2004 ậ 2013
29
Hình 2.3 N có kh n ngăm t v n v n c a 16 NHTM VN t i th iăđi m 30/9/2013 31
Hìnhă2.4.ăC ăc u n x u c a VAMC t i th iăđi m 20/10/2013 32
Hìnhă2.5.ăTácăđ ng t căđ t ngătr ngăGDPăđ i v i n x u 33
Hình 2.6 Tácăđ ng t l th t nghi pă(UEP)ăđ i v i n x u 34
Hìnhă2.7.ăTácăđ ng l măphátă(CPI)ăđ i v i n x u 35
Hìnhă2.8.ăTácăđ ng ch s giá b tăđ ng s nă(RPI)ăđ i v i n x u 36
Hìnhă2.9.ăTácăđ ng lãi su tădanhăngh aă(NR)ăđ i v i n x u 37
Hìnhă2.10.ăTácăđ ng t giá h iăđoáiă(ER)ăđ i v i n x u 38
Hìnhă3.1.ăPhơnătíchăph nă ngăxungăl căc aăcácăbi nătrongămôăhình 56
Hìnhă3.2.ăPhơnătíchăph ngăsaiăc aăcácăbi nătrongămôăhình 58
Hìnhă3.3.ăPhơnătíchăk chăb năcácăcúăs căkinhăt ăv ămôătácăđ ngăđ năr iăroătínăd ngă c aăh ăth ngăngơnăhƠng Vi tăNam 62
Trang 14TịMăT T
Lu năv nănghiênăc uănh ngătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhăt ăv ămôăđ n r iăroătínă
d ngăh ăth ngăNgơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNam S ăd ngăd ăli uătrongăgiaiăđo nă2004-2013,ănghiênăc uănƠyăthi tăl păm tămôăhìnhăvectorăt ăh iăquyă(VAR)ăđ ămôăt ă
m iăliênăh ăgi aăr iăroătínăd ngăvƠăcácăy uăt ăkinhăt ăv ămôănh ăt căđ ăt ngătr ngăGDP,ăt ăl ăth tănghi pă(UEP),ăch ăs ăgiáătiêuădùngă(CPI),ăch ăs ăgiáăb tăđ ngăs nă(RPI),ălưiăsu tădanhăngh aă(NR)ăvƠăt ăgiáăh iăđoáiă(ER),ăsauăđóăthi tăk ăbaăk chăb n
"b tăth ngănh ngăr tăd ăx yăra"ăđ ăth căhi năcácăth ănghi măv ăr iăroătínăd ngăh ă
th ngăNgơnăhƠngăVi tăNamăb ngăcáchămôăph ngăMonteăCarlo D ăli uăđ ăch yămôăhìnhăh iăquyăs ăd ngătrongăbƠiănghiênăc uănƠyăđ căthuăth păt ăs ăli uăNgơnăhƠngănhƠăn căkéo dàiătrongăkho ngăth iăgianăt ăn mă2004ăđ năthángă9ăn mă2013
K tăqu ănghiênăc uăchoăth y,ă th nh t,ăt tă c ăcácă y uăt ăv ă môătrênăđ uăcóă nhă
h ngăquanătr ngăđ năr iăroătínăd ngăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngăVi tăNam,ătrongăđó,ă
t ăl ăth tănghi pă(UEP),ăch ăs ăgiáătiêuădùngă(CPI)ăvƠălưiăsu tădanhăngh aă(NR)ăcóă
t ngăquanăd ngăv iăr iăroătínăd ngă,ăngh aălƠăs ăt ngăho căgi măcácăy uăt ănƠyăs ă
d năđ năs ăt ngăho căgi măt ngă ngăr iăroătínăd ng;ăcácănhơnăt ăt căđ ăt ngătr ngăGDP,ăch ăs ăgiáăb tăđ ngăs nă(RPI)ăvƠăt ăgiáăh iăđoáiă(ER)ăcóăt ngăquanăơmăv iă
r iăroătínăd ng,ăngh aălƠăs ăt ngăho căgi măcácăy uăt ănƠyăs ăd năđ năs ăgi măho că
t ngăt ngă ngăr iăroătínăd ng.ăTh hai,ăk tăqu ăc ngăchoăth yănh ngă nhăh ngă
trongăch ăs ăgiáăb tăđ ngăs nă(RPI)ăvƠăch ăs ăgiá tiêu dùng (CPI)ămangătácăđ ngălơuădƠiăvƠăt iăt ănh tătrênăr iăroătínăd ngăchoăh ăth ngăNgơnăhƠngă ăVi tăNam
T khóa: R i ro tín d ng, tác đ ng các y u t kinh t v mô, h th ng Ngân hàng
th ng m i, mô hình VAR
Trang 15PH NăM ă U
1 LỦădoăch năđ ătƠi
Trongăgiaiăđo năhi nănay,ădoăch uă nhăh ngăc aăkh ngăho ngătƠiăchínhătoƠnăc uăvƠă
kh ngăho ngăn ăcôngăChơuăÂu,ătìnhăhìnhăkinhăt ăVi tăNamăliênăt căb tă n,ăcácăch ă
s ăkinhăt ăv ămôăkhôngăđ căkh ăquanăkhi năho tăđ ngăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngă
Vi tăNamăg păph iăr tănhi uăkhóăkh n,ăr iăroătínăd ngăt ngăcao,ăn ăx uăt ngănhanh.ăChínhăvìăv y,ăcơuăh iăđ tăraălƠăli uăh ăth ngăNgơnăhƠngă ăVi tăNamăcóăth ătr ăv ngă
đ cătrongăhoƠnăc nhăvƠăb iăc nhăhi nănayăhayăkhôngă?ăCácăy uăt ăkinhăt ăv ămôăquanătr ngănh tă nhăh ngăđ năr iăroătínăd ngăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngăVi tăNamălƠăgì? M iăquanăh ăc ăth ăgi aăr iăroătínăd ngăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngăVi tăNamăvƠă
nh ngăy uăt ăkinhăt ăv ămôălƠănh ăth ănƠo?
Xu tăphátăt ănh ngăyêuăc uătrên,ătácăgi ăl aăch nănghiênăc uăđ ătƠiăắTácăđ ngăc aă cácă y uă t ă kinhă t ă v ă môă đ iă v iă r iă roă tínă d ngă c aă h ă th ngă Ngơnă hƠngăă
th ngăm iăVi tăNam”ăv iăm căđíchăki mătraăkh ăn ngăch uăđ ngăr iăroătínăd ngă
c aăh ăth ngăNgơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNam,ăt ăđóăđ aăraănh ngăgi iăphápăthi tă
th căđ iăv iăho tăđ ngăchoăvayăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNam
2 M cătiêuănghiênăc u
ătƠiăđiăsơuăphơnătíchăv ătìnhăhìnhăkinhăt ăv ămôăc aăVi tăNamănh ăt căđ ăt ngă
tr ngăGDP,ăt ăl ăth tănghi pă(UEP),ăl măphátă(CPI),ăch ăs ăgiáăb tăđ ngăs nă(RPI),ălưiăsu tădanhăngh aă(NR)ăvƠăt ăgiáăh iăđoáiă(ER)ătácăđ ngănh ăth ănƠoăđ iăv iăr iăroătínăd ngăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNam,ăt ăđóăphơnătíchăv ăvi căh ă
th ngăNgơnăhƠngăth ngăm iăs ăg păph iănh ngăr iăroănƠoăkhiă nhăh ngăc aăcácă
y uăt ăkinhăt ăv ămôăngƠyăcƠngătr mătr ngăh n.ăThôngăquaăk tăqu ăphơnătích,ătácăgi ă
đ aăraăm tăs ăgi iăphápănh măh năch ăr iăroătínăd ngăh ăth ngăngơnăhƠngăth ngă
m iăVi tăNamădoătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhăt ăv ămô
Trang 163 V năđ ănghiênăc u
T ăcácăm cătiêuănghiênăc uătrên,ăbƠiănghiênăc uăs ăt pătrungăgi iăquy tăcácăv năđ ăsau:
M t là, xem xét nh ng bi n kinh t v ămôănƠoă nhăh ng nhi u nh tăđ n r i ro tín
d ng c a h th ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi tăNam.ăQuaăđó,ăl a ch n các bi n phù
h p v i mô hình
Hai là,ăxácăđ nh m i quan h c th gi a r i ro tín d ng c a h th ng Ngân hàng
th ngăm i Vi t Nam và các y u t kinh t v ămôănh ăt ngătr ng GDP,ăt ăl ăth tănghi pă(UEP),ăl măphátă(CPI),ăch ăs ăgiáăb tăđ ngăs nă(RPI),ălưiăsu tădanhăngh aă(NR)ăvƠăt ăgiáăh iăđoáiă(ER)
Ba là,ăápăd ngăph ngăphápămôăph ngăMonteăCarloăvƠălỦăthuy tăv ăgiáătr ăch uăr iăroă(VaR)ăđ ăđánhăgiáă r i ro tín d ng h th ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam
tr cătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhăt ăv ămô
4 Ph ngăphápănghiênăc u
BƠiănghiênăc uănƠyăs ăd ngăcácănghiênăc uătr căđơyăđ ălƠmăc ăs ăchoăvi că xác
đ nhăcácănhơnăt ăv ămôătácăđ ngăđ năr iăroătínăd ngăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngăth ngă
m iăVi tăNam.ăD ăli uăđ ăch yămôăhìnhăh iăquyăs ăd ngătrongăbƠiănghiênăc uănƠyă
đ căthuăth păt ăs ăli uăc aăNgơnăhƠngăNhƠăn căkéoădƠiătrongăkho ngăth iăgianăt ă
n mă2004ăđ năthángă9ăn mă2013 D ăli uăv ăcácănhơnăt ăv ămôă nh ăt căđ t ngă
tr ng GDP,ăt ăl ăth tănghi pă(UEP),ăl măphátă(CPI),ălưiăsu tădanhăngh aă(NR)ăvƠăt ăgiáă h iă đoáiă (ER)ă đ că thuă thơpă t ă T ngă c că th ngă kê,ă Qu ă ti nă t ă qu că t ă(www.imf.org)ăNgơnăhƠngăth ăgi iă(www.worldbank.org)ăvƠăch ăs ăgiáăb tăđ ngăs nă(RPI)ă đ că thuă thơpă t ă B ă xơyă d ngă (www.xaydung.gov.vn), Savills (www.savills.com.vn) và CBRE (www.cbrevietnam.com)
ămôăt ănh ngătácăđ ngăph năh iăgi aăcácăbi n,ătácăgi ăs ăd ngăph ngăphápăt ă
đ ngăh iăquyăvect ă(VAR)ăđ ăđánhăgiáătácăđ ngăc aăcácăbi năkinh t ăv ămôălênăr iă
Trang 17roătínăd ngăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNam.ăNgoƠiăra,ătácăgi ăđ aăraăbaăk chăb nă"b tăth ngănh ngăr tăd ăx yăra"ăvƠăs ăd ngăph ngăphápămôăph ngăMonteăCarloăđ ătìmăraăs ăphơnăb ăr iăroătínăd ng Cu iăcùng,ăd aătrênălỦăthuy tăv ăgiáătr ăch uăr iăroă(VaR),ătácăgi ăsoăsánhăs ăphơnăb ăr iăroătínăd ngăd iănh ngăk chă
b năđưăđ aăra
Tácăgi ăs ăd ngăMicrosoftăExcelăđ ătínhătoánăcácăd ăli uăvƠăl că cácăd ăli uăc năthi t.ăSauăđó,ătácăgi ăs ăd ngăph năm măEviewsăđ ăphơnătíchăd ăli uăvƠăch yămôăhình
5 ụăngh aăc aăđ ătƠi
Vi căđánhăgiáătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhăt ăv ămôăđ iăv iăr iăroătínăd ngăc aăh ă
th ngăngơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNamănh măcungăc păthêmăm tăb ngăch ngăth cănghi măv ăm iăquanăh ăch tăch ăgi aăr iăroătínăd ngătrongăho tăđ ngăNgơnăhƠngă
th ngăm iăvƠăcácăy uăt ăv ămôăc aăn năkinhăt ăThôngăquaămôăhình,ăv iăvi căxemă
t ăl ăn ăx uăđ iădi năchoăr iăroătrongăho tăđ ngătínăd ngăc aăNgơnăhƠngăth ngăm i,ăbƠiănghiênăc uăxácăđ nhăm iăt ngăquanăc aăcácănhơnăt ăv ămôă nhăh ngăr iăro tín
d ngă cácă Ngơnă hƠngă th ngă m iă ă Vi tă Namă đ ngă th iă choă th yă b tă c ă s ă bi nă
đ ngănƠoăc aăn năkinhăt ăv ămôăc ngă nhăh ngăđ năr iăroătínăd ngăvƠăd năđ nănguyăc ăti mă nătrongăho tăđ ngăNgơnăhƠngăth ngăm i.ă i uănƠyă ch ngănh ngăgiúpăchoăh ăth ngăNgơn hƠngăth ngăm iăVi tăNamăch ăđ ngăđ iăphóănh ngătìnhă
hu ngăv ămôăx uănh tămƠăcònăcóănh ngăđi uăch nhăphùăh pătrongăho tăđ ngăqu nălỦă
r iăroătínăd ngătr căs ăbi năđ ngăc aăn năkinhăt ăv ămô
6 K tăc uăc aăđ ătƠi
NgoƠiăph nătómăt t,ăph năm ăđ u,ădanhăm c cácăch ăvi tăt t,ădanhăm căb ng,ădanhă
m că hình,ă k tă lu nă chung,ă tƠiă li uă thamă kh o,ă ph ă l c,đ ă tƠiă g mă 4ă ch ng,ă baoă
g m:
Ch ngă1: C ăs lý thuy t và nh ng b ng ch ng th c nghi m trên th gi i v tác
đ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i r i ro tín d ng c a h th ng ngân hàng
Trang 18Trongăch ngănƠy,ătácăgi ătrìnhăbƠyăc ăs ălỦăthuy tăv ăr iăroătínăd ngăđ ngăth iătómă
t tăcácănghiênăc uăth cănghi mătrênăth ăgi iăv ătácăđ ng các y u t kinh t v ămôă
đ i v i r i ro tín d ng c a h th ng ngân hàng
Ch ngă2:ăTh cătr ngăr iăroătínăd ngăc aăh ăth ngăngơnăhƠng th ngăm i Vi tăNam
và tácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhăt ăv ămôăđ năr iăroătínăd ngă.ă ăch ngănƠy,ătácăgi ăkháiăquátătìnhă hìnhăkinhăt ăv ă môăVi tăNamăvƠăho tăđ ngă tínăd ngăc aăh ăth ngăNgơnăhƠngăVi tăNam.ă ngăth iăphơnătíchăđ nhătínhătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhăt ă
v ămôănh ăt căđ ăt ngătr ngăGDP,ăt ăl ăth tănghi p,ăch ăs ăgiáătiêuădùng,ăch ăs ăgiáă
b tăđ ngăs n,ălưiăsu tădanhăngh aăvƠăt ăgiáăh iăđoáiăđ iăv iăr iăroătínăd ngăc aăh ă
th ngăNgơnăhƠngăVi tăNam
Ch ngă3:ă oăl ngătácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i r i ro tín d ng
c a h th ngă ngơnă hƠngă th ngă m i Vi t Nam Trongă ch ngă nƠy,ă tácă gi ă că
l ngăt ăl ăn ăx uătheoăcácăbi năkinhăt ăv ămôăthôngăquaămôăhìnhăVARănh mătìmăraă
m iăt ngăquanăgi aăt ăl ăn ăx uăvƠăcácăbi năkinhăt ăv ămô.ăNgoƠiăra,ătácăgi ăs ă
d ngăph ngăphápămôăph ngăMonteăCarloănh măđánhăgiáătácăđ ngăc aăr i ro tín
d ng h th ng Ngân hàng tr cătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhăt ăv ămô
Ch ngă 4: M tă s ă gi iă phápă nh mă h nă ch ă r iă roă tínă d ngă h ă th ngă ngơnă hƠngă
th ngăm iăVi tăNamădoătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhăt ăv ămô ăch ngănƠy,ătácă
gi ătrìnhăbƠyănh ngăgi iăphápăchoăh ăth ngăNgơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNamătrongă
ho tăđ ngăqu nătr ăr iăroătínăd ngăđ ngăth iăđ aăraănh ngăki năngh ăv ăho ch đ nhăchínhăsáchăkinhăt ăv ămôănh măgi măthi uătìnhătr ngăn ăx uăt ngănhanh,ăr iăroătínă
d ngăt ngăcaoătrongătìnhăhìnhăkinhăt ăv ămôănhi uăb tă năhi nănay
Trang 19CH NGă 1: C ă S ă Lụă THUY Tă V ă TỄCă NGă C Aă CỄCă Y Uă T ă KINHăT ăV ăMỌ IăV IăR IăROăTệNăD NGăC AăH ăTH NGăNGÂN
1.1 C ăs ălỦăthuy tăv ăr iăroătínăd ngăc a h ăth ngăNgân hàng
1.1.1 Cácăquanăđi m v ăr iăroătínăd ngă
N mă 1999,ă y ban Basel v giám sát Ngơnă hƠngă th ngă m i (BCBS)ă đưă đ aă raă
nh ng nh năđ nh v r i ro tín d ng :
Th nh t, r i ro tín d ng là kh n ng m t khách hàng vay NgơnăhƠngăth ngăm i
ho c đ i tác mà khôngăđápă ng ngh aăv c a mình theoăcácăđi u kho n th a thu n
Th hai, các NgơnăhƠngăth ngăm i đangăngƠyăcƠng ph iăđ i m t v i r i ro tín d ng trong các công c tài chính khác nhau ngoài ho tăđ ng cho vay, bao g m các giao
d ch liên NgơnăhƠngăth ngăm i, tài tr th ngăm i, giao d ch ngo i h i, h păđ ng hoánăđ i, trái phi u, c phi u, h păđ ng quy n ch n, h păđ ngăt ngălaiăk c các cam k t và b o lãnh
Th ba, gia t ng r i ro tín d ng s lƠmăt ng chi phí c n biên c a n và v n ch s
h u,ădoăđóălƠmăt ng chi phí v n cho NgơnăhƠngăth ngăm i
Bên c nhăđó,ătheoăquy tăđ nh s 493/2005Q -NHNN ngày 22/04/2005 c a Th ng
đ c NgơnăhƠngăNhƠăn c Vi t Nam v vi căbanăhƠnhăQuyăđ nh v phân lo i n , trích l p và s d ng d phòngăđ x lý r i ro tín d ng trong ho tăđ ng Ngân hàng
th ngăm i c a t ch c tín d ng, cho r ng:ăắR i ro tín d ng là kh n ngăx y ra t n
th t trong ho tăđ ng NgơnăhƠngăth ngăm i c a t ch c tín d ng do khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ngăth c hi năngh aăv c a mình theo cam
k t”
Nh ăv y, r iăroătínăd ngătrongăho tăđ ngăNgơnăhƠngăth ngăm i lƠăkh ăn ngăx yăraă
t nă th tă trongă ho tă đ ngă Ngơnă hƠngă th ngă m i doă kháchă hƠngă khôngă th că hi nă
ho căkhôngăcóăkh n ngăth căhi năngh aăv ăc aămìnhătheoăcamăk t R i ro tín d ng
Trang 20là m t trong nh ng r iăroălơuăđ i nh t và quan tr ng nh t mà các Ngân hàng c ngă
nh ăcácăt ch c tín d ng ph iăđ i m t R i ro tín d ngătácăđ ng nghiêm tr ngăđ n
h u h t các giao d ch tài chính vƠălƠănguyăc ăđángăk nh tăđ i v i các Ngân hàng ,
th m chí trong nh ng tình hu ng x u nh t có th d năđ n phá s n Ngân hàng và gây
Hình 1 1:ăS ăđ phân lo i các r i ro tín d ng
R i ro giao d ch: là m t hình th c c a RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do
nh ng h n ch trong quá trình giao d ch và xét duy tăchoăvay,ăđánhăgiáăkháchăhƠng.ăBao g m:
R i ro l a ch n: là r iăroăcóăliênăquanăđ năquáătrìnhăđánhăgiáăvƠăphơnătíchătínăd ng,
ph ngăánăvayăv năđ quy tăđ nh tài tr c a Ngân hàngăth ngăm i
Trang 21R i ro b o đ m: là r i ro phát sinh t các tiêu chu năđ m b oănh ăm c cho vay,
lo i tài s năđ m b o, ch th đ m b oầ
R i ro nghi p v : là r iăroăliênăquanăđ n ho tăđ ng qu n lý kho n vay và ho tăđ ng cho vay, bao g m c vi c s d ng h th ng x p h ng r i ro và k thu t x lý các kho n vay có v năđ
R i ro danh m c: là RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do nh ng h n ch trong
qu n lý danh m c cho vay c a Ngân hàng Bao g m:
R i ro n i t i : xu t phát t đ căđi m ho tăđ ng và s d ng v n c a khách hàng vay
v n,ăl nhăv c kinh t
R i ro t p trung: r i ro do Ngân hàng t p trung cho vay quá nhi u vào m t s
khách hàng, m t ngành kinh t ho c trong cùng m tă vùngă đ a lý nh tă đ nh ho c cùng m t lo i hình cho vay có r i ro cao
1.1.2.2 c đi m c a r i ro tín d ng
ch đ ng phòng ng a RRTD có hi u qu thì vi c nh n bi tăcácăđ căđi m c a RRTD là r t c n thi t và h u ích R i ro tín d ng có nh ngăđ căđi măc ăb n sau:
R i ro tín d ng mang tính gián ti p
Trong quan h tín d ng, khi Ngân hàng chuy n giao quy n s d ng v n cho khách hàng thì RRTD x y ra là khi khách hàng g p nh ng t n th t và th t b i trong quá trình s d ng v n, hay nói cách khác nh ng r i ro trong ho tăđ ng kinh doanh c a khách hàng là nguyên nhân ch y u gây nên RRTD c a Ngân hàng
R i ro tín d ng có tính ch tăđaăd ng và ph c t p
căđi m này bi u hi n s đaăd ng, ph c t p c a nguyên nhân, hình th c, h u qu
c aăRRTDădoăđ cătr ngăNgân hàng là trung gian tài chính kinh doanh ti n t ăDoăđóăkhi phòng ng a và x lý RRTD ph iăchúăỦăđ n m i d u hi u r i ro, xu t phát t nguyên nhân, b n ch t và h u qu doăRRTDăđemăl iăđ có bi n pháp phòng ng a
phù h p
Trang 22 R i ro tín d ng có tính t t y u t c là luôn t n t i và g n li n v i ho tăđ ng
tín d ng c a H th ng Ngân hàng
Tình tr ng thông tin b t cân x ngăđưălàm cho Ngân hàng không th n m b tăđ c các d u hi u r i ro m t cách toàn di năvƠăđ yăđ ,ăđi u này làm cho b t c kho n vayănƠoăc ngăti m n r iăroăđ i v i Ngân hàng Kinh doanh Ngân hàng th c ch t là kinh doanh r i ro m c phù h păvƠăđ tăđ c l i nhu n t ngă ng
1.1.3 Nh ngăc năc ch y uăđ xácăđ nh m căđ r i ro tín d ng
1.1.3.1 T l n quá h n
Là s ti nămƠăkháchăhƠngăch aăhoƠnătr cho Ngân hàng c g c l nălưiăkhiăđáoăh n
h pă đ ng tín d ng mƠă khôngă lƠmă đ nă xină giaă h n ho că đi u ch nh k h n v i nguyên nhân h p lý N u n quá h n chi m t l cao trong t ngăd ăn ,ăđi u này
ch aăđ ng r i ro cho Ngân hàng , thu nh p c a Ngân hàng s b gi m
N quá h n
T ngăd ăn cho vay
Ch tiêu n quá h n là m t trong nh ng ch tiêu quan tr ngăđ đánhăgiáăch tăl ng cho vay c a Ngân hàng Ch tiêu này càng l n, th hi n s thâm h t v n t có càng nhi u do ch tăl ng tín d ng b gi m sút Ch tiêu này càng cao thì kh n ngăthanhătoán c a Ngân hàng càng gi m
Trang 23- Tình hình tài chính c aăkháchăhƠngăđangăvƠăcó chi uăh ng x u d năđ n có kh
n ngăNgân hàng không thu h iăđ c v n l n lãi
- Tài s năđ m b o (th ch p, c m c , b oălưnh)ăđ căđánhăgiáălƠăgiáătr phát mãi khôngăđ trang tr i n g c và lãi
- N x u là các kho n n thu c nhóm 3, 4, 5
- ánhăgiáăch tăl ng tín d ng c a t ch c tín d ng d a trên t l n x u, quy
đ nh này c a NHNN cho phép t l n x u không quá 5%
1.1.3.3 H s r i ro tín d ng
H s này cho th y t tr ng c a các kho n m c tín d ng trong tài s n có, kho n
m c tín d ng trong t ng tài s n càng l n thì l i nhu n càng l nănh ngăđ ng th i r i
ro tín d ngăc ngăr t cao
Thôngăth ng, t ngăd ăn cho vay c a Ngân hàng đ c chia thành ba nhóm:
Nhómăd ăn c a các kho n tín d ng có ch tăl ng t t: là nh ng kho n cho
vay có m căđ r i ro th pănh ngăcóăth mang l i thu nh p không cao cho Ngân hàng
Nhómăd ăn c a các kho n tín d ng có ch tăl ng trung bình: là nh ng
kho n cho vay có m căđ r i ro có th ch p nh năđ c và thu nh p mang l i cho Ngân hàng là v a ph i.ă ơyălƠăkho n tín d ng chi m t tr ng l n trong t ngăd ăn cho vay c a Ngân hàng
Nhómăd ăn c a các kho n tín d ng có ch tăl ng x u: là nh ng kho n cho
vay có m că đ r i ro l nă nh ngă cóă th mang l i thu nh p cao cho Ngân hàng Thôngăth ng,ăđơyălƠăkho n tín d ng chi m t tr ng th p trong t ng d ăn cho vay
c a Ngân hàng
Trang 241.1.4 Nguyên nhân d năđ n r i ro tín d ng t i h th ng Ngân hàng
1.1.4.1 Nguyên nhân ch quan
Tácăđ ng c aămôiătr ng kinh t
Nhi u khách hàng kinh doanh các ngành mang tính th i v và ph thu c nhi u vào các y u t t thiênănhiênănh ăh n hán,ăl ăl t hay các thiên tai, d ch b nhăđ t ng t kéoăđ n s d dàng và nhanh chóng làm cho các ho tăđ ng kinh doanh c a khách hàng d ắđ v ”ăd năđ n kh n ngăhoƠnătr các kho n n r tăkhóăkh năho c không
th tr n làm cho ch tăl ng các kho n tín d ng b gi m sút
NgoƠiăra,ămôiătr ng c nh tranh ngày càng gay g t, nhi u khách hàng c a các Ngân hàng ph iăđ i m t v iănguyăc ăthuaăl và quy lu t ch n l c kh c nghi t c a th
tr ng
Tácăđ ng c aămôiătr ng pháp lý
Kinh doanh ti n t là ngành kinh doanh có nhăh ng r t nhi uăđ n s năđ nh và phát tri n chung c a n n kinh t ,ădoăđóăho tăđ ng Ngân hàng c ngăch u s đi u ti t
v pháp lý c aăNhƠăn cătrongăđóăho tăđ ng tín d ng Ngân hàng lƠăđ iăt ng ch u
s tácăđ ng tr c ti p.ăKhiăhƠnhălangăphápălỦăch aăanătoƠn,ămôiătr ng kinh doanh kém lành m nh và nh ngăchínhăsáchăth ngăthayăđ i, thi uăđ ng b s gây nh ng ách t c, h l y n ng n cho ho tăđ ng Ngân hàng nói chung và ho tăđ ng tín d ng nói riêng
Bên c nhăđó,ăs thayăđ i v lãi su t, t giá h iăđoái,ăl m phát, ch s giá c t ng,ănguyên v t li uă đ uă vƠoă t ngă nhă h ngă đ n k t qu kinh doanh và khách hàng không có kh n ngătr n
Trang 251.1.4.2 Nguyên nhân khách quan
T phía khách hàng vay
Qu n lý s n xu t kinh doanh kém hi u qu , s d ng v năvayăkhôngăđúngăm căđích,ă
ti n vay v không có tác d ngăthúcăđ y ho tăđ ng kinh doanh c a doanh nghi p,
d năđ n doanh nghi p vay v nălƠmă năkémăhi u qu , n ph i tr t ngătrongăđóăcóăn vay Ngân hàng
Ngoài ra, nhu c u vay v n c a khách hàng nh m m r ngăquyămôăkinhădoanh,ăđaă
ph n khách hàng doanh nghi p ch t p trung v năvƠoăđ uăt ătƠiăs n v t ch t ch ít khi m nh d năđ i m i cách qu nălỦ,ăđ uăt ăchoăb máy giám sát kinh doanh, tài chính, k toánătheoăđúngăchu n m c.ăQuyămôăkinhădoanhăv t quá kh n ngăqu n
lý là nguyên nhân d năđ n s phá s n c aăcácăph ngăth căkinhădoanhăđ y kh thi mƠăkháchăhƠngăđưăđ raăđ vay v n Ngân hàng
T phía Ngân hàng cho vay
Khi Ngân hàng quy tăđ nh cho vay thi uăc năc khoa h c, không phân tích tình hình kh n ngăs d ng v n và hoàn tr n c a doanh nghi p, do v yăđưăđ aăv n vào
nh ng doanh nghi p kém hi u qu s d năđ n n quá h n, n t năđ ng
K thu t c p tín d ngăch aăhi năđ i,ăđaăd ngănh ăvi căxácăđ nh h n m c tín d ng choăkháchăhƠngăcònăquáăđ năgi n, th i h năch aăphùăh p, s n ph m tín d ng còn nghèo nàn Bên c nhăđó,ăm t s cán b tín d ng ho călưnhăđ o Ngân hàng c u k t
v i khách hàng, x y ra nh ng tiêu c cătrongăchoăvayăthìănguyăc ăx y ra r iăroăđ i
Trang 26 i v i Ngân hàng cho vay
Khi x y ra th t thoát v n t r i ro tín d ng, Ngân hàng s ph i trích l p d phòng cho nh ng r iăroăđó,ălƠmăgiaăt ngăchiăphíăvƠăcóăth d năđ n thua l Ngân hàng s khó thu h iăđ c v n tín d ngăđưăc p và lãi cho vay, nh ng Ngân hàng ph i tr v n
và lãi cho kho n ti năhuyăđ ngăkhiăđ n h n,ăđi u này làm cho Ngân hàng m t cân
đ i thu chi, m t kh n ngăthanhăkho n, làm m tălòngătinăđ năng i g i ti n, gây tâm
lý hoang mang lo s choăng i g i ti n và có th nh ngăng i g i ti n s t rút
ti n làm cho toàn b h th ng Ngân hàng s g păkhóăkh n
tr ng cho n n kinh t nói chung và h th ng Ngân hàng nói riêng Chính vì v yăđòiă
h i các nhà qu n tr Ngân hàng ph i h t s c th n tr ng và có nh ng bi n pháp thích
h p nh m gi m thi u r i ro trong cho vay
1.2 Tácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i r i ro tín d ng
Trang 27Lis và các c ng s (2009) gi i thích trong su t cu c kh ng ho ng, n x u m r ng nguyên nhân là do s khóăkh năv tài chính c a các h giaăđìnhăvƠăcácăcôngăty.ăKhiă
n n kinh t phát tri n m t cách m nh m , thu nh p c a các công ty và h giaăđìnhă
đ căt ngălênăcóăth c i thi n kh n ng tr n d dƠngăh n,ăn x u th păh n
1.2.2 T l th t nghi p
Kinhăt ăsuyăthoái,ăs năxu tăđìnhăđ n,ăt ăl ăth tănghi păgiaăt ngăd năđ nătìnhătr ngă
m tăkh ăn ngătr ăn ăc aădoanhănghi p,ăr iăroătínăd ngăgiaăt ng.ăNg căl i,ătrong giaiăđo năbùngăn ăkinhăt ,ăt ăl ăth tănghi păđ căc iăthi năđángăk ,ătínăd ngăt ngă
tr ngăm nh,ăn ăx uăcóăxuăh ngăgi m
1.2.3 L m phát
L măphátăt ngăcaoăđưălƠmăsuyăy u, th m chí phá v th tr ng v n, nhăh ng l n
đ n ho tăđ ng c a các NHTM S không năđ nh c a giá c , bao g m c giá v n,ăđư làm suy gi m lòng tin c aăcácănhƠăđ uăt ăvƠădơnăchúng,ăgơyăkhóăkh năchoăs l a
ch n các quy tăđ nh c aăkháchăhƠngăc ngănh ăcácăth ch tài chính - tín d ng Bên c nhăđó,ăl măphátăt ngăs kéo theo các h l y lãi su tăt ng,ăđ ng ti n b m t giá
d nă đ n chi phí s n xu tă giaă t ng,ă s n xu t g p nhi uă khóă kh n,ă m t s doanh nghi p m t kh n ngăthanhăkho n,ănguyăc ăv n cao
1.2.4 Ch s giá b tăđ ng s n
Ch ăs ăgiáăb tăđ ngăs năth ăhi năs ăthayăđ iăgiáăb tăđ ngăs nătrungăbìnhăc aăcácăd ăánăc năh ăvƠăđ tăn năd ăán,ătheoăđóăch ăs ăgiáăth ăhi nălƠăm căgiáătrungăbìnhăc aăcácă
d ăánăcóătrênăth ătr ngătheoăt ngăphơnăkhúc,ăphơnănhómăt iăt ngăm căth iăgianăth ă
tr ngăvƠăt iăt ngăkhuăv căc ăth ăCh ăs ăgiáănƠyăđ căd aătrênăđ uăvƠoălƠăs ăl ngă
d ăli uăv ăgiáăbánăc aăh uăh tăcácăb tăđ ngăs năc năh ăvƠăđ tăn năd ăánă(chi măt iă90%ăs ăd ăánăth căt ăcóătrênăth ătr ng).ăCh ăs ănƠyădoăđóăs ăđ iădi năđ căchoă
t ngăth ăth ătr ngăvìăs ăquanăsátăr tăl năvƠăđ măb oătínhănh tăquánăcao
Ch ăs ăgiáăb tăđ ngăs năđ c xemăălƠăy uăt ăkinhăt ăv ămôătácăđ ngăđ năr iăroăvìănhi uălỦădo uătiên,ăth ăch pănhƠă ăđưăphátătri nănhanhăchóngă ătrênăth ăgi iănóiăchungăvƠăVi tăNamănóiăriêng Cácăkho năvayăb tăđ ngăs năđưăt ngălênănhanhăchóngă
Trang 28trongănhi uăn măquaăđ ngăth iăcácăkho năchoăvayăb tăđ ngăs nătrongăt ngăd ăn ăNgân hàng c ngăđưăphátătri năr tănhanhăchóng Th ăhai,ăkhiăth ătr ngăb tăđ ngăs năbùngăn ,ăth măchíăng iăđiăvayăcóăkhóăkh nătƠiăchínhăcóăth ătr ăti năth ăch p,ătr ăn ă
b ngăcáchăbánătƠiăs năc aăh Tuyănhiên,ăkhiăth ătr ngăb tăđ ngăs năđư gi măvƠăgiáănhƠăsuyăgi m,ăr iăroăv ăn ăth ăch păt ngălên Th ăba,ăkinhănghi măc aăcu căkh ngă
ho ngăth ăch păd iăchu nă ăM ăchoăth yăr ngăs ă năđ nhăNgân hàng s păđ ăcùngă
v iăth ătr ngănhƠă Vìăv y,ăc năxemăxétătácăđ ngăc aăth ătr ngăb tăđ ngăs nătrên
r iăroătínăd ngăc aăcácăNgân hàng
su tănƠyăc ngălƠăm t vai trò khá quan tr ng
1.2.6 T giá h iăđoái
T ăgiáăh iăđoáiăđ căđoăb ngăt ăl ăđ ngăn iăt ,ăv iăđ ngăđôălaăM ,ăđơyăđ căcoiălà
m tăch ăs ăv ămôiătr ngăkinhăt ăqu căt ăc aăm tăqu căgia S ăgiaăt ngătrongăt ăgiáă
h iăđoáiă(s ăm tăgiáăc aăđ ng n iăt )ăđ căxemănh ălƠăm tăs ăsuyăy uăt ngăđ iă
c aăn năkinhăt ăqu căgiaăđó soăv iăph năcònăl iăc aăth ăgi i Khiăt ăgiáăgi m,ăch ngă
t ăgiáăhƠngăxu tăkh uătr ănênăđ tăh năvƠăgiáăhƠngănh păkh uătr ănênăr ăh năm tăcáchăt ngăđ i,ăđi uănƠyăs ăgópăph nălƠmăgi măgiáătr ăkimăng chăxu tăkh u,ănênăv ălỦăthuy t,ăs ălƠmăgi măkh ăn ngăc nhătranhăth ngăm iăqu căt ăTh căt ăthơmăh tăcánăcơnăth ngăm iăngƠyăcƠngăt ngătrongăgiaiăđo nănƠyăc ngăph nănƠoăch ngăminhăchoăm iăquanăh ănƠy
Trang 29ăgópăph năthúcăđ yăcácăho tăđ ngăngo iăth ng,ăNgân hàng v iăvaiătròătrungăgianătƠiăchính,ăcungăc păv năvƠăcácănghi păv ăxu tănh păkh uăr tăquanătr ng.ăR tănhi uăNgân hàng v iăth ăm nhăv ăxu tănh păkh uăngƠyăcƠngănơngăcaoăn ngăl căvƠăđưăthuăv ăđ cănh ngăngu năl iănhu năt ăl nhăv cănƠy.ăTuyănhiên,ătrongăgiaiăđo nă
kh ngăho ngăth ătr ng,ăcácădoanhănghi păxu tănh păkh uăg păkhóăkh năthìăr iăroătínăd ngăc aăNgân hàng đ iăv iăcácămónăn ănƠyălƠăđi uăkhôngăth ătránhăkh i
1.3 Nh ng b ng ch ng th c nghi m v tácăđ ng c a các y u t kinh t v mô
đ i v i r i ro tín d ng c a h th ng Ngân hàng
Cóăhaiăph ngăphápăđ tính toán m i quan h gi a r i ro tín d ng và các y u t kinh t v ă mô.ă Nghiên c uă đ u tiên có liên quan v nă đ này là nghiên c u c a Wilsonă(1997aăvƠă1997b),ăng iăđưăthi t l p m t mô hình tr c ti p d a trên s nh y
c m c a nhi u bi n s kinh t v ămôăđ i v i kh n ngătr n c a m i ngành Các nghiên c u ti p theo c a Boss (2002), Virolainen (2004), Choi, Fong và Wong (2006)ă đưă phátă tri n nghiên c u c a Wilson Trongă khiă đó,ă ph ngă phápă th hai
đ c d a trên nghiên c u c aăMertonă(1974),ătrongăđóăthayăđ i giá tài s năđ c tích
h pă vƠoă đánhă giáă kh n ngă tr n (Drehmann và Manning (2004), Pesaran et
al (2006)) So v iăph ngăphápăWilsonă(1997),ăph ngăphápăti p c n Merton có
m t s nh că đi m,ă trongă đóă cóă d li u cao và yêu c u tính toán Theo Sorge (2006), trong cách ti p c n c a Merton, giá c phi u có th là ch báo gây nhi u r i
ro tín d ng Chính vì v y,ăph ngăphápăti p c năđ uătiênăđ c s d ng trong bài nghiên c u này
N mă 2002,ă Elsinger,ă Lehară vƠă Summer v i nghiên c uă ắRiskă assessmentă forăbankingăsystems”ăphơnătíchă nhăh ng c a các y u t kinh t v ămôătrênăr i ro th
tr ng và r i ro tín d ngăđ i v i ngành Ngân hàng c a Áo C th , các tác gi đưă
ti năhƠnhăđánhăgiáăkh n ngăth t b i c a t ng Ngân hàng tr cătácăđ ng c a các
y u t kinh t v ămô,ăđ ng th iăc ngăđưănghiênăc u m căđ nhăh ng c a nh ng
th t b iănƠyăđ i v i ph n còn l i c a h th ng Ngân hàng Mô hình này phân tích
s v n c a Ngân hàng t nh ng y u t phát sinh tr c ti p và nh ng y u t t o
Trang 30nên t h qu c a s lây lan S t ngătácăgi aăđi u ki n tài chính Ngân hàng và kinh t v ămôăđ c mô hình hóa b ng cách s d ngăph ngăphápăgiáătr ch u r i ro (VaR) gi đ nh r ng các k ch b n kinh t v ămôăđ c rút ra t m t phân b xác su t chung c a các tác đ ng v lãi su t, t giá h iăđoáiăvƠăcácăbi năđ ng c a th tr ng
ch ngăkhoán,ăc ngănh ănh ng tácăđ ng liênăquanăđ n chu k kinh doanh
N mă 2003, Glenn Hoggarth, Steffen Sorensen và Lea Zicchino v i nghiên c u ắStressătestsăofăUKăbanksăusingăaăVARăapproach”ăs d ngămôăhìnhăVARăđ đánhăgiáătácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôătrênăr i ro tín d ng c a h th ng Ngân hàng Anh qu c Mô hình VAR bao g m các y u t nh ăGDP,ăt l th t nghi p, ch
s giá bán l , ch s giáănhƠ,ăđ l ch s năl ng, t giá th c và lãi su tădanhăngh aătrongăgiaiăđo n 1988-2003 phân tích nhăh ng c a nh ng tác đ ng y u t kinh t
v ămôătrênăđ i v i ngành Ngân hàng Anh
N mă2006,ăăJimăWong,ăKa-faiăChoi,ăandăTomăFongăđưăs d ngăph ngăphápăgiáătr
ch u r i ro VaR và mô ph ng Monte Carlo trong bài nghiên c uăắAăframeworkăforămacroăstressătestingătheăcredităriskăofăbanksăinăHongăKong”ăđ đoăl ng m căđ t n
th t c a r i ro tín d ng các Ngân hàng H ngăKôngătr c tácăđ ng c a các y u t kinh t v ămô,ăbaoăg m t căđ t ngătr ng GDP, t l th t nghi p, lãi su t và ch s giá nhà H ng Kông Nghiên c u cho th y lãi su t và ch s giá nhà H ng Kông tác
đ ng m nh nh tăđ n r i ro tín d ng
N mă2008,ăJonasăDovern,ăCarsten-Patrick Meier và Johannes Vilsmeier trong tác
ph măắHowăResilientăisătheăGermanăBankingăSystemătoăMacroeconomicăShocks?”ă
s d ngămôăhìnhăVARăđ đánhăgiáătácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i r i
ro tín d ng c a h th ng Ngân hàng cătrongăgiaiăđo n 1969-2005 Bài nghiên
c u cho th y ph n ng m nh m c a r i ro tín d ng các Ngân hàng că tr c
nh ng tác đ ng c a các y u t kinh t v ămôănh ăt căđ t ngătr ng GDP, l m phát
và lãi su t,ătrongăđóăr i ro tín d ng ch u nhăh ng nhi u nh t t l m phát
N mă2011,ăRongjieăTianăvƠăJiawenăYangăs d ngămôăhìnhăVARăđ mô t m i liên
h gi a r i ro tín d ng và các y u t kinh t v ămôănh ăt căđ t ngătr ng GDP, t
Trang 31l th t nghi p, ch s giá tiêu dùng, ch s giá b tăđ ng s n , t giá h iăđoáiăvƠălưiă
su tă danhă ngh aă trongă bƠiă nghiênă c uă ắMacroă stressă testingă onă credită riskă ofăcommercialăbanksăinăchinaăbasedăonăvectorăautoregressionămodels”ăăvƠăsauăđóăthi t
k ba k ch b năđ th c hi n ki m tra tácăđ ng c a các y u t kinh t v mô b ng cách mô ph ng Monte Carlo K t qu cho th y r ng nh ng tácăđ ng trong ch s giá
b tăđ ng s n và ch s giá tiêu dùng nhăh ng lâu dài và t i t nh t trên r i ro tín
d ng cho h th ng Ngân hàng Trung Qu c
Nhìn chung có nhi uăph ngăphápăđưăđ c s d ng trong quá kh đ ki m tra nh
h ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i r i ro tín d ng c a Ngân hàng ăPh ngăphápăđ c s d ng ph bi n nh t t iăcácăn c IMF là FSAPs ki m tra v đ nh y
c a m t y u t ăPh ngăphápănƠyăđánhăgiáăm căđ tácăđ ngăđ n b ngăcơnăđ i c a Ngân hàng khi có m t y u t thayăđ iăđángăk , ch ng h nănh ăt giá h iăđoáiăho c chính sách lãi su t Tuy nhiên, vi c ki m tra này không cho th y s t ngătácăgi a các y u t kinh t v ămô theo k ch b n ch ng h nănh ăcácătácăđ ng c a nh ng thay
đ i lãi su tăđ i v i ho tăđ ng th c t trên danh m c cho vay c a Ngân hàng Các
k ch b n có th đ c phát tri n thông qua m t s ph ngăpháp,ătrongăđóăcóăm t cách ti p c n là s d ng mô hình c u trúc kinh t v ămô.ăPh ngăphápănƠyăđưăđ c
th c hi n t i m t s n c phát tri n FSAPs IMF
Trang 32B ng 1.1 K t qu th c nghi m v tácăđ ng c a các y u t kinh t v ămôăđ i v i
r i ro tín d ng c a h th ng Ngân hàng 1
Tác gi GDP T l
th t nghi p
L m phát
Ch s giá b t
đ ng s n
Ch s
ch ng khoán
Hoggarth, Sorensen, Zicchino X X X X X X X
Nh v y, nh ng nghiên c u th c nghi m trên th gi i cho th y t c đ t ng tr ng
GDP, t l l m phát, ch s ch ng khoán, ch s giá b t đ ng s n, , t giá, lãi su t
nh h ng r i ro tín d ng c a Ngân hàng Tuy nhiên, tác đ ng c a các nhân t này
không gi ng nhau các qu c gia ng th i, các tác gi đã d báo đ c m c đ
t n th ng tín d ng c a Ngân hàng d i nh h ng c a các y u t kinh t v mô
1.4 Ph ngăphápăth căhi năđoăl ngătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkinhăt ăviămôă
đ iăv iăr iăroătínăd ngăngơnăhƠng
Trong lu năv nănƠy,ătácăgi s d ngăph ngăphápăVARă(t ngăt nh ăph ngăphápăđoăl òngătácăđ ng các y u t kinh t viămôăđ i v i r i ro tín d ng ngân hàng Trung
Qu c c a Rongjie Tian và Jiawen Yang )
MôăhìnhăVARăđ căđ xu t b i Christopher Albert Chris Sims, m t nhà khoa h c kinh t ng i M đưăđ căđ c trao gi i Nobel Kinh t n mă2011ăcùngăThomasăJ.ăSargent Mô hình này giúp nh n di n và gi i thích cácătácăđ ng kinh t trong d li u
l ch s , và giúp phân tích xem nh ng tácăđ ng y d n d n nhăh ng ra sao t i các
1 ăXălƠăcóătácăđ ng c a y u t kinh t v ămôăđ i v i r i ro tín d ng
Trang 33bi n s v ă môă khác.ă óă c ngă lƠă n n t ng cho vi c ban hành chính sách kinh t
Ph ngăphápănƠyăđ c th c hi n g măbaăb c:
u tiên, phân tích d báo các bi n s v ămôăs d ng mô hình vector t h i quy (môăhìnhăVAR).ă ơyălƠăm tămôăhìnhăt ngăđ iăđ năgi n s d ng d li u chu i th i gian,ătheoăđóăcácăgiáătr quanăsátătr căđóăđ cădùngăđ điăt i d báo chính xác nh t
có th
Th hai, t ăk tăqu ăh iăquyăc aămôăhìnhăVARătaă căl ngăph nă ngăxungăl căn ă
x uăđ iăv iăcácăbi năkinhăt ăv ămô.ăPhơnătíchănƠyăminhăh aă nhăh ngănh ngătácă
đ ngăc aăm tăbi năn iăsinhălênăcácăbi năn iăsinhăkhác Phơnătíchăắph n ng xung
l c”ăgiúpăchúngătaăhi u thêm v kinh t v ămôăvƠăđưăcóănh ng nhăh ng to l n t i
vi c thi hành chính sách ti n t
Th ba, phơnătíchăk chăb nătheoăph ngăphápămôăph ngăMonteăCarlo Tácăgi ăs ăthi tăk ăm tăs ă k chăb năc aăcácăbi năs ăkinhăt ăv ămô nh m đoăl ng tácăđ ng c a các y u t kinh t viămôăđ i v i r i ro tín d ng ngân hàng Vi căthi tăk ăcácăk chă
b nătheoăm tăs ănguyênăt c uătiên,ăđóălƠăăkh ăn ngăcóăth ăx yăraăkhiănh ngăthayă
đ iătrongăcácăbi năs ăkinhăt ăv ămôăs ăx yăra Th ăhai,ăk chăb năđ căchoălƠătìnhă
hu ngă b tă th ng,ă ngo iă l ,ă hi mă khiă xu tă hi n Th ă ba,ă n uă m tă trongă cácă tìnhă
hu ngăx yăra,ănóăcóăth ămangăl iăr iăroătínăd ngăcaoăchoăcácăngơnăhƠngăth ngăm iă
Vi tăNam,ăđi uăđóăd năđ năt năth tătínăd ngăr tăl năđ iăv iăh T tăc ăcácăk chăb nă
đ uăđưăthi tăk ănghiêmătr ngăh nănh ngăgìăth căs ăx yăraătrongăcácăcu căkh ngă
ho ngătƠiăchínhătr c Cu iăcùng,ăcácăbi năs ăkinhăt ăv ămôătrongăm iăk chăb nălƠă
m tăchu iăcácătácăđ ng v iăxuăh ngăngƠyăcƠngăx uăđi Nh ngătìnhăhu ngănƠyăcóă
th ăx yăraătrongăth ăgi iăth c,ăvìăcácăchínhăsáchăkíchăthíchăkinhăt ăcóăth ăkhôngăcóă
hi uăqu ăngayăl păt căng năch năcu căkh ngăho ng
Trang 34K T LU NăCH NGă1
R iăroătínăd ngătrongăho tăđ ngăNgân hàng lƠăkh ăn ngăx yăraăt năth tătrongăho tă
đ ngăNgân hàng doăkháchăhƠngăkhôngăth căhi năho căkhôngăcóăkh ăn ngăth căhi năngh aăv ăc aămìnhătheoăcamăk t R i ro tín d ngătácăđ ng nghiêm tr ngăđ n h u h t các giao dchătƠiăchínhăvƠălƠănguyăc ăđángăk nh tăđ i v i các Ngân hàng , th m chí trong nh ng tình hu ng x u nh t có th d năđ n phá s n Ngân hàng và gây ra cu c
kh ng ho ng cho c n n kinh t Doăđó,ăthôngăquaăvi c tìm hi u, phân lo i, nh n
d ng r i ro tín d ng s giúp h th ng Ngân hàng tránh nh ng t n th t n ng n do
nh ng r i ro trong ho tăđ ng tín d ng Có r t nhi u y u t tácăđ ngăđ n r i ro tín
d ng c a Ngân hàng nh ngăd a trên nh ng nghiên c u th c nghi m stress test trên
th gi i, tácăđ ng ch y u đ n t các y u t kinh t v ămôănh ăt căđ t ngătr ng GDP, t l l m phát, ch s ch ng khoán, ch s giá b tăđ ng s n, t giá, lãi su tầ
Trang 35CH NGă2: TH CăTR NGăR IăROăTệNăD NGăC AăH ăTH NGăNGỂNă HĨNGă TH NGă M Iă VI Tă NAMă VÀ TỄCă NGă C Aă CỄCă Y Uă T ă KINHăT ăV ăMỌă NăR IăROăTệNăD NGă
2.1 Th cătr ngăkinhăt ăv ămôăVi tăNamătrongăgiaiăđo nă2004ăậ 2013
2.1.1 T căđ ăt ngătr ngăGDP
T n mă2004-2008, vi c ti p t căkiênătrìăđ ng l iăđ i m i v i nhi u c i cách m nh
m ,ăđ c bi t là s raăđ i Lu t Doanh nghi păđưăgi i phóng ngu n l c d i dào trong khu v c dân doanh GDP liên t căt ngăquaă cácăn măvƠăđ tă8,5%ă n mă2007,ăth t nghi p gi m xu ng ch còn 2.15%.ăTuyănhiên,ăđ đ tăđ c k t qu đó,ătrongăgiaiă
đo n 2004-2007 cung ti năc ngăt ngăcaoătrungăbìnhă25%/n m,ătínăd ng n iăđ aăt ngătrênă35%/n măvƠăđ t m c cao nh t th gi iălƠă53%ătrongăn mă2007
Bên c nhăđó,ăkh ng ho ng kinh t - tài chính th gi iăc ngălƠăm t tác đ ng m nh t bênăngoƠiăđưăc ngăh ngăvƠănhanhăchóngăđ aăn c ta vào pha suy thoái c a chu k
T ngătr ng GDP gi m xu ng ch cònă5.03%ăn mă2012, m căt ngătr ng th p nh t
so v iă12ăn mătr căđóă.ă i u này làm xu t hi n tâm lý lo l ng trong dân chúng và
c các nhà ho chăđ nh v s b păbênhăvƠăd ngănh ăcóăm tăắc năl ăb t n”ătrongă
t ngătr ng kinh t Vi tăNamătrongăgiaiăđo n ti p theo B i tình tr ng hàng ch c ngàn doanh nghi p phá s n, t n kho l n,ă đ c bi t t n kho b tă đ ng s n, n x u NgơnăhƠngăth ngăm i l n,ăđ uăt ăcôngădƠnătr i và kém hi u qu đangăch măđ c
kh c ph c, thu ngân sách có nguy c ăb thu h p
B ng 2.1 T căđ ăt ngătr ngăGDP Vi tăNamăgiaiăđo n 2004 - 2013
GDP(%) 7,70 8,40 8,20 8,48 6,31 5,32 6,78 5,89 5,03 5,13
(Ngu n: T ng c c th ng kê)
Trang 36Theo s li u t T ng c c Th ng kê, T căđ t ngăt ng s n ph mătrongăn c (GDP)
đ t m c cao trong nh ngăn mă2004- 2007,ăsauăđóăgi m m nh t n mă2008ăđ n nay Bình quân th i k 2004-2013,ăt ngătr ng kinh t đ tă6.75%/n m,ătrongăđóăbìnhăquơnăgiaiăđo n 2004-2007ăđ tă8.32%;ăbìnhăquơnăgiaiăđo n 2008-2013ăđ t 5.87% do nhăh ng c a l măphátăt ngăcaoăvƠăsuyăthoáiăkinhăt th gi i
2.1.2 T ăl ăth tănghi p
S li u cho th yăđ co giãn c a t l th t nghi păkémăh nănhi u so v i bi n GDP
ng cong t l th t nghi p khá b ng ph ng và th p.ăTrongăh năm t th p k , t l
th t nghi păđ t m c cao nh tălƠă2.9%ăn mă2009ătrongăkhiăm c th t nh t là 1.99%
n mă 2012.ă Cóă th th y t l th t nghi pă daoă đ ng trong m t ph m vi r t h p, kho ng 0.2% - 0.6% Bên c nhăđó,ăt l th t nghi p Vi t Nam r t th p, trung bình kho ngă2.33%,ăđ c xem là con s đángăm ă c c a r t nhi uăn c trên th gi i,
đ c bi tălƠăcácăn căđangăg p kh ng ho ng là châu Âu và M
2.1.3 L măphát
Hi nănay,ăVi tăNamăđangăt ngăb căđ iăphóăv iăr iăroăl măphátăngƠyăcƠngăgiaăt ng.ăChúngătaăcóăth ăth yăr ngăconăs ăl măphátăc aăn mă2008ăr tăcao,ălênăđ nă23.12%,ăăđóălƠăn măVi tăNamăcóănhi uăbi năđ ngănh t,ăn mă2009ăvƠă2010ăVi tăNamăđ căghiănh nălƠăki măch ăl măphátăkháăch t,ătuyănhiênăđ năn mă2011ăl măphátăv năt ngăvƠălƠă18.68%.ăN mă2011ălƠăth iăđi măh iăt ăvƠăbùngăn ănhi uăs căépăl măphátăch
y uăt ănguyênănhơnătrongăn c,ătr căh tălƠătácăđ ngăt ăđ ătr ăc aăgiaiăđo năth că
hi năcungătínăd ngăvƠăti năt ăm ăr ngătr căđó,ăc ngănh ăt ăs ăđi uăch nhăt ăgiáăvƠă
Trang 37giáăm tăs ăm tăhƠngănh yăc m,ănh ăgiáăx ngăd u,ăđi n,ăđ ngăth iăđ cănhơnăb iăb iă
nh ngă nhăh ng c a giáăvƠngăth ăgi iăliênăti păl pănh ngăk ăl căm i.ăN mă2012ăvƠă2013,ăl măphátătuyăgi măch ăcònă9.09% và 6.83%, tuy nhiên t ăl ăl măphátă ă
m căth pătrongăđi uăki năn năkinhăt ăđangăkhóăkh n,ăt ngăc uăsuyăgi măquáăm căs ăgơyănh ngăkhóăkh năchoăkinhăt ăv ămô
2.1.4 Ch ăs ăgiáăb tăđ ngăs n
B ng 2.4 Ch s giá b tăđ ng s n (RPI) Vi t Nam t n mă2004ă- 2013
N m 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 RPI
100,00 97,68 100,13 125,98 110,01 106,19 115,38 115,33 106,93 99,86
(Ngu n: Savills) 2
D a vào ch s giá b tăđ ng s n có th nh n th y l ch s phát tri n th tr ng b t
đ ng s n nh ngăn mă2004ăđ n nay có 2 chu k Chu k th nh t t n mă2004-2006
th tr ngăc ngăsuyăgi m trong nh ngăn mă2004-2006 v i uăraăđ i c a m t lo t
v năb n pháp lu tănh ăLu tă tăđai,ăLu t Xây d ng, Lu t Nhà , Ngh đ nh 02 v khuăđôăth m i Theoăs ăli uăth ngăkêăch aăchínhăth căn mă2004 cácăgiaoăd chăv ă
gi mă56%ăvƠăn mă2005ăgi mă78%.ăNh ngăđơyălƠăgiaiăđo nămƠăcácăcôngătyăcóăch că
n ngăkinhădoanhăb tăđ ngăs năraăđ iăm tăcáchăr măr ăvƠănhanhăchóngănh t.ăGiaiă
đo nănƠyăs ăc năh ăđ aăraăbán t ngăkháăm nhăsoăv iăgiaiăđo nătr c.ă
Chu k th hai t cu iăn mă2007ăđ n nay g n li n v i vi c h i nh p c a Vi t Nam vào WTO Vi c Vi t Nam gia nh păWTOăđưăt o ra m t xung l c cho th tr ng b t
đ ng s n thông qua vi c ngu n ti n v n hành vào Vi t Nam Th tr ng bùng n t
2 Ch s c ăs 2004 = 100
Trang 38n a cu iăn mă2006,ăđ c bi t là t tháng 9-12ăn mă2007.ăGiaiăđo nănƠyăc ngăg n liên v i s raăđ i c a m t lo tăv năb n pháp lu tănh ăLu t Kinh doanh b tăđ ng s n
và nh ngăv năb n ti p theo Ch s giá b tăđ ng s năc ngăđ c xem là cao nh t t
n mă2004ăđ n nay
Nguyênă nhơnă lƠă n mă 2007,ă m t s bùng n nh t th i c a dòng ti nă đưă lƠmă th
tr ng phát tri n m nh c v quy mô không gian, c v giá tr ăN mă2008,ăd i tác
đ ng c a kh ng ho ng c a n n kinh t đ uăn m,ăth tr ng b tăđ ng s năđưăđi u
ch nh.ă n cu iăn mă2008,ătácăđ ng c a kh ng ho ng tài chính th gi i có ngu n
g c t trái phi u hóa các kho n th ch p b tă đ ng s nă d i chu nă đưă bu c th
tr ng b tăđ ng s n Vi t Nam ph iăđi u ch nh.ăRPIăn mă2008ă m c 110.01, gi m 15.97 đi m so v i n mă tr c.ă N mă 2009,ă d i nhă h ng c a gói kích c u, th
tr ng b tă đ ng s n không nh ng không thu h p mà còn m r ng c c b ă N mă
2010, vì r t nhi u lý do, th tr ng b tă đ ng s nă t ngă tr ng c c b , nh t là th
tr ng b tăđ ng s n Hà N i.ăDoăđó,ăch s giá b tăđ ng s năn mă2009ăậ 2010 tuy có
gi mănh ngăkhôngăgi m m nhănh ăn mă2008.ăH qu là t n mă2011ăđ n 9 tháng
đ uăn mă2013,ăn n kinh t nói chung, th tr ng b tăđ ng s n nói riêng bu c ph i
đi u ch nhătheoăh ng thu h p, suy gi m Ch s giá b tăđ ng s nătrongăgiaiăđo n t
n mă2011ăđ n tháng 9 n mă2013ăs t gi m nghiêm tr ng,ăh nă15 đi m Hi n nay, tuyăch aărõărƠngănh ngăđangăcóăhaiăxuăh ng trái chi u nhau v v năn c ngoài
M t m t, có m t s lu ng v năn c ngoài v năhƠnhăvƠoăđ mua l i các d án b t
đ ng s nătrongăn c (ch y uălƠăđangăhìnhăthƠnh).ăNg c l i, có m t s d án b t
đ ng s nă (đưă hoƠnă thƠnh)ă cóă xuă h ng chuy n giao cho các doanh nghi p trong
n c Hay nói cách khác, có bi u hi n lu ng v năn c ngoài rút kh i th tr ng b t
đ ng s n Vi t Nam
Có th th y,ăgiaiăđo n 2006-2013 th tr ng b tăđ ng s n ph thu c chính vào s
t ngăgi m c a ngu n ti n t h th ng NgơnăhƠngăth ngăm i Hi nănayăđưăcóăm t
s y u t liênăquanăđ n tài chính b tăđ ng s năđưăđ c hình thành V năđ đ t ra là
v yăđưăđ n lúc th tr ng b tăđ ng s n thoát kh i s ph thu c c a h th ng Ngân hƠngăth ngăm i hayăch a
Trang 39do chính sách th t ch t ti n t c a NHNN, tuy nhiên n a cu iăăn măcùng v iăc ăch cho vay m i, s h tr c a NgơnăhƠngăNhƠăn c v i ngu n v n kh d ng c a h
th ngă t ngă m nh lên, lãi su t trên th tr ng gi m m nh còn 15,78%, th pă h nănhi u so v i l m phát th iă đi m này Tuy nhiên, lãi su t ti p t c bùng n trong
nh ngăn mă2010ăậ 2011 tr c áp l căgiaăt ngăl m phát ti p t căt ngăcao,ăkhóăki m soát N mă2012ăậ 2013, d iătácăđ ng c a hàng lo t chính sách c t gi m lãi su t
c a NHNN, lãi su t xu ng th p và d n năđ nh,ăđ t m c 11.35%
do tín d ng ngo i h iăt ngăm nhăvƠăđ uăn mă2010,ăk v ngăVN ăgi măgiáădoăđưă
Trang 40liên t c b gi m giá trong th i gian v a qua,ăthêmăvƠoăđóălƠăd tr ngo i h i th p và
l m phát cao
Có th th y t giá ch u nhăh ng r t nhi u nhân t trên th tr ng,ătrongăđóăm t
ph n do tín d ng ngo i t c a NgơnăhƠngăth ngăm i và công tác qu n lý cung ti n
c a NgơnăhƠngăNhƠăn c Cho nên s bi năđ ng c a t giá s nhăh ngăđ n ho t
đ ng NgơnăhƠngăth ngăm i vƠăng c l i, ho tăđ ng NgơnăhƠngăth ngăm i nh
h ng r t nhi uăđ n t giá th c
B ng 2.6 T giá h iăđoáiă(ER) Vi t Nam t n mă2004ă- 2013
ER 15.746 15.860 15.994 16.105 16.299 17.061 18.608 20.497 20.828 20.899
(Ngu n: IMF)
i m chính c a kinh t Vi t Nam giai đo n 2004 – 2013 là s t ng tr ng nóng c a
n n kinh t Vi t Nam lên đ n đ nh cao n m 2007 và sau đó r i vào m t cu c i
suy thoái k t n m 2008 đ n nay Nh ng chuy n bi n c a n n kinh t v mô đã nh
2.2 1.ăH ăth ngăNgơnăhƠngăth ngăm i Vi tăNam
NgơnăhƠngăth ngăm i th ngăđ c coi là h tu n hoàn v n c a n n kinh t t ng
qu c gia và toàn c u.ă c bi t trong n n kinh t hi n nay, NgơnăhƠngăth ngăm i là
m t b ph n không th thi uăđ c v i ho tă đ ng ch y u là ti n t , tín d ng và
thanhătoán,ătrongăđóătínăd ng gi vaiătròăđ c bi t M c dù không tr c ti p t o ra c a
c i v t ch t cho n n kinh t , song v iăđ căđi m ho tăđ ng riêng có c a mình ngành