Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thương mại điện tử ở việt nam

PHỂN TệCH NHỂN T KHỄM PHỄ EFA ..... Danh m c các kỦ hi u, các ch vi t t t TM T: Th ng m i đi n t B2C: Business to Consumers / Business to Customers TRA: Theory of Reasoned Action PRP: Pe

L i cam đoan

Tôi xin cam đoan: Lu n v n nƠy lƠ công trình nghiên c u c a cá nhơn tôi,

đ c th c hi n d i s h ng d n khoa h c c a TS Nguy n Th Bích Chơm Các

s li u, nh ng k t lu n nghiên c u đ c trình bƠy trong lu n v n nƠy trung th c vƠ

Tóm t t

Nghiên c u v i m c đích xác đ nh các nhơn t nh h ng đ n Ủ đ nh s

d ng th ng m i đi n t (TM T) Vi t Nam, đ ng th i đo l ng m c đ tác đ ng

c a các nhơn t nƠy đ n Ủ đ nh s d ng TM T T đó hƠm Ủ qu n tr cho các nhƠ cung c p d ch v TM T c n chú tr ng đ n nh ng v n đ gì đ nơng cao n ng l c

c nh tranh trong m t môi tr ng kinh doanh toƠn c u nh hi n nay

Nghiên c u s d ng ph ng pháp phơn tích h s Cronbach’s Alpha vƠ

ph ng pháp phơn tích nhơn t khám phá EFA đ ki m đ nh vƠ xơy d ng thang đo Sau đó s d ng ph ng pháp phơn tích h i quy đa bi n đ đo l ng m c đ tác

đ ng c a các nhơn t đ n Ủ đ nh s d ng TM T Vi t Nam K t qu s đ c ki m

đ nh đ đ m b o mô hình lƠ phù h p

K t qu nghiên c u th c nghi m đư kh ng đ nh thang đo Ủ đ nh s d ng

TM T Vi t Nam g m b n thƠnh ph n: ắMong đ i v giá”, ắNh n th c tính d s

d ng”, ắNh n th c tính thu n ti n”, ắ nh h ng xư h i” có tác đ ng tr c ti p vƠ cùng chi u đ n Ủ đ nh s d ng TM T vƠ hai thƠnh ph n: ắR i ro giao d ch”, ắR i

ro s n ph m” có tác đ ng tr c ti p vƠ ng c chi u đ n Ủ đ nh s d ng TM T

M c L c Trang ph bìa

L i cam đoan

Tóm t t

M c l c

Danh m c các kỦ hi u, các ch vi t t t

Danh m c b ng

Danh m c hình

Ch ng 1 M U 1

1.1 Lụ DO CH N TĨI 1

1.2 M C TIểU NGHIểN C U 2

1.3 PH NG PHỄP NGHIểN C U 3

1.3.1 Nghiên c u s b 3

1.3.2 Nghiên c u chính th c 3

1.4 I T NG VĨ PH M VI NGHIểN C U 4

1.4.1 i t ng nghiên c u 4

1.4.2 i t ng kh o sát 4

1.4.3 Ph m vi nghiên c u 4

1.5 ụ NGH A TH C TI N C A TĨI 4

1.6 B C C C A TĨI 4

Ch ng 2 C S Lụ THUY T VĨ MỌ HỊNH NGHIểN C U 6

2.1 KHỄI NI M 6

2.1.1 nh ngh a TM T (e-commerce) 6

2.1.2 nh ngh a Ủ đ nh 6

2.1.3 Quan đi m c a tác gi v Ủ đ nh s d ng TM T 7

2.2 CỄC MỌ HỊNH Lụ THUY T LIểN QUAN N TĨI 7

2.2.1 Thuy t hƠnh đ ng h p lỦ (Theory of Reasoned Action - TRA) 7

2.2.2 Thuy t nh n th c r i ro (Theory of Perceived Risk - TPR) 8

2.2.3 Mô hình ch p nh n công ngh (Technology Acceptance Model - TAM) 9

2.2.4 Mô hình ch p nh n s d ng TM T (E-Commerce Adoption Model ậ e-CAM) 10

2.2.5 Mô hình ch p nh n công ngh h p nh t (Unified Technology Acceptance and Use Technology - UTAUT) 11

2.3 CỄC NGHIểN C U TH C HI N TR C ỂY 13

2.3.1 Các nghiên c u trong n c 13

2.3.2 Các nghiên c u ngoƠi n c 17

2.3.3 Nh n xét chung v các nghiên c u tr c đơy 21

2.4 MỌ HỊNH NGHIểN C U XU T 23

TịM T T CH NG 2 28

Ch ng 3 PH NG PHỄP NGHIểN C U 29

3.1 THI T K NGHIểN C U 29

3.2 NGHIểN C U NH TệNH 29

3.2.1 Xơy d ng b n th o lu n 29

3.2.2 L a ch n ph ng pháp nghiên c u đ nh tính 31

3.2.3 i t ng tham gia 31

3.2.4 Th c hi n nghiên c u đ nh tính 32

3.2.5 Xơy d ng thang đo s b 33

3.2.6 K t qu hi u chnh thang đo trong nghiên c u đ nh tính 36

3.2.7 Tóm t t k t qu nghiên c u đ nh tính 41

3.3 NGHIểN C U NH L NG 42

3.4.1 Thi t k m u 42

3.4.2 Thu th p d li u 43

3.4.3 Phơn tích d li u 43

TịM T T CH NG 3 47

Ch ng 4 K T QU NGHIểN C U 48

4.1 C I M M U KH O SỄT 48

4.1.1 Th ng kê mô t d li u thu th p đ c 49

4.1.2 Th ng kê thông tin thu c tính đ i t ng nghiên c u 51

4.2 ỄNH GIỄ TIN C Y C A THANG O 53

4.2.1 Tiêu chu n đánh giá 53

4.2.2 K t qu phơn tích KMO, Bartlett’s Test vƠ tính đ n h ng 53

4.2.3 K t qu phơn tích Cronbach’s Alpha 54

4.3 PHỂN TệCH NHỂN T KHỄM PHỄ EFA 56

4.3.1 Tiêu chu n đánh giá: 56

4.3.2 K t qu phơn tích 56

4.4 KI M TRA L I TIN C Y C A THANG O SAU KHI PHỂN TệCH EFA 58

4.5 MỌ HỊNH NGHIểN C U SAU KHI I U CH NH 59

4.6 KI M NH MỌ HỊNH NGHIểN C U VĨ CỄC GI THUY T 60

4.5.1 Phơn tích t ng quan 60

4.5.2 Phơn tích h i quy 62

4.5.3 Ki m đ nh các gi thuy t trong mô hình nghiên c u 65

4.5.4 Phơn tích s khác bi t 67

4.7 SO SỄNH V I CỄC NGHIểN C U TR C ỂY 70

4.6.1 Mong đ i v giá, Nh n th c tính thu n ti n: 70

4.6.2 Nh n th c tính d s d ng 71

4.6.3 nh h ng xư h i 71

4.6.4 Nh n th c s r i ro 71

TịM T T CH NG 4 72

Ch ng 5 K T LU N VĨ KI N NGH 73

5.1 TH O LU N CỄC K T QU CHệNH 73

5.2 HĨM ụ QU N Lụ 75

5.3 CỄC ịNG GịP C A NGHIểN C U 78

5.3.1 óng góp v m t lỦ thuy t 79

5.3.2 óng góp v m t th c ti n 79

5.4 H N CH VĨ H NG NGHIểN C U TI P THEO 80

TĨI LI U THAM KH O

PH L C

Ph l c I: DĨN BĨI TH O LU N NHịM

Ph l c II: B NG CỂU H I KH O SỄT

Ph l c III: K T QU NGHIểN C U

Danh m c các kỦ hi u, các ch vi t t t

TM T: Th ng m i đi n t

B2C: Business to Consumers / Business to Customers

TRA: Theory of Reasoned Action

PRP: Perceived Risk with Product/Service

PRT: Perceived Risk in the Context of Online Transaction TAM: Technology Acceptance Model

TPB: Theory of Planned Behavior

TPR: Theory of Perceived Risk

UTAUT: Unified Technology Acceptance and Use Technology E-CAM: E-Commerce Acceptance Model

EFA: Exploratory Factor Analysis

Tp.HCM: ThƠnh ph H Chí Minh

Danh m c b ng

B ng 1.1 B ng t ng h p c tính doanh s thu đ c t TM T 1

B ng 2.1 B ng t ng h p các y u t vƠ k t qu c a các nghiên c u tr c 22

B ng 2.2 T ng h p các y u t đ c đ a vƠo mô hình nghiên c u đ c đ xu t b i tác gi 25

B ng 3.1 Các b c th c hi n nghiên c u 29

B ng 3.2 B ng phát bi u thang đo mong đ i v giá 37

B ng 3.3 B ng phát bi u thang đo nh n th c tính d s d ng 37

B ng 3.4 B ng phát bi u thang đo nh n th c tính h u d ng 38

B ng 3.5 B ng phát bi u thang đo nh n th c tính thu n ti n 38

B ng 3.6 B ng phát bi u thang đo nh n th c s tin c y 39

B ng 3.7 B ng phát bi u thang đo nh n th c s r i ro liên quan t i s n ph m, d ch v 39

B ng 3.8 B ng phát bi u thang đo nh n th c s r i ro liên quan t i giao d ch tr c tuy n 40

B ng 3.9 B ng phát bi u thang đo nh h ng xư h i 41

B ng 3.10 B ng phát bi u thang đo Ủ đ nh s d ng TM T 41

B ng 4.1 Hình th c thu th p d li u 48

B ng 4.2 T l nh n bi t các trang web bán hƠng tr c tuy n ph bi n 49

B ng 4.3 Th i gian trung bình trên 1 l n truy c p vƠo website TM T 50

B ng 4.4 S l n truy c p vƠo website TM T trong 1 tháng g n đơy 50

B ng 4.5 Th ng kê kinh nghi m s d ng Internet 51

B ng 4.6 Th ng kê theo gi i tính c a m u kh o sát 51

B ng 4.7 Th ng kê m u theo nhóm tu i c a m u kh o sát 52

B ng 4.8 Th ng kê m u theo thu nh p c a m u kh o sát 52

B ng 4.9 K t qu phơn tích KMO, Bartlett’s Test vƠ tính đ n h ng 53

B ng 4.10 K t qu phơn tích Cronbach’s Alpha 54

B ng 4.11 B ng li t kê h s t i nhơn t phơn tích EFA 58

B ng 4.12 B ng tóm t t gi thuy t trong mô hình nghiên c u 60

B ng 4.13 K t qu phơn tích t ng quan Pearson 61

B ng 4.14 B ng phơn tích các h s trong h i quy đa bi n 63

B ng 4.15 B ng tóm t t k t qu ki m đ nh gi thuy t 67

Danh m c hình

Hình 2.1 Thuy t hƠnh đ ng h p lỦ (Fishbein & Ajzen, 1975) 8

Hình 2.2 Thuy t nh n th c r i ro (Bauer, 1960) 8

Hình 2.3 Mô hình khái ni m TAM (Davis and Arbor, 1989) 10

Hình 2.4 Mô hình ch p nh n TM T E-CAM (Joongho vƠ c ng s , 2001) 10

Hình 2.5 Mô hình ch p nh n công ngh h p nh t UTAUT 12

Hình 2.6 Mô hình xu h ng s d ng thanh toán đi n t (Lê Ng c c, 2008) Hình 2.7 Mô hình t ch c nh h ng đ n s n sƠng vƠ th c hi n TM T c a doanh nghi p (Nguy n Thanh Hùng, 2009) 15

Hình 2.8 Mô hình xu h ng thay đ i thái đ s d ng TM T Vi t Nam (Nguy n Anh Mai, 2007) 16

Hình 2.9 Mô hình các y u t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng d ch v mua hƠng đi n t qua m ng (HoƠng Qu c C ng, 2010) 17

Hình 2.10 Mô hình hƠnh vi ng i tiêu dùng trong mua hƠng qua m ng (Hasslinger vƠ c ng s , 2007) 18

Hình 2.11 Mô hình lòng tin c y trong hƠnh vi mua hƠng qua m ng c a ng i tiêu dùng (Tang vƠ Chi, 2009) 19

Hình 2.12 Mô hình m r ng mô hình TAM cho World-Wide-Web (Moon vƠ Kim, 2001) 19

Hình 2.13 Mô hình ch p nh n các ho t đ ng tƠi chính đi n t vƠ TM T khác (Fang He, 2009) 20

Hình 2.14 Mô hình nghiên c u c a đ tƠi đ c đ xu t b i tác gi 27

Hình 3.1 S đ quá trình nghiên c u 30

Hình 4.1 Mô hình nghiên c u sau khi đi u ch nh 59

Th ng m i đi n t (TM T) m i ra đ i đư nhanh chóng gơy ra s chú Ủ đ i

v i công chúng, c ng đ ng kinh doanh vƠ các nhƠ nghiên c u Sau đó, c ng nhanh

nh lúc xu t hi n, TM T l i th t b i m t cách nhanh chóng Tuy t ng tr ng ch m

l i trong nh ng n m g n đơy, TM T v n lƠ l nh v c đ y ti m n ng đ i v i s m

r ng vƠ phát tri n c a các n n kinh t

T i Vi t Nam, TM T đư b t đ u n i lên trong nh ng n m g n đơy, m c dù

s t ng tr ng c a nó v n còn khiêm t n c tính doanh s thu đ c t TM T B2C n m 2013 vƠ 2015 đ c th ng kê nh b ng 1.1

B ng 1.1 B ng t ng h p c tính doanh s thu đ c t TM T

c tính doanh s thu đ c t

TM T B2C n m 2013 TM T B2C n m 2015 c tính doanh s thu đ c t

Ngu n: B Công Th ng, 2013 Báo cáo TM T Vi t Nam 2013

V n đ đ t ra lƠ t i sao TM T trong c ng đ ng Vi t Nam l i phát tri n ch m trong m t th i đ i công ngh thông tin bùng n nh hi n nay Các nhơn t nƠo quy t đ nh s phát tri n TM T? Chúng ta c n có nh ng gi i pháp gì đ phát tri n

TM T? ầ đ t đó có th ti p c n vƠ t ng b c phát tri n TM T Vi t Nam

M c dù hi n nay trên th gi i đư xu t hi n nhi u lỦ thuy t, c ng nh mô hình nghiên c u nh m gi i thích các y u t tác đ ng đ n Ủ đ nh s d ng TM T, nh ng

vi c áp d ng m t mô hình lỦ thuy t trên th gi i vƠo Vi t Nam có th không phù

h p do các đi u ki n đ c thù riêng v kinh t , v n hóa, xư h iầ NgoƠi ra d a trên

d li u tìm ki m đ c b i tác gi thì đ n nay các mô hình nghiên c u t i Vi t Nam

v n ch a hoƠn ch nh do các đ tƠi nƠy ch kh o sát m t s nhơn t hay m t s khía

c nh c a TM T nh nghiên c u: Kh o sát m t s y u t tác đ ng đ n xu h ng s

d ng thanh toán đi n t (Lê Ng c c, 2008) không kh o sát v giá, đi u ki n thu n ti n vƠ nh h ng xư h i Các nhơn t nh h ng đ n xu h ng thay đ i thái

đ s d ng TM T Vi t Nam (Nguy n Anh Mai, 2007) không kh o sát v giá,

nh h ng xư h i c ng nh các nhơn t chuyên sơu v TM T Nghiên c u các y u

t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng d ch v mua hƠng đi n t qua m ng (HoƠng Qu c

C ng, 2010) không kh o sát v các nhơn t chuyên sơu v TM T v.v

Tr c xu h ng phát tri n c a TM T trên th gi i vƠ tình hình TM T t i

Vi t Nam, tác gi đư ch n đ tƠi lu n v n th c s kinh t v i tên g i: ắCác nhơn t

nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng TM T Vi t Nam” v i đ nh h ng khám phá

nh n th c c a ng i dùng v Ủ đ nh s d ng TM T ng th i đơy c ng lƠ tƠi li u tham kh o góp ph n nghiên c u các nhơn t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng TM T nói riêng vƠ kh n ng phát tri n c a TM T t i Vi t Nam trong th i gian t i nói chung

1.3 P H NG PHỄP NGHIểN C U

1.3.1 Nghiên c u s b

M c đích c a nghiên c u s b lƠ nh m lƠm rõ Ủ ngh a, hi u ch nh, b sung các bi n quan sát đo l ng các khái ni m trong mô hình nghiên c u K t qu c a nghiên c u s b lƠ c s đ xơy d ng b ng cơu h i cho nghiên c u đ nh l ng

Nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua nghiên c u đ nh tính trên c s nghiên c u các v n đ v lỦ thuy t nh n th c, Ủ đ nh vƠ TM T trên th gi i Tìm

hi u các mô hình đúc k t t nh ng nghiên c u tr c đơy k t h p v i ph ng pháp

th o lu n nhóm nh m thi t l p b ng cơu h i đ s d ng cho vi c nghiên c u chính

th c ti p theo

1.3.2 Nghiên c u chính th c

Nghiên c u chính th c b ng đ nh l ng nh m m c đích kh o sát các đánh giá c a các đ i t ng đư t ng hay có Ủ đ nh tham gia giao d ch TM T d i hình

th c B2C ho c các chuyên gia v TM T v nh ng nhơn t nh h ng đ n Ủ đ nh

s d ng TM T c a h t i Vi t Nam

C th trong lu n v n s d ng các ph ng pháp nghiên c u sau:

 Ph ng pháp th ng kê, phơn tích, so sánh vƠ suy lu n logic đ t ng h p các s li u, d ki n nh m xác đ nh nh ng k t qu phù h p đ v n d ng

tƠi mong mu n xác đ nh đ c nh ng nhơn t nh h ng đ n Ủ đ nh s

d ng TM T Vi t Nam v i tính khái quát cao, tuy nhiên, v i th i gian nghiên c u

vƠ kinh phí h n h p, nên trong ph m vi đ tƠi ch kh o sát các đ i t ng sinh s ng

ch y u trên ph m vi đ a bƠn Tp.HCM vƠ các t nh lơn c n

1.5 ụ NGH A TH C TI N C A TĨI

K t qu nghiên c u giúp cho m i ng i quan tơm có c s ban đ u v vi c xác đ nh đúng đ n vai trò c a các nhơn t liên quan đ n Ủ đ nh s d ng TM T

Vi t Nam Qua đó, tác gi mu n đóng góp k t qu nghiên c u c a mình vƠo hi u

bi t chung đ i v i vi c ch p nh n s d ng TM T ơy c ng lƠ m t ho t đ ng kinh

t còn t ng đ i m i m , còn b ngõ cho nên r t c n các nghiên c u cho vi c áp

d ng thƠnh công trong th c t Các y u t tìm th y trong quá trình nghiên c u có

th đ c v n d ng đ tri n khai m t h th ng TM T trong t ng doanh nghi p c

th sao cho phù h p v i môi tr ng kinh doanh Vi t Nam VƠ c ng nh đó mƠ các doanh nghi p Ủ th c h n v vai trò c a TM T đ không ng ng nơng cao h

th ng ph c v khách hƠng

1.6 B C C C A TĨI

Lu n v n bao g m 5 ch ng

Ch ng 1: M U

Trình bƠy lỦ do ch n đ tƠi, m c tiêu nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u,

gi i h n đ i t ng vƠ ph m vi nghiên c u, Ủ ngh a th c ti n c a đ tƠi vƠ b c c

c a đ tƠi

Ch ng 2: C S Lụ THUY T VĨ MỌ HỊNH NGHIểN C U

Gi i thi u c s lỦ thuy t, mô hình tham kh o vƠ các nghiên c u đư th c

hi n tr c đơy T đó, đ a ra mô hình nghiên c u các nhơn t t nh h ng đ n Ủ

Ch ng nƠy s nêu lên các k t qu th c hi n nghiên c u bao g m: mô t d

li u thu th p đ c, ti n hƠnh đánh giá vƠ ki m đ nh thang đo, ki m đ nh s phù h p

c a mô hình nghiên c u, ki m đ nh các gi thuy t c a mô hình nghiên c u

Ch ng 5: K T LU N VĨ KI N NGH

Tóm t t các k t qu chính c a nghiên c u, t đó đ a ra các đ xu t trong l nh

v c TM T Bên c nh đó, lu n v n c ng nêu lên nh ng đóng góp c a đ tƠi, các h n

ch vƠ h ng nghiên c u ti p theo

Ch ng 2 C S Lụ THUY T VĨ MỌ HỊNH NGHIểN C U

Ch ng 2 trình bƠy c s lỦ thuy t, mô hình tham kh o vƠ các nghiên c u đư

th c hi n tr c đơy T đó, đ a ra mô hình nghiên c u các nhơn t nh h ng đ n Ủ

đ nh s d ng TM T Vi t Nam

2.1 KHỄI NI M

2.1.1 nh ngh a TM T (e-commerce)

TM T lƠ vi c ti n hƠnh m t ph n ho c toƠn b quy trình c a th ng m i

b ng ph ng ti n đi n t có k t n i v i m ng Internet, m ng vi n thông di

đ ng ho c các m ng m khác (52/2013/N -CP)

TM T, hay còn g i lƠ e-commerce, e-comm hay EC, lƠ s mua bán s n

ph m hay d ch v trên các h th ng đi n t nh Internet vƠ các m ng máy tính (Wikipedia)

TM T lƠ các giao d ch th ng m i v hƠng hoá vƠ d ch v đ c th c

hi n thông qua các ph ng ti n đi n t (Di n đƠn đ i tho i xuyên i Tơy

D ng, 1997, d n theo Tr n Công Nghi p, 2008)

TM T lƠ vi c hoƠn thƠnh b t k m t giao d ch nƠo thông qua m t m ng máy tính lƠm trung gian mƠ bao g m vi c chuy n giao quy n s h u hay quy n s d ng hƠng hoá vƠ d ch v (C c th ng kê Hoa K , 2000, d n theo

Tr n Công Nghi p, 2008)

Theo các đ nh ngh a TM T đ c li t kê bên trên, TM T đ c dùng trong

lu n v n nƠy đ c k th a t 52/2013/N -CP vƠ có Ủ ngh a lƠ: TM T lƠ quá trình mua bán vƠ thanh toán s n ph m hay d ch v đ c th c hi n b i ng i tiêu dùng

b ng ph ng ti n đi n t có k t n i v i m ng Internet

2.1.2 nh ngh a Ủ đ nh

ụ đ nh hƠnh vi lƠ m c đ d đ nh th c hi n m t hƠnh vi c a m i ng i (Thuy t hƠnh đ ng h p lỦ, Fishbein, M., & Ajzen, I., 1975)

ụ đ nh hƠnh vi lƠ d u hi u s n sƠng c a m i ng i khi th c hi n m t hƠnh vi cho tr c, vƠ nó đ c xem nh lƠ ti n đ tr c ti p d n đ n hƠnh vi (Thuy t hƠnh vi ho ch đ nh, Ajzen, 1991)

ụ đ nh hƠnh vi lƠ kh n ng m t ng i s tham gia m t hƠnh vi cho tr c (Institute of Medicine (US) Committee on Communication for Behavior Change in the 21st Century, 2002, page 31)

Theo các đ nh ngh a Ủ đ nh hƠnh vi đ c li t kê bên trên, Ủ đ nh đ c dùng trong lu n v n nƠy đ c k th a t thuy t hƠnh vi ho ch đ nh, Ajzen, 1991 vƠ có Ủ ngh a lƠ: m c đ s n sƠng c a m i ng i khi th c hi n m t hƠnh vi cho tr c

2.1.3 Quan đi m c a tác gi v Ủ đ nh s d ng TM T

D a trên đ nh ngh a TM T vƠ Ủ đ nh bên trên, Ủ đ nh s d ng TM T đ c dùng trong lu n v n nƠy đ c k th a t thuy t hƠnh vi ho ch đ nh, Ajzen, 1991

c ng nh 52/2013/N -CP vƠ có Ủ ngh a lƠ: M c đ s n sƠng s d ng ph ng ti n

đi n t có k t n i v i m ng Internet đ mua bán vƠ thanh toán s n ph m hay d ch

v c a m i ng i

2.2 CỄC MỌ HỊNH Lụ THUY T LIểN QUAN N TĨI

Trong n a cu i th k XX, đư có nhi u công trình nghiên c u Ủ đ nh hƠnh vi

c a ng i tiêu dùng, các lỦ thuy t nƠy đư đ c ch ng minh th c nghi m nhi u

n i trên th gi i D i đơy lƠ các lỦ thuy t tiêu bi u:

2.2.1 Thuy t hƠnh đ ng h p lỦ (Theory of Reasoned Action - TRA)

Thuy t hƠnh đ ng h p lỦ (TRA) đ c Fishbein vƠ Ajzen xơy d ng t cu i

th p niên 60 c a th k 20 vƠ đ c hi u ch nh m r ng trong th p niên 70 Theo TRA, Ủ đ nh hƠnh vi (Behavior Intention) lƠ y u t quan tr ng nh t d đoán hƠnh vi tiêu dùng ụ đ nh hƠnh vi b nh h ng b i hai y u t : thái đ (Attitude) vƠ chu n

ch quan (Subjective Norm) Trong đó, thái đ lƠ bi u hi n y u t cá nhơn th hi n

ni m tin tích c c hay tiêu c c c a ng i tiêu dùng đ i v i c a s n ph m Còn chu n

ch quan th hi n nh h ng c a quan h xư h i lên cá nhơn ng i tiêu dùng

Hình 2.1 Thuy t hƠnh đ ng h p lỦ (Fishbein & Ajzen, 1975)

2.2.2 Thuy t nh n th c r i ro (Theory of Perceived Risk - TPR)

Trong thuy t nh n th c r i ro (TPR), Bauer (1960) cho r ng hƠnh vi tiêu dùng s n ph m công ngh thông tin có nh n th c r i ro, bao g m hai y u t : (1)

nh n th c r i ro liên quan đ n s n ph m/d ch v ; (2) nh n th c r i ro liên quan đ n giao d ch tr c tuy n

Hình 2.2 Thuy t nh n th c r i ro (Bauer, 1960)

ThƠnh ph n nh n th c r i ro liên quan đ n s n ph m d ch v nh : m t tính

n ng, m t tƠi chính, t n th i gian, m t c h i vƠ nh n th c r i ro toƠn b đ i v i s n

ThƠnh ph n nh n th c r i ro liên quan đ n giao d ch tr c tuy n lƠ các r i ro

có th x y ra khi ng i tiêu dùng th c hi n giao d ch trên các ph ng ti n đi n t

nh : s bí m t, s an toƠn vƠ nh n th c r i ro toƠn b v giao d ch

2.2.3 Mô hình ch p nh n công ngh (Technology Acceptance Model - TAM)

Mô hình TAM đ c mô ph ng d a vƠo mô hình TRA đ c công nh n r ng rưi vƠ tin c y ơy còn lƠ mô hình c n b n trong vi c mô hình hóa vi c ch p nh n công ngh thông tin (Information Technology - IT) c a ng i s d ng

Mô hình nƠy có 5 bi n chính sau:

Bi n bên ngoƠi (bi n ngo i sinh): ơy lƠ các bi n nh h ng đ n nh n

th c s h u ích (perceived usefulness) vƠ nh n th c tính d s d ng (perceived ease of use) Ví d c a các bi n bên ngoƠi đó lƠ s đƠo t o, Ủ ki n

ho c khái ni m khác nhau trong s d ng h th ng

Nh n th c s h u ích: Ng i s d ng nh n th y r ng vi c s d ng các h th ng ng d ng s lƠm t ng hi u qu hay n ng su t lƠm vi c c a h

Hình 2.3 Mô hình khái ni m TAM (Davis and Arbor, 1989)

Mô hình TAM th a nh n r ng hai y u t nh n th c s h u ích vƠ nh n th c

tính d s d ng lƠ n n t ng quy t đ nh s ch p nh n c a ng i dùng đ i v i h

th ng T m quan tr ng c a hai y u t v a nêu d a trên phơn tích t nhi u khía

c nh, nh : thuy t mong đ i, thuy t quy t đ nh hƠnh vi

2.2.4 Mô hình ch p nh n s d ng TM T (E-Commerce Adoption

Model ậ e-CAM)

Hình 2.4 Mô hình ch p nh n TM T E-CAM (Joongho vƠ c ng s , 2001)

Tác gi Joongho vƠ c ng s (Risk-Focused E-Commerce Adoption Model -

A Cross Country Study, 2001) đư xơy d ng mô hình ch p nh n s d ng TM T

E-CAM (E-commerce Adoption Model) b ng cách tích h p mô hình TAM c a Davis

Thái đ h ng

đ n s d ng D s d ng đ nh

S d ng h

th ng th c s ThƠnh ph n nh n th c ThƠnh ph n c m tình ThƠnh ph n hƠnh vi

(1986) v i thuy t nh n th c r i ro (theories of perceived risk - TPR) Mô hình CAM đ c nghiên c u th c nghi m hai th tr ng HƠn Qu c vƠ M gi i thích s

E-ch p nh n s d ng TM T Nghiên c u nƠy đư cung c p ki n th c v các y u t tác

đ ng đ n vi c chuy n ng i s d ng Internet thƠnh khách hƠng ti m n ng Nh n

th c tính d s d ng (perceived ease of use) vƠ nh n th c s h u ích (perceived usefulness) ph i đ c nơng cao, trong khi nh n th c r i ro liên quan đ n s n

ph m/d ch v (perceived risk relating to product/service - PRP) vƠ nh n th c r i ro liên quan đ n giao d ch tr c tuy n (perceived risk relating to online transaction - PRT) ph i đ c gi m đi

2.2.5 Mô hình ch p nh n công ngh h p nh t (Unified Technology Acceptance and Use Technology - UTAUT)

Mô hình ch p nh n công ngh h p nh t đ c Venkatesh vƠ c ng s đ a ra

n m 2003 ơy th c ch t lƠ mô hình h p nh t t các mô hình ch p nh n công ngh

tr c đó

Các khái ni m trong mô hình UTAUT

Mong đ i v thƠnh tích (Performance Expectancy)

S mong đ i v s n l c (Effort Expectancy)

nh h ng xư h i (Social Influence)

i u ki n thu n ti n (Facilitating Conditions)

ụ đ nh s d ng (Behavior Intention)

HƠnh vi s d ng (Use Behavior)

Các y u t nhơn kh u: Gi i tính (gender), tu i (age), Kinh nghi m (experience) vƠ s tình nguy n s d ng (Voluntariness of Use)

Hình 2.5 Mô hình ch p nh n công ngh h p nh t UTAUT

Khái ni m Ủ đ nh s d ng

c p đ n Ủ đ nh ng i dùng s s d ng s n ph m hay d ch v Trong mô hình UTAUT c a Venkatesh vƠ c ng s đ a ra n m 2003, Ủ đ nh s d ng có nh

h ng tích c c đ n hƠnh vi s d ng

Khái ni m mong đ i v thƠnh tích

c p đ n m c đ c a m t cá nhơn tin r ng n u s d ng h th ng công ngh thông tin s giúp h đ t đ c l i ích trong hi u qu công vi c Trong mô hình UTAUT (Venkatesh vƠ c ng s , 2003) s mong đ i v thƠnh tích đ i v i Ủ đ nh s

ph m công ngh thông tin S nh h ng c a s mong đ i v s n l c s m nh

h n đ i v i n vƠ đ c bi t đ i v i n ít tu i vƠ cƠng m nh h n đ i v i ng i ít kinh nghi m s d ng

s d ng, vƠ nó b tác đ ng b i các bi n nhơn kh u lƠ gi i tính, tu i, s tình nguy n

s d ng vƠ kinh nghi m C th , s nh h ng s l n h n đ i v i n , đ c bi t lƠ

ng i l n tu i, v i đi u ki n b t bu c s d ng vƠ nh ng ng i ít kinh nghi m

Khái ni m nh ng đi u ki n thu n ti n

LƠ m c đ mƠ ng i s d ng tin r ng c s h t ng k thu t ho c c a t

ch c hi n có h tr vi c s d ng h th ng Theo mô hình UTAUT (Venkatesh vƠ

c ng s , 2003), nh ng đi u ki n thu n ti n không có nh h ng tr c ti p đ n Ủ đ nh

s d ng mƠ nh h ng đ n hƠnh vi s d ng th t s , vƠ nó b tác đ ng b i các bi n nhơn kh u lƠ tu i vƠ kinh nghi m C th , s nh h ng s l n h n đ i v i ng i

l n tu i vƠ t ng theo kinh nghi m

Tác gi Lê Ng c c (2008) đư xác đ nh nh ng nhơn t tác đ ng đ n xu

h ng s d ng thanh toán đi n t đ i v i nhóm ng i đư t ng s d ng thanh toán

đi n t d a theo mô hình ch p nh n TM T E-CAM vƠ thuy t hƠnh vi d đ nh TPB bao g m: nh n th c s h u ích, nh n th c tính d s d ng, chu n ch quan vƠ nh n

th c ki m soát hƠnh vi Còn đ i v i nhóm ng i ch a s d ng thanh toán đi n t thì ch có 2 nhóm y u t : chu n ch quan vƠ nh n th c ki m soát hƠnh vi

Hình 2.6 Mô hình xu h ng s d ng thanh toán đi n t (Lê Ng c c,

2008)

Nh n xét: M c tiêu nghiên c u c a mô hình 2.6 lƠ kh o sát m t s y u t

tác đ ng đ n xu h ng s d ng thanh toán đi n t h i khác so v i đ tƠi c a tác gi Nghiên c u không kh o sát v giá, đi u ki n thu n ti n vƠ nh h ng xư h i Tuy nhiên đ tƠi có nghiên c u v hƠnh vi th c hi n c a ng i s d ng

b) Các y u t t ch c nh h ng đ n s n sƠng vƠ th c hi n TM T c a doanh nghi p (Nguy n Thanh Hùng, 2009)

Tác gi Nguy n Thanh Hùng (2009) trong nghiên c u c a mình đư đ a ra hai khái ni m m i: th c hi n TM T đ n gi n vƠ th c hi n TM T tinh vi Y u t

l i ích vƠ đ nh h ng th tr ng s tác đ ng đ n m c đ s n sƠng TM T c a doanh nghi p

Hình 2.7 Mô hình t ch c nh h ng đ n s n sƠng vƠ th c hi n TM T c a

doanh nghi p (Nguy n Thanh Hùng, 2009)

Nh n xét: M c tiêu nghiên c u c a mô hình 2.7 lƠ các y u t t ch c nh

h ng đ n s n sƠng vƠ th c hi n TM T c a doanh nghi p h i khác so v i đ tƠi

c a tác gi Nghiên c u t p trung kh o sát các y u t nh h ng đ n thƠnh ph n cung c p, không kh o sát các y u t nh h ng đ n thƠnh ph n tiêu dùng

c) Các nhơn t nh h ng đ n xu h ng thay đ i thái đ s d ng TM T

Vi t Nam (Nguy n Anh Mai, 2007)

Tác gi Nguy n Anh Mai (2007) đư xác đ nh các nhơn t nh h ng đ n xu

h ng thay đ i thái đ s d ng TM T Vi t Nam d a theo mô hình ch p nh n công ngh (TAM) vƠ mô hình ch p nh n TM T E-CAM bao g m các nhơn t sau:

nh n th c s h u ích, nh n th c tính d s d ng, nh n th c r i ro liên quan đ n giao d ch tr c tuy n, nh n th c r i ro liên quan đ n s n ph m/d ch v , nh n th c tính thu n ti n trong thanh toán

nh h ng h c t p

nh h ng th tr ng

Hình 2.8 Mô hình xu h ng thay đ i thái đ s d ng TM T Vi t Nam

(Nguy n Anh Mai, 2007)

Nh n xét: M c tiêu nghiên c u c a mô hình 2.8 lƠ các nhơn t nh h ng

đ n xu h ng thay đ i thái đ s d ng TM T Vi t Nam khá t ng đ ng v i đ tƠi c a tác gi Tuy nhiên đ tƠi ch a kh o sát nh h ng xư h i c ng nh các nhơn

t chuyên sơu v TM T

d) Nghiên c u các y u t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng d ch v mua hƠng

đi n t qua m ng (HoƠng Qu c C ng, 2010)

Tác gi HoƠng Qu c C ng (2010) ch n mô hình ch p nh n công ngh thông tin h p nh t (UTAUT) lƠm c s n n t ng, d a vƠo m r ng mô hình TAM

đ i v i tr ng h p World-Wide-Web (Moon vƠ Kim, 2001), d a vƠo mô hình hƠnh

vi ng i tiêu dùng trong mua hƠng qua m ng (Hasslinger vƠ c ng s , 2007), d a vƠo mô hình ch p nh n TM T E-CAM (Joongho vƠ c ng s , 2001) đ cho ra mô hình nghiên c u bao g m các nhơn t sau:

Hình 2.9 Mô hình các y u t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng d ch v mua

hƠng đi n t qua m ng (HoƠng Qu c C ng, 2010)

Nh n xét: M c tiêu nghiên c u c a mô hình 2.9 lƠ các y u t nh h ng đ n

Ủ đ nh s d ng d ch v mua hƠng đi n t qua m ng khá t ng đ ng v i đ tƠi c a tác gi Tuy nhiên do đ tƠi kh o sát Ủ đ nh s d ng d ch v mua hƠng đi n t qua

m ng nên ch a kh o sát các nhơn t chuyên sơu v TM T NgoƠi ra y u t r i ro trong đ tƠi nƠy đ c kh o sát ch a hoƠn ch nh

2.3.2 Các nghiên c u ngoƠi n c

a) HƠnh vi ng i tiêu dùng trong mua hƠng qua m ng (Hasslinger vƠ c ng

s , 2007)

Hasslinger vƠ c ng s (2007) đư kh o sát hƠnh vi ng i tiêu dùng thông qua

vi c nghiên c u hƠnh vi mua sách qua m ng c a sinh viên đ i h c Kristianstad,

Th y i n d a trên mô hình tin c y đ i v i khách hƠng mua s m qua internet c a Lee (2001) K t qu nghiên c u ch ra 3 khái ni m thƠnh ph n: Giá c , S ti n l i

vƠ S tin c y nh h ng tích c c đ n hƠnh vi c a ng i tiêu dùng

Hình 2.10 Mô hình hƠnh vi ng i tiêu dùng trong mua hƠng qua m ng

(Hasslinger vƠ c ng s , 2007)

Nh n xét: M c tiêu nghiên c u c a mô hình 2.10 lƠ mô hình hƠnh vi ng i

tiêu dùng trong mua hƠng qua m ng h i khác so v i đ tƠi c a tác gi Nghiên c u

chú tr ng nhi u đ n quan đi m ng i tiêu dùng, ít đ t m i quan tơm lên h th ng

đ c a ng i tiêu dùng trong hƠnh vi mua hƠng qua m ng

Nh n xét: M c tiêu nghiên c u c a mô hình 2.11 lƠ mô hình lòng tin c y

trong hƠnh vi mua hƠng qua m ng c a ng i tiêu dùng h i khác so v i đ tƠi c a tác gi Nghiên c u nh n m nh vai trò c a lòng tin c y trong mua hƠng qua m ng,

đ c p đ n hƠnh vi th c hi n c a ng i s d ng Tuy nhiên ch a đ c p đ n các r i

ro trong giao d ch tr c tuy n vƠ các nh h ng xư h i lên ng i tiêu dùng

Các phơn khúc khách hƠng qua m ng

Hình 2.11 Mô hình lòng tin c y trong hƠnh vi mua hƠng qua m ng c a ng i

tiêu dùng (Tang vƠ Chi, 2009)

c) M r ng mô hình TAM cho b i c nh World-Wide-Web (Moon vƠ Kim, 2001)

Moon vƠ Kim (2001) đư m r ng mô hình TAM trong tr ng h p Wide-Web Bên c nh y u t Nh n th c s h u d ng vƠ Nh n th c tính d s d ng, các tác gi đ xu t y u t Nh n th c s thích thú (Perceived Playfulness) vƠo mô hình TAM m r ng cho tr ng h p World-Wide-Web

World-Hình 2.12 Mô hình m r ng mô hình TAM cho World-Wide-Web (Moon vƠ

Nh n xét: M c tiêu nghiên c u c a mô hình 2.12 lƠ mô hình m r ng mô

hình TAM cho World-Wide-Web h i khác so v i đ tƠi c a tác gi Nghiên c u

ch a đ c p đ n các r i ro trong giao d ch tr c tuy n vƠ các nh h ng xư h i lên

ng i tiêu dùng Tuy nhiên đ tƠi có nghiên c u v hƠnh vi th c hi n c a ng i s

Nh n xét: M c tiêu nghiên c u c a mô hình 2.13 lƠ mô hình ch p nh n các

ho t đ ng tƠi chính đi n t vƠ TM T khác khá t ng đ ng so v i đ tƠi c a tác gi Nghiên c u kh o sát t ng đ i chi ti t v các nhơn t trong TM T, có s tách bi t

H5H5H5

H4

H4b H4a

hai khái ni m ch p nh n mua s m tr c tuy n vƠ ch p nh n thanh toán tr c tuy n Khi tách bi t thƠnh hai nhơn t nh v y thì chúng có nh h ng l n nhau nh trong

mô hình NgoƠi ra trong mô hình c a mình, tác gi c ng d a theo mô hình ch p

nh n công ngh (TAM), mô hình ch p nh n công ngh m r ng (TAM2), mô hình

ch p nh n công ngh dùng cho website (E-TAM) mô hình ch p nh n công ngh

h p nh t (UTAUT), mô hình hƠnh đ ng h p lỦ (TRA), mô hình nh n th c r i ro (PRT), mô hình nh n th c đ i m i (PCI) Tuy nhiên ch a đ c p đ n nh h ng xư

h i lên ng i tiêu dùng

2.3.3 Nh n xét chung v các nghiên c u tr c đơy

V ph ng pháp nghiên c u: các nghiên c u nƠy th ng khá đa d ng trong

ph ng pháp nghiên c u có tr ng h p s d ng ph ng pháp h i quy đa bi n đ

ki m đ nh m i quan h nhơn qu gi a bi n ph thu c v i bi n đ c l p, có tr ng

h p s d ng phơn tích mô hình c u trúc tuy n tính SEM

Khi nghiên c u các y u t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng các s n ph m công ngh thông tin th ng s d ng các lỦ thuy t vƠ mô hình ch p nh n công ngh nh TRA, TPB, TPR, TAM, TAM2, E-CAM, UTAUT Trong đó, UTAUT lƠ mô hình khá m i đ c t ng h p t các mô hình tr c đó

Do s khác bi t gi a ph m vi vƠ n i dung đ tƠi, c ng nh nh ng đ c thù v kinh t , xư h i th i đi m nghiên c u mƠ các nghiên c u tr c đơy, bên c nh các đóng góp mang tính tham kh o cho đ tƠi, thì chúng v n có nh ng kho ng cách nh t

đ nh v i đ tƠi nghiên c u B ng t ng k t 2.1 s ch ra các kho ng cách đó

Nh n th c ki m soát hƠnh

vi

Do khác nhau v m c tiêu kh o sát nên y u t

r i ro trong giao d ch

tr c tuy n lƠ không đáng k NgoƠi ra đ không kh o sát v giá,

đi u ki n thu n ti n vƠ

nh h ng th tr ng

S n sƠng TM T

nh h ng h c t p Tính đ i m i c a doanh nghi p

Nh n th c l i ích TM T

Nghiên c u t p trung

kh o sát các y u t nh

h ng đ n thƠnh ph n cung c p, không kh o sát các y u t nh

h ng đ n thƠnh ph n tiêu dùng

Khá t ng đ ng v i đ tƠi nghiên c u hi n t i tuy nhiên đ tƠi ch a

m ng nên ch a kh o sát các nhơn t chuyên sơu

v TM T NgoƠi ra y u

t r i ro trong đ tƠi nƠy

đ c kh o sát ch a hoƠn ch nh

đ i v i khách

Giá c

S ti n l i

S tin c y

Chú tr ng nhi u đ n quan đi m ng i tiêu dùng, ít đ t m i quan tơm lên h th ng d ch

c ng s (2007) hƠng

mua s m qua Internet

c a Lee (2001)

đ c p đ n các r i ro trong giao d ch tr c tuy n vƠ các nh h ng

xư h i lên ng i tiêu dùng

xư h i lên ng i tiêu dùng

Nh n th c tính h u d ng

Nh n th c tính d s d ng

Nh n th c r i ro Các đ c đi m c a khách hƠng

Các đ c đi m c a trang web

ch p nh n mua s m tr c tuy n vƠ ch p nh n thanh toán tr c tuy n Tuy nhiên ch a đ c p

đ n nh h ng xư h i lên ng i tiêu dùng

T các mô hình lỦ thuy t ch p nh n công ngh trên cùng v i các đ tƠi nghiên c u đ c kh o sát tác gi đ xu t mô hình nghiên c u cho đ tƠi ắCác nhơn

t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng TM T Vi t Nam”

2.4 MỌ HỊNH NGHIểN C U XU T

Trong đ tƠi ắCác nhơn t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng TM T Vi t Nam”, tác gi ch n mô hình ch p nh n công ngh thông tin h p nh t (UTAUT) lƠm

c s n n t ng Trong đó tác gi gi l i hai y u t quan tr ng ắMong đ i v s n

l c” (Effort Expectancy) vƠ ắ nh h ng xư h i” (Social Influence) Trong ph m vi

kh o sát c a đ tƠi tác gi ch d ng l i m c đ kh o sát Ủ đ nh s d ng TM T,

nên các y u t v ắ i u ki n thu n l i” vƠ ắS d ng th t s ” c a mô hình UTAUT (Venkatesh vƠ c ng s , 2003) không đ c đ a vƠo kh o sát

D a vƠo mô hình hƠnh vi ng i tiêu dùng trong mua hƠng qua m ng (Hasslinger vƠ c ng s , 2007), nghiên c u các y u t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng

d ch v mua hƠng đi n t qua m ng (HoƠng Qu c C ng, 2010)ầ tác gi ch n hai

y u t ắMong đ i v giá” (Perceived Price) vƠ ắNh n th c tính thu n ti n” (Perceived Convenience) đ đ a vƠo mô hình

D a vƠo mô hình ch p nh n TM T E-CAM (Joongho vƠ c ng s , 2001), các nhơn t quy n đ nh ch p nh n các ho t đ ng tƠi chính đi n t vƠ TM T khác Fang He (2009)ầ tác gi ch n khái ni m ắNh n th c r i ro liên quan đ n s n

ph m/d ch v ” (Perceived risk with products/services) vƠ ắNh n th c r i ro liên quan đ n giao d ch tr c tuy n” (Perceived risk in the context of online transaction)

đ đ a vƠo mô hình

D a vƠo vai trò c a lòng tin c y trong hƠnh vi mua hƠng qua m ng c a ng i tiêu dùng c a tác gi Tang vƠ Chi (2009), hƠnh vi ng i tiêu dùng trong mua hƠng qua m ng c a tác gi Hasslinger vƠ c ng s (2007) khái ni m ắS tin c y” (Trust)

đ c đ a vƠo mô hình

D a vƠo kh o sát m t s y u t tác đ ng đ n xu h ng s d ng thanh toán

đi n t , c a tác gi Lê Ng c c (2008), Các nhơn t nh h ng đ n xu h ng thay

đ i thái đ s d ng TM T Vi t Nam, c a tác gi Nguy n Anh Mai (2007) khái

ni m ắNh n th c tính h u d ng” (Perceived Usefulness) đ c đ a vƠo mô hình

D a vƠo mô hình ch p nh n công ngh h p nh t (UTAUT), nhóm các y u t nhơn kh u nh ắGi i tính”, ắTu i” đ c ch n Tác gi thêm vƠo y u t thu nh p, vì trong l nh v c s d ng TM T Thu nh p c a ng i tiêu dùng lƠ các y u t nhơn

kh u quan tr ng tác đ ng đ n Ủ đ nh s d ng c a h

B ng 2.2 T ng h p các y u t đ c đ a vƠo mô hình nghiên c u đ c đ

Nh n th c

tính d s

d ng

Kh n ng t ng tác gi a các trang web TM T vƠ ng i tiêu dùng, tính ch t d dƠng thao tác khi th c

hi n tìm ki m vƠ giao d ch

Lê Ng c c, 2008; Nguy n Anh Mai, 2007; HoƠng Qu c

C ng, 2010; Tang vƠ Chi, 2009; Moon vƠ Kim, 2001; Fang He, 2009

C ng, 2010; Fang He, 2009

S tin c y Tin c y v kh n ng s d ng

Internet c a mình, đ tin c y c a trang web c ng nh lƠ đ c pháp

lu t h tr khi x y ra tranh ch pầ

Hasslinger vƠ c ng s , 2007; Tang vƠ Chi, 2009; Fang He,

Lê Ng c c, 2008; Nguy n Thanh Hùng, 2009; Nguy n Anh Mai, 2007; HoƠng Qu c

C ng, 2010; Hasslinger vƠ

c ng s , 2007; Tang vƠ Chi, 2009; Moon vƠ Kim, 2001; Fang He, 2009

nh h ng

xư h i S gi i thibè, ng i thơn, đ ng nghi pầ u dùng TM T c a b n HoƠng Qu c C ng, 2010; Venkatesh vƠ c ng s , 2003

Các gi thuy t cho nghiên c u bao g m:

Hình 2.14 Mô hình nghiên c u c a đ tƠi đ c đ xu t b i tác gi

H2

Tu i

Gi i tính Thu nh p

Nh n xét: Mô hình nghiên c u đ c đ xu t b i tác gi bao g m tám thƠnh

ph n: Mong đ i v giá, Nh n th c tính d s d ng, Nh n th c tính h u d ng, R i ro giao d ch, R i ro s n ph m, S tin c y, Nh n th c tính thu n ti n, nh h ng xư

h i nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng TM T Mô hình nƠy đ c xơy d ng d a trên s

t ng h p các nhơn t c a các nghiên c u tr c đ t đơy xơy d ng nên m t mô hình

t ng quát nh t Vì mô hình nƠy t ng h p các nhơn t t các nghiên c u tr c nên có

th không phù h p v i môi tr ng th c t vì v y trong ch ng sau chúng ta s th c

hi n vi c đo l ng vƠ ki m tra mô hình nƠy

TịM T T CH NG 2

xơy d ng mô hình nghiên c u, tác gi đư tìm hi u t các mô hình, lỦ thuy t liên quan nh TRA, TPR, TAM, E-CAM, UTAUT c ng nh các nghiên c u trong vƠ ngoƠi n c D a vƠo các lỦ thuy t vƠ nghiên c u nƠy, tác gi đư đ a ra mô hình nghiên c u các nhơn t nh h ng đ n Ủ đ nh s d ng TM T Vi t Nam Mô hình bao g m tám khái ni m thƠnh ph n tác đ ng lên khái ni m ph thu c Ủ đ nh s

d ng TM T lƠ: Mong đ i v giá, Nh n th c tính d s d ng, Nh n th c tính h u

d ng, R i ro giao d ch, R i ro s n ph m, S tin c y, Nh n th c tính thu n ti n, nh

h ng xư h i