CÁC YẾU TỐ RỦI RO TÁC ĐỘNG ĐẾN KẾT QUẢ DỰ ÁN PHẦN MỀM LUẬN VĂN THẠC SĨ.PDF

Tr n Hà Minh Quân... Phân tích nhân t khám phá EFA ..... Trong đó hi u qu quá trình.

Tôi xin cam đoan lu n v n này là do b n thân tôi t nghiên c u và th c hi n d i

s h ng d n khoa h c c a TS Tr n Hà Minh Quân

Các s li u, k t qu nghiên c u trong lu n v n là trung th c N i dung c a lu n v n này ch a t ng đ c ai công b trong b t k công trình nghiên c u nào

Tôi hoàn toàn ch u trách nghi m v tính pháp lý trong quá trình nghiên c u khoa

h c c a lu n v n này

TP H Chí Minh, tháng 10 n m 2013

Ng i th c hi n lu n v n

Tr ng B o Qu c

M C L C

Trang ph bìa

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C B NG BI U

CH NG 1 T NG QUAN V TÀI NGHIÊN C U 1

1.1 Lý do ch n đ tài 1

1.2 Câu h i nghiên c u 2

1.3 M c tiêu nghiên c u 3

1.4 i t ng nghiên c u, ph m vi, gi i h n c a nghiên c u 3

1.5 Ph ng pháp nghiên c u 3

1.6 ụ ngh a th c ti n c a nghiên c u 4

1.7 C u trúc đ tài 4

CH NG 2 C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 5

2.1 Các khái ni m 5

2.1.1 D án ph n m m 5

2.1.2 K t qu d án ph n m m 5

2.1.3 R i ro 6

2.1.4 R i ro d án ph n m m 6

2.1.5 Qu n lý r i ro d án ph n m m 7

2.1.6 Ch t l ng d án ph n m m 7

2.2 T ng quan các nghiên c u liên quan 8

2.2.1 Nghiên c u c a Sam Thomas & Bhasi Marath (2013) 8

2.2.2 Nghiên c u c a Liu Jun, Wang Qiuzhen, Ma Quingguo (2011) 9

2.2.3 Nghiên c u c a Sharma (2008) 9

2.2.4 Nghiên c u c a Wallace (2004) 10

2.2.5 Nghiên c u c a Wallace (1999) 11

2.2.6 Các nhân t r i ro đ c xem xét trong nghiên c u này 12

2.3 xu t mô hình nghiên c u và các gi thuy t nghiên c u 14

CH NG 3 THI T K NGHIÊN C U 17

3.1 Quy trình nghiên c u 17

3.2 Nghiên c u đ nh tính 18

3.2.1 Thi t k nghiên c u đ nh tính 18

3.2.2 K t qu nghiên c u đ nh tính 19

3.3 Nghiên c u đ nh l ng 19

3.3.1 Thi t k nghiên c u đ nh l ng 19

3.3.2 X lý d li u 20

3.4 Mô hình nghiên c u và các thang đo 21

3.4.1 Thang đo k t qu d án ph n m m 22

3.4.2 R i ro môi tr ng t ch c 23

3.4.3 R i ro do ng i dùng 23

3.4.4 R i ro do yêu c u c a d án 23

3.4.5 R i ro do tính ph c t p c a d án 24

3.4.6 R i ro do l p k ho ch và qu n lý d án 25

3.4.7 R i ro do nhóm phát tri n d án 25

CH NG 4 PHÂN TÍCH K T QU NGHIÊN C U 26

4.1 Mô t m u nghiên c u 26

4.2 K t qu đánh giá đ tin c y thang đo 26

4.2.1 ánh giá đ tin c y thang đo k t qu d án ph n m m 27

4.2.2 ánh giá đ tin c y thang đo các thành ph n nh h ng đ n k t qu c a d án ph n m m 28

4.3 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 33

4.3.1 Phân tích nhân t bi n k t qu d án ph n m m 33

4.3.2 Phân tích nhân t các bi n nh h ng đ n k t qu d án ph n m m 35

4.4 Phân tích h i quy và ki m đ nh các gi thuy t nghiên c u 37

4.4.1 Mô t các bi n trong mô hình h i quy 37

4.4.2 Phân tích t ng quan 41

4.4.3 Phân tích h i quy b i 42

4.5 Phân tích th ng kê mô t k t qu d án ph n m m và các thành ph n nh h ng 54

4.5.1 R i ro môi tr ng t ch c 56

4.5.2 R i ro do ng i dùng 56

4.5.3 R i ro yêu c u d án 57

4.5.4 R i ro do tính ph c t p c a d án 58

4.5.5 R i ro l p k ho ch và qu n lý d án 59

4.5.6 R i ro do nhóm phát tri n d án 59

4.6 Tóm t t 60

CH NG 5 KI N NGH VÀ K T LU N 61

5.1 Ki n ngh nâng cao k t qu c a d án ph n m m 61

5.1.1 Ki n ngh v môi tr ng t ch c 61

5.1.2 Ki n ngh v ng i dùng 63

5.1.3 Ki n ngh v yêu c u d án 63

5.1.4 Ki n ngh v tính ph c t p c a d án 64

5.1.5 Ki n ngh v l p k ho ch và qu n lý 65

5.1.6 Ki n ngh v nhóm phát tri n d án 66

5.2 ụ ngh a và K t lu n 67

5.3 H n ch c a đ tài và h ng nghiên c u ti p theo 69

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C B NG BI U

B ng 2.1 Các nhân t r i ro đ c xem xét trong nghiên c u 12

B ng 3.1 Thang đo k t qu d án ph n m m 22

B ng 3.2 Thang đo r i ro môi tr ng t ch c 23

B ng 3.3 Thang đo r i ro do ng i dùng 23

B ng 3.4 Thang đo r i ro do yêu c u c a d án 24

B ng 3.5 Thang đo r i ro do tính ph c t p c a d án 24

B ng 3.6 Thang đo r i ro do l p k ho ch và qu n lý d án 25

B ng 3.7 Thang đo r i ro do nhóm phát tri n d án 25

B ng 4.1 K t qu đánh giá đ tin c y c a thang đo k t qu d án ph n m m 27

B ng 4.2 K t qu đánh giá đ tin c y thang đo r i ro môi tr ng t ch c 28

B ng 4.3 K t qu đánh giá đ tin c y c a thang đ r i ro do ng i dùng 29

B ng 4.4 K t qu đánh giá đ tin c y c a thang đo r i ro do yêu c u c a d án 29

B ng 4.5 K t qu đánh giá đ tin c y thang đo r i ro do tính ph c t p d án 30

B ng 4.6 K t qu đánh giá đ tin c y thang đo r i ro do l p k ho ch và qu n lý d án phàn m m 31

B ng 4.7 K t qu đánh giá thang đo r i ro do nhóm phát tri n d án 32

B ng 4.8 K t qu ki m đ nh KMO và Bartlett cho k t qu d án ph n m m 33

B ng 4.9 K t qu phân tích nhân t khám phá EFA c a bi n k t qu d án ph n m m 34

B ng 4.10 Thang đo k t qu d án ph n m m 34

B ng 4.11 K t qu ki m đ nh KMO và Bartlett cho 6 thành ph n r i ro nh h ng đ n k t qu d án ph n m m 35

B ng 4.12 K t qu ph n tích nhân t khám phá (EFA) c a các thành ph n r i ro nh h ng đ n k t qu d án ph n m m 36

B ng 4.13 Mô t các bi n trong mô hình h i quy 38

B ng 4.14 Ma tr n h s t ng quan gi a các bi n 41

B ng 4.15 B ng tóm t t mô hình 43

B ng 4.16 B ng phân tích ANOVA 44

B ng 4.17 B ng tóm t t k t qu h i quy 44

B ng 4.18 B ng tóm t t mô hình 46

B ng 4.19 B ng phân tích ANOVA 46

B ng 4.20 B ng tóm t t k t qu h i quy 47

B ng 4.21 B ng tóm t t mô hình 49

B ng 4.22 B ng phân tích ANOVA 49

B ng 4.23 B ng tóm t t k t qu h i quy 50

B ng 4.24 B ng tóm t t mô hình 51

B ng 4.25 B ng phân tích ANOVA 52

B ng 4.26 B ng tóm t t k t qu h i quy 53

B ng 4.27 Giá tr trung bình k t qu d án ph n m m 54

B ng 4.28 Thông kê mô t k t qu d án ph n m m và các thành ph n r i ro 55

B ng 4.29 Giá tr trung bình các bi n trong thành ph n r i ro do môi tr ng t ch c 56

B ng 4.30 Giá tr trung bình các bi n trong thành ph n r i ro do ng i dùng 56

B ng 4.31 Giá tr trung bình các bi n trong thành ph n r i ro yêu c u d án 57

B ng 4.32 Giá tr trung bình các bi n trong thành ph n r i ro do tính ph c t p c a d án 58

B ng 4.33 Giá tr trung bình các bi n trong thành ph n r i ro do l p k ho ch và qu n lý d án 59

B ng 4.34 Giá tr trung bình các bi n trong thành ph n r i ro 59

DANH M C CÁC HÌNH V , TH TRONG TÀI Hình 1.1 Nghiên c u c a Standish Group t 2000 đ n 2009 1

Hình 2.1 Mô hình nghiên c u lý thuy t đ xu t 15

Hình 3.1 Quy trình nghiên c u 18

Hình 4.1 Mô hình nghiên c u hi u ch nh 40

TÓM T T LU N V N

gi m t l th t b i cao c a các d án ph n m m luôn là v n đ quan tâm c a nhà

qu n lý, h c n có m t công c đ c l ng và qu n lý hi u qu các y u t r i ro

trong d án ph n m m nh m gi m r i ro và t ng t l thành công cho d án Bài

nghiên c u này th c hi n nghiên c u các y u t r i ro có tác đ ng nh th nào đ n

k t qu d án ph n m m và cung c p các thông tin c n thi t v các y u t r i ro trong d án ph n m m, th c hi n đo l ng m c đ nh h ng c a chúng lên k t

các y u t r i ro thu c nhóm l p k ho ch và qu n lý d án ph n m m là nh ng y u

t r i ro c n đ c quan tâm và qu n lý nhi u nh t, vì nó có t l nh h ng m nh

nh t và có th làm th t b i d án ph n m m n u không đ c quan tâm đúng m c

Các nhà qu n lý ph n m m c n ph i t p trung nhi u h n vào công tác l p k ho ch

và qu n lý d án ph n m m: ph i làm rõ các giai đo n quan tr ng trong d án, có

nh ng ph ng pháp qu n lý hi u qu cho d án, luôn h c h i và nâng cao kinh

nghi m qu n lý d án qu n lý nhân s , giao ti p, l p k ho ch d án rõ ràng chi ti t,

u c l ng th i gian và nhân l c th c hi n d án c th và chính xác h n

CH NG 1 T NG QUAN V TÀI NGHIÊN C U

1.1 Lý do ch n đ tài

Nghiên c u c a Standish Group n m 2011 ch ra r ng: 66% các d án ph n m m là

thách th c hay th t b i, ch có 34% t ng s d án đ c xem là thành công Theo d đoán c a Jorgensen và Molokken Ostvold 2006 thì t l th t b i c a các d án ph n

m m có th t ng lên t i 85%, vì các công ty ph n m m ti p t c đ u t th i gian và

nhân l c vào vi c phát tri n ph n m m Cho nên vi c gi m thi u r i ro và th t b i trong vi c s n xu t ph n m m luôn là v n đ đ c quan tâm

Hình 1.1 Nghiên c u c a Standish Group t 2000 đ n 2009

H u h t các nghiên c u v r i ro d án ph n m m đ u đ a ra 2 b c đ qu n lý

ph n m m r i ro: đánh giá r i ro và đi u khi n r i ro ánh giá r i ro bao g m nh n

di n, phân tích và đ nh m c đ u tiên các y u t r i ro Vi c đánh giá các nghiên

c u khác giúp phát hi n ra r ng, các nghiên c u tr c đó v r i ro d án ph n m m

ch y u t p trung vào:

- Nh n d ng r i ro và đánh giá: McFarlan, 1981; Barki et al, 1993; Meumann,

1995; Keil et at., 1998; Lyytinen et al., 1998,; Ropponen & Lyytinen, 2000; Schmidt et al., 2001; Wallace et al.,2004; Tiwana & Keil, 2004; Cuellar Gallivan, 2006; Costa et al., 2007)

- Chi n l c qu n lý r i ro đ nâng cao hi u qu d án: Alter & Ginzberg,

1978; Boehm, 1991; Fairley, 1994; Powell & Klein, 1996; Keil et al., 1998; Barki et al., 2001; Barki & Rivard, 2003; Jiang & Klein, 2004; Iversen et al., 2004; Taylor, 2006; Camprieu et al., 2007; Keil et al., 2008

- Quan h gi a r i ro và qu n lý r i ro: Kích, 1996; Ropponen and Lyytinen, 2000; Jiang et al, 200; Barki et al, 2001; Addision and Vallabh, 2002

- Liên k t gi a r i ro và hi u qu d án: Nidumolu, 1995; Jiang & Klein, 1999; Na et al., 2004; Wallace et al., 2004; Han & Huang, 2007; Na et al.,

2007

H u h t các d án ph n m m đ u xây d ng chi n l c qu n lý r i ro ngay t lúc

thi t l p d án, nh ng các y u t r i ro v n ti p t c t n t i trong d án Vi c tìm ra

các y u t r i ro, m i quan h gi a chúng v i hi u qu c a d án ph n m m luôn là

v n đ đ c quan tâm và nghiên c u đ tìm ra cách đi u khi n nó s giúp cho các

tài đ c th c hi n đ nh m tr l i câu h i nghiên c u sau đây:

- Các y u t r i ro có tác đ ng nh th nào đ n k t qu c a d án ph n m m?

nâng cao t l thành công c a các d án ph n m m trong t ng lai

1.4 i t ng nghiên c u, ph m vi, gi i h n c a nghiên c u

i t ng nghiên c u c a đ tài là k t qu các d án gia công ph n m m t i các

công ty gia công ph n m m TP.HCM

Ph m vi nghiên c u c a đ tài ch gi i h n đ i v i k t qu c a các d án gia công

ph n m m đ c th c hi n b i các công ty gia công ph n m m t i TP.HCM Vi c áp

d ng cho các đ a ph ng khác, ho c toàn b lãnh th s thu c v các đ tài nghiên

c u khác

1.5 Ph ng pháp nghiên c u

Nghiên c u đ c th c hi n d a trên ph ng pháp nghiên c u đ nh tính và nghiên

c u đ nh l ng nh sau:

Nghiên c u đ nh tính : Nghiên c u đ nh tính đ c s d ng nh m hi u ch nh l i mô

hình nghiên c u đ xu t Nghiên c u đ nh tính đ c th c hi n thông qua 2 giai

đo n T ng quan lý thuy t và các nghiên c u đi tr c đ đ xu t mô hình nghiên

c u s b Sau đó d a trên k t qu nghiên c u đ nh tính tác gi đ a ra mô hình

nghiên c u đ nh l ng

Nghiên c u đ nh l ng : Nghiên c u đ nh l ng đ c s d ng đ đo l ng các y u

t r i ro nh h ng đ n k t qu c a các d án gia công ph n m m Ph ng pháp

ch n m u thu n ti n v i c m u là 220 nhân viên t ng tham gia hoàn thành ít nh t

m t d án gia công ph n m m D a trên d li u thu th p, tác gi s d ng ph n m m

SPSS 20.0 đ th c hi n các ph n tích th ng kê g m: ánh giá đ tin c y các thang

đo trong mô hình nghiên c u b ng ki m đ nh Cronbach’s Alpha, phân tích nhân t khám phá EFA đ đo l ng s h i t c a thang đo v i ki m đ nh KMO và

Eigenvalue, phân tích h i quy đo l ng nh h ng c a các y u t r i ro đ n k t qu

đ c các ph ng pháp đ ki m soát r i ro hi u qu nh t, giúp t ng t l thành công

c a các d án gia công ph n m m trong t ng lai

1.7 C u trúc đ tài

tài có b c c đ c chia thành 5 ch ng v i n i dung nh sau :

Ch ng 1: T ng quan v đ tài nghiên c u

Ch ng 2: C s lý thuy t và mô hình nghiên c u

Ch ng 3: Thi t k nghiên c u

Ch ng 4: Phân tích k t qu nghiên c u

Ch ng 5: Ki n ngh và k t lu n

CH NG 2 C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U

Ch ng 2 trình bày nh ng n i dung lý thuy t làm c s cho nghiên c u này

Ch ng này c ng trình bày mô hình nghiên c u và xây d ng các gi thi t nghiên

c u

2.1 Các khái ni m

2.1.1 D án ph n m m

- D án ph n m m r t khó đ có m t đ nh ngh a rõ ràng Không gi ng nh

m t toà nhà, chúng ta không th nhìn th y ph n m m, ch m vào nó hay c m

th y nó hay t ng t ng th y nó Vì v y nó gây khó kh n cho ng i th c

hi n trong vi c xác đ nh đ c kích th c, chi phí hay m t bao lâu đ xây

d ng đ c nó

- D án ph n m m là d án trong đó ph m vi duy nh t c a công vi c v i thông

s k thu t nh t đ nh mà c n ph i đ c hoàn thành trong m t th i gian nh t

đ nh t i m t chi phí nh t đ nh i t ng quan tr ng nh t trong d án ph n

m m là nhân viên tham gia th c hi n d án (wikipedia)

2.1.2 K t qu d án ph n m m

- M t d án đ c g i là thành công khi hoàn thành đúng ti n đ , n m trong ngân sách đ c duy t, phù h p v i các yêu c u k thu t đ ra (Powell and

Klein, 1996)

- Có nhi u tiêu chí đư đ c đ a ra đ đánh giá thành công c a d án ph n

m m, nh ng b 3 tiêu chí đ c s d ng r ng rãi nh t đ nghiên c u và đánh

giá thành công c a d án ph n m m v n là: d án n m trong chi phí d ki n,

k ho ch d ki n và th a mãn yêu c u đ t ra (Barki et al., 2001; Nidumolu

1995; Deephouse, 2005; Wallace, 2000; Ravichandran, 1996)

- Theo Wallace (2004), k t qu d án ph n m m có th đ c đo l ng t 2

y u t : hi u qu quá trình và hi u qu s n ph m Trong đó hi u qu quá trình

là vi c đánh giá d án có hoàn thành đúng h n và đúng chi phí, còn hi u qu

s n ph m mu n nói t i ch t l ng s n ph m đ c t o ra có th a mưn đ c

khách hàng

2.1.3 R i ro

- Theo t đi n (Merriam-Webster Dictionary) thì r i ro có ngh a là m t mát và

t n th ng Thu t ng ắr i ro” có ngu n g c sâu xa t ti ng Latin ắresceare”, có ngh a là ắc t gi m” (to cut-off)

2.1.4 R i ro d án ph n m m

- Theo March & Shapira (1987), chúng ta đ nh ngh a r i ro d án ph n m m là

nh ng đi u ki n có th gây ra nh ng m i đe d a đ n s hoàn thành c a d án

phát tri n ph n m m

- Theo Boehm (1991), r i ro d án ph n m m nói t i các khía canh c a vi c phát tri n ph n m m, quy trình phát tri n hay đi u ki n môi tr ng Nh ng

v n đ này n u không đ c quan tâm đúng m c s làm t ng m i nguy hi m

đ n thành công c a d án đang phát tri n, có th làm cho vi c xây d ng

ph m m m g p khó kh n, ph n m m b phá ra và làm l i t đ u, b trì hoãn,

b h y b hoàn toàn

- Theo Barki (1993), đ nh ngh a r i ro trong d án phát tri n ph n m m nh là

s n ph m c a m t s không ch c ch n xung quanh m t d án phát tri n ph n

m m và t m quan tr ng c a kh n ng m t đi u khi n đ i v i s th t b i c a

ki m tra Nh ng danh sách ki m tra này đ a ra m t danh sách t t c các y u

t r i ro có th x y ra cho m t d án phát tri n ph n m m Có nhi u nghiên

c u đư đ c th c hi n và xác đ nh đ c danh sách các y u t r i ro này là:

danh sách 10 y u t r i ro nh h ng m nh nh t Boehm (1991); Barki et al (1993) đư đ a ra m t danh sách chi ti t h n v các y u t r i ro d a trên

nghiên c u 120 d án ph n m m đang th c hi n t i 75 t ch c Jiang and

Klein (2002) đư th c hi n nghiên c u v i các nhà qu n lý d án đ đ nh m c

các y u t r i ro theo t m quan tr ng c a chúng M t trong nh ng nghiên

c u qu c t v r i ro trong d án ph n m m đ c th c hi n b i Schmidt et al., 1996, đư phát tri n m t danh sách m r ng c a các y u t r i ro b ng

ph ng pháp ph ng v n Delphi t i 3 qu c gia: HongKong, Ph n Lan và

M … Wallace (1999) đư phát tri n m t ph ng th c đo l ng hi u qu cho

các r i ro trong d án ph n m m Addision (2003) thông qua ph ng pháp

Delphi ph ng vân các chuyên gia ph n m m đ nh n di n ra các y u t r i ro

quan tr ng nh t trong m t d án Malhotra (2009) th c hi n nghiên c u v các r i ro trong th c hi n d án và nh h ng c a chúng

2.2 T ng quan các nghiên c u liên quan

Có nhi u nghiên c u v các y u t r i ro trong phát tri n ph n m m Các nghiên

c u này đ u có chung đi m h n ch là ch th c hi n trong ph m vi nghiên c u t i

m t qu c gia và kh o sát trên m t s d án ph n m m nh t đ nh t i th i đi m

nghiên c u, các y u t r i ro đ c l a ch n đ kh o sát còn nhi u h n ch và ch a

bao quát h t các khía c nh c a r i ro th c t D i đây là m t s nghiên c u đư

đ c th c hi n đ đánh giá s tác đ ng c a r i ro đ n d án ph n m m:

2.2.1 Nghiên c u c a Sam Thomas & Bhasi Marath (2013)

Thomas và Bhasi đã t ng h p các y u t r i ro l i thành 5 nhóm nhân t đ đo

l ng tác đ ng c a chúng đ n ch t l ng d án ph n m m, các nhân t r i ro mà

nghiên c u c a ông xem xét là:

1) Nhóm phát tri n d án: nhóm k s th c hi n các yêu c u c a d án

2) L p k ho ch và th c hi n k ho ch: đ a ra các công vi c c th c n th c

hi n, c tính th i gian và chi phí cho t ng công vi c

3) R i ro do ng i dùng: thi u s h p tác, thái đ không mu n đ i m i

4) R i ro bên ngoài: thay đ i pháp lu t, kh ng ho ng kinh t , c nh tranh đ i

th đ giành d án

5) ph c t p c a d án: d án đòi h i nh ng k thu t quá cao, ch a ph

bi n, hay nh ng k thu t quá c không còn đ c s d ng

Bên c nh đó ông c ng xem xét s tác đ ng tr c ti p c a vi c qu n lý r i ro lên các

y u t r i ro và tác đ ng gián ti p lên ch t l ng d án nh th nào K t qu nghiên

c u đư ch ra ch t l ng c a d án ph n m m có m i quan h tích c c v i qu n lý

r i ro và quan h tiêu c c v i r i ro

2.2.2 Nghiên c u c a Liu Jun, Wang Qiuzhen, Ma Quingguo (2011)

Liu, Wang và Ma đư th c hi n nghiên c u: nh h ng c a các v n đ không ch c

ch n trong d án và vi c qu n lý nh ng y u t r i ro lên hi u qu d án phát tri n

ph n m m

Nghiên c u đư phát tri n m t mô hình giúp đo l ng m i quan h gi a r i ro và

hi u qu d án Trong đó hi u qu d án đ c đo l ng v i 2 y u t là hi u qu quá

trình (process performance) và hi u qu s n ph m (product performance)

Sharma đư th c hi n nghiên c u đ x p h ng các y u t r i ro, xem y u t nào đ ng

đ u trong danh sách các y u t gây ra r i ro cho d án ph n m m Trong nghiên c u

ông đư đ a ra m t danh sách đ y đ và toàn di n h n v các y u t r i ro nh h ng

đ n d án ph n m m

Các y u t r i ro này đ c chia làm 4 nhóm nhân t :

2 R i ro quá trình phát tri n: là các v n đ liên quan t i c l ng và tín

toán chi phí ph n m m không chính xác, d n đ n v t quá chi phí hay

4 R i ro cá nhân (personnel risk): các v n đ liên quan đ n các thành viên

phát tri n d án: k n ng c n thi t, s h p tác trong nhóm, tính toán s

l ng thành viên phù h p cho d án hoàn thành đúng ti n đ

5 R i ro do lên k ho ch: đôi khi r t khó đ xác đ nh chính xác th i gian

hoàn thành th t s c a d án, nó ph thu c vào đ ph c t p c a d án và

kh n ng/kinh nghi m c a nhà qu n lý

2.2.4 Nghiên c u c a Wallace (2004)

M c đích nghiên c u c a ông là xác đ nh các y u t r i ro trong d án ph n m m có

nh h ng nh th nào t i hi u qu d án Ông đư xây d ng m t mô hình nghiên

c u v i 6 nhân t r i ro và kh o sát s tác đ ng c a các nhân t này t i hi u qu

c a quá trình và s n ph m thông qua y u t trung gian r i ro qu n lý d án (project management risk)

Sáu nhân t mà ông kh o sát là:

V i m c đích phát tri n các công c đ đo l ng r i ro trong d án ph n m m, ông

đư xây d ng nên nhi u mô hình và th c hi n kh o sát ki m đ nh các mô hình này đ

giúp các nhà qu n lý ph n m m c ng nh các nhà nghiên c u có đ c các công c

hi u qu đ th c hi n đo l ng r i ro

Trong nghiên c u c a mình ông đư đi t 76 y u t r i ro, b ng ph ng pháp s p x p

(sorting items) trên m t l ng m u l n (150 sinh viên và k s ph n m m) r i th c

hi n ph ng pháp ph ng v n Delphi, ông đư s p x p các nhân t này l i thành 6

nhóm r i ro, bao g m:

B c ti p theo ông th c hi n nghiên c u đ ki m tra l i tính h p lý c a các nhân t

và xây d ng mô hình đo l ng tác đ ng c a các nhân t đ n hi u qu quá trình,

hi u qu s n ph m, k t qu d án Các mô hình đ c xây d ng 2 d ng: d ng tác

đ ng tr c ti p c a các y u t r i ro đ n bi n quan sát, và d ng tác đ ng gián ti p

thông qua m t bi n trung gian là r i ro d án ph n m m B c cu i cùng là ông

th c hi n thu th p d li u đ ki m đ nh l i tính h p l c a các mô hình và đ a ra k t

qu nghiên c u cu i cùng Nghiên c u c a ông đư đóng góp to l n cho các nghiên

c u sau đó, vì đư đ a ra m t mô hình h p lý giúp đo l ng đ c r i ro trong d án

ph n m m

2.2.6 Các nhân t r i ro đ c xem xét trong nghiên c u này

Trong bài nghiên c u này tác gi s t ng h p các y u t r i ro l i thành 6 nhóm nhân t d a trên các nghiên c u tr c đó và đ c th hi n đ y đ trong b ng d i đây:

B ng 2.1 Các nhân t r i ro đ c xem xét trong nghiên c u

O’Tool (1996),

Wallace (1999),

Thi u s tham gia c a ng i dùng trong

quá trình phát tri n d án là m t trong

nh ng nhân t r i ro trong lý thuy t N u

ng i dùng có thái đ không hài lòng đ i

v i h th ng m i thì h th ng không h p

tác, d n t i gia t ng r i ro th t b i c a d

án

Davis, (1982); Keider (1984); Roybey & Farrow, (1982); Tait

& Vesey (1988), Sam

Lên k ho ch và qu n lý quá trình phát tri n

d án là m t nhân t gây r i ro nh t cho

m t d án Lên k ho ch và qu n lý d án không rõ ràng, chi ti t th ng d n t i th i

gian th c hi n và chi phí d án không th c

t nh h ng đ n ti n đ th c hi n d án

c l ng không chính xác khi n các nhà

qu n lý phân b nhân s không chính xác…

(Jones & McLean, 1970; Keider, 1984; Metzger, 1981; Moore, 1979; Thayer, 1980), Sharma (2008), Sam & Bhasi

(2013)

h p tác v i nhau, không có đ ng l c, v n

đ giao ti p trong nhóm

(Abdel-Hamid, 1989; Alter & Ginzberg, 1978; Brooks, 1987; Jiang, Klein & Mean, 2000; Schmidt, 2001), Sam & Bhasi

(2013)

2.3 xu t mô hình nghiên c u và các gi thuy t nghiên c u

V i m c đích nghiên c u là xác đ nh m c đ tác đ ng c a các y u t r i ro đ n k t

qu c a d án ph n m m và các nhân t r i ro đư đ c xác đ nh trong ph n t ng

quan lý thuy t, tác gi nh n th y mô hình nghiên c u c a Wallace (1999) là phù

h p v i v i yêu c u th c hi n nghiên c u Mô hình s bao g m các bi n quan sát là

6 nhân t r i ro đư trình bày trong ph n 2.2.6 và bi n ph thu c là k t qu d án

ph n m m (software project outcome):

Hình 2.1 Mô hình nghiên c u lý thuy t đ xu t

Trong nghiên c u này tác gi s thu th p s li u đ ki m đ nh các gi thuy t nghiên

- Gi thuy t H6: R i ro do nhóm phát tri n d án có tác đ ng tiêu c c đ n k t

qu d án ph n m m

CH NG 3 THI T K NGHIÊN C U

Ch ng 3 trình bày ph ng pháp nghiên c u g m quy trình nghiên c u,

nghiên c u đ nh tính, nghiên c u đ nh l ng đ nghiên c u đ tài, đ a ra mô hình

nghiên c u hi u ch nh và thang đo các thành ph n trong mô hình nghiên c u đ

ph c v thu th p d li u và phân tích k t qu nghiên c u ch ng 4

3.1 Quy trình nghiên c u

Quy trình nghiên c u đ c th c hi n thông qua 2 b c chính: Nghiên c u s b s

d ng nghiên c u đ nh tính đ hi u ch nh l i thang đo c a mô hình nghiên c u thông

qua k thu t th o lu n nhóm; Nghiên c u chính th c s d ng nghiên c u đ nh

l ng đ đo l ng các y u t r i ro có tác đ ng nh th nào đ n k t qu c a d án

ph n m m d trên d li u kh o sát t b ng câu h i v i nh ng ng i làm trong l nh

v c ph n m m

Hình 3.1 Quy trình nghiên c u

3.2 Nghiên c u đ nh tính

3.2.1 Thi t k nghiên c u đ nh tính

M c tiêu c a nghiên c u đ nh tính nh m khám phá các thành ph n và hi u ch nh thang đo các thành ph n nghiên c u s b đ ph c v nghiên c u đ nh l ng Tác

gi đư ti n hành th o lu n nhóm v i 10 ng i có kinh nghi m th c hi n nhi u d án

ph n m m, t ng tham gia qu n lý nhi u d án ph n m m, bao g m 7 nhà qu n lý d

án ph n m m có t 5 đ n 10 n m kinh nghi m qu n lý nhi u d án, và 3 l p trình

viên có ít nh t 4 n m kinh nghi m l p trình ph n m m đư hoàn thành ít nh t m t d

án ph n m m Tác gi đư s d ng b ng câu h i nghiên c u đ nh tính đ c chu n b

tr c đ h ng d n vi c th o lu n nhóm B ng câu h i đ c thi t k g m 2 ph n

chính Ph n đ u g m nh ng câu h i yêu c u nh ng ng i tham gia th o lu n nhóm

tr l i có đ ng ý v i các các y u t r i ro có s nh h ng đ n k t qu c a d án

ph n m m đ c đ xu t không, và có đóng góp b sung thêm thành ph n nào m i

không Ph n th 2 c a b ng câu h i đ nh tính là đ a ra nh ng câu h i yêu c u

nh ng ng i tham gia th o lu n nhóm đánh giá phát bi u v các thang đo trong mô

hình nghiên c u có d hi u, rõ ràng ch a và đ a ra s hi u ch nh n u có Tác gi đư

đ a b ng câu h i nghiên c u đ nh tính cùng v i ph n c s lý thuy t cho nh ng

ng i tham gia th o lu n nhóm nghiên c u tr c 2 tu n Sau đó, tác gi ti n hành t

ch c m t bu i th o lu n nhóm đ th ng nh t ý ki n tr l i nh ng câu h i trong

b ng câu h i nghiên c u đ nh tính Tác gi đ c t ng câu h i và đ cho nh ng ng i

tham gia th o lu n nhóm trao đ i ý ki n trong vòng 10 phút đ i v i m i câu h i

N u có nhi u ý ki n không th ng nh t thì tác gi s gi i thích thêm v câu h i đ

cho m i ng i th o lu n ti p đ n khi t t c các ý ki n th ng nh t m i d ng l i và

chuy n qua câu h i k ti p

3.2.2 K t qu nghiên c u đ nh tính

Nghiên c u đ nh tính đ t đ c k t qu là nh ng ng i tham gia th o lu n nhóm

đ ng ý v i mô hình nghiên c u và không có b sung thêm y u t nào vào mô hình

ây c ng là mô hình nghiên c u đ c s d ng trong nhi u nghiên c u tr c đó:

Linda Wallace (1999), Linda Wallace (2004), Antonio Juarez Alencar (2012)

3.3 Nghiên c u đ nh l ng

3.3.1 Thi t k nghiên c u đ nh l ng

M c đích c a nghiên c u đ nh l ng là đo l ng các y u t r i ro tác đ ng nh th nào đ n k t qu c a d án ph n m m Kích c m u ph thu c vào ph ng pháp

phân tích, nghiên c u này có s d ng phân tích nhân t khám phá (EFA) Kích c

m u b ng ít nh t 5 l n bi n quan sát nên nghiên c u này c n s l ng m u là 200

tr lên Tác gi đư ch n m u đ thu th p d li u ph c v nghiên c u đ nh l ng v i

c m u là 220 d án ph n m m đư hoàn thành, t ng ng v i vi c kh o sát 220 k

s ph n m m t ng hoàn thành m t d án khác nhau Tác gi đư s d ng ph ng

pháp ch n m u thu n ti n đ thu th p d li u, bao g m các b n/anh/ch đ ng nghi p

làm chung và khác công ty đang s ng và làm vi c t i TP.HCM có m i quan h t t

và s n sàng tham gia tr l i s đ c u tiên đ a vào m u kh o sát

Tác gi đư xây d ng b ng câu h i nghiên c u đ nh l ng đ thu th p d li u d a

trên mô hình nghiên c u và các thang đo sau khi nghiên c u đ nh tính B ng câu h i

nghiên c u đ nh l ng yêu c u ng i đ c kh o sát ph i th a mưn đi u ki n là các

k s ph n m m đư có kinh nghi m hoàn thành ít nh t m t d án ph n m m th c t

B ng câu h i đ c thi t k d a trên thang đo Likert 7 đi m:

1 = Hoàn toàn không đ ng ý/ Không bao gi

7 = Hoàn toàn đ ng ý/ Luôn luôn

Thang đi m t 1 đ n 7 th hi n m c đ đ ng ý t ng d n, đi m càng cao th hi n

m c đ đ ng ý càng cao

3.3.2 X lý d li u

D li u thu th p đ c phân tích và x lý b ng ph n m m SPSS 20.0 Thang đo các

thành ph n trong mô hình nghiên c u g m: r i ro môi tr ng t ch c, ng i dùng,

yêu c u d án, tính ph c t p, l p k ho ch-qu n lý, nhóm phát tri n d án đ c đánh giá đ tin c y thang đo b ng ki m đ nh v i h s Cronbach’s alpha ≥ 0.6 và h

s t ng quan bi n t ng nh < 0.3 (Nunnally & Bernstein, 1994) s d ng EFA kích th c m u t i thi u ph i là 50, t t h n là 100 và 1 bi n đo l ng c n t i thi u

là 5 quan sát (Hair & ctg, 2006) Nghiên c u này th c hi n v i kho ng 43 bi n đo

l ng c n t i thi u là 215 (43x5) quan sát là th a đi u ki n phân tích EFA Nh v y

vi c kh o sát 220 là đ đáp ng đi u ki n đ phân tích EFA Thang đo các thành

ph n trong mô hình nghiên c u sau khi đánh giá đ tin c y đ t yêu c u s đ c

phân tích nhân t khám phá EFA đ đo l ng s h i t và rút g n bi n quan sát

tr c khi phân tích h i quy Phân tích EFA s d ng ki m đ nh s t ng quan gi a

các bi n đo l ng b ng Barlett v i m c ý ngh a 5% (Hair&ctg, 2006); ki m đ nh KMO > 0.5 đ ki m đ nh đ t ng quan (Kaiser, 1974) Tiêu chí ch n s l ng

nhân t d a vào ch s Eigenvalues > 1 và mô hình lý thuy t có s n (Garson, 2003)

Ki m đ nh s phù h p mô hình EFA so v i d li u kh o sát v i yêu c u t ng

ph ng sai trích (Cumulative%) ≥ 50% (Nguy n ình Th , 2011) Ki m đ nh giá

tr h i t đ đ t đ c đ giá tr phân bi t, các bi n có h s t i nhân t (factor

loading) ph i ≥ 0.5, các bi n có h s t i nhân t (factor loading) < 0.5 s b lo i

(Jun & ctg, 2002) Phân tích h i quy đ c áp d ng đ đo l ng các y u t nh

h ng r i ro tác đ ng đ n k t qu d án ph n m m Mô hình h i quy s đ c ki m

đ nh đ phù h p b ng ki m đ nh F và R2 Các gi thuy t nghiên c u đ c ki m

đ nh v i m c ý ngh a Sig < 0,05 Ki m đ nh đa c ng tuy n b ng h s phóng đ i

ph ng sai VIF < 10

3.4 Mô hình nghiên c u vƠ các thang đo

N m nhà nghiên c u là Antonio, Erica, Eber, Alexandre và Otavio đư xây d ng và

ki m đ nh thang đo g m 6 thành ph n y u t r i ro tác đ ng lên k t qu d án ph n

m m D a trên nghiên c u này, tác gi đ xu t thang đo n ng l c tâm lý g m 43

bi n quan sát thu c 6 thành ph n, và thang đo k t qu công vi c g m 9 bi n quan

sát thu c 4 thành ph n Tác gi đư ti n hành nghiên c u đ nh tính b ng ph ng

pháp ph ng v n 10 k s ph n m m có kinh nghi n trên nhi u d án nh m kh ng

đ nh và hi u ch nh thang đo

K t qu nghiên c u cho th y các chuyên gia đ u đ ng ý v i các bi n quan sát đ a

ra Vì v y, tác gi gi nguyên thang đo và áp d ng ti n hành vi c kh o sát trên 220

m u C th các thành ph n c a t ng thang đo nh sau:

Th i gian THOIGIAN H th ng không hoàn thành đúng nh th i gian trong

k ho ch

3.4.2 R i ro môi tr ng t ch c

R i ro do môi tr ng t ch c đ c đo l ng b i 6 bi n quan sát

B ng 3.2 Thang đo r i ro môi tr ng t ch c

Ký hi u Bi n quan sát

MT2 Thay đ i lưnh đ o t ch c trong quá trình th c hi n d án

MT3 Th c hi n tái c c u t ch c trong quá trình phát tri n d án

án MT6 Thay đ i nhân s quan tr ng ra kh i d án đang th c hi n

ND6 Ng i dùng có thái đ tiêu c c đ i v i d án

3.4.4 R i ro do yêu c u c a d án

R i ro do yêu c u c a d án đ c đo l ng b i 8 bi n quan sát

B ng 3.4 Thang đo r i ro do yêu c u c a d án

Ký hi u Bi n quan sát

YCDA2 Ng i dùng thi u hi u bi t v kh n ng và h n ch c a d án

YCDA3 Không đ nh ngh a các tiêu chí thành công c a d án

YCDA5 Khó đ nh ngh a các d li u đ u vào và đ u ra c a h th ng

YCDA8 Các yêu c u c a h th ng thay đ i liên t c

R i ro do nhóm phát tri n d án đ c đo l ng b ng 7 bi n quan sát

B ng 3.7 Thang đo r i ro do nhóm phát tri n d án

Ký hi u Bi n quan sát

NPT1 Th ng xuyên x y ra mâu thu n gi a các thành viên trong nhóm

NPT2 Th ng xuyên luân chuy n công vi c gi a các thành viên trong

nhóm d án NPT3 Các thành viên trong nhóm không quen thu c v i công vi c s p

đ c giao

NPT4 Các thành viên trong nhóm thi u nh ng k n ng đ c bi t đòi h i

trong d án NPT5 Các thành viên trong d án ch a đ c đào t o đ y đ các k thu t

c n thi t NPT6 Các thành viên d án thi u quy t tâm đ i v i d án đang th c hi n

NPT7 Các thành viên th c hi n d án còn thi u các kinh nghi m c n thi t

Ch ng này s trình bày v k t qu nghiên c u g m thông tin v m u kh o sát, k t

qu đánh giá đ tin c y c a các thang đo, k t qu phân tích nhân t EFA và k t qu

phân tích h i quy, gi i thích mô hình h i quy, ki m đ nh các gi thuy t nghiên c u

4.1 Mô t m u nghiên c u

Kh o sát đ c th c hi n trong giai đo n t 20/08/2013 đ n 20/10/2013 b ng cách

phát b ng câu h i tr c ti p t i công ty gia công ph n m m TMA Solution (công ty gia công ph n m m TMA có kho ng 1300 k s ph n m m và đư hoàn thành hàng

tr m d án cho n c ngoài); nghiên c u c ng th c hi n g i mail b ng câu h i đ n

các công ty ph n m m khác t i TP.HCM, bao g m: công ty ph n m m FPT, Sài

Gòn Soft, CSC, … T ng c ng có 100 câu h i đ c phát tr c ti p, 300 câu h i đ c

phát b ng cách g i email/chat/facebook K t qu thu v đ c 300 k t qu tr l i, t

l phi u tr l i nh n đ c 75% Sau khi lo i b nh ng phi u không đ t yêu c u, tác

gi gi l i 220 phi u đ t yêu c u đ th c hi n nghiên c u

4.2 K t qu đánh giá đ tin c y thang đo

ki m đ nh mô hình, đ tin c y c a t ng thành ph n c a thang đo k t qu d án

ph n m m s đ c đánh giá đ tin c y b ng Cronbach’s Alpha H s Cronbach’s Alpha đ c s d ng đ lo i các bi n không phù h p tr c Các bi n có h s t ng

quan bi n t ng (Corrected item - total correlation) nh h n 0,30 s b lo i và tiêu

chu n ch n thang đo khi nó có đ tin c y t 0,60 tr lên

Sau khi s d ng Cronbach’s Alpha đ lo i đi các bi n không đ t đ tin c y, các bi n

đ t yêu c u s đ c ti p t c đ a vào phân tích nhân t khám phá (EFA) M c đích

c a EFA là khám phá c u trúc c a thang đo k t qu d án ph n m m Cu i cùng, t t

c các thành ph n đ c đ a vào phân tích h i quy b i nh m kh ng đ nh gi thi t ban đ u

4.2.1 ánh giá đ tin c y thang đo k t qu d án ph n m m

Thang đo k t qu c a d án ph n m m đ c đo l ng b ng 4 bi n quan sát: k

thu t, đánh giá ng i dùng, th i gian và chi phí có k t qu đánh giá đ tin c y c a thang đo nh sau:

B ng 4.1 K t qu đánh giá đ tin c y c a thang đo k t qu d án ph n m m

Qua k t qu cho th y thang đo k t qu d án ph n m m có h s Cronbach’s Alpha

đ t giá tr là 0.851 l n h n 0.6 và h s t ng quan bi n t ng c a t t c các bi n đo

l ng thành ph n k t qu d án ph n m m đ u l n h n 0.3 nên đ t đ tin c y N u

lo i b các bi n quan sát thì h s Cronbach's Alpha đ u nh h n 0.851 Riêng bi n

quan sát chi phí (CHIPHI) n u lo i b thì đ tin c y s t ng lên 0.859 nh ng h s

t ng quan bi n t ng c a bi n này v n đ t 0.569 > 0.3 nên v n gi l i đ th c hi n

phân tích nhân t khám phá (EFA) ti p theo

4.2.2 ánh giá đ tin c y thang đo các thƠnh ph n nh h ng đ n k t qu

Thang đo r i ro môi tr ng t ch c có h s Cronbach’s Alpha đ t giá tr là 0.902 >

0.6 và h s t ng quan bi n t ng c a t t c các bi n đo l ng r i ro môi tr ng t

ch c đ u l n h n 0.3 nên đ t đ tin c y N u lo i b các bi n quan sát thì h s

Cronbach's Alpha đ u nh h n 0.902 Riêng bi n quan sát MT5 (Các v n đ v h p

tác chính tr có nh h ng tiêu c c đ n d án) đư b lo i b do h s t ng quan

bi n t ng c a bi n này ch đ t 0.158 < 0.3, vi c lo i b bi n này giúp đ tin c y

t ng t 0.841 lên 0.902

4.2.2.2 R i ro do ng i dùng

Thang đo r i ro do ng i dùng có k t qu đánh giá đ tin c y c a thang đo nh sau:

B ng 4.3 K t qu đánh giá đ tin c y c a thang đ r i ro do ng i dùng

YCDA5 24.5682 22.183 0.759 0.874

Cronbach's Alpha = 0.897

Thang đo r i ro yêu c u d án có h s Cronbach’s Alpha đ t giá tr là 0.897 > 0.6

và h s t ng quan bi n t ng c a t t c các bi n đo l ng thành ph n yêu c u d

án đ u l n h n 0.3 nên đ t đ tin c y N u lo i b các bi n quan sát thì h s

Cronbach's Alpha đ u nh h n 0.897 Riêng bi n quan sát YCDA3 (Không đ nh ngh a các tiêu chí thành công c a d án) YCDA8 (Các yêu c u c a h th ng thay

đ i liên t c) đư b lo i b do h s t ng quan bi n t ng c a bi n này ch đ t 0.177

và 0.137 < 0.3, vi c lo i b bi n này giúp đ tin c y t ng t 0.811 lên 0.897

Thang đo r i ro do tính ph c t p c a d án có h s Cronbach’s Alpha đ t giá tr là

0.890 > 0.6 và h s t ng quan bi n t ng c a t t c các bi n đo l ng thành ph n

r i ro do tính ph c t p d án đi u l n h n 0.3 nên đ t đ tin c y N u lo i b các

bi n quan sát thì h s Cronbach's Alpha đ u nh h n 0.890 Riêng bi n quan sát

PT7 (Tay ngh k thu t ch a đ s c th c hi n d án) đư b lo i b do h s t ng

quan bi n t ng c a bi n này ch đ t 0.083 < 0.3, vi c lo i b bi n này giúp đ tin

c y t ng t 0.845 lên 0.890

4.2.2.5 R i ro l p k ho ch và qu n lý d án

Thang do r i ro do l p k ho ch và qu n lý d án ph n m m có k t qu đánh giá đ

tin c y c a thang đo nh sau:

B ng 4.6 K t qu đánh giá đ tin c y thang đo r i ro do l p k ho ch và qu n