Nguyên nhân ..... NHTW thông qua CSTT n.
Trang 2Thành ph H Chí Minh, tháng 9 n m 2013
Trang 3hàng, Khoa Ngân hàng, khóa K21, t i tr ng i H c Kinh T TP H Chí Minh Tôi xin cam đoan:
Công trình nghiên c u này do chính tôi th c hi n
Các s li u trong lu n v n là hoàn toàn trung th c
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v k t qu nghiên c u trong Lu n v n t t nghi p c a mình
H c viên
V Th Bích Hi u
Trang 4Trang Trang bìa ph
L i cam đoan
M c l c
Danh m c các kỦ hi u, ch vi t t t
Danh m c b ng, bi u
Danh m c các hình v , đ th
L I M U
1.LỦ do ch n đ tƠi ……… 1
2 M c tiêu nghiên c u 2
3 Ph m vi nghiên c u 2
4 Ph ng pháp nghiên c u 2
5 K t c u đ tƠi 2
CH NG 1: C S Lụ LU N V S TRUY N D N C A CHệNH SÁCH TI N T QUA HO T NG TệN D NG C A CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I 1.1 T ng quan v chính sách ti n t .4
1.1.1 Khái ni m………4
1.1.2 Các m c tiêu c a chính sách ti n t ……….4
1.1.3 Công c chính sách ti n t ……… 9
1.2 S truy n d n c a chính sách ti n t thông qua ho t đ ng tín d ng c a các ngơn hƠng th ng m i trong n n kinh t 13
1.2.1 Khái ni m s truy n d n c a CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng th ng m i ………13
1.2.2 i u ki n đ th c hi n s truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM………13
Trang 51.2.3 T ng quan nghiên c u tr c đây v s truy n d n CSTT thông qua ho t
đ ng tín d ng c a các NHTM………14
K t lu n ch ng 1……… 16
CH NG 2: TH C TR NG S TRUY N D N CHệNH SÁCH TI N T THÔNG QUA HO T NG TệN D NG C A CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I VI T NAM 2.1 T ng quan v chính sách ti n t vƠ ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam 17
2.1.1 Chính sách ti n t Vi t Nam 17
2.1.1.1 M c tiêu chính sách ti n t 17
2.1.1.2 Các công c th c hi n chính sách ti n t 18
2.1.2 Ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam 19
2.1.2.1 T c đ t ng tr ng tín d ng 19
2.1.2.2 Th ph n tín d ng c a các nhóm NHTM 21
2.1.2.4 N x u 21
2.2 Th c tr ng s truy n d n chính sách ti n t thông qua ho t đ ng tín d ng c a các ngơn hƠng th ng m i Vi t Nam ……… 24
2.2.1 S truy n d n chính sách ti n t thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam t n m 2006 đ n quý 2/ 2008……… 24
2.2.1.1 B i c nh kinh t Vi t Nam t n m 2006 đ n quý 2/2008 ……24
2.2.1.2 S truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam t n m 2006 đ n quý 2/2008……… 25
2.2.2 S truy n d n chính sách ti n t thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam t quý 3/2008 đ n cu i n m 2009……… 37
2.2.2.1 B i c nh kinh t Vi t Nam t quý 3/2008 đ n cu i n m 2009 37
2.2.2.2 S truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam t quý 3/2008 đ n cu i n m 2009………38
2.2.3 S truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam t n m 2010 đ n cu i n m 2012 ………48
2.2.3.1 B i c nh kinh t Vi t Nam t n m 2010 đ n cu i 2012…….48 2.3.2 S truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các
Trang 62.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c 58
2.3.2 Nh ng h n ch 59
2.3.3 Nguyên nhân 60
K t lu n ch ng 2……… 63
CH NG 3: GI I PHÁP XU T I V I S TRUY N D N CHệNH SÁCH TI N T THÔNG QUA HOAT NG TệN D NG C A CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I VI T NAM 3.1 nh h ng m c tiêu chính sách ti n t ………65
3.2 Các ki n ngh đ i v i NHNN trong vi c th c hi n truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng NHTM 65
3.2.1 Xác đ nh m c tiêu c a CSTT và th c hi n các công c c a CSTT linh ho t 65
3.2.2 Hoàn thi n c ch qu n lý tín d ng ngân hàng c a NHNN, nâng cao hi u qu đi u hành chính sách tín d ng ………67
3.2.3 T ng c ng công tác qu n lý, ki m tra v i ho t đ ng tín d ng NHTM….68 3.3 Các gi i pháp đ xu t đ i v i NHTM trong vi c th c hi n truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng NHTM 69
3.3.1 Bi n pháp ng n ng a r i ro tín d ng………70
3.3.2 Bi n pháp x lý n t n đ ng……….72
K t lu n ch ng 3……… 74
K T LU N 75 TƠi li u tham kh o
Ph l c
Trang 10B ng 2.1: Th ph n tín d ng c a các nhóm NHTM
B ng 2.2: T l DTBB c a NHNN t n m 2006 đ n đ u n m 2008
B ng 2.3: T ng doanh s trúng th u OMO qua các n m
B ng 2.4: Biên đ t giá t n m 2006 đ n quý 2/2008
Trang 11L I M U 1.1 LỦ do ch n đ tài
Chính sách ti n t đ c xem là m t công c chính sách quan tr ng
nh m tác đ ng đ n n n kinh t đ đ t đ c các m c tiêu nh n đ nh kinh t v
mô và ki m soát giá c Tác đ ng c a chính sách ti n t luôn đ c th hi n rõ nét và có uy l c t i n n kinh t nói chung và th tr ng tài chính nói riêng so
v i nhi u chính sách kinh t v mô khác trong su t quá trình v n hành c a n n kinh t , đ c bi t là trong ng n h n, thông qua các ch tiêu ti n t nh : cung ti n M2, tín d ng, lãi su t và t giá h i đoái, mà m c tiêu cu i cùng c a công tác
n n kinh t , đ c bi t là khu v c s n xu t Trên th c t , các NHTW nhi u n c
đã ti n hành phân tích và đánh giá s truy n d n ti n t c a n c mình
thông qua các nghiên c u đ nh l ng, t đó đ ra các gi i pháp h n ch các tác đ ng tiêu c c, nâng cao hi u qu th c thi CSTT, c ng nh t n d ng các c
h i trong quá trình h i nh p và t do hóa th tr ng tài chính
i v i Vi t Nam, trong đi u ki n th tr ng tài chính ch a phát tri n
đ y đ : th tr ng ti n t ch a t o đ c ti n đ cho s phát tri n n ng đ ng;
và th tr ng v n c ng ch a ph i là kênh phân b v n đa d ng và hi u qu c a
n n kinh t , thì kênh tín d ng ngân hàng th c s đã tr thành kênh truy n d n tác
đ ng CSTT quan tr ng và ph bi n Xu t phát t đó, em xin ch n đ tài “S
truy n d n c a chính sách ti n t thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam” làm đ tài nghiên c u
Trang 121.2 M c tiêu nghiên c u
Lu n v n có các m c tiêu là nghiên c u sau:
Nghiên c u nh ng v n đ c b n v s truy n d n c a CSTT thông qua
Lu n v n s d ng ph ng pháp th ng kê, phân tích, t ng h p đ phân
tích và đánhh giá s truy n d n c a chính sách ti n t thông qua ho t đ ng tín
d ng c a các ngân hàng th ng m i, t đó nh m xem xét khuôn kh chính sách
ti n t c a m t n n kinh t th tr ng v i đ m nh nh Vi t Nam trong th i gian t khi h i nh p WTO (2006) đ n n m 2012
1.5 K t c u đ tài: tài nghiên c u bao g m 3 ch ng sau:
Ch ng 1: C s lý lu n v s truy n d n c a CSTT thông qua ho t đ ng tín
d ng c a các ngân hàng th ng m i
Ch ng 2: Th c tr ng truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các
Trang 13NHTM Vi t Nam
Ch ng 3: Gi i pháp hoàn thi n s truy n d n c a CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam
Trang 14CH NG 1: C S Lụ LU N V S TRUY N D N C A CHệNH SÁCH TI N T THÔNG QUA HO T NG TệN D NG C A CÁC
n đ nh giá tr đ ng ti n
n đ nh giá tr đ ng ti n, đ c coi là m c tiêu c th nh t, rõ ràng nh t
mà b t k m t lo i CSTT nào c ng ph i h ng đ n NHTW thông qua CSTT n
Trang 15đ nh giá tr đ ng ti n c a n c mình, làm cho đ ng ti n đó ch p hành các ch c
n ng c a ti n t m t cách bình th ng, qua đó phát huy vai trò tích c c c a ti n t
đ i v i n n kinh t -xã h i S n đ nh đ ng ti n qu c gia th hi n nhi u khía
c nh nh :
Giá c n i đ a không t ng, gi m đ t bi n v i t l l n Giá c n đ nh th
hi n qua ch s giá hàng tiêu dùng - CPI và ch s giá s n xu t- PPI, nh ng ph
bi n là s d ng CPI đ đánh giá m c đ n đ nh giá c N u CPI t ng bình quân hàng n m kho ng d i 10% thì đ c coi là n đ nh
Th tr ng phát tri n n đ nh và đ ng đ u trên ph m vi c n c, t o đi u
ki n giao l u trao đ i hàng hoá d ch v thu n l i gi a các vùng, các khu v c trong n c
T giá h i đoái gi a đ ng ti n qu c gia và các ngo i t đ c n đ nh
N u t giá n đ nh, có ngh a là n đ nh đ ng ti n qu c gia trên bình di n qu c t
ây c ng là đi u ki n quan tr ng đ th c đ y m i quan h ngo i th ng và các quan h khác gi a các n c phát tri n
n đ nh và thúc đ y t ng tr ng kinh t
n đ nh và thúc đ y t ng tr ng kinh t s có ý ngh a r t quan tr ng, vì
m t lý do r t đ n gi n là n u n n kinh t n đ nh và phát tri n không ng ng s
làm cho n n kinh t ngày càng l n m nh mà còn kéo theo và gi i quy t hàng lo t
v n đ c a đ t n c v giáo d c, an ninh qu c phòng, v y t , v n hoá…
M t n n kinh t n đ nh và phát tri n b n v ng s là cái g c, cái n n t ng
c a dân giàu n c m nh Không gi i quy t đ c bài toán kinh t , thì hàng lo t
Trang 16quy t v n đ th t nghi p và s phân hoá giàu nghèo trong n n kinh t M t xã
h i phát tri n, m t xã h i v n minh ph i là m t xã h i không có s phân hoá giàu nghèo quá l n, không có tình tr ng th t nghi p cao, n u xét theo khía c nh kinh t
và vi c làm N u chính sách h p lý (CSTT, chính sách lao đ ng ti n l ng,
chính sách tài khoá…) s khai thác t t đ c ngu n lao đ ng có ti m n ng l n,
lúc này không d ng l i ch t o vi c làm mà còn gi m gánh n ng cho Nhà n c
và xã h i, là đi u ki n đ n đ nh tr t t xã h i và thúc đ y kinh t phát tri n
2.1.2.2 M c tiêu trung gian
M c tiêu trung gian c a CSTT là nh ng bi n s ti n t mà có th đo
l ng đ c, NHTW có th ki m soát đ c và ph i có tác đ ng d báo đ c m c tiêu cu i cùng i u đó có ngh a là bi n s ti n t đó ph i có m i liên h v i m c tiêu ho t đ ng và có th tác đ ng t i m c tiêu cu i cùng c a CSTT (Mishkin,
1992)
Ngân hàng th gi i qua đúc k t kinh nghiêm c a các n c đã chia m c tiêu trung gian thành ba lo i sau:
T ng l ng ti n
Khuôn kh lý thuy t cho vi c th c hi n m c tiêu trung gian là kh i
l ng ti n là lý thuy t s l ng ti n th c hi n đ c m c tiêu này NHTW
ph i th c hi n các b c sau: (i) đ t m c tiêu cu i cùng v l m phát trong t ng
th i k nh t đ nh; (ii) c tính m c t ng c a s n l ng th c t ; (iii) d báo t c
Trang 17Do v y, đ i v i nh ng n c này c n ph i d báo c u ti n đ đ a ra con s chính sách v kh i l ng cung ng ti n t t ng thêm
T giá
V i m c tiêu trung gian là t giá thì m c tiêu c a CSTT c a n c l a
ch n m c tiêu ph thu c vào CSTT c a n c neo t giá M c tiêu t giá tránh đ c nh ng bi n đ ng ng n h n v lãi su t và s n l ng do nh ng bi n
đ ng khó l ng v nhu c u ti n t n u nh ch n m c tiêu trung gian là t ng
l ng ti n Th c hi n m c tiêu t giá có u đi m là r t minh b ch và n u n c neo t giá có l m phát th p thì v c b n n c b neo t giá c ng có l m phát
th p vì sau m t th i gian đi u ch nh giá c n c b neo t giá s sát v i n c neo t giá
Tuy nhiên, khi đ t m c tiêu trung gian là t giá c ng có nh ng b t l i so
v i m c tiêu là t ng l ng ti n trong tr ng h p có nh ng thay đ i ng c chi u c a th tr ng đ i v i n n kinh t nh đi u ki n th ng m i x u đi, n ng
su t th p, m t th tr ng xu t kh u, khi đó c đ nh t giá có liên quan t i vi c
c đ nh m t giá c t ng đ i thì không th ng n ch n nh ng cú s c th c đ i
v i n n kinh t do b chi ph i c a s c ép phá giá, s n l ng th c t s gi m (ít
nh t trong ng n h n) n u ti n l ng và giá c trong n c là không hoàn toàn linh ho t
Lãi su t th tr ng
NHTW đi u hành CSTT h ng lãi su t th tr ng theo lãi su t m c tiêu
L a ch n lãi su t là m c tiêu trung gian đ ng ngh a v i vi c h n ch tác đ ng
c a m c c u ti n ho c cung ti n đ n t ng c u c a n n kinh t i u này có ngh a là khi NHTW đã l a ch n m c tiêu trung gian là lãi su t th tr ng thì không th đ ng th i ch n t ng kh i l ng ti n là m c tiêu trung gian
Th c ti n cho th y NHTW có th n đ nh đ c lãi su t danh ngh a trên
th tr ng thông qua vi c xác đ nh giá tín phi u kho b c trên th tr ng m nh ng
vi c xác đ nh lãi su t th c t là r t khó đo l ng vì nó ph thu c vào t l l m
Trang 18phát d tín Tuy nhiên v i nh ng n c có t do hoá tài chính thì m c tiêu lãi
Trong tr ng h p NHTW ch n m c tiêu ho t đ ng là lãi su t thì NHTW là
ng i ki m soát lãi su t ng n h n trên th tr ng liên ngân hàng NHTW thông qua công c CSTT có th ki m soát tr c t p lãi su t này Vi c quy đ nh lãi su t
tr n, lãi su t sàn c a NHTW trên th tr ng liên ngân hàng nh m t o hành lang dao đ ng cho lãi su t ng n h n trên th tr ng theo m c mong mu n c a NHTW, thông qua s tác đ ng c a công c CSTT nh nghiêp v th tr ng m …Trong
tr ng h p vi c ch đ o CSTT h u h t thông qua s can thi p c a NHTW trên th
tr ng ngo i h i h n là vi c đi u ch nh lãi su t thì t giá đ c xem là m c tiêu
ho t đ ng
N u m c tiêu ho t đ ng là kh i l ng ti n c s (MB) thì NHTW ph i d báo kh i l ng ti n c s c n t ng thêm thông qua các công c c a CSTT ki m soát tr c ti p kh i l ng ti n đó
M c tiêu ho t đ ng là kh i l ng ti n c s đ c áp d ng trong đi u ki n
th tr ng ti n t ch a phát tri n, kém hi u qu , kh n ng c nh tranh gi a các ngân hàng th p, nh t là trong tình h ng n n kinh t có l m phát m c cao Tuy nhiên,
đ m c tiêu đó có hi u qu thì m t đi u ki n không th thi u là c u ti n và h s
t o ti n ph i có liên h ch t ch v i nhau và ph i g n v i m c tiêu trung gian là
t ng ph ng ti n thanh toán ho c t ng tín d ng c a n n kinh t
Trang 19Thông qua ho t đ ng t o ti n, t ti n c s (g m ti n m t l u thông ngoài
h th ng ngân hàng c ng v i ti n m t d tr trong h th ng ngân hàng), các NHTM t o ra m t l ng cung ti n l n h n nhi u so v i ti n c s T l gi a cung
ti n v i ti n c s chính là s nhân ti n và đ c tính toán theo công th c sau:
đ i s nhân ti n đ đi u ti t cung ti n v i m t ti n c s b t k u đi m c a
công c này là giúp NHTW ch đ ng trong vi c đi u ch nh l ng ti n cung ng; ngoài ra, tác đ ng c a công c này c ng r t m nh (ch c n thay đ i m t
Trang 20lãi su t chi t kh u và h n m c cho vay chi t kh u (c a s chi t kh u)
Khi NHTW t ng (gi m) lãi su t chi t kh u s h n ch (khuy n khích)
vi c các NHTW làm cho kh n ng cho vay c a các NHTM gi m (t ng) t đó làm cho m c cung ti n trong n n kinh t gi m (t ng) M t khác, khi NHTW mu n
h n ch NHTM vay chi t kh u thì NHTW s th c hi n khép c a s chi t kh u
l i Ngoài ra, các n c có th tr ng ch a phát tri n (th ng phi u ch a ph
bi n đ có th làm công c chi t kh u) thì NHTW còn th c hi n nghi p v này thông qua vi c cho vay tái c p v n ng n h n đ i v i các NHTM
u đi m c a công c chi t kh u là giúp các NHTW th c hi n vai trò là
ng i cho vay cu i cùng đ i v i các NHTM khi các NHTM g p khó kh n trong thanh toán T đó, giúp NHTW có th ki m soát đ c ho t đ ng tín d ng c a các NHTM đ ng th i có th tác đ ng t i vi c đi u ch nh c c u đ u t đ i v i
n n kinh t thông qua u đãi tín d ng vào các l nh v c c th Tuy nhiên, hi u
qu c a công c này còn ph thu c vào ho t đ ng cho vay c a các NHTM, m t khác, m c lãi su t chi t kh u có th làm méo mó, sai l ch thông tin v cung c u
NHTW ki m soát lãi su t th tr ng b ng cách quy đ nh các lo i lãi su t
nh : lãi su t ti n g i và lãi su t cho vay theo t ng k h n; ho c sàn lãi su t ti n
g i và tr n lãi su t cho vay đ t o nên khung lãi su t gi i h n; ho c công b lãi
su t c b n c ng v i biên đ giao d ch…Qua đó, giúp cho NHTW th c hi n
qu n lý l ng ti n cung ng theo m c tiêu c a t ng th i k , đi u này phù h p
v i các qu c gia khi ch a có đi u ki n đ phát huy tác d ng c a các công c gián
Trang 21ti p Tuy nhiên, vi c ki m soát lãi su t d làm m t đi tính khách quan c a lãi su t trong n n kinh t vì th c ch t lãi su t là “giá c ” c a v n do v y nó ph i đ c hình thành t chính quan h cung c u v v n trong n n kinh t
óng vai trò là công c quan tr ng c a CSTT, lãi su t n u đ c s d ng đúng đ n và phù h p v i đi u ki n, tình hình kinh t trong t ng th i k nh t đ nh
s có tác d ng tr c ti p đ n ki m soát l m phát, kích thích ti t ki m và đ u t phát tri n, c ng nh nh h ng đ n nh ng thay đ i c a t giá h i đoái trong m i quan h v i cán cân thanh toán Ng c l i, n u s d ng lãi su t c ng nh c không phù h p v i đi u ki n th c t c a n n kinh t , lãi su t tr thành v t c n kìm hãm, trói bu c n n kinh t (Mishkin, 1992)
2.1.3.4 Th tr ng m
Nghi p v th tr ng m là nh ng ho t đ ng mua bán ch ng khoán c a NHTW v i các đ i tác đ c l a ch n trên th tr ng ti n t , nh h ng đ n kh i
l ng d tr c a các NHTM, t đó tác đ ng tr c ti p đ n kh n ng cung ng tín
d ng c a các NHTM và gián ti p đ n lãi su t th tr ng nh m đi u ti t m c cung
ti n thông qua nh ng nh h ng v m t l ng và giá
Khi NHTW mua (bán) ch ng khoán thì s làm cho c s ti n t t ng (gi m), d tr c a các NHTM t ng (gi m), làm t ng (gi m) kh n ng kh n ng cung ng tín d ng c a các NHTM Bên c nh đó, vi c NHTW mua (bán) ch ng khoán ra th tr ng m s làm gi m (t ng) cung ch ng khoán, trong đi u ki n các nhân t khác không đ i, giá ch ng khoán này s t t ng (gi m) Và do v y, lãi su t ch ng khoán gi m (t ng) lên, d n đ n các NHTM s gi m (t ng) lãi su t ngân hàng, kích thích doanh nghi p đi vay, kh i ti n t t ng lên ho c gián ti p
th t ch t thêm kh i ti n t
V i cách v n hành nh trên, nghi p v th tr ng m đ c coi là m t công c r t n ng đ ng, hi u qu , chính xác c a CSTT vì kh i l ng ch ng khoán mua (bán) t l v i qui mô l ng ti n cung ng c n đi u ch nh,ít t n kém v chi phí, d đ o ng c tình th Tuy v y, vì đ c th c hi n thông qua quan h trao
Trang 22đ i nên nó còn ph thu c vào các ch th khác tham gia trên th tr ng, do đó,
đ công c này hi u qu thì c n ph i có s phát tri n đ ng b c a th tr ng ti n
t , th tr ng v n (Mishkin, 1992)
2.1.3.5 T giá h i đoái
T giá h i đoái là t ng quan s c mua gi a đ ng n i t và đ ng ngo i t
Nó v a ph n ánh s c mua c a đ ng n i t , v a là bi u hiên quan h cung c u ngo i h i S bi n đ ng c a t giá h i đoái có tác đ ng m nh m đ n m i ho t
đ ng kinh t , t ho t đ ng xu t nh p kh u đ n s n xu t kinh doanh và tiêu dùng trong n c qua bi n đ i c a giá c hàng hoá Do v y, t giá h i đoái là m t công
c đ NHTW th c thi CSTT c a mình Tuy nhiên, khi v n d ng công c này, NHTW không đ y t giá lên cao hay kéo t giá xu ng th p mà là n đ nh t giá
m c phù h p v i đ c đi m, đi u ki n th c t c a qu c gia trong t ng giai đo n Khi v n hành t giá h i đoái, NHTW có th n đ nh t giá c đ nh, ho c
th n i t giá theo quan h cung-c u ngo i t trên th tr ng ngo i h i Các lo i
t giá nh : t giá c đ nh, t giá th n i hoàn toàn, t giá th n i có s qu n lý
c a Nhà n c Bi n pháp ch y u mà các NHTW th ng dùng đ can thi p vào
cung-c u ngo i t là s d ng d tr ngo i h i và qu bình n h i đoái C th , khi t giá h i đoái t ng cao, NHTW tung ngo i t ra bán, làm cho cung ngo i t trên th tr ng t ng lên, trong đi u ki n các y u t khác không đ i, thì t giá s
t t gi m xu ng Ng c l i, khi t giá h i đoái gi m, NHTW hút ngo i t v
b ng cách mua vào, trong khi các y u t khác v n không đ i thì t giá s d n
t ng lên áp d ng bi n pháp này hi u qu , đòi h i qu c gia ph i có kh i l ng
Trang 232.2 S TRUY N D N C A CHệNH SÁCH TI N T THÔNG QUA
t ng d tr ngân hàng và ti n g i ngân hàng, ngu n v n c p tín d ng t ng, d n
đ n đ u t t ng
Hàm ý quan tr ng c a quan đi m v s truy n d n c a CSTT thông qua
ho t đ ng tín d ng c a các NHTM là CSTT có nh h ng t i các cá nhân, doanh nghi p nh ph thu c nhi u vào các kho n vay ngân hàng h n là các doanh nghi p l n có kh n ng huy đ ng v n tr c ti p t th tr ng b ng cách phát hành
c phi u và trái phi u
2.2.2 i u ki n đ th c hi n s truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín
d ng c a các NHTM
Th nh t, h th ng ngân hàng hai c p: Là h th ng bao g m hai c p đ
ngân hàng: NHTW và ngân hàng trung gian NHTW gi ch c n ng đ c quy n phát hành ti n và qu n lý h th ng ti n t và đi u ti t toàn b h th ng ngân hàng
Trang 24v i m c tiêu phi l i nhu n là ch y u Ngân hàng trung gian gi ch c n ng trung gian tín d ng, làm c u n i gi a các ch th khác trong xã h i Ngân hàng trung gian bao g m các lo i: NHTM, ngân hàng đ u t , ngân hàng phát tri n, ngân hàng chính sách… V i h th ng ngân hàng hai c p, CSTT c a NHTW đ c truy n d n đ n n n kinh t thông qua các ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng
trung gian, c th là các NHTM
Th hai, tín d ng NHTM đóng vai trò quan tr ng c a n n kinh t : khi tín
d ng NHTM chi m th ph n tín d ng l n, n n kinh t s có nh ng ph n ng tích
c c v i nh ng thay đ i c a CSTT tác đ ng t i ho t đ ng tín d ng NHTM; hay
nói cách khác, s truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM
s kém hi u qu n u th tr ng tài chính phát tri n: n n kinh t có th ti p c n nhi u ngu n v n khác nhau trên th tr ng m t cách d dàng (phát hành trái phi u, c phi u, tín d ng th ng m i…) khi đó, nh ng thay đ i c a CSTT nh m thay đ i ti n g i c a NHTM, t đó tác đ ng đ n ngu n v n c p tín d ng cho n n kinh t s không còn tác d ng ho c tác d ng r t ít (Bernanke và Blinder (1988);
Bernanke và Gertler (1995); Farinha và Marques (2001))
Th ba, ngu n v n c p tín d ng c a NHTM ph thu c nhi u vào nh ng thay đ i c a CSTT: các NHTM bu c ph i c t gi m ngu n v n c p tín d ng khi
có s suy gi m c a l ng ti n g i ngân hàng (do CSTT th t ch t), b i các ngu n tài tr thay th (phát hành các ch ng t có giá, ngu n v n vay ngân hàng n c ngoài, v n tài tr , y thác đ u t ) luôn phát sinh thêm chi phí l n i u ki n này, giúp cho s truy n d n c a CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng NHTM b t
đ u phát huy kh n ng truy n d n (Bernanke và Blinder (1988,1995); Farinha và
Trang 25đ n các ho t đ ng khác trong n n kinh t (đ u t , tiêu dùng hàng lâu b n)
(Mishkin, 2009) S truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng NHTM đã
đ c nhi u nghiên c u th o lu n, trong đó có các nghiên c u tiêu bi u sau:
Oliver Hulsewing và các c ng s (2002) đã nghiên c u v s truy n d n
chính sách ti n t thông qua ho t đ ng tín d ng NHTM c B ng mô hình vecto hi u ch nh (VECM), nghiên c u tìm th y b ng ch ng chính sách ti n t thay đ i s có tác đ ng đ n ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng, t đó tác đ ng đ n ngu n cung tín d ng cho n n kinh t c a c, c ng theo nghiên c u, vi c xác
đ nh s v n đ ng c a cung và c u vay v n là m t đi u ki n tiên quy t cho phân tích th c nghi m
Kashyap/Stein (2000) nghiên c u s truy n d n chính sách ti n t
thông qua ho t đ ng tín d ng NHTM M ti p c n b ng mô hình SVAR K t
qu nghiên c u cho th y có s truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng
ngân hàng, ngoài ra nghiên c u c ng tìm th y đ c s truy n d n này c ng b
nh h ng b i đ c đi m c a chính m i NHTM Các NHTM có m c thanh n
đ nh s ít có ph n ng đ i v i nh ng thay đ i c a CSTT h n là nh ng NHTM
có m c thanh kho n y u
De Bondt (1999): nghiên c u n m n c khu v c đ ng Euro đã tìm
th y m t s b ng ch ng ng h s truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín
NHTM Tác đ ng c a CSTT đ n hành vi cho vay c a NHTM ph thu c vào
quy mô c a ngân hàng và thanh kho n ngân hàng
Vi t Nam có m t nghiên c u v s truy n d n chính sách ti n t thông
qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM nh : Lê Vi t Hùng & Wade Pfau
(2008) phân tích c ch truy n d n chính sách ti n t VN b ng cách s d ng
mô hình VAR th rút g n và t p trung vào các m i quan h gi a cung ti n, s n
l ng th c t , m c giá, lãi su t th c, t giá th c và tín d ng, th i gian nghiên
c u t Q1 1996 đ n Q4 2005. K t qu nghiên c u cho th y chính sách ti n t
có th nh h ng đ n s n l ng và giá c M c đ và tác đ ng c a cú s c chính sách ti n t đ i v i s n l ng m nh nh t sau b n quý nh ng tác đ ng đ i v i
Trang 26giá c thì kéo dài t quý th 3 đ n quý th 9 Tuy nhiên m c ý ngh a th ng kê
c a t ng kênh r t y u, ch có kênh tín d ng và kênh t giá h i đoái có ý ngh a
th ng kê nhi u h n
K t lu n ch ng 1:
Trong ch ng m t, lu n v n đã khái quát l i m t s lý thuy t v CSTT và
s truy n d n c a CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Bên
c nh đó, lu n v n c ng đ a ra các đi u ki n đ s truy n d n CSTT thông qua
ho t đ ng tín d ng các NHTM th c hi n Tuy nhiên, theo các nghiên c u trên th gi i, ho t đ ng tín d ng NHTM là m t trong nh ng kênh truy n d n
c a CSTT, và t m quan tr ng c a kênh này l i tu thu c vào vi c đi u hành chính sách ti n t c a m i n c V i Vi t Nam, trong đi u ki n n n kinh t th
tr ng v n còn non y u ch a đáp ng đ c nhu c u phát tri n c a n n kinh t
nên v n c a n n kinh t ch y u v n ph thu c vào h th ng ngân hàng i u này th hi n s chênh l ch l n gi a t l tín d ng t ngân hàng/GDP h n 123%
trong khi t l v n hoá th tr ng ch ng khoán/GDP n m 2010 ch x p x 35% (T ng C c Th ng Kê 2010) Nh v y, có th th y ho t đ ng tín d ng ngân hàng Vi t Nam đóng vai trò đ c bi t quan tr ng trong khu v c ti n t và là kênh truy n d n quan tr ng c a CSTT Vi t Nam ch ng hai c a lu n v n s làm rõ h n th c tr ng s truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam
Trang 27M c tiêu trung gian hàng n m
Th c t đi u hành CSTT trong th i gian qua, NHNNVN đã l a ch n bi n
s “T ng ph ng ti n thanh toán” và “M c t ng tr ng Tín d ng” làm m c tiêu
trung gian c a CSTT NHNN Vi t Nam đã s d ng ch tiêu m c t ng tr ng t ng
ph ng ti n thanh toán (M2) làm m c tiêu trung gian bao g m:
+ L ng ti n m t l u thông ngoài h th ng Ngân hàng
+ Ti n g i không k h n t i các Ngân hàng
+ Ti n g i có k h n ti n g i ti t ki m Ngân hàng
Trang 28+ K phi u do các Ngân hàng phát hành
2.1.1.2.Các công c th c hi n chính sách ti n t Vi t Nam
Theo quy đ nh c a lu t NHNN Vi t Nam 2010, Th ng đ c Ngân hàng Nhà
n c có quy n quy t đ nh vi c s d ng công c th c hi n chính sách ti n t
qu c gia, bao g m tái c p v n, lãi su t, t giá h i đoái, d tr b t bu c, nghi p
v th tr ng m và các công c , bi n pháp khác theo quy đ nh c a Chính ph
Công c tái c p v n: NHNN quy đ nh và th c hi n vi c tái c p v n cho t
ch c tín d ng theo các hình th c sau đây: cho vay có b o đ m nh c m c gi y
t có giá; chi t kh u gi y t có giá; các hình th c tái c p v n khác
Công c lãi su t: Ngân hàng Nhà n c công b lãi su t tái c p v n, lãi
su t c b n và các lo i lãi su t khác đ đi u hành chính sách ti n t , ch ng cho vay n ng lãi Trong tr ng h p th tr ng ti n t có di n bi n b t th ng, Ngân hàng Nhà n c quy đ nh c ch đi u hành lãi su t áp d ng trong quan h gi a các t ch c tín d ng v i nhau và v i khách hàng, các quan h tín d ng khác
Công c t giá h i đoái: T giá h i đoái c a đ ng Vi t Nam đ c hình
thành trên c s cung c u ngo i t trên th tr ng có s đi u ti t c a Nhà n c Ngân hàng Nhà n c công b t giá h i đoái, quy t đ nh ch đ t giá, c ch
đi u hành t giá
Công c d tr b t bu c: Ngân hàng Nhà n c quy đ nh t l d tr b t
bu c đ i v i t ng lo i hình t ch c tín d ng và t ng lo i ti n g i t i t ch c tín
d ng nh m th c hi n chính sách ti n t qu c gia Ngân hàng Nhà n c c ng quy đ nh vi c tr lãi đ i v i ti n g i d tr b t bu c, ti n g i v t d tr b t
bu c c a t ng lo i hình t ch c tín d ng đ i v i t ng lo i ti n g i
Nghi p v th tr ng m : Ngân hàng Nhà n c th c hi n nghi p v th
tr ng m thông qua vi c mua, bán gi y t có giá đ i v i t ch c tín d ng Ngân hàng Nhà N c quy đ nh lo i gi y t có giá đ c phép giao d ch thông qua nghi p v th tr ng m
Trang 292.1.2 Ho t đ ng tín d ng c a các ngơn hƠng th ng m i Vi t Nam
T n m 2006, xu h ng toàn c u hoá trên th gi i cùng v i vi c Vi t Nam
tr thành thành viên th 150 c a WTO đã m ra nhi u c h i m i cho m i nhà,
m i doanh nghi p, m i l nh v c trong đó không th không nói t i ngân hàng -
m t l nh v c h t s c nh y c m Vi t Nam i u này t o ra nh ng nh h ng trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p, vì th nh h ng
đ n ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i nói chung và ho t đ ng tín d ng ngân hàng th ng m i nói riêng
2.1.2.1.T c đ t ng tr ng tín d ng
T n m 2006-2012, t c đ t ng tr ng tín d ng c a NHTM có nh ng chuy n bi n ph c t p nh ng nhìn chung có xu h ng t ng tr ng ch m l i C
th t c đ t ng tr ng tín d ng t 53,89% n m 2007 (m c t ng cao nh t)
xu ng còn 8,85% n m 2012
th 2.1: T c đ t ng tr ng tín d ng và huy đ ng c a NHTM
Ngu n: Th ng kê ti n t ngân hàng c a Ngân hàng Nhà N c
Nguyên nhân là trong n n kinh t , t ng tr ng tín d ng và t ng tr ng
huy đ ng th ng có m i t ng quan v i nhau Các t ch c tín d ng, sau khi huy
đ ng v n t ng i dân và doanh nghi p, s ph i tìm cách cho vay ra đ đ m
Trang 30b o l i nhu n Tuy nhiên, trong nh ng giai đo n n n kinh t t ng tr ng nóng
ho c ngu i l nh thì m i quan h này s khác đi Trong giai đo n t ng tr ng nóng, nhu c u tín d ng th ng r t cao T c đ t ng tr ng tín d ng s cao h n
so v i t c đ t ng tr ng huy đ ng ây là đi u đã di n ra trong giai đo n n m
2008 và t gi a n m 2009 đ n gi a n m 2010 Ng c l i, khi n n kinh t ngu i
l nh nh t gi a 2011 tr l i đây thì t c đ t ng tr ng tín d ng có xu h ng th p
h n so v i t c đ t ng tr ng huy đ ng
M t khác, trong nh ng n m tr c đây, khi n n kinh t t ng tr ng nóng, quy mô đ u t c a n n kinh t đ c duy trì m c r t cao lên t i trên
40% GDP, trong đó đ u t t khu v c nhà n c chi m t i 35 - 40% Nh v y,
v i quy mô đ u t và tiêu dùng r t l n, khu v c nhà n c đã tr thành m t khách hàng kh ng l đ i v i các doanh nghi p
Nh ng khi đ u t t ngu n ngân sách b c t gi m đ t ng t t m c
17,2% GDP giai đo n 2005 - 2010 xu ng còn 13,5% GDP n m 2011 và 12,7% GDP n m 2012, thì khu v c doanh nghi p b ng d ng b m t đi m t ngu n tiêu
th đáng k Trong khi các doanh nghi p n c ngoài có th tìm đ c ngu n tiêu th thông qua các kênh phân ph i n c ngoài, thì các doanh nghi p n i
đ a không th ngay l p t c tìm đ c khách hàng m i đ thay th cho s c t gi m
chi tiêu c a nhà n c H qu là khu v c doanh nghi p ngoài nhà n c đã bu c
ph i c t gi m đ u t , t m c 15,1% GDP n m 2010 xu ng còn 12,2% GDP n m
2011 và 13% GDP n m 2012
Nh v y, vi c Nhà n c quy t đ nh c t gi m đ u t công là m t trong
nh ng nguyên nhân khi n cho khu v c doanh nghi p ngoài nhà n c c t gi m
đ u t , d n đ n t ng tr ng tín d ng t n m 2011 t i nay duy trì m c th p
2.1.2.2 Th ph n tín d ng c a các nhóm NHTM
Th ph n tín d ng c a ngân hàng đã có nh ng thay đ i t n m 2006
đ n nay, d n tín d ng các nhóm NHTM đã d n có s chuy n đ i gi a các NHTM thu c kh i NHTMNN và kh i NHTMCP
Trang 31c a các T p đoàn, T ng công ty đang b t bu c ph i hoàn t t l trình thoái v n
kh i ngành ngân hàng
2.1.2.3 N x u
T l n x u
Ch t l ng tín d ng c a các h th ng NHTM Vi t Nam trong nh ng n m qua
c ng ch a th c s t t, l ng n x u và n khó đòi trong các ngân hàng t ng
đ i l n Trong n m 2011 và n m 2012, n x u c a h u h t các ngân hàng đ u
t ng cao so v i n m 2010 do ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p b đình tr
Trang 32th 2.2: T l n x u c a NHTM các n m Ngu n: Th ng kê ti n t ngân hàng c a Ngân hàng Nhà N c Tuy nhiên, đi u l u ý là nh ng con s công b c a các TCTD và giám
sát c a NHNN có s khác bi t r t l n Theo báo cáo c a các TCTD vào cu i n m
2012, n x u kho ng 135.000 t đ ng, t ng đ ng 4,86% t ng d n và t ng
67,25% so v i n m 2011 Tuy nhiên, ch tính riêng 7 ngân hàng (Vietcombank, Vietinbank, ACB, Mbbank, Eximbank, Sacombank và SHB) niêm y t trên sàn
t ng n x u đã lên đ n 22.000 t đ ng T i th i đi m 30/06/2013, n nhóm 5 (n có kh n ng m t v n) gia t ng liên t c, chi m g n 50% t ng n x u c a 7 ngân hàng trên, t c đã lên t i h n 14.000 t đ ng
T l d n / v n huy đ ng (Loan to Deposit Ratio- LTD)
ây là m t trong nh ng t l đo l ng kh n ng thanh kho n c a ngân
hàng, th hi n kh n ng đáp ng nhu c u rút ti n g i và gi i ngân các kho n tín
d ng đã cam k t T l này càng cao thì thanh kho n ngân hàng càng th p
Theo Thông t 13, h s LTD t i đa đ i v i ngân hàng là 80% và đ i v i
t ch c tín d ng phi ngân hàng là 85% Tuy nhiên, quy đ nh này đã đ c NHNN s a đ i b ng Thông t 19/2010/TT-NHNN, theo đó h s LDR đang
đ c th n i i u này đã d n t i t l LDR toàn h th ng NHTM bình quân
Trang 33luôn m c trên 80% đ c th hi n hình 2.2, cho th y thanh kho n c a h
th ng NHTM Vi t Nam luôn b p bênh và c ng th ng
Hình 2.1: T l d n / huy đ ng c a các NHTM qua các n m
Ngu n: Báo cáo tài chính c a 15 Ngân hàng
Nh v y, nhìn chung, trong nh ng n m qua h th ng ngân hàng c a
Vi t Nam phát tri n khá nhanh nh ng đi kèm v i đó c ng ch a đ ng nhi u r i
ro c n s m đ c kh c ph c S l ng ngân hàng ho t đ ng t i Vi t Nam khá
l n, nh ng có tình tr ng phân b không đ u, n i th a, n i thi u và ch a đ m b o
s đa d ng v lo i hình và quy mô Các NHTM Vi t Nam ch y u t p trung
c nh tranh v i nhau quy t li t v m t đ a lý t i các khu v c đô th , v s n ph m
ch y u là huy đ ng và cho vay truy n th ng Tuy nhiên, ch t l ng cho vay c a NHTM Vi t Nam l i khá th p, t l cho vay/ ti n g i r t cao đi kèm v i s gia
t ng t l n x u i u này gây ra m t tác đ ng không nh đ i v i s truy n d n
c a CSTT đ n n n kinh t
2.2 TH C TR NG TRUY N D N CHệNH SÁCH TI N T THÔNG QUA HO T NG TệN D NG C A CÁC NGÂN HÀNG TH NG
M I VI T NAM
S truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các NHTM Vi t Nam đ c th c hi n thông qua nh ng thay đ i c a CSTT Vi t Nam làm nh
Trang 342.2.1 S truy n d n CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các
NHTM Vi t Nam t 2006 đ n quỦ 2/2008
2.2.1.1 B i c nh kinh t Vi t Nam t n m 2006 đ n quý 2/ 2008
Trong th i gian t 2005-2008, đà t ng tr ng c a Vi t Nam có d u hi u
ch m l i v i nh ng b t n v mô b t đ u tích t và b c l i n hình là chính
sách kích thích kinh t thông qua n i l ng tín d ng b t ngu n t nh ng n m
đ u th p niên 2000 đ ch ng l i đà suy gi m t ng tr ng xu t hi n vào n m
1999-2000 đã tích t nguyên nhân gây ra l m phát cao b t đ u b c phát t gi a
n m 2007 Thêm vào đó, sau khi gia nh p T ch c Th ng m i Th gi i
(WTO) vào tháng 11-2006, n n kinh t Vi t Nam m ra m t th i k h i nh p sâu r ng ch a t ng có, khi n m c giao l u th ng m i và đ u t qu c t t ng
v t, d n đ n nh ng dòng v n vào (c đ u t tr c ti p l n gián ti p) t ng m nh
c bi t, trong giai đo n t 2007 đ n đ u 2008, kiên trì v i chính sách n đ nh
t giá, NHNN đã ph i t ng cung ti n đ ng đ mua l i các kho n ngo i t gia
t ng cùngv i các dòng v n đ u t n c ngoài và ki u h i Tuy nhiên, NHNN
l i ch a th c hi n hi u qu vi c trung hòa đ i v i l ng ti n t ng thêm này, khi n cung ti n t ng nhanh, làm t ng áp l c l m phát đ t đ nh m c 28,3% vào tháng 8/2008 (so v i cùng k n m 2007)
2.2.1.2 S truy n d n c a CSTT thông qua ho t đ ng tín d ng c a các
NHTM Vi t Nam t 2006 đ n quý 2/ 2008
Tr c tình hình l m phát t ng cao, NHNN đã chuy n h ng t chính
Trang 35sách thúc đ y t ng tr ng kinh t cao sang chính sách ti n t th t ch t, ch p nh n
t c đ t ng tr ng th p h n Bên c nh vi c hoàn thi n c s pháp lý, yêu c u
các TCTD nói chung và NHTM nói riêng th c hi n các quy đ nh v ki m soát
r i ro, quy mô, ch t l ng tín d ng, NHNN đã s d ng các công c CSTT: công
c lãi su t, công c d tr b t bu c, th tr ng m và công c t giá, nh m t o ra
nh ng tác đ ng đ n n n kinh t thông qua ho t đ ng tín d ng NHTM nh sau:
Tác đ ng c a công c d tr b t bu c:
Trong th i gian t n m 2006 đ n quý 2/2008, công c DTBB đã đ c
đi u ch nh linh ho t, th n tr ng nh m th c hi n m c tiêu ki m ch l m phát
và góp ph n t ng tr ng kinh t
c bi t t cu i n m 2007 đ n quý 2/2008, do s bi n đ ng m nh c a n n kinh t , ti n t th gi i trong n c NHNN đã hai l n đi u ch nh t ng t l DTBB
đ i v i t t c các k h n theo Quy t đ nh 1141/2007/Q -NHNN ban hành ngày 28/05/2007 và Quy t đ nh 187/2008/Q -NHNN ban hành ngày 16/01/2008 ng th i, NHNN c ng m r ng di n ph i DTBB đ i v i lo i ti n
g i k h n t 24 tháng tr lên (tr c đây ch bao g m ti n g i không k h n và
có k h n d i 24 tháng) nh m nâng cao kh n ng đi u ti t công c DTBB
Trang 36Bên c nh vi c nâng d tr b t bu c nh m gi m kh i l ng ti n cung ng
c a n n kinh t , t tháng 1/2005- 8/2008, NHNN đã ban hành nhi u Quy t đ nh
th c hi n đi u ch nh t ng liên t c các lãi su t bao g m: lãi su t c b n, lãi su t tái c p v n và lãi su t tái chi t kh u và lãi su t cho vay qua đêm liên ngân hàng
Trang 37th 2.4: Các m c thay đ i lãi su t t tháng 12/2005 đ n tháng 8/2008
Ngu n: Th ng kê ti n t ngân hàng c a Ngân hàng Nhà N c
i u ch nh này b t đ u t ngày 30/01/2008, Ngân hàng Nhà n c thông báo quy t đ nh s 306/Q -NHNN đi u ch nh các lãi su t nói trên, sau hai n m duy trì (t tháng 12/2005) C th , lãi su t tái c p v n t 6,5%/n m t ng lên 7,5%/n m, t ng 1,0%/n m; lãi su t chi t kh u t 4,5%/n m t ng lên 6,0%/n m,
t ng 1,5%/n m Sau đó t ng l n l t đ n 15%/n m và 13%/n m vào ngày 19/8/2008 theo Quy t đ nh s 1849/Q -NHNN
Vi c v a nâng cao lãi su t tái c p v n và t l d tr b t bu c đã giúp Ngân hàng Nhà n c th c hi n m c tiêu kìm ch l m phát b ng cách thu hút
ti n v T l DTBB t ng lên cùng v i t ng lãi su t tái c p v n đã làm gi m m c cung v n c a các NHTM trên th tr ng liên ngân hàng i u này đã góp ph n làm t ng lãi su t liên ngân hàng, t đó d n đ n t ng các m c lãi su t dài h n và
gi m kh i l ng ti n cung ng c a n n kinh t , l ng ti n l u thông trên th
tr ng gi m rõ r t, cung ti n M2 n m 2008 gi m còn 20,31% so v i m c 46,12% n m 2007 (đ th 2.3)
Trang 38T ác đ ng c a công c lãi su t:
N a đ u n m 2008, tr c di n bi n nhanh, ph c t p c a tình hình kinh
t trong và ngoài n c, NHNN th c hi n c ch đi u hành lãi su t m i, v i tr n
cho vay m c 150% lãi su t c b n i u này gián ti p tác đ ng đ n lãi su t huy đ ng và lãi su t cho vay c a các NHTM nh m đ m b o m c tiêu l i nhu n
Lãi su t c b n đi u ch nh t ng đã khi n cho l ng ti n g i NHTM c ng
cho ngân hàng th ng m i Theo đ th 2.6, t c đ t ng c a lãi su t cho vay
c ng luôn đ c d n đ u b i các NHTMCP nh sau đó là các NHTMCP l n và
cu i cùng là nhóm NHTMNN
Trang 39th 2.6: Lãi su t cho vay bình quân c a NHTM t n m 2006-2008
(Ngu n: T ng h p lãi su t cho vay t 15 NHTM) Lãi su t cho vay càng t ng cao thì chi phí đi vay t i nh ng NHTMCP
nh này càng l n, do đó nhu c u vay v n c a khách hàng đ i v i các ngân hàng
này ngày càng h n ch M t khác, v i vi c t ng t l DTBB s làm gi m ngu n
v n huy đ ng d th a c a NHTMCP nh v n đã khó kh n trong vi c huy đ ng
Trang 40Tuy nhiên, bên c nh thành công trong vi c s d ng công c lãi su t đ gi m
l ng ti n trong l u thông c a CSTT th t ch t trong giai đo n 2006 đ n n a đ u
2008, thì nh h ng CSTT th t ch t đã t o ra s c ng th ng v thanh kho n, th
tr ng ti n t đã xu t hi n cu c ch y đua lãi su t gi a các ngân hàng mà đ nh đi m nóng s t là tháng 2/2008 Các NHTMCP nh , thi u thanh kho n, đ u t r i ro bu c
ph i t ng lãi su t chóng m t đ đ m b o thanh kho n, kéo theo các NHTMCP l n
và các NHTMNN ph i vào cu c nh m gi chân khách hàng Trên th tr ng liên ngân hàng, lãi su t cho vay đã ghi nh n k l c t i 150%/n m; nhi u ngân hàng thành viên đ ng lo t đ y m c huy đ ng trong dân c lên 19%/n m, th m chí t i 20%/n m M t b t c p x y ra trên th tr ng ti n t là có lúc lãi su t huy đ ng k
h n ng n h n l i cao h n lãi su t huy đ ng k h n dài
th 2.8: Lãi su t huy đ ng bình quân c a NHTM t n m 2006-2008
Thông qua ho t đ ng mua-bán các GTCG trên th tr ng m , NHNN
Vi t Nam đã tác đ ng tr c ti p đ n d tr c a các ngân hàng và nh h ng gián