Luận văn Thạc sĩ 2014 Hoàn thiện hệ thống kiểm soát rủi ro tại các doanh nghiệp chế biến gỗ tỉnh Bình Định

giao dch Chicago CME.

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

-

LU N V N TH C S KINH T

TP.H Chí Minh – N m 2014

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

-

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan đ tài “Hoàn thi n h th ng ki m soát r i ro t i các doanh

nghi p ch bi n g t nh Bình nh” là công trình nghiên c u khoa h c c a cá nhân tôi

Các phân tích, s li u và k t qu nêu trong lu n v n là hoàn toàn trung th c và có ngu n g c rõ ràng Các tài li u tham kh o đ th c hi n lu n v n đ u đ c trích d n ngu n g c rõ ràng

Tác gi lu n v n

Nguy n Th Xuân Linh

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các ch vi t t t

Danh m c các b ng, bi u

Danh m c các hình v

PH N M U

CH NG 1: C S LÝ LU N V H TH NG KI M SOÁT R I RO TRONG CÁC DOANH NGHI P

1.1 S hình thành và phát tri n lý thuy t ki m soát r i ro 5

1.1.1 S hình thành và phát tri n lý thuy t r i ro 5

1.1.2 S hình thành và phát tri n lý thuy t ki m soát r i ro 7

1.2 Khái ni m ki m soát r i ro .10

1.3 Các thành ph n c u thành nên h th ng ki m soát r i ro 12

1.3.1 Môi tr ng n i b .13

1.3.2 Thi t l p các m c tiêu .15

1.3.3 Xác đ nh các s ki n .16

1.3.4 ánh giá r i ro 17

1.3.5 Các ph n ng đ i v i r i ro 19

1.3.6 Ho t đ ng ki m soát 19

1.3.7 Thông tin và truy n thông 20

1.3.8 Giám sát 21

1.4 M i quan h gi a KSRR v i các b ph n ch c n ng c a doanh nghi p 21

1.5 Kinh nghi m ki m soát r i ro bi n đ ng giá g và t giá c a Millar Western Forest Products Ltd – Bài h c cho các doanh nghi p ch bi n g Vi t Nam 23

CH NG 2: TH C TR NG H TH NG KI M SOÁT R I RO T I CÁC DOANH NGHI P CH BI N G T NH BÌNH NH

2.1 S b v các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh 27

2.1.1 c đi m s n xu t, quy mô s n xu t c a các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh 27

2.1.1.1 c đi m s n xu t 27

2.1.1.2 Quy mô s n xu t 30

2.1.2 Xu h ng phát tri n 32

2.2 Th c tr ng KSRR t i các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh 35

2.2.1 Ph ng pháp nghiên c u 35

2.2.1.1 Thu th p d li u 35

2.2.1.2 X lý d li u 36

2.2.2 ánh giá th c tr ng KSRR t i các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh 55

2.2.2.1 Môi tr ng n i b 55

2.2.2.2 Thi t l p các m c tiêu 56

2.2.2.3 Nh n d ng r i ro 58

2.2.2.4 ánh giá r i ro 60

2.2.2.5 i phó r i ro 61

2.2.2.6 Ho t đ ng ki m soát 63

2.2.2.7 Thông tin và truy n thông 64

2.2.2.8 Giám sát 65

CH NG 3: GI I PHÁP HOÀN THI N H TH NG KI M SOÁT R I RO T I CÁC DOANH NGHI P CH BI N G T NH BÌNH NH 3.1 Quan đi m hoàn thi n 68

3.2 N i dung hoàn thi n 69

3.2.1 Môi tr ng n i b 70

3.2.2 Thi t l p các m c tiêu 72

3.2.3 Nh n d ng r i ro 73

3.2.4 ánh giá r i ro 81

3.2.5 Xây d ng k ho ch ng phó r i ro 82

3.2.6 Ho t đ ng ki m soát 85

3.2.7 Thông tin và truy n thông 86

3.2.8 Giám sát 88

3.3 Các ki n ngh hoàn thi n h th ng KSRR cho doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh 89

3.3.1 V phía Nhà n c, Chính ph 89

3.3.2 V phía Hi p h i s n xu t, xu t nh p kh u g và lâm s n Vi t Nam và Bình nh 91

K T LU N

Tài li u tham kh o

Ph l c 1: Phi u kh o sát

Ph l c 2: Danh sách các doanh nghi p tham gia kh o sát

Ph l c 3: Danh sách các lu t và chính sách ch y u tác đ ng đ n ho t đ ng ngành công nghi p ch bi n và th ng m i g

Ph l c 4: Báo cáo tài chính c a Công ty C ph n k ngh g Ti n t

DANH M C CH VI T T T

The Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission

Internationale Zusammenarbeit, là t ch c đ c h p

nh t t T ch c D ch v Phát tri n c (DED), T

ch c H p tác K thu t c (GTZ) và T ch c B i

d ng và Nâng cao n ng l c Qu c t c (InWEnt)

DANH M C CÁC B NG, BI U

B ng 2.1 : Ch c danh c a ng i tham gia kh o sát 37

B ng 2.2 : V n đ u t c a doanh nghi p tham gia kh o sát 38

B ng 2.3 : S lao đ ng c a doanh nghi p tham gia kh o sát 38

B ng 2.4 : Doanh thu hàng n m c a doanh nghi p tham gia kh o sát 38

B ng 2.5 : Kim ng ch xu t nh p kh u g và s n ph m g c a Bình nh (2010-2012) 54

B ng 2.6 : Giá tr và t tr ng các th tr ng xu t kh u c a ngành g Vi t Nam n m 2012 55

B ng 2.7 : Kim ng ch xu t kh u s n ph m g sang các th tr ng chính (2011-2012) 55

DANH M C CÁC HÌNH V

Hình 1.1: Các thành ph n c a h th ng qu n tr r i ro 13

Hình 2.1: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 4 40

Hình 2.2: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 7 41

Hình 2.3: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 8 42

Hình 2.4: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 9 43

Hình 2.5: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 10 43

Hình 2.6: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 11 44

Hình 2.7: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 12 45

Hình 2.8: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 15 46

Hình 2.9: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 16 47

Hình 2.10: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 17 47

Hình 2.11: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 19 48

Hình 2.12: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 20 49

Hình 2.13: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 21 50

Hình 2.14: Th ng kê k t qu c a câu h i kh o sát s 22 51

PH N M U

1 Tính c p thi t c a đ tài:

M c a h i nh p v i n n kinh t th gi i v a t o ra nhi u c h i cho n n kinh

t Vi t Nam nh đón nh n s đ u t t các t ch c, các khu v c kinh t c ng nh nhi u qu c gia trên th gi i, hàng hóa đ c tiêu th trên th tr ng r ng l n h n…

nh ng c ng đi đôi v i nhi u thách th c h n nh c nh tranh kh c li t h n v i tác đ ng

c a cu c kh ng ho ng kinh t , môi tr ng kinh doanh thay đ i Vì th các doanh nghi p Vi t Nam mu n t n t i và đ ng v ng trên th tr ng ph i ng phó v i nh ng

bi n c b ng m t h th ng ki m soát r i ro hi u qu

Ki m soát r i ro đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam còn khá m i m Nó th c

s ch đ c quan tâm t khi b nh h ng c a các cu c kh ng ho ng t các n c trong khu v c và trên th gi i Vì th các doanh nghi p c n m t h th ng lý lu n chung v

r i ro và ki m soát r i ro cùng v i các kinh nghi m th c ti n c a các doanh nghi p trên th gi i đ v n d ng vào xây d ng h th ng KSRR hi u qu t i doanh nghi p Cùng v i các t nh Bình D ng, ng Nai và TP H Chí Minh, Bình nh là 1 trong 4 trung tâm ch bi n đ g và lâm s n quy mô l n hàng đ u c n c n nay trên đ a bàn t nh Bình nh có 153 doanh nghi p ho t đ ng s n xu t ch bi n s n

ph m g , s còn l i là 18 c s nh , trong đó có 110 doanh nghi p chuyên v xu t

kh u s n ph m đ g , v i n ng l c trên 22.000 container 40 feet/n m (n ng l c trung bình m i doanh nghi p là 200 container/n m), thu hút m t l ng lao đ ng trên 35.000

ng i, ch y u t p trung t i các c m công nghi p và các khu công nghi p l n V ngu n v t li u, doanh nghi p ph i nh p kh u đ n 80%, trong n c ch đáp ng 20% Trong báo cáo tài chính các công ty kinh doanh ngành s n xu t ch bi n và xu t kh u

g , t l vay v n ng n h n và dài h n khá l n t các t ch c tài chính và ngân hàng Chi phí đ u vào t ng (nguyên v t li u, chi phí x ng d u), đ y giá thành s n ph m lên cao, trong khi giá đ u ra không t ng, nh h ng đ n hi u qu s n xu t kinh doanh Do

v y nh ng r i ro, t n th t c a khu v c doanh nghi p s n xu t ch bi n và xu t kh u g

n u di n ra trên di n r ng, s gây t n th t l n cho t nh c v kinh t và xã h i Vi c

nh n di n, phân tích các y u t r i ro và hoàn thi n h th ng ki m soát r i ro cho các doanh nghi p ch bi n g hi n nay h t s c có ý ngh a Chính vì v y mà tác gi ch n đ

tài “Hoàn thi n h th ng ki m soát r i ro t i các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh” làm lu n v n t t nghi p th c s kinh t tr ng i h c Kinh t TP H Chí Minh

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài

Tác gi ch n đ tài này đ nghiên c u nh m đ t t i nh ng m c tiêu sau:

- Nh n đ nh các nhân t r i ro trong ngành ch bi n g

- ánh giá h th ng ki m soát r i ro c a các doanh nghi p ch bi n g t nh

Bình nh thông qua cu c kh o sát các doanh nghi p, t đó phân tích nh ng m t tích

c c, y u kém trong KSRR, nguyên nhân t n t i c a nh ng y u kém và phân tích d

li u h th ng KSRR c a các doanh nghi p ch bi n g thông qua các chính sách, v n

b n, kim ng ch xu t kh u g và s n ph m g , báo cáo tài chính c th đ xem xét các nhân t tác đ ng đ n r i ro

- Hoàn thi n h th ng ki m soát r i ro các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh

3 Ph ng pháp nghiên c u, ph m vi nghiên c u và đ i t ng nghiên c u: 3.1 Ph ng pháp nghiên c u:

Lu n v n s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng và đ nh tính

* V lý lu n h th ng ki m soát r i ro: tác gi s d ng ph ng pháp t ng h p,

h th ng hóa d a trên n n t ng COSO n m 2004 v ki m soát r i ro

* V th c tr ng t i các doanh nghi p:

Tác gi xây d ng b ng câu h i kh o sát các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình

nh D li u thu th p đ c t b ng câu h i kh o sát các doanh nghi p ch bi n g

t nh Bình nh s đ c x lý qua ph ng pháp th ng kê mô t , t đó:

+ Nh n di n các nhân t r i ro trong ngành ch bi n g

+ Có hay không các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh đã xây d ng h

th ng ki m soát r i ro cho mình và n u có thì các doanh nghi p này đã xây d ng nó

đ n m c đ nào ?

+ Hoàn thi n h th ng ki m soát r i ro cho các doanh nghi p ch bi n g t nh

h th ng này

4 óng góp m i c a đ tài:

Nh n di n và ki m soát r i ro có h th ng giúp doanh nghi p ch đ ng ng phó

đ c nh ng r i ro đã, đang và s x y ra Ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p s g t hái đ c nhi u thành công nh mong đ i Do đó, vi c nghiên c u đ tài này có ý ngh a to l n đ giúp các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh hoàn thi n

h th ng ki m soát r i ro h u hi u cho doanh nghi p mình

5 Các đ tài nghiên c u có liên quan đã đ c công b :

- Gi i pháp nâng cao hi u qu ki m soát r i ro t i các doanh nghi p Vi t Nam trong th i k h i nh p kinh t th gi i, Lu n v n th c s , Tr ng Th Bích Ng c, 2012

i h c Kinh t Thành ph H Chí Minh

Lu n v n trình bày t ng h p lý thuy t v r i ro và ki m soát r i ro, đánh giá

t m quan tr ng và ý ngh a c a vi c nh n di n r i ro và ki m soát r i ro đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam tr c n n kinh t th gi i nhi u bi n đ ng đã nh h ng đ n

n n kinh t trong n c Lu n v n đã phân tích th c tr ng ki m soát r i ro t i các doanh

nghi p Vi t Nam, t đó đ xu t các gi i pháp nâng cao hi u qu ki m soát r i ro d a trên n n t ng báo cáo COSO n m 2004 Báo cáo này g m 8 y u t c u thành nên h

th ng ki m soát r i ro nh ng lu n v n ch m i t p trung đi vào phân tích cho 2 y u t

nh n di n r i ro và ki m soát r i ro mà ch a nghiên c u tình hình th c hi n các nhân

t còn l i nh môi tr ng n i b , vi c thi t l p m c tiêu, kh n ng đánh giá r i ro c a các doanh nghi p Vi t Nam T đó tác gi nghiên c u, xem xét, phân tích th c tr ng KSRR t i các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh trên t t c các ph ng di n

am hi u đ i v i s n ph m phái sinh tài chính còn nhi u h n ch Tác gi d a vào

nh ng phân tích v r i ro tài chính trong các doanh nghi p ch bi n g Vi t Nam và tình hình s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh đ xác

đ nh, nh n di n toàn di n các r i ro chi n l c, r i ro ho t đ ng, r i ro tuân th trong quá trình ho t đ ng kinh doanh

6 K t c u lu n v n:

Ngoài ph n m đ u và k t lu n, n i dung chính c a lu n v ng m 3 ch ng:

Ch ng 1: C s lý lu n v h th ng ki m soát r i ro trong các doanh nghi p

Ch ng 2: Th c tr ng h th ng ki m soát r i ro t i các doanh nghi p ch bi n

g t nh Bình nh

Ch ng 3: Hoàn thi n h th ng ki m soát r i ro t i các doanh nghi p ch bi n

g t nh Bình nh

CH NG 1: C S LÝ LU N V H TH NG KI M SOÁT

1.1 S hình thành và phát tri n lý thuy t ki m soát r i ro:

1.1.1 S hình thành và phát tri n lý thuy t r i ro:

Trong b t c m t l nh v c nào c a đ i s ng, t kinh t t i chính tr - v n hóa – xã

h i hay trong cu c s ng th ng ngày, con ng i luôn ph i đ i m t v i nh ng s ki n

b t ng x y đ n, nh ng nguy hi m, nh ng b t tr c mà đôi khi chúng ta không mong

đ i Nh ng s ki n đó khi x y ra có th mang đ n nh ng thi t h i c v v t ch t, s c

kh e, tinh th n và tính m ng con ng i Ng i ta g i đó là r i ro Th c t cho th y r i

ro là không th tránh kh i

Thu t ng “r i ro” đ c đ c p t r t s m và g n li n v i quá trình phát tri n c a

n n kinh t R i ro t n t i trong t t c các ho t đ ng c a doanh nghi p R i ro và ki m soát r i ro đã đ c t ng h p thông qua k t qu nghiên c u c a John Haynes, Frank

H.Knight, Irving Pfeffer

John Haynes (1895)

John Haynes là m t trong nh ng ng i đ u tiên nghiên c u v r i ro R i ro theo ông là kh n ng x y ra nh ng h h ng hay m t mát m t cách tình c , còn s ki n không ch c ch n đ c coi là r i ro khi nó có nh ng tác đ ng x u đ n k t qu c a đ n

v Ông cho r ng nh ng nhà t b n – ng i đ u t tài s n vào đ n v – s gánh ch u r i

ro liên quan đ n đ n v [18]

Frank H Knight (1921)

Theo Frank H Knight thì r i ro là s ki n trong t ng lai mà có th đo l ng

đ c s tác đ ng, còn s ki n không ch c ch n là nh ng s ki n mà không th đo

l ng đ c s tác đ ng M t khác, ông c ng cho r ng r i ro liên quan đ n t n th t còn

s ki n không ch c ch n liên quan đ n nh ng l i ích mà đ n v g p ph i trong t ng

lai [18]

Irving Pfeffer (1956)

Irving Pfeffer đã ti p t c quan đi m c a Knight và theo ông thì r i ro là s k t

h p c a các nguy h i và đ c đo l ng b i xác su t x y ra, còn s ki n không ch c

ch n đ c đo l ng b i m c đ ni m tin R i ro là tr ng thái khách quan, còn s ki n không ch c ch n là tr ng thái ch quan [18]

Trong Báo cáo n m 2004 y ban COSO đã đ a ra đ nh ngh a r i ro m t cách hoàn ch nh và đ y đ R i ro là kh n ng m t s vi c có th x y ra và tác đ ng đ n

vi c hoàn thành đ c các m c tiêu đã đ ra c a m t t ch c [15]

Nh v y các quan đi m v r i ro theo th i gian đã có m t s chuy n bi n to l n,

t ch xem r i ro là vi c xu t hi n t n th t m t cách tình c đ n vi c d báo r i ro, t

ch xem r i ro là nh ng gì có th đo l ng đ c đ n vi c ý th c đ c nh ng r i ro không th đo l ng, t ch ch xem xét t n th t c a r i ro đ n vi c đánh giá l i ích, t

vi c xem xét các r i ro riêng l đ n xem xét cùng lúc nhi u r i ro

R i ro có th x y ra b t k l nh v c nào c a đ i s ng và vào b t c th i đi m nào Trong lnh v c kinh doanh, dù không đ c mong đ i, r i ro v n luôn hi n di n trong m i quy t đ nh c a các doanh nghi p Tùy theo m c đ , r i ro có th gây ra

nh ng thi t h i v tài chính và c ng có th đ y doanh nghi p vào tình tr ng khánh ki t,

th m chí phá s n

o l ng r i ro trong kinh doanh (risk) đ c hi u là vi c l ng hóa kh n ng x y

ra nh ng thi t h i ho c l i nhu n thu v th p h n so v i d ki n Trong kinh doanh,

v i m c tiêu tìm ki m l i nhu n, b t c cá nhân, t ch c nào c ng ph i đ i m t v i r i

ro Tìm ki m l i nhu n càng l n c ng đ ng ngh a v i vi c ph i đ i m t v i r i ro càng

l n H u nh trong t t c công vi c đ c ti n hành nh m m c đích kinh doanh đ u

ti m n nh ng r i ro nào đó: môi tr ng kinh doanh thay đ i, thói quen c a khách hàng thay đ i, s xu t hi n c a các đ i th c nh tranh, s xu t hi n c a nh ng nhân t

m i n m ngoài kh n ng ki m soát… Theo Kiser và Cantrell (2006), s gia t ng v

nh ng bi n đ ng v kinh t , chính tr , quân s và t i ph m làm cho vi c qu n lý r i ro trong kinh doanh ngày càng c n đ c chú tr ng h n Các r i ro này n u không đ c

qu n lý thích đáng có th d n đ n nh ng h u qu không t t v tài chính, th m chí là phá s n [30]

Trong lnh v c kinh doanh, có hai ngu n r i ro chính là r i ro bên ngoài và r i ro bên trong

R i ro bên ngoài th ng là các r i ro phát sinh t các khâu th ng ngu n hay h ngu n c a chu i cung ng T ng ng, có hai nhóm r i ro chính là r i ro th tr ng (nh r i ro do không n m b t đ c ho c hi u sai nhu c u th tr ng) và r i ro cung

ng (nh ng b t th ng trong quá trình t o ngu n) Các r i ro này có th có ngu n g c

t môi tr ng v mô (nh t nhiên, kinh t , chính tr - pháp lu t, v n hóa - xã h i, công ngh gây ra), t môi tr ng tác nghi p (các đ i tác cung c p hàng hoá, d ch v , c s

h t ng)

R i ro bên trong bao g m nh ng r i ro x y ra trong ph m vi c a công ty Các r i

ro này đ c g i là r i ro v n hành Nhóm r i ro này có ngu n g c t quy trình s n

xu t không đ m b o, nhân s thi u n ng l c, c u trúc báo cáo không ch t ch , thi u s

ki m soát ho c ch quan

Theo Manuj và Mentzer (2008),trong ho t đ ng kinh doanh xu t nh p kh u, r i

ro có th chia thành ba nhóm chính Các nhóm này bao g m:

+ R i ro cung ng: s đình tr trong cung c p, bi n đ ng giá c nguyên li u, s không n đ nh c a ch t l ng đ u vào, s bi n đ ng v ngu n nguyên li u

+ R i ro v n hành: các c s s n xu t h h ng, n ng l c s n xu t hay ch bi n không đ m b o, s thay đ i công ngh

Khi ho t đ ng kinh doanh càng m r ng và phát tri n, đ c bi t v i s phát tri n

c a n n kinh t th tr ng thì doanh nghi p ph i đ i m t v i nhi u lo i r i ro m i và

ph c t p h n, các công c KSRR b t đ u đ c xây d ng đ ph c v cho nhu c u c a doanh nghi p u th p niên 1950, lý thuy t v danh m c đ u t c a Harry

Markowitz đ c p đ n vi c đo l ng và KSRR Theo đó, có s liên h gi a r i ro và

l i ích k v ng c a m t ph ng án, nhà đ u t nên k t h p nhi u ph ng án khác nhau đ t i đa l i ích và ki m soát đ c r i ro c a mình Công c b o hi m và tái b o

hi m đ c các doanh nghi p s d ng r ng rãi vào nh ng n m 1970 cùng v i các công

c phái sinh đ d phòng cho nh ng bi n đ ng v giá c th tr ng S k t h p công

c b o hi m và công c phái sinh d n đ n vi c áp d ng hình th c d ch v thuê ngoài các doanh nghi p l n nh m chuy n giao r i ro cho các đ i tác bên ngoài khi doanh nghi p th y vi c th c hi n không còn hi u qu

Quá trình phát tri n c a các công ty Hoa K ch a đ ng nhi u gian l n gây thi t h i đáng k cho n n kinh t COSO là m t y ban thu c H i đ ng Qu c gia Hoa

k v ch ng gian l n khi l p Báo cáo tài chính H i đ ng qu c gia này đ c thành l p vào n m 1985 d i s b o tr c a n m t ch c: Hi p h i k toán viên Công ch ng M (AICPA), H i K toán M (American Accounting Association), Hi p h i Qu n tr viên Tài chính (FEI), Hi p h i K toán viên Qu n tr (IMA), Hi p h i Ki m toán viên

N i b (IIA) Qua quá trình nghiên c u và tìm hi u v gian l n, COSO đã nh n th y KSNB nh h ng đ n kh n ng x y ra gian l n Báo cáo COSO n m 1992 là k t qu

c a quá trình nghiên c u đ c ch p nh n r ng rãi trên th gi i Theo COSO, KSNB là

m t quá trình ch u nh h ng b i các nhà qu n lý và các nhân viên c a m t t ch c,

đ c thi t k đ cung c p m t s đ m b o h p lý nh m th c hi n các m c tiêu ho t

đ ng h u hi u và hi u qu , thông tin đáng tin c y, tuân th các lu t l và quy đ nh;

g m n m b ph n có m i liên h ch t ch v i nhau: môi tr ng ki m soát, đánh giá r i

ro, ho t đ ng ki m soát, thông tin và truy n thông, giám sát [1]

Báo cáo này không mang tính b t bu c nh chu n m c mà ch y u mang tính

h ng d n, giúp cho doanh nghi p đ t đ c m c tiêu

n n m 1998, trên c s Báo cáo COSO v KSNB n m 1992, y ban Basel

ban hành báo cáo Basel v KSNB t i các ngân hàng và t ch c tín d ng [13]

N m 2000, y ban Basel ban hành báo cáo b sung liên quan đ n ki m toán n i

b , quan h gi a ki m toán viên và ngân hàng Báo cáo Basel xây d ng m t h th ng KSNB h u hi u, ch y u ki m soát các r i ro liên quan đ n tín d ng Tuy nhiên, báo

cáo Basel có h n ch là ch a m r ng ph m vi ra các lo i hình doanh nghi p khác trong vi c KSRR [14]

N m 2002 đánh d u m t c t m c quan tr ng trong l ch s phát tri n c a lý

thuy t KSRR v i vi c ra đ i c a Chu n m c Qu n lý r i ro (Risk Management Standards) ây là k t qu t công tác nghiên c u chung c a các doanh nghi p l n

V ng qu c Anh, bao g m Vi n Qu n tr r i ro (Intitute of Risk Management), Hi p

h i các nhà qu n lý b o hi m và r i ro (AIRMIC) và Di n đàn qu c gia v công tác KSRR đ i v i khu v c kinh t (ALARM) Chu n m c Qu n lý r i ro đã đ a ra m t h

th ng lý lu n v KSRR đ y đ h n cho lo i hình doanh nghi p [17]

Qu n lý r i ro đóng vai trò tr ng tâm trong công tác qu n lý chi n l c c a b t

k m t doanh nghi p nào Qu n lý r i ro là quy trình trong đó doanh nghi p xác đ nh các r i ro theo ph ng pháp khoa h c b ng cách liên k t các ho t đ ng c a mình cùng

v i m c tiêu phát tri n b n v ng Qu n lý r i ro nh m gi m kh n ng m c sai l m và nâng cao c h i đ t đ c các m c tiêu chung c a doanh nghi p

Chu n m c Qu n lý r i ro n m 2002 có nh ng đ c đi m nh nh n di n r i ro

c m t tích c c và tiêu c c; r i ro b tác đ ng b i các y u t bên trong và bên ngoài

c a doanh nghi p; các b c ti n hành KSRR g m đ t ra m c tiêu chi n l c, đánh giá

r i ro, đ a ra quy t đ nh x lý r i ro, báo cáo r i ro sau khi x lý, giám sát

Tuy nhiên, vào nh ng n m đ u c a th k 21, các gian l n v k toán x y ra hàng lo t trong các doanh nghi p nh Enron Corporation, Arthur Andersen LLP, WorldCom Incorporated, Adelphia Communications… d n đ n các nhà đ u t , nhân viên và các c đông khác ph i gánh ch u nh ng thi t h i n ng n ó nh m t h i chuông th c t nh các doanh nghi p v t m quan tr ng c a KSRR và vi c hình thành

m t chu n m c, lu t l và quy đ nh chung v KSRR và qu n lý doanh nghi p Do đó, sau m t th i gian dài nghiên c u và so n th o, tháng 8 n m 2004 COSO đã cho ra đ i

Khuôn m u Tích h p Qu n tr R i ro doanh nghi p (Enterprise Risk Management –

Integrated framework) – đây đ c xem là m t m c son đánh d u m t trang m i trong

lch s phát tri n c a lý thuy t KSRR Báo cáo này đã cung c p m t khuôn kh chung

v QTRR đ c ch p nh n và s d ng r ng rãi cho đ n nay

th qu n tr , chi n l c và l p k ho ch, qu n lý, báo cáo quá trình, chính sách, các giá

tr và v n hóa c a t ch c

1.2 Khái ni m ki m soát r i ro:

Ki m soát là ch ho t đ ng Ki m soát r i ro đ c hi u là vi c l ng hóa kh

n ng x y ra nh ng thi t h i ho c l i nhu n thu v th p h n so v i d ki n M t cách

t ng quát, KSRR là nh ng k thu t, nh ng công c , nh ng chi n l c và nh ng quá trình xem xét toàn b ho t đ ng c a t ch c, xác đ nh các nguy c ti m n, và kh

n ng x y ra các nguy c đó, t đó có s chu n b các hành đ ng thích h p đ h n ch các r i ro đó m c th p nh t

Nh n di n r i ro, ki m soát t t r i ro nh m gi m thi t h i cho doanh nghi p

tr c nh ng r i ro khó l ng là m t thách th c l n đ t ra cho các nhà qu n lý trong tình hình kinh t bi n đ ng ngày nay KSRR t p trung vào vi c nh n di n nh ng r i ro

tr ng y u có th x y ra, làm gi m m c đ ho t đ ng c a r i ro và t đó gi m b t các

t n th t có th x y ra Báo cáo COSO n m 2004 ra đ i đã cung c p m t đ nh ngh a

th ng nh t, m t cách hi u chung nh t v KSRR thông qua h th ng QTRR doanh nghi p (ERM), h tr các nhà qu n lý doanh nghi p ki m soát t t h n doanh nghi p

c a mình

Qu n tr r i ro doanh nghi p là m t quy trình đ c thi t l p b i h i đ ng qu n

tr, ban qu n lý và các cán b có liên quan khác áp d ng trong quá trình xây d ng chi n l c doanh nghi p, th c hi n xác đ nh nh ng s v có kh n ng x y ra gây nh

h ng đ n doanh nghi p, đ ng th i qu n lý r i ro trong ph m vi cho phép nh m đ a

ra m c đ đ m b o trong vi c đ t đ c m c tiêu c a doanh nghi p [15]

ERM đ c tóm t t l i thành nh ng ho t đ ng sau:

- Là m t ho t đ ng di n ra liên t c trong m t t ch c

- c thi hành b i m i nhân viên trong t ch c đó, g m t t c các c p đ

- c ng d ng khi lên ph ng án đi u hành, ho t đ ng

- Áp d ng trên toàn doanh nghi p, m i c p và t ng đ n v , bao g m c vi c xây d ng m t danh m c r i ro doanh nghi p

KSRR ch u nh h ng b i quy mô, hình th c t ch c c a doanh nghi p và nh n

th c c a các c p qu n lý R i ro hi n di n trong m i quy t đ nh đ u t hay giao d ch kinh doanh c a t t c các doanh nghi p, không phân bi t quy mô hay lo i hình M c

đ nh h ng khác nhau gi a các doanh nghi p tùy thu c vào hình th c t ch c, quy

mô c a t ng doanh nghi p Các doanh nghi p có quy mô l n th ng có b máy t

ch c đ ng b , đ i ng nhân viên chuyên nghi p, có i h i đ ng c đông, H QT, ban

ki m soát giám sát l n nhau, ch ng trình qu n lý r i ro ch t ch Nh ng doanh nghi p này có đi u ki n đ s d ng các công c hi n đ i đ KSRR nên có th ng n

ch n và gi m thi u trong m c ch p nh n đ c i v i doanh nghi p quy mô nh và

v a, do kh n ng c a các ngu n l c b h n ch , ch ng trình KSRR không có kh

n ng đ c thi t l p m t cách đ y đ nên tác đ ng c a r i ro th ng r t n ng n Trong

các doanh nghi p này th ng ch s h u doanh nghi p là ng i qu n lý doanh nghi p nên các quy t đ nh đ u t th ng do ý chí ch quan c a m t vài ng i [6]

1.3 Các thành ph n c u thành nên h th ng ki m soát r i ro:

KSRR thông qua vi c xây d ng h th ng QTRR đang đ c xem là m t xu

h ng m i c a n n kinh t - m t cách th c t t nh t đ đ m b o ngu n l c bên trong và bên ngoài c a doanh nghi p đ c s d ng m t cách h u hi u và hi u qu nh m m c đích t i thi u hóa r i ro và t i đa hóa l i nhu n Nh ng nhà đ u t vào doanh nghi p

ti p t c yêu c u H QT và Ban giám đ c ch u trách nhi m cho vi c giám sát r i ro và

Hình 1.1 Các thành ph n c a h th ng QTRR

1.3.1 Môi tr ng n i b

Môi tr ng n i b ph n ánh s c thái v n hóa chung c a m t t ch c, tác đ ng

đ n ý th c c a m i ng i trong đ n v và là n n t ng cho các b ph n khác trong h

l p thông qua ban hành và xây d ng các chính sách nh b ng quy t c ng x trong đó

đ a ra các giá tr đ o đ c mà các thành viên ph i tuân th đ đ t đ c m c tiêu chung

c a đ n v

Môi tr ng n i b bao g m tính trung th c và các giá tr đ o đ c; cam k t v

n ng l c, tri t lý và phong cách đi u hành c a nhà qu n lý; cách th c phân đ nh quy n

h n và trách nhi m; chính sách nhân s ; s quan tâm và ch đ o c a H i đ ng qu n tr

Môi tr ng n i b nh h ng đ n cách th c kinh doanh c a doanh nghi p, đ n các m c tiêu đ c thi t l p, đ n các b ph n còn l i c a h th ng KSNB [1]

- Tính trung th c và các giá tr đ o đ c:

Tính trung th c và các giá tr đ o đ c là nhân t quan tr ng c a môi tr ng n i

b Nó tác đ ng đ n vi c thi t k , th c hi n và giám sát các nhân t khác c a ki m soát n i b Thái đ và s quan tâm c a nhà qu n lý cao c p đ i v i ki m soát h u

hi u ph i đ c lan t a đ n toàn doanh nghi p Nói nh ng đi u đúng ch a đ mà b n thân nhà qu n lý còn ph i làm g ng Ng i qu n lý doanh nghi p c n ch p nh n quan đi m hành đ ng tuân th nguyên t c đ o đ c chính là ph ng th c kinh doanh đúng đ n N u doanh nghi p ch t p trung vào k t qu tr c m t có th gây h u qu không t t trong dài h n và th m chí c ngay trong ng n h n Vi c ch t p trung vào các

m c tiêu kinh doanh nh doanh thu hay l i nhu n b ng m i giá c ng đ a đ n h th p giá tr đ o đ c c a doanh nghi p Tuy nhiên s h u hi u c a h th ng ki m soát không

ch t o b i tính trung th c và các giá tr đ o đ c c a nh ng ng i sáng l p, ng i qu n

lý mà còn c a toàn th nhân viên trong toàn đ n v

- Cam k t v n ng l c:

N ng l c ph n ánh ki n th c và k n ng c n thi t đ hoàn thành m t nhi m v

nh t đ nh Nhà qu n lý c n xác đ nh rõ yêu c u v n ng l c cho m t công vi c nh t

đ nh và c th hóa thành các yêu c u v ki n th c và k n ng

- H i đ ng qu n tr và y ban ki m toán:

Môi tr ng ki m soát ch u nh h ng đáng k b i H i đ ng qu n tr và y ban

ki m toán Tính h u hi u c a nhân t này ph thu c vào s đ c l p c a H i đ ng qu n

tr và y ban ki m toán v i ban đi u hành S h u hi u còn ph thu c vào vi c H i

đ ng qu n tr và y ban ki m toán có ph i h p v i ng i qu n lý trong vi c gi i quy t các khó kh n liên quan đ n vi c th c hi n k ho ch hay không Chính vì th , m t H i

đ ng qu n tr n ng đ ng và t n tâm, h ng d n và giám sát vi c th c hi n c a ng i

qu n lý là nhân t thi t y u đ ki m soát r i ro h u hi u

- Tri t lý qu n lý và phong cách đi u hành c a nhà qu n lý:

Tri t lý qu n lý và phong cách đi u hành g m s ti p c n, kh n ng nh n th c

và giám sát r i ro trong kinh doanh, quan đi m v tính chính xác c a d li u k toán, quan đi m v kh n ng th c hi n đ c các m c tiêu ho t đ ng Nó tác đ ng đ n cách

th c doanh nghi p đ c đi u hành M t doanh nghi p đ i phó thành công th ng xuyên v i các r i ro tr ng y u s có quan đi m khác v ki m soát r i ro so v i m t doanh nghi p ho t đ ng trong môi tr ng có r i ro kinh doanh th p Bên c nh đó, tri t

lý qu n lý và phong cách đi u hành còn th hi n thông qua thái đ và quan đi m c a

nhà qu n lý v vi c l p và trình bày báo cáo tài chính, vi c l a ch n các chính sách k toán và phân nhi m k toán viên

- Phân đ nh quy n h n và trách nhi m: là vi c xác đ nh m c đ t ch , quy n

h n c a t ng cá nhân hay t ng nhóm trong vi c đ xu t và gi i quy t v n đ , trách nhi m báo cáo đ i v i các c p có liên quan

Nh phân đ nh quy n h n và trách nhi m h p lý mà ng n ch n đ c gian l n trong vi c đ t hàng nhà cung c p Vi c mua hàng giao cho phòng thu mua ti n hành và phòng này ph i đ c l p v i các phòng khác Phòng thu mua ch đ t hàng nhà cung c p khi nh n đ c phi u đ ngh mua hàng đã đ c ng i có th m quy n ký duy t Quy n

h n và trách nhi m c a ng i ký duy t phòng mua hàng c n đ c quy đ nh c th Bên c nh đó, đ n đ t hàng ph i đ c đánh s tr c và tham chi u đ n s c a phi u đ ngh mua hàng, và cung c p các thông tin liên quan đ n hàng hóa, d ch v , s l ng, giá c , quy cách,… Các liên c a đ n đ t hàng này đ c chuy n đ n phòng nh n hàng, phòng k toán và phòng đ ngh mua hàng đ giúp ki m tra nh n hàng và thanh toán sau đó

- Chính sách nhân s :

Chính sách nhân s là thông đi p c a doanh nghi p v yêu c u đ i v i tính chính tr c, hành vi đ o đ c và n ng l c mà doanh nghi p mong đ i t nhân viên Chính sách này bi u hi n trong th c t thông qua vi c tuy n d ng, h ng nghi p, đào

t o, đánh giá, t v n, đ ng viên, khen th ng và k lu t

1.3.2 Thi t l p các m c tiêu

M i đ n v luôn ph i đ i phó v i hàng lo t r i ro t bên trong l n bên ngoài

i u ki n tiên quy t đ đánh giá r i ro là thi t l p các m c tiêu M c tiêu ph i đ c thi t l p các m c đ khác nhau và ph i nh t quán

Các m c tiêu đ c thi t l p đ u tiên c p đ m c tiêu chi n l c, t đó đ n v xây d ng các m c tiêu liên quan: m c tiêu ho t đ ng, m c tiêu báo cáo và m c tiêu tuân th

- M c tiêu chi n l c: là nh ng m c tiêu c p cao c a đ n v , các m c tiêu này

phù h p và ng h cho s m ng mà đ n v đã đ ra Nó th hi n s l a ch n c a nhà

qu n lý v cách th c đ n v t o l p giá tr cho ch s h u c a mình

- M c tiêu ho t đ ng: liên quan đ n tính h u hi u và hi u qu c a ho t đ ng

trong đ n v Chúng bao g m nh ng m c tiêu chi ti t có liên quan đ n ho t đ ng nh m nâng cao tính h u hi u và hi u qu trong vi c đ t đ c m c tiêu cu i cùng c a t

ch c

- M c tiêu báo cáo tài chính: liên quan đ n vi c công b báo cáo tài chính đáng

tin c y, bao g m vi c ng n ng a và phát hi n gian l n trong vi c so n th o báo cáo tài chính, m c tiêu này xu t phát t yêu c u bên ngoài

- M c tiêu tuân th : liên quan đ n s tôn tr ng nh ng lu t l và quy đ nh trong

môi tr ng kinh doanh và pháp lý mà đ n v đang ho t đ ng Các m c tiêu này th ng

ph thu c vào nhân t bên ngoài

- R i ro m c đ toàn đ n v : có th phát sinh do nh ng nhân t bên ngoài và bên trong đ n v

+ Nhân t bên ngoài: th ng các r i ro phát sinh t các khâu th ng ngu n hay

h ngu n c a chu i cung ng T ng ng, có hai nhóm r i ro chính là r i ro th tr ng (nh r i ro do không n m b t đ c ho c hi u sai nhu c u th tr ng) và r i ro cung

ng (nh ng b t th ng trong quá trình t o ngu n) Các r i ro này có th có ngu n g c

t môi tr ng v mô (nh t nhiên, kinh t , chính tr - pháp lu t, v n hóa - xã h i, công ngh gây ra), t môi tr ng tác nghi p (các đ i tác cung c p hàng hoá, d ch v , c s

h t ng)

+ Nhân t bên trong: nh ng r i ro x y ra trong ph m vi c a công ty Các r i ro này đ c g i là r i ro v n hành Nhóm r i ro này có ngu n g c t quy trình s n xu t không đ m b o, nhân s thi u n ng l c, c u trúc báo cáo không ch t ch , thi u s

ki m soát ho c ch quan

Nh n d ng nh ng nhân t bên ngoài và bên trong làm gia t ng r i ro cho đ n v

s quy t đ nh thành công c a vi c đánh giá r i ro

- R i ro m c đ ho t đ ng: cùng v i vi c nh n di n r i ro m c đ chung cho toàn b đ n v , r i ro nên đ c nh n d ng m c đ t ng ho t đ ng R i ro m c

đ t ng ho t đ ng, t ng b ph n hay t ng ch c n ng kinh doanh chính trong đ n v , ví

d nh r i ro b ph n bán hàng, s n xu t, k thu t nghiên c u và phát tri n ánh giá đúng đ n r i ro m c đ ho t đ ng s góp ph n duy trì r i ro m c đ toàn đ n

v m t cách h p lý

1.3.4 ánh giá r i ro

ánh giá r i ro là quá trình nh n d ng và phân tích nh ng r i ro nh h ng đ n

vi c đ t đ c m c tiêu, t đó có th ki m soát đ c các r i ro Do đ c đi m kinh t ,

ho t đ ng kinh doanh, nh ng quy đ nh luôn thay đ i nên c ch nh n d ng và đ i phó

r i ro ph i liên k t v i s thay đ i này

Sau khi đ n v đã nh n d ng r i ro m c đ toàn đ n v và m c đ ho t đ ng

c n thi t thì ti n hành phân tích r i ro, th ng g m các b c sau:

- ánh giá t m quan tr ng c a r i ro

- ánh giá kh n ng hay xác su t có th x y ra

- Xem xét ph ng pháp ki m soát r i ro đ gi m thi u r i ro

N n kinh t , ngành ngh kinh doanh, môi tr ng pháp lý và nh ng ho t đ ng

c a đ n v luôn thay đ i và phát tri n Ki m soát h u hi u trong đi u ki n này có th

l i không h u hi u trong đi u ki n khác Do v y nh n d ng r i ro th ng đ c ti n hành m t cách liên t c đó chính là qu n tr s thay đ i

- S thay đ i c a môi tr ng ho t đ ng: môi tr ng lu t pháp hay kinh t thay

đ i có th d n đ n gia t ng áp l c c nh tranh và t đó r i ro gia t ng m t cách đáng k

- Nhân s m i: m t giám đ c đi u hành m i c a đ n v có th không hi u v

v n hóa c a đ n v hay ch có th t p trung vào thành tích mà không chú tr ng đ n

nh ng ho t đ ng ki m soát có liên quan

- H th ng thông tin m i hay nâng c p h th ng thông tin: nh ng bi n pháp

ki m soát h u hi u thông th ng có th không còn phù h p khi đ n v phát tri n h

th ng m i

- T ng tr ng nhanh chóng: khi ho t đ ng kinh doanh c a đ n v t ng tr ng

m t cách nhanh chóng, h th ng hi n t i có th không phù h p nh ng b ph n kinh doanh có nhi u thay đ i, nhân viên m i đ c tuy n d ng ho c n i giám sát l ng

l o

- K thu t m i: khi nh ng k thu t m i đ c áp d ng vào quá trình s n xu t hay h th ng thông tin thì h th ng ki m soát c n ph i đ c thay đ i

- Dòng s n ph m m i hay ho t đ ng m i: khi đ n v đ a ra dòng s n ph m m i hay tham gia vào nh ng nghi p v m i ki m soát hi n h u có th không còn thích

ho ch d a vào nh ng thay đ i này Tuy nhiên c n quan tâm đ n các chi phí liên quan Không m t đ n v nào có đ kh n ng và ngu n l c đ phân tích và thu th p m t cách

đ y đ nh ng thông tin v t t c nh ng tình hu ng có th x y ra và nh h ng c a

chúng B i vì không ai có kh n ng tiên đoán chính xác t ng lai Do v y m t c ch phù h p là c ch có kh n ng d đoán nh ng thay đ i nh h ng đ n đ n v , giúp tránh đ c nh ng r i ro đang đe d a và t o thu n l i cho nh ng c h i s p đ n

- Bi n pháp gi m thi u r i ro: là dùng các bi n pháp gi m thi u s l n xu t hi n

r i ro ho c gi m m c đ thi t h i do r i ro mang l i nh tác đ ng vào chính m i nguy

đ ng n ng a t n th t ho c tác đ ng vào môi tr ng r i ro

- Chia s r i ro: có th th c hi n b ng cách chuy n tài s n ho c ho t đ ng có r i

ro cho t ch c khác ho c thông qua con đ ng ký k t h p đ ng v i t ch c khác đ chuy n giao r i ro không chuy n giao tài s n nh mua b o hi m

- Ch p nh n r i ro: r i ro có th đ n b t ng , b t c t ch c nào, th i đi m nào cho dù có ki m soát ch t ch thì c ng không th né tránh, ng n ch n h t m i t n th t Khi t n th t x y ra thì c n theo dõi giám đ nh t n th t, tìm bi n pháp tài tr thích h p

đ n v Chính sách ki m soát là nh ng nguyên t c c n làm, là c s cho vi c th c hi n các th t c ki m soát, còn th t c ki m soát là nh ng quy đ nh c th đ th c thi chính sách ki m soát

Nh ng ho t đ ng ki m soát có th ch đáp ng đ c m t m c tiêu riêng bi t

ho c c m c tiêu ho t đ ng, tài chính và tuân th Do đó đ n v v n d ng h p lý đ nâng cao tính hi u qu c a toàn h th ng

Ho t đ ng ki m soát c n c vào m c đích có th phân thành ba lo i sau:

+ Ki m soát phòng ng a: là ho t đ ng ki m soát nh m ng n ng a, gi m thi u

kh n ng x y ra sai sót và gian l n, nh h ng đ n vi c đ t đ c các m c tiêu c a doanh nghi p

+ Ki m soát phát hi n: là ho t đ ng ki m soát nh m phát hi n k p th i hành vi sai sót và gian l n nào đó đã đ c th c hi n

+ Ki m soát bù đ p: là ho t đ ng ki m soát h u hi u nh m t ng c ng ho c thay th nh ng ho t đ ng kém hi u qu ho c không c n thi t

C n c vào ch c n ng, ho t đ ng ki m soát ph bi n trong doanh nghi p g m soát xét c a nhà qu n lý c p cao, qu n tr ho t đ ng, phân chia trách nhi m h p lý,

ki m soát quá trình x lý thông tin, ki m soát v t ch t, phân tích rà soát

1.3.7 Thông tin và truy n thông

Thông tin và truy n thông là đi u ki n không th thi u cho vi c thi t l p, duy trì

và nâng cao n ng l c ki m soát trong đ n v , thông qua vi c hình thành các báo cáo đ cung c p thông tin v ho t đ ng, tài chính và s tuân th cho c n i b và bên ngoài

Thông tin c n thi t cho m i c p c a m t t ch c đ giúp đ t đ c các m c tiêu

ki m soát khác nhau Thông tin thu th p ph i phù h p v i nhu c u M t h th ng thông tin t t ph i h tr cho chi n l c c a doanh nghi p, h tr cho sáng ki n mang tính chi n l c, tích h p v i ho t đ ng kinh doanh và đ m b o ch t l ng thông tin

Truy n thông là m t ph n c a h th ng thông tin nh ng đ c nêu ra đ nh n

m nh vai trò c a vi c truy n đ t thông tin H th ng truy n thông g m hai b ph n: truy n thông bên trong và truy n thông bên ngoài

+ M i thành viên trong đ n v ph i hi u rõ công vi c c a mình, ti p nh n đ y

đ và chính xác các ch th t c p trên, hi u rõ m i quan h v i các thành viên khác và

s d ng đ c nh ng ph ng ti n truy n thông trong đ n v S truy n thông gi a ban giám đ c và ng i qu n lý c ng r t quan tr ng, b i ng i qu n lý c n c p nh t nh ng

thông tin v hi u qu c ng nh r i ro m i t môi tr ng và đ xu t cho ban giám đ c

đ có nh ng ch d n c n thi t… T t c s đ c th c hi n nh vi c t ch c các kênh truy n thông h u hi u và xuyên su t trong n i b

+ Thông tin t các đ i t ng bên ngoài nh nhà cung c p, ngân hàng, c quan

qu n lý nhà n c, khách hàng… c n đ c thu th p, x lý và báo cáo cho các c p thích

h p đ giúp doanh nghi p có cách th c ng x k p th i Bên c nh đó, thông tin cung

c p cho bên ngoài c ng c n đ c truy n đ t k p th i, đ m b o đ tin c y và phù h p

v i yêu c u pháp lu t nh m tránh đem l i nh ng t n th t, đ ng th i đ m b o uy tín và

kh n ng ho t đ ng n đ nh, lâu dài c a doanh nghi p

1.3.8 Giám sát

Giám sát là quá trình đánh giá ch t l ng c a h th ng ki m soát r i ro theo

th i gian, xác đ nh h th ng này có v n hành đúng không, có c n thi t s a đ i cho phù

h p v i t ng giai đo n phát tri n c a đ n v đ t hi u qu t t, nhà qu n lý c n th c

hi n nh ng ho t đ ng giám sát th ng xuyên và giám sát đ nh k

Giám sát th ng xuyên đ c th c hi n đ ng th i trong các ho t đ ng hàng ngày c a đ n v , bao g m các ho t đ ng giám sát, qu n lý th ng nh t, và các ho t

đ ng khác mà các nhân viên ti n hành trong quá trình th c hi n nhi m v hàng ngày

Giám sát đ nh k th ng là hình th c t đánh giá M i cá nhân trong đ n v

đ m nh n m t nhi m v c th nào đó s t đánh giá v s h u hi u c a các th t c

ki m soát đ i v i ho t đ ng c a h Cu i cùng k t qu đánh giá h th ng ki m soát n i

b t ng b ph n s đ c xem xét b i ban giám đ c doanh nghi p

1.4 M i quan h gi a KSRR v i các b ph n ch c n ng c a doanh nghi p

Giá tr c a KSRR đem l i khó có th l ng hóa thành nh ng con s c th

nh ng ta có th th y đ c nh ng l i ích to l n c a nó mang l i cho doanh nghi p Thông qua h th ng KSRR, doanh nghi p có th thích nghi v i hoàn c nh kinh doanh ngày càng ph c t p cùng v i s gia t ng c a r i ro, giúp doanh nghi p nh n di n và

ki m soát đ c r i ro xuyên su t quá trình ho t đ ng, gi m thi u đ c nh ng tình

hu ng b t ng , giúp doanh nghi p n m b t nh ng c h i trong kinh doanh, ra quy t

đ nh k p th i, chính xác làm cho ho t đ ng kinh doanh đ t hi u qu h n

Trong thi t l p và tri n khai c ch KSRR, các doanh nghi p c n xem xét đ n các m i quan h sau

KSRR v i chi n l c và chu trình kinh doanh c a doanh nghi p

Giá tr c a doanh nghi p đ c t i đa hóa khi lãnh đ o xác đ nh chi n l c và

m c tiêu kinh doanh d a trên nguyên t c cân b ng t i u gi a m c đích t ng tr ng và

có l i nhu n v i các r i ro liên quan Thông qua đó, doanh nghi p có th huy đ ng

m t cách hi u qu các ngu n l c đ đ t đ c m c tiêu kinh doanh đ ra

Lãnh đ o doanh nghi p nên xem xét khuynh h ng ch p nh n r i ro kinh doanh trong vi c l a ch n các ph ng án chi n l c T đó xác đ nh m c tiêu kinh doanh và xây d ng c ch ki m soát r i ro

đ nh qu n lý và ho t đ ng, thì H QT ph i coi KSRR nh là m t công c quan tr ng

đ cân nh c và đánh giá m t cách h u hi u các r i ro mà doanh nghi p đang ph i đ i

m t Các ch c n ng, trách nhi m c ng nh các th t c liên quan c n ph i đ c làm rõ

và truy n đ t t i các cá nhân ho c b ph n liên quan

Tùy vào quy mô c ng nh l nh v c và lo i hình s h u c a doanh nghi p mà t

ch c nhân s và s p x p b máy ch c n ng liên quan đ n vi c KSRR s khác nhau: ban r i ro thu c H QT, cán b ho c phòng, ban chuyên trách v r i ro, ho c có th có

s kiêm nhi m V n đ quan tr ng là toàn b nhân viên và các c p qu n lý có th hi u

đ c ch c n ng đi u hành và qu n lý các ho t đ ng c ng nh r i ro có nh h ng t i doanh nghi p đ c t ch c nh th nào

KSRR và ki m soát n i b

KSNB theo COSO chu nh h ng b i các nhà qu n lý và các nhân viên c a

m t t ch c, đ c thi t k đ cung c p m t s đ m b o h p lý nh m th c hi n các

m c tiêu nh hi u qu và hi u su t c a các ho t đ ng, đ tin c y c a báo cáo tài chính, tuân th pháp lu t và các quy đ nh Các m c tiêu này hàm ch a các r i ro m t cách

tr c ti p M t cách gián ti p, vi c đ t đ c hay không đ t đ c các m c tiêu có th

nh h ng t r i ro chi n l c c a doanh nghi p Vì v y, KSNB c a COSO, đánh giá

r i ro đ c xem là m t ph n quan tr ng trong t ng th c ch KSNB c a doanh nghi p, và đòi h i doanh nghi p ph i xây d ng chu trình đánh giá các r i ro ti m n ng

có th có nh h ng t i vi c đ t đ c các m c tiêu c a KSNB

KSRR và ki m toán n i b

Ki m toán n i b đ c lãnh đ o doanh nghi p s d ng các chuyên gia có nhi m v ki m tra và soát xét t t c các b ph n và ch c n ng c a doanh nghi p và báo cáo l i k t qu công vi c mà mình th c hi n Ki m toán n i b , m t m t, ph i d a trên đánh giá r i ro đ xác đ nh khu v c, tr ng tâm ki m tra và lên k ho ch ki m toán,

m t khác s giúp đánh giá và xác đ nh tính hi u qu c ng nh tham gia c i thi n h

th ng KSRR trong doanh nghi p Vai trò này đ c th c hi n b ng cách xem xét các

b c KSNB có đ c th c hi n hay không, qua đó xác đ nh và c nh báo các r i ro

tr ng y u nh h ng đ n ho t đ ng c a doanh nghi p, và đ a ra các ki n ngh và k

ho ch hành đ ng đ ki m soát và gi m thi u nh h ng tiêu c c c a các r i ro đó Khi

đ a ra các ki n ngh và hành đ ng, ki m toán n i b c ng ph i quan tâm đ n các r i ro

có liên quan c ng nh môi tr ng t n t i các r i ro đó

1.5 Kinh nghi m ki m soát r i ro bi n đ ng giá g và t giá c a Millar Western Forest Products Ltd – Bài h c cho các doanh nghi p ch bi n g Vi t Nam

Millar Western Forest Products Ltd là m t công ty s n xu t và cung c p g x bang Alberta, Canada M i n m công ty s n xu t 375 tri u BF g cung c p cho th

tr ng Canada, Hoa K và các qu c gia khác Giá s n ph m g t i Canada hình thành

d a trên giá t i M và đ nh danh b ng đ ng đôla M Công ty th ng xuyên th c hi n phòng ng a r i ro bi n đ ng c a giá g và t giá b ng các công c tài chính trên sàn

giao dch Chicago (CME) ây là sàn giao d ch đ u tiên ti n hành trao đ i cung c p

b o v giá cho ngành công nghi p lâm s n

Vào 05/2009 công ty quy t đ nh phòng ng a r i ro cho s gi m giá c a s n

ph m g x đ bán vào tháng 9/2009 b ng cách bán giao sau h p đ ng g SPF 2x4 (g thông linh sam lo i kích c 2x4)

T giá vào tháng 05/2009: 1 USD = 1,17 CAD (1 US Dollar = 1,17 Canadian Dollar), giao dch m c Can$304.20/MBF (US$260.00)

+ N u công ty không phòng ng a r i ro thì giá t ng là m t thu n l i v i công

ty, nh ng giá gi m là m t r i ro r t l n Công ty ph i t n chi phí l u kho l n khi giá bán không thu n l i

+ Tr ng h p đôla Canada t ng giá thì giá g tính b ng đôla M quy sang đôla Canada đã gi m đi (c n ít đôla Canada h n đ mua 1 đôla M )

09/2009 đôla Canada t ng giá nh sau: 1 USD = 1.08 CAD (1 US Dollar = 1.08 Canadian Dollar) Công ty bán g trên th tr ng giao ngay trong n c và mua l i h p

đ ng giao sau trên sàn giao d ch CME Do đôla Canada t ng giá t t giá Can$1,17

đ n Can$1,08 Nên giá g x SPF 2x4 tính b ng đôla M sang giá tính b ng đôla Canada đã gi m đi (c n ít đôla Canada h n đ mua 1 đôla M ), giao d ch m c Can$280.80/MBF (US$260.00) ng đôla Canada t ng giá nên giá g giao ngay quy

t giá đ nh danh b ng đôla M v giá tính b ng đôla Canada gi m đi t Can$304.20/MBF xu ng Can$280.80/MBF Kho n l do t giá mang l i là Can$23,40/MBF B ng cách mua giao sau đôla Canada v i t giá h i đoái, công ty s lãi khi đôla Canada t ng giá

T giá đôla Canada/ đôla M đã đ c các nhà xu t kh u Canada quan tâm h n trong nh ng n m g n đây khi có nh ng bi n đ ng l n trong giá tr c a đ ng đôla Canada Giá hàng hóa tuy s n xu t t i m t qu c gia nh ng l i thay đ i ph thu c vào

nh ng di n bi n c a qu c gia khác Nhà s n xu t t i Canada khi bán hàng hóa có giá

đ c tính b ng đôla M , h s ph i g p r i ro do giá bán m t hàng này gi m đi do đôla Canada t ng giá Nh v y khi công ty d đ nh bán hàng hóa trong t ng lai, s g p r i

ro khi đ ng n i t t ng giá Trong tr ng h p này công ty ti n hành r i ro t giá b ng cách mua giao sau đôla Canada

H p đ ng giao sau (future) là m t lo i công c qu n tr r i ro do b t n v giá

c hàng hóa, lãi su t và ngo i t , là h p đ ng gi a hai bên - ng i mua và ng i bán

đ mua ho c bán tài s n vào m t ngày t ng lai v i giá đã th a thu n ngày hôm nay

Bài h c kinh nghi m: Chi n l c mà công ty trên s d ng b t đ u v i m t

quy trình d tính ban đ u tr c khi phòng ng a r i ro đ c đ t ra và k t thúc v i quá trình đánh giá khi phòng ng a r i ro k t thúc H p đ ng giao sau s n ph m g x và giao sau t giá tuy ph i ch u m t kho n phí giao d ch nh ng đáp ng đ c m c tiêu phòng ng a r i ro t ng th cho công ty Các công ty s n xu t ch bi n g nguyên li u thì phòng ng a v th bán hàng hóa; các công ty phân ph i ho c mua g x đ ch bi n

ra s n ph m đ g , mua g đ xây d ng thì phòng ng a giá g nguyên li u t ng b ng

v th mua hàng hóa T ph ng pháp này, có th rút ra kinh nghi m cho các doanh nghi p ch bi n g nh sau:

- T i u hóa chi phí d tr g nguyên li u đ bán ho c ch bi n thành s n

ph m đ g : Nhà s n xu t có th có nh ng nh n đ nh hi u qu v cung c u hàng hóa trong t ng lai, giá giao ngay và giá giao sau trong công c tài chính phái sinh s nh th nào b ng cách xem xét giá t ng lai vào th i

đi m hi n t i T đó, nhà s n xu t, ch bi n và xu t kh u g Vi t Nam có

th đ a ra nh ng quy t đ nh s n xu t và d tr g nguyên li u t i u nh t

i u này giúp cho doanh nghi p gi m chi phí l u kho

- Các b c ti n hành khi th c hi n phòng ng a r i ro giá g nguyên li u: xác

đ nh m c tiêu, xác đ nh v trí r i ro, ki m tra th tr ng, k ho ch phòng

K T LU N CH NG 1

Nh ng bi n đ ng ngày càng ph c t p c a n n kinh t đã làm phát sinh nhi u r i

ro ngày càng tr nên khó l ng Doanh nghi p mu n đ ng v ng trên th tr ng đòi

h i ph i xây d ng cho đ n v m t h th ng ki m soát r i ro ho t đ ng hi u qu

Trong ch ng 1, trên c s nghiên c u các tài li u khoa h c trong n c và ngoài n c, tác gi đã t ng h p và trình bày đ c

- Nh ng lý lu n c b n v s hình thành và phát tri n lý thuy t r i ro và ki m soát r i ro

- H th ng ki m soát r i ro d a trên lý thuy t n n COSO n m 2004 g m tám thành ph n c u thành: môi tr ng n i b , thi t l p các m c tiêu, xác đ nh các s ki n, đánh giá r i ro, các ph n ng đ i v i r i ro, ho t đ ng ki m soát, thông tin và truy n thông, giám sát

- M i quan h gi a KSRR v i các b ph n ch c n ng c a doanh nghi p

- ng th i, tác gi còn phân tích kinh nghi m ki m soát r i ro c a m t công

ty v ngành ch bi n g đ rút ra bài h c cho các doanh nghi p ch bi n g

Vi t Nam

D a vào c s lý lu n trên, tác gi ti n hành kh o sát các doanh nghi p đ tìm

hi u th c tr ng ki m soát r i ro t i các doanh nghi p ch bi n g t nh Bình nh, t đó đánh giá v th c tr ng ki m soát này ó chính là n i dung ch ng 2, đ có nhìn nh n

t ng quát v th c ti n KSRR t i các doanh nghi p s n xu t và ch bi n g t nh Bình

nh hi n nay

đ n 14042’ v đ B c và t 108035’ đ n 109018’ kinh đ ông Chi u dài B c - Nam

c a t nh 110 km và chi u ngang ông – Tây ch r ng nh t là 60 km Ranh gi i Bình

nh v i các t nh xung quanh đ u có các đèo ng n cách èo Bình ê phía b c là ranh gi i gi a Bình nh v i Qu ng Ngãi, đèo Cù Mông phía nam là ranh gi i v i Phú Yên, đèo An Khê phía tây là ranh gi i v i Gia Lai Phía đông ti p giáp Bi n ông v i đ ng b bi n dài 134 km, có vùng lãnh h i 2.500 km2 v i vùng đ c quy n kinh t 40.000 km2

Bình nh có m ng l i giao thông thu n l i, v i đ ng qu c l 1A, đ ng s t

B c - Nam ch y xuyên su t chi u dài c a t nh Bình nh là đ u m i phía đông c a

đ ng 19 (hành lang ông –Tây) và là con đ ng ngang n i gi a duyên h i v i Tây Nguyên t t nh t có th đáp ng v n chuy n c a ô tô v n t i container t c ng Quy

Nh n qua các c a kh u qu c t nh c C , B Y, và vùng biên gi i ba n c Vi t Nam – Lào - Campuchia Bình nh còn có h th ng c ng bi n Quy Nh n và t ng lai

g n có c ng Nh n H i t o đi u ki n thu n l i cho v n chuy n trao đ i hàng hóa trong

n c và qu c t ây là c a ngõ h ng bi n c a Tây Nguyên, Lào, Campuchia và các

tnh đông b c Thái Lan Bên c nh, t n m 2009 sân bay Phù Cát đ c nâng c p v i các đ ng bay n i Hà N i, thành ph H Chí Minh giúp Bình nh thông th ng d dàng v i hai đ u đ t n c

Nh l i th v v trí đ a lý và ngu n nhân l c d i dào t o đi u ki n thu n l i cho Bình nh m r ng quan h giao l u kinh t v i các vùng trong c n c và v i

qu c t , m r ng th tr ng tiêu th s n ph m, t o ra nh ng c h i to l n đ phát tri n ngành ch bi n g c a t nh c bi t, Bình nh n m trong Vùng kinh t tr ng đi m

mi n Trung nên có các l i th v ch đ u đãi, trong đó t p trung nhi u Khu kinh t

Nh n H i i u này t o c h i cho Bình nh phát tri n công nghi p, công nghi p ch

bi n g xu t kh u nói riêng, phát tri n kinh t nói chung đ tr thành m t trong nh ng

tnh phát tri n c a vùng Duyên h i Nam Trung B và là đòn b y phát tri n kinh t

c c nam c a vùng kinh t tr ng đi m mi n Trung

Theo k t qu quy ho ch c a t nh thì hi n nay t ng di n tích đ t lâm nghi p trên

đ a bàn t nh là 384.120 ha Trong đó di n tích đ t lâm nghi p phòng h là 194.888 ha;

di n tích đ t lâm nghi p đ c d ng là 33.498 ha; di n tích đ t lâm nghi p s n xu t là 155.734 ha

Nh ng n m qua, nh có l i th v v trí đ a lý, đi u ki n t nhiên, c s h t ng hoàn chnh, giao thông thu n ti n, t nh Bình nh đã thu hút nhi u d án s n xu t đ

g , t c đ doanh nghi p m i thành l p trung bình hàng n m t ng 21,3%/n m n nay trên đ a bàn t nh Bình nh có 153 doanh nghi p ho t đ ng s n xu t ch bi n s n

ph m g , s còn l i là 18 c s nh , trong đó có 110 doanh nghi p chuyên v xu t

kh u s n ph m đ g , v i n ng l c trên 22.000 container 40 feet/n m (n ng l c trung bình m i doanh nghi p là 200 container/n m), thu hút m t l ng lao đ ng trên 35.000

ng i, ch y u t p trung t i các c m công nghi p và các khu công nghi p l n (nh Khu công nghi p Phú Tài, Long M )

Doanh nghi p Bình nh ti p c n và áp d ng công ngh ch bi n, qu n lý theo tiêu chu n ch t l ng ISO 9001: 2000 ho c 2008; th c hi n quy trình qu n lý Chu i hành trình COC FSC (đã có trên 80 ch ng ch COC FSC), g n đây có thêm ch ng ch VFTN, BSCL… đáp ng yêu c u s n xu t hàng lo t, ch t l ng đ ng b , th i gian giao hàng nhanh, ki u dáng m u mã đa d ng, phong phú

Các s n ph m c a ngành ch bi n g Bình nh t p trung các ch ng lo i nh :

đ m c tinh ch trong nhà và ngoài tr i chi m đa s trong các m t hàng, riêng m t hàng d m gi y, g s ch , g tròn có xu t kh u nh ng giá tr không nhi u S n ph m

đ m c tinh ch đ c khách hàng đánh giá r t cao v tay ngh nh ng v n còn b h n

ch b i m u mã t sáng t o r t ít, đa s theo b ng m u thi t k c a khách hàng cung

c p s n ây c ng là m t trong nh ng đi m kém c nh tranh c a các doanh nghi p ch

bi n g S n ph m g c a ngành, có th chia làm 4 nhóm sau:

- Nhóm th nh t: Nhóm s n ph m đ g ngoài tr i, bao g m các lo i bàn gh

sân v n, gh b ng, che n ng, gh xích đu…làm hoàn toàn t g ho c k t h p v i các

v t li u khác nh s t, nhôm, nh a ây là nhóm hàng xu t kh u ch l c c a doanh nghi p, chi m đ n 90% kim ng ch xu t kh u

- Nhóm th hai: Nhóm s n ph m đ g trong nhà, bao g m các lo i bàn gh ,

gi ng t , giá kê sách, đ ch i, ván sàn… làm hoàn toàn t g ho c g k t h p v i các

v t li u khác nh da, v i, kim lo i, song mây Nhóm hàng này đang có s t ng tr ng nhanh trong nh ng n m g n đây, ch y u xu t sang th tr ng M

- Nhóm th ba: Nhóm đ m ngh , ch y u t g r ng t nhiên bao g m bàn,

gh , t và các v t d ng n i th t khác, s d ng các công ngh ch m, kh c, kh m

- Nhóm th t : S n ph m d m g , s n xu t t g r ng tr ng m c nhanh nh các

lo i g keo tai t ng, keo lai, keo lá tràm, g b ch đàn Th tr ng xu t kh u ch

y u, g m: Nh t, Hàn Qu c, ài Loan và Trung Qu c

Trong 6 n m qua, ho t đ ng s n xu t ch bi n và xu t nh p kh u c a ngành ch

bi n g Bình nh có b c phát tri n theo h ng tích c c, s n ph m đa d ng v ki u dáng, đáp ng ngày càng t t h n theo yêu c u c a khách hàng, nhi u doanh nghi p phát tri n nh ng dòng s n ph m khác nhau nh : g k t h p v i nhôm, g k t h p s i

nh a, g k t h p v i đá… S d ng ngu n nguyên li u g nh p kh u và khai thác t các khu r ng đ c qu n lý b n v ng, có ch ng ch FSC, b c đ u đáp ng đ c các yêu c u, tiêu chu n nghiêm ng t v môi tr ng c a các n c EU và M

Theo k t qu kh o sát s b c a Hi p h i s n xu t, xu t nh p kh u G và Lâm

s n Bình nh ph i h p S Nông nghi p & Phát tri n nông thôn Bình nh và t ch c GIZ đ i v i các doanh nghi p ngành ch bi n g Bình nh trong các khu công nghi p cho th y s li u c a n m 2012 nh sau:

+ T ng doanh thu là 4.439,2 t đ ng, trong đó s n xu t g x là 153 t đ ng, đ

g n i th t là 260 t đ ng, đ g ngoài tr i là 3.371 t đ ng, th ng m i g tròn là 480

t đ ng, th ng m i g x là 165,5 t đ ng và các s n ph m khác là 9,7 t đ ng

+ Th tr ng tiêu th : th tr ng n i đ a ch chi m 4 %, g m bán thành ph m là 3% và thành ph m là 1%, 95% là cho th tr ng xu t kh u

+ N ng l c s n xu t: g x là 168 ngàn m3 chi m 40%, đ n i th t là 20 ngàn

m3 chi m 5%, đ g ngoài tr i là 190 ngàn m3 chi m 45%

+ L c lu ng lao đ ng suy gi m t m c 24,6 ngàn lao đ ng trong n m 2010 còn 19,5 ngàn lao đ ng trong n m 2012 do kh ng ho ng kinh t và gi m s n l ng

+ T ng di n tích đ t là 1,814 tri u m2

, g m di n tích nhà x ng 1,051 tri u m2

và di n tích v n phòng là 29,3 ngàn m2

Trung bình di n tích đ t trên m i lao đ ng là

94 m2, di n tích sàn cho m i công nhân là 54 m2 và lao đ ng gián ti p là 2 m2

2.1.1.2 Quy mô s n xu t

Cùng v i các t nh Bình D ng, ng Nai và TP H Chí Minh, Bình nh là 1 trong 4 trung tâm ch bi n đ g và lâm s n quy mô l n hàng đ u c n c Trong

nh ng n m qua, ngành công nghi p ch bi n g và lâm s n Bình nh đã có s phát tri n nhanh c v s l ng và ch t l ng, tr thành ngành công nghi p ch l c, đóng vai trò quan tr ng trong c c u các ngành công nghi p, góp ph n phát tri n kinh t - xã

h i trên đ a bàn t nh Nh chú tr ng công tác b o v và phát tri n r ng, khuy n khích các thành ph n kinh t , h gia đình, cá nhân cùng tham gia tr ng r ng nh d án WB3

do Ngân hàng th gi i cho vay u đãi v i di n tích 24.400 ha, d án khôi ph c r ng và

qu n lý r ng b n v ng (d án KFW6) do Ngân hàng Tái thi t c tài tr không hoàn

l i cho các h gia đình, cá nhân tr ng r ng s n xu t v i di n tích 8.000 ha, d án tr ng

r ng nguyên li u g và gi y 15.000 ha do các doanh nghi p lâm nghi p đ u t và th c

hi n, d án tr ng m i 5 tri u ha r ng c a Trung ng qua đó, Bình nh đã nâng đ che ph c a r ng trên đ a bàn toàn t nh t 32,9% n m 2000 lên 45,8% n m 2010, di n tích r ng t nhiên và r ng tr ng đ u t ng liên t c qua các n m Hi n nay, t ng di n

tích đ t lâm nghi p trên đ a bàn t nh trên 384.000 ha, riêng di n tích đ t lâm nghi p

s n xu t trên 155.700 ha góp ph n cung c p m t ph n nguyên li u ph c v ch bi n

đ g và lâm s n xu t kh u V i ngu n nhân l c d i dào, Bình nh đã t n d ng t t

đ i ng làm ngh m c lâu đ i t i đ a ph ng, cùng v i chính sách m c a và t p trung

đ y m nh thu hút đ u t c a t nh đã t o ti n đ thu hút nhi u d án s n xu t đ g và

lâm s n v i t c đ doanh nghi p thành l p m i trung bình t ng 20%/n m, t o n n t ng cho ngành công nghi p ch bi n g và lâm s n c a Bình nh phát tri n

n nay trên đ a bàn t nh đã có trên 171 doanh nghi p và c s ch bi n g và lâm s n, ch y u t p trung t i các khu công nghi p Phú Tài, Long M và các c m công

nghi p (56 doanh nghi p trong khu công nghi p, 45 doanh nghi p trong c m công nghi p) v i t ng di n tích trên 400 ha Trong đó có trên 150 doanh nghi p đang ho t

đ ng v i t ng công su t thi t k đ t 345.000 m3

tinh ch /n m, t ng v n đ u t TSC kho ng 2.000 t đ ng, v n l u đ ng kho ng 5.000 t đ ng, gi i quy t vi c làm trên 35.000 lao đ ng, m c thu nh p bình quân n m 2012 kho ng 2,8-3,0 tri u

đ ng/ng i/tháng Bình quân h ng n m giá tr s n xu t công nghi p chi m trên 40% giá tr s n xu t công nghi p toàn t nh, kim ng ch xu t kh u chi m trên 45% kim ng ch

xu t kh u toàn t nh T c đ t ng tr ng bình quân s n ph m g và lâm s n giai đo n

2006 - 2010 đ t 14%/n m; đ n n m 2012 s n xu t đ t 12,8 tri u s n ph m Kim ng ch

xu t kh u có t c đ t ng tr ng bình quân giai đo n 2006 - 2010 đ t 12%/n m; đ n

n m 2012 đ t 240 tri u USD và d ki n n m 2013 đ t 250 tri u USD V th tr ng,

s n ph m đ g Bình nh đã xu t kh u tr c ti p qua 5 châu l c trên 70 qu c gia và vùng lãnh th , ph n l n là xu t kh u sang châu Âu (chi m 82%), Châu i D ng

(7,7%), Châu M (5%), Châu Á (5%) và Châu Phi Th tr ng nh p kh u g ch y u

Malaysia, Myanma, Lào, Trung Qu c (Châu Á), UruGuay, Canada, Braxin (Châu

M ); Nam Phi và New Zealand, hàng n m đáp ng trên 80% nguyên li u cho s n

xu t

Theo k t qu kh o sát các doanh nghi p ngành ch bi n g Bình nh trong các khu công nghi p cho th y:

Theo doanh thu, nhóm l n nh t có doanh thu t 20 – 100 t đ ng chi m 59%,

d i 20 t đ ng chi m 21%, trên 100 t đ ng chi m 11% và trên 200 t đ ng chi m 9%

Theo quy mô tài s n, nhóm doanh nghi p d i 20 t chi m 27%, t 20 t - 100

t đ ng chi m 43%, trên 100 t - 200 t đ ng đ t 18%, trên 200 t đ ng là 12%