GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TÁC NGHIỆP TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM.PDF

Trong ph ng th c cho thuê này có hai ch th đóng vai trò là bên đi thuê Bên đi thuê th nh t, Bên đi thuê th hai... Xác đ nh RRTN và nh n bi t các nguyên nhân gây ra RRTN ii.

-oOo -NGUY N TH THANH NGA

GI I PHÁP H N CH R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan đ tài: “Gi i pháp h n ch r i ro tác nghi p t i Công ty Cho thuê

Tài chính II- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam” là công

trình nghiên c u c a riêng tôi v i s h ng d n nhi t tình c a ng i h ng d n khoa

h c là PGS.TS Tr m Th Xuân H ng Các s li u s d ng trong lu n v n là trung

th c, do chính tác gi thu th p và phân tích Các n i dung trích d n đ u nêu rõ ngu n

g c

TÁC GI LU N V N

Nguy n Th Thanh Nga

M C L C TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC T VI T T T

DANH M C CÁC B NG, BI U , HÌNH V

PH N M U 1

1 Lý do ch n đ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u 2

3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2

4 Ph ng pháp nghiên c u 2

5 Ý ngh a th c ti n 3

6 L ch s v n đ nghiên c u 3

7 C u trúc lu n v n 3

CH NG 1 T NG QUAN V H N CH R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH 5

1.1T NG QUAN V CHO THUÊ TÀI CHÍNH 5

1.1.1 L ch s hình thành và phát tri n 5

1.1.2 Khái ni m cho thuê tài chính 6

1.1.3 c đi m c a cho thuê tài chính 6

1.1.4 Phân bi t gi a cho thuê tài chính v i các hình th c c p tín d ng khác 7

1.1.5 Các ph ng th c cho thuê tài chính ph bi n 9

1.1.6 Nh ng l i ích c a cho thuê tài chính 11

1.1.7 H n ch c a cho thuê tài chính 13

1.2 R I RO TRONG HO T NG KINH DOANH C A CÁC CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH 13

1.2.1 Khái ni m r i ro 13

1.2.2 Các lo i r i ro trong ho t đ ng kinh doanh c a công ty cho thuê tài chính 13

1.2.3 R i ro tác nghi p t i Công ty cho thuê tài chính 15

1.3 CÁC CHU N M C BASEL V QU N TR R I RO TÁC NGHI P T I CÁC T CH C TÍN D NG 18

1.3.1 L ch s v n t t c a hi p c Basel II 18

1.3.2 Các v n đ chính trong qu n tr r i ro tác nghi p theo y ban Basel 19

1.4 H N CH R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH 21

1.4.1 Khái ni m v h n ch r i ro tác nghi p 21

1.4.2 Quy trình qu n lý r i ro tác nghi p 21

1.4.3 Các y u t nh h ng đ n công tác h n ch r i ro tác nghi p 23

1.4.4 S c n thi t ph i h n ch r i ro tác nghi p 24

1.5 KINH NGHI M H N CH R I RO TÁC NGHI P C A CÁC N C TRÊN TH GI I VÀ BÀI H C KINH NGHI M I V I VI T NAM 25

1.5.1 Kinh nghi m h n ch r i ro tác nghi p c a các t ch c tín d ng trên th gi i 25

1.5.2 Bài h c kinh nghi m đ i v i các t ch c tín d ng Vi t Nam 26

K t lu n Ch ng 1 28

CH NG 2 TH C TR NG H N CH R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II- NHO&PTNT VI T NAM 30

2.1 GI I THI U V CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II-NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 30

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n 30

2.1.2 L nh v c ho t đ ng 33

2.1.3 Tình hình ho t đ ng kinh doanh t 2009 đ n 2012 33

2.2 TH C TR NG R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II 37

2.2.1Th c tr ng r i ro tác nghi p t i Công ty Cho thuê Tài chính II 37

2.2.2 Th c tr ng công tác h n ch r i ro tác nghi p t i Công ty Cho thuê Tài chính

II 50

2.2.3 ánh giá th c tr ng công tác h n ch r i ro tác nghi p t i Công ty Cho thuê Tài chính II 54

K t lu n Ch ng 2 56

CH NG 3 GI I PHÁP H N CH R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II-NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 57

3.1 NH H NG H N CH R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II 57

3.1.1 nh h ng chung v ho t đ ng c a Công ty Cho thuê Tài chính II đ n n m 2015 57

3.1.2 nh h ng h n ch r i ro tác nghi p t i Công ty Cho thuê Tài chính II 57

3.2 CÁC GI I PHÁP H N CH R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II 58

3.2.1 Nhóm gi i pháp thu c v nhân t con ng i 58

3.2.2 Nhóm gi i pháp thu c v quy trình nghi p v và h th ng h tr 61

3.3.3 Nhóm các gi i pháp khác 63

3.3 M T S KI N NGH 64

3.3.1 Ki n ngh đ i v i chính ph và các c quan ban ngành 64

3.3.2 Ki n ngh đ i v i Ngân hàng Nhà n c 65

3.3.3 Ki n ngh đ i v i Ngân Hàng Nông Nghi p Và Phát Tri n Nông Thôn Vi t Nam 66

K t lu n Ch ng 3 67

K T LU N 68 DANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C 01 HI P C BASEL II

PH L C 02 HO T NG NGHI P V CH Y U T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II

PH L C 03 B NG CÂU H I PH NG V N Ý KI N CHUYÊN GIA

PH L C 04 B NG CÂU H I KH O SÁT

PH L C 05 K T QU PHÂN TÍCH D LI U V I SPSS

DANH M C CH VI T T T

ALCII : Công ty Cho thuê Tài chính II- Ngân hàng Nông

nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam

ro hi n đ i

EFA : Exploraiton Factor Analysis- Phân tích nhân t khám phá

máy tính đa qu c gia ING GROUP : Internatinal Netherlands Group- T p đoàn v ngân hàng

và tài chính đa qu c gia

s dùng đ xem xét s thích h p c a nhân t NHNo&PTNT : Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn

Sig : Observed Significance level- M c ý ngh a quan sát

SPSS : Statistical Package for Social Sciences- Ph n m n x lý

th ng kê dùng trong các ngành khoa h c xã h i

DANH M C CÁC B NG

Trang

B ng 1.1: S khác nhau gi a CTTC và cho vay trung và dài h n 8

B ng 2.1: T ng h p s li u ngu n v n huy đ ng t 2009-2012 34

B ng 2.2: K t qu phân tích đ tin c y b ng h s Cronbach alpha 43

B ng 2.3: K t qu phân tích nhân t khám phá-EFA đ i v i các bi n đ c l p 45

B ng 2.4: K t qu phân tích nhân t khám phá-EFA đ i v i bi n ph thu c 46

L I M U

1 Lý do ch n đ tài

Trong đi u ki n h i nh p kinh t qu c t hi n nay, các t ch c tín d ng nói chung và các NHTM nói riêng có c h i ti p c n g n h n v i trình đ và chu n

m c qu c t Tuy nhiên, xu h ng t do hóa và toàn c u hóa kinh t khi n ho t

đ ng kinh doanh c a các t ch c tín d ng t i Vi t Nam ngày càng tr nên ph c t p

và g p ph i nhi u r i ro trong đó có r i ro tác nghi p R i ro tác nghi p là r i ro liên quan đ n nhi u y u t nh : con ng i, h th ng, quy trình, pháp lý và c các y u t bên ngoài ây là nh ng y u t th ng xuyên bi n đ i và khó l ng đón đ c nên

lo i r i ro này xu t hi n trong h u h t các t ch c tín d ng Chi u theo Basel II, r i

ro tác nghi p là m t trong ba r i ro l n mà các t ch c tín d ng ph i chú ý Tuy nhiên, trên th c t nhi u t ch c tín d ng trong n c m i ch chú ý đ n r i ro tín

d ng, sau đó là r i ro th tr ng trong khi ch a m y quan tâm đ n r i ro tác nghi p

Nh ng n m g n đây, các NHTM Vi t Nam và các t ch c tín d ng đã ph i gánh ch u nh ng t n th t không nh do r i ro tác nghi p gây ra M t s nghiên c u

t i các n c phát tri n ghi nh n, r i ro tác nghi p có th gây ra t n h i kho ng 10%

l i nhu n t ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng Vi c đ x y ra r i ro tác nghi p không ch gây t n th t cho các t ch c tín d ng v v t ch t và ngu n nhân l c mà còn có th khi n cho uy tín c a các t ch c này b nh h ng

C ng nh m t s t ch c tín d ng khác, Công ty Cho thuê tài chính II- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam c ng đang đ i m t v i r i ro tác nghi p và nh ng t n th t do r i ro này gây ra Trên ph ng ti n thông tin đ i chúng th i gian g n đây, có th th y r ng nh ng sai ph m c a Công ty Cho thuê Tài chính II xu t phát ch y u t ho t đ ng tác nghi p R i ro tác nghi p đã làm nh

h ng nghiêm tr ng đ n ho t đ ng kinh doanh c ng nh uy tín c a Công ty Cho thuê Tài chính II.Chính vì th , vai trò c a vi c qu n lý và h n ch r i ro tác nghi p ngày càng có ý ngh a quan tr ng và c n thi t ây c ng chính là lý do ng i nghiên

c u xác đ nh đ tài nghiên c u: “ Gi i pháp h n ch r i ro tác nghi p t i Công ty

Cho thuê Tài chính II- Ngân hàng Nông n ghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t

• Nghiên c u tình hu ng, đ i chi u nh m đánh giá th c tr ng công tác h n

ch r i ro tác nghi p t i Công ty Cho thuê Tài Chính II

- Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng: đ c s d ng b ng cách kh o sát ý ki n

c a lãnh đ o và nhân viên công ty Cho thuê Tài Chính II thông qua b ng câu h i

nh m xác đ nh các nhân t tác đ ng đ n r i ro tác nghi p t i Công ty Cho thuê Tài chính II

• Ph ng pháp ch n m u: L y m u thu n ti n

• Kích th c m u: 150

• i t ng ch n làm m u: Lãnh đ o và cán b nhân viên Công ty Cho thuê Tài chính II

• Ph ng pháp thu th p d li u: kh o sát b ng b ng câu h i

• Ph ng pháp phân tích d li u: D li u đ c phân tích trên ph n m m SPSS 16.0

5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n

V ph ng di n khoa h c: K t qu c a nghiên c u c ng c và b sung c s

lý lu n v r i ro tác nghi p, các nhân t tác đ ng đ n r i ro tác nghi p c ng nh các

6 L ch s v n đ nghiên c u

Trên th gi i c ng nh Vi t Nam, đã có r t nhi u nghiên c u v r i ro tác nghi p, v qu n tr r i ro tác nghi p và các gi i pháp nh m h n ch r i ro tác nghi p Tuy nhiên h u h t các nghiên c u ch t p trung vào r i ro tác nghi p trong

l nh v c ngân hàng, riêng đ i v i l nh v c cho thuê tài chính v n đ này còn khá

VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM

CH NG 3 − GI I PHÁP H N CH R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG

PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM

CH NG 1 T NG QUAN V H NCH R I RO TÁC NGHI P T I

CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1.1 T NG QUAN V CHO THUÊ TÀI CHÍNH

1.1.1 L ch s hình thành và phát tri n

Cho thuê tài chính là m t hình th c tài tr v n trung và dài h n đã đ c sáng

t o t r t s m trong l ch s v n minh nhân lo i Theo th t c , các giao d ch thuê tài s n đã xu t hi n t n m 2800 tr c công nguyên t i thành ph Sumerian, nh ng tài s n đ c đem thuê b y gi là các công c s n xu t nông nghi p, xúc v t kéo, nhà

c a, ru ng đ t…các ch th tham gia vào ho t đ ng này ch y u là nh ng ng i

tr c ti p s n xu t n nh ng n m 1700 tr c công nguyên, vua Babilon là Hammunabi đã ban hành nhi u v n b n quan tr ng t o thành m t b lu t l n trong

đó đ a ra các qui đ nh v ho t đ ng thuê tài s n Ngoài ra, các kh o sát còn cho

th y ho t đ ng cho thuê c ng xu t hi n ngay trong các n n v n minh c đ i khác:

Hy L p- La Mã, Ai C p…Các giao d ch cho thuê trong th i k này có nh ng đ c

đi m t ng t nh ho t đ ng cho thuê v n hành hi n nay và t n t i trong m t th i gian khá dài

u th k XIX, s phát tri n c a s n xu t nông nghi p, công nghi p, giao thông v n t i…đã cho ra đ i nhi u lo i thi t b m i phù h p đ cho thuê Do đó,

ho t đ ng cho thuê tài chính đã có s phát tri n đáng k v s l ng và ch ng lo i thi t b , t ng b c hoàn thi n đ tr thành công c tài chính đ c nhi u ng i ch p

nh n Tín d ng thuê mua đ u tiên đ c th c hi n t i Hoa K vào n m 1952 do m t công ty có tên United States Leasing Corporation Sau đó, nghi p v này nhanh chóng xâm nh p vào Châu Âu đ u nh ng n m 60- đã đ c ghi vào Lu t thuê tài s n

c a Pháp n m 1960 v i tên g i là “ Credit Bail”, c ng vào n m 1960 h p đ ng thuê mua đ u tiên đ c th o ra Anh có giá tr 18.000 b ng Anh

T i Vi t Nam, ho t đ ng cho thuê tài s n xu t hi n t nh ng n m th p niên

90 c a th k XX, nh ng ho t đ ng này ch tr thành tín d ng thuê mua k t tháng 5/1995 khi ngân hàng Nhà n c Vi t Nam ban hành “ Th l tín d ng thuê mua” Ngày 09/10/1995, Chính ph ban hành Ngh đ nh 64/CP v quy ch t m th i t

d ng thuê mua thành ho t đ ng cho thuê tài chính t i Vi t Nam Tháng 10/1996, công ty cho thuê tài chính đ u tiên đ c thành l p t i Vi t Nam d i hình th c liên doanh, sau đó hàng lo t các công ty cho thuê tài chính khác đ c thành l p và đi vào ho t đ ng Ngày 02/05/2001, Chính ph ban hành Ngh đ nh 16/2001/N -CP

v t ch c và ho t đ ng c a công ty cho thuê tài chính, ti p sau đó là Ngh đ nh 65/2005/N -CP ngày 19/05/2005 và Ngh đ nh 95/2008/N -CP ban hành ngày 25/08/2008 quy đ nh v vi c s a đ i, b sung m t s đi u c a Ngh đ nh 16/2001/N -CP i u này cho th y ho t đ ng cho thuê tài chính t i Vi t Nam đang ngày càng hoàn thi n h n và phát tri n thành m t hình th c c p tín d ng chuyên nghi p

1.1.2 Khái ni m cho thuê tài chính

Cho thuê tài chính là hình th c c p tín d ng trung dài h n, trong đó bên cho thuê chuy n giao cho bên thuê quy n s d ng tài s n cho thuê trong m t kho n th i gian xác đ nh Trong th i gian s d ng tài s n, bên thuê ph i tr ti n cho bên cho thuê Khi k t thúc th i h n cho thuê, bên thuê đ c quy n mua l i tài s n thuê ho c

ti p t c thuê tài s n ho c hoàn tr l i tài s n cho bên cho thuê

T i Vi t Nam, theo ngh đ nh s 16/2001/N -CP: Cho thuê tài chính là

ho t đ ng tín d ng trung và dài h n thông qua vi c cho thuê máy móc, thi t b ,

ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác trên c s h p đ ng cho thuê gi a bên cho thuê v i bên thuê Bên cho thuê cam k t mua máy móc, thi t b , ph ng ti n

v n chuy n và các đ ng s n khác theo yêu c u c a bên thuê và n m gi quy n s

h u đ i v i các tài s n cho thuê Bên thuê s d ng tài s n thuê và thanh toán ti n thuê trong su t th i h n thuê đã đ c hai bên th a thu n

1.1.3 c đi m c a cho thuê tài chính

Ngoài nh ng đ c đi m chung c a nghi p v c p tín d ng, cho thuê tài chính

- Cho thuê tài chính là nghi p v c p tín d ng b ng tài s n Bên cho thuê tr c

ti p mua tài s n theo yêu c u c a bên thuê và chuy n giao cho bên thuê s

d ng

- Trong CTTC, bên thuê không c n dùng tài s n c a mình đ b o đ m ngh a

v tr n Tài s n cho thuê c ng chính là tài s n b o đ m vì trong su t th i

h n cho thuê, quy n s h u tài s n cho thuê thu c v bên cho thuê

- Trong CTTC, bên thuê không c n có v n t có tham gia vào quá trình hình thành tài s n cho thuê Bên cho thuê tr c ti p ký h p đ ng mua toàn b tài

s n cho thuê và thanh toán toàn b chi phí phát sinh cho vi c hình thành tài

s n cho thuê

- Cho thuê tài chính là lo i hình tín d ng s n xu t kinh doanh Tài s n cho thuê

là các máy móc, thi t b ph c v nhu c u s n xu t kinh doanh c a bên thuê

- Trong nghi p v CTTC có s tham gia c a ba ch th : bên cho thuê, bên thuê và bên cung c p

• Bên cho thuê là các công ty CTTC, là m t t ch c tín d ng đ c thành l p đ

th c hi n nghi p v CTTC bao g m các công ty cho thuê tài chính đ c l p và các công ty cho thuê tài chính tr c thu c ngân hàng th ng m i

• Bên thuê là các t ch c và cá nhân có nhu c u s d ng tài s n thuê cho ho t

đ ng s n xu t kinh doanh

• Bên cung c p là đ n v s n xu t ra nh ng tài s n cho thuê

- H p đ ng cho thuê tài chính là lo i h p đ ng không h y ngang

1.1.4 Phân bi t cho thuê tài chính v i các hình th c c p tín d ng khác

Cho thuê tài chính c ng nh cho vay trung và dài h n c a các NHTM đ u có cùng đ c đi m đó là đ u là ho t đ ng tín d ng trung và dài h n c a các t ch c tín

d ng Tuy nhiên , v i nh ng đ c thù riêng bi t c a mình, CTTC và cho vay trung dài h n c a NHTM có nh ng đi m khác bi t sau đây:

B ng 1.1: S khác nhau gi a cho thuê tài chính và cho vay trung dài h n

Hai hình th c CTTC và cho thuê v n hành đ u có đi m gi ng nhau là cùng

có s tách bi t gi a quy n chi m h u, quy n đ nh đo t tài s n v i quy n s d ng tài

s n Tài s n thu c quy n chi m h u, đ nh đo t c a ng i cho thuê nh ng quy n s

d ng tài s n đ c ng i cho thuê giao l i cho ng i đi thuê khai thác Tuy nhiên, hai hình th c này c ng có nh ng đi m khác nhau c b n sau đây:

STT

HÌNH TH C

TIÊU CHÍ CHO THUÊ TÀI CHÍNH

CHO VAY TRUNG, DÀI H N

4 Ch th tham gia Ba bên: Bên thuê, bên cho

thuê và bên cung ng tài s n

Hai bên: Ng i đi vay

và ng i cho vay

5 Quy n s h u Tài s n thuê thu c s h u

c a Bên cho thuê trong su t

Không đ t ra v n đ s

h u ti n vay c a bên vay khi k t thúc th i

h n vay

B ng 1.2:S khác nhau gi a cho thuê tài chính và cho thuê v n hành

1.1.5 Các ph ng th c cho thuê tài chính ph bi n

ây là hình th c cho thuê tài chính đ c tr ng và ch y u nh t Theo hình

1 Th i h n thuê Trung, dài h n Ng n h n

ra

Bên cho thuê ph n l n

ch u m i r i ro, ch tr

l i do bên thuê gây ra

7 u đãi v thu Ng i thuê đ c h ng Ng i cho thuê h ng

Tài s n cho thuê th ng

do ng i cho thuê cung

c p

toán ti n mua tài s n và giao cho Bên thuê s d ng Nhà cung c p giao tài s n đúng theo h p đ ng mua bán ký v i bên cho thuê Sau khi hoàn thành ngh a v thanh toán đ y đ s ti n thuê, Bên cho thuê làm th t c thanh lý h p đ ng CTTC và x

lý tài s n cho thuê

Cho thuê tài chính thông th ng là ph ng th c cho thuê chi m t tr ng l n trong th ph n CTTC Tuy nhiên, do đi u ki n th c t c a khách hàng nên CTTC có

nh ng thay đ i nh v k thu t đ t đó hình thành nên các s n ph m CTTC khác,

ch ng h n mua và cho thuê l i, cho thuê tài chính giáp l ng…

Mua và cho thuê l i là ph ng th c cho thuê mà trong đó Bên mua (Bên cho thuê) s mua tài s n c a Bên bán (Bên thuê) và sau đó cho Bên bán thuê l i chính tài s n này đ ti p t c s d ng cho s n xu t kinh doanh

Trong ph ng th c này, tài s n cho thuê là tài s n đã hình thành r i nên ch

có hai ch th tham gia vào quy trình cho thuê, đó là: Bên cho thuê (Bên mua) và Bên thuê (bên bán)

Ph ng th c này th ng đ c áp d ng đ i v i nh ng khách hàng thi u v n

l u đ ng đ khai thác các tài s n c đ nh hi n có nh ng không đ đi u ki n đ ti p

c n ngu n v n vay c a NHTM

Cho thuê tài chính giáp l ng là ph ng th c cho thuê mà trong đó Bên thuê

th nh t (bên tr c ti p ký h p đ ng v i bên cho thuê) không ph i là bên tr c ti p s

d ng tài s n cho thuê, mà tài s n cho thuê đ c chuy n giao cho Bên thuê th hai

s d ng d i s giám sát c a Bên thuê th nh t

Cho thuê tài chính giáp l ng đ c xem là ph ng th c cho thuê th hi n s

v n d ng m t cách linh ho t trong nghi p v CTTC nh m h n ch r i ro cho Bên cho thuê đ ng th i m r ng ho t đ ng thuê tài chính đ n v i nhi u đ i t ng khách hàng

Trong ph ng th c cho thuê này có hai ch th đóng vai trò là bên đi thuê (Bên đi thuê th nh t, Bên đi thuê th hai) Th c ch t, Bên th nh t ch là bên trung

th hai không đ đi u ki n đ thuê tr c ti p t Bên cho thuê Bên thuê th nh t ch u trách nhi m hoàn toàn v vi c s d ng tài s n thuê và ngh a v thanh toán ti n thuê cho bên cho thuê

1.1.6 Nh ng l i ích c a cho thuê tài chính

i v i n n kinh t :

- Cho thuê tài chính là hình th c tín d ng trung dài h n đáp ng nhu c u v n

đ i v i n n kinh t M t n n kinh t phát tri n đòi h i ph i đ u t thích đáng vào các ngành s n xu t kinh doanh Y u t đ u tiên là ph i có v n đ đ u t vào các y u t c a quá trình s n xu t trong đó có đ u t đ i m i các công c lao đ ng V n nhàn r i trong dân c , doanh nghi p, các đ nh ch tín d ng ngân hàng, chính ph , v n t n c ngoài…trong đó CTTC là m t ph ng

th c c p v n trung dài h n hi u qu cho n n kinh t

- Cho thuê tài chính góp ph n thúc đ y c i ti n khoa h c k thu t, đ i m i công ngh cho n n kinh t : Bên c nh ngu n v n vay c a ngân hàng, thông qua CTTC, các lo i máy móc thi t b có trình đ công ngh tiên ti n đ c

đ a vào các doanh nghi p góp ph n nâng cao trình đ c a n n s n xu t trên nhi u l nh v c i v i các qu c gia đang phát tri n nh Vi t Nam, đ i m i

k thu t công ngh càng tr nên c p bách, là đi u ki n s ng còn đ các doanh nghi p nâng cao kh n ng c nh tranh, thì CTTC càng phát huy tác

d ng c a nó Các doanh nghi p thay vì vay v n đ nh p kh u tr c ti p công ngh m i, có th thuê tr c ti p các công ngh hi n đ i t các công ty CTTC

c a Vi t Nam và c a n c ngoài, góp ph n nâng cao trình đ công ngh toàn

c c c a xã h i m c dù trong đi u ki n doanh nghi p có gi i h n v v n đ u

t Tuy nhiên m t này c ng c n chú tr ng đ n nh ng bi n pháp ki m soát,

qu n lý ch t ch đ tránh tình tr ng đ u t máy móc thi t b đã l c h u, l i

th i, gây ô nhi m môi tr ng và lãng phí ngu n v n

- Cho thuê tài chính góp ph n đa d ng hóa nghi p v c a các t ch c tài chính:

S ra đ i c a các công ty cho thuê tài đã góp ph n t o ra s đa d ng hóa các nghi p v c a các t ch c tài chính , phá v th đ c quy n c a ngân hàng

đ ng trong l nh v c ti n t giúp khách hàng có kh n ng so sánh, l a ch n nhi u hình th c thích h p v i mình nh t i u này góp ph n thúc đ y h

th ng tài chính c a qu c gia phát tri n, t đó làm n n t ng cho n n kinh t phát tri n

- Cho thuê tài chính là hình th c tài tr có m c đ an toàn cao: Trong su t th i gian thuê, quy n s h u tài s n v n thu c ng i cho thuê nên h có quy n

ki m tra, giám sát quy n s d ng tài s n N u có nh ng bi u hi n đe d a s

an toàn trong giao d ch CTTC, ng i cho thuê có quy n thu h i tài s n ngay

l p t c Nh v y, h tránh đ c nh ng thi t h i, m t v n tài tr đ n m c

th p nh t Ngoài ra, trong CTTC m i r i ro g n li n v i tài s n đ c chuy n cho ng i đi thuê thông qua đi u kho n ng i đi thuê ph i ti n hành nh ng

ho t đ ng b o d ng tài s n b o hi m ghi trong h p đ ng N u ch ng may

có nh ng r i ro khách quan x y ra thì t ch c cho thuê còn có th thu h i

v n tài tr qua s ti n b i th ng b o hi m nh n đ c t công ty b o hi m

- Cho thuê tài chính là m t hình th c tài tr b sung bên c nh các nghi p v tài chính khác i u này giúp cho các t ch c thu hút và gi chân khách hàng

i v i bên thuê:

- Giúp cho bên thuê rút ng n đ c th i gian, gi m chi phí đ u t tài s n c

đ nh, góp ph n đ y nhanh vi c c i ti n k thu t, đ i m i dây chuy n thi t b

s n xu t, nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh

- Mang đ n cho các doanh nghi p không đ đi u ki n ti p c n ngu n v n vay

t NHTM, đ c bi t là các doanh nghi p v a và nh , m t kênh tài tr v n trung và dài h n hi u qu

- Cho thuê tài chính là lo i hình tài tr dài h n, th i h n tài tr trong CTTC chi m ph n l n th i gian h u d ng c a tài s n ây là m t thu n l i r t l n cho bên thuê trong quá trình s n xu t kinh doanh, gi m b t áp l c tr n đ i

v i bên thuê

1.1.7 H n ch c a cho thuê tài chính

- Cho thuê tài chính d bi n đ t n c thành bãi rác thi t b công ngh n u không có thông tin đ y đ , chính sách đúng đ n, khoa h c, lu t pháp rõ ràng

- N u không có th tr ng mua bán máy móc thi t b c thì d b đ ng v n trong kinh doanh

1.2 R I RO TRONG HO T NG KINH DOANH C A CÁC CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH

1.2.1 Khái ni m r i ro

Theo đ nh ngh a truy n th ng: r i ro là nh ng thi t h i, m t mát, nguy hi m

ho c có y u t liên quan đ n nguy hi m, khó kh n ho c đi u không ch c ch n có

th x y ra cho con ng i

Theo quan đi m trung hòa: r i ro là m t s không ch c ch n, m t tình tr ng

b t n hay s bi n đ ng ti m n k t qu

Tuy nhiên, ch có nh ng tình tr ng không ch c ch n nào có th c đoán

đ c xác su t x y ra m i đ c xem là r i ro Nh ng tình tr ng không ch c ch n nào

ch a t ng x y ra và không th c đoán đ c xác su t x y ra đ c xem là s b t

ro chính: R i ro tín d ng, r i ro th tr ng, r i ro thanh kho n và r i ro tác nghi p

Theo quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN v phân lo i n , trích l p và s d ng

d phòng đ x lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng thì khái ni m r i ro tín d ng đ c đ nh ngh a nh sau:

“ R i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng là kh

n ng x y ra t n th t trong ho t đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng do khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n ngh a v c a mình theo cam k t”

Nh v y, có th k t lu n : R i ro tín d ng là lo i r i ro phát sinh trong quá trình c p tín d ng c a ngân hàng, bi u hi n trên th c t qua vi c khách hàng không

tr đ c n ho c tr n không đúng h n cho ngân hàng

Hi u r ng ra, đ i v i ho t đ ng CTTC, r i ro tín d ng t c là r i ro cho thuê_

là lo i r i ro phát sinh trong quá trình cho thuê, th hi n thông qua vi c bên thuê không tr đ c n ti n thuê ho c tr n nh ng không đúng h n

Khi g p r i ro cho thuê, các công ty CTTC không thu đ c v n đã c p,

nh ng v n ph i tr g c lãi cho kho n ti n huy đ ng đ ph c v ho t đ ng cho thuê,

đi u này làm cho các công ty CTTC m t cân đ i trong vi c thu chi Khi không thu

đ c n , thì vòng quay v n b ch m l i làm cho công ty CTTC ho t đ ng không

hi u qu và có th m t kh n ng thanh kho n i u này làm gi m lòng tin t phía khách hàng, nh h ng nghiêm tr ng đ n uy tín c a công ty

R i ro th tr ng là r i ro x y ra do s bi n đ ng, thay đ i b t l i c a các y u

t th tr ng ch ng h n nh s bi n đ ng c a lãi su t, t giá…lãi su t và t giá là

nh ng ph m trù khác nhau và s bi n đ ng c a chúng c ng tác đ ng không gi ng nhau đ n ho t đ ng CTTC Trong khi lãi su t bi n đ ng làm thay đ i thu nh p và chi phí, thì t giá bi n đ ng s làm thay đ i giá tr c a tài s n và ngu n v n c a công ty Song hai ph m trù này l i có nh ng đi m gi ng nhau là luôn thay đ i trên

th tr ng ph thu c vào các y u t cung c u v v n và v ngo i t Quan tr ng

h n, vi c xác đ nh, đo l ng m c đ và các bi n pháp đ h n ch r i ro c a lãi su t

và t giá là t ng t nhau và đ u ph i th c hi n thông qua các nghi p v phái sinh

R i ro lãi su t: Là lo i r i ro xu t hi n khi có s thay đ i lãi su t trên th

tr ng ho c c a nh ng y u t có liên quan đ n lãi su t d n đ n nguy c bi n đ ng thu nh p và giá tr ròng c a doanh nghi p

R i ro t giá h i đoái: Là r i ro phát sinh trong quá trình mua bán ngo i t đ

nh p các tài s n cho thuê t n c ngoài khi t giá bi n đ ng theo chi u h ng b t

l i, làm nh h ng đ n kh n ng chi tr c a công ty CTTC

R i ro thanh kho n là lo i r i ro xu t hi n trong tr ng h p các t ch c tín

d ng thi u kh n ng chi tr , không chuy n đ i k p các lo i tài s n ra ti n ho c không có kh n ng vay m n đ đáp ng yêu c u c a các h p đ ng thanh toán

M t trong nh ng nhi m v quan tr ng c a b t k t ch c tín d ng nào là

đ m b o kh n ng thanh toán đ y đ i u này có ngh a là, các t ch c tín d ng

ho c là có s n l ng v n kh d ng trong tay, ho c có th ti p c n d dàng các ngu n v n vay m n t bên ngoài v i chi phí h p lý nh t

Trong nh ng n m g n đây, tình tr ng thi u h t thanh kho n m c đ l n t i

m t s t ch c tín d ng đã tr thành m t trong nh ng nguyên nhân đ a đ n phá s n càng kh ng đ nh r ng v n đ thanh kho n vô cùng quan tr ng và không th b qua

Do đó, các t ch c tín d ng c n có ph ng th c qu n tr r i ro thanh kho n h p lý, tránh nh ng nh h ng c a nó đ n ho t đ ng kinh doanh c a các t ch c này

R i ro tác nghi p là r i ro phát sinh do y u t con ng i, s y u kém trong h

th ng công ngh thông tin, s s h , y u kém trong qui trình nghi p v ho c t

nh ng y u t bên ngoài

R i ro tác nghi p là r i ro khó l ng đón đ c mà khi x y ra thì h u qu do

r i ro này mang đ n là r t to l n, gây thi t h i v tài s n và nh h ng đ n uy tín

c a các t ch c tín d ng nói chung và công ty CTTC nói riêng

1.2 3 R i ro tác nghi p t i công ty cho thuê tài chính

R i ro tác nghi p phát sinh do y u t con ng i, h th ng thông tin không

không đ nh tr c hay nh ng v n đ ho t đ ng khác có th gây ra nh ng t n th t

Ph m vi và th i gian x y ra r i ro tác nghi p r t r ng l n, nó có th x y ra b t c lúc nào trong th i gian ho t đ ng c a các t ch c tín d ng

Theo Basel II: R i ro tác nghi p đ c đ nh ngh a là nguy c x y ra t n th t

tr c ti p ho c gián ti p do con ng i, quy trình và h th ng n i b không đ y đ

ho c không ho t đ ng ho c do các s ki n bên ngoài tác đ ng vào

Theo thông l qu c t , RRTN đ c chia làm b y lo i:

Th nh t:R i ro liên quan đ n mô hình t ch c, cán b và an toàn n i làm

vi c: là t n th t do hành vi vi ph m qui đ nh, qui ch tuy n d ng, mô hình t ch c,

s p x p cán b không h p lý, an toàn n i làm vi c không đ m b o

Th hai:R i ro liên quan đ n c ch , chính sách, quy đ nh: là t n th t x y ra

do các quy đ nh, quy ch ch a ch t ch ho c ch ng chéo lên nhau, t o khe h cho

k x u có th l i d ng ho c có nh ng v n b n, quy đ nh ch a đúng v i pháp lu t

hi n hành

Th ba:R i ro liên quan đ n gian l n n i b : là t n th t do hành vi l a đ o, tham ô, chi m d ng tài s n ho c hành vi tr n tránh quy ch , pháp lu t c a cán b , nhân viên trong t ch c

Th t :R i ro liên quan đ n gian l n bên ngoài: là t n th t do hành vi l a

đ o, tham ô, chi m đo t tài s n ho c hành vi vi ph m pháp lu t c a cá nhân, t ch c

bên ngoài công ty

Th n m:R i ro liên quan đ n quá trình x lý công vi c: là t n th t xu t phát

t quan h v i đ i tác giao d ch ho c nhà cung c p, do l i trong qui trình giao d ch

Theo đ nh ngh a v r i ro tác nghi p thì có 4 nhân t tác đ ng đ n r i ro tác nghi p, bao g m: con ng i, quy trình, h th ng và s ki n bên ngoài

 R i ro do nhân t con ng i

Do hành vi c a cán b , nhân viên:

- Th c hi n các nhi m v không đ c y quy n ho c phê duy t v t quá th m quy n cho phép, không tuân th theo quy đ nh, quy trình c a công ty

- Không ch p hành n i quy c quan, h p đ ng lao đ ng và các v n b n pháp

lu t đ i v i ng i lao đ ng n i công s nh an toàn lao đ ng, th c hi n ti t

ki m ch ng lãnh phí, phòng ch ng tham nh ng

- Có hành vi l a đ o ho c hành đ ng ph m t i, c u k t v i đ i t ng bên ngoài gây thi t h i cho công ty

Do c quan qu n lý cán b không hi u qu : s d ng lao đ ng không đúng

v i chuyên môn, không luân chuy n cán b đúng quy đ nh

 R i ro do quy đ nh, quy trình nghi p v :

- Quy đ nh, quy trình nghi p v có nhi u đi m b t c p, ch a hoàn ch nh, t o

k h cho k x u l i d ng gây thi t h i cho công ty

- Quy trình nghi p v ch a phù h p, gây khó kh n cho cán b khi tác nghi p

 R i ro t h th ng h tr :

- R i ro t h th ng công ngh thông tin: Do d li u không đ y đ ho c h

th ng b o m t thông tin không an toàn; do thi t k h th ng không phù h p, gián đo n c a h th ng ho c do các ph n m m, các ch ng trình h tr cài

đ t l i th i, h ng hóc, không ho t đ ng

- R i ro t h th ng h tr khác: Do vi c ch đ o, h ng d n ch a k p th i,

ch a hi u qu ho c ch ng chéo gây khó kh n, ách t c cho b ph n nghi p

v ; do c ch , quy ch và công tác h tr ch phù h p, ch a đáp ng các yêu

c u h tr cho b ph n nghi p v

 R i ro do tác đ ng bên ngoài:

- R i ro do hành vi l a đ o, tr m c p ho c ph m t i c a các đ i t ng bên ngoài công ty

- R i ro do các s ki n bên ngoài ho c do t nhiên (đ ng đ t, h a ho n, bão

l t ) gây gián đo n ho c thi t h i cho ho t đ ng kinh doanh c a công ty

- R i ro do các v n b n, quy đ nh c a chính ph , các ban ngành có liên quan

có s thay đ i ho c có nh ng quy đ nh m i làm nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a công ty

- i v i ho t đ ng qu n lý nhân s : H u qu c a r i ro tác nghi p có th là hành vi vi ph m pháp lu t trong v n đ ký k t h p đ ng lao đ ng, các quy

đ nh quy c lao đ ng…

- i v i uy tín c a công ty: i x v i khách hàng không t t d n t i m t khách hàng ho c t o uy tín không t t v công ty, t đó d n đ n h u qu làm

m t v n ho c làm gi m l i nhu n c a công ty

1.3 CÁC CHU N M C BASEL V QU N TR R I RO TÁC NGHI P

T I CÁC T CH C TÍN D NG

1.3.1 L ch s v n t t c a Hi p c Basel II (Ph l c 01)

• N m 1988: Basel I ra đ i và đ c th c thi vào n m 1992 : Ch y u t p trung các v n đ v r i ro tín d ng

• N m 1996: Basel I đ c b sung thêm r i ro th tr ng (đ c th c thi ch m

nh t vào ngày 1/1/1998)

• N m 1999: xu t m t khung hi p c v n m i, trong đó phát tri n qui

đ nh liên quan đ n r i ro tín d ng, r i ro th tr ng và r i ro tác nghi p (đ c

th c thi vào n m 2007)

1.3.2 Các v n đ chính trong qu n tr r i ro tác nghi p theo y Ban Basel

y ban Basel v giám sát ngân hàng c ng đã t ng k t 4 v n đ chính bao

g m 10 nguyên t c vàng trong qu n tr r i ro tác nghi p và khuy n ngh các ngân hàng nói riêng và các t ch c tín d ng nói chung th c hi n nh sau:

V n đ th nh t: T o môi tr ng qu n tr phù h p, v i 3 nguyên t c:

 Nguyên t c 1: H i đ ng qu n tr nên bi t rõ các khía c nh chính c a t

ch c tín d ng R i ro tác nghi p là lo i r i ro c n đ c qu n lý, đánh giá xem xét đ nh k d a trên khung qu n lý RRTN Khung qu n lý RRTN c n ph i cung c p m t đ nh ngh a t ng th cho các t ch c tín

d ng v RRTN, c ng nh các nguyên t c, cách xác đ nh, đánh giá, giám sát, ki m soát và gi m thi u r i ro

 Nguyên t c 2: H i đ ng qu n tr ph i b o đ m r ng khung qu n tr RRTN c a t ch c tín d ng là tùy thu c vào hi u qu và toàn di n c a

ki m toán n i b b i nhân viên thành th o, đ c đào t o và ho t đ ng

đ c l p Ki m toán n i b không nên ch u trách nhi m tr c ti p v qu n

lý RRTN

 Nguyên t c 3: Qu n lý c p cao ph i có trách nhi m tri n khai th c hi n các khung qu n lý RRTN đ c phê duy t c a H i đ ng qu n tr Khung

qu n lý RRTN ph i đ c tri n khai th c hi n nh t quán trong toàn h

th ng t ch c tín d ng và t t c các nhân viên nên hi u rõ trách nhi m

c a mình v i vi c qu n lý RRTN Lãnh đ o c p cao c ng nên ch u trách nhi m v vi c phát tri n các chính sách, quy trình và th t c đ qu n lý RRTN trong t t c các s n ph m, các ho t đ ng, quy trình và h th ng

c a các t ch c tín d ng

V n đ th hai: Qu n tr r i ro – xác đ nh, đánh giá, ki m soát g m 4 nguyên t c:

 Nguyên t c 4: Các t ch c tín d ng c n xác đ nh và đánh giá RRTN trong t t c các r i ro hi n có trên t t c các s n ph m, d ch v , ho t

đ ng, quy trình và h th ng c a các t ch c tín d ng

 Nguyên t c 5: Các t ch c tín d ng nên thi t k m t quy trình đ

th ng xuyên giám sát m c đ nh h ng và t n th t do RRTN gây

ra Báo cáo th ng xuyên cho lãnh đ o c p cao và H i đ ng qu n tr

đ h tr

 Nguyên t c 6: Các t ch c tín d ng ph i có chính sách, quy trình và

th t c đ ki m soát và đ a ra ch ng trình gi m thi u RRTN nh

k , các t ch c tín d ng nên xem xét l i các ng ng r i ro, chi n l c

ki m soát và nên đi u ch nh h s RRTN cho phù h p b ng cách s

 Nguyên t c 9: C quan giám sát ph i ch đ o tr c ti p ho c gián ti p

th ng xuyên, đ c l p đánh giá chính sách, th t c và th c ti n liên quan đ n nh ng RRTN c a các t ch c tín d ng Ng i giám sát ph i

đ m b o r ng có nh ng c ch thích h p cho phép h bi t đ c s phát tri n c a t ch c tín d ng

V n đ th 4: Vai trò c a vi c công b thông tin, g m m t nguyên t c:

 Nguyên t c 10: Các t ch c tín d ng c n th c hi n công b công khai, minh b ch, đ y đ và k p th i các thông tin cho phép nh ng ng i tham gia th tr ng đánh giá cách ti p c n c a h trong qu n lý RRTN

N u th c hi n đúng và đ các nguyên t c trên, phù h p v i đi u ki n th c t

ây là b c đ u tiên và c ng r t c n thi t giúp nh n d ng RRTN x y ra, xác

đ nh r i ro tác nghi p g m các n i dung: nguy c r i ro, nguyên nhân gây ra r i ro,

Thông th ngRRTNđ c xác đ nh theo 7 nhóm d u hi u: D u hi u r i ro liên quan đ n mô hình t ch c, cán b và an toàn n i làm vi c; D u hi u r i ro liên quan đ n c ch , chính sách, quy đ nh; D u hi u r i ro liên quan đ n gian l n n i

b ; D u hi u r i ro liên quan đ n gian l n bên ngoài; D u hi u r i ro liên quan đ n quá trình x lý công vi c; D u hi u r i ro liên quan đ n h th ng công ngh và D u

hi u r i ro liên quan đ n thi t h i tài s n C n c g ng xác đ nh đúng lo i r i ro,

ng Ti p t c xác đ nh, d đoán các r i ro m i có th phát sinh

Nhà đi u hành ch đ o l p qu d phòng RRTN l y ngu n v n t l i nhu n

1.4.3 Các y u t nh h ng đ n công tác h n ch r i ro tác nghi p

B máy qu n lý là c quan đ u não c am t doanh nghi p, có ch c n ng nh

m t đ u tàu đ kéo đ y con tàu đi đúng h ng và v b n an toàn V i m t b máy

đ nh c a ban đi u hành và b máy qu n lý c a các t ch c này

Con ng i là ngu n tài nguyên bên trong quý giá nh t c a m t doanh nghi p,

b i vì h là nhân t quy t đ nh c a doanh nghi p đó H đ m b o ki n th c, k

n ng và s n l c đ sáng t o, duy trì và thúc đ y doanh nghi p phát tri n Mu n thành công m t doanh nghi p ph i thu hút và gi chân nh ng ng i mình c n đ đ t

đ c nh ng m c tiêu c a mình

Tuy nhiên, nhân s c ng chính là m t trong nh ng nguyên nhân gây ra RRTN cho t ch c tín d ng N u t ch c có m t b máy nhân s v ng m nh, nghi p v chuyên môn cao, có đ o đ c ngh nghi p thì vi c qu n lý RRTN c a đ n

v đó s thu n l i h n các đ n v khác Do đó, mu n h n ch RRTN, các doanh nghi pph i xây d ng vàqu n lý th t t t b máy nhân s c a mình

Trên th c t , vi c qu n lý nhân s là m t công vi c ph c t p M i t p th là

m t t p h p đa d ng c a các cá th M i cá th đ u có nh ng đ c đi m cá nhân riêng bi t v tôn giáo, tu i tác, gi i tính, trình đ h c v n, hoàn c nh gia đình…Nh ng ng i lãnh đ o ph i đ i m t v i vi c c g ng cân b ng các mong

mu n, nhu c u nh n th c và quan đi m c a m t l c l ng lao đ ng

Ngày nay, s phát tri n v i t c đ nhanh chóng c a khoa h c k thu t và công ngh đã nh h ng đ n m i ngành ngh và l nh v c Riêng đ i v i ho t đ ng

c a ngành tài chính ngân hàng, đóng góp vào thành t u c a h th ng tài chính ngân hàng trong 20 n m qua không th không k đ n vai trò c a vi c ng d ng công ngh thông tin và công ngh ngân hàng

Có th th y r ng, công ngh thông tin đã góp ph n c i thi n đáng k ho t

đ ng n i b c a các t ch c tín d ng, giúp các t ch c tín d ng qu n lý r i ro m t cách h th ng và hi u qu h n Riêng đ i v i RRTN, ti n b c a công ngh thông tin s giúp các phòng ban, các chi nhánh, phòng giao d ch… phát hi n và ki m soát

k p th i các v n đ phát sinh, gi m thi u t i đa m i t n th t do RRTN gây nên

Tr c tình hình h i nh p kinh t qu c t , các t ch c tín d ng Vi t Nam đã

có nhi u c h i đ phát tri n song c ng g p không ít khó kh n M t t ch c tín

d ng mu n đ ng v ng trên th tr ng ph i đ i m t v i vô s các y u t n m ngoài

t m ki m soát c a mình, có th k ra m t s y u t đó là: các chính sách c a đ i th

c nh tranh, môi tr ng pháp lu t, chính sách kinh t v mô c a chính ph ,…

h n ch RRTN, y u t môi tr ng kinh doanh là r t quan tr ng B i n u không có m t môi tr ng kinh doanh trong s ch, lành m nh, hành lang pháp lý rõ ràng, các quy đ nh nghiêm ng t thì các t ch c tín d ng không th th c hi n đi u

ch nh, gi m thi u r i RRTN m t cách hi u qu và c ng không l ng đón đ c

nh ng b t l i t phía môi tr ng kinh doanh s mang đ n

1.4.4 S c n thi t ph i h n ch r i ro tác nghi p

Khi RRTN x y ra, h u qu mà công ty CTTC ph i gánh ch u là r t to l n

nh : làm gi m v n kinh doanh c a công ty, gây t n th t n ng n v tài s n cho công ty; làm cho công ty ph i b i th ng nh ng t n th t gây ra đ i v i khách hàng và đ i tác; có th khi n công ty ph i đ i m t v i nh ng tranh ch p pháp lý và ph i th c

hi n các ngh a v pháp lý theo quy t đ nh c a Tòa án Nh ng đi u này nh h ng nghiêm tr ng đ n l i nhu n c a công ty và làm gi m uy tín c a công ty

Do đó, đ có th t n t i và phát tri n b n v ng, các công ty CTTC c n ph i

nh ng nhi m v quan tr ng quy t đ nh t i s s ng còn c a công ty ây là đòi h i

mang tính khách quan và c ng xu t phát t nh ng lý do sau:

Tr c tiên, h i nh p qu c t ngày m t gia t ng m ra nh ng c h i m i,

nh ng c ng là nh ng thách th c và ti m n nhi u r i ro

Th hai, môi tr ng c nh tranh ngày càng gay g t và ph c t p h n, hành vi trái pháp lu t mà các công ty CTTC ph i đ i m t ngày m t gia t ng

Th ba, áp l c công vi c đòi h i k t qu cao h n, đòi h i lòng trung thành

c a nhân viên và s quan tâm c a các nhà lãnh đ o nhi u h n

Th t , T c đ và kh i l ng giao d ch t ng lên, s ph thu c vào công ngh nhi u h n i u này ti m m nh ng r i ro có th d dàng phát sinh trong quá trình tác nghi p c a cán b

Và sau cùng, cho thuê tài chính là l nh v c kinh doanh đ c bi t, ho t đ ng trên th tr ng ti n t nên là n i r t nh y c m và d kh i d y lòng tham c a con

ng i, kèm theo là nh ng hành vi vô tình hay c tình gian l n c a khách hàng l n nhân viên ngày càng tinh vi h n làm t ng nguy c x y ra th t thoát v n và tài s n

c a công ty

V i nh ng lý do trên cùng v i nh ng đ c thù kinh doanh riêng bi t c a các công ty CTTC, vi c qu n lý và h n ch RRTN càng tr nên c p thi t trong xu th

h i nh p kinh t qu c t ngày nay

1.5 KINH NGHI M H N CH R I RO TÁC NGHI P C A CÁC T

CH C TÍN D NG TRÊN TH GI I VÀ BÀI H C KINH NGHI M I

d ng trên th gi i đã áp d ng các bi n pháp qu n lý r i ro ngay sau khi Basel II có

hi u l c Nhi u ngân hàng M , Châu Âu, Nh t B n… đã áp d ng các cách ti p

c n đo l ng hi n đ i AMA (Advanced Measurement Approach- h th ng đo l ng

hàng t i 17 qu c gia cho đ n h t n m 2008 đã k t lu n r ng RRTN c a các ngân hàng s d ng AMA th p h n các ngân hàng không s d ng AMA (10,8% so v i 12-18%)

T i Tây Ban Nha, h n m t n a s ngân hàng c a n c này đã th c hi n đ i

m i ho t đ ng nh m m c tiêu qu n lý và h n ch RRTN nh : thành l p m t b

ph n riêng bi t chuyên v RRTN, đ i m i h th ng báo cáo và áp d ng công ngh tiên ti n, hi n đ i trong c ho t đ ng kinh doanh và đi u hành

Khung qu n lý RRTN c ng đ c v n d ng m t cách linh ho t cho phù h p

v i đi u ki n c a t ng qu c gia, t ng ngân hàng Ngân hàng DBS (Singapore) đã

c th hóa khung qu n lý RRTN nh sau: Các RRTN đ c phân tích trên hai giác

đ là t n su t xu t hi n và m c đ tác đ ng T đó, DBS xác đ nh cách th c t ch c

và xây d ng các ch ng trình gi m thi u các m c RRTN nh : ki m soát n i b , b o

hi m qu c t T i DBS, các công c và k thu t qu n lý RRTN đ c s d ng nh

ki m soát t đánh giá, qu n lý s ki n, phân tích r i ro và báo cáo

M t s ngân hàng s d ng t i đa ngu n l c t bên ngoài đ h n ch RRTN

nh ING Group thuê IBM đ qu n lý RRTN, Citibank th c hi n qu n lý RRTN theo các tiêu chu n, chính sách r i ro và ki m soát trên c s t đánh giá r i ro

Ho t đ ng c a các phòng ban, đ n v kinh doanh đ c xác đ nh, đánh giá th ng xuyên t đó các quy t đ nh đi u ch nh và s a đ i ho t đ ng đ gi m thi u RRTN

đ c đ a ra Các ho t đ ng này đ c quy trình hóa và công b trong ngân hàng Các ch s đo l ng r i ro chính đ c xác đ nh k l ng và c th - và đ y là đi u

ki n đ Citibank th c hi n qu n lý RRTN

1.5.2 Bài h c kinh nghi m đ i v i các t ch c tín d ng Vi t Nam

Thông qua các nguyên t c c a y ban Basel II và th c ti n thành công c ng

nh th t b i c a nhi u ngân hàng trên th gi i v qu n lý và h n ch RRTN, bài h c kinh nghi m cho các t ch c tín d ng, các NHTM Vi t Nam nh m t ng c ng qu n

lý RRTN, h n ch t i đa RRTN đ c t ng k t l i nh sau:

Th nh t, áp d ng tri t đ 4 v n đ chính v i m i nguyên t c vàng v qu n

lý RRTN theo y ban Basel. i v i các t ch c tín d ng, các NHTM t t c các c p

đ c t m quan tr ng c a RRTN H i đ ng qu n tr ph i thuê t v n xây d ng khung qu n lý RRTN phù h p cho đ n v c a mình và môi tr ng kinh doanh Trong đó, hai v n đ ch ch t c n đ c đ u t là: Xây d ng và hoàn thi n chi n

l c cho qu n lý RRTN, và hoàn thi n c u trúc qu n lý RRTN, đ c bi t là c u trúc

t ch c

Chi n l c qu n lý RRTN th ng bao g m các v n đ sau đây:

i Xác đ nh RRTN và nh n bi t các nguyên nhân gây ra RRTN

ii Mô t h s r i ro (ví d : các r i ro chính c a các quy trình qu n lý

ph thu c vào quy mô, s ph c t p c a ho t đ ng kinh doanh…) iii Mô t v các trách nhi m qu n lý RRTN vào t ng th qu n lý r i ro nói chung c a ngân hàng

V v n đ c u trúc qu n lý RRTN: c n thành l p, hoàn thi n y ban qu n lý

r i ro riêng bi t, trong đó RRTN là m t b ph n B máy giám sát r i ro c a t ch c tín d ng c n ho t đ ng đ c l p, không tham gia vào quá trình t o r i ro, có ch c

n ng qu n lý, giám sát r i ro

Hình 1.2: Mô hình t ch c qu n lý r i ro theo tài li u t v n Deuchtbank

(Ngu n: www.viettinbank.com)

Th hai, xây d ng ý th c v h n ch RRTN trong toàn h th ng, l a ch n các

l nh v c u tiên đ thi t l p các ch t ki m soát v r i ro tác nghi p T t c các nhân

viên c n đ c đào t o đ hi u bi t và tham gia t xác đ nh RRTN Các ch t ki m

soát ki m soát RRTN đ c l a ch n d a trên các tiêu chí: l nh v c có l i nhu n cao, là nghi p v c b n hay có th gây t n th t n ng n n u r i ro x y ra

Th ba, xây d ng c s d li u v RRTN, s d ng công ngh hi n đ i trong phân tích, x lý RRTN Các t ch c tài chính, các NHTM nên nhanh chóng xây

d ng các quy trình h ng d n đ thu th p thêm các thông tin t n th t N u có đi u

ki n, t i u hóa công ngh hi n đ i đ phân tích, đánh giá và x lý RRTN T ng

c ng đ i tho i v i các t ch c bên ngoài, NHNN đ chia s thông tin t n th t NHNN, Hi p h i ngân hàng nhanh chóng hi n th c hóa vi c thành l p ngân hàng

h n nh m r ng c a h th ng ki m soát, gi i thi u v công ngh thông tin cho h

th ng t đ ng nh n d ng sai sót) Nh ng bi n pháp này đ c b sung liên t c nh m

h n ch t n th t và t o đi u ki n thu n l i cho s ti p t c kinh doanh trong tr ng

h p không ng n ch n đ c r i ro

K t lu n ch ng 1:Ch ng 1 đã nêu lên m t cách t ng quát các n i dung c

b n v cho thuê tài chính và r i ro tác nghi p t i công ty cho tài chính ng th i,

n i dung c a ch ng còn trình bày các lý thuy t v qu n lý và h n ch r i ro tác nghi p chung nh t cho các t ch c tín d ng, làm c s n n cho v n đ h n ch r i

RRTN c a các n c trên th gi i n i dung c a Ch ng đã đúc k t bài h c kinh nghi m cho các t ch c tín d ng t i Vi t Nam ây là c s lý lu n cho vi c trình bày các ch ng ti p theo, c th h n là đi sâu vào nghiên c u th c tr ng và gi i pháp h n ch r i ro tác nghi p t i Công ty Cho thuê Tài chính II- NHNo&PTNT

Vi t Nam

CH NG 2 TH C TR NG H N CH R I RO TÁC NGHI P T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II- NGÂN HÀNG NÔNG N GHI P VÀ

PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 2.1 GI I THI U V CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II- NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VI T NAM

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n

Công ty Cho thuê tài chính II- NHNo&PTNT Vi t Nam (AgribankLeasing Company II- ALCII) là doanh nghi p nhà n c, h ch toán đ c l p, đ n v thành viên c a NHNo&PTNT Vi t Nam thành l p theo quy t đ nh s 239/1998/Q -NHNN do Th ng đ c NHNN Vi t Nam ký ngày 17/04/1998 v i l nh v c kinh doanh chính là cho thuê tài chính Công ty có đi u l t ch c ho t đ ng riêng do

H i đ ng qu n tr NHNo&PTNT Vi t Nam ban hành và đ c Th ng đ c NHNN

Vi t Nam chu n y Tính đ n n m 2012, công ty đã phát tri n qua 5 giai đo n sau:

Giai đo n kh i s (1998-1999)

C ng nh các công ty khác khi m i đi vào ho t đ ng, n m 1998 là n m ALCII m i thành l p nên ch a th t o đ c ch đ ng c ng nh uy tín trên th

tr ng Hành lang pháp lý duy nh t th i đi m này là Ngh đ nh 64/CP ra đ i n m

1995 v i nhi u v ng m c, h n ch ch a gi i quy t đ c Sau đó, các v n b n

h ng d n ban hành do còn thi u kinh nghi m th c ti n nên ch a đ ng b , còn nhi u khi m khuy t Sau khi ban hành l i ch m s a đ i đã gây nên nh ng bó bu c cho các công ty CTTC ây chính là lý do ch y u làm cho ho t đ ng CTTC c a các công ty CTTC Vi t Nam nói chung và ALCII nói riêng còn ch a phát tri n

Giai đo n 2 (2000-2001):

V i nh ng thành công trong n m 2000, ALCII đã đ a ra m t chi n l c kinh doanh m nh m trong t ng lai n m t o v th c nh tranh hi u qu trong ho t đ ng CTTC, ch y u và c b n nh t là ti n hành đ ng th i các bi n pháp đ i m i v các

m t kinh doanh, hành chính, nhân s , qu n lý…ti n hành nâng cao d n ch t l ng

d ch v , gi m th i gian th c hi n các th t c th m đ nh, hành chính nh m đ m b o

ti n đ ho t đ ng c a khách hàng và nâng cao uy tín c a công ty

N m 2001, thành l p chi nhánh đ u tiên c a công ty: Chi nhánh ALCII t i

à N ng

Giai đo n 3 (2002-2007):

Trong n m 2002, ho t đ ng c a ALCII liên t c phát tri n và không ng ng

l n m nh, chi m m t th ph n quan tr ng trong ho t đ ng CTTC Vi t Nam Giai

đo n 2002-2007 là giai đo n ALCII t ng tr ng m nh và thành l p thêm nhi u chi nhánh, phòng giao d ch:

N m 2002 thành l p Chi nhánh ALCII t i C n Th

N m 2003, thành l p Chi nhánh ALCII t i Bình D ng và thành l p Phòng giao d ch Nam Sài Gòn

N m 2004-2005 nâng c p Phòng giao d ch Nam Sài Gòn thành Chinh nhánh ALCII Nam Sài Gòn; thành l p Chi nhánh ALCII t i Khánh Hòa và thành l p Phòng giao d ch Tây B c t i Qu n Tân Bình- TP.HCM

N m 2006-2007, nâng c p Phòng giao d ch Tây B c thành ALCII-Chi nhánh Tây B c TP.HCM ng th i, thành l p thêm Phòng giao d ch ông Sài Gòn