Lòng trung thành nhãn hi u... Do đó, ng i tiêu dùng.
Trang 3L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan các s li u đ c s d ng trong đ tài là chính xác và đ c trích
d n ngu n c th tài “ nh h ng nh n th c s n ph m nhãn hi u riêng đ n ý đ nh mua hàng: nghiên c u tr ng h p kênh siêu th t i Tp.H Chí Minh” là do riêng tôi nghiên c u xây d ng
Các s li u trong đ tài này đ c thu nh p và s d ng m t cách trung th c K t
qu nghiên c u đ c trình bày trong lu n v n này không sao chép c a b t c lu n v n nào và c ng ch a đ c công b b t c công trình nghiên c u nào khác tr c đây
Tp.H Chí Minh, ngày 20 tháng 12 n m 2013
Tác gi lu n v n
Nguy n Th Hoàng Vân
Trang 4M C L C TRANG PH BÌA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC T VI T T T
DANH M C CÁC B NG BI U
DANH M C CÁC HÌNH
TÓM T T
C H NG 1: T NG QUAN V TÀI NGHIÊN C U 1
1.1 Lý do ch n đ tài 1
1.2 M c tiêu đ tài 2
1.3 i t ng và ph m vi 2
1.4 Ph ng pháp nghiên c u 3
1.5 K t c u c a bài báo cáo nghiên c u 3
C H NG 2: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 4
2.1 Nhãn hi u riêng 4
2.1.1 nh ngh a nhãn hi u 4
2.1.2 nh ngh a nhãn hi u riêng 5
2.2 Nh n th c c a khách hàng v s n ph m 8
2.3 Ý đ nh mua hàng 8
2.4 M i quan h gi a nh n th c s n ph m nhãn hi u riêng và ý đ nh mua hàng 10
2.4.1 Nghiên c u c a Chen (2008) 11
2.4.2 Nghiên c u c a Chandon và c ng s (2011) 12
2.4.3 Nghiên c u c a Bidyut (2013) 12
2.4.4 Nghiên c u c a Veronika (2013) 13
2.4.5 Nghiên c u c a Jaafar (2013) 14
Trang 52.5 Mô hình nghiên c u đ xu t 15
2.5.1 Nh n th c v ch t l ng 15
2.5.2 M i quan h gi a nh n th c v ch t l ng nhãn hi u riêng và ý đ nh mua hàng 16
2.5.3 Nh n th c v giá 17
2.5.4 M i quan h gi a nh n th c v giá nhãn hi u riêng và ý đ nh mua hàng 18
2.5.5 Nh n th c v giá tr 18
2.5.6 M i quan h gi a nh n th c v giá tr nhãn hi u riêng và ý đ nh mua hàng 18
2.5.7 Nh n th c v r i ro 19
2.5.8 M i quan h gi a nh n th c v r i ro nhãn hi u riêng và ý đ nh mua hàng 19
2.5.9 Gi thuy t và mô hình nghiên c u đ xu t 20
Tóm t t ch ng 2 C H NG 3: PH NG PHÁP NGHIểN C U 22
3.1 Qui trình nghiên c u 22
3.2 Nghiên c u đ nh tính 24
3.2.1 Thang đo nh n th c v ch t l ng 25
3.2.2 Thang đo nh n th c v giá 26
3.2.3 Thang đo nh n th c v giá tr 27
3.2.4 Thang đo nh n th c v r i ro 28
3.2.5 Thang đo ý đ nh mua hàng 29
3.3 Thi t k b ng câu h i 30
3.4 Nghiên c u đ nh l ng 31
3.4.1 Ph ng pháp l y m u 31
3.4.2 C m u 31
3.4.3 X lý và phân tích d li u 31
3.4.3.1 Phân tích mô t 31
3.4.3.2 Ki m đ nh và đánh giá thang đo 31
3.4.3.3 Phân tích h i quy và ki m đ nh gi thi t 33
Trang 63.4.3.4 Phân tích nh h ng c a các đ c đi m cá nhân 35
Tóm t t ch ng 3 CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U 37
4.1 Mô t m u 37
4.1.1 Ph ng pháp thu th p d li u và t l h i đáp 37
4.1.2 Mô t thông tin m u 37
4.2 Ki m đ nh và đánh giá thang đo 39
4.2.1 Phân tích Cronbach Alpha 39
4.2.2 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 41
4.3 Phân tích h i quy 42
4.3.1 Phân tích t ng quan 43
4.3.2 Phân tích h i quy 44
4.3.3 ánh giá và ki m đ nh đ phù h p c a mô hình 45
4.3.4 Ki m đ nh các gi thuy t nghiên c u 46
4.4 Phân tích nh h ng c a các đ c đi m cá nhân đ n ý đ nh mua hàng 48
4.4.1 nh h ng c a gi i tính đ n ý đ nh mua hàng 48
4.4.2 nh h ng c a đ tu i đ n ý đ nh mua hàng 49
4.4.3 nh h ng c a trình đ h c v n đ n ý đ nh mua hàng 50
4.4.4 nh h ng c a thu nh p đ n ý đ nh mua hàng 51
4.5 Th o lu n các k t qu nghiên c u 52
4.5.1 Nh n th c v ch t l ng và ý đ nh mua hàng 52
4.5.2 Nh n th c v giá và ý đ nh mua hàng 53
4.5.3 Nh n th c v giá tr và ý đ nh mua hàng 53
4.5.4 Nh n th c v r i ro và ý đ nh mua hàng 54
4.5.5 Các đ c đi m cá nhân và ý đ nh mua hàng 54
4.5.5.1 Gi i tính 54
4.5.5.2 tu i 55
Trang 74.5.5.3 Trình đ h c v n 55
4.5.5.4 Thu nh p 55
Tóm t t ch ng 4 C H NG 5: K T LU N VĨ ụ NGH A 57
5.1 Tóm t t k t qu 57
5.2 Ý ngh a 58
5.3 M t s đ xu t cho các nhà qu n lý 59
5.4 H n ch c a đ tài và h ng nghiên c u ti p theo 62
TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 9DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 3.1 Thang đo nh n th c v ch t l ng 26
B ng 3.2 Thang đo nh n th c v giá 27
B ng 3.3 Thang đo nh n th c v giá tr 28
B ng 3.4 Thang đo nh n th c v r i ro 29
B ng 3.5 Thang đo ý đ nh mua hàng 29
B ng 4.1 c đi m siêu th đi th ng xuyên 37
B ng 4.2 Mô t nhân kh u h c 39
B ng 4.3 K t qu ki m đ nh thang đo b ng Cronbach alpha 40
B ng 4.4 K t qu phân tích EFA 42
B ng 4.5 Ma tr n h s t ng quan Pearson 43
B ng 4.6 Thông s c a mô hình h i quy 45
B ng 4.7 Ch tiêu đánh giá đ phù h p c a mô hình 46
B ng 4.8 Ki m đ nh đ phù h p c a mô hình 46
B ng 4.9 K t qu ki m đ nh gi thuy t 48
B ng 4.10 c đi m gi i tính m u nghiên c u 48
B ng 4.11 Ki m đ nh nh h ng c a gi i tính 49
B ng 4.12 c đi m đ tu i m u nghiên c u 49
B ng 4.13 Ki m đ nh nh h ng c a đ tu i 49
B ng 4.14 c đi m trình đ h c v n m u nghiên c u 50
B ng 4.15 Ki m đ nh Levene gi a các trình đ h c v n 50
B ng 4.16 Ki m đ nh ANOVA gi a các trình đ h c v n 50
B ng 4.17 c đi m thu nh p c a m u nghiên c u 51
B ng 4.18 Ki m đ nh Levene gi a các các thu nh p 51
B ng 4.19 Ki m đ nh ANOVA gi a các thu nh p 52
B ng 5.1 Giá tr trung bình c a các bi n quan sát nh n th c v giá 59
B ng 5.2 Giá tr trung bình c a các bi n quan sát nh n th c v ch t l ng 61
Trang 10DANH M C CÁC HÌNH
Hình 2.1 Quá trình ra quy t đ nh 9
Hình 2.2 Thuy t hành đ ng h p lý TRA 10
Hình 2.3 Mô hình nghiên c u v nh n th c s n ph m và ý đ nh mua hàng 11
Hình 2.4 Mô hình s l a ch n nhãn hi u riêng 11
Hình 2.5 Mô hình ý đ nh mua hàng và lòng trung thành nhãn hi u 12
Hình 2.6 Mô hình ý đ nh mua hàng thông qua bi n trung gian nh n th c v giá 13
Hình 2.7 Mô hình ý đ nh mua hàng 14
Hình 2.8 Mô hình nghiên c u đ xu t 20
Hình 3.1 Quy trình nghiên c u 23
Trang 11TÓM T T
tài s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh tính và đ nh l ng đ xác đ nh các thành ph n nh n th c s n ph m nh h ng đ n ý đ nh mua hàng nhãn hi u riêng t i thành ph H Chí Minh D li u s d ng trong nghiên c u này đ c thu th p t b ng câu h i ph ng v n tr c ti p và qua ch ng trình Google Docs cho ng i tiêu dùng
nghiên c u th c ti n tr c đó, tác gi đã đ xu t mô hình nghiên c u cho đ tài
ki m đ nh mô hình đ c đ a ra, tác gi đã s d ng m t s thang đo có s n sau đó đ c
hi u ch nh l i cho phù h p v i nghiên c u Sau đó, tác gi xây d ng thang đo Likert
n m m c đ đ đo l ng các y u t
tin c y c a thang đo đã đ c ki m đ nh b i h s Cronbach alpha và đ giá tr
b i phân tích nhân t Mô hình đ c xây d ng ban đ u v i b n bi n đ c l p (1) Nh n
th c v ch t l ng nhãn hi u riêng, (2) Nh n th c v giá nhãn hi u riêng, (3) Nh n
th c v giá tr nhãn hi u riêng, (4) Nh n th c v r i ro nhãn hi u riêng, và m t bi n
ph thu c là ý đ nh mua hàng Sau khi ki m đ nh đ tin c y và giá tr , các thang đo
đ c đi u ch nh l i K t qu phân tích t ng quan và h i quy tuy n tính b i có 2 gi thuy t đ c ch p nh n: (1) Nh n th c v ch t l ng nhãn hi u riêng có nh h ng đ n
ý đ nh mua hàng, (2) Nh n th c v giá nhãn hi u riêng có nh h ng đ n ý đ nh mua
hàng Nghiên c u c ng xem xét có s khác bi t v ý đ nh mua hàng v i gi i tính, đ
tu i, trình đ h c v n, thu nh p K t qu cho th y y u t gi i tính và đ tu i nh h ng
đ n ý đ nh mua hàng Cu i cùng đ tài đã đ a ra m t s ki n ngh đ i v i các siêu th
và đ a ra m t s h ng phát tri n ti p theo c a đ tài
Trang 12CH NG 1: T NG QUAN V TÀI NGHIÊN C U
1.1 Lý do ch n đ tài
Tình hình kinh t th gi i hi n nay có nhi u bi n đ ng ph c t p Quá tình toàn
c u hóa n n kinh t di n ra ngày càng m nh m và sôi đ ng Trong n n kinh t th
tr ng c nh tranh kh c li t, đ đ t đ c thành công và t o đ c v th cho riêng mình, các doanh nghi p luôn không ng ng nghiên c u đ tìm ra hình th c kinh doanh m i
nh m phát tri n th ph n và gia t ng l i nhu n Th i gian v a qua, đ c bi t là kho ng
th i gian n n kinh t th gi i lâm vào kh ng ho ng, trong ngành kinh doanh bán l , mà
t p trung ch y u là các h th ng siêu th , m t hình th c kinh doanh m i đã d n hình thành và ngày càng đ c m r ng, đó chính là hình th c s n xu t và kinh doanh s n
ph m nhãn hi u riêng
Th c t khái ni m nhãn hi u riêng không còn xa l gì v i ng i tiêu dùng trên toàn c u n a và các s n ph m này đã tr thành m t l a ch n th ng xuyên c a ng i tiêu dùng trong hi n t i và d đoán s còn phát tri n m nh h n n a trong t ng lai Nó đóng vai trò quan tr ng trong các chi n l c phát tri n c a nhà bán l
Nhi u chuyên gia nh n đ nh xu th “nhãn hi u riêng” là t t y u trong quá trình
Vi t Nam h i nh p sâu r ng vào n n kinh t th gi i Nhãn hi u riêng t o ra c ch
c nh tranh tích c c cho n n kinh t , giúp h giá thành các s n ph m cùng lo i trên th
tr ng, t ng ch đ h u đãi đ thu hút ng i tiêu dùng T n m 2002, xu h ng kinh doanh nhãn hi u riêng đã có m t t i Vi t Nam, v i h th ng bán l n c ngoài đ u tiên tham gia là h th ng siêu th Metro Cash&Carry H th ng này đã nhanh chóng t o
d ng đ c th ng hi u khi liên t c phân ph i vào th tr ng Vi t Nam nhi u ngành hàng th c ph m, hóa m ph m, may m c, đ dùng nhà b p, v n phòng Sau thành công c a Metro Cash&Carry, Co.opmart, Big C, Vinatex Mart đi theo, t p trung vào các m t hàng thi t y u, đ gia d ng trong n c v i giá thành h p lý h n Doanh thu đáng k t nhãn hi u riêng (t 20 – 35% doanh thu) đã giúp nhi u h th ng bán l trong n c m r ng đ c h th ng cung c p t i nhi u t nh thành trong c n c Các
Trang 13m t hàng nhãn hi u riêng có m c giá c nh tranh nh ti t ki m đ c chi phí marketing,
do đó s thu hút ng i tiêu dùng quan tâm đ c bi t trong b i c nh th tr ng bi n đ ng
nh hi n nay (Lê Anh, 2011)
Ph i kh ng đ nh m t đi u r ng, vi c nhãn hi u riêng ra đ i đã thu hút đ c s quan tâm c a ng i tiêu dùng, đ ng th i mang l i cho các siêu th nh ng l i ích không
nh nh t n d ng đ c h th ng phân ph i c a mình, t n d ng l i th th ng hi u, c t
gi m đ c chi phí marketing…Các s n ph m nhãn hi u riêng rõ ràng đang có r t nhi u
l i th so v i s n ph m c a nhà s n xu t Tuy nhiên, hi n nay v n có nhi u xu h ng
nh n th c khác nhau t ng i tiêu dùng đ i v i các s n ph m này Do đó, nh m nghiên
c u và đ a ra các k t lu n khoa h c đ th c hi n t t chi n l c nhãn hi u riêng, tác gi
đã l a ch n đ tài nghiên c u ắ nh h ng nh n th c s n ph m nhãn hi u riêng
đ n ý đ nh mua hàng: nghiên c u tr ng h p kênh siêu th t i Tp.H Chí Minh”
1.2 M c tiêu đ tài
tài đ t ra các m c tiêu c th nh sau:
- Xác đ nh các thành ph n c a nh n th c s n ph m nhãn hi u riêng
- o l ng m c đ nh h ng c a các thành ph n nh n th c s n ph m nhãn hi u riêng đ n ý đ nh mua hàng c a ng i tiêu dùng
Trang 141.4 Ph ng pháp nghiên c u
Nghiên c u th c hi n thông qua: Nghiên c u đ nh tính và nghiên c u đ nh l ng
- Nghiên c u đ nh tính đ c th c hi n thông qua k thu t th o lu n nhóm nh m
nh m khám phá, xác đ nh các khái ni m, thu t ng liên quan, và hi u ch nh thang đo
- Nghiên c u đ nh l ng đ c th c hi n thông qua kh o sát b ng câu h i đ c
thi t k v i thang đo Likert 5 m c đ v i ph ng pháp ch n m u thu n ti n
Các d li u đ c thu th p, mã hoá, x lý và th c hi n các phân tích mô t , phân
tích đ tin c y Cronbach Alpha, phân tích nhân t khám phá EFA, phân tích t ng
quan và h i quy, phép ki m đ nh Independent samples T-test và phân tích ph ng sai
ANOVA Vi c x lý s li u, ki m đ nh thang đo và phân tích k t qu thông qua s
d ng ph n m m SPSS 20
1.5 K t c u c a bài báo cáo nghiên c u
Bài báo cáo nghiên c u g m 5 ch ng v i các n i dung chính sau:
Ch ng 1: T ng quan v đ tài nghiên c u
Ch ng này cung c p thông tin t ng quan v nghiên c u bao g m c s hình thành đ tài, m c tiêu, đ i t ng, ph m vi nghiên c u và k t c u bài nghiên c u
Ch ng 2: C s lý thuy t và mô hình nghiên c u
N i dung chính c a ch ng này bao g m c s lý thuy t, các nghiên c u tr c
đó có liên quan đ t đó đ a ra các gi thuy t và mô hình nghiên c u
Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u
Ch ng này gi i thi u ph ng pháp nghiên c u đ xây d ng, hi u ch nh đánh giá
các thang đo c a các khái ni m nghiên c u và ki m đ nh gi thuy t đ ra
Ch ng 4: K t qu nghiên c u
Ch ng này trình bày k t qu nghiên c u bao g m mô t m u, ki m tra đ tin c y
c a thang đo, phân tích nhân t , phân tích h i quy đ ki m đ nh các gi thuy t đã đ ra
và th o lu n k t qu nghiên c u
Ch ng 5: K t lu n và ki n ngh
Ch ng này đ a ra các k t lu n, h n ch và h ng nghiên c u ti p theo
Trang 15CH NG 2
C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U
Ch ng 1 đã gi i thi u t ng quan v đ tài nghiên c u Ch ng 2 s trình bày
các lý thuy t v nhãn hi u riêng, nh n th c s n ph m và ý đ nh mua hàng Ch ng này
g m các thành ph n chính nh sau: (1) Các khái ni m v nhãn hi u riêng, nh n th c
s n ph m, ý đ nh mua hàng; (2) M i quan h gi a nh n th c s n ph m và ý đ nh mua
hàng; (3) Gi thuy t và mô hình nghiên c u
2.1 Nhãn hi u riêng
2.1.1 nh ngh a nhƣn hi u
Theo Hi p h i Marketing Hoa K (American Marketing Association - AMA),
“nhãn hi u s n ph m (brand) là tên, thu t ng , d u hi u, bi u t ng, hình v hay s
ph i h p gi a chúng, xác đ nh hàng hóa hay d ch v c a m t ng i bán hay m t nhóm
ng i bán và phân bi t chúng v i các hàng hóa, d ch v c a các đ i th c nh tranh”
Nhãn hi u th ng g n v i m t s n ph m, d ch v ho c nhóm các s n ph m hay toàn b
s n ph m c a ng i bán
Theo Ghosh (1990, trích t Chen, 2008), có 3 lo i nhãn hi u trong bán l :
- Nhãn hi u nhà s n xu t (manufacture brands): còn g i là nhãn hi u qu c gia,
mang nhãn hi u qu c gia kh p n i, trong h u h t các c a hàng và chu i c a hàng Các
nhãn hi u này th ng s d ng qu ng cáo r ng rãi, lâu dài và mang tính qu c gia đ xây
d ng hình nh và chi m đ c th ph n ôi khi, h u h t ng i tiêu dùng ngh r ng các
s n ph m này có ch t l ng t t h n
- Nhãn hi u c a c a hàng / nhãn hi u riêng (store / private brand): các nhà
bán l có th s n xu t hàng hóa v i nhãn hi u c a riêng c a h , ho c nhãn hi u c a
hàng ây là s n ph m th ng đ c s n xu t ho c gia công b i m t công ty nh ng l i
mang nhãn hi u c a công ty khác Nói chung, nhãn hi u riêng không n i ti ng nhi u
nh nhãn hi u nhà s n xu t
Trang 16- Nhãn hi u chung (generics brand): còn g i là nhãn hi u không tên Ng i
tiêu dùng không th tìm th y nhãn, tên liên quan đ n s n ph m ây là các s n ph m
có giá hay ch t l ng th p, bao bì đóng gói r t đ n gi n cho các c a hàng gi m giá
Nhãn hi u có vai trò xác đ nh ngu n g c và đ n v t o ra s n ph m và cho phép
ng i tiêu dùng g n trách nhi m v bi u hi n c a s n ph m là c a nhà s n xu t hay
nhà phân ph i Ng i tiêu dùng có th đánh giá các s n ph m t ng t khác nhau nh
th nào d a vào nhãn hi u H tìm hi u nhãn hi u thông qua kinh nghi m quá kh v i
s n ph m và ch ng trình marketing, tìm ra nh ng nhãn hi u nào đáp ng nhu c u c a
h và nh ng nhãn hi u nào không Cu c s ng hi n nay ngày càng ph c t p h n, v i vã,
và ít th i gian h n, m t nhãn hi u có th đ n gi n hóa vi c ra quy t đ nh và làm gi m
thi u các r i ro Nhãn hi u là m t ph n c n thi t c a chi n l c marketing Nó không
ch giúp ng i tiêu dùng nh n ra s n ph m, mà còn có th nâng cao hình nh và đ c
tr ng c th c a các doanh nghi p M t nhãn hi u đáng tin c y là tín hi u v m t m c
đ ch t l ng nh t đ nh mà ng i mua hài lòng và có th d dàng ch n s n ph m m t
l n n a (Kotler và Keller, 2012)
Nh v y nhãn hi u, m t cái tên, m t d u hi u hay m t thu t ng , là m t khái
ni m v s n ph m Nó cung c p thông tin và là m t kênh giao ti p v i ng i tiêu dùng
Ng i tiêu dùng có th xây d ng m i quan h lâu dài và tin t ng v i ng i bán thông
t p hóa Châu Âu và Canada, nhãn hi u riêng chi m đ n 40% các m t hàng đ c bày
bán T i các chu i c a hàng th c ph m l n nh t Anh là Sainsbury và Tesco, có kho ng 1/2 hàng hóa đây là nhãn hi u riêng (Kotler và Keller, 2012)
Trang 17i v i nhà s n xu t, nhà bán l v a là ng i c ng tác, v a là đ i th c nh tranh
Theo Hi p H i Nhà S n Xu t Nhãn Hàng Riêng (Private Label Manufacturers’
Association – PLMA), nhãn hi u riêng trong n m 1999, nhãn hi u riêng ch chi m
19% các s n ph m đ c bán ra t i các siêu th , nhà thu c … M nh ng đ n này con
s này là kho ng 25% (Kotler và Keller, 2012)
H n n a, Hoch (1996) đ a ra đ nh ngh a c a nhãn hi u riêng bao g m:
(1) Nhãn hi u g n li n v i h u h t t t c ch ng lo i s n ph m bày bán trong c a hàng bán l là nhãn hi u riêng Không có b t kì nhãn hi u nào có nhi u ch ng lo i s n
(2) Nhãn hi u riêng là nh ng s n ph m duy nh t mà các nhà bán l có th t mình quy t đ nh marketing và đ u t hàng t n kho Ngoài ra, các nhà bán l nhãn hi u riêng
có th ki m soát m c đ ch t l ng s n ph m và quy t đ nh m c đ u t cho các ho t
đ ng marketing, ch ng h n nh qu ng cáo, bao bì và giá bán
(3) Nhãn hi u riêng th ng đ c đ t trên các k d quan sát và đ m b o phân
ph i đ y đ trong các c a hàng, mà không m t ti n thuê k Nhà bán l th ng ký h p
đ ng dài h n v i nhà cung c p các m t hàng này, có cam k t giá và s l ng c th Vì
gi m chi phí, các nhà bán l có th cung c p thêm nhi u gi m giá cho khách hàng (4) Quy n s h u nhãn hi u ph i thu c v chính các nhà bán l , và có tên ho c
th ng hi u c a nhà bán l trên các s n ph m Vì v y, ng i tiêu dùng h u nh không
tìm th y nh ng s n ph m nhãn hi u riêng trong các chu i c a hàng khác
Có m t s lý do t i sao các nhà bán l mu n xây d ng nhãn hi u riêng
u tiên, nhãn hi u riêng có th th t ch t lòng trung thành c a ng i tiêu dùng và
s khác bi t so v i các nhãn hi u khác, qua đó c ng c v trí nhà bán l so v i nhà s n
xu t nhãn hi u qu c gia và t ng l i nhu n Ngoài ra, nhãn hi u riêng có th giúp các
nhà bán l t ng s l n ghé c a hàng và lòng trung thành c a ng i tiêu dùng b ng cách
Trang 18cung c p dòng riêng d i tên, nhãn mác mà không th tìm th y trong siêu th khác
(Richardson và c ng s , 1996)
Th hai, n u các nhà bán l xây d ng nhãn hi u riêng m nh, kh n ng th ng
l ng c a h có th c nh tranh v i các nhà s n xu t khác Nói cách khác, các nhà bán
l s có nhi u quy n l c h n đ th ng l ng giá và gi m giá khác, và sau đó t ng
kênh phân ph i (Quelch và Harding, 1996)
Th ba, các nhà bán l không c n ph i tr thêm ti n đ khuy n mãi các s n ph m
trong c a hàng c a h , và h có th ki m soát không gian tr ng bày Ngoài ra, vi c s n
xu t nhãn hi u riêng có th nâng cao tích l y kinh nghi m s n xu t và gi m chi phí s n
xu t và phân ph i (Quelch và Harding, 1996)
Nhãn hi u riêng ph n ánh mong mu n c a các nhà phân ph i, bán l quy mô l n
và các chu i c a hàng có đ c nhãn hi u riêng cho mình trong m t s ngành hàng và
m t hàng nh t đ nh Vi c phát tri n nhãn hi u riêng là quá trình hình thành ph hàng
riêng c a nhà phân ph i, th hi n nh ng c i ti n và đ i m i quan tr ng c a nhà bán l trong tâm trí khách hàng và qua đó các t ch c bán l đ t đ c nhi u lãi g p trong quá
trình phân ph i c ng nh có đ c s t ch nh t đ nh tr c các hàng hóa mang nhãn
hi u c a nhà s n xu t Phát tri n nhãn hi u riêng nh là m t công c , m t đ nh h ng
mang tính chi n l c cho phép các nhà bán l có th tri n khai s khác bi t hóa và đ t
đ c các m c tiêu sinh l i nh t đ nh trong quá trình kinh doanh ( ng V n M , 2010)
M c đích l n nh t c a nhãn hi u riêng là đ phân bi t v i các nhãn hi u khác và
c nh tranh v i các nhãn hi u nhà s n xu t v ch t l ng M c dù h u h t các nhãn hi u
riêng tr thành s thay th giá r c a các nhãn hi u n i ti ng vì không th c nh tranh
v i các nhãn hi u qu c gia v ch t l ng s n ph m, nh ng đôi khi chúng bu c các
nhãn hi u nhà s n xu t đ h th p giá c a h (Wulf và c ng s , 2005) Nhãn hi u riêng ch t n t i trong h th ng phân ph i, do dó cho phép ti t gi m đáng k các chi phí
th ng m i hóa s n ph m và vì v y các s n ph m nhãn hi u riêng th ng có m c giá
th p h n s n ph m cùng lo i mang nhãn hi u nhà s n xu t t 10 đ n 40% Do đó có
Trang 19th ti t ki m nhi u ti n h n Chính y u t giá c h p d n nh v y s là c s quan
tr ng h p d n khách hàng, nh t là các khách hàng có thu nh p trung bình và th p – m t phân đo n khách hàng ph bi n Vi t Nam ( ng V n M , 2010) M t lý do quan tr ng
n a là ng i tiêu dùng không c n ph i s d ng phi u gi m giá ho c ch đ i có khuy n mãi
gi m giá đ mua các s n ph m b i vì các s n ph m có giá th p hàng ngày (Chen, 2008)
Nh n th c đ c đ nh ngh a là m t quá trình thông qua đó chúng ta l a ch n, t
ch c và gi i thích thông tin t o ra m t b c tranh có ý ngh a v th gi i xung quanh
Nh n th c không ch ph thu c vào nh ng tác nhân v t lý, mà còn ph thu c vào c
m i quan h c a các tác nhân đó v i môi tr ng xung quanh và nh ng đi u ki n bên trong m i con ng i chúng ta Ng i đó có th có nh ng nh n th c khác nhau v cùng
m t s v t, s vi c do có ba quá trình nh n th c: s quan tâm có ch n l c, s bóp méo
có ch n l c và s ghi nh có ch n l c (Kolter và Keller, 2012)
Richardson và c ng s (1996) đ a ra đ nh ngh a nh n th c là nh ng ph n ng quan tr ng bên trong xu t đ i v i môi tr ng M t cá nhân ng i tiêu dùng có nh n
th c khác nhau Do đó, h có kích thích, m c đ ch p nh n, và thông tin khác nhau v cùng m t s n ph m, d ch v
2.3 ụ đ nh mua hàng
Ý đ nh mua hàng th ng đ c s d ng đ phân tích hành vi ng i tiêu dùng
Chen (2008) đ nh ngh a ý đ nh mua hàng là m t khuynh h ng ch quan c a ng i tiêu dùng đ i v i m t s n ph m ho c d ch v nh t đ nh và đó có th là y u t quan
tr ng đ d đoán hành vi c a ng i tiêu dùng
Trang 20Kotler và Keller (2012) ch ra r ng hành vi mua c a ng i tiêu dùng di n ra v i
s kích thích b i các y u t bên trong và bên ngoài (nh l a ch n m t s n ph m, nhãn
hi u, m t nhà bán l , th i gian, và s l ng); và ng i tiêu dùng đ a ra quy t đ nh mua hàng d a trên ph m ch t cá nhân c a h , tính cách, đ c đi m và quá trình ra quy t đ nh
i u này ng ý r ng s l a ch n s n ph m c a ng i tiêu dùng c a s n ph m có nh
h ng đ n hành vi mua hàng
Quá trình ra quy t đ nh (hình 2.1) là m t quá trình liên t c, trong đó bao g m
nh n di n v n đ , thu th p thông tin, đánh giá các l a ch n thay th , quy t đ nh mua hàng và hành vi sau khi mua hàng
Hình 2.1 Quá trình ra quy t đ nh
Ngu n: Kotler và Keller (2012)
Ghosh (1990, trích t Chen, 2008) đã c g ng đ k t h p m t s nghiên c u v hành vi mua v i các quá trình ra quy t đ nh c a ng i tiêu dùng K t qu là khi ng i tiêu dùng l a ch n hàng hoá, quy t đ nh cu i cùng ph thu c vào ý đ nh c a h Vì v y, các nhà marketing ngh r ng ý đ nh mua hàng c a ng i tiêu dùng là m t ph ng pháp
hi u qu đ d đoán vi c mua
Nh v y ý đ nh mua hàng là m t y u t quan tr ng d n đ n quy t đ nh mua hàng
c a ng i tiêu dùng nói chung và ng i tiêu dùng s n ph m nhãn hàng riêng nói riêng
Trang 212.4 M i quan h gi a nh n th c s n ph m nhãn hi u riêng vƠ ý đ nh mua hàng
Thuy t hƠnh đ ng h p lý TRA
Thuy t hành đ ng h p lý TRA (Theory of Reasoned Action) đ c Ajzen và Fishbein xây d ng t n m 1967 và đ c hi u ch nh m r ng theo th i gian Mô hình TRA (Ajzen và Fishbein, 1975) cho th y xu h ng tiêu dùng là y u t d đoán t t nh t
v hành vi tiêu dùng quan tâm h n v các y u t góp ph n đ n xu h ng mua thì xem xét hai y u t là thái đ và chu n ch quan c a khách hàng
Trong mô hình TRA, thái đ đ c đo l ng b ng nh n th c v các thu c tính c a
s n ph m Ng i tiêu dùng s chú ý đ n nh ng thu c tính mang l i các ích l i c n thi t
và có m c đ quan tr ng khác nhau N u bi t tr ng s c a các thu c tính đó thì có th
d đoán g n k t qu l a ch n c a ng i tiêu dùng
Y u t chu n ch quan có th đ c đo l ng thông qua nh ng ng i có liên quan
đ n ng i tiêu dùng (nh gia đình, b n bè, đ ng nghi p,…); nh ng ng i này thích hay không thích h mua M c đ tác đ ng c a y u t chu n ch quan đ n xu h ng mua c a ng i tiêu dùng ph thu c: (1) m c đ ng h /ph n đ i đ i v i vi c mua c a
ng i tiêu dùng và (2) đ ng c c a ng i tiêu dùng làm theo mong mu n c a nh ng
h ng s nghi r ng tôi nên hay
không nên mua s n ph m
S thúc đ y làm theo ý mu n
c a nh ng ng i nh h ng
Chu n ch quan
Thái đ
Xu h ng
hành vi
Trang 22Kotler (2007) đã đ a ra m i quan h gi a nh n th c nhãn hi u và ý đ nh mua hàng Theo đó, khi ng i tiêu dùng nh n th c v nhãn hi u, s d n đ n ý đ nh mua hàng và sau đó là hành đ ng mua hàng Jaafar (2013) ch ra r ng ý đ nh mua c a m i
cá nhân ng i tiêu dùng ng i luôn luôn đ c xác đ nh b i các y u t khác nh nh n
th c, thái đ … T đó ta có th nói r ng nh n th c s n ph m nhãn hi u riêng có nh
h ng đ n ý đ nh mua hàng Ng i tiêu dùng luôn có nh n th c cho riêng mình tr c khi mua s n ph m nhãn hi u riêng (Veronika ,2013)
2.4.1 Nghiên c u c a Chen (2008)
Tác gi đã tìm hi u m i quan h gi a ý đ nh mua hàng, nh n th c s n ph m th c
ph m nhãn hi u riêng t i Anh Ông đ a ra mô hình g m có 4 bi n đ c l p là nh n th c
v ch t l ng, nh n th c v giá, nh n th c v giá tr , nh n th c v r i ro và m t bi n
đ c l p là ý đ nh mua hàng K t qu kh o sát 100 ng i tiêu dùng cho th y nh n th c
v r i ro và nh n th c v giá có nh h ng đ n ý đ nh mua hàng, ng i tiêu dùng ngh
Trang 232.4.2 Nghiên c u c a Chandon và c ng s (2011)
Các tác gi đã đi u tra các y u t nh h ng đ n s l a ch n nhãn hi u riêng
trong th tr ng bán l c a Pháp Nghiên c u này đ c kh o sát v i 266 ng i tiêu
dùng Pháp, đ tu i t 20 tr lên
Hình 2.4 Mô hình s l a ch n nhãn hi u riêng
Ngu n: Chandon và c ng s (2011)
K t qu cho th y n m bi n chính có nh h ng đáng k đ n s l a ch n nhãn
hi u riêng trong mô hình có thông qua bi n trung gian m t ph n: thái đ đ i v i nhãn
hi u riêng, nh n th c v hình nh giá, nh n th c v hình nh c a hàng, ý đ nh mua
hàng và nh n th c v giá tr Thái đ đ i v i nhãn hi u riêng và nh n th c v giá tr có
nh h ng tr c ti p đ n l a ch n nhãn hi u riêng, trong khi nh h ng c a hình nh
c a hàng có s trung gian c a ý đ nh mua hàng
2.4.3 Nghiên c u c a Bidyut (2013)
Bidyut đã nghiên c u tác đ ng c a ch t l ng, nh n th c v giá tr , r i ro xã h i,
r i ro ch c n ng và r i ro tài chính đ n ý đ nh mua hàng qu n áo nhãn hi u riêng t i
n Ngoài ra ông c ng mu n tìm hi u li u ý đ nh mua c a ng i tiêu dùng có tác
đ ng đ n s phát tri n lòng trung thàng nhãn hi u hay không K t qu sau khi kh o sát
L a ch n nhãn hi u riêng
Ý đ nh mua hàng nhãn hi u riêng
Trang 24300 ng i tiêu dùng cho th y ch t l ng nhãn hi u riêng và nh n th c v giá tr có tác
đ ng đ n ý đ nh mua hàng Ý đ nh mua hàng c ng có tác đ ng đ n lòng trung thành
Hình 2.5 Mô hình ý đ nh mua hàng và lòng trung thành nhãn hi u
Ngu n: Bidyut (2013)
2.4.4 Nghiên c u c a Veronika (2013)
Nghiên c u c a Veronika (2013) t p trung vào đi u tra tác đ ng c a nh n th c r i
ro tài chính và nh n th c v giá tr đ n ý đ nh mua hàng nhãn hi u riêng qua trung gian
nh n th c v giá t i Indonexia Nghiên c u đ c th c hi n v i kho ng 150 ng i tiêu dùng n trên 25 tu i đã mua nhãn hi u riêng t i siêu th K t qu cho th y c m nhân v
r i ro tài chính và nh n th c v giá tr có nh h ng đ n ý đ nh mua hàng Tuy nhiên,
nh n th c v giá không ph i là bi n trung gian
Lòng trung thành nhãn hi u
Trang 25Hình 2.6 Mô hình ý đ nh mua hàng thông qua bi n trung gian nh n th c v giá
Ngu n: Veronika (2013)
2.4.5 Nghiên c u c a Jaafar (2013)
Nghiên c u t p trung vào các y u t có th nh h ng đ n ý đ nh mua s n ph m
th c ph m nhãn hi u riêng c a ng i tiêu dùng Malaysia Các y u t đ c xem xét trong nghiên c u bao g m các y u t bên ngoài (nh n th c v giá, bao bì, qu ng cáo, hình nh c a hàng); các y u t bên trong (nh n th c v ch t l ng nh n th c v r i ro,
nh n th c v giá tr ) và thái đ c a ng i tiêu dùng (s tin c y, s quen thu c, s nh n
th c v tình hình kinh t ) K t qu kh o sát 100 ng i cho th y r ng nh n th c v giá
có tác đ ng l n nh t đ n vi c mua hàng nhãn hi u riêng, sau đó là các y u t khác H u
h t t t c các bi n đ c l p có liên quan đ n ý đ nh mua hàng th c ph m nhãn hi u riêng
Y u t quan tr ng nh t có nh h ng đ n ý đ nh mua hàng là thái đ và nh n th c v giá Kinh nghi m mua qua c a ng i tiêu dùng v i các s n ph m th c ph m nhãn hi u riêng c ng có th nh h ng đ n nh n th c c a h v giá c , bao bì, hình nh c a hàng
Trang 26l ng, nh n th c v giá, nh n th c v giá tr , nh n th c v r i ro Do đó, các thành
ph n này s đ c t p trung nghiên c u và xem xét m i quan h v i ý đ nh mua hàng
2.5.1 Nh n th c v ch t l ng
Ch t l ng là toàn b các tính n ng và đ c đi m c a m t s n ph m ho c d ch v ,
có kh n ng đ đáp ng các nhu c u đ ra hay ng ý (Kotler và Keller, 2012)
Nh n th c v ch t l ng là đánh giá c a ng i tiêu dùng v toàn b các đi m n i
b t và u vi t c a s n ph m ó s tr u t ng m c đ cao h n thu c tính c a m t
s n ph m Do đó nh n th c th c v ch t l ng đ c hình thành khi t n t i m i quan h tích c c gi a nhà cung c p và khách hàng (Zeithaml, 1988) Ch t l ng nh n th c giúp cho ng i tiêu dùng có m t đánh giá ch quan và hình thành nh ng khác bi t c a s n
Trang 27Aaker (1996) đ a ra m t s lý do v s khác nhau gi a ch t l ng nh n th c và
ch t l ng th c t u tiên, ng i tiêu dùng có th b nh h ng quá m c b i m t hình nh ch t l ng kém tr c đó Vì th , h có th không tin vào cái m i dù đã có c i thi n ch t l ng, ho c h có th không s n sàng dành th i gian đ xác minh đi u đó
Th hai, ch t l ng mà m t công ty có th đ t đ c l i không ph i th c đo ng i tiêu dùng cho là quan tr ng Th ba, ng i tiêu dùng hi m khi có t t c các thông tin c n thi t đ th c hi n m t đánh giá h p lý và khách quan v ch t l ng và th m chí n u h
có thông tin, thì có th không đ th i gian và đ ng l c đ x lý nó Th t , b i vì
ng i tiêu dùng có th không bi t làm th nào t t nh t đ đánh giá ch t l ng, h có
th nhìn vào các tín hi u sai
Quelch và Harding (1996) cho r ng các s n ph m nhãn hi u riêng và nhãn hi u
qu c gia có m t kho ng cách rõ ràng v m c đ ch t l ng Bây gi , kho ng cách đã
gi m đi M c ch t l ng c a nhãn hi u riêng t t h n so v i tr c đây Sinha và Batra (1999) ch ra r ng trong báo cáo c a V ng qu c Anh 20% nhà bán l cung c p nhãn hàng ch t l ng t t h n so v i nhãn hi u nhà s n xu t, và 62% kh ng đ nh có nhãn
hi u riêng c a ch t l ng t ng đ ng Wulf và c ng s (2005) cho th y ch t l ng
c a khách hàng càng cao thì ý đ nh mua hàng c a h càng cao Ông c ng th y r ng
ng i tiêu dùng nghi ng các nhãn hi u riêng giá th p, đ c bi t là v v n đ ch t l ng
Trang 28H n n a, theo nghiên c u Bidyut (2013) cho th y ch t l ng nhãn hi u riêng có tác
đ ng tích c c đ n ý đ nh mua hàng
Jaafar (2013) cho r ng ch t l ng là y u t không th thi u trong tâm trí c a
ng i tiêu dùng khi quy t đ nh mua hàng b i vì h tin r ng s n ph m ch t l ng cao s
gi m sai l m khi mua và đ m b o chúng an toàn, do đó xây d ng m t m i quan h tin
t ng v i các s n ph m c th
Ngoài ra, theo nghiên c u c a Sudhir và Talukdar (2004), ng i tiêu dùng th c
s có m t s nghi ng v ch t l ng c a s n ph m nhãn hi u riêng giá th p, và do đó làm gi m ý đ nh mua hàng c a h
2.5.3 Nh n th c v giá
T quan đi m c a ng i tiêu dùng, giá c là nh ng gì b ra ho c hy sinh đ có
đ c m t s n ph m ho c d ch v mong mu n (Zeithaml, 1988) Ng i tiêu dùng s
c n c vào nh ng gì có đ c và hình thành giá đ đánh giá toàn b tác đ ng c a s n
ph m Vì giá c a th tr ng là khách quan và t ng quát đ c xác đ nh thông qua s cân
b ng c a các ngu n l c th tr ng, ng i tiêu dùng cá nhân có th đ ng ý ho c không
v i đánh giá chung và chu n c a th tr ng t i th i đi m b t k , và cho b t k s n
ph m c th nào Do đó nh n th c v giá, tr thành đánh giá riêng c a ng i tiêu dùng
Trang 292.5.4 M i quan h gi a nh n th c v giá nhãn hi u riêng vƠ ý đ nh mua hàng
Nghiên c u c a Chen (2008) cho th y nh n th c v giá có tác đ ng có ý ngh a
đ n ý đ nh mua hàng Giá s n ph m nhãn hi u riêng càng th p, ng i tiêu dùng càng
có ý đ nh mua hàng Nói cách khác, nh n th c v giá c a nhãn hi u riêng c a ng i
tiêu dùng là h s tr ít ti n h n và nh n đ c s l ng nhi u h n ó là y u t quan trong khi ng i tiêu dùng mua hàng nhãn hi u riêng vì h u h t h là nh ng ng i nh y
c m v giá (Sethuraman và Cole, 1999; Jaafar, 2013) Do đó, giá gi m s thúc đ y
mong mu n mua hàng c a ng i tiêu dùng
c a m t s n ph m d a trên nh n th c v nh ng gì nh n đ c và nh ng gì b ra Bên
c nh đó, Bellizzi và c ng s (1981) l p lu n r ng giá tr nh n th c là t l ph n tr m giá ph i tr và ch t l ng s n ph m có đ c sau khi ng i tiêu dùng mua s n ph m
S n ph m ch t l ng cao khi gi m giá th ng h p d n h n so v i nh ng s n ph m
ch t l ng th p h n i u này là do ng i tiêu dùng nh n th c đ c giá tr nhi u h n trong các s n ph m có th gi m giá, có ch t l ng cao h n H n n a, giá tr s n ph m
cao h n có ngh a là ng i tiêu dùng tr giá th p h n, và có m t s n ph m t t h n
2.5.6 M i quan h gi a nh n th c v giá tr nhãn hi u riêng vƠ ý đ nh mua hàng
Zeithaml (1988) s d ng ba y u t , “có th mua”, “mu n mua”, và “xem xét mua” là các bi n đ ki m tra m i quan h gi a giá tr và s n sàng mua K t qu là tích
c c Ng i tiêu dùng s n sàng mua s n ph m n u h nh n giá tr x ng đáng
Trang 30Bên c nh đó, nghiên c u c a Jaafar (2013) cho th y h u h t m i ng i mu n đ m
b o nh n đ c giá tr t t nh t v ti n trong quá trình mua Do đó, h có th ki m tra và
so sánh giá c tr c khi mua Ngoài ra, ng i tiêu dùng s n sàng tr ti n n u h nh n
th c giá tr c a s n ph m có ch t l ng cao, thu c tính h p d n và giá th p (Chen, 2008) Ngoài ra Chandon và c ng s (2011) đã đi u tra các y u t nh h ng đ n s l a
ch n nhãn hi u riêng trong th tr ng bán l c a Pháp và k t qu cho th y nh n th c hình nh giá có nh h ng đ n s l a ch n nhãn hi u
nh là r i ro
Ng i tiêu dùng nh n th c đ c r i ro vì s không ch c ch n và sai l m khi mua hàng S không ch c ch n có liên quan đ n chính s n ph m Ng i tiêu dùng th ng
c m th y r i ro cao khi giá th p, đóng gói đ n gi n, và nhãn hi u ít đ c bi t đ n vì có
s m h và thi u s t tin v ch t l ng các s n ph m này ó là lý do ng i tiêu dùng nh n th c s n ph m nhãn hi u riêng có r i ro cao H u h t ng i tiêu dùng không quen thu c v i s n ph m nhãn hi u riêng và h không có nhi u ki n th c v nhãn hi u riêng nên lo s s đ a ra quy t đ nh sai l m và cho r ng s ti n b ra không đáng cho
đi u đó (Batra và Sinha, 2000; Chen, 2008)
2.5.8 M i quan h gi a nh n th c v r i ro nhãn hi u riêng vƠ ý đ nh mua hàng
Khi ng i tiêu dùng mu n mua s n ph m, h có th nh n đ c r i ro khác nhau
N u r i ro s n ph m là cao, nó s làm cho ng i tiêu dùng ng n ng i ch n nhãn hi u
Có r t nhi u lo i s n ph m v i các nhãn hi u khác nhau có m t trên th tr ng mà liên quan đ n ch ng trình khuy n mãi, thay đ i r t nhanh chóng Do đó, ng i tiêu dùng
Trang 31không quen thu c v i quá nhi u s l a ch n có s n và có xu h ng th s n ph m m i khác bao g m c s n ph m nhãn hi u riêng (Chen, 2008)
Bên c nh đó, Cox (1967) quy đ nh r ng khi ng i tiêu dùng l a ch n các s n
ph m nhãn hàng riêng, h c m th y có r i ro cao b i vì h u h t trong s đó là không quen thu c v i các s n ph m này H c m th y quen thu c v i các sãn ph m nhãn hi u nhà s n xu t h n Ng i tiêu dùng không th hi u đ c s n ph m t t, thì h lo s mua
s n ph m
Ailawadi và c ng s (2001) tìm th y ng i mua nhãn hi u riêng mu n th nhi u
s n ph m khác nhau Có ngh a là, nh ng ng i mua nhãn hi u riêng có kh n ng r i ro cao h n M t khác, m c dù mua s n ph m nhãn hi u qu c gia là m t cách t t đ gi m thi u r i ro, hàng nhãn hi u riêng có giá r và có th có cùng ch t l ng và giá tr nh nhãn hi u nhã s n xu t Vì v y, ng i tiêu dùng s n sàng mua s n ph m nhãn hi u riêng r h n và có kh n ng ch p nh n r i ro cao h n,
2.5.9 Gi thuy t và mô hình nghiên c u đ xu t
T các nghiên c u trên, các th tr ng khác nhau thì s nh h ng c a các thành ph n nh n th c v nhãn hi u riêng đ n ý đ nh mua hàng khác nhau Có m t s thành ph n th tr ng này có nh h ng nh ng th tr ng khác thì có nh h ng và
m c đ nh h ng c ng khác nhau Mô hình c a Chen là mô hình có đ y đ c b n thành ph n nh n th c nhãn hi u riêng mà tác gi đang nghiên c u Vì th mô hình nghiên c u đ xu t s k th a t Chen và các gi thuy t đ c phát bi u nh :
Gi thuy t H1: Ng i tiêu dùng có nh n th c v ch t l ng nhãn hi u riêng càng cao thì ý đ nh mua hàng các s n ph m đó c a tiêu dùng càng t ng
Gi thuy t H2: Ng i tiêu dùng có nh n th c v giá nhãn hi u riêng càng cao thì
ý đ nh mua hàng các s n ph m đó c a tiêu dùng càng t ng
Gi thuy t H3: Ng i tiêu dùng có nh n th c v giá tr nhãn hi u riêng càng cao thì ý đ nh mua hàng các s n ph m đó c a tiêu dùng càng t ng
Trang 32Gi thuy t H4: Ng i tiêu dùng có nh n th c v r i ro nhãn hi u riêng càng cao thì ý đ nh mua hàng các s n ph m đó c a tiêu dùng càng gi m
Hình 2.8 Mô hình nghiên c u đ xu t
Ngu n: Chen (2008)
Tóm t t ch ng 2
Ch ng 2 trình bày tóm t t các lý thuy t, các nghiên c u tr c đây, t t c đ c
s d ng làm n n t ng cho h ng nghiên c u c a đ t i Tác gi d a vào các mô hình
nghiên c u tr c, ch n l n và hi u ch nh cho phù h p đ đ a ra gi thuy t và mô hình
nghiên c u cho đ tài này Mô hình nghiên c u s d ng b n y u t tác đ ng đ n y u t
Ý đ nh mua hàng
Nh n th c v ch t l ng
nhãn hi u riêng
Nh n th c v giá nhãn hi u riêng
Nh n th c v giá tr nhãn hi u riêng
Nh n th c v r i ro nhãn hi u riêng
Gi i tính
tu i
T rình đ h c v n
Thu nh p
Trang 33Nghiên c u đ c ti n hành theo hai giai đo n chính:
Nghiên c u đ nh tính: nh m khám phá, xác đ nh các khái ni m, thu t ng liên quan, và hi u ch nh thang đo Nghiên c u th c hi n thông qua k thu t th o lu n nhóm
S l ng là 10 ng i, ch y u là ng i thân và b n bè c a tác gi
Nghiên c u đ nh l ng: nh m thu th p, phân tích d li u kh o sát c ng nh c
l ng và ki m đ nh mô hình lý thuy t và các gi thuy t trong mô hình
- C m u: đ i v i phân tích nhân t (EFA) và phân tích h i quy, c m u t i
thi u là 50, t t h n là 100, và t l quan sát / bi n đo l ng là 5/1 (Hair và c ng s ,
2010) Trong nghiên c u này, t ng s bi n quan sát là 22, nh v y s m u t i thi u c n
đ nh T-Test, ANOVA, h i quy b i v i ph n m m x lý d li u SPSS
Quy trình nghiên c u đ c th c hi n theo các b c nh hình 3.1
Trang 353.2 Nghiên c u đ nh tính
Nghiên c u đ nh tính là m t d ng nghiên c u khám phá, trong đó d li u đ c thu th p d ng đ nh tính thông qua công c chính là quan sát, th o lu n tay đôi và th o
lu n nhóm (Nguy n ình Th , 2011) K t qu c a nghiên c u đ nh tính là c s đ xây
d ng b ng câu h i cho nghiên c u đ nh l ng Thông tin trong quá trình th o lu n v i
đ i t ng nghiên c u s đ c t ng h p và là c s cho vi c hi u ch nh, b sung các
bi n trong thang đo
Các thang đo đ c th a k t các nghiên c u tr c, tuy nhiên các s n ph m d ch
v khác nhau c ng nh th tr ng các qu c gia có nh ng đ c đi m khác nhau
Trong nhiên c u này, nghiên c u ðinh tính đ c th c hi n b ng k thu t th o
lu n nhóm t p trung, 10 ng i là b n bè, ng i thân, đ ng nghi p…Ph ng v n thông qua dàn bài l p s n kèm theo b ng thang đo nháp nh m khám phá, đi u ch nh, b sung các thang đo
K t qu c a nghiên c u s b s giúp tác gi hi u đ c h n các thành ph n c a
nh n th c s n ph m nhãn hi u riêng và ý đ nh mua hàng, đ ng th i có th hi u ch nh
và b sung m t s câu h i (bi n quan sát) cho phù h p, lo i các thang đo không phù
h p v i m c tiêu nghiên c u, đ c tính c a th tr ng Vi t Nam (Xem ph l c 1 v dàn bài th o lu n nhóm)
- o l ng các y u t trong mô hình b ng b ng câu h i c a thang đo nháp so v i hoàn c nh th c t đã phù h p ch a
Trang 36- K t qu c a các cu c th o lu n nh m ch nh s a, b sung thang đo cho phù h p
h n v i m c tiêu nghiên c u c a đ tài
Sau khi th c hi n nghiên c u đ nh tính, h u h t m i ng i tham gia th o lu n nhóm đ u cho r ng các y u t quan tr ng nh h ng đ n ý đ nh mua hàng nhãn hi u riêng là ch t l ng, giá, giá tr , r i ro c a s n ph m Ngoài ra còn các y u t khác nh
s ph bi n, các ch ng trình qu ng cáo…Tuy nhiên các y u t này ch đ c 2-3
ng i cho là quan tr ng Do đó, các y u t nh n th c v ch t l ng, nh n th c v giá,
nh n th c v giá tr và nh n th c v r i ro s n ph m nhãn hàng riêng s đ c tác gi s
d ng đ ti n hành các nghiên c u ti p theo v s nh h ng đ n ý đ nh mua hàng Nh
v y các gi thuy t và mô hình nghiên c u sau nghiên c u đ nh tính không có s đi u
ch nh nào so v i gi thuy t và mô hình đã đ xu t tr c Mô hình trong hình 2.8 v n
đ c gi nguyên
T k t qu th o lu n nhóm s ti n hàng thi t l p thang đo cho đ tài Các thang đo khái ni m trong mô hình nghiên c u đ c k th a và hi u ch nh cho phù h p t các thang đo đã có tr c đây Các thang đo này sau đó s đ c đi u ch nh và b sung cho phù h p v i th tr ng Vi t Nam
Nh đã trình bày trong ch ng 2, các khái ni m trong nghiên c u này bao g m: (1) Nh n th c v ch t l ng (ký hi u CHATLUONG), (2) Nh n th c v giá (ký hi u GIANHANTHUC), (3) Nh n th c v giá tr (ký hi u GIATRI), (4) Nh n th c v r i ro (ký hi u RUIRO), (5) Ý đ nh mua hàng (ký hi u YDINH) Các bi n quan sát đ c
l ng b ng thang đo Likert 5 m c đ , t ng d n t m c đ 1: hoàn toàn không đ ng ý
đ n m c đ 5: hoàn toàn đ ng ý
3.2 1 Thang đo nh n th c v ch t l ng
Các bi n quan sát c a nh n th c v ch t l ng ch y u d a vào thang đo c a tác
gi Chen (2008), Jaafar và c ng s (2013) g m 5 bi n quan sát:
- Tôi ngh r ng ch t l ng là tiêu chí quan tr ng khi mua s n ph m
- i u quan tr ng v i tôi là mua các s n ph m ch t l ng cao
Trang 37- Tôi ngh r ng các s n ph m nhãn hi u riêng có ch t l ng t t
- Tôi ngh r ng các s n ph m nhãn hi u riêng đáng tin c y
- Tôi ngh r ng các s n ph m nhãn hi u riêng có lâu b n
Sau khi nghiên c u đ nh tính, bi n “ i u quan tr ng v i tôi là mua các s n ph m
ch t l ng cao” không đ c các thành viên tham gia th o lu n nhóm ng h và đ ngh
lo i b bi n quan sát này ra kh i thang đo C 4 bi n còn l i đ u đ c gi l i và đi u
CHATLUONG 3 S n ph m nhãn hi u riêng đáng tin c y
CHATLUONG 4 S n ph m nhãn hi u riêng lâu b n
Ngu n: Chen (2008), Jaafar và c ng s (2013)
3.2 2 Thang đo nh n th c v giá
Các bi n quan sát c a nh n th c v giá ch y u d a vào thang đo c a tác gi Chen (2008), Chandon và c ng s (2011), Jaafar và c ng s (2013) g m:
- Tôi ngh r ng giá c là tiêu chí quan tr ng khi mua s n ph m
- Tôi mua s n ph m nhãn hi u riêng vì đó là l a ch n r h n
- Giá các s n ph m nhãn hi u riêng th ng th p h n nh ng gì tôi mong ch
- Giá các s n ph m nhãn hi u riêng th p h n giá trung bình trên th tr ng c a các s n ph m t ng t
- Tôi ngh r ng giá c a s n ph m nhãn hi u riêng là h p lý, do dó, mua các s n
ph m này là m t vi c t t
- Tôi có th ti t ki m ti n v i s n ph m nhãn hi u riêng
Trang 38Sau khi nghiên c u đ nh tính, c 6 bi n đ u đ c gi l i và đi u ch nh l i v m t
t ng đ ng n g n, d hi u h n C th các bi n quan sát đ c tác gi s d ng đ c
th hi n trong b ng 3.2
B ng 3.2 Thang đo nh n th c v giá
GIANHANTHUC 1 Giá c là tiêu chí quan tr ng khi mua s n ph m
GIANHANTHUC 2 Tôi mua s n ph m nhãn hi u riêng vì đó là s l a ch n r h n
GIANHANTHUC 3 Giá s n ph m nhãn hi u riêng th ng h p d n h n nh ng gì tôi mong đ i
GIANHANTHUC 4 Giá s n ph m nhãn hi u riêng th p h n giá trung bình trên th tr ng c a
các s n ph m cùng lo i
GIANHANTHUC 5 Giá s n ph m nhãn hi u riêng là h p lý
GIANHANTHUC 6 Tôi có th ti t ki m ti n khi mua s n ph m nhãn hi u riêng
Ngu n: Chen (2008), Chandon và c ng s (2011), Jaafar và c ng s (2013)
3.2 3 Thang đo nh n th c v giá tr
Các bi n quan sát c u nh n th c v giá tr ch y u d a vào thang đo c a tác gi Chen (2008), Chandon và c ng s (2011), Jaafar và c ng s (2013) g m:
- Tôi luôn luôn ki m tra giá c a các nhãn hi u t i siêu th đ ch c ch n có đ c giá tr t t nh t cho s n ph m
- Tôi r t quan tâm đ n giá r , nh ng tôi c ng quan tâm t ng t đ n ch t l ng
s n ph m
- Khi mua m t s n ph m, tôi c g ng có ch t l ng t t nh t cho s ti n b ra
- Khi tôi mua các s n ph m nhãn hi u riêng, tôi mu n ch c ch n r ng nó đáng giá ti n
Sau khi nghiên c u đ nh tính, 4 bi n quan sát này phù h p v i nghiên c u và
đ c đi u ch nh thêm v m t t ng nh b ng 3.3 đ tác gi s d ng cho các nghiên
c u ti p theo
Trang 39B ng 3.3 Thang đo nh n th c v giá tr
GIATRI 1 Tôi th ng ki m tra giá các nhãn hi u t i siêu th đ đ m b o
s ti n mình chi tr mang l i giá tr cao nh t
GIATRI 2 Tôi r t quan tâm đ n giá, nh ng c ng r t quan tâm đ n
ph m nhãn hi u riêng có h ng d n đ y đ ” b lo i b 4 bi n còn l i đ c đi u ch nh
và s d ng cho cho nh ng nghiên c u ti p theo (b ng 3.4)
Trang 40B ng 3.4 Thang đo nh n th c v r i ro
RUIRO 1 Tôi u tiên mua s n ph m nhãn hi u khác vì chúng quen thu c
h n so v i s n ph m nhãn hi u riêng
RUIRO 2 Tôi mu n th các s n ph m nhãn hi u riêng m i khác
RUIRO 3 Các s n ph m nhãn hi u riêng có m t vài r i ro, nh không t t
cho s c kho …
RUIRO 4 Khi ch n mua s n ph m nhãn hi u riêng, tôi s cân nh c
r t c n th n
Ngu n: Chen (2008), Jaafar và c ng s (2013)
3.2 5 Thang đo ý đ nh mua hàng
Các bi n quan sát c a ý đ nh mua hàng ch y u d a vào thang đo c a tác gi Chen (2008), Chandon và c ng s (2011), Jaafar và c ng s (2013) g m:
- Kh n ng tôi s xem xét mua hàng là cao
- Tôi s mua s n ph m nhãn hi u riêng trong l n t i
- Tôi s xem xét mua s n ph m nhãn hi u riêng
- Tôi quy t đ nh mua s n ph m nhãn hàng riêng m i khi có th
- Tôi s gi i thi u b n bè mua s n ph m nhãn hi u riêng
Theo k t qu nghiên c u đ nh tính, bi n “Kh n ng tôi s xem xét mua hàng là cao” không đ c nhóm th o lu n đ ng ý và b lo i ra kh i thang đo Các bi n còn l i
đ c đi u ch nh và vi t l i nh b ng 3.5
B ng 3.5 Thang đo ý đ nh mua hàng
YDINH 1 Tôi s xem xét mua s n ph m nhãn hi u riêng
YDINH 2 Tôi s mua s n ph m nhãn hi u riêng trong l n t i
YDINH 3 Tôi quy t đ nh mua s n ph m nhãn hi u riêng m i khi có th YDINH 4 Tôi s gi i thi u b n bè mua s n ph m nhãn hi u riêng
Ngu n: Chen (2008), Chandon và c ng s (2011), Jaafar và c ng s (2013)