Các công ty không th đáp.
Trang 3L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan Lu n v n Th c s Kinh t “Nâng cao n ng l c c nh
tranh c a ngân hàng TMCP ông Á đ i v i d ch v TTQT giai đo n đ n n m
2020” là do chính Tôi nghiên c u và th c hi n Các s li u trong lu n v n
đ c thu th p t th c t có ngu n g c rõ ràng, đáng tin c y, đ c x lý trung
th c và khách quan Tôi xin t ch u trách nhi m v tính xác th c và tham kh o tài li u khác
TPHCM, ngày 24 tháng 12 n m 2013
Tác gi
PHAN THU N AN
Trang 4DANH M C CÁC B NG BI U, HÌNH V
B NG BI U
B ng 2.1: C c u nhân s t i DongA Bank 27
B ng 2.2: Các ch tiêu tài chính c a DongA Bank các n m 2008 – 2012 28
B ng 2.3: L i nhu n ho t đ ng dich v c a DongA Bank n m 2012 33
B ng 2.4 :Doanh s và doanh thu TTQT c a DongA Bank các n m 2010-2012 33
B ng 2.5: S l ng h s TTQT phát sinh c a DongA Bank các n m 2010 – 2012 35
B ng 2.6: Tình hình s d ng các ph ng th c TTQT t i DongA Bank n m 2010-2012 37
B ng 2.7: L i nhu n TTQT c a DongA Bank qua các n m 2010 – 2012 38
B ng 2.8: Doanh s , th ph n TTQT c a các ngân hàng n m 2012 41
B ng 2.9 : M c đ quan tr ng c a các y u t ph i th c th tr ng 46
B ng 2.10: So sánh các y u t ph i th c t o nên giá tr khách hàng gi a các ngân hàng 48
B ng 2.11: So sánh n ng l c c nh tranh c a DongA Bank v i các đ i th tr c ti p theo ph ng th c TTR 52
B ng 2.12: So sánh n ng l c c nh tranh c a DongA Bank v i các đ i th tr c ti p theo ph ng th c DP/DA 54
B ng 2.13: So sánh n ng l c c nh tranh c a DongA Bank v i các đ i th tr c ti p theo ph ng th c L/C 56
B ng 2.14: Doanh thu/ Chi phí qu ng cáo c a DongA Bank và Techcombank 64
Trang 5HÌNH V
Hình 1.1: Chu i giá tr 15
Hình 1.2: Ma tr n phân tích đi m m nh và đi m y u 17
Hình 1.3: Chi n l c c nh tranh c b n 18
Hình 1.4: C c u t ch c c a DongA Bank 26
Hình 2.1: Bi u đ các ch s tài chính c a DongA Bank các n m 2008 - 2012 30
Hình 2.2: Bi u đ doanh s TTQT c a DongA Bank các n m 2010-2012 34
Hình 2.3: Bi u đ doanh s NK-XK TTQT c a DongA Bank các n m 2010-2012 34
Hình 2.4: Bi u đ doanh thu TTQT c a DongA Bank các n m 2010-2012 35
B ng 2.5: S l ng h s TTQT phát sinh c a DongA Bank các n m 2010 – 2012 35
Hình 2.5: Bi u đ s l ng h s TTQT c a DongA Bank các n m 2010-2012 36
Hình 2.6: Bi u đ l i nhu n TTQT c a DongA Bank các n m 2010-2012 38
Hình 2.7: Bi u đ th ph n TTQT trong th tr ng đ nh ngh a n m 2012 42
Hình 2.8: Qu n tr ngu n nhân l c TTQT c a DongA Bank và Techcombank các n m 2010 – 2012 61
Hình 2.9: H u c n n i b c a DongA Bank và Techcombank các n m 2010 - 2012 62
Hình 2.10: Phân tích chu i giá tr c a DongA Bank 65
Hình 3.1: S đ m ng l i cho 3 y u t ti m l c thành công 79
Trang 6DANH M C CÁC CH VI T T T
DongA Bank : Ngân hàng TMCP ông Á
NOSTRO : Tài kho n ngo i t c a ngân hàng g i t i n c ngoài
Sacombank : Ngân hàng TMCP Sài Gòn Th ng Tín
SWIFT : Hi p h i vi n thông qu c t (Society for Worldwide Interbank
Financial Telecommunication) Techcombank : Ngân hàng TMCP K Th ng
Trang 7
TRANG PH BÌA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC KÝ HI U, CÁC CH VI T T T
DANH M C CÁC B NG
DANH M C CÁC HÌNH V
PH N M U 1
CH NG 1: C S LÝ LU N V N NG L C C NH TRANH 5
1.1 C s lý lu n v c nh tranh, ngu n l c, n ng l c c nh tranh, l i th c nh tranh 5
1.1.1 Khái ni m v c nh tranh 5
1.1.2Khái ni m v ngu n l c 5
1.1.3 N ng l c c nh tranh 7
1.1.4 L i th c nh tranh 7
1.2 Các y u t tác đ ng đ n n ng l c c nh tranh trong d ch v TTQT t i NHTM 8
1.2.1Nhân t khách quan 8
1.2.2 Nhân t ch quan 11
1.3 Các ph ng pháp phân tích đ xác đ nh n ng l c c nh tranh và l i th c nh tranh 14
1.3.1 Phân tích chu i giá tr 14
1.3.2 Phân tích mô hình 3 nhân t thành công 16
1.4 Các chi n l c c nh tranh c b n 18
1.5 Kinh nghi m nâng cao n ng l c c nh tranh trong ho t đ ng TTQT c a m t s NHTM 21
1.5.1 Ngân hàng HSBC 21
Trang 81.5.3 Ngân hàng Công Th ng Vi t Nam 22
TÓM T T CH NG 1 23
CH NG 2: ÁNH GIÁ N NG L C C NH TRANH C A NGÂN HÀNG TMCP ÔNG Á I V I D CH V THANH TOÁN QU C T 24
2.1Th c tr ng chung v tình hình kinh doanh, th ph n, c nh tranh c a ngân hàng TMCP ông Á đ i v i d ch v TTQT 24
2.1.1T ng quan v ngân hàng TMCP ông Á 24
2.1.1.1 Gi i thi u v ngân hàng TMCP ông Á 24
2.1.1.2 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng TMCP ông Á 27
2.1.2 Th c tr ng chung v tình hình kinh doanh, th ph n, c nh tranh c a Ngân hàng TMCP ông Á đ i v i d ch v TTQT 31
2.1.2.1 Quá trình hình thành và phát tri n d ch v TTQT t i Ngân hàng TMCP ông Á 31
2.1.2.2 Mô hình t ch c ho t đ ng TTQT t i Ngân hàng TMCP ông Á 31
2.1.2.3Th c tr ng chung v ho t đ ng kinh doanh d ch v TTQT c a Ngân hàng TMCP ông Á 32
2.1.2.4Th ph n và tình hình c nh tranh trong d ch v TTQT 39
2.2 ánh giá th c tr ng v n ng l c c nh tranh c a ngân hàng TMCP ông Á đ i v i s n ph m TTQT 43
2.2.1 ánh giá các y u t t o ra giá tr khách hàng c a ngân hàng TMCP ông Á đ i v i s n ph m TTQT 43
2.2.1.1Nghiên c u đ nh tính 43
2.2.1.2 Nghiên c u mô t 45
2.2.2 ánh giá n ng l c c nh tranh theo t ng ph ng th c TTQT c a ngân hàng TMCP ông Á 49
Trang 9v i s n ph m TTQT 59
2.2.3.1 M u và ph ng pháp nghiên c u 59
2.2.3.2 Phân tích mô hình chu i giá tr 59
K T LU N CH NG 2 69
CH NG 3: NH NG GI I PHÁP NH M NÂNG CAO N NG L C C NH TRANH C A NGÂN HÀNG TMCP ÔNG Á I V I D CH V THANH TOÁN QU C T 70
3.1 nh h ng v chi n l c phát tri n c a d ch v TTQT c a DongA Bank trong giai đo n 2014 - 2020 70
3.2 L a ch n chi n l c c nh tranh cho d ch v TTQT c a DongA Bank 71
3.3 Các bi n pháp nâng cao n ng l c c nh tranh 71
3.3.1 Các gi i pháp nh m phát huy đi m m nh v ngu n l c 71
3.3.2 Các gi i pháp nh m kh c ph c đi m y u v ngu n l c 75
3.4 Thi t l p s đ m ng l i cho 3 y u t ti m l c thành công đ i v i d ch v TTQT t i DongA Bank 78
K T LU N CH NG 3 80
K T LU N 81
TÀI LI U THAM KH O
PH L C 1
PH L C 2
PH L C 3
PH L C 4
PH L C 5
Trang 10PH N M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
C̀ng v i xu h ng chung c a th gi i, vai tr̀ c a kinh doanh qu c t ngày càng
tr nên quan tr ng, giúp doanh nghi p m ra nhi u th tr ng m i và thu đ c nhi u l i nhu n Bên c nh đó, trong b i c nh chung c a kinh t th gi i và trong n c c̀n nhi u khó kh n, xu t nh p kh u Vi t Nam n m 2012 đ t đ c nh ng k t qu và ti n b đáng ghi nh n Theo s li u c a T ng c c Th ng kê, tính đ n h t n m 2012, t ng kim ng ch
xu t kh u c n m 2012 c đ t 115 t USD, t ng 18,4% (19 t USD) so n m 2011 là
m c cao nh t t tr c t i nay, v t xa so v i k ho ch đ ra (t ng 10%) Kim ng ch
xu t kh u bình quân đ u ng i c n m lên t i 1.306 USD, so v i m c 1.083 USD n m
2011 và m c 831 USD n m 2010 T l xu t kh u/GDP v t qua m c 75%, là m c cao so v i t l đã đ t đ c trong các n m tr c
S phát tri n c a kinh doanh qu c t kéo theo vai tr̀ c a d ch v TTQT ngày càng tr nên quan tr ng Tuy nhiên, đ ng tr c s c nh tranh gay g t trong h th ng kinh t nói chung, và ngành ngân hàng nói riêng, các ngân hàng ph i không ng ng hoàn thi n ho t đ ng c a mình nh m nâng cao n ng l c c nh tranh
Tuy không ph i là m t trong nh ng ngân hàng d n đ u v d ch v TTQT t i Vi t Nam, nh ng hi n nay ngân hàng TMCP ông Á đã đ t đ c nh ng ti n b v t b c, dành đ c ni m tin c a khách hàng và liên ti p dành đ c gi i th ng hàng n m c a các t ch c uy tín qu c t v d ch v TTQT ây là m t trong nh ng tiêu chí quan
tr ng đ đánh giá ch t l ng TTQT c a các ngân hàng Tuy v y, ho t đ ng kinh doanh
d ch v TTQT c a ngân hàng TMCP ông Á v n c̀n nhi u h n ch , có nguy c m t
th ph n và khách hàng tr c áp l c c nh tranh gay g t hi n t i Trong các n m
2005-2009, doanh s TTQT c a DongA Bank đ u đ t t c đ t ng tr ng cao, trung bình
Trang 11kho ng 30% n n m, 2010, tình hình kinh t b t đ u có nhi u d u hi u b t n, doanh
s thanh toán theo chi u h ng gi m liên t c trong các n m sau 2011 và 2012
Doanh s TTQT c a DongA Bank các n m 2005 – 2012
n v tính: tri u USD
1.095 1.365 2.039 2.383 2.533 2.500 2.040 1.827
(Ngu n: BCTN c a DongA Bank n m 2008, 2009, 2010, 2011, 2012)
Tr c tình hình kinh t g p nhi u khó kh n trong các n m 2010-2012, tình hình
gi m sút doanh s TTQT c ng là đi u d hi u Tuy nhiên, khi đem đ i chi u v i cán cân thanh toán n m 2012 th ng d k l c 10 t USD và xu t kh u có d u hi u t ng
tr ng, đ t 114,6 t USD, t ng 18,3% so v i n m 2011, xu t siêu 284 tri u USD thì đây c ng c n đ t d u ch m h i v s s t gi m doanh s trong 3 n m qua Th m chí
m c s t gi m nghiêm tr ng vào n m 2011, gi m 16% so v i n m 2010, và n m 2012
gi m 10,44% so v i n m 2011 thì tình hình trên c n đ c xem xét l i V n đ s t gi m doanh thu do nhi u nguyên nhân khách quan và ch quan, trong đó m t ph n nguyên nhân là do s c nh tranh kh c li t trong d ch v TTQT Chính vì v y, c n ph i nghiên
c u và đ a ra các gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh cho ngân hàng ông Á
Bên c nh đó, sau th i gian tìm hi u, tôi nh n th y câu h i v n ng l c c nh tranh trong d ch v TTQT đ c hình thành t nh ng y u t nào và ngân hàng ông Á ph i làm gì đ nâng cao n ng l c c nh tranh trong d ch v TTQT v n ch a có câu tr l i
th c s khoa h c Xu t phát t th c t này, đ tài đ c th c hi n nh m m c đích tr l i câu h i trên
V i ĺ do đó , tôi nh n th y đ tài : “Nâng cao n ng l c c nh tranh c a ngân
h̀ng TMCP ông Á đ i v i d ch v TTQT giai đo n đ n n m 2020” là c n thi t đ
nghiên c u
Trang 12− xu t các gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a ngân hàng ông Á đ i
v i d ch v TTQT trong giai đo n đ n n m 2020
4.1 Ngu n d li u: Ngu n d li u s d ng trong đ tài là ngu n đa d li u
- D li u th ng kê: th ng kê các d li u t c s ĺ thuy t, t p chí khoa h c, báo chí và d li u t ng h p c a ngân hàng
- D li u đi u tra: th o lu n v i các chuyên gia và kh o sát ́ ki n khách hàng 4.2 Ph ng pháp nghiên c u: tài s d ng đa ph ng pháp, k t h p gi a nghiên c u
đ nh tính và nghiên c u đ nh l ng
Trang 14c nh tranh là s bình quân hoá l i nhu n trong ngành và theo đó giá c có th gi m đi
Hi n nay c nh tranh là h p tác đan xen nhau, nh ng xu th chính là h p tác
C nh tranh không ch là đ ng l c, mà còn là đi u ki n thu n l i đ doanh nghi p
t kh ng đ nh v trí c a mình, t hoàn thi n và phát tri n nh m m c tiêu giành u th cao h n so v i các đ i th Nh v y, c nh tranh là đ ng l c thúc đ y ti n b khoa h c – công ngh và phát tri n kinh t th tr ng Nh có c nh tranh, xã h i đ c s d ng đa
Ngu n l c là m t trong các y u t đ c đ c p hàng đ u khi phân tích tình hình
th c t và xây d ng chi n l c cho doanh nghi p Xác đ nh đ c các ngu n l c mang
m t ́ ngh a th c ti n đ ng th i là n n t ng đ xây d ng nh ng m c tiêu và chi n l c
kh thi, h a h n nh t
Theo Lê Th Gi i (2011), ngu n l c theo ngh a r ng, bao g m m t lo t các y u
t t ch c, k thu t, nhân s v t ch t, tài chính c a công ty Nh v y, ngu n l c là
nh ng gì mà m t công ty c n ph i có đ ho t đ ng Ngu n l c là nh ng y u t giúp doanh nghi p duy trì ho t đ ng và cung c p giá tr cho khách hàng
Trang 15Theo Lê Th Gi i (2011), các ngu n l c có th chia thành hai lo i: ngu n l c
h u hình và ngu n l c vô hình Ngu n l c h u hình là các ngu n l c có th th y và
đ nh l ng đ c, đó là: ngu n l c tài chính, công ngh , đi u ki n v t ch t… Ngu n l c
vô hình bao g m nhân s , kh n ng c i ti n và danh ti ng
Theo Lê Th Gi i (2011), “so v i các ngu n l c h u hình, các ngu n l c vô hình có tác d ng tích c c và h u hi u h n” B i vì các ngu n vô hình là các ngu n khó xác đ nh vì th các đ i th c nh tranh khó có th tìm hi u, b t ch c hay thay th do
v y các công ty th ng s d ng ngu n l c vô hình nh n n t ng hình thành n ng l c
c t lõi h n là s d ng các ngu n l c h u hình T đó, t ng c ng l i th c nh tranh c a công ty mình so v i đ i th c nh tranh
Tuy nhiên, ngu n l c t b n thân nó không t o ra l i th c nh tranh t o ra
l i th c nh tranh, theo Lê Th Gi i (2011) “ngu n l c ph i đ c đáo và đáng giá” Ngu n l c đ c đáo là ngu n l c mà không có công ty nào khác có th có đ c Ngu n
l c đáng giá là ngu n l c giúp công ty t o đ c n ng l c khác bi t nh m nâng cao n ng
l c c nh tranh, t o ra nhu c u m nh m v s n ph m c a công ty Do đó, c n ph i l a
ch n nh ng đ c đi m giúp xây d ng doanh nghi p hi u qu nh t Y u t nào ti n ích
h n, thu n l i h n cho quá trình phát tri n chi n l c c a doanh nghi p đ c xem là ngu n l c đ t giá Ví d , n u doanh nghi p có ngu n cung c p s n ph m r h n so v i
b t c ai khác trong ngành, thì có th li t kê nó nh là m t ngu n l c đ c đáo và đáng giá C n hi u rõ là ngu n l c đó không c n ph i là t t nh t trong ngành, mà có th đánh giá là m t th m nh c a doanh nghi p d a trên t ng quan gi a hi u su t bên trong và bên ngoài
Nh v y, có th khái quát: “Ngu n l c là nh ng y u t giúp doanh nghi p duy
trì ho t đ ng và cung c p giá tr cho khách hàng; và ch nh ng ngu n l c đ c đáo và đáng giá m i có th t o ra l i th c nh tranh”
Trang 161.1.3 N ng l c c nh tranh
N ng l c c nh tranh là m t khái ni m đ c s d ng trong nhi u l nh v c khác
nhau và có nhi u cách quan ni m khác nhau d i các góc đ khác nhau:
• N ng l c c nh tranh là n ng l c c a m t doanh nghi p, ho c m t ngành, m t
qu c gia không b doanh nghi p khác, ngành khác đánh b i v n ng l c kinh t (Goode, 2003)
• N ng l c c nh tranh ít nhi u ch ph̀ h p c p đ doanh nghi p vì ranh gi i c n
d i đây r t rõ ràng, n u công ty không b̀ đ p n i chi phí thì hi n t i ho c sau này s ph i t b kinh doanh ho c phá s n (Krugman, 1994)
• N ng l c c nh tranh ch có ngh a khi xem xét c p đ qu c gia là n ng su t
(Michael E Porter, 1990)
Nghiên c u v n ng l c c nh tranh, ng i ta xem xét theo 4 c p đ : n ng l c
c nh tranh qu c gia, n ng l c c nh tranh ngành, n ng l c c nh tranh doanh nghi p và
n ng l c c nh tranh s n ph m N ng l c c nh tranh c a m t doanh nghi p có th hi u là
kh n ng c a m t công ty t n t i trong kinh doanh và đ t đ c m t s k t qu mong
mu n d i d ng l i nhu n, giá c , l i t c ho c ch t l ng s n ph m c ng nh n ng l c
c a nó đ khai thác các c h i th tr ng hi n t i và làm n y sinh các th tr ng m i (Nguy n V n Thanh, 2003) Hay n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p là kh n ng thi t k , s n xu t và bán s n ph m t t h n s n ph m c a đ i th xét v m t giá c c ng
nh các ch t l ng phi giá c khác (WEF, 2002)
Nói chung, ta có th khái quát: “N ng l c c nh tranh c a doanh nghi p là kh
n ng doanh nghi p t o ra đ c l i th c nh tranh, có kh n ng t o ra n ng su t và
ch t l ng cao h n đ i th c nh tranh, chi m l nh th ph n l n, t o ra thu nh p cao và phát tri n b n v ng”
1.1.4 L i th c nh tranh
Theo Porter (2008), l i th c nh tranh xu t phát ch y u t giá tr mà doanh
Trang 17nghi p có th t o ra cho khách hàng L i th có th d i d ng giá c th p h n đ i th
c nh tranh (trong khi l i ích ng i mua là t ng đ ng), ho c vi c cung c p nh ng l i ích v t tr i so v i đ i th khi n ng i mua ch p nh n thanh toán m t m c giá cao
h n
L i th c nh tranh là m t khái ni m v a có tính vi mô (cho doanh nghi p), v a
có tính v mô ( c p qu c gia) Ngoài ra c̀n xu t hi n thu t ng l i th c nh tranh b n
v ng có ngh a là doanh nghi p ph i liên t c cung c p cho th tr ng m t giá tr đ c bi t
mà không có đ i th c nh tranh nào có th cung c p đ c L i th c nh tranh là n ng
l c phân bi t c a công ty so v i đ i th c nh tranh mà n ng l c này đ c khách hàng đánh giá cao và t o ra nhi u giá tr cho khách hàng
Theo Michael Porter (2008) có 2 d ng c a l i th c nh tranh:
Quan đi m d a vào ngu n l c ch ra r ng các doanh nghi p t n d ng ngu n l c
và n ng l c c a mình đ t o ra l i th c nh tranh Ngu n l c là nh ng tài s n đ c bi t
Trang 181.2 1.1 Môi tr ng kinh t - t nhiên - xã h i
Ho t đ ng c a NHTM có th đ c coi là chi c c u n i gi a các l nh v c khác nhau trong n n kinh t , s n đ nh hay m t n đ nh c a kinh t - xã h i có tác đ ng
m nh m đ n ho t đ ng c a ngân hàng Các bi n s v mô nh l m phát, kh ng ho ng
c a n n kinh t hay tình hình xã h i nh chi n tranh, n i lo n, đ o chính… s nh
h ng r t l n đ n ch t l ng ho t đ ng thanh toán qu c t
M t n n kinh t phát tri n n đ nh và t o đ c uy tín, ni m tin v i các n n kinh
t khác trên th gi i s giúp cho ho t đ ng giao th ng th ng m i phát tri n nhanh chóng, ho t đ ng TTQT c a các NHTM t đó đ c đ y m nh, nâng cao v ch t l ng
và quy mô Các cu c kh ng ho ng kinh t làm cán cân thanh toán c a qu c gia b m t cân b ng d n đ n đ ng n i t b m t giá m nh so v i đ ng ngo i t , làm gi m kh n ng chi tr c a ng i mua
Ho t đ ng TTQT c ng ch u nh h ng không nh c a môi tr ng t nhiên, xã
h i Trong tr ng h p x y ra các bi n đ ng l n nh chi n tranh, n i lo n, thiên tai thì thi t h i r t d x y ra cho ng i xu t kh u, ng i nh p kh u và c ngân hàng Không có
m t th ng gia nào l i mu n l a ch n đ i tác c a mình m t n c có nh ng bi n đ ng
v chính tr , h có th không nh n đ c hàng (trong tr ng h p là nhà nh p kh u) ho c không nh n đ c ti n (trong tr ng h p là nhà xu t kh u), đây là nh ng r i ro b t kh
kháng và thông th ng không có nh ng b o hi m cho r i ro d ng này
1.2.1.2 Chính sách kinh t đ i ngo i c a qu c gia
Nhà n c đóng vai tr̀ r t quan tr ng vi c ho ch đ nh các chính sách v mô, nó tác đ ng lên toàn b ho t đ ng c a n n kinh t nói chung và ho t đ ng TTQT nói riêng
B t k m t s thay đ i nào trong chính sách kinh t đ i ngo i nh m c a n n kinh t , khuy n khích t do th ng m i đã s t o ra nh ng thu n l i đ c bi t đ i v i các lo i hình d ch v nh thanh toán qu c t
Môi tr ng pháp ĺ c ng là m t y u t đ m b o cho ch t l ng thanh toán, s không n đ nh v m t pháp ĺ c ng gây ra khó kh n cho các đ i tác tham gia vào
Trang 19nghiêp v TTQT khi không ph n ng k p v i nh ng thay đ i này M i ngân hàng
th ng m i đ u ph i am hi u t t c các thông l và lu t pháp riêng c a m i qu c gia đ
tránh r i ro cho khách hàng và chính ngân hàng
1.2.1.3 Chính sách qu n lý ngo i h i c a qu c gia
Chính sách qu n ĺ ngo i h i là qu n ĺ và ki m soát các lu ng v n đ ng c a ngo i h i t n c ngoài vào và t trong n c ra, nó tác đ ng t i m i quan h kinh t
đ i ngo i b ng ngo i t Nó có vai tr̀ quan tr ng trong vi c n đ nh giá tr ti n t trong thanh toán M t chính sách qu n ĺ ngo i h i c a nhà n c n u ph̀ h p v i cung, c u trên th tr ng s giúp cho các NH trong vi c cân đ i ngo i t đ đáp ng nhu c u TTQT
Bên c nh đó, s bi n đ ng c a t giá h i đoái có nh h ng tr c ti p đ n ho t
đ ng ngo i th ng c a m t n c, khi t giá h i đoái t ng thì kh i l ng hàng hóa nh p
kh u vào n c đó có xu h ng t ng lên, c̀n kh i l ng hàng hóa xu t kh u l i có xu
h ng gi m xu ng và ng c l i khi t giá h i đoái gi m th c hi n các giao d ch ngo i th ng đ̀i h i nhi u th i gian đ hoàn t t các th t c và n u trong kho ng th i gian này có s bi n đ ng đ t ng t c a t giá t t y u d n đ n vi c gây thi t h i cho
ng i mua ho c ng i bán TTQT là khâu cu i c̀ng đ hoàn t t m t giao d ch th ng
m i qu c t , đó là vi c thanh toán, chi tr ngo i t gi a các bên liên quan Giá tr ngo i
t thu đ c ch u nh h ng r t l n b i bi n đ ng v t giá cho nên trong nhi u tr ng
h p bi n đ ng t giá có th khuy n khích hay h n ch xu t nh p kh u, d n đ n ho t
Trang 20c a khách hàng trong nghi p v ngo i th ng r t quan tr ng V i nh ng khách hàng
m i c̀n non y u v chuyên môn, không n m v ng các thông l qu c t , lu t pháp qu c
nh t bên ngoài c ng có th nh h ng t i tình hình s n xu t kinh doanh t c là nh
h ng t i kh n ng giao hàng ho c thanh toán ti n
Bên c nh đó đ o đ c kinh doanh c a KH là m t v n đ mà m i NH đ u ph i quan tâm, trong TTQT b ng ph ng th c tín d ng ch ng t thì vi c vi c thanh toán
d a trên b ch ng t nên có th l p b ch ng t gi đ đánh l a ngân hàng V i công ngh ngày càng phát tri n thì vi c l p b ch ng t gi trong thanh toán ngày càng tinh
vi, đ̀i h i các NHTM ph i có kinh nghi m nghi p v và k thu t t t m i có th phát
M t khác quy mô, kh n ng cung c p đa d ng các s n ph m d ch v qu c t c ng tác đ ng
không nh đ n ph m vi ho t đ ng TTQT c a m t NH
Nh v y ti m l c c a NHTM là m t nhân t quy t đ nh s phát tri n, m r ng và
nâng cao ch t l ng ho t đ ng thanh toán c a chính ngân hàng đó
1.2.2.2 Uy tín c a ngân hàng trong n c và qu c t
Trên l nh v c tài chính – ti n t thì uy tín và th ng hi u c a m t NHTM trên th
tr ng trong n c c ng nh trên th tr ng qu c t r t quan tr ng, nó có th quy t đ nh s
Trang 21t n t i hay không c a ngân hàng M t ngân hàng ho t đ ng có hi u qu khi mà ngân hàng
đó nh n đ c s tin t ng, tín nhi m c a khách hàng đ i v i các s n ph m và d ch v
đ c cung c p Khi uy tín và th ng hi u đã đ c kh ng đ nh và chi m l nh trên th tr ng
s giúp cho ho t đ ng nói chung và ho t đ ng thanh toán qu c t nói riêng c a ngân hàng
đ c m r ng m t cách đáng k
1.2.2.3 M ng l i ngân hàng đ i lý c a ngân hàng
Ho t đ ng thanh toán qu c t liên quan t i nhi u các qu c gia, v̀ng lãnh th và nhi u khu v c khác nhau, do đó h th ng m ng l i các ngân hàng đ i ĺ c a m t ngân hàng th ng m i luôn chi m m t v trí quan tr ng M t ngân hàng có m ng l i ngân hàng
đ i ĺ r ng kh p trên th gi i s là đi u ki n thu n l i đ các th c hi n các nghi p v thanh toán qu c t đ c ti n hành trôi ch y, có hi u qu và ng c l i n u b h n ch v m ng
l i ngân hàng đ i ĺ thì nghi p v thanh toán qu c t ch c ch n s không th phát tri n
đ c
1.2.2.4 Trình đ c a nhân viên ngân hàng
Trong b t c ho t đ ng nào trên m i l nh v c thì y u t con ng i luôn đ c đ t lên hàng đ u, đây là y u t quy t đ nh đ n k t qu ho t đ ng c bi t trong ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i luôn c n có nh ng cán b gi i v chuyên môn nghi p v , có tinh
th n trách nhi m và nhi t tình v i công vi c b i h là nh ng ng i tham gia tr c ti p vào quá trình đ a s n ph m d ch v ngân hàng đ n v i khách hàng Nghi p v thanh toán qu c
t là m t nghi p v ph c t p do đó nh ng b p c p v trình đ c a cán b thanh toán s tác
đ ng r t l n đ n ch t l ng d ch v này
1.2.2.5 Trang thi t b k thu t và công ngh thanh toán
Hi n nay t t c các ngân hàng đ u quan tâm đ n đ i m i công ngh theo tiêu chu n
qu c t nh m đáp ng m t cách t t nh t nhu c u c a khách hàng Tuy nhiên s phát tri n không đ ng đ u v công ngh gi a các ngân hàng có th c n tr vi c ng d ng các nghi p
v mang tính ch t toàn ngành, gây khó kh n cho vi c liên k t nh m h p tác khai thác các
d ch v Ho t đ ng thanh toán qu c t là m t trong nh ng nghi p v đ̀i h i có s tham gia
Trang 22c a các thi t b truy n tin và h th ng máy móc tr giúp do đó m t ngân hàng có c s v t
ch t k thu t t t và trình đ công ngh trong thanh toán cao s có đi u ki n phát tri n, m
r ng ho t đ ng
1.2.2.6 Ho t đ ng marketing ngân hàng
Có th kh ng đ nh các ngân hàng th ng m i hi n nay đang c g ng xây d ng
th ng hi u cho mình thông qua các d ch v truy n thông, ti p th … Ho t đ ng marketing ngân hàng nh m qu ng bá hình nh c a ngân hàng, t o cho khách hàng truy n th ng l̀ng tin vào các s n ph m d ch v mà ngân hàng đã và đang cung c p, thu hút khách hàng m i, m r ng th ph n Hi u qu c a marketing ngân hàng c ng s
góp ph n không nh đ n ho t đ ng thanh toán qu c t c a ngân hàng th ng m i
1.2 .2.7 Các nghi p v ngân hàng khác có liên quan
Ch t l ng ho t đ ng TTQT đ c mang l i thông qua vi c t ng c ng h tr nghi p v tài tr xu t nh p kh u Bên c nh các kho n thu phí d ch v trên, Ngân hàng c̀n có th thu đ c lãi trong các nghi p v tài tr th ng m i trên c s ph ng th c thanh toán Nh thu, ph ng th c thanh toán Tín d ng ch ng t , tài tr th ng m i trên
c s b o lãnh Ngân hàng… Các kho n phí d ch v Ngân hàng thu đ c thông qua d ch
v tài tr XNK nh : Phí chi t kh u ch ng t hàng xu t mi n truy đ̀i, Ngân hàng mua
đ t b ch ng t hàng xu t kh u c a khách hàng, m i r i ro trong thu h i ti n hàng t
n c ngoài thu c v Ngân hàng Do v y t l phí chi t kh u trong tr ng h p này
th ng cao h n phí chi t kh u truy đ̀i Khi ho t đ ng này càng phát tri n th hi u qu mang l i t ho t đ ng TTQT càng cao
Trong quá trình th c hi n nghi p v TTQT, NH bán ngo i t cho KH có nhu c u thanh toán ti n hàng nh p kh u, ho c mua c a khách hàng có ngu n ngo i t thu v trong thanh toán hàng xu t Khi nghi p v thanh toán XNK qua Ngân hàng ngày càng phát tri n s t o đi u ki n cho ho t đ ng kinh doanh ngo i t nâng cao đ c doanh s
Nh v y, nh vào ho t đ ng TTQT các NH phát tri n đ c ho t đ ng kinh doanh ngo i
t , t o kh n ng t ng doanh thu d ch v , đ t hi u qu trong kinh doanh Ngân hàng
Trang 23Khi th c hi n nghi p v TTQT, m i ngu n thu ngo i t t n c ngoài ho c chi ngo i t đ thanh toán cho n c ngoài, các NHTM ph i th c hi n thông qua tài kho n NOSTRO – Tài kho n ti n g i ngo i t t i n c ngoài Do v y, đ cho ho t đ ng TTQT đ c thông su t thì ph i đ m b o đ ngu n v n ngo i t trong các tài kho n NOSTRO n c ngoài tránh s thi u h t hay d th a không c n thi t
quá trình th c hi n các ho t đ ng kinh doanh đ i ngo i c a mình trên l nh
v c thanh toán, b o lãnh đ c nhanh chóng, an toàn và thu n l i, các Ngân hàng trong
n c ph i có quan h v i các Ngân hàng đ i ĺ n c ngoài M i quan h này ph i d a trên c s h p tác và t ng tr V i th i gian ho t đ ng nghi p v càng lâu, m i quan
h này ngày càng đ c m r ng đ ng th i uy tín c a Ngân hàng trên th ng tr ng
qu c t đ c nâng cao
1.3 Các ph ng pháp phân tích đ xác đ nh n ng l c c nh tranh v̀ l i th c nh tranh
1.3.1 Phân tích chu i giá tr
Chu i giá tr (Value chain) c a Michael Porter là mô hình th hi n m t chu i các các ho t đ ng tham gia vào vi c t o ra giá tr c a s n ph m và th hi n l i nhu n t các
ho t đ ng này, t đó ch ra m i quan h gi a các ho t đ ng trong doanh nghi p và cách
th c t o ra giá tr s n ph m c a m t doanh nghi p Các ho t đ ng gián ti p c ng tham gia vào quá trình t o ra giá tr cho s n ph m bên c nh các ho t đ ng tr c ti p Các chu i ho t đ ng này có th di n ra theo th t n i ti p nhau ho c theo th t song song Phân tích chu i giá tr là m t công c đ nh n d ng các l i th c nh tranh trong ph i
th c Thông qua mô hình, nh n th c đ c các l i th c nh tranh b t ngu n t các ngu n
l c nào, t đó phân tích nh m phát huy đi m m nh và kh c ph c đi m y u c a doanh nghi p
Trang 24Hình 1.1: Chu i giá tr
(Ngu n: Porter, 2008, L i th c nh tranh, NXB Tr )
Chu i giá tr bao g m 3 thành ph n:
1 Ho t đ ng chính: Bao g m các ho t đ ng di n ra theo th t n i ti p nhau
Nhóm ho t đ ng này liên quan tr c ti p đ n vi c t o ra giá tr cho s n ph m Các ho t
2 Ho t đ ng h tr : Bao g m các ho t đ ng song song v i ho t đ ng chính nh m
m c đích h tr cho vi c t o ra s n ph m ây là các ho t đ ng gián ti p góp ph n t o
ra giá tr cho s n ph m Các ho t đ ng trong nhóm này g m:
o Mua hàng (Procurement): Mua máy móc thi t b và nguyên li u đ u vào
o Phát tri n công ngh (Technology development): C i ti n s n ph m, quy trình
s n xu t
Trang 25o Qu n ĺ ngu n nhân l c (Human resource management): Tuy n d ng, đào t o, phát tri n, và đãi ng
o C s h t ng doanh nghi p (Firm infrastructure): Qu n ĺ, tài chính, k toán, pháp lý
3 L i nhu n: L i nhu n là ph n chênh l ch gi a doanh thu và chi phí Trong mô
hình chu i giá tr thì doanh thu chính là giá tr bán ra c a các hàng hóa và các giá tr này đ c t o ra thông qua các ho t đ ng đ c th hi n trên mô hình v chu i giá tr Chi phí chính là các kho n tiêu hao đ th c hi n các ho t đ ng trên
1.3.2 Phân tích mô hình 3 nhân t thành công
Theo Rudolf Grunig và Richard Kuhn (2002) đã đ a ra mô hình đ nh n d ng
l i th c nh tranh b ng cách đánh giá công ty thông qua vi c so sánh v i các đ i th
ho c th c hi n nghiên c u khách hàng Trong th c t , b c này th ng b b qua vì nhà nghiên c u cho r ng s hi u bi t c a h v công ty và đ i th c nh tranh đã đ s n sàng đ có th đánh giá tr c ti p các đi m m nh và đi m y u Nh ng kinh nghi m cho
th y s hi u bi t c a cá nhân ho c m t nhóm ng i, không ch v đ i th c nh tranh mà ngay c v chính công ty c a h , th ng có nh ng l h ng quan tr ng và th ng b bóp méo b i nh ng đ nh ki n v n có B c cu i c̀ng, là d a vào các đi m m nh y u và s
li u th c ti n c a công ty đ đánh giá các ngu n l c nh h ng tr c ti p đ n vi c hình thành l i th c nh tranh
Trang 26Hình 1.2: Ma tr n phân tích đi m m nh và đi m y u
(Ngu n: Rudolf Grunig & Richard Kuhn, 2002, Ho ch đ nh chi n l c theo quá trình,
NXB Khoa h c và K thu t)
Trang 271.4 Các chi n l c c nh tranh c b n
Sau khi xác đ nh đ c l i th c nh tranh ph̀ h p v i khách hàng m c tiêu, câu
h i đ t ra là làm th nào doanh nghi p có th đ t đ c l i th c nh tranh? Nói cách khác, doanh nghi p ph i xác đ nh đ c cách th c cung c p nh ng giá tr khác bi t đ n tay khách hàng cung c p đ c các giá tr khách hàng mong mu n, nhà qu n ĺ ph i xây d ng đ c chi n l c ph̀ h p h ng t i vi c t o ra giá tr v t tr i cho khách hàng Các chi n l c d i đây đ c g i là t ng quát vì có th s d ng cho các doanh nghi p m i ngành ngh
L I TH C NH TRANH Giá th p L i th v s n ph m và
hình nh
1 Chi n l c giá trong ph m vi r ng
2 Chi n l c khác
bi t hóa trong
ph m vi r ng
3 Chi n l c giá cho ph n th tr ng thích h p
4 Chi n l c khác
bi t hóa t p trung cho ph n th
tr ng thích h p Hình 1.3: Chi n l c c nh tranh c b n
(Ngu n: Rudolf Grunig & Richard Kuhn, 2002, Ho ch đ nh chi n l c theo quá trình,
NXB Khoa h c và K thu t)
Chi n l c giá trên ph m vi r ng là chi n l c t p trung gi m giá thành c a
các s n ph m và d ch v xu ng m c th p nh t và đ nh giá bán th p h n đ i th c nh tranh
Khi áp d ng chi n l c này, nh ng y u t sau giúp gi m chi phí:
− Phát huy l i th kinh t theo quy mô (đ u vào, v n hành và đ u ra)
Trang 28− Phát huy hi u ng c a đ ng cong kinh nghi m
xu t v i chi phí th p c a đ i th c nh tranh, áp l c c a công ngh m i làm vô hi u hóa
nh ng đ u t và kinh nghi m trong quá kh
C n l u ́ r ng giá th p ch mang l i u th c nh tranh khi s n xu t đ t m c c nh tranh gi ng ho c g n gi ng nh ng đi m m u ch t c a tính khác bi t Bên c nh đó, c n tuy t đ i tránh vi c gi m chi phí b ng cách lo i b nh ng đ c tính mà ng i tiêu d̀ng đánh giá cao ho c gi vai tr̀ quan tr ng Do v y, cách t t nh t khi áp d ng chi n l c này là giá th p ph i g n v i s khác bi t
Chi n l c khác bi t hóa trên ph m vi r ng là chi n l c làm cho các s n
ph m và d ch v có nh ng đi m đ c đáo đ c khách hàng đánh giá cao và có tính khác
bi t cao so v i các s n ph m, d ch v c a đ i th c nh tranh S khác bi t có th n m các y u t nh s n ph m; m ng l i bán hàng, cách th c bán hàng; d ch v h u mãi; hình nh, danh ti ng… Chi n l c này th ng đ c áp d ng cho nh ng s n ph m có
đ ph c t p k thu t cao
Có hai cách th c t o ra s khác bi t: m t, là thông qua các thu c tính c a s n
ph m hay d ch v ; hai, là thông qua ho t đ ng truy n thông (qu ng cáo, chiêu th , PR
ho c thông qua các cu c giao ti p cá nhân v i khách hàng…)
Chi n l c t p trung cho ph n th tr ng thích h p là chi n l c ch đáp ng
nhu c u khách hàng m t vài phân khúc th tr ng nào đó Các công ty không th đáp
Trang 29ng t t c các phân khúc th tr ng v i c̀ng m t m i quan tâm, c ng đ nh nhau, do
v y s có nh ng phân khúc ch a đ c đáp ng t t ho c b ng Ngoài ra, c̀n có nh ng phân khúc th tr ng v n không ph i là l i th , th m nh c a công ty, vi c đ u t ngu n l c không th mang l i hi u qu nh mong đ i c ng nh có th gây thi t h i cho công ty
Hai d ng chi n l c t p trung: chi n l c giá t p trung cho ph n th tr ng thích
h p và chi n l c khác bi t hóa t p trung cho ph n th tr ng thích h p Tuy v y, r i ro khi áp d ng chi n l c này là vi c phân tích, nh n đ nh phân khúc th tr ng không chính xác
Chi n l c ph n ng nhanh là chi n l c nh m phát hi n nhu c u và đáp ng
nhu c u c a khách hàng m t cách nhanh nh t Tuy nhiên, đ áp d ng đ c chi n l c này, công ty ph i có đ c ngu n l c, đi u ki n bên trong ph̀ h p nh : marketing ph i nhanh nh y đoán bi t s m nhu c u c a khách hàng, n ng l c thi t k s n ph m, h
th ng phân ph i nhanh nh y so v i đ i th …
Chi n l c ph n ng nhanh có th áp d ng trong các l nh v c phát tri n s n
ph m m i, hoàn thi n s n ph m hi n h u, đáp ng nhu c u riêng c a khách hàng, gi i quy t nhanh chóng nh ng khi u n i c a khách hàng… L i ích do chi n l c này mang
l i là tránh đ c s đ i đ u trong c nh tranh, khách hàng s n l̀ng tr giá cao h n, gi m
áp l c c a s n ph m thay th và nguy c xâm nh p m i, gi m chi phí t n kho do quá trình s n xu t đ c rút ng n l i…
Tuy nhiên, chi n l c này ch ph̀ h p đ áp d ng cho các doanh nghi p ph n
ng nhanh nh y v i nhu c u th tr ng, đây là đi u mà không ph i doanh nghi p nào
c ng có kh n ng th c hi n đ c Ngoài ra, trong nhi u tr ng h p, ph n ng nhanh không ph i luôn luôn c n thi t và có th mang l i h u qu tiêu c c cho doanh nghi p
Trang 301.5 Kinh nghi m nâng cao n ng l c c nh tranh trong ho t đ ng TTQT c a
m t s NHTM
Ho t đ ng c a các ngân hàng và t ch c tài chính n c ngoài trên th tr ng
Vi t Nam đang ngày càng m r ng, nh t là t sau khi Vi t Nam gia nh p WTO Trong khi các NHTM trong n c c nh tranh kh c li t đ phát tri n tín d ng, ch y đua lãi su t, thì các ngân hàng n c ngoài l i đi sâu phát tri n các l nh v c tài chính doanh nghi p, kinh doanh v n và th tr ng ngo i h i, nghi p v ngân hàng toàn c u, thanh toán qu c
t và tài tr chu i cung ng, d ch v l u ḱ ch ng khoán Các ngân hàng n c ngoài có nhi u l i th h n các NHTM Vi t Nam v v n, công ngh , trình đ qu n ĺ và đ c bi t
là cung ng nh ng s n ph m d ch v ngân hàng qu c t hoàn h o Do đó, khi tham gia
ho t đ ng kinh doanh t i th tr ng Vi t Nam, các ngân hàng n c ngoài s đi vào phát huy nh ng s n ph m d ch v này Trong khi đó, m ng nghi p v ngân hàng qu c t , trong đó có ho t đ ng TTQT các NHTM Vi t Nam ngo i tr m t s ngân hàng nh Vietcombank, Vietinbank, ACB, BIDV, Techcombank thì h u h t ch a đ c quan tâm chú tr ng phát tri n Sau đây là nh ng thành t u và kinh nghi m phát tri n ho t
đ ng TTQT c a m t s ngân hàng trong n c và ngân hàng n c ngoài t i Vi t Nam
1.5.1 Ngân hàng HSBC
Ngân hàng H ng Kông và Th ng H i là sáng l p viên c a t p đoàn HSBC Hi n nay HSBC có kho ng 9500 v n ph̀ng đ i di n và chi nhánh t i 85 qu c gia và vùng lãnh th T p đoàn HSBC là m t trong nh ng t ch c tài chính và ngân hàng l n nh t trên th gi i HSBC hi n là Ngân hàng n c ngoài xét v v n đ u t , m ng l i ho t
đ ng, s n ph m, s l ng nhân viên và khách hàng
T i Vi t Nam, HSBC là m t trong nh ng ngân hàng n c ngoài hàng đ u v l nh
v c TTQT, cung c p t s n ph m truy n th ng đ n gi i pháp kinh doanh chuyên bi t HSBC là ngân hàng hàng đ u trong l nh v c giao d ch quy n ch n, hoán đ i lãi su t,
s n ph m phái sinh tín d ng N m 2008, HSBC ti p t c là ngân hàng tiên phong trong vi c cung c p s n ph m mang tính đ t phá sáng t o, đáp ng nhu c u khách hàng Vi t Nam
Trang 31N m 2010, HSBC đ c t p chí Global Finance bình ch n là ngân hàng tr c tuy n dành cho khách hàng cá nhân t t nh t Vi t Nam Hàng lo t nh ng gi i th ng HSBC
đã dành đ c nh : Ngân hàng n c ngoài t t nh t Vi t Nam do Finance Asia bình
ch n, Ngân hàng tài tr th ng m i t t nh t Vi t Nam n m 2008, 2009 do Asset Tripped A bình ch n, Ngân hàng n c ngoài cung c p d ch v ngo i h i t t nh t Vi t Nam n m 2006, 2007, 2009 do t p chí AsiaMoney bình ch n…
1.5.2 Ngân h̀ng Ngo i Th ng Vi t Nam
T i Vi t Nam, Ngân hàng Ngo i Th ng Vi t Nam là ngân hàng đ u đàn, chi m uy tín l n trong l nh v c thanh toán đ i ngo i Tháng 4/1963, Ngân hàng Ngo i Th ng chính th c khai tr ng, ho t đ ng nh m t ngân hàng đ i ngo i đ c quy n Trong
nh ng n m qua, Ngân hàng Ngo i Th ng luôn đóng vai tr̀ ch đ o, duy trì v trí s
m t, v ng ch c trong th ph n thanh toán xu t nh p kh u và b o lãnh c a c n c v i doanh s thanh toán xu t nh p kh u không ng ng t ng qua các n m V i th m nh là
m t ngân hàng đ i ngo i ch l c c a qu c gia, Ngân hàng Ngo i Th ng Vi t Nam đã thi t l p quan h đ i ĺ v i h n 1.300 ngân hàng t i g n 90 qu c gia trên kh p các châu
l c, h tr đ c l c cho ho t đ ng thanh toán c a ngân hàng N m 2009, doanh s thanh toán xu t nh p kh u c a Ngân hàng Ngo i Th ng đ t 25,62 t USD D̀ s c nh tranh
kh c li t v t giá, lãi su t chi t kh u, phí thanh toán, th t c thanh toán, d ch v ch m sóc khách hàng… đã làm cho th ph n TTQT c a ngân hàng b chia s nh ng Ngân hàng Ngo i Th ng v n gi đ c 20,4% th ph n thanh toán xu t nh p kh u c n c trong n m 2009 N m 2010, doanh s thanh toán XNK qua ngân hàng v n đ t th ph n 20% đ t g n 31 t USD, t ng g n 21% so v i n m 2009, kh ng đ nh v trí d n đ u trong ho t đ ng c a NHTM Vi t Nam v TTQT
1.5.3 Ngân h̀ng Công Th ng Vi t Nam
Ho t đ ng TTQT t i Ngân hàng Công Th ng Vi t Nam đ c th c hi n t n m
1991 Sau 22 n m ho t đ ng, đ c bi t là trong nh ng n m g n đây c̀ng v i s phát tri n c a n n ngo i th ng đ t n c, ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u c a NHCT
c ng đ t nh ng b c ti n đáng k C̀ng v i s t ng tr ng v doanh s thanh toán, các
Trang 32s n ph m c a thanh toán XNK c ng ngày càng đa d ng t chuy n ti n đ n nh thu, tín
d ng ch ng t đ n b o lãnh, tái b o lãnh và m t s s n ph m khác N m 2010, doanh
s thanh toán xu t nh p kh u c a NHCT đ t 15,96 t USD, trong đó doanh s thanh toán nh p kh u đ t 10,29 t USD t ng 28,8% so v i 2009, doanh s thanh toán xu t
kh u đ t 5,67 t USD t ng 26% so v i n m 2009
Theo th ng kê t Ngân hàng Nhà N c thì có kho ng 50% doanh s thanh toán
xu t nh p kh u thu c v các NHTM Nhà n c bao g m: NH Ngo i Th ng, NH Công
Th ng, NH u T và Phát Tri n Vi t Nam, NH No&PTNT VN Tuy nhiên th ph n thanh toán c a các NHTM Nhà N c đang gi m sút, ngay đ n NH Ngo i Th ng Vi t Nam n m 2003 chi m 27,5% doanh s thanh toán XNK c n c thì đ n n m 2010 ch c̀n chi m 20% Nguyên nhân là do trong nh ng n m g n đây, đ c bi t là khi Vi t Nam gia nh p WTO thì s c nh tranh không ch di n ra gi a các NHTM Nhà N c l n mà c̀n b c nh tranh r t l n b i h th ng ngân hàng c ph n và các ngân hàng n c ngoài
Ch ng 1 c a lu n v n h th ng hóa m t s c s lý lu n t ng quan v
c nh tranh, ngu n l c, n ng l c c nh tranh, l i th c nh tranh c nh tranh và các y u t tác đ ng đ n n ng l c c nh tranh trong d ch v TTQT Bên c nh đó, lu n v n c ng đ
c p đ n các ph ng pháp xác đ nh n ng l c c nh tranh, các chi n l c c nh tranh c
b n và bài h c kinh nghi m t các NHTM khác Thông qua vi c tìm hi u các lý thuy t, đã góp ph n xây d ng ti n đ quan tr ng đ đi sâu vào vi c phân tích th c
tr ng nâng cao n ng l c c nh tranh và đ nh h ng phát tri n, nâng cao n ng l c c nh tranh đ i v i d ch v TTQT t i DongA Bank
Trang 33CH NG 2: ÁNH GIÁ N NG L C C NH TRANH C A NGÂN HÀNG TMCP ÔNG Á I V I D CH V THANH TOÁN QU C T
2.1 Th c tr ng chung v tình hình kinh doanh, th ph n, c nh tranh c a ngân h̀ng TMCP ông Á đ i v i d ch v TTQT
2.1.1 T ng quan v ngân h̀ng TMCP ông Á
2 1.1.1 Gi i thi u v ngân h̀ng TMCP ông Á
Tên công ty : Ngân hàng TMCP ông Á
Tên giao d ch : Dong A Commercial Joint Stock Bank
Tên vi t t t : DongA Bank
Tr i qua ch ng đ ng 21 n m ho t đ ng, DongA Bank đã l p đ c “chi n tích” là
tr thành ngân hàng d n đ u v phát tri n d ch v th DongA Bank c ng là t ch c d n
đ u th tr ng v phát tri n d ch v th v i h th ng 1.400 máy ATM, 1.500 máy POS, và
Trang 34theo tiêu chu n ISO 9001:2000.Nh ng thành t u v t b c c a DongA Bank đ c th
hi n qua nh ng con s n t ng nh sau:
• V n đi u l t ng 250 l n, t 20 t đ ng lên 5.000 t đ ng
• T ng tài s n đ n cu i n m 2012 là 69.278 t đ ng
• T 03 ph̀ng nghi p v chính là Tín d ng, Ngân qu và Kinh doanh lên 32 ph̀ng
ban thu c h i s và các trung tâm c̀ng v i 3 công ty thành viên và 240 chi nhánh, ph̀ng giao d ch, trung tâm giao d ch 24h trên toàn qu c
• Nhân s t ng 8.443%, t 56 ng i lên 4.728 ng i
• S h u h n 6 tri u khách hàng cá nhân và doanh nghi p
T m nhìn, s m nh, giá tr c t lõi
• T m nhìn: T p đoàn Tài chính Ngân hàng hàng đ u Vi t Nam – V n ra qu c t ,
đ c khách hàng m n yêu, tín nhi m và gi i thi u
• S m nh: B ng trách nhi m, ni m đam mê và trí tu , chúng ta c̀ng nhau ki n t o
nên nh ng đi u ki n h p tác h p d n khách hàng, đ i tác, c đông, c ng s và
c ng đ ng
• Giá tr c t lõi: Chúng tôi xác đ nh giá tr c t lõi c a DongA Bank chính là Ni m
tin – Trách nhi m – oàn k t – Nhân v n – Tuân Th - Nghiêm Ch nh – ng hành – Sáng t o
Công ty thành viên
• Công ty Ki u h i ông Á (DongA Money Transfer)
• Công ty Ch ng khoán ông Á (DongA Securities)
• Công ty Qu n ĺ Qu đ u t ch ng khoán ông Á (DongA Capital)
Trang 35i m n i b t trong ho t đ ng qu n tr và đi u hành c a DongA Bank là Ban lãnh
đ o r t chú tr ng đ n phát tri n ngu n nhân l c vì đây là y u t quan tr ng, quy t đ nh
Trang 36đ n s thành công c a Ngân hàng
V i s l ng h n 56 ng i lúc m i khai tr ng ho t đ ng, đ n h t n m 2012 t ng
s nhân s là 4.728 ng i C c u nhân s phân theo trình đ lao đ ng nh sau:
B ng 2.1: C c u nhân s t i DongA Bank
(Ngu n: BCTN c a DongA Bank n m 2012)
V i m t đ i ng nhân viên có trình đ đ i h c và sau đ i h c g n 60%, có th
th y r ng DongA Bank đang s h u m t ngu n nhân l c đ y ti m n ng có trình đ cao ây là m t đi u ki n r t thu n l i cho DongA Bank phát tri n m nh h n n a và
c nh tranh hi u qu tr c các đ i th khác
2.1.1.2 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a ngân h̀ng TMCP ông Á
n cu i n m 2012, v n đi u l c a DongA Bank đã đ t m c 5.000 t đ ng, t ng tài s n là 69.278 t đ ng, m ng l i phân ph i r ng kh p v i 240 chi nhánh, ph̀ng giao
d ch, trung tâm giao d ch 24h trên toàn qu c DongA Bank đang ph c v trên 6 tri u khách hàng cá nhân và doanh nghi p thông qua hai l nh v c kinh doanh ch đ o: d ch v tài chính cá nhân và d ch v cho doanh nghi p v a và nh t ng b c nâng cao ch t
l ng d ch v , DongA Bank c ng không ng ng phát tri n ngu n nhân l c trình đ cao,
v ng tay ngh , gi i nghi p v lên đ n 4.728 ng i trên kh p c n c
DongA Bank c ng là t ch c d n đ u th tr ng v phát tri n d ch v th v i h
th ng 1.400 máy ATM, 1.500 máy POS, và đã h p tác v i nh ng t ch c qu c t hàng
Trang 37đ u đ phát hành nh ng th ng hi u th n i ti ng t i Vi t Nam nh Visa, Master,… đáp
ng nhu c u đa d ng c a các khách hàng
Bên c nh đó, DongA Bank đi đ u trong công ngh thông tin, phát tri n kênh giao
d ch hi n đ i qua b n ph ng th c giao d ch: SMS Banking, Intetnet Banking, Mobile Banking và Phone Banking Ho t đ ng c a các quy trình nghi p v chính đ c chu n hoá
theo tiêu chu n ISO 9001:2000
B ng 2.2: Các ch tiêu tài chính c a DongA Bank các n m 2008 – 2012
(Ngu n: BCTN c a DogA Bank n m 2012) Tính đ n 31/12/2012, t ng ngu n v n huy đ ng c a DongA Bank đ t 61.691 t
đ ng, t ng 13.570 t đ ng (t ng ng 28%) so v i đ u n m C c u ngu n v n theo
h ng t ng tr ng b n v ng, ngu n v n trung và dài h n đ c c i thi n ây là m t thành qu đáng k c a DongA Bank, xét trong b i c nh NHNN đã liên t c gi m tr n lãi
Trang 38su t huy đ ng t 14% xu ng ch c̀n 8% vào cu i n m nh m h m t b ng lãi su t cho vay
h tr các doanh nghi p t đ c k t qu trên là do DongA Bank đã có nh ng s n ph m
m i và th c hi n các ch ng trình khuy n mãi đáp ng đ c nhu c u c a khách hàng
N m 2012, ho t đ ng tín d ng c a ngành ngân hàng b nh h ng m nh b i nh ng khó kh n chung c a n n kinh t , t ng tr ng âm trong 6 tháng đ u n m 2012, đ n cu i
n m 2012 ch t ng 8,91% L i nhu n thu n t ho t đ ng kinh doanh tr c chi phí d ph̀ng r i ro tín d ng c a DongA Bank n m 2012 đ t 1.408 t đ ng Trong n m, do tình hình kinh doanh c a các doanh nghi p g p r t nhi u khó kh n, n quá h n/n x u t i các ngân hàng c ng t ng theo Bên c nh đó, nh m đ m b o an toàn trong ho t đ ng c a các ngân hàng, Th ng đ c NHNN đã ch đ o các ngân hàng ph i trích d ph̀ng r i ro đ y đ khi có phát sinh n quá h n/n x u Do đó, m c d̀ l i nhu n c a ngân hàng đ t đ c khá cao nh ng ph i trích chi phí d ph̀ng r i ro tín d ng theo đúng quy đ nh là 631 t đ ng
nên l i nhu n tr c thu ch đ t 777 t đ ng, gi m 38% so v i n m 2011
Ngoài ra, nh m chia s khó kh n v i khách hàng, DongA Bank đã ch đ ng gi m lãi su t cho vay và theo đ nh h ng c a NHNN nên biên đ lãi su t b gi m sút so v i
n m 2011 ây c ng là tình hình chung c a h u h t các ngân hàng th ng m i trên c
n c Theo báo cáo t ng k t c a NHNN, n m 2012 t ng l i nhu n c a toàn ngành gi m
g n 50% so v i n m 2011, trong đó m t s ngân hàng l n có m c gi m l i nhu n h n
50% so v i n m tr c
Trang 39Hình 2.1: Bi u đ các ch s tài chính c a DongA Bank các n m 2008 - 2012
(Ngu n: BCTN c a DongA Bank n m 2012)
Trang 402.1.2 Th c tr ng chung v tình hình kinh doanh, th ph n, c nh tranh c a Ngân h̀ng TMCP ông Á đ i v i d ch v TTQT
2.1.2.1 Quá trình hình th ̀nh v̀ phát tri n d ch v TTQT t i Ngân h̀ng TMCP ông Á
1992-1996, đây là giai đo n hình thành DongA Bank Nh ng ng i sáng l p DongA Bank, v i n ng l c tài chính, ki n th c và kinh nghi m th ng tr ng, đã t p trung vào m ng khách hàng cá nhân và doanh nghi p v a và nh , t p trung xây d ng n n
t ng đ đ t phá th tr ng b ng nh ng s n ph m m i m nh d ch v TTQT, chuy n ti n nhanh và chi l ng h C ng trong giai đo n này, DongA Bank đã ḱ k t và c ng là đ i tác duy nh t đ n nay nh n v n y thác t t ch c H p tác Qu c t c a Th y i n (SIDA), tài tr cho các doanh nghi p Vi t Nam v a và nh
1997, DongA Bank tr thành thành viên chính th c c a M ng thanh toán toàn c u
(SWIFT), h th ng thanh toán vi n thông liên ngân hàng qu c t (Society for Worldwide
Interbank Financial Telecommunication) SWIFT là m t m ng thanh toán x ĺ các giao
d ch qu c t ph c v các t ch c tài chính trên kh p th gi i, đ n nay đã có h n 1000 thành viên tham gia h n 90 n c trên toàn c u v i kh i l ng trên 2 tri u b c đi n SWIFT
đ c x ĺ hàng ngày V i các công c s d ng trong TTQT, DongA Bank đã v n hành chúng vào th c ti n đ mang l i nh ng hi u qu thi t th c cho ho t đ ng TTQT
T n m 2011 đ n nay, DongABank ti p t c phát tri n công ngh thông tin đ i v i
ho t đ ng TTQT, mô hình x ĺ h s thanh toán t p trung t i H i s Các chi nhánh có nhi m v ti p nh n, ki m tra tính h p l , h p pháp v h s , sau đó g i v Trung tâm TTQT t i H i s đ th c hi n các nghi p v chuyên sâu Mô hình này đã giúp cho DongA Bank chuyên môn hóa h n trong l nh v c TTQT c ng nh tránh đ c các sai sót th ng
g p
2.1.2.2 Mô hình t ch c ho t đ ng TTQT t i Ngân hàng TMCP ông Á
C c u t ch c và phân công th c hi n nghi p v TTQT trong h th ng DongA Bank đ c chuyên môn hóa, th ng nh t trên toàn h th ng t n m 2011 C c u đ c chi