Các s li u hoàn toàn trung th c, chính xác... Quá trình hình thành và phát tri n cho vay tiêu dùng ..... Khái quát v th tr ng cho vay tiêu dùng Vi t Nam .... Hoàn thi n chính sách cho va
Trang 2L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan Lu n v n này là công trình nghiên c u c a cá nhân tôi Các
s li u, k t qu nêu trong Lu n v n là do chính b n thân tôi t ng h p t các báo cáo tài chính và ho t đ ng kinh doanh c a các Ngân hàng th ng m i đ c công b t i các báo cáo th ng niên và các trang web Các s li u hoàn toàn trung th c, chính xác
Ng i vi t Lu n v n
LÝ C M H NG
H c viên l p Cao H c Ngân hàng êm 1 Khóa21 Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Trang 3Trang ph bìa
L i cam đoan
M c l c
Danh m c các thu t ng vi t t t
Danh m c các b ng bi u
Danh m c các s đ , bi u đ
CH NG I NH NG V N CHUNG V S N PH M CHO VAY TIÊU
DÙNG T I NGÂN HẨNG TH NG M I 5
1.1 hái ni m 5
1.1.1 Khái ni m chung 5
1.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n cho vay tiêu dùng 6
1.1.3 c đi m c a cho vay tiêu dùng 7
1.1.4 Vai trò c a cho vay tiêu dùng trong n n kinh t th tr ng 8
1.2 Các hình th c cho vay tiêu d ng 9
1.2.1 C n c vào m c đích vay 10
1.2.2 C n c vào ph ng th c hoàn tr 10
1.2.3 C n c vào hình th c đ m b o ti n vay 14
1.2.4 C n c vào ngu n g c c a kho n n 14
1.3 Ch t l ng cho vay tiêu d ng vƠ các ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay tiêu dùng 15
1.3.1 Khái ni m ch t l ng cho vay tiêu dùng 15
1.3.2 Các ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng 16
1.3.3 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng cho vay tiêu dùng 18
1.3.4 S c n thi t ph i nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng 23
T LU N CH NG 1 26 CH NG II TH C TR NG CHO VAY TIÊU DÙNG T I NGÂN HẨNG TMCP XU T NH P H U ậ CHI NHÁNH CH L N 27
Trang 42.1.1 Khái quát chung v ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u Vi t Nam 27
2.1.2 Khái quát v th tr ng cho vay tiêu dùng Vi t Nam 29
2.1.3 Quy trình cho vay tiêu dùng t i ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u – Chi nhánh Ch L n 31
2.1.4 Các s n ph m cho vay tiêu dùng áp d ng t i ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u – Chi nhánh Ch L n 35
2.1.5 Ch t l ng v cho vay tiêu dùng t i ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u – Chi nhánh Ch L n 38
2.1.5.1 V doanh s cho vay 39
2.1.5.2 V d n cho vay 40
2.1.6 Phân tích ch t l ng cho vay tiêu dùng t i Eximbank Ch L n 47
2.1.6.1 Các ch tiêu đ nh l ng 47
2.1.6.2 Các ch tiêu đ nh tính 52
2.2 Nh ng k t qu vƠ h n ch 53
2.2.1 K t qu đ t đ c 53
2.2.2 Nh ng v n đ còn t n t i 55
2.3 Nguyên nhơn d n đ n nh ng h n ch 56
T LU N CH NG 2 59 CH NG III GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG S N PH M CHO VAY TIÊU DÙNG T I NGÂN HẨNG TMCP XU T NH P H U ậ CHI NHÁNH CH L N 60
3.1 nh h ng nâng cao ch t l ng s n ph m cho vay tiêu dùng t i ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u – Chi nhánh Ch L n trong th i gian t i 60
3.2 M t s gi i pháp nâng cao ch t l ng s n ph m cho vay tiêu dùng 61
3.2.1 Hoàn thi n chính sách cho vay tiêu dùng 61
3.2.2 C i ti n quy trình, quy ch , s n ph m cho vay tiêu dùng 61
3.2.3 Nâng cao c s v t ch t k thu t công ngh và các trang thi t b 64
3.2.4 a d ng hoá các s n ph m cho vay tiêu dùng 65
3.2.5 M r ng ho t đ ng Marketing 68
3.2.6 ào t o và phát tri n ngu n nhân l c 69
Trang 53.3.1 Ki n ngh đ i v i s qu n lý v mô c a Nhà n c 71
3.3.2 Ki n ngh v i Ngân hàng Nhà n c 73
3.3.3 Ki n ngh v i Eximbank 74
T LU N CH NG 3 75
T LU N 76
Danh m c tài li u tham kh o
Ph l c
Trang 6CBCNV Cán b c ng nhân viên
Eximbank Ch L n Ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u Chi nhánh Ch L n
Trang 7B ng 2.3: C c u cho vay tiêu dùng theo th i gian t n m 2011 đ n tháng 10/2013 42
B ng 2.4: C c u cho vay tiêu dùng phân theo m c đích s d ng v n t n m 2011 đ n tháng 10/2013 44
B ng 2.5: C c u cho vay tiêu dùng theo ph ng th c cho vay t 2011 đ n tháng
10/2013 46
B ng 2.6: Doanh s thu n và h s thu n cho vay tiêu dùng t 2011 đ n tháng
10/2013 48
B ng 2.7: Vòng quay v n cho vay tiêu dùng t 2011 đ n tháng 10/2013 50
B ng 2.8: Phân lo i n quá h n và n x u trên t ng d n cho vay tiêu dùng t n m
2011 đ n tháng 10/2013 51
Trang 8Bi u đ 2.1: D n cho vay tiêu dùng c a Eximbank Ch L n qua các n m 2011,
Trang 9L I M U
I LÝ DO CH N TẨI :
nhi u n c trên th gi i ch s tiêu dùng đ c coi là d u hi u ch ch t c a
t ng tr ng kinh t trong trung h n M c tiêu dùng ph n ánh k v ng v thu nh p
t ng lai c a dân c Nó là đ ng l c, là c u chi tr v hàng hóa, d ch v cho s n xu t kinh doanh Ngay c các nhu c u tiêu dùng v ôtô, nhà , đ gia d ng, th m chí m
ph m c ng liên quan m t thi t v i nhau không th tách r i thu nh p k v ng và đó là
vi c mua tr góp nh ng gì c n thi t, t o cho h đ ng l c to l n đ làm vi c, ti t
ki m, nuôi d ng con cái
i v i doanh nghi p, cho vay tiêu dùng kéo nhu c u t ng lai v hi n t i, quy
mô s n xu t t ng nhanh, m c đ đ i m i và phong phú v ch t l ng ngày càng l n Chính đi u này đã làm cho toàn b quá trình s n xu t, trao đ i, phân ph i, tiêu dùng
ch t l ng s n ph m cho vay tiêu dùng c ng chính là m c tiêu tr c m t và lâu dài
nh m đ y m nh phát tri n h th ng ngân hàng bán l ph c v cho nhóm khách hàng cá nhân mà ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u Vi t Nam đã đ t ra Do đó, đ tài: “Nâng cao ch t l ng s n ph m cho vay tiêu dùng t i ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u –
Trang 10cao ch t l ng s n ph m này
II M C TIÊU NGHIÊN C U
M c tiêu nghiên c u c a đ tài t p trung vào ba n i dung chính sau:
H th ng hóa nh ng v n đ c b n v s n ph m cho vay tiêu dùng
ánh giá th c tr ng cho vay tiêu dùng t i ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u – Chi nhánh Ch L n trong nh ng n m g n đây, t p trung phân tích đ làm n i
Xu t Nh p Kh u – Chi nhánh Ch L n T đó đ a ra gi i pháp đ nâng cao ch t
l ng s n ph m cho vay tiêu dùng t i ngân hàng này
V d li u, lu n v n ti n hành thu th p thông tin, d li u t các ngu n nh : các báo cáo t ng k t tình hình H KD c a ngân hàng, các tài li u t sách báo, t p chí và các v n b n pháp lu t… đ ph c v cho vi c phân tích, đánh giá
IV I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U
i t ng nghiên c u là ch t l ng s n ph m cho vay tiêu dùng c a ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u – Chi nhánh Ch L n
Ph m vi nghiên c u c a lu n v n: Ph m vi nghiên c u c a lu n v n này là ch t
l ng s n ph m cho vay tiêu dùng c a ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u – Chi nhánh Ch L n t n m 2011 – tháng 10 n m 2013
V Ý NGH A TH C TI N C A TÀI
tài s trình bày và phân tích th c tr ng ho t đ ng ngân hàng nói chung và
ho t đ ng cho vay tiêu dùng nói riêng t i Chi nhánh Ch L n Ngân hàng TMCP
Xu t Nh p Kh u Vi t Nam trong nh ng n m g n đây: K t qu đ t đ c, nh ng m t
Trang 11ph m cho vay tiêu dùng trong th i gian t i
Trang 12CH NG 1 NH NG V N CHUNG V S N PH M CHO VAY TIÊU DÙNG
1.1 Khái ni m:
1.1.1 Khái ni m chung:
Tiêu dùng là nhu c u thi t y u c a con ng i Chi tiêu dùng là các kho n chi mua s m
s n ph m hàng hóa, d ch v trên th tr ng c a các cá nhân, h gia đình nh m th a mãn nhu
c u t t y u trong cu c s ng Các kho n chi tiêu dùng nh : mua s m hàng gia d ng, mua xe,
du h c, t ch c đám c i, mua nhà, s a ch a nhà, khám ch a b nh, v.v
Xu t phát t nhu c u c a ng i tiêu dùng là thi u ngu n tài tr cho nhu c u tài chính
c a mình, đ c bi t cùng v i s phát tri n c a n n kinh t nhu c u tiêu dùng c a h c ng nhi u h n và ngày càng t ng lên theo th i gian N m b t đ c tình hình đó, các NHTM đã cho ra đ i s n ph m cho vay tiêu dùng V y cho vay tiêu dùng là gì? có đ c khái ni m
v cho vay tiêu dùng, tr c tiên ta hãy tìm hi u v khái ni m ho t đ ng cho vay c a các NHTM
Theo quy ch cho vay c a t ch c tín d ng đ i v i khách hàng s 1627/2001/Q – NHNN ngày 31/12/2001 thì “Cho vay là m t hình th c c p tín d ng theo đó t ch c tín
d ng giao cho khách hàng s d ng m t kho n ti n đ s d ng vào m c đích và th i gian
nh t đ nh theo th a thu n v i nguyên t c hoàn tr c g c l n lãi”
Cho vay tiêu dùng là m t m ng trong ho t đ ng cho vay c a ngân hàng Có nhi u khái
ni m khác nhau v cho vay tiêu dùng t cách ti p c n đ n gi n: “Cho vay tiêu dùng là các kho n cho vay nh m tài tr cho nhu c u chi tiêu c a ng i tiêu dùng bao g m cá nhân và h gia đình”; đ n cách ti p c n ph c t p h n nh : “Cho vay tiêu dùng là kho n vay nh m tài
tr cho nhu c u chi tiêu c a cá nhân và h gia đình Ngân hàng chuy n ti n tr c ti p cho khách hàng s d ng theo m c đích tiêu dùng c a mình khi đáp ng đ y đ các quy đ nh c a ngân hàng đ ra Các kho n vay đó là ngu n tài chính quan tr ng giúp cho ng i tiêu dùng trang tr i nhu c u cu c s ng tr c khi h có kh n ng tài chính đ th h ng”
T các khái ni m trên, ta có th đ a ra m t khái ni m chung nh t:
Trang 13“Cho vay tiêu dùng là hình th c mà theo đó ngân hàng th a thu n đ khách hàng là cá nhân hay h gia đình s d ng m t kho n ti n v i m c đích tiêu dùng theo nguyên t c có hoàn tr c g c và lãi sau m t th i gian nh t đ nh.”
1.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n cho vay tiêu dùng:
So v i các hình th c cho vay khác thì cho vay tiêu dùng ra đ i mu n h n, nó m i ch
xu t hi n trong nh ng n m cu i c a th k 20 Lý gi i cho đi u này, đó là vi c các kho n vay tiêu dùng th ng có giá tr nh , chi phí cho kho n vay l i t ng đ i l n và đ r i ro l i
t ng đ i cao làm cho các ngân hàng ng i cho vay Tuy nhiên các ngân hàng đã không th
đ ng ngoài cu c khi các t ch c khác (các công ty tài chính, công ty thuê mua tài chính) đang ngày càng c nh tranh m nh m giành gi t th tr ng nh t là trên l nh v c dành cho khách hàng cá nhân
N n kinh t các n c trên th gi i sau chi n tranh th gi i l n th hai đã có s phát tri n m nh m , ng i dân đã có có m c thu nh p khá cao và n đ nh H tin t ng và l c quan vào t ng lai do v y đã t ng m nh các kho n tiêu dùng, đi u đó giúp cho ngân hàng có
đ c m t s l ng l n khách hàng đ i v i s n ph m cho vay tiêu dùng Cho vay tiêu dùng
tr thành lo i hình tín d ng có m c t ng tr ng cao nh t
Vi t Nam, cho vay tiêu dùng phát tri n m nh sau khi Vi t Nam hoàn thi n các b c
cu i cùng đ gia nh p t ch c th ng m i th gi i (WTO) u n m 2010, nghi p v cho vay tiêu dùng phát tri n bùng n Nh ng nó đã b gián đo n vào cu i n m 2011, khi Ngân hàng Nhà n c si t ch t tín d ng phi s n xu t đ ki m soát l m phát Vi c này đã khi n d
n tín d ng tiêu dùng t m c 8,2 t USD (t ng đ ng 7-8% GDP) n m 2010 gi m đ n g n
m t n a vào tháng 6.2012
Tuy nhiên, m i th đã thay đ i t đ u n m 2013 khi Ngân hàng Nhà n c n i l ng d n các đi u ki n ki m soát tín d ng phi s n xu t nh m b m v n ra n n kinh t nhi u h n Chính sách này k t h p v i vi c m t s kênh tín d ng b trì tr đã khi n nhi u ngân hàng, công ty tài chính gia t ng các ho t đ ng cho vay tiêu dùng nh m tìm ki m l i nhu n M t
Trang 14con sóng m i trong l nh v c này có l đã b t đ u xu t hi n khi quy mô tín d ng tiêu dùng
d n đ c c i thi n và t ng đ n m c 5-6% GDP nh hi n nay
1.1.3 c đi m c a cho vay tiêu dùng:
V i đ i t ng khách hàng c a cho vay tiêu dùng nh nêu trên nên nghi p v cho vay tiêu dùng có đ c đi m nh sau:
+ Quy mô c a t ng kho n vay th ng nh , nh ng s l ng các kho n vay nhi u do đó
s h s giao d ch th ng l n nh ng doanh s l i th p V i s l ng khách hàng đông và phân tán r ng kh p nên đ giao d ch thu n ti n và đ y nhanh th i gian gi i quy t h s ngân hàng c n thi t ph i m nhi u chi nhánh, v n phòng giao d ch và đ u t công ngh online + Cho vay tiêu dùng th ng có r i ro cao h n so v i các lo i cho vay trong l nh v c s n
xu t kinh doanh, vì v y lãi su t cho vay tiêu dùng c ng th ng cao h n so v i lãi su t c a các lo i cho vay trong l nh v c này Tuy nhiên r i ro l i phân tán r ng, khi x y ra r i ro không nh h ng l n đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng ng th i v i chính sách
qu n lý r i ro phù h p ngân hàng có th t o l i nhu n cao t c nh ng ngu n v n huy đ ng giá cao
+ Nhu c u vay tiêu dùng c a khách hàng th ng ph thu c vào chu k kinh t Khi kinh
t chung t ng tr ng n đ nh thì nhu c u tiêu dùng tr c s t ng nhanh, khi kinh t có d u
hi u suy thoái hay kh ng ho ng thì ho t đ ng này s gi m
+ Nhu c u vay tiêu dùng c a khách hàng h u nh ít co dãn v i lãi su t a s ng i đi vay quan tâm đ n s ti n ph i thanh toán h n là lãi su t mà h ph i ch u, ngoài ra do s ti n vay th ng nh nên m c chênh l ch lãi su t không làm cho s ti n lãi ph i tr trong 1 tháng chênh l ch đáng k Khách hàng vay th ng chú ý đ n vi c đ c ngân hàng cho vay bao nhiêu trên s tài s n b o đ m hay trên m c thu nh p c a h là chính
+ M c thu nh p và trình đ h c v n là hai bi n s có quan h r t m t thi t t i nhu c u vay tiêu dùng c a khách hàng
Trang 15+ Ngu n tr n ch y u c a ng i đi vay có th bi n đ ng l n ph thu c vào quá trình làm vi c, k n ng, kinh nghi m đ i v i công vi c c a nh ng ng i này c ng nh m c đ n
đ nh c a công vi c
+ T cách c a khách hàng vay là y u t khó xác đ nh song l i r t quan tr ng, quy t đ nh
s hoàn tr c a kho n vay
1.1.4 Vai trò c a cho vay tiêu dùng trong n n kinh t th tr ng:
° i v i n n kinh t :
Tín d ng tiêu dùng đã góp ph n làm gi m kh i l ng ti n l u hành trong n n kinh t ,
đ c bi t là ti n m t trong tay các t ng l p dân c , làm gi m áp l c l m phát, nh v y góp
ph n làm n đ nh ti n t M t khác, do cung ng v n tín d ng h tr cho tiêu dùng đã kích
c u cho n n kinh t , t o đi u ki n cho các doanh nghi p hoàn thành k ho ch s n xu t kinh doanh … làm cho s n xu t ngày càng phát tri n, s n ph m hàng hoá d ch v làm ra ngày càng nhi u, đáp ng đ c nhu c u ngày càng t ng c a xã h i Và có s tác đ ng tr l i là
v i n ng su t, s n l ng t ng thì doanh nghi p s m r ng lao đ ng, nâng cao ti n công,
ti n l ng t ng thu nh p cho ng i lao đ ng chính là nh ng khách hàng vay tiêu dùng c a ngân hàng Chính nh đó mà góp ph n làm n đ nh th tr ng giá c trong n c, m t xã h i phát tri n m nh, đ i s ng n đ nh, ai c ng có công n vi c làm … đó là ti n đ quan tr ng
đ n đ nh tr t t xã h i.…
° i v i ngân hàng:
Trong xu th kinh t th gi i h i nh p đã m ra cho ngành ngân hàng nhi u c h i phát tri n Ngân hàng tr thành m t ngành đ y ti m n ng và th thách, thu hút đ c nhi u l nh
v c khác liên quan S n ph m d ch v ngân hàng ngày càng phong phú và đa d ng t huy
đ ng v n cho đ n cách c p tín d ng Vi t Nam v i dân s 84 tri u ng i là m t th tr ng
Trang 16thu chính c a các ngân hàng th ng m i Cho vay cá nhân là m t kênh thu n l i cho các ngân hàng ti p c n khách hàng giúp m r ng quan h v i khách hàng, t đó làm t ng kh
n ng khách hàng s d ng các ti n ích c a ngân hàng, nh : ti n g i, ti n thanh toán, các d ch
v chuy n ti n, chuy n kho n, ki m đ m, gi h ,… t đó t o đi u ki n cho ngân hàng th c
hi n đa d ng hoá ho t đ ng kinh doanh, nâng cao thu nh p đ ng th i giúp ngân hàng phân tán r i ro tín d ng
ch a nhà , du h c, mua xe, gi i trí,… đ i s ng ng i dân đ c nâng cao
Tóm l i, tín d ng ngân hàng nói chung cho vay tiêu dùng nói riêng không nh ng là
ho t đ ng quan tr ng nh t, quy t đ nh s t n t i và phát tri n c a m i ngân hàng mà còn có vai trò to l n và nh h ng sâu r ng đ n s phát tri n c a c kinh t - xã h i
1.2 Các hình th c cho vay tiêu dùng
S phát tri n các hình th c tín d ng, nh t là tín d ng ngân hàng, cho đ n nay đã có nhi u thay đ i và phát tri n c v chi u r ng và chi u sâu Tác đ ng nh v bão c a cu c cách m ng khoa h c, công ngh ; c a s toàn c u hoá và khu v c hoá thông qua các t ch c
ti n t qu c t và khu v c đã t o đi u ki n cho tín d ng ngân hàng phát tri n trình đ cao,
đ c bi t là vi c áp d ng k thu t đi n toán, v i s phát tri n chi n l c s n ph m m t cách
đa d ng song song v i vi c ti n hành các m t ho t đ ng c a marketing ngân hàng M ng
Trang 17cho vay tiêu dùng ngày càng đ c chú tr ng và xem là m t trong nh ng m c tiêu phát tri n hàng đ u c a các NHTM, trên c s nh ng đ c đi m riêng có c a cho vay tiêu dùng và s
ph i h p nh ng hình th c tín d ng ngân hàng nói chung ngày càng nhi u lo i hình s n
ph m cho vay tiêu dùng ra đ i v i nhi u tên g i khác nhau T u trung l i thì cho vay tiêu dùng có th phân lo i theo m t s tiêu th c nh sau:
1.2.1 C n c vào m c đích vay : có th phân lo i tín d ng tiêu dùng thành 2 lo i:
Cho vay tiêu dùng c trú: Là các kho n cho vay nh m tài tr cho nhu c u mua s m,
xây d ng ho c/và c i t o nhà c a khách hàng là cá nhân ho c h gia đình
Cho vay tiêu dùng phi c trú: Là các kho n cho vay tài tr cho vi c trang tr i các chi
phí mua s m xe c , đ dùng gia đình, chi phí h c hành, gi i trí và du l ch…
1.2.2 C n c vƠo ph ng th c hoàn tr : có th chia thành 3 lo i:
Cho vay tiêu dùng phi tr góp: Ti n vay đ c khách hàng thanh toán cho ngân hàng
ch m t l n khi đ n h n Th ng kho n cho vay tiêu dùng phi tr góp ch đ c c p cho các kho n vay giá tr nh , th i h n vay không dài (th ng d i 1 n m), đ i t ng khách hàng thu nh p khá cao
Cho vay tiêu dùng tr góp: Là hình th c vay mà ng i đi vay tr n g c ho c n g c
và lãi cho ngân hàng v i m t s ti n b ng nhau nh t đ nh trên m i phân k tr n (hàng tháng, quý ho c 6 tháng) Ph ng th c này th ng áp d ng cho nh ng kho n vay có giá tr
l n ho c thu nh p đ nh k c a ng i vay không đ kh n ng thanh toán h t m t l n s n vay ây là hình th c cho vay ch y u c a các ngân hàng th ng m i, lo i hình vay này giúp cho khách hàng vay không b áp l c tr n vào cu i k cao i v i lo i cho vay tiêu dùng tr góp, c n chú ý t i m t s v n đ c b n, có tính nguyên t c sau:
+ i u kho n thanh toán: Khi xác đ nh các đi u kho n liên quan đ n vi c thanh toán n
c a khách hàng, ngân hàng th ng chú ý t i m t s v n đ sau:
° S ti n thanh toán m i đ nh k ph i phù h p v i kh n ng v thu nh p, trong m i quan h hài hòa v i các nhu c u chi tiêu khác c a khách hàng ng th i luôn đ m b o trong su t th i gian vay giá tr c a tài s n tài tr không đ c th p h n s ti n tài tr ch a
Trang 18đ c thu h i Ngân hàng có th áp d ng ph ng th c thu n g c đ u ho c ph ng th c thu
n g c theo hình r qu t tháng sau tr cao h n tháng tr c sao cho s ti n g c và lãi c a m i tháng đ u b ng nhau
i v i ph ng th c tr n g c đ u thì s n g c tr t ng phân k b ng t ng s n chia cho t ng phân k tr n lãi su t cho vay n u tính theo d n gi m d n thì lãi su t phát sinh phân k đ u tiên s là cao nh t và gi m d n theo th i gian
i v i ph ng th c thu n g c theo hình r qu t thì s ti n ph i tr m i phân k đ u
b ng nhau và bao g m c n g c ph i tr c ng lãi phát sinh theo d n gi m d n S ti n
ph i tr trong m t phân k đ c tính theo công th c sau:
r: Lãi su t tính theo k tr n n: T ng s k tr n
P1 : Ph n ti n g c ph io tr trong phân k th 1
Pi : Ph n ti n g c ph i tr trong phân k th I (I = 1, 2, 3,…,n)
V i ph ng th c tr n g c theo hình r qu t này s t o đi u ki n cho khách hàng vay v i cùng m t m c thu nh p vay đ c s ti n l n h n so v i tr n g c đ u do ngh a v
tr n trong nh ng phân k đ u nh h n nhi u, đ ng th i ngân hàng s thu đ c lãi nhi u
h n n u khách hàng vay duy trì đúng l ch tr n su t quá trình vay
Trang 19° Phân k tr n ph i thu n l i cho vi c tr n c a khách hàng Phân k tr n th ng theo tháng Vì l , thông th ng, ngu n tr n chính c a ngu i vay tiêu dùng là l ng, đ c
nh n hàng tháng
° Th i h n tài tr không nên quá dài Th i h n tài tr b gi i h n b i th i h n ho t
đ ng c a tài s n tài tr Th i h n tài tr quá dài d làm giá tr tài s n tài tr b gi m m nh
H n n a, khi th i h n tài tr quá dài thì thi n chí tr n c a ng i vay c ng nh vi c thu h i
n th ng g p nhi u r c r i
° i u ki n tr n tr c h n: tùy theo tình hình ngu n v n c a NHTM có th cho phép khách hàng tr tr c h n mà không m t m t chi phí nào ho c có tính phí tr n tr c
h n ho c tuy t đ i ng n c m tr n tr c h n, đây là m t trong nh ng l i th c nh tranh c a
s n ph m v vi c linh ho t trong thanh toán n vay
+ Cách tính lãi: có nhi u cách tính lãi đ c áp d ng nh ng nói chung có hai cách tính c
b n là tính lãi su t c đ nh cho toàn b d n trên toàn th i h n cho vay không tính đ n tình
tr ng d n và tính lãi trên d n th c t gi m d n
+ Lo i tài s n đ c tài tr : Thi n chí tr n c a ng i đi vay s t t h n n u tài s n hình thành t ti n vay đáp ng nhu c u thi t y u đ i v i h lâu dài trong t ng lai Khi l a ch n tài s n đ tài tr , ngân hàng th ng chú ý đ n đi u này, nên th ng ch mu n tài tr cho nhu
c u mua s m nh ng tài s n có th i h n s d ng lâu b n ho c/và có giá tr l n Vì r ng, v i
nh ng tài s n nh v y, ng i tiêu dùng s h ng đ c nh ng ti n ích t chúng trong m t
th i gian dài
+ S ti n ph i tr tr c: Thông th ng, ngân hàng yêu c u ng i đi vay ph i thanh toán
tr c m t ph n giá tr tài s n c n mua s m S ti n này đ c g i là s ti n tr tr c (v n t có) Ph n còn l i, ngân hàng s cho vay S ti n tr tr c c n ph i đ l n đ m t m t, làm cho ng i đi vay ngh r ng h chính là ch s h u c a tài s n, m t khác có tác d ng h n ch
r i ro cho ngân hàng M t khi không c m nh n đ c mình là ch s h u c a tài s n hình thành t ti n vay thì ng i đi vay có th s có thái đ mi n c ng trong vi c tr n Ngoài ra, khi khách hàng không tr n , trong nhi u tr ng h p, ngân hàng đành ph i phát mãi tài s n
Trang 20đ thu h i n H u h t các tài s n đã qua s d ng đ u b gi m giá tr , t c là giá tr th tr ng
nh h n giá tr h ch toán c a tài s n, cho nên s ti n tr tr c có m t vai trò r t quan tr ng giúp ngân hàng h n ch r i ro S ti n tr tr c nhi u hay ít th ng tùy thu c vào các y u t sau:
° Lo i tài s n: i v i các tài s n có m c đ gi m giá nhanh thì s ti n tr tr c nhi u và ng c l i, đ i v i tài s n có m c đ gi m giá ch m, thì s ti n tr tr c ít
° Th tr ng tiêu th tài s n sau khi đ c s d ng: Tài s n sau khi đ c s d ng n u
v n có th đ c ti p t c mua bán d dàng thì s ti n tr tr c có xu h ng th p còn ng c
l i n u tài s n đã qua s d ng mà r t khó tìm đ c th tr ng tiêu th thì s ti n tr tr c có
xu h ng cao h n
° Môi tr ng kinh t
° N ng l c tài chính c a ng i đi vay
Cho vay tiêu dùng tu n hoàn: Là kho n vay mà ngân hàng s c p cho khách hàng m t
h n m c tín d ng đ c duy trì trong m t kho ng th i gian nh t đ nh, khách hàng có quy n vay và tr nhi u l n mà không v t quá h n m c tín d ng c a mình
Lo i vay tu n hoàn d áp d ng, thu n ti n cho khách hàng trong vi c ch đ ng s d ng ngu n ti n linh ho t, thông th ng đây là nh ng kho n vay nh , khách hàng có ti n ra - vô
th ng xuyên
Theo ph ng th c này, trong th i h n tín d ng đ c th a thu n tr c, c n c vào nhu
c u chi tiêu và thu nh p ki m đ c t ng k , khách hàng đ c ngân hàng cho phép th c hi n
vi c vay và tr n nhi u k m t cách tu n hoàn, theo m t h n m c tín d ng
Cho vay qua th là m t lo i hình cho vay ph bi n c a tín d ng tiêu dùng tu n hoàn,
v i m t h n m c đ c c p khách hàng có th rút v t s d trên tài kho n c a mình Ngoài
ra, t c đ t ng tr ng kinh t Vi t Nam g n đây phát tri n m nh, đ i s ng c a nhân dân ngày m t nâng cao thì nhu c u v h c t p, du l ch trong và ngoài n c ngày càng nhi u, đó
là th tr ng r t h p d n đ các ngân hàng th ng m i m r ng tín d ng qua th , đáp ng nhu c u tiêu dùng cá nhân trong và ngoài n c
Trang 21Nh v y, th tr ng ti m n ng đ các ngân hàng th ng m i cho vay qua th r t l n và thu n l i, các ngân hàng c n ph i t n d ng tri t đ m i c h i, các đi u ki n thu n l i đ phát tri n d ch v th , đ ng th i đ y m nh vi c đ i m i công ngh và nâng cao ch t l ng
d ch v
1.2.3 C n c vào hình th c b o đ m ti n vay:
Tín d ng không có đ m b o: Là lo i tín d ng mà ng i vay không bu c ph i s d ng t i tài
s n th ch p, c m c ho c s b o lãnh c a ng i th ba, mà vi c cho vay ch d a vào uy tín
u đi m: Cho phép ngân hàng d dàng t ng doanh s cho vay tiêu dùng; cho phép
ngân hàng ti t gi m đ c chi phí trong cho vay; là ngu n g c c a vi c m r ng quan h v i khách hàng và các ho t đ ng ngân hàng khác; trong tr ng h p có quan h v i nh ng công
ty bán l t t, cho vay tiêu dùng gián ti p t t h n cho vay tiêu dùng tr c ti p
Nh c đi m: Ngân hàng không ti p xúc tr c ti p v i ng i tiêu dùng đã bán ch u;
thi u s ki m soát c a ngân hàng khi công ty bán l th c hi n vi c bán ch u hàng hóa; k thu t nghi p v cho vay tiêu dùng gián ti p có tính ph c t p cao
Do nh ng nh c đi m k trên nên có r t nhi u ngân hàng không m n mà v i cho vay tiêu dùng gián ti p Còn nh ng ngân hàng nào tham gia vào ho t đ ng này thì đ u có c ch
ki m soát tín d ng ch t ch
Cho vay tiêu dùng tr c ti p: Là các kho n cho vay tiêu dùng trong đó ngân hàng tr c
ti p ti p xúc và cho khách hàng vay c ng nh tr c ti p thu n t ng i vay
Trang 22Trong cho vay tiêu dùng tr c ti p ngân hàng có th t n d ng đ c s tr ng c a nhân viên tín d ng Nh ng ng i này th ng đ c đào t o chuyên môn và có nhi u kinh nghi m trong l nh v c tín d ng cho nên các quy t đ nh tín d ng tr c ti p c a ngân hàng th ng có
ch t l ng cao h n so v i tr ng h p chúng đ c quy t đ nh b i nh ng công ty bán l ho c nhân viên tín d ng c a công ty bán l Ngoài ra trong ho t đ ng c a nhân viên tín d ng ngân hàng có xu h ng chú tr ng đ n vi c t o ra các kho n cho vay có ch t l ng t t trong khi nhân viên c a công ty bán l ch chú tr ng đ n vi c bán cho đ c nhi u hàng Bên c nh đó
t i các đi m bán hàng các quy t đ nh tín d ng th ng đ c c p ra m t cách không chính đáng H n n a, trong m t s tr ng h p, do quy t đ nh nhanh chóng công ty bán l có th
t ch i c p tín d ng đ i v i khách hàng t t c a mình N u ng i c p tín d ng là ngân hàng thì đi u này s đ c h n ch
u đi m: Linh ho t h n cho vay tiêu dùng gián ti p Khi khách hàng có quan h tr c
ti p v i ngân hàng, có r t nhi u l i th có th phát sinh, có kh n ng làm th a mãn quy n l i cho c hai phía khách hàng l n ngân hàng
1.3 Ch t l ng cho vay tiêu dùng và các ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay tiêu dùng: 1.3.1 Khái ni m ch t l ng cho vay tiêu dùng:
Theo T ch c qu c t v tiêu chu n hóa ISO, trong d th o DIS 9000:2000 đã đ a ra khái ni m v ch t l ng nh sau: “Ch t l ng là kh n ng c a t p h p các đ c tính c a m t
s n ph m, h th ng hay quá trình đ đáp ng các yêu c u c a khách hàng và các bên có liên quan”
Trang 23Ch t l ng cho vay tiêu dùng là m t khái ni m khá tr u t ng, tu theo m c đích nghiên c u và tu theo nh ng quan đi m khác nhau mà có nh ng khái ni m khác nhau v
ch t l ng cho vay tiêu dùng Tuy nhiên, trong ph m vi nghiên c u c a đ tài, ch t l ng cho vay tiêu dùng t i NHTM t m hi u là ch t l ng c a các kho n cho vay tiêu dùng c a NHTM Các kho n cho vay tiêu dùng có ch t l ng khi v n vay đ c khách hàng s d ng
hi u qu , đúng m c đích, thông qua đó ngân hàng thu h i đ c g c và lãi, còn khách hàng
có th tr đ c n , bù đ p chi phí và tho mãn nhu c u i u này có ngh a là ngân hàng v a
t o ra hi u qu kinh t l i t o đ c hi u qu xã h i
1.3.2 Các ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng:
Vi c đánh giá ch t l ng cho vay trong ngân hàng là y u t ch quan, b i vì ch t
l ng cho vay có th t t th i đi m phân tích nh ng sau l i có th x u đi
Chi tiêu đ nh tính
xem xét đ c ch t l ng cho vay tiêu dùng c a m t ngân hàng có t t không ta
có th c n c vào m t s ch tiêu đ nh tính nh sau:
S l ng khách hàng đ n vay t i ngân hàng: Ch t l ng cho vay c a ngân hàng
có t t thì m i có nhi u ng i đ n v i ngân hàng Kh n ng đáp ng nhu c u c a khách hàng nhanh và đ y đ
Uy tín c a ngân hàng là ch tiêu quan tr ng, nó nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng nói chung và ho t đ ng cho vay tiêu dùng nói riêng Ngân hàng t n t i đ c chính là nh vào s tin c y c a khách hàng v i ngân hàng
Th t c tuân theo đúng quy đ nh, quy ch cho vay tiêu dùng c a ngân hàng đ c cán b tín d ng làm nhanh chóng chính xác, an toàn c ng góp ph n làm t ng ch t
l ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng
Ch tiêu đ nh l ng
Ch tiêu vòng quay c a v n
Vòng quay v n = Doanh s tr n trong k / D n bình quơn
Trang 24ây là ch tiêu quan tr ng xem xét ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng, h s này ph n ánh s vòng chu chuy n c a v n tín d ng Vòng quay c a v n tín d ng càng cao càng ch ng t ngu n vay ngân hàng luân chuy n càng nhanh, tham gia càng nhi u vào chu
k s n xu t và l u thông hàng hoá H s này càng t ng thì càng cho th y tình hình qu n lý
v n tín d ng t t, ch t l ng cho vay cao Bên c nh đó, nó còn th hi n kh n ng thu n t t,
hi u qu cho vay c a ngân hàng Chính vì th , m t đ ng v n khi cho vay đ c nhi u l n s đem l i nhi u l i nhu n h n Tuy nhiên, c n xét đ n m t nhân t quan tr ng là d n bình quân Khi d n bình quân th p s làm cho vòng quay l n nh ng l i không ph n ánh ch t
l ng kho n cho vay là cao b i nó th hi n kh n ng cho vay kém c a ngân hàng
Ch tiêu n quá h n
T l n quá h n = N quá h n / T ng d n
Ch tiêu n khó đòi
T l n khó đòi = N khó đòi / N quá h n
C hai ch tiêu này đ u giúp ngân hàng qu n lý r i ro các kho n cho vay và đ u càng
nh càng t t Tuy nhiên s khác bi t gi a hai t l này là t l n quá h n ch xem xét đ n giá tr c a kho n n quá h n, trong khi đó t l n khó đòi xem xét giá tr các kho n n khó đòi trong n quá h n
Hai ch tiêu này đ u ch u nh h ng c a chính sách xoá n c a ngân hàng M t ngân hàng có chính sách t t ph i thi t l p đ c qu d phòng r i ro đ m nh và thông báo đ nh
k v nh ng món vay không có kh n ng thu h i quá l n và làm gi m tài s n c a ngân hàng
m t cách nghiêm tr ng Tuy nhiên, n u nh ngân hàng th c hi n xoá n quá nhanh thì hai t
l này dù m c r t th p c ng không có ý ngh a th c ti n
Các khách hàng có n quá h n
T l khách có n quá h n = S khách hƠng n quá h n / T ng s khách hƠng có d
N u t l các khách hàng có n quá h n th p h n t l n quá h n hay t l r i ro theo
th i gian thì d ng nh các kho n cho vay l n có v n đ h n các kho n cho vay nh
H s thu n
Trang 25H s thu n = Doanh s thu n CVTD / Doanh s CVTD
Trong đó doanh s cho vay là ch tiêu ph n ánh t t c các kho n cho vay mà ngân hàng
đã phát ra cho vay trong m t th i gian nào đó, không k món vay đó đã thu h i v hay ch a
Ph n ánh dung l ng ho t đ ng cho vay trong k Doanh s cho vay tiêu dùng càng cao thì quy mô cho vay càng l n
T l thu lãi t ho t đ ng cho vay tiêu dùng
T l thu lƣi CVTD = Thu lƣi CVTD / T ng thu lƣi
Ch tiêu này ph n ánh m c thu nh p mà CVTD đem l i cho ngân hàng so v i các kho n cho vay khác i u này c ng đánh giá đ c m c h p d n c a CVTD so v i các lo i vay khác Ngoài ra, t l này còn giúp ngân hàng xây đ ng đ nh h ng phát tri n ho t đ ng CVTD t i ngân hàng
mà s l ng cán b tín d ng l i có h n
1.3.3 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng cho vay tiêu dùng
Nhóm nhân t thu c v b n thân ngân hàng
(1) nh h ng phát tri n c a ngân hàng, là đi u ki n tiên quy t đ phát tri n ho t
đ ng cho vay tiêu dùng N u trong k ho ch phát tri n c a mình các ngân hàng không quan tâm đ n ho t đ ng này thì các khách hàng có nhu c u v cho vay tiêu dùng c ng s không
đ c quan tâm Ng c l i, n u ngân hàng mu n phát tri n ho t đ ng cho vay tiêu dùng thì
h s đ a ra nh ng chi n l c c th đ thu hút nh ng ng i có nhu c u đ n v i mình Và
Trang 26khi đó cung c u s có đi u ki n thu n l i đ g p nhau c ng có ngh a là cho vay tiêu dùng s
có nhi u c h i phát tri n
(2) N ng l c tài chính c a ngân hàng, s là m t trong nh ng y u t đ c các nhà
lãnh đ o ngân hàng xem xét khi đ a ra các quy t đ nh trong đó có các quy t đ nh v ho t
đ ng cho vay tiêu dùng N ng l c tài chính c a ngân hàng đ c xác đ nh d a trên m t s
y u t nh s l ng v n ch s h u, t l ph n tr m l i nhu n n m sau so v i n m tr c, t
tr ng n quá h n trong t ng d n , s l ng tài s n thanh kho n N u ngân hàng có v n ch
s h u l n, t l ph n tr m l i nhu n l n, n quá h n th p và có s l ng tài s n thanh kho n l n, kh n ng huy đ ng v n l n trong th i gian ng n thì có th coi là có s c m nh v tài chính Khi ngân hàng có s c m nh tài chính l n thì ngân hàng có th đ u t vào các danh m c mà ngân hàng quan tâm h n thì ho t đ ng cho vay tiêu dùng có c h i phát tri n,
nh ng ng c l i, n u ngân hàng không có đ c s v n c n thi t đ tài tr cho cho các ho t
đ ng đ c u tiên h n thì ho t đ ng cho vay tiêu dùng s ít có c h i đ m r ng
(3) Chính sách cho vay c a ngân hàng, là h th ng các ch tr ng, đ nh h ng quy
đ nh chi ph i ho t đ ng cho vay do h i đ ng qu n tr đ a ra nh m s d ng hi u qu ngu n
v n đ tài tr cho các doanh nghi p, h gia đình và cá nhân Thông th ng chính sách cho vay có các kho n m c sau: h n m c cho vay, các lo i hình cho vay mà ngân hàng th c hi n, quy đ nh v tài s n đ m b o, k h n c a các kho n cho vay, h ng gi i quy t ph n cho vay
v t quá h n m c cho vay, cách th c thanh toán n , … Chính sách cho vay v ch ra cho các cán b tín d ng h ng đi và khung tham chi u rõ ràng v nh ng c n c đ xem xét các nhu
c u vay v n Vì v y, nh ng y u t trong chính sách cho vay đ u tác đ ng m t cách m nh m
t i vi c m r ng cho vay nói chung và cho ho t đ ng cho vay tiêu dùng nói riêng N u nh
có nh ng hình th c cho vay tiêu dùng không n m trong chính sách cho vay c a ngân hàng thì ch c ch n các khách hàng ch ng th mong đ i vay đ c nh ng kho n ti n t ngân hàng
đ tài tr cho nhu c u chi tiêu c a mình Ch ng h n nh m t ngân hàng không th c hi n cho vay theo th tín d ng thì khách hàng dù có đ đi u ki n c ng không đ c c p tín d ng M t khác khi m t ngân hàng đã s n có các hình th c cho vay tiêu dùng đa d ng v i ch t l ng
Trang 27(4) S l ng, trình đ c ng nh đ o đ c ngh nghi p c a các cán b tín d ng, c ng
nh h ng không nh t i ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a các ngân hàng th ng m i Ho t
đ ng cho vay tiêu dùng có th c hi n đ c hay không là do ng i đi u hành, đó chính là các cán b nhân viên c a ngân hàng B i v y, tr c tiên mu n ho t đ ng cho vay tiêu dùng phát tri n thì c n ph i quan tâm đ n đ i s ng c a các cán b nhân viên N u nh đ o đ c ng i vay đ c x p vào v trí hàng đ u trong các nhân t khách quan thì đ o đ c cán b tín d ng
đ c x p vào v trí hàng đ u trong các nhân t ch quan N u các cán b tín d ng không có
đ o đ c ngh nghi p thì dù gi i đ n m y c ng vô giá tr vì l i ích cá nhân h s n sàng làm
t n h i đ n l i ích c a t p th ngân hàng Tuy nhiên, đ o đ c không thôi ch a đ , cán b tín
d ng ph i có trình đ chuyên môn cao, trình đ hi u bi t r ng thì m i th m đ nh chính xác khách hàng và d án vay v n, t đó đ a ra các quy t đ nh đúng đ n M t cán b tín d ng có trình đ nghi p v cao, kh n ng giao ti p, marketing t t, trình đ ngo i ng , vi tính thành
th o, nhi t tình trong công vi c, có đ o đ c ngh nghi p s t o đ c n t ng đ p trong khách hàng v ngân hàng, b i d i con m t c a khách hàng thì cán b ngân hàng chính là hình nh c a ngân hàng N u khách hàng giao ti p v i cán b ngân hàng mà h c m th y an tâm v trình đ nghi p v , hài lòng v i phong cách giao ti p c a cán b ngân hàng, an toàn trong quan h v i ngân hàng thì h ch c ch n s còn tìm t i ngân hàng H n n a, các cán b tín d ng có m i quan h r ng trong xã h i c ng có th thu hút đ c nhi u khách hàng h n
Và m t ngân hàng ph i có s l ng cán b tín d ng h p lý, phân công công vi c c th thì
Trang 28ngân hàng đó m i có th phát tri n không ch mình ho t đ ng cho vay tiêu dùng mà t t c các ho t đ ng khác n a
(5) Trình đ khoa h c công ngh và kh n ng qu n lý c a ngân hàng, c ng là m t
trong nh ng nhân t quan tr ng nh h ng t i s phát tri n c a ho t đ ng cho vay tiêu dùng
t i ngân hàng đó N u m t ngân hàng đ c trang b các công ngh hi n đ i thì h có th t ng
ti n ích cho khách hàng và các d ch v c a h s đ c bi t đ n nhi u h n Ví d , m t ngân hàng có đi u ki n đ u t vào d ch v th thanh toán, đ t các máy rút ti n, có th giao d ch
v i khách hàng thông qua m ng internet … thì ngân hàng đó có th m r ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a mình thông qua các tài kho n mà các khách hàng đã s d ng d ch v trên
c a ngân hàng nh cho vay th u chi, th tín d ng… H n n a, áp d ng khoa h c công ngh tiên ti n các ngân hàng có th qu n lý danh sách khách hàng m t cách d dàng h n, h có
th ti t ki m đ c nhân công c ng nh chi phí qu n lý góp ph n gi m giá thành d ch v Thêm vào đó, khi có các công ngh hi n đ i h tr thì vi c gi i quy t các th t c c a ngân hàng đ c nhanh chóng, chính xác, gi m b t các th t c r m rà cho khách hàng
Nhóm nhân t thu c v khách hàng
(1) N ng l c vay v n c a khách hàng, đ c th hi n thông qua các nhân t nh thu
nh p c a khách hàng, trình đ v n hoá, thói quen, đ o đ c… c a khách hàng Thu nh p c a khách hàng vay tiêu dùng quy t đ nh đ n nhu c u vay tiêu dùng c a h và quy t đ nh vi c có cho vay hay không c a ngân hàng B i vì, ngân hàng khi cho vay tiêu dùng s c n c vào
m c thu nh p trong t ng lai c a khách hàng, đó là ngu n thanh toán kho n n đó Do đó, thu nh p có nh h ng r t l n đ n nhu c u vay tiêu dùng c a khách hàng, đ n quy mô c a kho n vay và đ n vi c phát tri n cho vay tiêu dùng c a ngân hàng Khách hàng vay c n có thu nh p n đ nh đ đ m b o kh n ng tr n cho ngân hàng và đ c bi t là c n có thi n chí
tr n đúng h n và đ y đ N u nh khách hàng là ng i có đ o đ c t t, có ý th c tr n thì
r i ro cho vay tiêu dùng th p, t o đi u ki n kích thích ngân hàng ti n hành m r ng ho t
đ ng cho vay tiêu dùng và các quy đ nh cho vay s không quá kh t khe Ng c l i n u khách hàng tr n không đ u, n quá h n nhi u thì t t y u s kìm hãm ho t đ ng cho vay tiêu dùng
Trang 29(2) Kh n ng đáp ng các đi u ki n khi vay c a khách hàng, có ngh a là khách hàng
li u có đáp ng đ c các đi u ki n quy đ nh c a ngân hàng hay không Các đi u ki n nh là tài s n đ m b o c ng nh các gi y t ch ng minh quy n s h u và s d ng h p pháp tài s n
t ng các kho n vay c a h , đ ng th i t o đi u ki n duy trì và phát tri n b n v ng quan h hai chi u vay v n và tr n
Ng c l i, khi kinh t kh ng ho ng ho c đi u ki n phát tri n ch m ch p, hay kinh t v
mô b t n đ nh m t m t s tác đ ng gây h n ch c p tín d ng tiêu dùng c a các trung gian tài chính Các kho n cho vay ch u tác đ ng c a nh ng bi n đ ng trên th tr ng tài chính b t
n có th d n t i đ v Nh ng thay đ i tích c c trong kinh t v mô di n ra quá nhanh c ng gây ra nh ng xáo tr n nh t đ nh Ch ng h n t l l m phát và lãi su t gi m quá nhanh c ng
có th d n t i tình tr ng võ n đ i v i các món vay v i lãi su t d a vào t l l m phát cao
tr c đó T giá h i đoái kém linh ho t, không ph n ánh đ c s bi n đ ng c a kinh t v
mô, làm méo mó nh ng tín hi u giá c bên ngoài c ng nh h ng tr c ti p đ n thu nh p c a khách hàng và t ch c tín d ng M t khác, kinh t v mô phát tri n ch p ch m hay b t n
c ng khi n thu nh p trong t ng lai c a ng i tiêu dùng tr nên b p bênh, các chi phí bi n
đ ng, khó ki m soát, do đó ng i tiêu dùng ph i gi m các kho n vay c a h
- Quan đi m thúc đ y l nh v c tiêu dùng trong n c c a Chính ph s t o c h i m
r ng th tr ng cho vay tiêu dùng
Trang 30Quan đi m c a Chính ph v vai trò c a tiêu dùng trong n c đ i v i phát tri n và
t ng tr ng kinh t có ý ngh a quan tr ng đ i v i phát tri n ho t đ ng cho vay tiêu dùng Khi Chính ph th c hi n chi n l c phát tri n kinh t theo h ng coi tr ng xu t kh u (tiêu dùng c a ng i n c ngoài) thì b ph n tiêu dùng trong n c s ít đ c quan tâm h n Tuy nhiên, kinh nghi m th c ti n các n c cho th y, chi n l c này c ng g p ph i v n đ là
t ng tr ng kinh t s ph thu c r t l n vào môi tr ng bên ngoài Do đó nhi u n c đã chuy n sang chi n l c phát tri n kinh t n đ nh và b n v ng h n là d a vào tiêu dùng trong n c V i quan đi m đó, các chính sách tích c c c a Chính ph , hàng đ u là t o môi
tr ng thu n l i đ y m nh chi tiêu tiêu dùng (nh chính sách thu , chính sách thu nh p, chính sách th ng m i, du l ch, y t , giáo d c ) là c h i quan tr ng nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng
Nh ng y u t thu c v v n hoá xã h i nh thói quen s d ng các s n ph m ngân hàng,
t l ti t ki m, trình đ dân trí, th hi u… nh h ng r t l n đ n vi c đ a ra quy t đ nh l a
ch n hình th c cho vay tiêu dùng Ch ng h n nh M , xã h i đ c cho là xã h i tiêu dùng
v i t l ti t ki m trên t ng thu nh p ch kho ng 10% và thói quen mua s m s là m t th
tr ng r t l n đ m r ng cho vay tiêu dùng Các quan ni m v ngân hàng quen thu c hay
xa l , an toàn hay không an toàn, thói quen thanh toán ti n m t trong dân c c ng là nh ng
y u t có tác đ ng r t l n đ n các d ch v mà ngân hàng cung c p, trong đó có ho t đ ng cho vay tiêu dùng
1.3.4 S c n thi t ph i nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng:
i v i n n kinh t
Trang 31Ngày nay, cùng v i s phát tri n nh “v bão” c a n n kinh t thì tín d ng tiêu dùng càng đóng vai trò quan tr ng trong s phát tri n này Chính vì v y mà ch t l ng c a nó
c ng đ c quan tâm h n Ch t l ng cho vay tiêu dùng t t ngh a là ngân hàng đã đáp ng
t t nhu c u c a khách hàng, t o ra m t kho n l i nhu n nh t đ nh cho ngân hàng Các chính sách c a chính ph ngày càng đ c th c hi n đúng h ng nh : chuy n d ch c c u kinh t
h p lý, phát tri n cân đ i gi a các ngành ngh , các vùng mi n trong c n c… nh đó m c
s ng ng i dân đ c c i thi n Bên c nh đó ch t l ng tín d ng còn góp m t ph n ki m ch
l m phát L ng v n đ c s d ng hi u qu và quay vòng nhanh h n giúp tránh đ c hi n
t ng đ ng ây c ng chính là nguyên nhân gây lên tình tr ng l m phát
i v i khách hàng
Trong c ch th tr ng nh hi n nay thì khách hàng đ c coi nh “Th ng ” Các doanh nghi p đ u c h t s c đ có th ph c v m t cách t t nh t v “Th ng ” này Vì theo quan ni m hi n nay khách hàng chính là ng i “nuôi” doanh nghi p “s ng” Thu hút càng nhi u khách hàng thì doanh nghi p càng có kh n ng t n t i và phát tri n trong t ng lai Trong l nh v c ngân hàng, „Tri t lý” này v n còn nguyên ý ngh a c a nó Cho nên khi
ch t l ng tín d ng đ c nâng cao ngh a là nhu c u c a khách hàng đ c đáp ng m t cách
đ y đ và thu n ti n nh t Tuy nhiên không ch có nhu c u c a mình đ c đáp ng mà khi
đó khách hàng còn đ c Ngân hàng quan tâm h n nh : ti n hành ki m tra, ki m soát vi c
s d ng v n… T đó giúp khách hàng phát hi n và s a ch a nh ng thi u sót trong ho t
đ ng tài chính c a mình M c đích cu i cùng là góp ph n phát tri n s n xu t, kinh doanh và lành m nh tài chính c a khách hàng
Trang 32Cùng v i đó là d n ngày càng cao Và s t n t i và phát tri n c a ngân hàng trong t ng lai đ c đ m b o v i l ng khách hàng trung thành c a mình
Nh v y, chúng ta th y rõ t m quan tr ng c a cho vay tiêu dùng và ch t l ng c a nó không ch đ i v i ngân hàng, các cá nhân nói riêng mà c n n kinh t nói chung Vì th , v n
đ đ t ra là ph i làm sao phân tích đánh giá m t cách chính xác th c tr ng công tác tín d ng
c ng nh ch t l ng cho vay tiêu dùng m i ngân hàng đ có th đ a ra nh ng gi i pháp thích h p nh m hoàn thi n nó, làm cho nó t t h n
Trang 33K T LU N CH NG 1
Ch ng 1 trình bày nh ng v n đ chung v cho vay tiêu dùng: khái ni m, đ c đi m, vai trò quan tr ng và m t s hình th c c a cho vay tiêu dùng ng th i, ch ng c ng nêu lên các ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay tiêu dùng, nh ng nhân t nh h ng và s c n thi t ph i nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng v i 3 khía c nh chính đó là: khách hàng, ngân hàng và n n kinh t xã h i
Ch ng này c ng là c s lý lu n đ đ a ra cách th c nghiên c u th c tr ng ch t l ng
ho t đ ng cho vay tiêu dùng và các gi i pháp nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng s đ c trình bày hai ch ng ti p theo
Trong xu h ng kinh t h i nh p v i th gi i, n n kinh t Vi t Nam đã không ng ng
t ng tr ng m nh, m c s ng ng i dân đ c nâng cao, nhu c u tiêu dùng tr nên đa d ng
và phong phú Th tr ng cho vay tiêu dùng là m t th tr ng đ y ti m n ng mà các ngân hàng th ng m i ph i t p trung m r ng
Trang 34CH NG 2 TH C TR NG CHO VAY TIÊU DÙNG T I NGÂN HÀNG TMCP
XU T NH P KH U ậ CHI NHÁNH CH L N 2.1 Th c tr ng ch t l ng cho vay tiêu dùng t i ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u ậ Chi nhánh Ch L n :
2.1.1 Khái quát chung v ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u Vi t Nam :
Eximbank đ c thành l p vào ngày 24/05/1989 theo quy t đ nh s 140/CT c a Ch
T ch H i ng B Tr ng v i tên g i đ u tiên là Ngân hàng Xu t Nh p Kh u Vi t Nam (Vietnam Export Import Bank), là m t trong nh ng Ngân hàng th ng m i c ph n đ u tiên
c a Vi t Nam
Ngân hàng đã chính th c đi vào ho t đ ng ngày 17/01/1990 Ngày 06/04/1992,
Th ng c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam ký gi y phép s 11/NH-GP cho phép Ngân hàng
ho t đ ng trong th i h n 50 n m v i s v n đi u l đ ng ký là 50 t đ ng t ng đ ng 12,5 tri u đô v i tên m i là Ngân hàng Th ng M i C Ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam (Vietnam Export Import Commercial Joint - Stock Bank), g i t t là Vietnam Eximbank
n nay v n đi u l c a Eximbank đ t 12.335 t đ ng V n ch s h u đ t 13.317 t
đ ng Eximbank hi n là m t trong nh ng Ngân hàng có v n ch s h u l n nh t trong kh i Ngânhàng TMCP t i Vi t Nam Ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u Vi t Nam có đ a bàn
ho t đ ng r ng kh p c n c v i Tr S Chính đ t t i TP H Chí Minh và 207 chi nhánh
và phòng giao d ch trên toàn qu c và đã thi t l p quan h đ i lý v i 869 Ngân hàng t i 84
qu c gia trên th gi i
Nh ng thành t u đ t đ c trong nh ng n m g n đơy:
Tháng 2/2008, Eximbank vinh d nh n đ c danh hi u “D ch v đ c hài lòng nh t
n m 2008” do báo Sài Gòn Ti p Th t ch c bình ch n l y ý ki n c a hàng nghìn ng i tiêu dùng trên c n c
Tháng 2/2008, Eximbank đ c Wachovia Bank N.A New York trao t ng b ng khen
v Thanh toán Qu c T Xu t S c ây là gi i th ng nh m ghi nh n và đánh giá cao quá
Trang 35trình x lý nghi p v thanh toán t đ ng nhanh chóng, chu n xác và chuyên nghi p trong
d ch v đi n thanh toán qu c t
Tháng 4/2008, Eximbank đ t danh hi u “Th ng Hi u M nh 2007” do báo Kinh T
Vi t Nam và B Th ng M i Trong 4 n m liên ti p Eximbank đã đ c ng i tiêu dùng trên c n c bình ch n
Tháng 03/2009, Eximbank nh n Gi i Th ng Thanh Toán Xuyên Su t (STP Award)
n m 2009 do ngân hàng Bank of New York Mellon trao t ng
Tháng 6/ 2010, Eximbank đo t gi i th ng th ng hi u ch ng khoán uy tín n m 2010
Tháng 7/2010, Eximbank đ t gi i th ng "Báo cáo th ng Niên Xu t s c nh t n m 2010” do S Giao d ch ch ng khoán TP.HCM và báo u t Ch ng khoán trao t ng
Tháng 03/2011, Eximbank vinh d nh n gi i "Thanh toán qu c t xu t s c” n m
2010 do ngân hàng HSBC trao t ng ây là n m th 10 liên ti p ngân hàng HSBC trao t ng danh hi u này cho Eximbank
Tháng 6/2011, Eximbank đ c t p chí The Banker ch n vào Top1.000 ngân hàng hàng đ u th gi i và Top 25 ngân hàng có t c đ t ng tr ng tài s n nhanh nh t 2010
Tháng 3/2012 Eximbank đ t Gi i Báo cáo th ng niên Xu t S c 2011 do S giao d ch
T t ch c nh m tìm ki m 50 doanh nghi p kinh doanh t t nh t th tr ng ch ng khoán
Vi t Nam
Tháng 7/2012, Eximbank vinh d đ c t p chí The Banker – t p chí uy tín trong l nh
v c tài chính qu c t ch n vào B ng x p h ng 1000 ngân hàng hàng đ u th gi i
Trang 36Tháng 8/2012 Eximbank ti p t c đ c t p chí AsiaMoney – m t t p chí ti ng Anh uy tín t i khu v c Châu Á Thái Bình D ng trao gi i th ng “Ngân hàng n i đ a t t nh t Vi t Nam n m 2012” ây là m t đ ng l c l n đ Eximbank ti p t c c ng c , nâng cao v th là
m t trong nh ng ngân hàng th ng m i hàng đ u t i Vi t Nam
2.1.2 hái quát v th tr ng cho vay tiêu d ng Vi t Nam:
i v i nhi u n c, tín d ng tiêu dùng là m t phân khúc kinh doanh quan tr ng, góp
ph n t o nên mô hình ngân hàng bán l hi n đ i
Nó tác đ ng tích c c đ n n n kinh t khi h tr t ng l p dân c thu nh p trung bình khá, các doanh nghi p nh và v a trong chi tiêu và đ u t , kích thích s c mua
i v i Vi t Nam, có l lúc này tín d ng tiêu dùng còn quan tr ng h n n a khi các ngân hàng, công ty tài chính đang b t c trong m ng cho vay khu v c doanh nghi p và cho vay
b t đ ng s n, ch ng khoán
Th c ra, tín d ng tiêu dùng đã có th phát tri n v i t c đ nhanh h n n a vì th tr ng
Vi t Nam có ti m n ng phát tri n r t l n Nh ng nó đã b gián đo n vào cu i n m 2011, khi Ngân hàng Nhà n c si t ch t tín d ng phi s n xu t đ ki m soát l m phát Vi c này đã khi n d n tín d ng tiêu dùng t m c 8,2 t USD (t ng đ ng 7-8% GDP) n m 2010
gi m đ n g n m t n a vào tháng 6.2012, theo StoxPlus
Nh ng m i th đã thay đ i t đ u n m nay khi Ngân hàng Nhà n c n i l ng d n các
đi u ki n ki m soát tín d ng phi s n xu t nh m b m v n ra n n kinh t nhi u h n Chính sách này k t h p v i vi c m t s kênh tín d ng b trì tr đã khi n nhi u ngân hàng, công ty tài chính gia t ng các ho t đ ng cho vay tiêu dùng nh m tìm ki m l i nhu n M t con sóng
m i trong l nh v c này có l đã b t đ u xu t hi n khi quy mô tín d ng tiêu dùng d n đ c
c i thi n và t ng đ n m c 5-6% GDP nh hi n nay, theo s li u c a PPF Vietnam Finance
Ti m n ng t ng tr ng v n còn nhi u vì quy mô tín d ng tiêu dùng c a Vi t Nam còn khá khiêm t n so v i quy mô t ng đ ng 10% GDP c a Indonesia, 42,5% GDP c a Malaysia, hay 18% GDP c a Thái Lan
Trang 37Theo d đoán c a PPF Vietnam Finance, trong 5 n m k ti p, quy mô tín d ng tiêu dùng có th s t ng lên đ n đ n 10% GDP, g p đôi m c hi n nay
D nhiên, giành đ c m t ph n c a chi c bánh này không ph i là chuy n d Th
tr ng tín d ng tiêu dùng không ch có các công ty tài chính n c ngoài tham gia, nh Societe Generale Viet Finance (SGVF), PPF Vietnam Finance, Prudential Vietnam Finance, các ngân hàng nh và v a nh VPBank, MDB, KienLongBank, Ngân hàng Phát tri n Nhà
ng b ng Sông C u Long (MHB) mà còn c các ngân hàng l n nh Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam (BIDV) T n m 2006-2010, t c đ t ng tr ng trung bình c a tín d ng bán l , trong đó g m c tín d ng tiêu dùng, c a BIDV đã lên đ n 30,5%/n m
Nhìn chung, cho vay tiêu dùng có th là l i thoát cho nhi u ngân hàng lúc này Và c nh tranh gi a các t ch c s có th mang l i nhi u s n ph m đa d ng h n và ng i dân có nhi u c h i chi tiêu h n v i nh ng kho n vay có lãi su t th p h n i u này c ng có th giúp v c d y ph n nào s c c u y u t c a n n kinh t , c i thi n t c đ t ng tr ng
Th c ti n phát tri n ngân hàng trên th gi i, t tr ng thu nh p t tín d ng ngày càng
gi m, thu nh p t d ch v khác nh thanh toán qu c t , th , chuy n ti n ,v.v ngày càng chi m t tr ng cao
Nguyên nhân: i v i các t ch c kinh t thì nhu c u vay v n đ b sung v n l u đ ng hay đ u t TSC ngày càng gi m đi do:
+ V huy đ ng v n l u đ ng đ c thay th b ng cách th c huy đ ng v n thông qua th
tr ng ch ng khoán (do đ n m t t m phát tri n nào đó đa s các công ty đ u c ph n hoá và niêm y t trên th tr ng ch ng khoán, lúc này thông qua kênh ch ng khoán các t ch c kinh
t s huy đ ng tr c ti p ngu n v n trong dân không c n thông qua NH n a)
+ V đ u t TSC s đ c th c hi n thông qua các các công ty thuê mua tài chính, s
d ng hình th c Leasing, Factoring v.v s u vi t h n là vay v n trung dài h n c a NH đ
đ u t
Cho nên, s đ n lúc nhu c u tín d ng ngân hàng s ch còn:
Trang 38kh n ng
Cho nên các NHTM c n ph i tri n khai mô hình ngân hàng bán l là c n thi t, và là
m t xu h ng h p th i đ i Bên c nh đó vi c cho vay bán l c ng đ ng ngh a v i vi c phân tán r i ro qua đó gi m thi u r i ro trong cho vay c a NH
Vi t nam là m t đ t n c đang phát tri n có h n 90 tri u dân, c c u dân s thành th chi m t tr ng l n và ngày càng t ng nhanh
Thêm vào đó t c đ t ng tr ng chi tiêu c a c dân thành th c ng liên t c t ng tr ng,
t o ra m t th tr ng cho vay tiêu dùng c c k r ng l n và đ y ti m n ng
2.1.3 Quy trình cho v ay tiêu d ng t i ngơn hƠng TMCP Xu t Nh p h u ậ Chi nhánh
Ch L n
T i Eximbank Ch L n, Nhân viên Phòng tín d ng s chia làm hai b ph n là: nhân viên Quan h khách hàng ( c ng chính là nhân viên th m đ nh tín d ng) và nhân viên k toán tín d ng, c th :
Nhân viên quan h khách hàng:là ng i tr c ti p ti p xúc v i khách hàng, t v n, ti p
nh n h s vay, th m đ nh, phân tích, đ xu t lãnh đ o c p h n m c tín d ng cho khách hàng, liên l c v i khách hàng, ph i h p cùng b ph n k toán tín d ng theo dõi kho n vay, đôn đ c thu n đúng h n, có trách nhi m thu h i n quá h n, n x u,…
Nhân viên k toán tín d ng: có nhi m v ki m tra đ m b o tính đ y đ h p l c a b
h s gi i ngân, khai báo thông tin h s vay v n vào m ng d li u chuy n cho phòng k
Trang 39toán th c hi n h ch toán phát ti n vay, l u gi h s , theo dõi kho n vay nh c b ph n quan
h khách hàng th c hi n ki m tra s d ng v n theo đúng đ xu t đã đ c phê duy t, thông báo thu n g c và lãi khi đ n h n
Quy trình cho vay tiêu dùng t i Eximbank chia thành 6 b c, c th nh sau:
B c 1: Ti p nh n h s
giai đo n này, nhân viên quan h khách hàng ki m tra m c đích vay, lo i vay và tình hình tài chính c a khách hàng phù h p hay không v i chính sách tín d ng c a ngân hàng Trong giai đo n này, n u nhu c u vay c a khách hàng không phù h p v i quy đ nh cho vay c a ngân hàng thì nhân viên quan h khách hàng t ch i kho n vay, không ti p nh n h
s , n u nh n th y phù h p v i đi u ki n c a ngân hàng thì chuy n sang giai đo n k ti p
B c 2: Xác minh h s vay
Trong giai đo n này, nhân viên quan h khách hàng xác minh tính chính xác và đ y đ
c a d li u, thông tin mà khách hàng đã cung c p, bao g m các b c sau:
- Ph ng v n, th o lu n tr c ti p khách hàng vay
- H ng d n khách hàng kê khai thông tin trên gi y đ ngh vay v n
- Xác minh ngu n thu nh p đ tr n c a khách hàng: các ch ng t ch ng minh ngu n thu nh p c a khách hàng, nh : h p đ ng lao đ ng, b ng l ng (ho c sao kê tài kho n,…);
n u kinh doanh thì có gi y phép kinh doanh, biên lai n p thu (3 tháng g n nh t,…)
Trang 40T nh ng thông tin thu th p đ c c a khách hàng và các ngu n h tr , nhân viên quan
h khách hàng ti n hành th m đ nh, l p t trình và trình lãnh đ o xét duy t Trong giai đo n này, nhân viên quan h khách hàng c n phân tích các đi m sau:
M c đích vay: lo i vay có phù h p v i quy đ nh c a Eximbank hay không
S ti n vay : phù h p v i kh n ng tài chính c a khách hàng và t l cho vay trên tài
s n đ m b o c a Eximbank
Kh n ng tr n : nh m đ m b o thu nh p n đ nh, tr n đúng h n, tránh n quá h n, khó đòi C n tìm hi u v đ c đi m công vi c c a khách hàng: ch c v , m c l ng, th i gian công tác, kinh nghi m, uy tín,… và các m i quan h c a h trong gia đình, xã h i
Nhân viên QHKH thu th p thông tin t khách hàng càng nhi u thì càng có l i cho vi c phân tích ngu n tr n kho n vay, gi m thi u m c đ r i ro m t kh n ng tr n khách hàng Tài s n đ m b o: ki m tra tính pháp lý và đ nh giá tài s n đ m b o (nh : nhà , đ t ,
gi y t có giá, ph ng ti n l u thông,…) đ xác đ nh m c vay phù h p v i t l cho vay c a Eximbank
Phân tích r i ro kho n vay: phân tích các tr ng h p r i ro c a kho n vay có th x y ra, gây t n th t cho Eximbank, nh : r i ro v ngu n thu nh p tr n không n đ nh, r i ro v tính kh m i c a tài s n đ m b o, khách hàng tu i cao,… T đó, nhân viên QHKH cùng lãnh đ o trong m c th m quy n phán quy t ch đ ng đ a ra các bi n pháp nh m gi m thi u
r i ro, nh : gi m m c vay hay th i h n vay, đ ngh khách hàng mua b o hi m h a ho n tài
s n th ch p, tr ng h p khách hàng vay tu i cao thì đ ngh h mua b o hi m (giá tr b o
hi m đ c th c hi n khi ng i mua b o hi m g p t vong) trong đó bên th h ng là Eximbank,.v.v
Phân tích các thông tin có liên quan đ n khách hàng c ng nh kho n vay,…
K t thúc giai đo n th m đ nh: nhân viên QHKH s trình h s vay lên các c p Lãnh
đ o đ xem xét phê duy t
B c 4: ra quy t đ nh cho vay