d nătácăđ ngăc aăFDIăđ năt ngătr ngăkinhăt ăc aăn căti pănh năđ uăt .ăVƠiăỦăm iăcôngăngh ăthôngăquaăhi uă ngălanăt aătriăth căvƠăt ăli uăs năxu tăm iămƠăc ă th ălƠăti nătrìnhălanăt aăcôn
Trang 1B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O
- -
Hoàng C Phú
Trang 2B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O
- -
Hoàng C Phú
Trang 3L IăCAMă OAN
TôiăxinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăc u c a b năthơn,ăđ c xu t
Trang 4M C L C
TRANGăPH ăB̀A
L IăCAMă OAN
M CăL C
DANH M CăC MăT VI T T T
DANH M C B NG
TÓM T T 1
Ch ngă1 2
GI I THI U 2
1.1ă t v năđ 2
1.2 M c tiêu nghiên c u 4
1.3ă iăt ng và ph m vi nghiên c u 5
1.4ăPh ngăphápănghiênăc u 5
1.5ăụăngh aăth c ti n c aăđ tài 5
1.6ăK tăc uăc a lu năv n 5
CH NGă2 7
C ăS LÝ THUY T VÀ T NG QUAN CÁC NGHIÊN C UăTR Că ÂY 7
2.1ăC ăs lý thuy t 7
2.1.2 Lý thuy t v các nhân t h p th dòng v n FDI 9
2.1.2.1 Mô hình chi t trung-mô hình OLI 9
2.1.2.2 Vai trò c a th tr ng tài chính trong m i quan h gi aăFDIăvƠăt ngătr ng kinh t 10
2.2 T ng quan các nghiên c uătr căđơy 14
2.2.1ăTácăđ ng c aăFDIăđ năn c ti p nh năđ uăt 14
2.2.1.1 FDI và hi u ng lan t a 14
2.2.1.2ăTácăđ ng c aăFDIăđ n xu t kh u: 18
2.2.1.3ăTácăđ ng c aăFDIăđ năt ngătr ngăkinhăt 21
2.2.2 Các nhân t h p th dòng v n FDI 25
2.2.2.1ăH ăth ngătƠiăch́nhăn iăđ a 25
2.2.2.2ă ăm ăth ngăm i 26
Trang 52.2.2.3ăCh tăl ngăc aăc ăs ăh ăt ngăn iăđ a 27
2.2.2.4ăMôiătr ngăkinhăt ăv ămô 28
K t lu năch ngă2 29
Ch ngă3 31
D LI UăVĨăPH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U 31
3.1 Ngu n d li u 31
3.2ăPh ngăphápă căl ng: 31
3.2.1 Phân tích h i quy GMM v i d li u b ngăđ ng: 31
3.2.2 Ki măđ nh c ng c : 36
Ch ngă4 38
K T QU VÀ BÀN LU N 38
4.1 Ma tr n h s t ngăquan 38
4.2 K t qu h i quy mô hình GMM h th ng v i d li u b ngăđ ng 39
4.3 K t qu h i quy v i mô hình OLS 49
4.4 V năđ n i sinh: 52
Ch ngă5 55
K T LU N 55
5.1 T ng k t các k t qu c a bài nghiên c u 55
5.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam 56
5.3ă uăđi m, h n ch vƠăh ng nghiên c u ti p theo 57
Danhăm cătƠiăli uăthamăkh o
PH ăL C
Ph l c 1: Danh sách các qu c gia
Ph l c 2: Ch s t do kinh t
Trang 6DANHăM CăC MăT ăVI TăT T
FDI Ngu n v năđ uăt ătr c ti p n c ngoài
GDP T ng s n ph m qu c gia
GMM Gerneral method of movements
OLS Ph ngăphápăbìnhăph ngăbéănh t
IMF Qu ăTi năt ăQu căt
Trang 7DANHăM CăB NG
B ngă3.1ăB ngămôăt ăcácăbi n 32
B ng 4.1: Ma tr n h s t ngăquan.ăTh i kì 1996-2013 38
phápă căl ng: System-GMM Th i kì 1996-2013 39
cao.ăPh ngăphápă căl ng: System-GMM Th i kì 1996-2013 41
phápă căl ng: OLS Trung bình th i kì 1996-2013 49
phápă căl ng: OLS Trung bình th i kì 2004-2013 52
Trang 8TÓM T T
t ăn căngoƠiălênăt ngătr ng kinh t cácăn căđangăphátătri n, t đóărútăraăbƠiă
vƠăt ngătr ng kinh t
Ph ngăphápănghiênăc u th c nghi măđ c thi t l p d a trên mô hình h i quyăđaăbi n, s d ng các bi n đ c l p g măđ uăt ătr c ti păn c ngoài, thu nh p bìnhăquơnăđ uăng i,ăt ngătr ng dân s , các bi n v c u trúc, th ch và b t n
v ămô.ăPh ngăphápănghiênăc uăđ c th c hi n d aătrênăph ngăphápăh i quy
t́chăđ nh y c a các k t qu v iăph ngăphápăOLS.ăD li u thu th p bao g m 33
n căđangăphátătri n thu c khu v c Châu Á và Châu M trongăgiaiăđo n
1996-2013
n căngoƠiăđ năt ngătr ng kinh t Bên c nhăđó,ăbƠiănghiênăc uăc ngăchoăth y
Trang 9d nătácăđ ngăc aăFDIăđ năt ngătr ngăkinhăt ăc aăn căti pănh năđ uăt ăVƠiăỦă
m iăcôngăngh ăthôngăquaăhi uă ngălanăt aătriăth căvƠăt ăli uăs năxu tăm iămƠăc ă
th ălƠăti nătrìnhălanăt aăcôngăngh ăBênăc nhăđó,ăc ngăcóănhi uănghiênăc uănh nă
m nhăvaiătr̀ăc aăth ătr ngătƠiăch́nhăc aăn căs ăt i.ăCu iăc̀ng,ăvƠiătácăgi ăkhácăchoăr ngăs ăđóngăgópăc aăFDIăph ăthu căr tănhi uă vƠoăhoƠnăc nhăc ăth ăc aă
n căti pănh năđ uăt ă
S ălanăt aăcôngăngh ă đóngă m tăvaiătr̀ăquanătr ngătrongăquáătrìnhă phátătri năkinhăt ăCácănghiênăc uăg năđơyăđưănh năm nhăs ăph ăthu căc aăt ăl ăt ngă
tr ngăkinhăt ăvƠoăv ăth ăcôngăngh ăhi năt iăc aăm tăqu căgiaăđ iăv iăcácăqu căgiaăkhác.ăVìăth ,ăt ăl ăt ngătr ngă ăcácăn căđangăphátătri năđ căgi iăth́chăb iăquáătrìnhăắđu iăb t”ăv ăcôngăngh ăTrongăcácămôăhìnhăv ălanăt aăcôngăngh ,ăt ăl ă
t ngătr ngăc aăcácăn căđangăphátătri năph ăthu căvƠoăm căđ ăch pănh năvƠăs ătheoăđu iăcácăcôngăngh ăm iăđangăđ căs ăd ngă ăcácăqu căgiaătiênăti n.ăS ălană
t aăcôngăngh ăcóăth ăđ cădi năraăquaănhi uăkênhătruy năd năkhácănhau,ăch ngă
h nănh ăvi cănh păkh uăcácăs năph măcôngăngh ăcao,ăti păthuăn năcôngăngh ăvƠă
k ăn ngăqu nălỦ.ăBênăc nhăcácăkênhănƠyăthìăngu năv năđ uăt ătr căti păc aăcácă
t păđoƠnăđaăqu căgiaăđ căxemănh ălƠăm tăkênhătruy năd năch́nhăchoăvi căti pă
c năn năkhoaăh cătơnăti năc aăth ăgi iăb iăvìăh ăn măgi ănh ngăcôngăngh ăhi nă
Trang 10đ i,ăvƠăchi măm tăt ăl ăr tăl nătrongăt ngăđ uăt ăvƠoăR&Dăc aăth ăgi i k tălu nă
r ngăđ uăt ătr căti păn căngoƠiălƠmăgiaăt ngăt ăl ăti năb ăk ăthu tă ăn căs ăt iăthôngăquaătácăđ ngălanăt aăcácăcôngăngh ătiênăti năh n,ăk ăn ngăqu nălỦ…ăđ că
s ăd ngăb iăcácăcôngătyăn căngoƠi.ă
M căd̀ătácăđ ngăc aăFDIăđ năt ngătr ngăkinhăt ălƠăkhôngăr̃ărƠng,ătuyă
(2003),ătrongăbƠiănghiênăc uăc aămìnhăđưăk tălu năr ngăđ iăv iăcácăqu căgiaăcóă
th ătr ngătƠiăch́nhăđ ăphátătri năthìăk tăqu ăchoăth yăFDIătácăđ ngăt́chăc căvƠăcóăỦăngh aăth ngăkêăđ năt ngătr ngăkinhăt ăBƠiănghiênăc uănƠyătranhălu năr ngăs ăphátătri năc aăh ăth ngătƠiăch́nhăc aăn căti pănh năđ uăt ălƠăm tăđi uăki năc năquanătr ngăđ ătruy năd nătácăđ ngăt́chăc căc aăFDIăđ năt ngătr ngăkinhăt ăH ă
th ngă tƠiă ch́nhă nơngă caoă hi uă qu ă phơnă ph iă c aă ngu nă v nă vƠă c iă thi nă kh ă
n ngăthuăhútăd̀ngăv năFDIăc aăm tăqu căgia.ăC ăth ,ăm tăh ăth ngătƠiăch́nhăphátătri năcóăth ăđóngăgópăvƠoăquáătrìnhătruy năd năcôngăngh ăliênăquanăđ năFDI.ă
S ăb̀ngăn ăv ăd̀ngăv năđ uăt ăn căngoƠiătrongăth păk ătr căđưăgơyăraănhi uătranhălu năv ănh ngănhơnăt ăch́nhăgópăph năvƠoăvi căthuăhútăd̀ngăv nă
nhơnăt ăkhôngăđ ngănh tăgi aăcácăqu că giaă trongăvi căthuăhútăd̀ngăv năFDI.ăT́nhăkhôngăđ ngănh tăc aăcácăn căs ăt iăliênăquanăđ nănhi uăkh́aăc nhăđ căđ ă
c pătrongăcácănghiênăc uătr căđơyălƠăắkh ăn ngăh păth -ălƠăkh ăn ngăph nă ngăthƠnhăcôngătr cănh ngăc ăh iăc ngănh ătháchăth cămangăl iăt ănh ngăcôngătyă
n căngoƠiăliênăquanăđ năcácăkh́aăc nhănh ăv năconăng i,ăs ăphátătri năc aăth ă
tr ngătƠiăch́nh,ăđ ăm ăth ngăm i,ăvƠăm căđ ăphátătri năc aăc ăs ăh ăt ng”.ă
Nh ngăkh ăn ngănƠyăd ngănh ălƠăđi uăki nătiênăquy tăđ iăv iăn căs ăt iăđ ăcóă
Trang 11
choăth yăt măquană tr ngăc aăs ă năđ nhăv ă môătrongă vƠăngoƠiăn că(đ căđoă
l ngăb ngăl măphátătrongăn căvƠăn ăn căngoƠi),ăc ngănh ăch tăl ngăc aăcácă
đ nhăch ătƠiăch́nhăkhiăđánhăgiáătácăđ ngăkinhăt ăc aăFDI.ăCácăôngăk tălu năr ngă ăcácă n că đangă phátă tri nă thìă cácă ch́nhă sáchă c aă ch́nhă ph ă đ că thi tă k ă đ ăkhuy năkh́chăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiălƠăch aăđ ăđ ăt oăraăt ngătr ngăkinhăt ,ămƠăvi căc iăthi nămôiătr ngăđ uăt ăthôngăquaăcácăđi uăki năv ămôiătr ngăth ă
ch ăvƠăv ămôăt tăh nălƠăm tăkimăch ănamăchoăcácăn cănƠy
2013,ătrongăkhiăđóăđ i v i khu v c FDI, m c dù ch chi năh nă22%ăt ng v năđ u
t ănh ngăt căđ t ngătr ng c a khu v cănƠyăđ t m c cao nh tă9.9%ăn mă2013ă
Trong b i c nh kinh t th gi i h i nh p và s p t i khi Vi t Nam gia nh p
Doăđóătôiăth c hi năđ tài này nh măđánhăgiáăvƠăđ aăraănh ng khuy n ngh c n
1.2 M c tiêu nghiên c u
Trênăc ăs nghiên c u th c nghi m,ăđ tài này nh m gi i quy t hai v năđ
sau:
Trang 12Th nh t,ăđánhăgiáăm iăquanăh ătr căti păgi aăFDIăvƠăt ngătr ngăkinhăt
1.3 iăt ng và ph m vi nghiên c u
1.4 Ph ngăphápănghiênăc u
h p m t cách có h th ng k t qu c a các tác gi trên th gi i
V nghiên c u th c nghi m, bài nghiên c u s d ng h i quy d li u b ng
ph ngăphápăGMMăh th ng
1.5 ụăngh aăth c ti n c aăđ tài
FDIăđ năt ngătr ng kinh t
1.6 K tăc u c a lu năv n
D aătrênăm căđ́chănghiênăc uăBài lu năv năđ c b ăc cănh ăsau.ăCh ngă
Trang 13tr ng kinh t ăCh ngă3ăph ngăphápănghiênăc u.ăCh ngă4ătrìnhăbƠyăk t qu
nghiên c u ti p theo
Trang 14CH NGă2
C ăS LÝ THUY T VÀ T NG QUAN CÁC NGHIÊN C UăTR C
ỂY 2.1ăC ăs lý thuy t
2.1.1 Lý thuy t v m i quan h gi aăFDIăvƠăt ngătr ng
Mô hình t ngătr ng Solow là m t mô hình v c ăch t ngătr ng kinh
đ n các nhân t bên trong, cu iăc̀ngăt ngătr ng c a m t n n kinh t s h i t
kinh t tr ng thái b n v ng
d ng v n và ti n trình công ngh
Giá c linh ho t trong dài h n.ă ơyălƠăm tăquanăđi m c a kinh t h c
Trang 15tr ng h t m c ti măn ngăvƠă năđ nh.ă ng th i toàn b ti t ki m s chuy n hóa thƠnhăđ uăt ă
M c s nă l ng th c t Y ph thu că vƠoă l ngă laoă đ ng L,ă l ngă t ă
F(A,L,K) Gi thi t là hàm này có d ng Cobb-Douglas, t c là:
N n kinh t đóngăc a và không có s can thi p c a Chính ph
Có s kh uă haoă t ă b n.ă Khiă cóă đ uă t ă m i, tr l ng v nă t ngă lên.ă
Nh ngăđ ng th i, v năc ngăb kh u hao theo th iăgian.ăKhiăđóăl ng v n m i có
T ăb n K vƠălaoăđ ng L tuân theo Quy lu t l i t c biên gi m d n Có ngh aălƠăkhiăt ng k thìăbanăđ u y t ngăr tănhanhăđ n m tălúcănƠoăđóănóăt ngăch m
l i
M t s k t lu n c a mô hình Solow:
u tiên, mô hình này ch ra tr ng thái d ng c a n n kinh t Tr ng thái
đ uăt ăđ t o ra v n m i m iăn măch đ đ bù tr ph n v n b hao mòn Khi
v nă khôngă t ngă thìă s nă l ngă c ngă s khôngă t ng.ă Vìă v y, tr ng thái d ng,
l ng v n trên m tălaoăđ ng là c đ nh, và s năl ng trên m tălaoăđ ng là c
đ nh V năvƠălaoăđ ngăkhôngăt ngăthìăt ng s năl ngăc ngălƠăc đ nh.ă ơyălƠăh
l ng s t ngănh ng v i t căđ gi m d n Do v y, thu nh p dành cho ti t ki m
c ngăt ngăv i t căđ gi m d n,ăvƠăđ uăt ăt ngăc ngăv i t căđ gi m d n Vì v y,
Trang 16h i t v m t giá tr c đ nh Nh ăv y, mô hình Solow d đoánăr ng nh ngăn c cóăt ngătr ng dân s caoăh năs có m c v n và thu nh pătrênălaoăđ ng th păh nă
trong dài h n
Mô hình gi iăth́chăđ c s t ngătr ngăđ uăđ n c a thu nh p bình quân
2.1.2 Lý thuy t v các nhân t h p th dòng v n FDI
2.1.2.1 Mô hình chi t trung-mô hình OLI
uăđi m c a các h c thuy t khác v FDI M t công ty có l i th ti n hành FDI
O: L i th v s h u bao g m l i th c nh tranh v th ngă hi u,ă k ă
thu t s n xu t, hi u su t theo quy mô
L: L i th v khu v c bao g m tài nguyên, quy mô, s t ngătr ng c a
I : L i th v n i b hóa g m c t gi m chi phí ký k t, ki m soát và th c
Trang 17Ngu n: Dunning (1981) Các lo i l i th
hóa Hình th c
v ăvaiătr̀ăc aăh ăth ngătƠiăch́nhăđ căxemănh ăm t nhân t h p th dòng v n
FDI
Môăhìnhă c aăcácă ôngă d aătrênăgi ăđ nhăr ngăti nătrìnhăcôngăngh ă đ că
nhƠăs năxu t,ăng iăphátăminhăvƠăng iătiêuăd̀ng.ăM iănhƠăs năxu tăthuêăNăhƠngăhóaăv năkhácănhauăđ ăt oăraăm tălo iăhƠngăhóaăv nă(phátăminh).ăNhƠăs năxu tăcóăquy năs ăh uăđ căquy năv ăs ăs năxu tăvƠăbánăcácălo iăhƠngăhóaăv nănƠyă(phátăminh).ăGiáăbánăcácăphátăminhăPjăđ căxácăđ nhăb ngăcáchăt iăđaăhóaăgiáătr ăhi nă
t iăc aăl iănhu năt ăvi căphátăminh,ă(vƠăs năxu tătrongăcácăth iăkì),ăV(t).ăBarroăvƠăSala-I-Martină(1995),ăgi ăđ nhăr ngăkhôngăcóăràoăc năgiaănh păc aăcácănhƠăphátăminh,ăvƠăch ăraăđi măcơnăb ngăv iăR&Dăd ngă(t iăchiăph́ăvƠăt ngăN,ăt ăsu tăsinhăl iăc ăđ nhăđ căxácăđ nhănh ăsau:
2 ăHƠngăhóaăv năđ căt oăraăb iăxưăh iăthôngăquaăti tăki mătƠiăs năvƠăcóăth ăđ uăt ăvƠoăph ngăti năs năxu t.ăTrongăthu tăng ăkinhăt ,ăhƠngăhóaăv năcóă
th ăđ căxemălƠăh uăhình.ăChúngăđ căs ăd ngăđ ăs năxu tăhƠngăhóaăhayăd chăv ătrongăm tăth iăgianănh tăđ nh.ăCh ăs ăh uăc aăhƠngăhóaăv năcóăth ălƠă cóănhơn,ăh ăkinhădoanh,ădoanhănghi păhayăch́nhăph
Trang 18Trongă đó,ă ăđoăl ngăt ătr ngăv nătrongăthuănh pă(t ngăt ă nh ă h ăs ătrongăph ngătrìnhăCobb-Douglas)ăvƠăLălƠălaoăđ ngăđ uăvƠo.ăFDIăđ căđ aăvƠoătrongămôăhìnhăv iăgi ăđ nhălƠăt năt iăchiăph́ănơngăc păc ăđ nhălƠă1,ăvƠăchiăph́ăthi tăl păc ăđ nhăbanăđ uă(chiăph́ăR&D,ăChiăph́ănghiênăc uăm tăhƠngăhóaă
ph́ăphátăminhăgi m.ă i uănƠyăph năánhăr ngăvi căđ uăt ăvƠoăắb tăch căcôngăngh ”ăthìăr ăh nălƠăđ uăt ăvƠoăphátăminhăcôngăngh ăm i,ăvƠăkh ăn ngăb tăch că
t ngălênăkhiămƠăcƠngăcóănhi uăhƠngăhóaăđ căs năxu tă ăn căngoƠi.ăVìăth ,ăchiăph́ă phátă minhă (ă s ă d ngă FDI=F)ă lƠă m t hàm ngh ch bi n v i FDI: = f(F),
F < 0
Tácăđ ngăc aăkhuăv cătƠiăch́nhătrongătrongămôăhìnhăthôngăquaăA i uăd ă
hi uăr ngăh ăth ngătƠiăch́nhăcóăth ălƠmăt ngăt ăl ăt ngătr ngăb ngăcáchăc ngăc ă
m cătrungăbìnhăc aăcôngăngh ă(xemă bênăd i).ăVìăth ,ăA lƠăhƠmăc aă s ăphátătri năh ăth ngătƠiăch́nhă(H);ăA=h(H),ăHă>ă0.ă i uănƠyăcóăngh aălƠ:
ăliênăk tăcácăv năđ ătrênăv iăt ngătr ngăkinhăt ,ătácăgi ăxemăxétăv ăhƠnhăviăc aăh ăgiaăđình.ăCácăh ăgiaăđìnhăt iăđaăhóaăđ ăh uăd ngăc aămìnhătrongă
gi iăh năngơnăsách.ăTrongăđi uăki năEulerăn iăti ngăv ăt căđ ăt ngătr ngătiêuăd̀ng,ăgcă=ă(1-r-trongăđóălƠăđ ănh yăc măc aăh uăd ngăbiênăvƠălƠălưiă
su tăchi tăkh u.ăTrongăgiaiăđo nă năđ nhăthìăt căđ ăt ngătr ngătiêuăd̀ngăb ngă
t căđ ăt ngătr ngăđ uăra,ăg
Trang 19T ăph ngătrìnhă(2),ătaăsuyăra:
i uăd ădƠngăth yălƠăFDIăt ngăs ăd năđ năt căđ ăt ngătr ngăđ uăraăt ngăvƠătácăđ ngăc aăFDIăph ăthu cănhi uăvƠoăs ăphátătri năc aăh ăth ngătƠiăch́nh.ăFDIăt ngălƠmăgi măchiăph́ăthi tăl pă(đ iăv iăs ăth́chă ngăcôngăngh )ăvƠălƠmăt ngă
t ăsu tăsinhăl iătrênătƠiăs nă(r).ăT ăđóălƠmăt ngăti tăki măvƠăvìăth ălƠmăt ngăt căđ ă
t ngătr ngătiêuăd̀ngăvƠăđ uăra.ăTácăđ ngănƠyăcƠngăl năh năkhiăm căđ ăcôngăngh ăc aăm tăn căcƠngăcao,ăvƠăh ăth ngătƠiăch́nhăphátătri năh n
Gi ăđ nhăch́nhăy uăc aămôăhìnhătrênălƠăh ăth ngătƠiăch́nhăn iăđ aătácăđ ngă
đ năt ngătr ngăkinhăt ăthôngăquaăm căđ ăcôngăngh ăC ăth ănh ăsau:
u tiên,ă h ă th ngă tƠiă ch́nhă tácă đ ngă đ nă hi uă qu ă phơnă ph iă c aă cácă
ngu năl cătƠiăch́nhăđ iăv iăcácăd ăánăđ uăt ăVìăth ,ăh ăth ngătƠiăch́nhăđóngăgópăvƠoăt ngătr ngăkinhăt ăthôngăquaăhaiăkênhătruy năd n.ăM tăm t,ăh ăth ngătƠiăch́nhăhuyăđ ngăti tăki m,ăđi uănƠyălƠmăt ngăngu năl căchoăđ uăt ăM tăkhác,ănóă
ki mătraăvƠăgiámăsátăcácăd ăánăđ uăt ă(lƠmăgi măchiăph́ăthuăth păthôngătin);ăđi uănƠyălƠmăt ngăhi uăqu ăc aăcácăd ăánăđ uăt ă(GreenwoodăvƠăJovanovic,ă1990);
giúpăhuyăđ ngăti tăki m,ăki mătraăvƠăgiámăsátăcácăd ăánăđ uăt ,ăvƠăđóngăgópăvƠoă
t ngătr ngăkinhăt
Th hai,ăcácăd ăánăđ uăt ăliênăquanăđ năvi cănơngăc păhayăphátătri năm tă
côngă ngh ă m iă thìă r iă roă h nă cácă d ă ánă đ uă t ă khác.ă H ă th ngă tƠiă ch́nhă nóiăchungăhayăcácăđ nhăch ătƠiăch́nhănóiăriêngăcóăth ălƠmăgi mănh ngăr iăroănƠyăvƠăthúcăđ yăcácădoanhănghi păth căhi năcácăd ăánăđ uăt ănơngăc păcôngăngh ăhi nă
Trang 20t iă ho că theoă đu iă m tă côngă ngh ă m iă đ că gi iă thi uă b iă cácă côngă tyă n căngoƠi.ăVìăth ,ăh ăth ngătƠiăch́nhătácăđ ngăđ năt căđ ăđ iăm iăcôngăngh ăvƠăthúcă
đ yăt ngătr ngă(Huang và Xu, 1999) Quanăđi mănƠyăv năđúngăđ iăv iăvi căđ iă
m iăcôngăngh ăb tăngu năt ăm tăhayănhi uăkênhătruy năd năc aăvi călanătruy năcôngăngh ăt ăFDIăđ căth oălu nă ătrên.ăH ăth ngătƠiăch́nhăcƠngăphátătri năthìăcƠngăgiúpăgi măthi uănh ngăr iăroăliênăquanăđ năvi căđ uăt ănơngăc păvƠăđ iăm iăcôngăngh ă
Th ba,ăkhiăxemăxétănh ngăkênhătruy năd nălanătruy năcôngăngh ,ăđi uăd ă
dƠngăth yăr ngătrongănhi uătr ngăh păcácăcôngătyăn iăđ aăc năđ uăt ăkhiănơngă
c păhayăđ iăm iăcôngăngh ăK tăqu ăv năđúngăkhiăcácăcôngătyăn iăđ aăđ uăt ăphátătri năk ăn ngăc aăng iălaoăđ ngă(hi uă ngăđƠoăt o).ăTuyănhiên,ăcácăd ăánănƠyă
c năph iăđ cătƠiătr ăS ăphátătri năc aăh ăth ngătƠiăch́nhắtănh tăcóăth ăquy tă
đ nhăm tăph năph măviămƠăcácăcôngătyăn iăđ aăcóăth ănh năraăk ăho chăđ uăt ă
c aăh ătrongătr ngăh păđ cătƠiătr ăt ăbênăngoƠi.ă
Cu i c̀ng,ăs ăphátătri năc aăh ăth ngătƠiăch́nhăcóăth ăquy tăđ nhăph măviă
mƠăcácăcôngătyăn căngoƠiăcóăth ăđ cătƠiătr ăchoăho tăđ ngăđ iăm iăcôngăngh ăFDIăđ căđoăl ngăm tăph năb iăd̀ngăFDIătr căti păvƠoăn căti pănh năđ uăt ,ă
m tăph năkhácăch́nhăt ăngu nătƠiătr ătrongăn căchoăcácăd ăánănƠy (Borensztein,
nhăh ngăFDIăvƠătácăđ ngăc aănóălênăvi călanătruy năcôngăngh ă ăn căti pă
nh nă đ uă t ă Quáă trìnhă lană truy nă côngă ngh ă cóă th ă hi uă qu ă h nă m tă khiă th ă
tr ngătƠiăch́nhă ăn căti pănh năđ uăt ăphátătri năt tăh n,ăb iăvìănóăchoăphépăcácăcôngătyăđaăqu căgiaăh pătácăđ uăt ăkhiăthamăgiaăvƠoăn căti pănh năđ uăt
Vìăth ,ăFDIăvƠăth ătr ngătƠiăch́nhăn iăđ aălƠăb ătr ăchoănhauătrongăquáătrìnhălanăt aăcôngăngh ,ăquaăđóăthúcăđ yăt ngătr ng.ă
Trang 212.2 T ng quan các nghiên c uătr căđơy
2.2.1 Tácăđ ng c aăFDIăđ năn c ti p nh năđ uăt
2.2.1.1 FDI và hi u ng lan t a
Bài nghiên c u c a Zhiqiang Liu (2006): M c tiêu nghiên c u nh m gi i
tácăđ ng g p c aătácăđ ng này trên khía c nh t ng th c ng n h n và dài h n
khác D li u nghiên c u bao g m 20,000 công ty trong các ngành công nghi p
ph ngăphápăh i qui OLS v iătácăđ ng c đ nh v i bi năđ c l pălƠăTFPă(n ngă
su t các nhân t t ng h p) và các bi n ph thu c là t tr ng v n c ph n c a FDI
tácăđ ng tích c c l năátătácăđ ng tiêu c c nên nhìn chung các công ty n iăđ a
ch́ătácăđ ng c a FDI là tiêu c c.ă i u này gi i thích t i sao các bài nghiên c u
tr căđơyătìmăraăcácătácăđ ng khác nhau c aăFDI.ăDoăđóăbài nghiên c u này nh n
lan t a c a FDI
Trang 22Bài nghiên c u c a Haddad và Ann Harrison (1992 nh m ki măđ nh tác
đ ng c a FDI lên các công ty trong ngành s n xu t c a Morocco b ngăph ngă
pháp h i quy d li u b ng Bài nghiên c u rút ra các k t lu n sau Th nh t, các
côngătyăn c ngoài cho th y m căđ các nhân t t ng h pă(TFP)ăcaoăh n,ătuyă
côngătyătrongăn căcaoăh năđ i v i các ngành có s thamăgiaăcaoăh năc a các côngătyăn c ngoài, tuy nhiên l i không tìm th y các b ng ch ng v t căđ t ngă
tr ngăn ngăsu tălaoăđ ng c a các ngành này Th ba,ăFDIăđưălƠmăgi m s khác
i u này cho th y vi c c nh tranh v iăcácăcôngătyăn căngoƠiăđưăthúcăđ y các côngătyătrongăn căđ i m i công ngh và nâng cao hi u qu s n xu t Cu iăc̀ng, tácăđ ng lan t a c a FDI b gi i h n n u kho ng cách v công ngh gi a các côngătyătrongăn căvƠăcácăcôngătyăn c ngoài l n
đo n 1986-1996ăđ aăraăcácăk t lu năsau.ăTácăđ ng lan t a ch u nhăh ng c a
đ căđi m vùng mà các công ty ho tăđ ng.ă i v i các vùng kém phát tri n thì tác
đ ng lan t a th păh năcácăv̀ngăkhác.ă i u này là do các công ty trong vùng này khôngăcóăđ kh n ngăđ ti p thu công ngh và kh n ngăc n thi tăđ áp d ng
côngătyătrongăngƠnhăc ngătácăđ ngăđángăk đ nătácăđ ng lan t a Nh ng ngành
Bài nghiên c u c a Girma, Sourafel, David Greenaway, and Katherine
Trang 23có t n t i s chênh l ch v n ngăsu t và m căl ngăc a các doanh nghi p trong
n căvƠăn c ngoài Th hai, s tham gia c aăcácăcôngătyăn c ngoài có làm gia
t ngăn ngăsu t c a các công ty n iăđ a S d ng d li u b ng v iăh nă4000ăcôngă
c aăcácăcôngătyăn căngoƠi,ăđ căđoăl ngăb ngăt ătr ngăvi călƠmăho căt ngăs nă
l ng,ălênăn ngăsu tălaoăđ ngăhayăn ngăsu tăcácănhơnăt ăt ngăh pă(TFP)ălên các
l ngăb ngăt ăl ăgi aăng iălaoăđ ngăcóăk ăn ngătrênăng iălaoăđ ngăkhôngăcóăk ă
n ng, thìătácăđ ngălanăt aăn ngăsu tălaoăđ ngăcƠngăcao.ăM căđ ăc nhătranhăđ iă
v iăcácăcôngătyăn căngoƠiătrongăm tăngƠnhăcƠngăcao, thìătácăđ ngălanăt aăcƠngă
l n.ăCu i cùng,ăkho ngăcáchăv ăn ngăsu tălaoăđ ngăc aăm tăcôngătyăđ iăv iăcôngătyăd năđ uătrongăngƠnhăcƠngăl nă(đ căđoăb ngăphơnăv ăth ă90ăv ăTFP), tácăđ ngălanăt aăcƠngănh ă(trangă129).ăVìăth ănh ngăb ngăch ngănƠyăch ngăt ăt măquană
tr ngăc aănh ngăđ căđi măc aăcôngătyăc ngănh ăc aăngƠnhătrongăvi căquy tăđ nhă
đ năph măviă nhăh ngăc aătácăđ ngălanăt a.ă
choăh nă400ăcôngătyăs n xu tătrongăvƠăngoƠiăn c Anh trong giai đo n
1991-1996 nh n th y r ng các công ty v i kho ng cách v công ngh so v i công ty
cácăđ cătr ngăc aăngƠnh.ă i uănƠyăđ c th hi năquaăl ngăc a công nhân trong
l nhăv cănƠyăt ngălên.ăCácăcôngătyăho tăđ ngătrongăcácăngƠnhăđ̀iăh iătrìnhăđ k ă
n ngăcao,ăhayăm căđ c nh tranh qu c t cao thì các công ty n iăđ aăc ngăđ c
h ng l i t cácăcôngătyăn c ngoài b t k kho ng cách v công ngh ăNg c
Trang 24và ho tăđ ngătrongăngƠnhăđ̀iăh iătrìnhăđ k ăn ng th p có th b nhăh ng tiêu
c c t các doanh nghi p FDI
côngătyăn c ngoài lên s s ng sót c a các công ty n c ti p nh năđ uăt ăCácă
t ngăs năl ng bu c các công ty n iăđ a ph i c t gi m s n xu tăvƠălƠmăgiaăt ngă
trongăl nhăv c công ngh cao,ăđi u này cho th y r ng hi u ng lan t a công ngh
côngătyătrongăn c ti p thu nh ng công ngh tiên ti n và áp d ng vào s n xu t
đ i c a các công ty b năđ aătrongăl nhăv c công ngh th p Ti p theo, không có
tácăđ ng tiêu c călênăcácăcôngătyăn căngoƠiăkhácătrongăl nhăv c công ngh th p
i u này ch raătácăđ ng l n át c aăcôngătyăđaăqu căgiaălênăcácăcôngătyăn c
c uăkhácăGörgăvà Strobl (2002) nghiên c u v s hi n di n c aăcácăcôngătyăđaă
Trang 25qu c gia lên s gia nh p ngành v i b d li u g mă68ăngƠnhătrongăgiaiăđo n
đo n 1970-1979, 1980-1989 Ông gi đ nh r ng cácăcôngătyăn căngoƠiăcóăn ngă
tranh.ăTrongătr ng h păcácăn căđangăphátătri n,ăcácăd̀ngăFDIăth ngăđi kèm
đ ng c aăFDIălênăt ngătr ng kinh t ph thu c vào m căđ v năconăng i T n
ng iăvƠăđ uăt ăn iăđ a thì khôngăcóăỦăngh a,ăđi u này ph n ánh s khác bi t v
2.2.1.2 Tácăđ ng c a FDI đ n xu t kh u:
thayăđ i di n m o v c ăc u thành ph n các ngành kinh t Lipsey (2000) mô t
Trang 26các ngành này, t tr ng xu t kh u c a các doanh nghi p M chi măh năbaăph n
t ăgiáătr xu t kh u,ăsauăđóăconăs này gi m d năquaăcácăn m,ănh ng l i cho các
tri n c a các ngành s n xu t
n ngă qu nă lỦ,ă marketingă h nă lƠă chuy n giao tài chính Ngành xu t kh u quân
Coteăd’Ivoire,ăkhiăth c hi năđ uăt ăliênădoanhăv i các công ty Pháp có kinh
ngƠnhăcaăcaoăs ăch Các nhân t đ phát tri n ngành d t may c a Jamaica sang
Trang 27n c thu n nông nghi p, sau khi m c a v i s liên doanh v iăcácăcôngătyăn c ngoƠiăđưăchuy năđ i n n kinh t h ng theo xu t kh u T ng giá tr xu t kh u
cácăcôngătyăn căngoƠiăđưăh ng toàn b giá tr đ uăraăđ n các th tr ngăn c
ngoài (Ruane and Görg, 1999, trang 51-53)
Greenaway,ăandăWakelină(2000)ăđưănghiênăc u li u r ng s hi n di n và ho t
đ ng c aăcácăcôngătyăn căngoƠiăcóătácăđ ngăđ n ho tăđ ng xu t kh u c a các
đ ng R&D, ho tă đ ng xu t kh u c aă cácă côngă tyă n că ngoƠiă cóă t ngă quan
d ngăvƠăcóăỦăngh ăth ngăkêăđ n vi c các công ty n iăđ aăh ngăđ n xu t kh u
i u này cho th y ho tăđ ng c aăcácăcôngătyăn căngoƠiălƠmăgiaăt ngăho tăđ ng
lƠmăt ngăkh n ngăcácăcôngătyătrongăn căh ngăđ n xu t kh u
Trang 28đ l n l năh nănhi u,ăđi u này cho th yătácăđ ng ròng c aăFDIălƠmăt ngăxu t
kh u
2.2.1.3 Tácăđ ng c aăFDIăđ n t ngătr ngăkinhăt ă
M tătrongănh ngălỦădoăch́nhăđ ăki mătraătácăđ ngălanăt a lƠăhi uăr̃ăs ăđóngăgópăc aăd̀ngăv năFDIăvƠoăt ngătr ngăkinhăt ă ăn căs ăt i.ăN uăn ngăsu tălaoăđ ngăcaoăh năc aăcácăcôngătyăn căngoƠiăl iăđánhăđ iăv iăn ngăsu tăth păh nă
c aăcácăcôngătyăn iăđ aăthìăcóăth ăs ăkhôngăcóătácăđ ngăđ năt ngăs năl ngăho că
t ngătr ngăkinhăt ăTrongătr ngăh pănƠy,ăchoăd̀ăt ngăs năl ngăcóăt ngănh ngăkhôngăph iădoătácăđ ngălanăt aămƠădoăch́nhăs đóngăgópăc aăcácădoanhănghi pă
FDI
Bài nghiên c u c a Laura Alfaro (2003) xem xét dòng FDI và các ngành
khácănhauănh ăcôngănghi p ch ch t, s n xu t, và d ch v cóătácăđ ng khác nhau lênăt ngătr ng kinh t hay không S d ngăph ngăphápăh i quy v i bi n ph
khácănhauălênăt ngătr ng kinh t C th , FDI vào khu v c công nghi p ch
nh ng b ng ch ng không rõ ràng M c dù b gi i h n v d li u s d ng, các k t
tr ng,ănh ălƠăthuănh p, v năconăng i, phát tri n h th ng tài chính n iăđ a,
Trang 29Bài nghiên c u c a Ilhan Ozturk và Huseyin Kalyoncu (2007) ki măđ nh tácăđ ng c aăFDIălênăt ngătr ng kinh t Th Nh ăKìăvƠăPakistanătrongăgiaă
đo n 1975-2004 ki măđ nh m i quan h nhân qu gi aăFDIăvƠăt ngătr ng,
Kì
Bài nghiên c u c a Balasubramanayam, Salisu, và Sapsford (1996) xem
th ngăm i khác nhau Các ông k t lu n r ngăđ i v iă10ăđ n 18 qu căgiaăđangă
đ n t căđ t ngătr ngănhanhăh n.ă cácăn c còn l i có chính sách thay th
lênăt́chăl yăv n,ăt ngătr ng s năl ngăvƠăt ngătr ngăn ngăsu t y u t t ng h p
vào và công ngh m i trong quá trình s n xu t Th hai, thông qua chuy n giao
đ ngăc ngănh ăng i qu n lý và góp ph n vào vi căđ i m i công ngh ăDoăđóă
t ă(comlimentarity) và ti n trình lan t a công ngh (subtutability) K t qu c a
Trang 30c m v i các nhân t đ cătr ngăc a m i qu c gia trong phân tích chu i th i gian
đi u này gi i thích t i sao có nhi u b ng ch ng cho th y nh ng ngu n v n FDI
c̀ng, m căđ lan truy n công ngh (substitutability)ăcaoăh nă cácăn c phát
(complimentarity)ăđ c tìm th y trong m uăcácăn căđangăphátătri n.ă i u này
cáchăđ đ ng b hóa gi a thâm d ng v n và công ngh ; (iii) công ngh trong
vaiătr̀ătr̀ăFDIăđ năt ngătr ng Ti p theo tác gi soăsánhătácăđ ng c a xu t kh u vƠăFDIăđ năt ngătr ng và có hay không s ph thu c phi tuy n gi aăt ngătr ng
vào hai nhân t này D li u nghiên c u bao g m 23 qu c gia Châu Á trong giai
đo n 1986-2008ăvƠăđ că căl ng b ngăph ngăphápăh i quy v iătácăđ ng hai
đ ng là hai nhân t chính Trong mô hình xem xét quan h phi tuy n c aăt ngă
tr ng v i FDI cho th y FDI c ng c t ngătr ng, tuy nhiên khi xem xét quan h
Trang 31xu t kh uălƠăconăđ ngăđúngăđ n cácăn c Châu Á.ă i u này là kh thiăđ i v i cácăn căkhôngăđ các ngu n l c c n thi tăđ thu hút các doanh nghi păn c
ngoài
Bài nghiên c u c a Herzer, D., Klasen, S and Nowak-Lehmann, F
đangăphátătri n b ngăk ăthu tăđ ng liên k tătrênăc ăs t ng qu c gia K t qu cho
s phát tri n c a h th ng tài chính
biên s n xu t m i Trung Qu c là qu c gia công nghi p l n, phát tri n nhanh
FDI.ăDoăđóătácăgi đưăs d ng qu căgiaănƠyăđ nghiên c u Mô hình th c nghi m
Trang 32Bài nghiên c u c a Lyroudi Katerina, Papanastasiou John, Vamvakidis
2.2.2 Các nhân t h p th dòng v n FDI
2.2.2.1 H ăth ngătƠiăch́nhăn iăđ a
ngoƠiănh ngăm tăđi u ph i công nh nălƠătácăđ ng lan t a c a dòng v n FDI ph
thôngăquaăđóăh th ng tài chính kích thích hi u ng lan t a Th nh t, hi u ng
đóăn u h th ng tài chính kém phát tri n thì s gi i h n s s ngăsótăc ngănh ăs
130ălaoăđ ngăđ c g iăđ n Hàn Qu căđ đào t o nâng cao tay ngh và làm quen
Trang 33lƠăt oăraăm iăliênăk tăng că(tácăđ ngănƠyăđ căch ngăminhăb ngăth cănghi mătrongă bƠiă nghiênă c uă c aă Rodrigueză (1996).ă M iă liênă k tă ng că nƠyă giúpă cácăcôngătyăhi năt iăđangăs năxu tăđ uăvƠoăchoăngƠnhăcôngănghi păcóăth ăđ tăđ că
l iắchăkinhăt ătheoăquyămô.ăDoăđóăkhuy năkh́chăs ăgiaănh păngƠnhăc aăcácăcôngă
cung c p cho 90% các b ph n c a xe N u không có ngu n tài chính bên ngoài,
khácăc aăFDIălƠăthôngăquaăM&A.ăDoăđóăbênăc nhăh ăth ngăngơnăhƠngăthìăth ă
tr ngă ch ngă khoánă c ngă đóngă m tă vaiă tr̀ă quană tr ngă trongă vi că huyă đ ngăngu nă tƠiă ch́nhă choă doanhă nghi pă vƠă t oă raă m iă liênă k tă gi aă cácă nhƠă đ uă t ătrongăvƠăngoƠiăn c.ăS ăd ngăb ăd ăli uăbaoăg mă20ăn căOECDăvƠă50ăn că
n măngoƠiăOECD.ăK tăqu ăth cănghi măchoăth yăr ngăFDIăđóngăvaiătr̀ăquană
tr ngătrongăvi căthúcăđ yăt ngătr ngătuyănhiênăm iăquanăh ănƠyălƠăcóăđi uăki năvƠăph ăthu căvƠoăs ăphátătri năc aăh ăth ngăt iăch́nh.ăăă
K tăqu ănghiênăc uăc aăNielsăHermesăvƠăRobertăLensinkă(2003) quaă67ă
n căđangăphátătri năt ăn mă1970-95ăchoăth yăm tăk tăqu ăkh ăquan.ăTrongăs ă67ăn căthìăcóă37ăn căđangăphátătri năcóăh ăth ngătƠiăch́nhăđ ăphátătri năđ ămangăl iănh ngăđóngăgópăt́chăc căc aăFDIăđ năt ngătr ng.ăH uăh tăcácăn cănƠyă ăchơuăM ăLatinăvƠăchơuăÁ.ăH uăh tăcácăn căc̀năl iă ăkhuăv căchơuăPhiăcóă
h ă th ngă tƠiă ch́nhă y uă kémă vƠă doă đóă FDIă khôngă đóngă gópă t́chă c că vƠoă t ngă
tr ng.ă
2.2.2.2 ăm ăth ngăm iă
Trang 34m th ngăm i c ngăđóngăvaiătr̀ănh ăm tănhơnăt ăc năthi tăchoăm iăquanăh ă gi aăFDIă vƠăt ngătr ngă kinhăt ăBƠiănghiênăc uăc a Cuadros, A, V
Braxinăt ă1970ăđ nă1997ăb ngăph ngăphápăVect ăt ăh i quy (VAR) vƠăk tălu nă
r ngăFDIăcóătácăđ ngăt́chăc căđ năt ngătr ngăkinhăt ăBênăc nhăđóăch́nhăsáchă
th ngăm iăm ăc aăvƠăs ă năđ nhăc aămôiătr ngăv ămôăc ngăgópăph năgi iăth́chă
nh ngăl iắchănh năđ căt ăFDI.ăCu iăc̀ng,ăFDIăgópăph năquanătr ngătrongăvi că
m ăr ngăxu tăkh uăc aăn căs ăt i.ă i uănƠyăchoăth yăh uăh tăcácădoanhănghi păFDIă đ uă cóă ch́nhă sáchă đ uă t ă h ngă raă xu tă kh u.ă Doă đóă FDIă đưă g nă k tă th ă
tr ngătrongăn căhi uăqu ăh nălƠăth ngăm iătruy năth ngăc ăth ălƠăxu tăkh u.ă
K tălu nănƠyăc ngăph̀ăh păv iăbƠiănghiênăc uăc aăBalasubramanyam (1999) vƠă
Alguacil (2002)
2.2.2.3 Ch tăl ngăc aăc ăs ăh ăt ngăn iăđ aă
m tătrongănh ngăy uăt ăquanătr ng Nghiên c u c a KinoshitaăvƠ Lu (2006 xem
lênăt ngătr ng kinh t vƠăxemăc ăs h t ng là m tăđi u ki n tiên quy t Ông
tr ng kinh t Th nh t, đi u hi n nhiên r ngăc ăs h t ng là m t trong nh ng
Trang 35đ nh.ă i u này giúp h c t gi măđ c nh ng chi phí thi t l păbanăđ u Nói m t cáchăkhácăc ăs h t ngătácăđ ngăđ năt ngătr ng không nh ng qua kênh truy n
đ ng tích c căđ năt ngătr ng.ăDoăđó,ăc ăs h t ng có th đ c xem là m tăđ c
đi m quan tr ngăđ thuăhútăc ngănh ăphátăhuy l i ích c a dòng v n FDI
2.2.2.4 M ôiătr ngăkinhăt ăv ămôă
S ăb tă năđ nhătrênăm căđ ăv ămôăd ngănh ăkhôngăcóăl iăchoăvi căt́chă
l yăv năvƠăt ngătr ngăkinhăt ăL măphátăvƠăt ăl ăn ăn căngoƠiăcaoăc ngănh ăthơmăh tăngơnăsáchălƠmăt ngăđ ăb tă n,ălƠmămôiătr ngăkinhădoanhătr ănênăt ăh iă
h n,ăvƠăcu iăc ngălƠmăgi măt ngătr ngăkinhăt (Fisher, 1993).ăTuyănhiên,ăbênă
c nhăđóngăgópătr căti păchoăt ngătr ngăkinhăt ,ăđi uăki năv ămôăkhôngăthu năl iăcóăth ăt oăraăs ăb tă nămƠăkhôngăch ălƠmăn năl̀ngăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiămƠăc̀năgi mătácăđ ngăhi uăsu tăc aăd̀ngăv năFDI.ăLu năđi măcu iăc̀ngănƠyăđ căngăh ăb iăPrüferăvƠ Tondl (2012) vƠ Jallab (2008)
tr ngăv ămôăcóăth tácăđ ngăđ năn ngăsu t c a m t qu căgia.ăDoăđó,ăduyătrìăs năđ nh v m tăv ămôălƠăm t thách th căchoăcácăn c trong vi c thu hút các dòng
Trang 36tr ng năđ nhăh năv m t chính tr ,ătrongăkhiăđóăđ uăt ăvƠoăcácăn c kém phát
đ ng v n ngăsu t c a cácăcôngătyăđaăqu c gia trong th tr ng m i n i K t qu
đ n hi u qu ho tăđ ng c aăcácăcôngătyănƠy,ăc ngănh ăkh n ngăt o vi c làm
đ uăt ăvƠoăcácăth tr ng năđ nhăh n
Singh and Jun (1995) nghiên c u th c nghi m các nhân t khác bao g m
h ngăđ năd̀ngăFDIăđ năcácăn căđangăphátătri n S d ng d li u b ng g p choăcácăn căđang phát tri n các ông tìm ra r ng (i) r i ro chính tr là m t nhân
đ nhăh ng xu t kh uăc ngăchoăth y có nhăh ng m nhăđ n vi c thu hút dòng
v n này
K t lu năch ngă2
su t chung c a n n kinh t
Trang 37M tătácăđ ng khác c aăcácăcôngătyăn căngoƠiăđ căđôngăđ o các nhà
n c ti p nh năđ uăt ăvƠăm raăc ăh iăgiaoăth ng,ăh i nh păsơuăh năc a các
n c này v i n n kinh t toàn c u.ă óng góp ch y u c aăcácăcôngătyăđaăqu c
n c ti p nh năđ uăt ăcóăth t n d ng l i th c nh tranh hi n t i c aămìnhăđ g n
đ nătácăđ ng c aăFDIăvƠăt ngătr ng kinh t là không th ph nh n
M că tiêuă c aă bƠiă nghiênă c uă xemă xétă m iă quană h ă gi aă FDIă vƠă t ngă
tr ngăkinhăt ăvƠăđánhăgiáăvaiătr̀ăc aăcácănhơnăt ăh păth ăd̀ngăv năFDIănh ă
nhơnăt ăgi ngănhauăđ ngăth iăḱchăth́chăt ngătr ngăvƠălƠmăgiaăt ngăd̀ngăv nă
quaă vi că s ă d ngă ph ngă phápă GMMă h ă th ngă v iă d ă li uă b ngă đ ng.ă Bài
đ nhăđ ăv ngăc aăcácăh ăs ă căl ng.ăC ăth ăcácă căl ngăd ăli uăb ngăđ căsoăsánhăv iăphơnăt́chăd ăli uăchéo.ăM cătiêuăc aăcácăh iăquyăOLSănƠyăkhôngăch ă
nh măxácăđ nhăđ ănh yăc aăh ăs ăh iăquyămƠăc̀năđ tăđ căm tă căl ngăm iăquanăh ăgi aăcácăbi nătrongădƠiăh n.ăThêmăvƠoăđó,ăm uătoƠnăb ăcácăqu căgiaăđangă phátă tri nă đ că chiaă thƠnhă haiă nhóm:ă nhómă thuă nh pă trungă bìnhă cao,ă vƠănhómăthuănhơpătrungăbìnhăth păvƠăth p.ăCu iăc̀ng,ăđ ăkh căph căv năđ ănhơnă
qu ăgi aăFDIăvƠăt ngătr ng, bài nghiên c uăti năhƠnhăh iăquyăOLS v i bi n tr FDI.ă Trongă đó,ă bi nă FDIă đ c l yă trungă bìnhă trongă giaiă đo n 1996-2004, các
Trang 38Ch ngă3
D LI UăVĨăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U
3.1 Ngu n d li u
tri n,ădoăđóăcácăn căđ c ch n là nh ngăn căđ căphơnălo iăv i m c thuănh pătrungăbìnhăvƠăth pătheoăs ăli uăngơnăhƠngăth ăgi i 2013 M u nghiên c u bao
1996-2013 do s hi n h u c a d li u Trong mô hình h i quy OLS v i d li u
3.2 Ph ngăphápă căl ng:
3.2.1 Phân tích h i quy GMM v i d li u b ngăđ ng:
D a trên bài nghiên c u c a Alguacil, M., Cuadros, A và Orts (2011),
Môăhìnhăđ căđ aăraănh ăsau:
Trongăđó,ăj lƠăđ căđi m c đ nh c a t ng qu c gia, j và uit có phân ph i chu n, t c là E(j) = E(uit) = E(juit) = 0 Mô hình có gi đ nh r ng ph nă d ă
Trang 39không có hi năt ngăt ăt ngăquan:ăE(uisuit) = 0, t≠s Cácăbi năđ căs ăd ngătrongămôăhìnhăđ cămôăt ătrongăb ngă3.1
B ng 3.1 B ng mô t ćc bi n
t́nh/cáchă t́nh
T căđ ăt ngătr ngăGDPă
bìnhăquơnăđ uăng i
l ngăb ngălogarităc ăs ă
l ngă b ngă t ngă chiă ph́ă
đ uăt ăbaoăg măđ uăt ăvƠoă
nhƠă x ng, máy móc, xây