Quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi của các doanh nghiệp việt nam

Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng... Losbichler et al.



QU N TR V N LUÂN CHUY N VÀ

KH N NG SINH L I C A CÁC DOANH NGHI P VI T NAM

LU N V N TH C S

TP H CHÍ MINH – N M 2014



QU N TR V N LUÂN CHUY N VÀ

KH N NG SINH L I C A CÁC

DOANH NGHI P VI T NAM

Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng

Tôi xin cam đoan r ng lu n v n “Qu n tr v n luân chuy n và kh n ng

Các thông tin d li u đ c s d ng trong lu n v n là trung th c và các k t

qu trình bày trong lu n v n ch a đ c công b t i b t k công trình nghiên

trách nhi m tr c H i đ ng

TP.HCM, ngày 27 tháng 10 n m 2014

Tác gi lu n v n

Nguy n L ng H i

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG

TÓMT T ……….……… 1

Ph n 1: Gi i thi u đ tài……… 2

1.1 Lý do ch n đ tài……… 2

1.2 M c tiêu lu n v n……… 3

1.3 Ph ng pháp nghiên c u ……… 4

1.4 B c c bài lu n v n……… 5

Ph n 2: T ng quan các nghiên c u tr c đây……… ……….6

Ph n 3: D li u và ph ng pháp nghiên c u……… ……….22

3.1 Mô t d li u……… … 21

3.2 Mô t bi n……….……… 22

3.3 Mô hình ……….… 23

3.4 Gi thuy t nghiên c u……….……… 25

3.5 Ph ng pháp c l ng……….27

Ph n 4: K t qu th c nghi m………30

4.1 Th ng kê mô t ……… 30

4.2 Phân tích t ng quan ……….……… 32

4.3 K t qu h i quy……… 34

Ph n 5: K t lu n……….61 Tài li u tham kh o

Ph l c

B ng 4.3.2a H i quy kh năng sinh l i theo kỳ thu ti n b ng h ng há FEM

B ng 4.3.2b H i quy kh năng sinh l i theo hàng t n kho b ng h ng há FEM

B ng 4.3.2c H i quy kh năng sinh l i theo kỳ ph i tr b ng h ng há FEM

B ng 4.3.2d H i quy kh năng sinh l i theo kỳ luân chuy n ti n b ng h ng pháp FEM

B ng 4.3.2 T ng h p các k t qu h h ng há FEM

B ng 4.3.3a H i quy kh năng sinh l i theo kỳ thu ti n b ng h ng há REM

B ng 4.3.3b H i quy kh năng sinh l i theo hàng t n kho b ng h ng há REM

B ng 4.3.3c H i quy kh năng sinh l i theo kỳ ph i tr b ng h ng há REM

B ng 4.3.3 T ng h p các k t qu h h ng há REM

B ng 4.3.4a H i quy kh năng sinh l i theo kỳ thu ti n b ng h ng há GMM

B ng 4.3.4b H i quy kh năng sinh l i theo hàng t n kho b ng h ng há GMM

B ng 4.3.4c H i quy kh năng sinh l i theo kỳ ph i tr b ng h ng há GMM

B ng 4.3.4d H i quy kh năng sinh l i theo kỳ luân chuy n ti n b ng h ng pháp GMM

B ng 4.3.5 T ng h p các k t qu h h ng há GMM

TÓM T T:

Bài lu n v n s d ng d li u 188 doanh nghi p phi tài chính đ c niêm y t trên 2 sàn ch ng khoán TP.HCM (HOSE) và Hà N i (HNX) t n m 2007 đ n n m

2013, đ nghiên c u tác đ ng c a vi c qu n tr v n luân chuy n đ n kh n ng sinh

l i c a doanh nghi p B ng ph ng pháp h i quy l n l t theo Pooled OLS, FEM, REM và GMM tôi th y các thành ph n c a qu n tr v n luân chuy n đ u có m i quan h ng c chi u v i kh n ng sinh l i i u này có ý ngh a doanh nghi p càng rút ng n s ngày t n kho và chu k thu ti n thì thì kh n ng sinh l i càng t ng Chu

k luân chuy n ti n c ng có tác đ ng ng c chi u đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p nh gi thuy t đ c đ ra Có m t gi đ nh đi ng c v i lý thuy t và m t s nghiên c u tr c đó là rút ng n chu k kho n ph i tr làm t ng kh n ng sinh l i,

ch không ph i càng t ng th i gian kho n ph i tr cho khách hàng s gia t ng kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p Ngoài ra, bài lu n v n c ng còn cho th y m i quan

h ng c chi u và có ý ngh a th ng kê v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, t l

n dài h n, m i quan h cùng chi u và có ý ngh a th ng kê gi a t c đ t ng tr ng doanh thu thu n, t s thanh toán nhanh v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Do

đó ngoài vi c qu n tr t t v n lu n chuy n còn ph i qu n lý t t các nhân t k trên

đ làm t ng giá tr c a doanh nghi p

T khóa: GMM, v n luân chuy n, kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

1 GI I THI U TÀI

1.1 Lý do ch n đ tƠi

K t qu ho t đ ng kinh doanh c a m t doanh nghi p đ c đo l ng thông qua kh n ng sinh l i c a doanh nghi p đó, m c tiêu c a các nhà qu n tr là làm th nào đ gia t ng kh n ng sinh l i cho doanh nghi p c a mình mà không ph i gia

t ng thêm chi phí, ho c gi m chi phí m c t i u đ đ t đ c kh n ng sinh l i cao

nh t Nhi u nghiên c u tr c đây ch y u t p trung vào các quy t đ nh dài h n nh

c u trúc v n, đ nh giá doanh nghi p đ xác đ nh kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, tuy nhiên các tài s n và các kho n ph i tr ng n h n, hay còn g i là v n luân chuy n, đó là toàn b dòng ti n, các kho n t ng đ ng ti n kho n ph i thu, kho n ph i tr đ m b o dùng đ ho t đ ng c a m t doanh nghi p (Dunn và Cheatham, 1993) m t doanh nghi p n u không có đ thanh kho n cho các ho t

đ ng h ng ngày nh thanh toán ti n m t, n ng n h n, l ng nhân viên thì nguy c

m t thanh kho n và b gián đo n ho t đ ng s gia t ng M t khác n u doanh nghi p

có m t chính sách th n tr ng, gi v n luân chuy n quá cao s tác đ ng b t l i đ n

ho t đ ng kinh doanh vì ti n b đ ng, t n ti n quá nhi u d n đ n kh n ng sinh l i

th p, doanh nghi p ho t đ ng kém hi u qu Qu n lý t t v n luân chuy n đòi h i

ph i cân b ng gi a tính thanh kho n và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p i u này nh (Deloof, 2003) đư ch ra vi c tìm ra m c v n luân chuy n t i u có th là

m t nhi m v khó kh n cho các nhà qu n lý c a doanh nghi p Vi c đ u t vào v n luân chuy n có liên quan đ n chi phí n m gi và chi phí thi u h t, do đó doanh nghi p c n ph i tìm ra s cân đ i gi a chúng Kinh nghi m cho th y r ng m t lý do chính c a r i lo n tài chính và phá s n trong h u h t các doanh nghi p là do qu n lý

y u kém v n luân chuy n Theo (Appuhami, 2008) vi c qu n tr v n luân chuy n

hi u qu c ng làm t ng kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p so v i các đ i th Các nhà qu n lý dành m t kho ng th i gian đáng k cho các quy t đ nh v v n luân chuy n vì tài s n ng n h n là nh ng kho n đ u t ng n h n liên t c đ c chuy n

thành các d ng tài s n khác (Rao, 1989) i v i n ng n h n, doanh nghi p có trách nhi m đáp ng các ngh a v n ng n h n m t cách k p th i (Soenen, 1993)

tính thanh kho n đ i v i doanh nghi p thì r t quan tr ng, d a trên dòng ti n t ho t

đ ng đ c t o ra b i tài s n c a doanh nghi p Vì th , qu n tr v n luân chuy n là

m t l nh v c nh y c m trong vi c qu n tr tài chính (Abuzayed, 2012)

trong n c đư có nhi u bài nghiên c u v v n luân chuy n tác đ ng đ n

kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Tuy nhiên theo hi u bi t c a tác gi ít có bài nghiên c u trên TTCK Vi t Nam s d ng ph ng pháp c l ng moment t ng quát hóa (GMM), m t s nghiên c u đi n hình trong n c nh : (T Th Kim Thoa

& Nguy n Th Uyên Uyên, 2014); (Dong, Huynh Phuong & Jyh-tay Su, 2010)

m t s doanh nghi p do không thu th p đ c d li u và m t s doanh nghi p không còn niêm y t trên 2 sàn ch ng khoán T d li u thu th p, tôi tính toán các bi n s

d ng trong bài nghiên c u:

Bi n ph thu c: OIS đ i di n cho kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Bi n đ c l p: RCP chu k kho n ph i thu, ICP chu k hàng t n kho, PDP

chu k kho n ph i tr , CCC chu k luân chuy n ti n

Bi n ki m soát: SG t c đ t ng tr ng doanh thu thu n, QR t s thanh toán nhanh, LTDE t l n dài h n trên v n ch s h u, bi n đ tr OIS đ i di n cho kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p n m tr c

Bi n gi : Bi n gi n m

Ph ng pháp c l ng: ti n hành h i quy các mô hình l n l c theo 4

ph ng pháp Pooled OLS, FEM, REM, và GMM cho l n l t các mô hình sau:

Mô hình 1

Mô hình 2

Ph n 1: Gi i thi u đ t v n đ nghiên c u, m c tiêu và câu h i nghiên c u

Ph n 2: T ng quan v lý thuy t và các nghiên c u th c nghi m trên th gi i và Vi t Nam v m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p

Ph n 3: Trình bày ph ng pháp và d li u s d ng trong lu n v n, ph n này gi i thích mô hình h i quy đ c s d ng và các bi n trong mô hình, lý do ch n các bi n này đ ng th i s gi i thích v th i k l y m u nghiên c u và ngu n d li u, ph ng pháp h i quy Pooled OLS, FEM, REM và GMM cho d li u b ng và các ki m đ nh

c n thi t

Ph n 4: Trình bày, gi i thích k t qu nghiên c u so sánh v i các gi thi t đ t ra

Ph n 5: tài đ a ra nh ng k t lu n rút ra t k t qu nghiên c u, hàm ý cho các nhà qu n tr , nhà đ u t , nh ng h n ch c a đ tài và h ng nghiên c u s p t i

2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY

V n luân chuy n đ c đ nh ngh a là chênh l ch gi a tài s n g n h n và n

ng n h n ph i tr Theo ngh a r ng, v n luân chuy n là giá tr c a toàn b tài s n

ng n h n, nh ng tài s n g n li n v i chu k kinh doanh c a m t doanh nghi p Trong m i chu k kinh doanh, v n luân chuy n chuy n hoá qua t t c các d ng: t n

t i t ti n m t đ n hàng t n kho, kho n ph i thu và tr v hình thái c b n ban đ u

là ti n m t V i s chuy n hoá nhanh nh v y, các ho t đ ng qu n tr v n luân chuy n chi m g n nh đa s th i gian c a các nhà qu n tr tài chính Qu n tr v n luân chuy n v i m c tiêu chính là ph i đ m b o đ dòng ti n đ các doanh nghi p duy trì ho t đ ng kinh doanh m t cách bình th ng trên c s gi m thi u r i ro m t

kh n ng đáp ng các ngh a v tài chính trong ng n h n Do v y, hi u qu c a qu n

tr v n luân chuy n ph thu c vào s cân đ i gi a tính thanh kho n và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p (Filbeck, Krueger & Preece -2007; Faulender & Wang - 2006): s thi u h t v n luân chuy n có th gây tr c tr c cho ho t đ ng kinh doanh hàng ngày c a doanh nghi p nh r i ro thanh kho n, chi tr l ng cho nhân viên, nguyên v t li u Nh ng đ u t quá nhi u vào v n luân chuy n làm gi m r i ro thanh kho n nh ng s làm t ng chi phí c h i c a đ u t , đ c bi t khi doanh nghi p dùng ngu n v n t bên ngoài đ tài tr cho v n luân chuy n làm gi m kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

M t trong nh ng ch tiêu đo l ng hi u qu c a qu n tr v n luân chuy n là chu k luân chuy n ti n (Cash Conversion Cycle - CCC) đ c đ a ra b i (Richards

& Laughlin, 1980) và sau đó là nhi u h c gi khác Ch tiêu này đ c p đ n kho ng

th i gian t lúc mua nguyên v t li u, chuy n đ i thành thành ph m, bán s n ph m

và thu ti n kho n ph i thu Các doanh nghi p có chu k luân chuy n ti n ng n h n

s ít ph i đ u t vào v n luân chuy n h n và do v y chi phí tài tr c a nh ng doanh nghi p này th ng th p h n B ng cách s d ng chu k luân chuy n ti n, các nhà

qu n lý có th theo dõi làm th nào đ qu n lý v n luân chuy n hi u qu trong chu

k kinh doanh c a h Chu k luân chuy n ti n b t đ u t khi doanh nghi p mua

các ngu n nguyên v t li u, s n xu t, bán s n ph m và đ n khi nh n đ c ti n t các

s n ph m bán ra Nhìn chung, các doanh nghi p có chu k luân chuy n ti n m t

ng n h n s có l i h n và t o ra nhi u giá tr h n (Mansoori và Muhammad, 2012) Tác đ ng c a qu n tr v n luân chuy n lên kh n ng sinh l i c a doanh nghi p đư là

ch đ chính c a r t nhi u nghiên c u lý thuy t l n th c nghi m trong nhi u n m qua nhi u qu c gia trên th gi i Các ph ng pháp nghiên c u truy n th ng đ i

v i m i t ng quan gi a chu k luân chuy n ti n và kh n ng sinh l i cho th y r ng chu k luân chuy n ti n khá dài s có xu h ng làm gi m kh n ng sinh l i (Samiloglu và Demirgunes, 2008) i u đó có ngh a là gi m đ u t vào v n luân chuy n s nh h ng tích c c lên kh n ng sinh l i c a doanh nghi p thông qua

vi c gi m t tr ng tài s n ng n h n trong t ng tài s n H u h t các nghiên c u trong

l nh v c này cho th y r ng các doanh nghi p có th gia t ng kh n ng sinh l i b ng cách rút ng n chu k luân chuy n ti n b i vì h đư tìm th y m i quan h ngh ch

bi n m nh m gi a hai bi n s này

Chu k luân chuy n ti n (CCC) là m t th c đo đ c s d ng trong phân tích tài chính c a doanh nghi p, m t trong nh ng tiêu chí đánh giá kh n ng qu n lý dòng ti n c a doanh nghi p Các nghiên c u tr c nh : Eljelly (2004); Abdul Raheman, Talat Afza, Abdul Qayyum, Mahmood Ahmed Bodla (2010); Jose (2003); Mohamad và Saad (2010); Mathuva (2010); Richards & Laughlin (1980) đư

ch ra chu k chuy n đ i ti n c a doanh nghi p bao g m các thành ph n sau:

Chu k kho n ph i thu (receivable collection period - RCP): các kho n ph i thu là m t ph n quan tr ng trong tài s n ng n h n Chu k kho n ph i thu là kho ng

th i gian đ luân chuy n các kho n ph i thu thành ti n m t N u doanh nghi p m t nhi u th i gian trong vi c ph i thu h i các kho n ph i thu, l i nhu n c a doanh nghi p s gi m Chu k kho n ph i thu đ c tính d a trên các nghiên c u tr c

nh : V.Taghizadeh (2012); Wang (2002); Deloof (2003); Lazaridis và Tryfonidis (2006); Raheman và Nasr (2007); Abdul Raheman, Talat Afza, Abdul Qayyum, Mahmood Ahmed Bodla (2010) b ng cách s d ng công th c sau đây:

Chu k kho n ph i thu (Các kho n ph i thu Doanh thu thu n)*365

Chu k hàng t n kho (Inventory Conversion Period ICP): ây là ch s th i gian đ chuy n đ i nguyên v t li u sang thành ph m và sau cùng thành doanh thu

Ch s này đánh giá hi u qu trong vi c qu n lý hàng t n kho c a doanh nghi p

N u doanh nghi p m t nhi u th i gian trong vi c bán hàng có ngh a là hàng t n kho

ch m luân chuy n thành doanh thu, s làm gi m l i nhu n c a doanh nghi p Chu

k hàng t n kho đ c tính d a trên các nghiên c u tr c nh : Wang (2002); Deloof (2003); Lazaridis và Tryfonidis (2006); Raheman và Nasr (2007); Abdul Raheman, Talat Afza, Abdul Qayyum và Mahmood Ahmed Bodla (2010); Lazaridis và Tryfonidis (2006); Raheman và Nasr (2007) b ng cách s d ng công th c sau đây:

Chu k hàng t n kho (Hàng t n kho Giá v n hàng bán)*365

Chu k kho n ph i tr (Payable Deferral Period PDP): Chu k kho n ph i tr

là kho n th i gian gi a vi c mua nguyên v t li u và thanh toán ti n m t cho nhà cung c p N u doanh nghi p kéo dài th i gian thanh toán thì nó s tác đ ng tích c c

đ n l i nhu n c a doanh nghi p vì doanh nghi p có th s d ng kho n ti n đó trong

m t kho n th i gian Tuy nhiên, đ y nhanh ti n đ thanh toán cho nhà cung c p có

th t ng l i nhu n vì đ c h ng kho n chi t kh u đáng k t nhà cung c p Chu

k kho n ph i tr đ c tính d a trên các nghiên c u tr c nh : Wang (2002); Deloof (2003); Lazaridis và Tryfonidis (2006); Raheman và Nasr (2007); Abdul Raheman, Talat Afza, Abdul Qayyum, Mahmood Ahmed Bodla (2010); Lazaridis

và Tryfonidis (2006); Raheman và Nasr (2007); Sharma và Kumar (2011) b ng cách s d ng công th c sau đây:

Chu k kho n ph i tr (Các kho n ph i tr Giá v n hàng bán)*365

Chu k luân chy n ti n (CCC): Chu k luân chy n ti n là m t s k t h p c a nhóm ch s ho t đ ng liên quan đ n kho n ph i thu, hàng t n kho, kho n ph i tr Kho n ph i thu và hàng t n kho là tài s n ng n h n, trong khi kho n ph i tr thu c

n ph i tr V b n ch t, các ch s này cho th y hi u qu qu n lý trong vi c s

d ng tài s n và n ph i tr ng n h n đ t o ra ti n m t

Chu k luân chuy n ti n m t Chu k kho n ph i thu + Chu k hàng t n kho – Chu k kho n ph i tr

Có th th y r ng v n luân chuy n có nh h ng quan tr ng đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p ư có r t nhi u nhà khoa h c trên th gi i nghiên

c u v v n đ này, tuy nhiên k t qu nghiên c u m i qu c gia là khác nhau Sau đây tôi s li t kê các k t qu t nh ng nghiên c u tr c theo 2 h ng:

B ng ch ng th c nghi m v nh h ng qu n tr v n luơn chuy n lên thƠnh qu c a doanh nghi p

 Các nghiên c u phát hi n m i quan h cùng chi u:

Jose, Lancaster và Stevens (1996) đư nghiên c u tác đông c a v n luân chuy n đ n kh n ng sinh l i c a 2718 doanh nghi p trong 20 n m t 1974 t i

1993, và k t qu h ch ra r ng vòng quay ti n m t th p làm gia t ng t su t sinh l i

và phân tích h i quy Bài nghiên c u đư tìm th y m i t ng quan âm gi a chu k

th ng m i thu n và l i nhu n c a doanh nghi p D a trên k t qu tìm đ c, h khuy n ngh b ng cách gi m đ dài c a chu k th ng m i thu n có th làm t ng giá tr c a doanh nghi p

Nghiên c u c a Wang (2002) xem xét m i quan h gi a qu n tr v n luân

giá tr doanh nghi p Nh t B n và ài Loan Tác gi đư tìm ra m i t ng quan âm

gi a vòng quay ti n m t và t su t sinh l i trên tài s n và t su t sinh l i trên v n c

Jose (2003) nghiên c u 2718 doanh nghi p t 1974 đ n 1993 s d ng

ph ng pháp phân tích h i quy đa bi n, và k t qu t ng quan âm gi m (CCC) s

t ng l i nhu n cho doanh nghi p cho các nghành công nghi p s n xu t, d ch v , bán

d ng v i th i kho n ph i tr c a các doanh nghi p B D a trên các k t qu nghiên

c u, ông g i ý mà các nhà qu n lý có th t ng l i nhu n c a doanh nghi p b ng cách gi m s l ng ngày c a các kho n ph i thu và hàng t n kho, và các doanh nghi p l i nhu n th p nên kéo dài th i gian thanh toán hóa đ n c a h

Padachi (2006) nghiên c u các h ng tác đ ng c a qu n tr v n luân chuy n

và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p: s d ng d li u 58 doanh nghi p s n xu t

nh t n m 1998 đ n 2003 Mautitia, đư gi i thích đ c các y u t trong v n luân chuy n tác đ ng d ng, cùng chi u đ n giá tr doanh nghi p, k t qu chi ra r ng

t ng đ u t vào hàng t n kho và kho n ph i thu s làm gi m l i nhu n c a doanh nghi p đó

Kesseven (2006) xem xét tác đ ng c a v n luân chuy n đ n kh n ng sinh

l i c a các doanh nghi p s n xu t Mauritian Thông qua bài nghiên c u g m 58 doanh nghi p, s d ng d li u b ng t n m 1998 đ n 2003 K t qu h i quy cho

th y t ng cao hàng t n kho, kho n ph i thu thì kh n ng sinh l i doanh nghi p b

gi m, và cho th y v n luân chuy n t ng quan âm v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Lazaridis và Tryfonidis (2006) nghiên c u quan h gi a kh n ng sinh l i

c a doanh nghi p và qu n lý v n luân chuy n v i m u là 131 doanh nghi p trên sàn Athens Ai C p trong giai đo n 2001-2004 Hai tác gi tìm ra m i quan h ng c chi u và có ý ngh a th ng kê c a các thành ph n v n luân chuy n (chu k luân

chuy n ti n, chu k t n kho và chu k ph i thu khách hàng) v i kh n ng sinh l i

c a doanh nghi p, riêng k ph i tr có t ng quan d ng v i kh n ng sinh l i đi u này cho th y r ng chi m d ch v n c a nhà cung c p càng lâu thì càng sinh l i i

v i k ph i thu, tác gi cho r ng công ty b khách hàng chi m d ng v n càng lâu thì

kh n ng sinh l i c a doanh nghi p càng th p T ng t nh v y, vi c t ng hàng

t n kho nhi u s d n đ n làm gi m kh n ng sinh l i Cu i cùng, các tác gi nh n

đ nh r ng vi c duy trì các thành ph n v n luân chuy n m t m c t i u s làm t ng

kh n ng sinh l i cho công ty

Abdul Raheman, Talat Afza, Abdul Qayyum, Mahmood Ahmed Bodla:

Qu n tr v n luân chuy n và kh n ng sinh l i các doanh nghi p s n xu t Paskistan t n m 1998 đ n 2007, d li u b ng g m 204 doanh nghi p s n xu t Karachi ch ra r ng CCC và chu k th ng m i thu n (NTC) đ u có tác đ ng âm

đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Raheman và Nasr (2007) đư th c hi n m t nghiên c u Pakistan và cung

các tác gi này còn tìm th y b ng ch ng cho th y t su t sinh l i t ng quan âm v i tính thanh kho n và t ng quan d ng v i quy mô doanh nghi p

Ganesan (2007) ch n nh ng doanh nghi p v thi t b công nghi p đ nghiên

c u tác đ ng c a v n luân chuy n đ n kh n ng sinh l i doanh nghi p D li u

đ c s d ng bao g m 443 m u quan sát t 2001 đ n 2007 thông quan phân tích

t ng quan, h i quy và phân tích ANOVA K t qu cho th y r ng v n luân chuy n

có m i t ng quan âm v i kh n ng sinh l i

luân chuy n lên kh n ng sinh l i c a nh ng công ty v a và nh Tây Ban Nha

a s tài s n c a các công ty v a và nh là tài s n ng n h n và n ng n h n là

b ng bao g m 8872 công ty trong giai đo n 1996-2002 K t qu th hi n r ng nhà

qu n tr có th gia t ng giá tr c ph n b ng cách làm gi m k thu ti n bình quân, k

tác gi v m i quan h này đ u có ý ngh a th ng kê

Samiloglu và Demirgunes (2008): Ph ng th c nghiên c u truy n th ng đ i

v i m i t ng quan gi a chu k luân chuy n ti n và kh n ng sinh l i cho th y r ng

chu k luân chuy n ti n khá dài s có xu h ng làm gi m kh n ng sinh l i i u

đó có ngh a là gi m đ u t vào v n luân chuy n s nh h ng tích c c lên kh n ng

sinh l i c a doanh nghi p thông qua vi c gi m t tr ng tài s n ng n h n trong t ng tài s n H u h t các nghiên c u trong l nh v c này cho th y r ng các doanh nghi p

có th gia t ng kh n ng sinh l i b ng cách rút ng n chu k luân chuy n ti n b i vì

h đư tìm th y m i quan h ngh ch bi n m nh m gi a hai bi n s này

Losbichler et al (2008) th c hi n nghiên c u 6925 công ty Châu Âu t

1995 đ n 2004 H cho th y trung bình các công ty có th gi m đ c chu k chuy n

đ i ti n m t kho n 2 ngày nghiên c u li u có ngành công nghi p nào ho c công

ty nào có th gi m chu k chuy n đ i ti n m t c a h v i cùng m c chi phí c a công ty khác trong chu i giá tr , Losbichler xem xét các nghành công nghi p cung

ng cho nh ng ngành khác H th y r ng ngành công nghi p d n đ u c a c a chu i giá tr có kh n ng gi m chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) c a nó h n nh ng ngành công nghi p mà nó cung ng

Nghiên c u c a Falope và Ajilore (2009) c ng có k t qu khá phù h p v i các k t qu c a nh ng nghiên c u đư đ c p trên M c tiêu cùa hai tác gi này là

h ng t i xác đ nh tác đ ng c a v n luân chuy n lên t su t sinh l i thông qua s

khoán Nigerian trong giai đo n 1996-2005 H tìm th y m i t ng quan âm gi a t

doanh nghi p nh và l n nên c 2 lo i doanh nghi p này có th gia t ng t su t sinh

Các phân tích v h s t ng quan và mô hình h i quy th hi n r ng các thành ph n

tài s n ng n h n trên thu nh p ho t đ ng, đòn b y tài chính có tác đ ng âm lên t

su t sinh l i

ngh a th ng kê gi a vòng quay ti n m t và t su t sinh l i trên tài s n B ng phân tích ANOVA và t ng quan Pearson v i d li u nghiên c u g m các doanh nghi p trên sàn ch ng khoán Istanbul (ISE) n m 2007, tác gi ch ra r ng: nh ng doanh

Falope và Ajilore (2009) nghiên c u nh h ng qu n tr v n luân chuy n tác

đ ng đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, d li u đ c l y t 50 doanh nghi p phi tài chính trên sàn ch ng khoán Nigerian t n m 1996 đ n 2005 bao g m 694

bi n quan sát, và tìm th y m i quan h ngh ch bi n gi a thu nh p ho t đ ng ròng và

k thu ti n bình quân, s ngày t n kho bình quân, k tr ti n bình quân và chu k chuy n đ i ti n m t các công ty này H n n a, nghiên c u này c ng không tìm

th y s khác bi t đáng k gi a tác đ ng c a vi c qu n lý v n luân chuy n gi a các công ty l n và các công ty nh

Falope và Ajilore (2009) nghiên c u nh h ng qu n tr v n luân chuy n tác

đ ng đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, d li u đ c l y t 50 doanh nghi p phi tài chính trên sàn ch ng khoán Nigerian t n m 1996 đ n 2005 bao g m 694

bi n quan sát, và tìm th y m i quan h ngh ch bi n gi a thu nh p ho t đ ng ròng và

k thu ti n bình quân, s ngày t n kho bình quân, k tr ti n bình quân và chu k chuy n đ i ti n m t các công ty này H n n a, nghiên c u này c ng không tìm

th y s khác bi t đáng k gi a tác đ ng c a vi c qu n lý v n luân chuy n gi a các công ty l n và các công ty nh

Mohamad và Saad (2010) s d ng d li u c a Bloomberg cho 172 doanh nghi p ng u nhiên ch n t Bursa Malaysia trong 5 n m t 2003 đ n 2007, s d ng

ph ng pháp t t ng quan và phân tích h i quy đa bi n đư tìm th y m i t ng quan âm gi a CCC và Tobin Q, ROA, và ROIC là nh ng đ i di n cho kh n ng sinh l i c a doanh nghi p T ng t : Preve và Sarria ALLende (2010) hai tác gi nghiên c u v n luân chuy n có t m quan trong tác đ ng và làm t ng giá tr c a doanh nghi p

Hill, Kelly & Highfield (2010) nghiên c u nh ng doanh nghi p M và ch

ra đ c qu n tr v n luân chuy n có tác đ ng âm đ n giá tr doanh nghi p

Nor E và c ng s (2010) nghiên c u 172 doanh nghi p niêm y t trên sàn

quy đa nhân t và phân tích t ng quan, hai tác gi đư ch ra r ng có m i t ng quan âm có ý ngh a th ng kê gi a v n luân chuy n và t su t sinh l i

Athens t n m 2001 – 2004 Chatterjee (2010) c ng tìm th y m i t ng quan âm đáng k gi a tính thanh kho n và kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p Anh và m i quan h cùng chi u gi a quy mô và kh n ng sinh l i c a các doanh

nghi p H n n a, c ng t n t i t ng quan âm đáng k gi a n đ c s d ng và kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p

Nobanee, Haitham and Abdullatif, Modar and Al Hajjar, Maryam (2010) Chu k luân chuy n ti n tác đ ng đ n kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p

c a vi c qu n tr v n luân chuy n nh : CCC, t l thanh toán hi n hành (CR), tài

s n ng n h n tên t ng tài s n (CARTAR), n ng n h n trên t ng tài s n (CLTAR),

và n trên t ng tài s n (DTAR) lên k t qu ho t đ ng c a công ty đ c đo b ng Tobin Q (TQ) và khà n ng sinh l i (nh ROA, ROIC) H áp d ng hai k thu t đ phân tích d li u là h i quy đa bi n và ma tr n t ng quan H tìm ra m i quan h ngh ch bi n gi a các bi n v n luân chuy n và k t qu ho t đ ng c a công ty

Abdul Raheman, Talat Afza, Abdul Qayyum, Mahmood Ahmed Bodla (2010) nghiên c u tác đ ng qu n tr v n luân chuy n t i kh n ng sinh l i các doanh nghi p s n xu t Paskistan t n m 1998 đ n 2007, d li u b ng g m 204 doanh nghi p s n xu t Karachi ch ra r ng (CCC) và chu k th ng m i thu n

(NTC) đ u có tác đ ng âm đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Mathuva (2010) đư ki m tra tác đ ng gi a c a các y u t c a v n luân chuy n tác đ ng đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Kenyan trên sàn ch ng khoán Nairobi s d ng 468 m u quan sát thu th p t 30 doanh nghi p t n m 1993

đ n 2008, k t qu c a bài nghiên c u cho th y các đi m chính trong k t qu nghiên

c u c a ông là: T n t i m t m i quan h ngh ch bi n gi a k thu ti n bình quân và

l i nhu n T n t i m t m i quan h đ ng bi n gi a s ngày t n kho bình quân và l i nhu n T n t i m i quan h đ ng bi n gi a k tr ti n bình quân và l i nhu n

Gill (2011) nghiên c u nh ng doanh nghi p Canadian v v n luân chuy n,

và ch ra đ c k t lu n r ng qu n tr v n luân chuy n có tác đ ng âm t i giá tr doanh nghi p đ c đo b ng Tobin’sQ

AL Shubiri (2011) nghiên c u m i quan h gi a v n luân chuy n và kh

n ng sinh l i, d li u đ c l y t 59 doanh nghi p và 14 ngân hàng trên th tr ng

ch ng khoán Amman c a Jordan, d li u đ c l y t n m 2004 đ n 2008 và k t

qu bài nghiên c u cho th y m i t ng quan âm gi a v n luân chuy n và t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) đ i đi n cho kh n ng sinh l i

Nghiên c u c a Bieniasz and Golas (2011) v tác đ ng qu tr v n luân chuy n đ n l i nhu n c a các doanh nghi p trong nghành công nghi p th c n c a

Ph n Lan và Châu Âu, h tìm th y t ng quan âm gi a v n luân chuy n và l i nhu n c a doanh nghi p

Garcia, Martins and Brandao (2011) đư nghiên c u 2974 doanh nghi p phi tài chính niêm y t trên 11 th tr ng ch ng khoán Châu Âu trong 12 n m 1998 –

2009, k t qu phân tích h i quy GLS và OLS cho r ng các doanh nghi p có th gia

t ng kh n ng sinh l i b ng cách gi m kho ng th i gian v n luân chuy n mà doanh

nghi p n m gi

châu Á, Vijay Kumar (2011) th c hi n nghiên c u n c ng tìm th y

m i quan h ngh ch bi n gi a chu k luân chuy n ti n (CCC) và kh n ng sinh l i

c a doanh nghi p

Mustafa (2011) cho th y vi c qu n tr hi u qu v n luân chuy n có th có tác

đ ng l n h n đ n kh n ng sinh l i c a các công ty nh h n là nh ng công ty l n vì trong t ng tài s n các doanh nghi p này thì ch y u là tài s n ng n h n và m t ph n khá l n trong t ng n là n ng n h n M u nghiên c u g m 40 doanh nghi p v a và

nh Pakistan niêm y t trên sàn Karachi trong giai đo n t 2003 đ n 2008 K t qu cho t ng quan và h i quy cho th y có m i quan h ph đ nh m nh gi a chu k hàng t n kho và k thu ti n bình quân Tuy nhiên, không có t ng quan ý ngh a cao

gi a chu k ti n m t (CCC) và k ph i tr v i kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p v a và nh

Palani và Moideen (2012) tìm ki m s tác đ ng c a v n luân chuy n đ n kh

n ng sinh l i doanh nghi p t 204 doanh nghi p phi tài chính trên sàn ch ng khoán Bombay c a n , s d ng d li u b ng, m u bao g m 1632 quan sát t n m

2002 đ n 2010, tìm th y m i t ng quan âm gi a v n luân chuy n và kh n ng sinh

l i c a doanh nghi p (ROA),

Uremadu, Egbide và Enyi (2012) nghiên c u tác đ ng c a v n luân chuy n

và l i nhu n doanh nghi p trên 50 m u quan sát, đ c ch n t 25 doanh nghi p s n

xu t trên Nigerian t n m 2005 đ n 2006, k t qu cho th y chu k hàng t n kho

t ng quan d ng v i ROA, trong khi đó chu k luân chuy n ti n (CCC) và chu k kho n ph i tr t ng quan âm v i ROA

Ogumdipe, Idowu (2012) nghiên c u quan h gi a v n luân chuy n và kh

n ng sinh l i doanh nghi p trên th tr ng ch ng khoán Negerian, d li u đ c l y

t 50 doanh nghi p phi tài chính t n m 1995 đ n 2009, k t qu c a bài nghiên c u cho th y chu k luân chuy n ti n (CCC) có t ng quan âm v i ROA

Arunkumar O.N và T.Radharamanan (2012) t p trung nghiên c u m i quan

h này c a các công ty trong ngành s n xu t t i Paskistan, g m 1198 công ty trong giai đo n nghiên c u là 5 n m t 2006-2010 K t qu cho th y m i t ng quan

d ng gi a kh n ng sinh l i và k ph i tr bình quân, k hàng t n kho Nghiên

c u c ng ch ra r ng kh n ng sinh l i s c i thi n khi chu k chuy n đ i ti n m t

ng n h n Các tác gi k t lu n: đ i v i các công ty n , các công ty này c n duy trì k luân chuy n hàng t n kho và k tr ti n bình quân sao cho t ng đ i dài, đ u

t cho tài s n ng n h n ph i t ng x ng v i n đ đ m b o và nâng cao k t qu

ho t đ ng kinh doanh

Iluta A và c ng s (2012) nghiên c u 182 doanh nghi p Latvian trong giai

đo n 2004-2010 Các tác gi đư s d ng ph ng pháp phân tích t ng quan Pearson, h i quy đa nhân t và k t lu n r ng có m i t ng quan âm có ý ngh a

th ng kê gi a k thu ti n bình quân và t su t sinh l i

Mansoori & Muhammad (2012) nghiên c u tác đ ng c a v n luân chuy n

đ n l i nhu n c a doanh nghi p Hai tác gi c ng đư tìm th y các k t qu t ng t , tìm th y m i quan h ngh ch bi n gi a chu k luân chuy n ti n (CCC) và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Enqvist, Graham, và Nikkinen (2012) đư s d ng m t m u d li u b ng g m

1136 n m doanh nghi p Ph n Lan niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Nasdaq

OMX Helsinki t n m 1990 đ n 2008 H kh ng đ nh r ng qu n tr v n luân

chuy n hi u qu là c n thi t và có vai trò quan tr ng trong ho t đ ng qu n tr doanh

nghi p và do v y nên đ c đ a vào k ho ch tài chính c a doanh nghi p

Gamze Vural, Sokmen, Cetenak (2012) nghiên c u tác đ ng c a qu n tr

v n luân chuy n đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Th Nh K đ c th c

hi n trên 75 doanh nghi p s n xu t trên sàn ch ng khoán Istanbul t n m 2002 đ n

n m 2009, s d ng d li u b ng k t qu t ng quan âm gi a qu n tr v n luân chuy n và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Bana Abuzayed (2012) nghiên c u nh h ng c a v n luân chuy n đ n kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p Jordan, d li u đ c nghiên c u t các doanh nghi p trên sàn ch ng khoán Amman, t n m 2000 đ n n m 2008 K t qu nghiên

c u cho th y m i t ng quan âm m nh m

V.Taghizadeh Khanqah (2012) nghiên c u trên 50 công ty thu c ngành d c

ph m và xi m ng t 2006-2009 B ng ph ng pháp h i quy Pooled và b ng t ng quan tác gi đư tìm th y m i quan h ngh ch bi n và có ý ngh a gi a các thành ph n

v n luân chuy n: k ph i thu, k ph i tr , k luân chuy n hàng t n kho và chu k

ti n m t v i kh n ng sinh l i c a công ty Tác gi c ng s d ng thêm m t th c đo

v n luân chuy n khác là chu k kinh doanh thu n đ xem xét, nh ng m i quan h

gi a chu k kình doanh ròng và kh n ng sinh l i là không có ý ngh a

Abbasali Pourahajan and Milad Emamholipourarchi (2012) nghiên c u v i

m u 400 quan sát c a 80 công ty trong giai đo n 2006-2010 cho th y t n t i m i quan h có ý ngh a gi a qu n tr v n luân chuy n và kh n ng sinh l i c a công ty,

nh ng không t n t i m i quan h có ý ngh a v i giá tr th tr ng c a công ty K t

qu nghiên c u c ng cho th y nhà qu n tr có th làm t ng kh n ng sinh l i c a các công ty thông qua vi c gi m chu k chuy n đ i ti n và t l n

Nghiên c u c a Gamze Vural, Ahmet Gokhan Sokmen, Emin huseyin Cetenak (2012) v tác đ ng c a v n luân chuy n đ n l i nhu n c a doanh nghi p Turkey k t qu cho th y m i t ng quan âm m nh m gi a v n luân chuy n (CCC)

và kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p đ c đo b ng Tobin’sQ

Jayarathne (2014) nghiên c u tác đ ng c a v n luân chuy n lên kh n ng sinh

l i c a doanh nghi p, t các doanh nghi p Sri Lanka, d li u d c l y trong 5

n m t 2008 đ n 2012 c a 20 doanh nghi p s n xu t, tác gi s d ng h i quy

pooled OLS K t qu cho th y m i t ng quan âm gi a chu k luân chuy n ti n và (ROA) đ i di n cho kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

 Các nghiên c u phát hi n m i quan h ng c chi u:

Shah và Sana (2006) s d ng m u nh g m 7 doanh nghi p thu c d u và khí gas trong kho ng th i gian t 2001 đ n 2005 ch ra k t qu t ng quan d ng gi a

v n luân chuy n và l i nhu n c a doanh nghi p

Afza và Nazir (2009) đư nghiên c u v m i quan h này gi a các ngành công nghi p khác nhau v i m u là 204 công ty phi tài chính đ c niêm y t trên sàn

ch ng khoán Karachi (KSE) giai đo n 1998 – 2005 Nghiên c u này cho th y có s khác bi t gi a các yêu c u v n luân chuy n và chính sách tài tr gi a các ngành công nghi p khác nhau Ngoài ra, k t qu h i quy cho th y m t m i quan h ngh ch

bi n gi a kh n ng sinh l i và m c đ c a v n luân chuy n trong t ng ngu n v n

đ u t c ng nh v n tài tr H cho r ng các nhà qu n lý có th t ng giá tr doanh nghi p n u h xem xét m t cách th n tr ng vi c đ u t b ng v n luân chuy n c ng

nh cân nh c v chính sách v n tài tr

Nghiên c u c a Amarjit Gill, Nahum Biger, Neil Mathur (2010) đư tìm th y

m i quan h cùng chi u có ý ngh a th ng kê gi a chu k chuy n đ i ti n m t và kh

n ng sinh l i T đó nhà qu n lý có th t ng kh n ng sinh l i cho công ty b ng

vi c x lý m t cách đúng đ n chu k chuy n đ i ti n m t và kho n ph i thu múc

t i u Bài nghiên c u s d ng m u g m 88 doanh nghi p c a M đ c niêm y t trên S Giao d ch ch ng khoán New York trong kho ng th i gian 3 n m 2005-

2007 Bài nghiên c u đư tìm ra m i t ng quan d ng gi a chu k luân chuy n ti n

m t và l i nhu n c a doanh nghi p Tác gi ng ý r ng các công ty nên duy trì s

d ti n m t h p lý đ đ m b o kh n ng đáp ng v các kho n ph i tr ng n h n Bài nghiên c u cho th y các nhà qu n tr có th tao ra giá tr cho các c đông b ng các gi m k ph i thu bình quân

Aquino (2010) nghiên c u tác đ ng c a v n luân chuy n đ n kh n ng sinh

l i c a doanh nghi p, d li u đ c l y t n m 1999 đ n 2007 s d ng d li u h ng

n m, thu th p t 66 doanh nghi p trên th tr ng ch ng khoán Philippine K t qu

c a bài nghiên c u cho th y chu k luân chuy n ti n (CCC), chu k hàng t n kho

và kho n ph i thu t ng quan d ng đ n kh n ng sinh l i, còn chu k kho n ph i

tr có t ng quan âm đ n kh n ng sinh l i

Nghiên c u c a Bil, Naveed and Taliv (2011) tác đ ng qu n tr v n luân chuy n đ n doanh nghi p trên TTCK Karachi, tìm th y t ng quan d ng gi a v n luân chuy n và l i nhu n

Sharma và Kumar (2011) đư nghiên c u tác đ ng c a v n luân chuy n lên t

2008 Hai nhà khoa h c đư phân tích d li u b ng h i quy đa nhân t OLS và tìm

ngh a r ng khi các doanh nghi p n gia t ng vòng quay ti n m t, t su t sinh l i

có th cao h n Các tác gi suy lu n r ng n là th tr ng đang phát tri n, các

có nhi u khách hàng h n, nhi u doanh thu h n, và d n t i nhi u l i nhu n h n

M t nghiên c u r t đáng đ c chú ý c a Sonia B và c ng s (2011) đư

ch ng minh r ng: M i quan h gi a t su t sinh l i và v n luân chuy n là không

nhu n và chi phí, đ ng th i t su t sinh l i c ng là l n nh t

Karadagli (2012) Nghiên c u tác đ ng c a v n luân chuy n đ n kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p Th Nh K , bài nghiên c u d a trên d li u c a

72 doanh nghi p v a và nh trong kho ng th i gian t 2002 đ n 2010 K t lu n bài nghiên c u cho th y có m i t ng quan d ng gi a CCC, NTC và kh n ng sinh

l i c a doanh nghi p

Nghiên c u c a Mathias Bernard Baveld (2012) ch ra m i t ng quan

d ng gi a kho n ph i thu và t su t sinh l i g p Vì v y, các doanh nghi p l n có

bán ch u i u này d a trên th c t r ng: chính sách bán ch u s m r ng s l ng khách hàng

Osundina (2014) qu n tr v n luân chuy n đ n l i nhu n c a doanh nghi p:

nh ng doanh nghi p n u ng và s n xu t Nigeria, d li u đ c l y t sàn ch ng khoán Nigerian bài nghiên c u ch ra r ng có t ng quan d ng gi a v n luân chuy n và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Riêng Vi t Nam, tác gi Dong Huynh Phuong & Jyh-tay Su (2010) đư nghiên c u m i quan h gi a chu k luân chuy n ti n và kh n ng sinh l i, đ c đo

l ng b ng t l l i nhu n ho t đ ng g p trên m t m u 130 doanh nghi p niêm y t trên TTCK Vi t Nam trong giai đo n 2006 – 2008 Nhóm tác gi đư tìm ra m i quan

h m nh gi a kh n ng sinh l i và chu k luân chuy n ti n và cho r ng ban qu n tr

có th gia t ng giá tr tài s n cho c đông b ng cách xác đ nh chu k luân chuy n

ti n phù h p và duy trì t ng thành ph n c a chu k này m c t i u Bài nghiên c u này ki m ch ng l i m i quan h trên trong m t m u quan sát l n h n v i th i gian nghiên c u dài h n c ng nh nghiên c u tác đ ng trên m t s ngành c th

T Th Kim Thoa và Nguy n Th Uyên Uyên (2014) đư nghiên c u m i quan

h gi a chu k luân chuy n ti n và kh n ng sinh l i, đ c đo l ng b ng t l l i

nhu n ho t đ ng g p trên m t m u 208 doanh nghi p niêm y t trên TTCK Vi t Nam trong giai đo n 2006 – 2012, b ng các ph ng pháp c l ng bình ph ng t i thi u (pooled OLS), ph ng pháp hi u ng c đ nh (FEM) và bình ph ng t i thi u t ng quát (GLS) ki m đ nh m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và kh n ng sinh

l i các doanh nghi p Vi t Nam K t qu cho th y vi c qu n tr v n luân chuy n

hi u qu b ng cách rút ng n k thu ti n và k l u kho s gia t ng kh n ng sinh l i cho các doanh nghi p Nhóm tác gi còn nghiên c u m i quan h này m t s ngành khác nhau và k t qu cho th y do đ c đi m ngành khác nhau m i quan h

gi a qu n tr v n luân chuy n và kh n ng sinh l i gi a các ngành c ng khác nhau

Thông qua các k t qu th c nghi m t các k t qu nghiên c u tr c đây cho

th y các k t qu không nh t quán v m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và

kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

3: D LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U

3.1 Mô t d li u

Bài nghiên c u này s d ng s li u t các doanh nghi p phi tài chính trên

S giao d ch ch ng khoán TP H Chí Minh HOSE, S giao d ch ch ng khoán

Hà N i HNX trong giai đo n 2007-2013

D li u bao g m s li u hàng n m v doanh thu bán hàng, giá v n hàng bán, các kho n ph i thu, ph i tr ng i bán, hàng t n kho, thu nh p t ho t đ ng bán hàng Nh ng s li u này đ c s d ng đ tính chu k kho n ph i thu, chu k hàng

t n kho, chu k chi m d ng kho n ph i tr , t c đ t ng tr ng doanh thu D li u

đ c l y t 188 doanh nghi p phi tài chính (1504 m u quan sát) Trong quá trình thu th p d li u tôi đư lo i b ra m t s doanh nghi p do không thu th p đ c d

li u và m t s doanh nghi p không còn niêm y t trên 2 sàn ch ng khoán

3.2 Mô t bi n

Bi n ph thu c: OIS đ i di n cho kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Các nhà đ u t s d ng nh ng con s này đ xem xét vi c đ u t vào doanh nghi p, còn các nhà qu n tr thì d a vào đây đ xem xét hi u qu ho t đ ng Bi n OIS đư đ c

s d ng các nghiên c u c a Nobanee Hai Tham và Hajjar Mary (2010), ngoài ra

đ đo l ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p còn có khá nhi u th c đo khác

nh Gamze Vural, Ahmet Gokhan Sokmen, Emin huseyin Cetenak (2012) s d ng Tobin’sQ; Mohamad và Saad (2010) s d ng Tobin Q, ROA, và ROIC; ALShubiri (2011); Ogumdipe, Idowu (2012) và Uremadu, Egbide và Enyi (2012) s d ng ROA; Garcia,Martins and Brandao (2011) s d ng GOP

Bi n đ c l p: RCP là chu k kho n ph i thu, ICP là chu k hàng t n kho, PDP là chu k kho n ph i tr , CCC là chu k luân chuy n ti n đ c s d ng r ng rưi khi nghiên c u v đ tài v n luân chuy n nh : Eljelly (2004); Vijay Kumar (2011); Abdul Raheman, Talat Afza, Abdul Qayyum, Mahmood Ahmed Bodla (2010); Jose (2003); Mohamad và Saad (2010); Mathuva (2010)

Bi n ki m soát: SG t c đ t ng tr ng doanh thu thu n Mohamad Khodaei (2014); Jayarathe (2014); Sonia Caballero, Pedro Solano (2013), QR t s thanh toán nhanh, LTDE t l n dài h n trên v n ch s h u, bi n tr OIS đ i di n cho

kh n ng sinh l i c a doanh nghi p n m tr c Các bi n QR, LTDE, bi n tr OIS

g n t ng t nh các bi n ch s thanh toán hi n hành, t ng n trên t ng tài s n,

bi n kh n ng sinh l i n m tr c c a các nghiên c u tr c trên th gi i và Vi t Nam

Lý do tôi s d ng 4 mô hình đ xem xét tác đ ng riêng r và đ ng th i c a các y u t trong v n luân chuy n tác đ ng đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

D a vào các nghiên c u tr c đây nh : Jayarathe (2014); Sonia Caballero, Pedro Solano (2013); Garcia (2011); Bana Abuzayed (2012); Ebrati (2012); Makori, Jagongo (2013)

Bi n ph thu c: ( ) i di n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p theo Nobanee Hai Tham và Hajjar Mary (2010)

Các bi n ki m soát trong mô hình bao g m:

( ) i di n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p n m tr c

( ) i di n chu k kho n ph i thu c a n m tr c

( ) i di n chu k hàng t n kho n m tr c, đo th i gian chuy n đ i t nguyên

v t li u thành hàng hóa và bán chúng

( ) i di n chu k kho n ph i tr n m tr c, đo th i gian t khi mua hàng

đ n lúc thanh toán cho khách hàng;

( ) i di n bi n chu k luân chuy n ti n m t n m tr c

Ngoài ra, các bi n h i quy trong mô hình c ng bao g m các bi n ki m soát nh :

( ) Bi u th cho t c đ t ng tr ng doanh thu thu n

( ) T s n dài h n trên v n ch s h u

( ): T s thanh toán nhanh

Công th c tính:

Bi n đ i di n cho kh n ng sinh l i c a doanh nghi p (OIS) đ c tính nh sau: OIS = (EBIT/Doanh thu thu n) Trong đó EBIT và doanh thu thu n đ c thu

th p t báo cáo tài chính c a các doanh nghi p phi tài chính trên TTCK Vi t Nam

Chu k kho n ph i thu RCP = (Kho n ph i thu/Doanh thu thu n)*365 Trong

đó kho n ph i thu và doanh thu thu n đ c thu th p t báo cáo tài chính c a các doanh nghi p phi tài chính trên TTCK Vi t Nam

Vòng quay hàng t n kho theo ngày ICP (Hàng t n kho Giá v n hàng bán)*365 Trong đó hàng t n kho và giá v n hàng bán đ c thu th p t báo cáo tài chính c a các doanh nghi p phi tài chính trên TTCK Vi t Nam

Chu k kho n ph i tr PDP = (Kho n ph i tr /Giá v n hàng bán)*365 Trong

đó kho n ph i tr và giá v n hàng bán đ c thu th p t báo cáo tài chính c a các doanh nghi p phi tài chính trên TTCK Vi t Nam

Vòng quay ti n m t CCC = RCP+ICP – PDP

T c đ t ng tr ng SG = (Doanh thu thu n n m nay- Doanh thu thu n n m

tr c)/Doanh thu thu n n m tr c Trong đó doanh thu thu n đ c thu th p t báo cáo tài chính c a các doanh nghi p phi tài chính trên TTCK Vi t Nam

T s thanh toán nhanh QR (Tài s n ng n h n – Hàng t n kho)/N ng n

h n Trong đó tài s n ng n h n, hàng t n kho, n ng n h n đ c thu th p t báo cáo tài chính c a các doanh nghi p phi tài chính trên TTCK Vi t Nam

T l n dài h n trên v n ch s h u LTDE = N dài h n/V n ch s h u Trong đó n dài h n, v n ch s h u đ c thu th p t báo cáo tài chính c a các doanh nghi p phi tài chính trên TTCK Vi t Nam

3.4 Gi thuy t nghiên c u

i v i kho n ph i thu khách hàng khi doanh nghi p gia t ng kho n ph i thu

có ngh a các doanh nghi p đang cho phép khách hàng s d ng nh ng s n ph m

c a mình tr c khi tr ti n Tuy nhiên, doanh nghi p g p ph i r i ro là khách hàng

có th s không tr n khi đ n h n i u này hàm ý r ng nhà qu n tr có th gia

t ng kh n ng sinh l i b ng cách c g ng làm gi m s ngày thu đ c ti n t khách hàng Lúc này ngu n ti n m t c a doanh nghi p d i dào, đ s c tài tr cho các d án khác ho c đ u t cho các dây chuy n s n xu t m i và đ m b o đ c kh

n ng thanh toán c a doanh nghi p đ c t ng lên t đó làm gia t ng uy tín và kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p Chính sách này c ng giúp doanh nghi p h n ch

r i ro tín d ng mà các doanh nghi p hay g p ph i khi khách hàng c a mình phá

s n nh m t s nghiên c u tr c, V.Taghizadeh (2012); Wang (2002); Deloof (2003); Lazaridis và Tryfonidis (2006); Raheman và Nasr (2007) Qua các lý lu n

và nghiên c u tr c: Tôi gi đ nh vi c rút ng n chu k kho n ph i thu làm gia t ng

kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, và mong đ i h s chu k kho n ph i thu có ý ngh a và t ng quan âm

i v i chu k hàng t n kho khi gia t ng hàng t n kho quá m c có th làm

m t đi l i ích t vi c gi ti n nh lưi su t cho vay, lưi su t g i ti t ki m, làm gia

t ng chi phí l u kho, chi phí qu n lý, phí b o hi m M t khác hàng hóa s m t d n giá tr vì đư l i th i, ho c có th làm h ng hàng hóa do t n tr lâu nên vi c đ hàng t n càng lâu thì s càng làm gi m kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Vì

v y, doanh nghi p ph i quy t đ nh m c đ hàng t n kho nào là h p lí đ h ng t i

m c tiêu c a doanh nghi p, đi u này ph thu c vào chính sách mà doanh nghi p đang s d ng nh m t s nghiên c u tr c, Dong (2010); Neab & Noriza (2010); V.Taghizadeh (2012); Wang (2002); Deloof (2003); Lazaridis và Tryfonidis (2006); Raheman và Nasr (2007) Ngoài ra n u gi hàng t n kho lâu có th giúp doanh nghi p n đ nh s n xu t do có ngu n hàng d tr và không b bi n đ ng b i

b t n giá Nh v y làm gia t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p nh m t s nghiên c u tr c: Mathuva (2010), Padachi (2006), Akino (2011) Thông qua các

lý lu n và nghiên c u tôi gi đ nh vi c rút ng n đ dài th i gian chu k hàng t n kho làm gia t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, và mong đ i h s h i quy

c a chu k hàng t n kho có ý ngh a và mang d u âm

i v i chu k kho n ph i tr khách hàng vi c kéo dài chu k kho n ph i tr

s làm gi m chi phí và m c thanh kho n c a doanh nghi p ngoài ra tr ti n ngay khi mua hàng có th gây ra nhi u chi phí qu n lý h n tr ti n ch m trong k h n,

n u doanh nghi p không có đ ti n m t thì b t bu c doanh nghi p ph i t n chi phí tìm ki m các ngu n khác đ tài tr cho kho n ph i này, làm gián đo n th i gian và

có th làm t ng chi phí s d ng v n nh m t s nghiên c u, Neab & Noriza (2010); V.Taghizadeh (2012); Wang (2002); Deloof (2003); Lazaridis và Tryfonidis (2006); Raheman và Nasr (2007); Dong (2010) Ngoài ra vi c thanh toán nhanh cho nhà cung c p giúp doanh nghi p t n d ng đ c các m c giá th p hay chi t kh u khi tr ti n ngay, h n n a lòng tin v i nhà cung c p đ c c ng c

m i quan h dài h n gi a doanh nghi p và nhà cung c p đ c thi t l p giúp quá trình kinh doanh đ c liên t c nh nghiên c u c a Pedro J García-Teruel (2008); Sharma và Kumar (2011) Tôi gi đ nh vi c rút ng n chu k kho n ph i tr nâng cao kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đi u này có ngh a là h s chu k kho n

ph i tr có có ý ngh a và t ng quan âm

i v i chu k luân chuy n ti n m t càng ng n đ ng ngh a v i doanh nghi p

gi m l ng hàng t n kho và đ y nhanh các kho n ph i thu, vi c này làm gi m chi

phí l u tr hàng t n kho, dành v n cho các kho n đ u t sinh l i khác, đ ng th i

vi c thu ti n v s m s giúp đáp ng các ngh a v k p th i và có ngu n đ tài tr cho tài s n ng n h n t ng thêm cho m t chu k kinh doanh m i Wang (2002); Deloof (2003) và V.Taghizadeh (2012) Tuy nhiên Bana Abuzayed (2011) cho

r ng CCC có quan h cùng chi u v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, ông cho

r ng n u gia t ng chu k chuy n đ i ti n m t, có ngh a là gia t ng kho n ph i thu

và hàng t n kho, đi u này s làm t ng doanh thu và gi m r i ro h t hàng trong kho Tôi gi đ nh vi c rút ng n chu k luân chuy n ti n m t nâng cao kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đi u này có ngh a là h s chu k luân chuy n ti n m t

có có ý ngh a và t ng quan âm

3.5 Ph ng pháp c l ng

Bài lu n v n s ti n hành v i 4 ph ng pháp Pooled OLS, FEM, REM, GMM đ xem xét các k t qu c a mô hình và nêu ra nh ng lý do t i sao l i ch n

k t qu c a ph ng pháp GMM

Mô hình FEM

V i gi đ nh m i quan sát chéo đ u có nh ng đ c đi m riêng bi t có th nh

h ng đ n các bi n gi i thích, FEM phân tích m i t ng quan này gi a ph n d c a

m i quan sát chéo v i các bi n gi i thích qua đó ki m soát và tách nh h ng c a các đ c đi m riêng bi t c a m i doanh nghi p không th quan sát (không đ i theo

bi n ph thu c thì REM s thích h p h n so v i FEM Trong đó, ph n d c a m i quan sát chéo (không t ng quan v i bi n gi i thích) đ c xem là m t bi n gi i thích m i

Mô hình GMM

Bài nghiên c u s d ng ph ng pháp này v i các lý do sau: đ u tiên, các

bi n ph thu c đ c xác đ nh theo d li u h ng n m và nó có th giúp th hi n

nh ng tác đ ng bên ngoài đ n mô hình h i quy H n n a do trong mô hình có hi n

t ng n i sinh x y ra, nên khi s d ng GMM s kh c ph c đ c hi n t ng này De

Granwe and Skdenly (2000) đ c p đ n các bi n tr trong b ng d li u có th ph n ánh nh h ng c a nh ng bi n b b sót, vì v y nó giúp hi u ch nh cho s t t ng quan c l ng Generalized Method of Moment System đ c đ xu t b i Arellano và Bover(1995) và Blundell và Bond(1998), các tác gi đư đ a thêm c

l ng Monte Carlo vào mô hình, c l ng này s t t h n GMM difference khi s

d ng m u kh o sát trong th i gian ng n g m các bi n liên t c theo th i gian Roodman(2005) đ c p r ng c l ng Arellano-Bond có hai d ng: m t b c và hai b c ng l p lu n r ng ph ng pháp c l ng đ l ch chu n theo hai b c có khuynh h ng làm gi m đ sai l ch Tóm l i s d ng GMM kh c ph c hi n t ng

n i sinh, ph ng sai thay đ i và hi n t ng t t ng quan

Ti n trình nghiên c u

V i d li u g m s li u c a 188 doanh nghi p phi tài chính thu c 2 sàn

ch ng khoán HOSE và HNX giai đo n t 2007-2013 tôi ti n hành nghiên c u theo các b c sau:

B c 1: Th c hi n th ng kê mô t các bi n v i toàn b m u, th ng kê mô t cho th y s khác nhau v giá tr trung bình, đ l ch chu n, giá tr l n nh t và nh

nh t trong các thành ph n trong chu k luân chuy n ti n m t c ng nh các bi n khác trong mô hình

B c 2: Xây d ng ma tr n t ng quan Vi c xây d ng ma tr n t ng quan không ch cho th y t ng quan c a các bi n đ c l p đ i v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p mà còn d phát hi n hi n t ng đa c ng tuy n thông qua t ng quan cao gi a các bi n đ c l p

B c 3: Ti n hành c l ng tác đ ng c a qu n tr v n luân chuy n lên kh

n ng sinh l i b ng các mô hình h i quy l n l t theo 4 ph ng pháp Pooled OLS, FEM, REM và GMM Tôi xác đ nh m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và

kh n ng sinh l i c a doanh nghi p thông qua mô hình (1), (2), (3), (4):

Ghi chú: OIS là t su t sinh l i/Doanh thu thu n, SG là t c đ t ng tr ng doanh thu thu n, LTDE là

t l n dài h n trên v n ch s h u, QR là t s thanh toán nhanh, RCP là chu k kho n ph i thu, ICP

là chu k hàng t n kho, PDP là chu k kho n ph i tr cho khách hàng, CCC là chu k luân chuy n

Ngu n: S d ng d li u trên báo cáo tài chính các doanh nghi p phi tài chính trên

TTCK Vi t Nam giai đo n 2007-2013.(Ph l c 01)

T b ng 4.1 cho th y t l l i nhu n trên doanh thu thu n có giá tr trung bình là 8,6%, đ l ch chu n là 17%, th p nh t là -1.04 và cao nh t là 1.68 T c đ

t ng tr ng doanh thu qua các k có trung bình kho ng 0.22 và nh nh t là -0.9 cao

nh t là 7.2 cho th y đa s các doanh nghi p có m c t ng tr ng v a ph i so v i

n m tr c, ngo i tr m t s các tr ng h p doanh thu n m sau th p h n n m tr c

và m t s tr ng h p t ng đ bi n có th do nhi u nguyên nhân khác nhau

T l n dài h n trên v n ch s h u trung bình 0.34; th p nh p là 0.0005; cao nh t là 5.95 cho th y s đa d ng trong c u trúc v n c a các doanh nghi p trên TTCK Vi t Nam

T s thanh toán nhanh trung bình 1.56; th p nh t là 0.043; cao nh t là 17.84

K thu ti n c a khách hàng là kho ng 110 ngày, đ l ch chu n là 141 ngày, giá tr nh nh t là 0 ngày, và l n nh t là 987 ngày Ngh a là các doanh nghi p đ c

kh o sát có th i gian tr n khách hàng đa s là 110 ngày, h n 3 tháng r i Vì đi u

ki n kinh doanh và các doanh nghi p Vi t Nam đa s là các doanh nghi p nh nên c n m t chính sách n i l ng tín d ng v i khách hàng Trong nh ng nghiên c u

tr c, giá tr RCP c a các doanh nghi p nh ng qu c gia khác nhau c ng khác nhau, Deloof (2003) tìm ra giá tr trung bình c a RCP là 54.64 ngày và 51.44 ngày Nghiên c u c a Raheman và Nasr (2007), giá tr trung bình c a RCP là 54.79 ngày V i nghiên c u c a Falope và Ajilore (2009), các giá tr này l n l t là 61.21 ngày và 59.34 ngày, Garcia-Teruel và Martinez-Solano (2007) tìm th y giá tr trung bình c a RCP là 96.82 ngày

Th i gian l u tr hàng t n kho có giá tr trung bình kho ng 172 ngày, sai s chu n là 341 ngày, giá tr t i thi u là 0, và giá tr l n nh t là 3497 ngày Th i gian hàng t n kho kéo dài m t kho ng th i gian t ng đ i dài Tùy thu c vào t ng ngành và đ c tính t ng doanh nghi p nên có th i gian thích h p đ gi m chi phí hàng t n kho mà v n đáp ng đ c nh c u s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Nghiên c u các qu c gia khác vòng quay hàng t n kho theo ngày (ICP) là 36.88 ngày, trung bình là 28.46 ngày M t s nghiên c u khác c a Garcia-Teruel và Martinez-Solano (2007); Raheman và Nasr (2007) cho th y ICP c a các n c này

là kho ng 80 ngày

Chu k kho n ph i tr cho khách hàng trung bình 43 ngày, sai s chu n 50 ngày, s ngày t i thi u 0, s ngày t i đa 389 ngày, kho ng th i gian này t ng đ i