n nay, yBan Basel đã cho ra đ i Basel I, Basel II và Basel III... Trong th tr ng phát tri n, báo cáo tài chính và môi tr ng pháp lý minh b ch là m t l i th quan tr ng.
Trang 3h ng d n c a gi ng viên h ng d n Các thông tin, s li u đ c s d ng trong lu n
v n này là trung th c Nh ng s li u trong các b ng bi u ph c v cho vi c phân tích,
nh n xét, đánh giá đ c tác gi thu th p t các ngu n khác nhau và có ghi trong ph ntài li u tham kh o
N u nh có phát hi n b t k s gian l n nào, tôi xin ch u trách nhi m tr c H i đ ng,
c ng nh k t qu lu n v n c a mình
Nguy n Hà Trung
H c viên Cao h c khóa 21 – Tr ng i h c Kinh t TP.HCM
Trang 41.3 Các ph ng pháp đánh giá n ng l c tài chính c a các ngân hàng 14
Trang 5Ngân hàng Th ng M i Vi t Nam 26
1.5 S c n thi t ph i nâng cao n ng l c tài chính c a các NHTM Vi t Nam 28
1.6 Các nghiên c u v ăđánh giá x p h ng n ng l c tài chính ngân hàng 29
2.1.4 Ngân hàng th ng m i 100% v n n c ngoài và Chi nhánh ngân hàng n c
2.2 ánh giá n ng l c tài chính h th ng Ngân hàng Th ng M i Vi t Nam33
2.2.1 ánh giá n ng l c tài chính h th ng ngân hàng Vi t Nam t 2005-2007 342.2.2 ánh giá n ng l c tài chính h th ng ngân hàng Vi t Nam 2008-2011 39
2.2.3 ánh giá n ng l c tài chính h th ng ngân hàng Vi t Nam t đ u n m 2012
Trang 62.5 Mô hình phân tích các nhân t ă nh h ng đ n n ng l c tài chính c a các
Trang 73.1 V n đ tái c u trúc h th ng NHTM Vi t Nam 843.1.1 án “C c u l i h th ng các t ch c tín d ng giai đo n 2011-2015” 843.1.2 Di n bi n quá trình tái c c u h th ng NHTM Vi t Nam 85
3.2 M t s gi i pháp nh m nâng cao n ng l c tài chính c a các NHTM Vi t
Trang 8ACB: Ngân hàng TMCP Á Châu
BCTC: Báo cáo tài chính
BFSRs (Bank Financial Strength Ratings): X p h ng s c m nh tài chính n i
t i ngân hàng
BIDV: Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam
BVB: Ngân hàng TMCP B n Vi t
CAR: H s an toàn v n
CTG: Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam
EAB: Ngân hàng TMCP ông Á
EIB: Ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u Vi t Nam
HBB hay Habubank: Ngân hàng TMCP Nhà Hà N i
HDB: Ngân hàng TMCP Phát tri n nhà Thành Ph H Chí Minh
IFRS: Chu n m c k toán qu c t
LNST: l i nhu n sau thu
MB: Ngân hàng TMCP Quân i
MHB: Ngân hàng TMCP Phát Tri n Nhà ng B ng Sông C u LongNAB: Ngân hàng TMCP Nam Á
Trang 9NPL: t l n x u
PNB: Ngân hàng TMCP Ph ng Nam
ROAA: T l l i nhu n trên t ng tài s n bình quân
ROAE: T l l i nhu n trên v n ch s h u
Trang 10B ng 2.2: ROAA và ROAE bình quân giai đo n 2006-2007 c a m t s ngânhàng
B ng 2.3: T ng tr ng tín d ng h th ng ngân hàng Vi t Nam 2008-2011
B ng 2.4: T l chi phí ho t đ ng trên thu nh p ho t đ ng 2007-2011
B ng 2.5: T l n x u m t s ngân hàng 2011-2012
B ng 2.6: L i nhu n sau thu các ngân hàng n m 2012
B ng 2.7: T l chi phí ho t đ ng trên thu nh p ho t đ ng n m 2012
B ng 2.8: B ng đi m n ng l c tài chính ngân hàng c a Moody
B ng 2.9: Ch tiêu tài chính trung bình ba n m g n nh t c a các ngân hàng
Trang 11B ng 3.1: B ch tiêu c b n
B ng 3.2: B ch tiêu m r ng
B ng 5.1: T tr ng đi m BFSRs cho ngân hàng t i các th tr ng phát tri n
B ng 5.2: T tr ng đi m BFSRs cho ngân hàng t i các th tr ng đang pháttri n
Trang 13L I M ă U
1 Lý do ch n đ tài
N n kinh t Vi t Nam đang trong giai đo n phát tri n và ngành ngân hàng gi
m t vai trò quan tr ng, đ c ví nh m ch máu h tr h tr cho n n kinh t S c kh e
c a các ngân hàng nh h ng tr c ti p ho c gián ti p đ n m i thành ph n c a n n kinh
t T th i đi m x y ra cu c kh ng ho ng kinh t th gi i hi n nay, ngành kinh t Vi tNam nói chung và ngành ngân hàng nói riêng c ng không n m ngoài nh h ng c a
c n bão tài chính Nhi u y u kém c a các ngân hàng đã b c l trong th i gian qua, và
m t s ngân hàng đã ph i th c hi n tái c u trúc, b sáp nh p ho c b đ t trong tình
tr ng r i ro cao Trong b i c nh đó, câu h i đ c đ t ra là tình hình tài chính c a cácngân hàng Vi t Nam hi n nay th nào, các ngân hàng th ng m i Vi t Nam nào đ
n ng l c tài chính đ có th v t qua giai đo n khó kh n hi n nay và các nhân t nàocho th y m t ngân hàng là có n ng l c tài chính t t ho c không t t
Cu c kh ng ho ng ngân tài chính th gi i b t đ u t n m 2008 đã làm nhi ungân hàng tên tu i trên th gi i s p đ ho c gánh ch u nh ng h u qu n ng nè Tuy h
th ng các ngân hàng th ng m i Vi t Nam không b nhi u nh h ng tr c ti p t cu c
kh ng ho ng ngân hàng này, nh ng v i m t h th ng ngân hàng non tr , kinh nghi m
qu n lý còn nhi u h n ch , quy mô nh , nh ng r i ro c a h th ng ngân hàng luôn hi n
h u đe d a s c kh e c a h th ng ngân hàng Vi t Nam Thêm vào đó, s c nh tranhngày càng quy t li t gi a các ngân hàng trong n c và n c ngoài c ng gây ra không
ít khó kh n và th thách cho h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam V i m c tiêu
t i đa l i nhu n, đ ng th i ho t đ ng n đ nh và an toàn tr c các bi n đ ng th
tr ng, các ngân hàng th ng m i Vi t Nam và các bên liên quan luôn quan tâm đ n
n ng l c tài chính c a ngân hàng trên các khía c nh chính nh c c u v n, ch t l ngtài s n , kh n ng sinh l i, kh n ng thanh kho n c ng nh hi u qu ho t đ ng c angân hàng…V i nh ng lý do đã đ c p, vi c nh n đ nh và đánh giá chính xác n ng l c
Trang 14tài chính, t đó đ a ra nh ng gi i pháp h u hi u nâng cao n ng l c tài chính c a cácngân hàng th ng m i Vi t Nam là h t s c c n thi t.
Xu t phát t nh ng lý do trên, tác đã đã ch n th c hi n đ tài nghiên c u
2 M c tiêu nghiên c u
tài nghiên c u nh m đ t đ c nh ng m c đích sau:
- Xây d ng h th ng lý lu n v đánh giá n ng l c tài chính c a các NHTM vàcác công c đánh giá n ng l c tài chính c a các NHTM
- Phân tích th c tr ng h th ng NHTM Vi t Nam và đánh giá n ng l c tài chính
Trang 15ph ng pháp phân tích đ nh l ng b ng công c phân tích bi t s (Discriminantanalysis) đ xác đ nh các y u t chính nh h ng đ n đánh giá n ng l c tài chính n i
Nghiên c u t p trung vào tìm ki m, phân tích các s li u có liên quan đ n ho t
đ ng c a các NHTM Vi t Nam trong giai đo n t n m 2005 đ n n m 2012
6 C u trúc nghiên c u
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, n i dung đ tài g m 3 ch ng:
- Ch ng 1: T ng quan v các y u t nh h ng n ng l c tài chính c a cácNHTM Vi t Nam
- Ch ng 2: Th c tr ng tình hình tài chính và mô hình nghiên c u các y u tđánh giá n ng l c tài chính c a các NHTM Vi t Nam
- Ch ng 3: Các gi i pháp nâng cao n ng l c tài chính c a các NHTM Vi tNam
7 K t qu mong đ i
ánh giá n ng l c tài chính c a các NHTM Vi t Nam hi n nay
Trang 16Xác đ nh đ c các y u t nh h ng đ n n ng l c tài chính c a NHTM Vi tNam và xây d ng mô hình nh m giúp các nhà qu n lý và các bên liên quan có thêm c
s đánh giá n ng l c tài chính các NHTM Vi t Nam
Trang 17y u t n i t i c a ngân hàng mà không c n s tr giúp t bên ngoài.
m c đ m t doanh nghi p hay t ch c tài chính, s n đ nh tài chính là tr ngthái duy trì ho t đ ng bình th ng, không có nh ng bi n đ ng đ t ng t, th t th ngtrong quá trình phát tri n
An toàn tài chính là kh n ng mà các ngân hàng có th tránh đ c các r i rotrong ho t đ ng c ng nh r i ro chung c a n n kinh t , có kh n ng th c hi n cácngh a v c a mình đ ng th i b o đ m đ c s t n t i và phát tri n
1.2 Các nhân t ă nh h ng đ n n ng l c tài chính c a ngân hàng
1.2.1 Các nhân t n i sinh
Ngân hàng hay các t ch c tín d ng là m t lo i hình doanh nghi p đ c bi t
Ho t đ ng kinh doanh chính c a ngân hàng là kinh doanh ti n t và các d ch v ngânhàng D a trên b n ch t v ho t đ ng kinh doanh, ho t đ ng c a ngân hàng nh h ng
tr c ti p đ n t t c các ngành, các m t c a đ i s ng kinh t xã h i V i m c đ đ c bi t
và nh h ng sâu r ng c a mình, ho t đ ng c a các ngân hàng b chi ph i m nh m
b i các chính sách c a Nhà N c và Ngân hàng Trung ng
Trang 18ng th i v i quy mô ho t đ ng l n và m ng l i ho t đ ng m r ng nhanhcùng s liên h ch t ch v i t t c các bi n đ ng c a th tr ng ti n t và n n kinh t ,
kh n ng qu n lý c a ngân hàng luôn ph i phát tri n và bi n hóa t t nh m thích nghi
v i nh ng thay đ i liên t c c a th tr ng Hi n nay khi n n kinh t th gi i đã tronggiai đo n h i nh p sâu, vi c tác đ ng c a th tr ng th gi i và c nh tranh t các t
ch c ti n t n c ngoài là m t thách th c không nh cho b ph n qu n lý c a các ngânhàng
Chính vì s ph c t p trong ho t đ ng ngân hàng mà kh trình đ qu n lý c acác c p lãnh đ o ph i đ c đ t lên hàng đ u trong các y u t nh h ng đ n s c m nhtài chính c a m t ngân hàng Trình đ qu n lý c a ngân hàng đ c th hi n qua kh
n ng đi u hành và kh n ng giám sát n i b
Quy mô và ch t l ng tài s n c a ngân hàng có nh h ng quan tr ng đ n ho t
đ ng c a chính ngân hàng đó Quy mô tài s n t ng lên kèm v i vi c m r ng ho t
đ ng, kh n ng ti p c n đ n nhi u đ i t ng khách hàng, m r ng đ a bàn ho t đ nggiúp thúc đ y ho t đ ng, t ng tr ng doanh thu và l i nhu n c a ngân hàng, đ ng th ilàm t ng t m nh h ng c a ngân hàng đ i v i các đ i tác trong và ngoài n c
Tuy nhiên vi c đ n thu n ch gia t ng quy mô tài s n mà không qu n lý t t slàm r i ro t ng cao và có th nh h ng tiêu c c đ n ho t đ ng c a ngân hàng Do đókhông ch đ n thu n là quy mô tài s n mà ch t l ng tài s n c ng có s c nh h ng r t
l n đ n s c m nh tài chính c a m t ngân hàng Khi ch t l ng tài s n gi m sút thì vi c
t ng quy mô tài s n ch làm cho ngân hàng đ ng tr c r i ro khó có th ng n ng a
1.2.1.3 V n ch s h u
Trang 19Ngu n v n ho t đ ng ch y u c a các ngân hàng ch y u là ngu n v n huy
đ ng t các cá nhân doanh nghi p bên ngoài, do đó t l n c a ngân hàng đ c bi t l n
h n các doanh nghi p thông th ng i u này t o ra r i ro r t l n đ i v i ho t đ ng
Khi quy mô tài s n t ng lên, ho t đ ng m r ng thì r i ro c ng t ng lên i unày đòi h i kh n ng ch ng r i ro t t h n t phía ngân hàng V n ch s h u là y u tthen ch t trong vi c phòng ch ng r i ro, là t m đ m b o v cho ngân hàng khi đ ng
tr c các cú s c n i sinh và ngo i sinh Trong tr ng h p ngân hàng m t kh n ng chi
tr , v n ch s h u s là ngu n hoàn tr cho khách hàng Do đó v i v n ch s h u
l n, c c u ngu n v n cân đ i s giúp ngân hàng t o đ c ni m tin v s v ng m nhcho các khách hàng, đ i tác c ng nh chính c đông c a ngân hàng
Trang 20Cu i cùng, khi ngân hàng có l i nhu n tích l y âm đ n m c l n h n v n ch s
h u, đi u này đ ng ngh a v i kh n ng phá s n c a ngân hàng hoàn toàn có th x y ra
và chi phí đ v c d y ngân hàng lúc này là quá l n
1.2.1.5 Kh n ng thanh kho n
Kh n ng thanh kho n c a m t ngân hàng là kh n ng s n sàng chi tr đ đáp
ng nh c u rút ti n, gi i ngân các kho n tín d ng đã cam k t và bù đ p nh ng t n th t
x y ra trong ho t đ ng kinh doanh ây là ch tiêu c b n và quan tr ng nh m đánh giá
kh n ng ho t đ ng an toàn và n đ nh c a ngân hàng
1.2.1.6 H th ng qu n tr r i ro
V i b n ch t c a ho t đ ng kinh doanh mang tính ph c t p, ngân hàng luôn
ph i đ i m t v i nhi u r i ro trong quá trình ho t đ ng kinh doanh c a mình Các r i ro
th ng g p c a ngân hàng là r i ro tín d ng, r i ro thanh kho n, r i ro lãi su t, r i ro
ho t đ ng và các r i ro th tr ng đ n t các y u t kinh t v mô c ng nh các chínhsách đi u hành c a Chính Ph và Ngân hàng Trung ng H th ng qu n tr r i ro cóvai trò then ch t đ i v i kh n ng ho t đ ng an toàn và kh n ng sinh l i c a ngânhàng, nh t là trong tình hình kinh doanh nhi u bi n đ ng c a các ngân hàng trong th i
đi m kinh t hi n nay
R i ro c a ngân hàng có th đ c đo l ng b ng cách s d ng ph ng pháp
ph n ánh c nh ng t n th t d đoán đ c g n nh phát sinh trong các tr ng h pthông th ng và nh ng t n th t không d đoán đ c mà ch là nh ng c tính nh ng
t n th t th c t sau cùng d a trên nh ng mô hình th ng kê
Các thông tin k t h p v ho t đ ng kinh doanh và r i ro c a ngân hàng c n
đ c ki m tra và x lý k p th i đ nh m phân tích, ki m soát và phát hi n s m h n các
Trang 21r i ro M t h th ng qu n tr r i ro t t có kh n ng d đoán và xác đ nh thi t h i tr c
nh ng bi n đ ng có th x y ra là nhân t quan tr ng có th nâng cao s c m nh tàichính c a ngân hàng đ đ s c ch u đ ng nh ng cú s c có th x y ra
Ngoài nh ng nhân t nh h ng đ n n ng l c tài chính c a ngân hàng xu tphát t chính b n thân ngân hàng thì còn nh ng nhân t khác n m ngoài kh n ng ki msoát c a ngân hàng Thu t ng nhân t ngo i sinh đ c s d ng trong lu n v n này đ
đ i di n cho các y u t bên ngoài ngân hàng
1.2.2 Các nhân t ngo i sinh
1.2.2.1 S phát tri n c a n n kinh t
Ngân hàng là m t t ch c trung gian tài chính do đó ho t đ ng s ch u nhi u
nh h ng t các y u t c a n n kinh t D a trên b n ch t v ho t đ ng kinh doanh,
l c v ch t l ng tài s n, tình tr ng thanh kho n, các r i ro ho t đ ng t ng m nh và
nh ng tác đ ng này đ c th hi n rõ trong tình hình ho t đ ng c a ngân hàng h n b t
c ngành kinh t nào khác B i l v i vai trò trung gian luân chuy n v n, khi kinh tkhó kh n thì các kho n vay c a ngân hàng nhi u kh n ng tr thành n x u, nh h ng
đ n vi c thu h i n c a ngân hàng i u này d n đ n tình tr ng chênh l ch thanhkho n, khi các kho n ti n g i khách hàng ho c các ngh a v khác c a ngân hàng ph i
Trang 22th c hi n đ y đ và đúng h n Tình tr ng chênh l ch thanh kho n l n d n có th nh
h ng đ n kh n ng thanh toán, danh ti ng c ng nh t ng m nh r i ro c a ngân hàng
S phát tri n c a n n kinh t còn th hi n trình đ chung c a ng i dân vàcác doanh nghi p, kh n ng s d ng v n và các d ch v tài chính c a ngân hàng c acác đ i t ng khách hàng Trình đ qu n lý t t c a các doanh nghi p s nâng cao kh
n ng h p th và s d ng v n hi u qu , c ng nh nhu c u s d ng các d ch v và công
c tài chính đ ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Khikhách hàng có am hi u t t v các d ch v đ c ngân hàng cung c p, ngân hàng s cónhi u c h i h n đ cung c p d ch v đ n cho khách hàng, t đó ngân hàng có th m
r ng và phát tri n h th ng c a chính mình đ đáp ng đ c nhu c u t ng lên t phíakhách hàng
Nh ng đ ng th i v i nh ng l i ích cho ho t đ ng c a ngân hàng trong n nkinh t phát tri n, các ngân hàng c ng ph i đ i m t v i nhi u r i ro h n do khách hàng
có nhi u kh n ng s d ng các ki n th c và ph ng ti n s n có đ lách qua s ki msoát c a ngân hàng, t đó mang l i thi t h i, t ng chi phí qu n lý và gi m hi u qu ho t
đ ng c a ngân hàng
Th tr ng tài chính phát tri n có tác đ ng c trên ph ng di n tích c c và tiêu
c c đ n ho t đ ng c a ngân hàng Th nh t khi th tr ng tài chính phát tri n, các kênhchu chuy n v n c a ngân hàng c ng phát tri n làm đa d ng hóa kh n ng ti p c n v n
c ng nh phân ph i v n c a các thành ph n kinh t i u này làm gi m t m nh h ng
c a ngân hàng trong vai trò đi u ti t v n c a n n kinh t và nh h ng đ n l i nhu n
c a ngân hàng t ho t đ ng tín d ng Ng c l i, s phát tri n c a th tr ng tài chínhcho phép ngân hàng tri n khai đ c nhi u s n ph m d ch v h n cho khách hàng và
t ng l i nhu n t ho t đ ng d ch v , gi m ph thu c vào ho t đ ng tín d ng
Trang 23S phát tri n c a th tr ng tài chính còn d n đ n vi c ngân hàng s d ngnhi u h n các công c tài chính trong ho t đ ng kinh doanh c a mình Các công c tàichính ph c t p này luôn n ch a nhi u r i ro và có th gây ra nh ng thi t h i mà ngânhàng không ki m soát đ c, t ng kh n ng v n c a ngân hàng S liên k t m nh m
c a ngân hàng v i các thành ph n kinh t , c th là các khách hàng trong l nh v c tàichính d n đ n vi c r i ro và l i nhu n c a ngân hàng c ng b nh h ng tr c ti p b i
s th ng tr m c a các thành viên trong th tr ng Và r i ro t các s n ph m tài chính
ph c t p c a các đ i t ng này do đó c ng nh h ng đ n tình hình ho t đ ng c angân hàng M t ngân hàng hoàn toàn có th đ i m t v i kh n ng thay đ i nhanhchóng c a l i nhu n và chi phí d n đ n tình tr ng m t thanh kho n khi th tr ng
ch ng khoán hay th tr ng b t đ ng s n đi xu ng quá nhanh Do đó s phát tri n c a
th tr ng tài chính v a là c h i đ nâng cao thu nh p và đ i t ng khách hàng, v a làthách th c trong vi c ki m soát r i ro và nâng cao hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng
Ho t đ ng c a NHTM ch u chi ph i r t l n t phía Ngân hàng Trung ngcác n c, v i nh ng quy đ nh ch t ch nh m m c đích qu n lý và đi u ti t th tr ng
Do đó môi tr ng pháp lý có nh h ng l n đ n ho t đ ng c ng nh các r i ro màngân hàng ph i đ i m t M t s thay đ i trong lãi su t c b n ho c lãi su t tái chi t
Các quy đ nh qu n lý c a Ngân hàng Trung ng luôn đ c thay đ i đ thích
ng v i nh ng thay đ i c a th tr ng và đi u này gây ra r i ro r t l n trong ho t đ ng,
có kh n ng nh h ng nhi u đ n doanh thu và l i nhu n c a các NHTM Các quy
Trang 24đ nh v t giá, lãi su t tác đ ng h u nh t c th i đ n biên l i nhu n c a ngân hàng.Các gi i h n v v n, cho vay và đ u t đ c n i l ng s khuy n khích ngân hàng ho t
đ ng theo h ng ch p nh n r i ro nhi u h n đ đánh đ i v i l i nhu n cao h n Vi cnày s làm suy gi m n ng l c tài chính c a ngân hàng và khi n ngân hàng tr nên y u
đi tr c nh ng nguy c và thi t h i có th x y ra
1.2.2.4 Các bi n s kinh t v mô
Các bi n s kinh t v mô là nh ng bi n đ u vào đ ngân hàng ho ch đ nhchi n l c ho t đ ng, đ ng th i có nh h ng tr c ti p đ n ho t đ ng kinh doanh c angân hàng Các bi n s quan tr ng nh lãi su t, l m phát, t ng tr ng GDP, thu nh p,dân s … đ u có nh h ng đ n quy t đ nh đ n nhu c u s d ng v n và các s n ph m
d ch v c a khách hàng
V i tính ch t đ c thù c a ho t đ ng kinh doanh ti n t , lãi su t là y u t nh
h ng đ n c chi phí và doanh thu, đ ng th i ti m n r i ro l n cho ngân hàng Lãi
su t nh h ng đ n nhu c u vay v n, kh n ng tr n và doanh s huy đ ng c a ngânhàng Lãi su t cao giúp t ng doanh s huy đ ng nh ng khó t ng tr ng tín d ng, nh
h ng kh n ng tr n c a khách hàng, gia t ng r i ro S thay đ i c a lãi su t th
tr ng s t o ra các kho n chênh lãi su t trong n và tài s n, t ng r i ro ho t đ ng vàlàm gi m n ng l c tài chính c a ngân hàng
M c đ l m phát c a n n kinh t l i làm nh h ng đ n giá tr đ ng ti n, thay
đ i hành vi tiêu dùng c a ng i dân và nh h ng đ n ho t đ ng c a các ngân hàng
L m phát cao làm ng i dân có xu h ng d tr tài s n, làm m t giá đ ng ti n t đó
nh h ng đ n r i ro t giá c a ngân hàng ng th i lãi su t th c, đ c tính b ng lãi
su t danh ngh a tr đi t l l m phát c ng là nhân t quy t đ nh đ n ch t l ng ti n g i
và k h n ti n g i c a khách hàng
Trang 25T ng tr ng kinh t cao và n đ nh là nhân t nh h ng đ n nhu c u s d ng
d ch v ngân hàng c a ng i dân và doanh nghi p, thúc đ y nhu c u m r ng ho t
đ ng và phát tri n s n ph m c a ngân hàng
1.2.2.5 Các y u t khác
Ngoài các y u t đã trình bày, còn nhi u nhân t ngo i sinh khác nh h ng đ n
s n đ nh và an toàn trong ho t đ ng c a ngân hàng M t s nhân t đi n hình là đ i
th c nh tranh, tình hình các ngành kinh t khác, tình hình kinh t th gi i…
i th c nh tranh là m t nhân t quan tr ng, nh h ng nhi u đ n chi n l c,quy t đ nh kinh doanh và m c đ r i ro mà ngân hàng có th ch p nh n i th c nhtranh chia s th tr ng huy đ ng, tín d ng và c d ch v trên th tr ng ngân hàng Khicác đ i th c nh tranh đ a ra các đi u ki n huy đ ng, cho vay t t s làm thu hút l ngkhách hàng v phía h , làm gi m doanh thu, l i nhu n và t ng r i ro thanh kho n c angân hàng
Tình hình các ngành kinh t khác, đ c bi t là các ngành là đ i t ng kháchhàng ch y u c a ngân hàng c ng là nhân t nh h ng nhi u đ n ho t đ ng c a ngânhàng Khi r i ro x y ra đ i m t ngành kinh t , làm nh h ng đ n k t qu kinh doanh
c a các doanh nghi p trong ngành thì ngân hàng, v i t cách là ng i cho vay c ng
ph i gánh ch u r i ro khi các kho n vay tr thành n x u i n hình ngành b t đ ng
s n, v i nhu c u vay v n l n t phía ngân hàng Khi bong bóng b t đ ng s n v ra, cácngân hàng có d n cho vay b t đ ng s n l n đ u gánh ch u nhi u h u qu khi n x u
t ng cao, các s n ph m tài chính m t giá và kh n ng thanh kho n c a ngân hàng bsuy y u
Trang 26(2): Các n i dung v h th ng đánh giá x p h ng Camels đ c trình bày d a trên “H th ng x p h ng 9/1999 c a Noel J Pajutagana
Camels-1.3 Các ph ng pháp đánh giá n ng l c tài chính c a các ngân hàng
Có nhi u y u t nh h ng đ n n ng l c tài chính c a các NHTM, tuy nhiênyêu c u đ t ra đ i v i h th ng ch tiêu ph n ánh n ng l c tài chính c a các NHTM là:i/ Ph n nh đúng b n ch t v n ng l c tài chính c a ngân hàng; ii/ áp ng đ c m ctiêu c a vi c đánh giá là xác đ nh đúng n ng l c tài chính và v th c a ngân hàng trên
th tr ng; iii/ Có th thu th p các s li u th ng kê, k toán và tính toán đ c; iv/ Phù
h p v i các chu n m c và thông l qu c t trong ngành tài chính ngân hàng D a trên
nh ng yêu c u trên, nghiên c u đã th c hi n tìm hi u v m t s ph ng pháp đánh giá
n ng l c tài chính c a ngân hàng thông d ng trên th gi i và t i Vi t Nam nh m tìm ra
ph ng pháp phù h p đ áp d ng cho nghiên c u này
1.3.1 Ph ng pháp CAMELS (2)
CAMELS là h th ng đánh giá x p h ng các ngân hàng v i m c đích xác đ nhtình tr ng ho t đ ng và đi m m nh, đi m y u xét trên ba khía c nh: tình tr ng tàichính, tình hình ho t đ ng và tình tr ng qu n tr
H th ng đánh giá Camels đánh giá sáu y u t : m c đ an toàn v n (CapitalAdequate), ch t l ng tài s n (Assets quality), h th ng qu n tr (Management), l inhu n (Earnings), kh n ng thanh kho n (Liquidity) và m c đ nh y c m th tr ng(Sensitive to market risk) Camels là m t h th ng tiêu chu n giúp đánh giá ch t l ng
c a ngân hàng d a trên các ch tiêu tiêu chu n đ c cung c p v i ý ngh a đánh giá c
th
Các nhân t tài chính và qu n tr c a ngân hàng đ c đánh giá d a trên các m tsau:
Trang 27v M c đ an toàn v n
Các t ch c tài chính ph i gi đ c ngu n v n t ng ng v i quy mô và các
r i ro c a nó c ng nh kh n ng qu n tr nh m phát hi n, đo l ng, theo dõi, ki m soátcác r i ro này nh h ng c a tín d ng, th tr ng và các r i ro khác tác đ ng lên tình
tr ng tài chính c a ngân hàng c ng c n đ c xem xét khi đánh giá m c đ an toàn v n.Tính ch t và s l ng r i ro ti m n trong ho t đ ng c a các t ch c tài chính là c sxác đ nh nhu c u v n c n thi t m c t i thi u đ có đ c kh n ng ch u đ ng đ ccác thi t h i có th x y ra t các r i ro này
v Ch t l ng tài s n
ánh giá ch t l ng tài s n ph n ánh ch t l ng c a t t c tài s n hi n h u và
ti m tàng r i ro nh tài s n ng n h n, tài s n dài h n, danh m c tín d ng, b t đ ng s n
và các giao d ch ngo i b ng Kh n ng qu n tr nh m phát hi n, đo l ng, theo dõi,
ki m soát các r i ro này c ng đ c ph n ánh trong vi c đánh giá nhân t ch t l ng tài
s n
ánh giá h th ng qu n tr ph n ánh kh n ng c a b ph n qu n lý ngân hàngtrong vi c phát hi n, đo l ng, theo dõi, ki m soát các r i ro và đ m b o đ c tình
tr ng tài chính an toàn, lành m nh, ho t đ ng hi u qu và tuân th các quy đ nh qu n lý
Trang 28v L i nhu n
Nhân t l i nhu n đ c đánh giá không ch d a trên giá tr hi n t i và xu
h ng l i nhu n c a ngân hàng mà còn quan đ n đ n nh ng y u t có th nh h ng
đ n s n đ nh và ch t l ng l i nhu n c a ngân hàng M c l i nhu n hi n t i c angân hàng có th đ n t vi c th l ng qu n lý r i ro tín d ng ho c qu n lý không phù
h p d n đ n r i ro tín d ng và r i ro th tr ng cao Ch t l ng c a l i nhu n c ngkhông đ c đánh giá cao khi d a vào các kho n thu nh p hay các nghi p v b t
th ng c a ngân hàng ho c các u đãi v thu Các kho n l i nhu n t ng lai có th
s t gi m nghiêm tr ng trong tr ng h p không phân b h p lý ngu n l c và không
ki m soát chi phí hi u qu , sai l m trong chi n l c kinh doanh, kh n ng qu n tr kém
ho c không ki m soát đ c r i ro
Trang 29(3) Tham kh o t website NNNN, Hi p h i Ngân hàng Vi t Nam
Vi c đánh giá nhân t m c đ nh y c m th tr ng d a trên nh ng nh h ng
đ n l i nhu n và ngu n v n c a ngân hàng tr c các bi n đ ng c a lãi su t, t giá, giáhàng ho c giá tr c phi u Kh n ng c a b ph n qu n tr trong vi c phát hi n, đo
l ng, theo dõi, ki m soát các r i ro th tr ng, c ng nh quy mô, b n ch t và tính
ph c t p c a ho t đ ng ngân hàng, m c đ an toàn v n và l i nhu n t ng ng v i r i
ph ng th c đánh giá đ c M áp d ng đ đánh giá s c kh e các ngân hàng nh m xác
đ nh ngân hàng nào c n th c hi n nh ng bi n pháp h tr trong cu c kh ng ho ng tàichính di n ra n m 2008 Ph ng pháp CAMELS c ng là c s cho nhi u h th ng và
ph ng th c đánh giá tình hình tài chính c a ngân hàng đang đ c nhi u chính ph vàcác t ch c đánh giá tài chính s d ng
1.3.2 Hi p c Basel(3)
Hi p c v n Basel, g i t c là Basel, đ c đ a ra b i y Ban Basel vào n m
1988 Basel là m t khung quy đ nh các yêu c u v m t qu n tr mà m t ngân hàng nênđáp ng đ gi m thi u các r i ro trong quá trình ho t đ ng c a ngân hàng n nay, yBan Basel đã cho ra đ i Basel I, Basel II và Basel III
v Basel I
Thành t u c b n c a Basel I là đã đ a ra đ c đ nh ngh a mang tính qu c tchung nh t v v n c a ngân hàng và m t cái g i là t l v n an toàn c a ngân hàng
Trang 30(4) Qu n tr ngân hàng th ng m i 2007 –PGS-TS Tr n Huy Hoàng – trang 46
Basel I nh n m nh t m quan tr ng c a t l v n an toàn trong ho t đ ng ngânhàng Khái nhi m v n trong Basel I đ c chia làm hai lo i: V n c b n và v n bsung Theo yêu c u c a Basel I, v n c b n trên t ng tài s n có quy đ i r i ro ít nh t là4% và t l t ng v n d a trên r i ro – t l Cook ít nh t là 8%.(4)
v Basel II
Ngoài vi c k th a nh ng m c tiêu c a Basel I nh : nâng cao ch t l ng và s
n đ nh c a h th ng ngân hàng qu c t ; t o l p và duy trì m t sân ch i bình đ ng chocác ngân hàng ho t đ ng trên bình di n qu c t , Basel II còn đã th c hi n vi c chuy n
đ i qu n lý d a trên t l v n sang vi c qu n lý d a trên s đi u ti t mà s d a nhi u
h n vào các s li u n i b , thông l và các mô hình
Basel II s d ng khái ni m “Ba tr c t”:
- Tr c t th I: liên quan t i vi c duy trì v n b t bu c
- Tr c t th II: liên quan t i vi c ho ch đ nh chính sách ngân hàng, đ a ra cáccông c giám sát qu n tr cho các ngân hàng
- Tr c t th III: Các ngân hàng c n ph i công khai thông tin m t cách thíchđáng theo nguyên t c th tr ng
v Basel III
Basel III đ a ra nh ng quy đ nh m i v khái ni m và các tiêu chu n t i thi ucao h n so v i Basel I và Basel II, cùng ph ng pháp giám sát an toàn v mô v i nhi uthay đ i trong quy đ nh v ho t đ ng ngân hàng Trong đó, h s an toàn v n t i thi u(CAR) đ c gi nguyên m c 8%, yêu c u v n ch s h u (v n c p 1) c a các ngânhàng ph i nâng t 4% lên 6%
Trang 31(5) Basel III Handbook (2012) - trang 14
Bên c nh vi c t ng yêu c u v v n, Basel III c ng đ ra m t s ch s h ng
d n v thanh kho n mà các ngân hàng c n tuân th Các ch s này bao g m ch sLiquidity Coverage (LCR – t l tài s n thanh kho n cao có th đáp ng nhu c u thanhkho n ng n h n, áp d ng cho th i h n 30 ngày) và Net Stable Funding Ratio (NSFR –
t l tài s n dài h n đ c tài tr b ng ngu n v n dài h n, áp d ng cho th i h n 1 n m)
(5)
Các quy đ nh khung c a Hi p c Basel đã đ a ra các tiêu chu n v v n và h
th ng qu n tr mà m t ngân hàng c n có đ có th ho t đ ng lành m nh Do không nêucác ch tiêu đánh giá c th và toàn di n tình hình tài chính và ho t đ ng c a ngân hàng
c ng nh phân chia x p lo i tình hình ngân hàng nên đây không ph i là công cchuyên sâu đ có th đánh giá c th s c m nh tài chính c a m t ngân hàng
1.3.3 Các t ch c x p h ng tín nhi m
1.3.3.1 T ch c x p h ng tín nhi m Standard & Poor (S&P)
M t đi m chung c a vi c đánh giá x p h ng các t ch c tài chính c a các t
ch c x p h ng tín nhi m nh Standard & Poor, Flitch hay Moody là đ u đ a ra đánhgiá các t ch c tài chính trên hai c p đ : đánh giá s c m nh tài chính riêng (stand-alone assessment) và đánh giá x p h ng tài chính chung (all-in ratings) ánh giá s c
m nh tài chính riêng hay đánh giá s c m nh tài chính n i t i là đánh giá kh n ng c angân hàng trong tr ng h p hoàn toàn đ c l p và không nh n đ c b t k s h trnào t bên ngoài ánh giá s c m nh tài chính chung là đánh giá kh n ng ho t đ ng
c a ngân hàng d a trên gi thuy t v các ngu n h tr t bên ngoài mà ngân hàng có
th nh n đ c khi g p tình tr ng khó kh n
Trang 32ánh giá x p h ng s c m nh tài chính riêng c a S&P đ c th c hi n d a trên
h s c s (anchor profile) c a ngân hàng u tiên, S&P s đánh giá n n kinh t vàcác r i ro c a qu c gia s t i, t o nên đánh giá r i ro ngành ngân hàng qu c gia(Banking Industry Country Risk Assessments – BICRA) Sau đó d a trên đánh giá r i
ro BICRA c a qu c gia đ t tr s c a ngân hàng, k t h p v i đánh giá r i ro BICRAbình quân gia quy n c a t t c các qu c gia mà ngân hàng đang ho t đ ng, S&P t o ra
h s c s c a ngân hàng Cu i cùng, S&P s d ng các đi m m nh và đi m y u c angân hàng k t h p v i h s c s đ đ a ra đánh giá s c m nh tài chính riêng c angân hàng
S&P đã có nh ng thay đ i đáng k trong vi c phân tích ngân hàng k t th i
đi m kh ng ho ng kinh t th gi i n m 2008 S c m nh tài chính riêng c a ngân hàngchi m t tr ng cao so v i quá kh khi S&P cho r ng các nhân t không n đ nh nh
h ng nhi u đ n ho t đ ng c a ngân hàng Ngoài ra trong vi c đánh giá vai trò c a các
h tr t bên ngoài c a ngân hàng, S&P t p trung nhi u h n đ n m c đ nh h ng
c a ngân hàng trong h th ng tài chính qu c gia và xu h ng h tr c a chính ph
n c s t i đ i v i các ngân hàng Và k t qu là m c đ nh h ng trong h th ng tàichính qu c gia càng l n, ngân hàng càng có m t đánh giá x p h ng tài chính chung t t
h n
1.3.3.2 T ch c x p h ng tín nhi m Flitch
ánh giá x p h ng s c m nh tài chính riêng c a Flitch t p trung nhi u vào cáccam k t ngo i b ng, các ngu n tài tr và r i ro thanh kho n c a các ngân hàng ti ntrong vi c so sánh Flitch đã đ a ra m t b ng k t h p đ chuy n đ i k t qu đánh giá
s c m nh tài chính riêng sang thang đi m đánh giá s c m nh tài chính chung c a ngânhàng Nh m thúc đ y tính minh b ch trong x p h ng c a mình, Flitch đã đ a ra các x p
h ng riêng l trên thang đi m n m c p đ đ c thi t k nh m đánh giá kh n ng x y ra
và m c đ c a các h tr bên ngoài
Trang 33(6) Quy t đ nh s 06/2008/Q -NHNN ngày 12 tháng 3 n m 2008 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c
ti p c n t d i lên trên, khi đánh giá trung bình h th ng d a trên các x p h ng s c
m nh tài chính riêng c a ngân hàng Ph ng th c th hai s d ng nh ng ch tiêu v mô
đ c thi t k nh m ghi nh n nh ng b t th ng trong t ng tr ng tín d ng cho khu v c
t nhân ho c s t ng lên b t th ng c a giá tài s n
1.3.4 ánh giá theo Ngân hàng Nhà n c (NHNN) Vi t Nam(6)
N m 2008, Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam đã ban hành Quy t đ nh06/2008/Q -NHNN v ph ng th c đánh giá x p lo i ngân hàng th ng m i c ph nđang ho t đ ng t i Vi t Nam Các ch tiêu đánh giá x p lo i trong v n b n này d a trên
ph ng th c x p h ng Camels, khi th c hi n ch m đi m các ch tiêu nh : v n t có,
ch t l ng tài s n, n ng l c qu n tr , k t qu ho t đ ng kinh doanh, kh n ng thanhkho n Vi c đánh giá, x p lo i các ngân hàng th ng m i c ph n đ c c n c vào s
đi m t ng ch tiêu theo nguyên t c tính đi m là l y đi m t i đa tr đi s đi m b tr
t ng ch tiêu C c u đi m c a t ng ch tiêu đánh giá x p lo i nh sau (Ph l c 3)
- V n t có: M c đi m t i đa là 35 đi m, t i thi u là -3 đi m;
- Ch t l ng Tài s n: M c đi m t i đa là 15 đi m, t i thi u là 0 đi m;
- N ng l c qu n tr : M c đi m t i đa 15 đi m, t i thi u 0 đi m
- K t qu ho t đ ng kinh doanh: M c đi m t i đa là 20 đi m, t i thi u là 0 đi m
- Kh n ng thanh kho n: M c đi m t i đa là 15 đi m, t i thi u là 0 đi m
Trang 341.3.5 Ph ng pháp đánh giá n ng l c tài chính ngân hàng c a Moody
ánh giá n ng l c tài chính ngân hàng (BFSRs) c a Moody ph n ánh quan
đi m c a Moody v n ng l c tài chính n i t i c a ngân hàng hay n ng l c tài chính
t ng đ i c a nó so v i các ngân hàng khác trên toàn c u BFSRs còn là m t th c đo
kh n ng mà m t ngân hàng s ph thu c vào các ngu n h tr bên ngoài đ tránh tình
Theo Moody, các ch s tài chính hi n t i c a ngân hàng không th d báo chínhxác tình hình tài chính t ng lai và s c m nh tài chính c a ngân hàng mà các nhân t
đ nh tính có vai trò quy t đ nh trong vi c t o ra s n đ nh, n m gi các y u t quan
tr ng có kh n ng d báo t ng lai c a ngân hàng Do đó ph ng pháp đánh giá c aMoody k t h p ch t ch c phân tích đ nh tính và phân tính đ nh l ng, cùng v i ý
ki n c a các chuyên gia đ đ a ra đ c đánh giá s c m nh tài chính và d báo t nglai ngân hàng m t cách chính xác
Moody đ a ra n m nhân t then ch t thu c c hai h ng phân tích đ nh tính và
đ nh l ng đ hi u s c m nh tài chính và r i ro c a ngân hàng
- nh tính :
· L i th kinh t (Franchise value)
Trang 35· V th r i ro (Risk positioning)
· Môi tr ng pháp lý (regulatory environment)
· Môi tr ng kinh doanh (operating environment)
- nh l ng:
· N n t ng tài chính (Financial fundamentals)
M t b ng đi m bao g m các ch tiêu đánh giá và các c l ng đã đ cMoody xây d ng nh m m c đích tr giúp vi c đ a ra BFSRs c l ng c a ngân hàngtheo các thông tin s n có BFSRs c l ng này là c s đ các nhà phân tích và h i
đ ng x p h ng c a Moody quy t đ nh k t qu x p h ng BFSRs c a ngân hàng (Ph
l c 4)
M i nhân t , m i ch tiêu c a t ng nhân t s đ c đ t t tr ng trên t ng đi mđánh giá d a trên m c quan tr ng c ng nh m c đ ch c ch n c a các nhân t
đ m b o s minh b ch và th ng nh t trong ph ng th c x p h ng c amình, b ng đi m BFSRs c a Moody đ c s d ng th ng nh t cho t t c các ngân hàngtrên toàn c u Tuy nhiên t tr ng c a các nhân t x p h ng có th thay đ i gi a cácngân hàng trong ph m vi toàn c u đ i v i m t vài tr ng h p đ c bi t
M t ph ng th c phân bi t quan tr ng đ c áp d ng cho vi c đánh giá BFSRs
là môi tr ng ho t đ ng c a ngân hàng là th tr ng phát tri n hay th tr ng đang pháttri n Trong th tr ng phát tri n, báo cáo tài chính và môi tr ng pháp lý minh b ch là
m t l i th quan tr ng Nói cách khác, các ngân hàng trong th tr ng đang phát tri n
có báo cáo tài chính ít tin c y h n, cùng v i môi tr ng pháp lý y u kém d n đ n r i ro
mà ngân hàng g p ph i là nhi u h n Vì lý do này, Moody phân b t tr ng 50% đ i
v i nhân t “N n t ng tài chính” cho các ngân hàng trong th tr ng phát tri n, trongkhi t tr ng này các ngân hàng trong th tr ng đang phát tri n ch là 30% Môi
tr ng pháp lý và kinh doanh r i ro c ng là nguyên nhân mà t tr ng đi m c a nhân t
Trang 36môi tr ng pháp lý và môi tr ng kinh doanh chi m t tr ng cao h n đ i v i các ngânhàng trong th tr ng đang phát tri n.
Các nhân t đánh giá n ng l c tài chính c a ngân hàng đ c đánh giá theo các
ph ng di n sau:
v Nhân t L i th kinh t
ánh giá l i th kinh t c a ngân hàng là y u t tr ng tâm trong phân tích c aMoody M t l i th kinh t v ng ch c là nhân t chính làm c s đ t o ta và duy trìngu n thu nh p c a ngân hàng, do đó giúp ngân hàng duy trì và c i thi n kh n ngphòng ch ng r i ro Ngân hàng có l i th kinh t m nh có v th t t h n khi ch ng ch i
v i các đi u ki n kinh doanh khó kh n kéo dài
Trong b ng đi m, Moody t p trung vào b n nhân t ph đ đánh giá l i thkinh t : th ph n và tính n đ nh; đa d ng hóa khu v c đ a lý, tính n đ nh c a ngu nthu nh p, tính đa d ng c a ngu n thu nh p
Trong h th ng đánh giá c a mình, Moody đã d a trên s k t h p các đánh giá
đ nh tính và đ nh l ng đ có th cung c p cái nhìn th u đáo v các nguyên t c qu n tr
r i ro và hi u qu qu n tr r i ro c a ngân hàng R i ro là y u t làm gi m s chính xáctrong vi c d báo thu nh p và l i nhu n c a ngân hàng, và trong nhi u tr ng h p gâynguy hi m cho kh n ng ho t đ ng liên t c c a ngân hàng Các nhân t ph đ c xemxét khi đánh giá v th r i ro c a ngân hàng là: h th ng qu n tr c a ngân hàng, h
Trang 37th ng ki m soát và qu n tr r i ro, tính minh b ch c a báo cáo tài chính, r i ro t p trungtín d ng, qu n tr thanh kho n và m c đ ch p nh n r i ro c a b ph n qu n tr
v Nhân t Môi tr ng pháp lý
Moody tin r ng s c m nh tài chính n i t i c a ngân hàng b nh h ng m tcách m nh m b i môi tr ng pháp lý n i ngân hàng ho t đ ng S c m nh tài chính
c a ngân hàng s đ c c i thi n cùng v i s t n t i c a h th ng pháp lu t ngân hàng
đ c l p, đ tín nhi m cao, phù h p v i th c ti n toàn c u và đ c gi i thích rõ ràng
M c tiêu chính c a h th ng pháp lý ngân hàng th ng t p trung b o v ng i g i ti nvào ngân hàng và thúc đ y xây d ng m t h th ng ngân hàng lành m nh Các nhân t
ph đ c xem xét khi đánh giá v th r i ro c a ngân hàng là: tính đ c l p, các tiêuchu n, s giám sát, s c ng ch thi hành, m c đ phát tri n c a h th ng pháp lý và
s c kh e h th ng ngân hàng
v Nhân t Môi tr ng kinh doanh
Hi u qu kinh doanh c a ngân hàng th ng b chi ph i b i môi tr ng kinhdoanh và các ngân hàng th ng là n n nhân trong môi tr ng kinh doanh c a mình.Chu k kinh t kh c nghi t, các quy t đ nh mang tính chính tr gây nguy h i cho ho t
đ ng kinh doanh, h th ng pháp lu t y u kém và môi tr ng c nh tranh không lành
m nh có th tác đ ng riêng l ho c k t h p v i nhau làm suy y u kh n ng thanh toán
c a ngân hàng Moody cho r ng các nhân t nh h ng nhi u đ n môi tr ng kinhdoanh c a ngân hàng là bi n đ ng c a n n kinh t , tính hi u qu c a h th ng pháp
lu t, hi u qu c a các t ch c chính tr xã h i, đ ng l c c nh tranh và c u trúc ngànhngân hàng
Trong phân tích môi tr ng kinh doanh, Moody t p trung vào ba th c đokhác nhau có th đ nh l ng đ c là s n đ nh c a n n kinh t , m c đ liêm chính vàtham nh ng và h th ng pháp lu t
Trang 38v Nhân t n n t ng tài chính
N n t ng tài chính là ph ng th c t ng đ i d đ so sánh hi u qu ho t đ ng
c a ngân hàng trên toàn c u, b i nhìn chung ngân hàng có hai ho t đ ng chính là huy
đ ng và cho vay Moody đánh giá n n tài tài chính c a ngân hàng d a trên các nhân t
ph sau: kh n ng sinh l i, tính thanh kho n, m c đ an toàn v n, hi u qu ho t đ ng
bi t b i các bi n đ c l p, xác đ nh các bi n đ c l p là nguyên nhân l n nh t c a skhác bi t và xây d ng hàm phân tích phân bi t (discriminant functions) hay hàm tuy ntính k t h p các bi n đ c l p sao cho phân bi t rõ nh t bi u hi n c a bi n ph thu c(9)
i u ki n c a phân tích bi t s là ph i có m t bi n ph thu c (là bi n dùng đphân lo i đ i t ng th ng s d ng thang đo đ nh danh ho c th t ), và m t s bi n
Trang 39Mô hình phân tích bi t s có d ng tuy n tính sau:
Có 2 tr ng h p phân tích bi t s : phân tích bi t s 2 nhóm (khi bi n ph thu c
có 2 bi u hi n), phân tích bi t s b i (khi bi n ph thu c có t 3 bi u hi n tr lên)
C n c lý thuy t c a mô hình đã nêu, nghiên c u đ xu t mô hình đ nh l ngban đ u cho d li u nghiên c u nh sau:
Nghiên c u ti n hành đánh giá n ng l c tài chính c a các NHTM Vi t Nam
d a trên k t qu x p h ng n ng l c tài chính các NHTM Vi t Nam c a Moody Các chtiêu đánh giá (kh n ng sinh l i, tính thanh kho n, m c đ an toàn v n, hi u qu ho t
đ ng, ch t l ng tài s n) là các bi n đ c l p (Xi) và n ng l c tài chính c a các NHTM
là bi n ph thu c (Y) Mô hình đánh giá n ng l c tài chính c a các NHTM c a Moody
đ a ra b ng đi m đánh giá cho t ng ch tiêu, t đó k t lu n v n ng l c tài chính đ c
l p c a các ngân hàng theo các th h ng t A đ n E
X p h ng s c m nh tài chính n i t i các NHTM Vi t Nam c a Moody t n m
2006 đ n tháng 6 n m 2013 n m trong các giá tr D, D-, E+, E Vi c đánh giá nhóm
s c m nh tài chính c a ngân hàng trong nghiên c u đ c th c hi n nh sau:
X p h ng t t, th hi n ngân hàng có s c m nh tài chính n i t i m nh (Y=1), là
k t qu phân nhóm khi các quan sát có k t qu x p h ng D và D- theo Moody
Trang 40X p h ng x u, th hi n ngân hàng có s c m nh tài chính n i t i y u (Y=0), là
k t qu phân nhóm khi các quan sát có k t qu x p h ng E+ và E theo Moody
Áp d ng mô hình phân tích bi t s đ đánh giá n ng l c tài chính c a cácNHTM, t đó xác đ nh nhân t nh h ng đ n n ng l c tài chính c a các NHTM Vi tNam
1.5 S c n thi t ph i nâng cao n ng l c tài chính c a các NHTM Vi t Nam
Các NHTM c n nâng cao n ng l c tài chính đ đ m b o đ t hi u qu cao trong
vi c s d ng v n kinh doanh nh m t i đa hoá l i nhu n và m c tiêu t ng tr ng C