B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O TR NGă IăH CăKINHăT ăTP.HCM --- HOĨNăTHI N QU NăLụăR IăROăTệNăD NGăT I LU NăV NăTH CăS ăKINHăT Tp.H ăChíăMinh,ăN mă2014.
Trang 1B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O
TR NGă IăH CăKINHăT ăTP.HCM
-
HOĨNăTHI N
QU NăLụăR IăROăTệNăD NGăT I
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
Tp.H ăChíăMinh,ăN mă2014
Trang 2B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O
TR NGă I H C KINH T TP.HCM
-
PH M LÊ TH OăS NG
HOĨNăTHI N
QU NăLụăR IăROăTệNăD NGăT I
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n này là công trình nghiên c u c a riêng tôi, ch a
công b t i b t c n i nào M i s li u s d ng trong lu n v n là nh ng thông tin
xác th c
Tôi xin ch u m i trách nhi m v l i cam đoan c a mình
TÁC GI LU NăV N
PH M LÊ TH OăS NG
Trang 4M C L C Trang ph bìa
L iăcamăđoan
M c l c
Danh m c các t vi t t t
Danh m c các b ng bi u
Danh m c các s ăđ , bi uăđ
PH N M U 1
CH NGă 1: T NG QUAN V QU N LÝ R I RO TÍN D NG TRONG HO Tă NG C AăCỄCăNGỂNăHĨNGăTH NGăM I 4
1.1 R i ro tín d ng ngân hàng 4
1.1.1 Khái ni m và b n ch t c a r i ro tín d ng 4
1.1.2 Các tiêu chí đo l ng r i ro tín d ng 6
1.1.3 nh h ng c a r i ro tín d ng 7
1.1.4 Các d u hi u nh n bi t r i ro tín d ng 8
1.2 Qu n lý r i ro tín d ng ngân hàng 10
1.2.1 Khái ni m qu n lý r i ro tín d ng 10
1.2.2 Tính c p thi t c a qu n lý r i ro tín d ng 10
1.2.3 N i dung qu n lý r i ro tín d ng 11
1.2.4 Mô hình qu n lý r i ro tín d ng 14
1.3 Nhân t nhăh ng t i qu n lý r i ro tín d ng ngân hàng 15
1.3.1 Chính sách tín d ng c a Ngân hàng 15
1.3.2 Quy trình tín d ng 15
1.3.3 N ng l c c a cán b tín d ng 16
1.3.4 Ch t l ng thông tin 17
1.3.5 Công tác ki m tra, ki m soát n i b 17
1.4 Bài h c kinh nghi m qu n lý r i ro m t s n c 18
1.5ă nhă h ng xây d ng mô hình qu n lý r i ro tín d ng hi nă đ i trong nguyên t c Basel: 22
Trang 5CH NGă 2 : TH C TR NG QU N LÝ R I RO TÍN D NG T I NGÂN HĨNGă TH NGă M I C PH Nă CỌNGă TH NGă VI T NAM- CHI NHÁNH KHU CÔNG NGHI P BIÊN HÒA 25 2.1 T ng quan v NgơnăhƠngăth ngăm i c ph năCôngăTh ngăVi t Nam 25 2.2 T ng quan v NgơnăhƠngăth ngăm i c ph năCôngăTh ngăVi t Nam- chi nhánh Khu công nghi p Biên Hòa 26
2.2.1 Quá trình hình thành và phát tri n Ngân hàng th ng m i c ph n Công
Th ng Vi t Nam- chi nhánh Khu công nghi p Biên Hòa 26
2.2.2 C c u t ch c và nhân s 26
2.3 Ho tăđ ng tín d ng t i NgơnăhƠngăth ngăm i c ph năCôngăTh ngăVi t Nam- chi nhánh Khu công nghi p Biên Hòa 28
2.3.1 Ho t đ ng tín d ng 28 2.3.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh 32
2.4 R i ro tín d ng và th c tr ng qu n lý r i ro tín d ng t i NH TMCP Công
Th ngăVi t Nam- chi nhánh KCN Biên Hòa 34
2.4.1 Th c tr ng và nguyên nhân r i ro tín d ng 34 2.4.2 Th c tr ng v qu n lý r i ro tín d ng t i Ngân hàng th ng m i c ph n Công Th ng Vi t Nam – chi nhánh Khu công nghi p Biên Hòa 38
2.5ă ánhăgiáăho tăđ ng qu n lý r i ro tín d ng t iăNHăTMCPăCôngăTh ngă
Vi t Nam ậ chi nhánh KCN Biên Hòa 46
2.5.1 K t qu đ t đ c 46 2.5.2 H n ch c n kh c ph c 48
CH NG 3: CÁC GI I PHÁP HOÀN THI N QU N LÝ R I RO TÍN
D NG T Iă NGỂNă HĨNGă TH NGă M I C PH Nă CỌNGă TH NGă
VI T NAM- CHI NHÁNH KHU CÔNG NGHI P BIÊN HÒA 51 3.1ăQuanăđi m chung c aăNHăTMCPăCôngăTh ngăVi t Nam v chính sách tín
d ng và qu n lý r i ro tín d ng 51 3.2ă nhăh ng phát tri n c aăNHăTMCPăCôngăTh ngăVi t Nam- chi nhánh KCN Biên Hòa trong th i gian t i 57
Trang 63.2.1 nh h ng v ho t đ ng tín d ng 57
3.2.2 nh h ng v công tác qu n lý r i ro tín d ng 58
3.3 Các gi i pháp hoàn thi n qu n lý r i ro tín d ng t i NH TMCP Công Th ngăVi t Nam- chi nhánh KCN Biên Hòa 59
3.3.1 Hoàn thi n c c u t ch c, quy trình c p tín d ng theo mô hình m i 59
3.3.2 Qu n lý danh m c đ u t 60
3.3.3 Nâng cao ch t l ng công tác thu th p, l u tr và x lý thông tin khách hàng 61
3.3.4 Ph i h p t t v i b ph n ki m tra ki m soát n i b 61
3.3.5 Nâng cao hi u qu công tác tuy n d ng đào t o cán b 62
3.3.6 Các gi i pháp nghi p v phòng ng a r i ro tín d ng 63
3.3.7 Nhóm gi i pháp h n ch , bù đ p t n th t khi x y ra r i ro 65
3.4 Các ki n ngh khác 66
3.4.1 Ki n ngh v i NH TMCP Công Th ng Vi t Nam 66
Nh m mang l i hi u qu cao nh t cho ho t đ ng kinh doanh c a nói chung và cho ho t đ ng tín d ng nói riêng t i chi nhánh, tác gi có m t s ki n ngh v i ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam nh sau: 66
3.4.2 Ki n ngh v i ngân hàng Nhà n c Vi t Nam-chi nhánh ng Nai 69
3.4.3 i v i chính ph và ban ngành có liên quan 70
K T LU N 72
Trang 8DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 2.1: T ng d n c a chi nhánh giai đo n n m 2009-2013 29
B ng 2.2: C c u d n c a chi nhánh giai đo n n m 2009-2013 29
B ng 2.3: C c u d n theo k h n 30
B ng 2.4: C c u d n theo lo i khách hàng 30
B ng 2.5: C c u d n theo m c đ b o đ m 31
B ng 2.6: S li u các ngành hàng có d n l n đ n 31/12/2013 32
B ng 2.7: K t qu ho t đ ng kinh doanh chi nhánh giai đo n n m 2009-2013 33
B ng 2.8: N quá h n, n x u c a chi nhánh giai đo n n m 2009-2013 34
B ng 3.1 M c tiêu ho t đ ng chi nhánh đ n n m 2020 58
Trang 9DANH M C CÁC S ă , BI Uă
Hình 2.1: S đ t ch c NH TMCP Công Th ng KCN Biên Hòa 27
Hình 2.2: S đ tóm t t quy trình c p tín d ng thu c th m quy n t i chi nhánh 40
Hình 2.3: S đ tóm t t quy trình c p tín d ng t i v t th m quy n chi nhánh 41
Hình 3.1 Mô hình qu n lý r i ro trong h th ng Vietinbank 53
Trang 10t p c a tình hình kinh t trong n c và th gi i hi n nay đư làm gia t ng r i ro tín
d ng, th hi n ch t l ng tín d ng c a h th ng ngân hàng nói chung và h th ng Ngân hàng th ng m i C ph n (NHTM CP) Công Th ng Vi t Nam nói riêng đang có d u hi u suy gi m, t l n x u, n ph i x lý r i ro t ng cao S đ v
hàng lo t Qu tín d ng, NHTM CP do ch t l ng các kho n cho vay y u kém,
không thu h i đ c
V n đ đ t ra là đ y m nh phát tri n tín d ng c n đi đôi v i vi c ki m soát
r i ro tín d ng i u này có Ủ ngh a đ c bi t quan tr ng trong b i c nh Vi t Nam đư
gia nh p vào T ch c th ng m i th gi i, quá trình t do hoá tài chính và h i nh p
qu c t t o ra m t môi tr ng c nh tranh gay g t khi n h u h t các doanh nghi p,
nh ng khách hàng th ng xuyên c a ngân hàng ph i đ i m t v i nguy c thua l
theo quy lu t ch n l c kh c nghi t c a th tr ng c bi t là trong tình hình kinh t
v n đang khó kh n hi n nay v i hàng lo t doanh nghi p kinh doanh y u kém, thua
l , v n thì vi c hoàn thi n qu n lý r i ro tín d ng là yêu c u c p bách
Chính vì v y, vi c nghiên c u đ đ ra nh ng gi i pháp giúp hoàn thi n qu n
lý r i ro tín d ng đ đ t hi u qu cao h n trong ho t đ ng kinh doanh luôn là v n đ
c t lõi trong chính sách qu n lý c a các nhà qu n tr ngân hàng ó là lỦ do tôi l a
ch n đ tài “Hoàn thi n qu n lý r i ro tín d ng t i Ngân hàng th ng m i c
ph n Công Th ng Vi t Nam- chi nhánh Khu Công Nghi p Biên Hòa” cho lu n
v n t t nghi p th c s c a mình
Trang 112 M c tiêu nghiên c u
Trên c s lý lu n chung v qu n lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng, đ tài góp ph n tìm ra các gi i pháp c th nh m hoàn thi n qu n lý r i ro tín
d ng, h n ch đ n m c t i thi u các nh h ng x u c a nó đ n k t qu kinh doanh
c a NHTM CP Công Th ng –chi nhánh KCN Biên Hòa
3 iăt ng và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u c a đ tài là t p trung vào th c tr ng qu n lý r i ro tín
d ng và các gi i pháp hoàn thi n qu n lý r i ro tín d ng t i NHTM CP Công
Th ng Vi t Nam - chi nhánh KCN Biên Hòa
Ph m vi nghiên c u là s li u t ng h p v ho t đ ng tín d ng, s li u n x u
và chính sách qu n lý r i ro tín d ng NHTM CP Công Th ng Vi t Nam - chi
nhánh KCN Biên Hòa trong giai đo n t n m 2009 đ n n m 2013
4 Ph ngăphápănghiênăc u
tài đ c nghiên c u trên c s s d ng các ph ng pháp th ng kê s li u,
phân tích và t ng h p, so sánh nh m lu n gi i cho các v n đ đ c đ t ra trong đ
tài
Ngu n s li u th c p: t B ng cân đ i k toán, Báo cáo k t qu kinh doanh
c a NHTM CP Công Th ng Vi t Nam - chi nhánh KCN Biên Hòa t n m 2009
đ n n m 2013
Ngu n s li u s c p: các thông tin sách báo, t p chí, internet, các thông tin
khác trong và ngoài ngành ngân hàng
5 ụăngh aăth c ti n c aăđ tài
tài góp ph n hoàn thi n qu n lý r i ro tín d ng t i NH TMCP Công
Th ng Vi t Nam- chi nhánh KCN Biên Hòa
T đó th y r ng, vi c đánh giá, th m đ nh và qu n lý t t các kho n cho vay,
các kho n d đ nh gi i ngân s h n ch nh ng r i ro tín d ng mà ngân hàng s g p
ph i, và t t y u s gi m b t n x u cho ngân hàng
6 K t c u c a lu năv n
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, lu n v n đ c b c c theo 3 ch ng sau:
Trang 12- Ch ng 1 T ng quan v qu n lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i
- Ch ng 2 Th c tr ng qu n lý r i ro tín d ng t i Ngân hàng th ng m i c
ph n Công Th ng Vi t Nam - chi nhánh Khu Công Nghi p Biên Hòa
- Ch ng 3 Các gi i pháp hoàn thi n qu n lý r i ro tín d ng t i Ngân hàng
th ng m i c ph n Công Th ng Vi t Nam - chi nhánh Khu Công Nghi p Biên
Hòa
Trang 13CH NGă1
T NGăQUANăV ăQU NăLụăR IăROăTệNăD NGăTRONGăHO Tă NGă
1.1 R iăroătínăd ng ngân hàng
1.1.1 Kháiăni măvƠăb năch tăc aăr iăroătínăd ng
R i ro nhìn chung là nh ng bi n c không mong đ i mà khi nó x y ra s
mang l i nh ng nh h ng tiêu c c đ n vi c hoàn thành m t m c tiêu nào đó, c
th đ i v i ngân hàng s gây ra t n th t v tài s n, gi m sút l i nhu n th c t so v i
d ki n ho c ph i b thêm m t kho n chi phí đ có th hoàn thành đ c m t nghi p
v tài chính nh t đ nh
Là m t ngành kinh doanh, đ ng nhiên ngân hàng c ng ph i đ i m t v i
nh ng r i ro c a nó Ho t đ ng tín d ng là ho t đ ng th ng xuyên và ch y u nh t
c a ngân hàng, do đó, r i ro tín d ng c ng là r i ro mà ngân hàng th ng xuyên
ph i đ i phó và c ng gây ra cho ngân hàng t n th t n ng n nh t Nh ng kinh
doanh ngân hàng là kinh doanh r i ro, theo đu i l i nhu n v i r i ro ch p nh n
đ c là b n ch t c a ngân hàng
Có th có nhi u cách đ nh ngh a khác nhau v r i ro tín d ng song các
quan ni m v r i ro tín d ng đ u h i t v i nhau v b n ch t đó là: r i ro tín d ng
là kh n ng x y ra nh ng t n th t trong ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng do
khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n ngh a v tài
chính theo cam k t R i ro tín d ng có th gây t n th t v tài chính cho NHTM ó
là làm gi m thu nh p ròng và gi m giá tr th tr ng c a v n; trong tr ng h p
nghiêm tr ng s d n t i thua l , n u m c đ cao h n có th d n đ n phá s n ngân
hàng
Tuy nhiên, c n ph i có s phân bi t gi a hai thu t ng đ c đ c p trong các
khái ni m v r i ro tín d ng đó là r i ro và t n th t (khi r i ro x y ra gây thi t h i v
kinh t ) Khi ta hi u r i ro tín d ng theo ngh a xác su t là kh n ng khách hàng
không tr đ c n , vì v y c n nh n th c rõ kh n ng này có th x y ra, có th
Trang 14không x y ra; khi r i ro tín d ng x y ra, khách hàng th c s không tr đ c n đúng h n, s ti n mà ngân hàng không thu h i đ c thì đ c hi u là t n th t ngân
hàng ph i gánh ch u Trên th c t , s r t d b nh m l n và hi u đ ng nh t gi a giá
tr t n th t v i khái ni m r i ro tín d ng S nh m l n này s tác đ ng b t l i đ n
ho t đ ng qu n lý r i ro tín d ng, trong đó nh h ng l n nh t đ n tính ch đ ng
trong các bi n pháp qu n lý r i ro n c , xu t phát t quan ni m ch khi kho n
vay phát sinh quá h n m i có r i ro và vi c trích l p qu d phòng r i ro d a trên
c s nh ng kho n n quá h n, ch không đánh giá trích l p d phòng r i ro tín
ngân hàng s r t khó kh n trong vi c ch ng đ r i ro
- Th ba, nó làm cho ngân hàng không th hi u và đánh giá đúng m c đ r i
ro c a mình, m c dù trên th c t có nh ng ngân hàng có n quá h n r t th p, nh ng
danh m c tín d ng l i r i ro r t l n vì t p trung quá nhi u d n vào nhóm khách
hàng hay ngành r i ro phá s n cao ây chính là lu n c xây d ng chính sách phân
lo i n , ch đ ng trích l p qu d phòng và s d ng qu này trong quá trình qu n
lý r i ro tín d ng
V y, c n hi u r i ro tín d ng là không th tránh kh i, là khách quan cho dù
tr c khi th c hi n m t ho t đ ng tài tr c th , ngân hàng c g ng phân tích các
y u t c a ng i vay sao cho đ an toàn cao nh t, ngân hàng s ch quy t đ nh cho
vay khi th y r ng kh n ng x y ra r i ro tín d ng m c r t th p Hay có th nói, r i
ro tín d ng là b n đ ng trong kinh doanh ngân hàng, có th đ phòng, h n ch ch
không th lo i tr Do v y, vi c ki m soát, ki m ch th m chí ch p nh n r i ro m i
là đi u ki n c n thi t đ ngân hàng đ t đ c k t qu ho t đ ng t t d a trên c s
qu n lý r i ro hi u qu
Trang 151.1.2 Cácătiêuăchíăđoăl ngăr iăroătínăd ng
Có r t nhi u tiêu chí đo l ng r i ro tín d ng, các ch tiêu sau đây đ c s
d ng r ng rãi:
T l n quá h n:
N quá h n là kho n n mà khách hàng không tr đ c khi đư đ n h n tho
thu n ghi trên h p đ ng tín d ng N quá h n là bi u hi n đ c tr ng nh t c a r i ro
tín d ng, là k t qu c a m i quan h tín d ng không hoàn h o, khi ng i vay vi
ph m nguyên t c c a tín d ng là ph i hoàn tr đ y đ c g c và lưi đúng h n
N x u là các kho n n đ c phân vào nhóm 3, 4 và 5; t l n x u trên t ng
d n c ng là ch tiêu đánh giá ch t l ng tín d ng c a t ch c tín d ng, t l này
Trang 16càng nh càng t t
1.1.3 nhăh ngăc a r iăroătínăd ng
- nhăh ngăđ n b n thân ngân hàng c p tín d ng: R i ro tín d ng làm
nh h ng thu nh p c a ngân hàng, làm gi m kh n ng thanh toán c a ngân hàng
và có nguy c d n đ n phá s n ngân hàng R i ro tín d ng là k t qu t t y u c a m t
ho t đ ng tín d ng không lành m nh c v s l ng và ch t l ng R i ro tín d ng
x y ra làm cho ngân hàng không thu đ c v n và lưi theo đúng th i h n đ ti p t c
th c hi n ho t đ ng c p tín d ng (phát sinh n quá h n), làm gi m t c đ quay vòng
v n c a ngân hàng, gi m hi u qu s d ng v n, k t qu là s c c nh tranh c a ngân hàng s gi m theo N u m c đ r i ro trong t m ki m soát c a ngân hàng thì ngân
hàng có th bù đ p b ng các qu d phòng r i ro ho c v n t có, còn n u r i ro x y
ra m c đ nghiêm tr ng thì s làm m t kh n ng thanh toán c a ngân hàng M t
khác, ho t đ ng tín d ng có liên quan m t thi t v i nhi u ho t đ ng khác trong ngân hàng do đó khi r i ro tín d ng x y ra không ch làm gi m thu nh p c a ngân hàng t
ho t đ ng tín d ng mà còn làm gi m thu nh p t các ho t đ ng khác M t khi thu
nh p không th bù đ p n i chi phí thì s d n đ n nguy c phá s n ngân hàng
- nhăh ng đ i v i n n kinh t : Trên giác đ v mô, n quá h n th c s
làm gi m tính tích c c c a tín d ng ngân hàng đ i v i n n kinh t NHTM thông
qua vi c c p tín d ng cho khách hàng c a mình đư th c hi n đ u t cho s n xu t và
l u thông hàng hoá, t o thêm nh ng s n ph m m i cho xã h i, t o công n vi c làm, đ ng th i t ng thu nh p và tích lu cho n n kinh t qu c dân Hi n t ng n
quá h n x y ra ch ng t ng i vay v n đư không th c hi n hi u qu đ u t nh đư
d ki n khi nh n v n tín d ng t ngân hàng m c đ tr m tr ng, n quá h n
không ch làm cho m t NHTM b m t v n, m t kh n ng thanh toán, đi đ n phá s n
ngân hàng mà còn kéo theo s chao đ o c a m t lo t các NHTM khác trong h
th ng các ngân hàng S vi c đó s gây r i lo n quá trình l u thông ti n t trong
n c, gi m giá đ ng n i t , d n đ n đình tr s n xu t kinh doanh, gây kh ng ho ng
kinh t tr m tr ng Tác h i c a n quá h n không ch đ lên m t qu c gia mà còn
Trang 17kéo theo s lung lay c a m t lo t n n kinh t c a các n c có liên quan, nh h ng
m nh m đ n n n tài chính th gi i
1.1.4 Cácăd uăhi uănh năbi tăr iăroătínăd ng
Nh n di n r i ro, qua đó có nh ng gi i pháp t i u giúp ng n ng a và x lý
các kho n tín d ng có r i ro là khâu quan tr ng quy t đ nh đ n hi u qu kinh doanh
c a ngân hàng Sau khi kho n vay phát sinh và đ c phân lo i, ngân hàng luôn ph i
theo dõi, giám sát kho n vay đ nh n di n r i ro thông qua các d u hi u c nh báo
sau:
Nhóm các d u hi u t phía khách hàng:
- Trì hoãn ho c gây khó kh n, tr ng i đ i v i ngân hàng trong quá trình ki m
tra theo đ nh k ho c đ t xu t tình hình s d ng v n vay, tình hình tài chính, ho t
- S s t gi m b t th ng s d tài kho n ti n g i t i ngân hàng;
- Ch m thanh toán các kho n lưi khi đ n h n;
- Thanh toán các kho n n g c không đ y đ , đúng h n;
- Xu t hi n n quá h n do khách hàng không có kh n ng ho c không mu n hoàn tr , ho c do vi c tiêu th hàng, thu h i công n ch m h n d tính;
- M c vay th ng xuyên gia t ng, yêu c u các kho n vay v t quá nhu c u d
ki n;
- Tài s n đ m b o không đ tiêu chu n, giá tr c a tài s n đ m b o gi m sút so
v i đ nh giá khi cho vay Có d u hi u tài s n đư cho ng i khác thuê, bán hay trao
đ i ho c đư bi n m t không còn t n t i;
- Có d u hi u cho th y khách hàng tìm ki m s tài tr ngu n v n l u đ ng t nhi u ngu n khác, đ c bi t t đ i th c nh tranh c a ngân hàng;
Trang 18- Có d u hi u cho th y khách hàng trông ch các ngu n thu nh p b t th ng khác không ph i t ho t đ ng s n xu t kinh doanh ho c không t ho t đ ng đ c
- S đánh giá và phân lo i không chính xác v m c đ r i ro c a khách hàng,
ví d nh đánh giá quá cao n ng l c tài chính c a khách hàng so v i th c t ; đánh
giá khách hàng ch qua thông tin do khách hàng cung c p mà b qua các kênh thông
tin bên ngoài khác…;
- C p tín d ng d a trên các cam k t không ch c ch n và thi u tính b o đ m
c a khách hàng v vi c duy trì m t kho n ti n g i l n hay các l i ích do khách hàng
đem l i t kho n tín d ng đ c c p;
- T c đ t ng tr ng tín d ng quá nhanh, v t quá kh n ng và n ng l c ki m soát c ng nh ngu n v n c a ngân hàng;
- So n th o các đi u ki n ràng bu c trong h p đ ng tín d ng m p m , không rõ
ràng, không xác đ nh rõ l ch hoàn tr đ i v i t ng kho n vay, c ý tho hi p các
nguyên t c tín d ng v i khách hàng m c dù bi t có ti m n r i ro;
- Chính sách tín d ng l ng l o đ k h cho khách hàng l i d ng;
- Cung c p tín d ng v i kh i l ng l n cho các khách hàng không thu c phân
đo n th tr ng t i u c a ngân hàng;
- H s tín d ng không đ y đ , thi u s tuân th hay tuân th không đ y đ
các quy đ nh hi n hành v phê duy t tín d ng;
- Có khuynh h ng c nh tranh thái quá nh : gi m lãi su t cho vay, phí d ch v
hay th c hi n chi n l c “gi chân” khách hàng b ng các kho n tín d ng m i đ h
không quan h v i các t ch c ngân hàng khác m c dù bi t rõ các kho n tín d ng s
c p ti m n nguy c r i ro cao
Trang 191.2 Qu nălỦăr iăroătínăd ngăngơnăhƠng
1.2.1 Kháiăni măqu nălỦăr iăroătínăd ng
Qu n lý r i ro tín d ng là quá trình ngân hàng tác đ ng đ n ho t đ ng tín
d ng thông qua b máy và công c qu n lỦ đ phòng ng a, c nh báo, đ a ra các
bi n pháp nh m h n ch đ n m c t i đa vi c không thu đ c đ y đ c g c và lãi
c a kho n vay, ho c thu g c và lưi không đúng h n
M c đích chính c a ho t đ ng qu n lý r i ro tín d ng c a các NHTM là
nh m đ m b o cho các ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng không ph i gánh ch u
nh ng r i ro có th làm nh h ng đ n kh n ng c nh tranh và t n t i c a ngân
hàng Qu n lý r i ro tín d ng giúp đ m b o m c đ r i ro mà ngân hàng gánh ch u không v t quá kh n ng v v n và tài chính c a ngân hàng
1.2.2 Tínhăc păthi tăc aăqu nălỦăr iăroătínăd ng
ro x y ra đ i v i ngân hàng, làm t ng thu nh p c a ngân hàng Ngoài ra còn t o
đi u ki n cho s phát tri n c a toàn b n n kinh t nói chung Vì m t khi r i ro
đ c h n ch , t c là ngân hàng đư cung c p v n m t cách có hi u qu cho n n kinh
t , và đó c ng chính là đ ng l c thúc đ y phát tri n kinh t Hay nói cách khác qu n
ph c t p và nguy c r t l n c a r i ro tín d ng mà còn do xu h ng kinh doanh c a
ngân hàng ngày nay càng tr nên r i ro h n
Trang 20M t s nguyên nhân ch y u làm cho r i ro trong ho t đ ng kinh doanh ngân hàng ngày càng gia t ng:
- Th nh t, do quá trình t do hoá, n i l ng qui đ nh trong ho t đ ng ngân hàng trên ph m vi toàn th gi i Trong nh ng th p niên g n đây, xu h ng toàn c u
hoá, t do hoá kinh t , đ cao c nh tranh đư tr thành ph bi n Khi gia t ng c nh tranh c ng đ ng ngh a v i r i ro và phá s n gia t ng Trong l nh v c ngân hàng,
c nh tranh làm cho chênh l ch lãi su t biên ngày càng gi m xu ng Tác đ ng này làm cho các ngân hàng ngày càng có xu h ng m r ng qui mô kinh doanh đ bù
đ p s s t gi m l i nhu n, trong đó m r ng qui mô tín d ng đ ng ngh a v i vi c
r i ro tín d ng c ng có nguy c gia t ng Bên c nh đó, qui lu t đào th i c a c nh
tranh s làm t ng m c đ phá s n c a các khách hàng kéo theo s thi t h i v phía
ngân hàng
- Th hai, ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng ngày càng theo xu h ng đa
n ng ph c t p, v i công ngh ngày càng phát tri n và xu h ng h i nh p c nh tranh
gay g t, kh c li t h n, t đó t ng thêm m c đ r i ro và nguy c r i ro m i càng
cao Trong l nh v c tín d ng các s n ph m tín d ng có b c phát tri n m nh m ,
v t xa so v i s n ph m tín d ng truy n th ng Các s n ph m tín d ng d a trên c
s c a s phát tri n công ngh nh th tín d ng, cho vay cá th …luôn ch a đ ng
r i ro m i đòi h i qu n lý r i ro tín d ng ph i đ c chú tr ng nâng c p t ng x ng
- Th ba, đ i v i các n c đang phát tri n, nh t là các n c đang trong quá
trình chuy n đ i nh Vi t Nam, thì môi tr ng kinh t không n đ nh, h th ng
pháp lu t còn ch ng chéo, m c đ minh b ch c a thông tin th p, thì ho t đ ng ngân
hàng càng tr nên r i ro h n, vì v y vi c b t tay ngay t đ u th c hi n t t công tác
qu n lý r i ro tín d ng là r t quan tr ng
1.2.3 N iădungăqu nălỦăr iăroătínăd ng
Qu n lý r i ro tín d ng có vai trò vô cùng quan tr ng đ i v i các NHTM, vì
th , nh ng n i dung c a công tác qu n lý r i ro tín d ng c ng luôn đ c các NHTM
đ c bi t quan tâm Nh ng n i dung đó bao g m:
Trang 21- C c u t ch c ho t đ ng tín d ng và c c u qu n lý giám sát r i ro tín d ng
c a ngân hàng: đây là m t trong nh ng n i dung quan tr ng c a qu n lý r i ro tín
d ng Các c c u này đ c xây d ng theo nguyên t c: phân đ nh rõ ch c n ng,
nhi m v , quy n h n, trách nhi m c a các đ n v , cá nhân có liên quan trong quá
trình c p tín d ng c ng nh qu n lý giám sát r i ro tín d ng
- Xây d ng v n b n ch đ , quy ch , quy trình th t c c p tín d ng: M t trong
nh ng nguyên nhân quan tr ng làm phát sinh r i ro tín d ng thu c v ch quan c a ngân hàng là vi c xây d ng h th ng chính sách, ch đ , quy ch , quy trình, th t c
c p tín d ng thi u đ ng b , không tuân th các quy đ nh c a pháp lu t, c a NHNN,
ho c quá thông thoáng, không ch t ch Xây d ng v n b n ch đ , quy ch , quy
trình th t c c p tín d ng m t cách h p lý s giúp cho công tác qu n lý tín d ng
theo vùng, theo ngành ngh , theo khu v c, theo th i h n cho vay,
Xây d ng các gi i h n an toàn trong ho t đ ng tín d ng
Xây d ng chính sách khách hàng trong ho t đ ng tín d ng
Quy đ nh v tài s n đ m b o ti n vay
a d ng hóa s n ph m tín d ng, nghiên c u phát tri n các s n ph m tín
d ng m i
Trang 22- Xây d ng h th ng các công c đo l ng và đ nh h ng tín d ng phù h p v i
đ c đi m ho t đ ng kinh doanh, đ i t ng khách hàng, tính ch t r i ro c a kho n
n và theo thông l qu c t ; bao g m:
X p h ng khách hàng: Ngân hàng ti n hành x p h ng khách hàng thông
qua ch m đi m các ch tiêu tài chính và phi tài chính c a khách hàng t đó có chính
sách tín d ng phù h p đ i v i t ng khách hàng và nhóm khách hàng khác nhau
Phân lo i kho n vay: kho n vay đ c th c hi n phân lo i theo ch t l ng và
m c đ r i ro Kho n vay có ch t l ng cao thì có t l r i ro th p và ng c l i Vi c
phân lo i kho n vay đ c th c hi n th ng xuyên đ theo dõi, phân tích, trích l p d phòng và có ph ng án x lý k p th i v i các r i ro phát sinh trong t ng kho n vay đ
giúp ngân hàng b o toàn v n và thu đ c l i nhu n
- Qu n lý, giám sát danh m c cho vay: các ngân hàng luôn h ng t i m c tiêu xây d ng đ c m t danh m c tín d ng an toàn và hi u qu Vi c qu n lý, giám sát
danh m c cho vay giúp cho các ngân hàng phân b ngu n v n m t cách h p lý vào
các l nh v c, ngành ngh , khách hàng, s n ph m tín d ng theo các gi i h n quy
đ nh, th c hi n đa d ng hoá khách hàng và ph ng th c cho vay, tránh t p trung tín
d ng quá m c, th c hi n phân tán r i ro nh m đ t đ c l i nhu n cao nh t và h n
ch t i đa r i ro tín d ng Bên c nh đó, th c hi n vi c đi u ch nh danh m c tín d ng
m t cách k p th i, h p lý nh m t o s cân đ i c a danh m c gi a các tài s n có đ
r i ro cao và tài s n có đ r i ro th p, t đó t o ra thu nh p h p lỦ và đi u ti t đ c
r i ro trên c s rà soát, phân tích r i ro nh h ng đ n kh n ng gi m sút thu nh p
và m t v n c a danh m c tín d ng hi n t i (do s thay đ i môi tr ng kinh t -xã
h i, s thay đ i c ch chính sách c a Nhà n c, s bi n đ ng c a b n thân khách
hàng và các nguyên nhân thu c v ngân hàng )
- H th ng ki m tra, ki m soát tín d ng: h th ng này s ki m tra vi c tuân th
các c ch , quy ch , quy trình nghi p v và các quy đ nh c a pháp lu t trong ho t
đ ng tín d ng nh m phát hi n ra nh ng sai sót trong quá trình th c hi n tín d ng, t
đó có th giúp ng n ng a r i ro có th x y ra B ph n ki m tra ki m soát tín d ng
ph i đ c xây d ng đ c l p v i b ph n th m đ nh cho vay đ b o đ m tính khách
Trang 23quan và chính xác trong quá trình ki m tra tín d ng và ph i th c hi n m t cách
th ng xuyên, liên t c
- Trích l p d phòng và x lý r i ro tín d ng: vi c th ng xuyên th c hi n phân lo i n , trích l p d phòng và x lý r i ro tín d ng nh m ch đ ng x lý r i ro
x y ra, làm lành m nh hoá tình hình tài chính c a ngân hàng
- H th ng thông tin qu n tr r i ro tín d ng: H th ng thông tin r i ro tín d ng
đ c xây d ng đ đ m b o cung c p thông tin, c s d li u v ho t đ ng tín d ng
m t cách đ y đ , rõ ràng, chính xác và th ng xuyên c p nh t nh m giúp cho vi c
qu n lý ho t đ ng tín d ng m t cách có hi u qu , h n ch các t n th t do tình tr ng
thi u thông tin gây ra
1.2.4 Môăhìnhăqu nălỦăr iăroătínăd ng
Hi n nay Vi t Nam đang có hai mô hình ph bi n đ c áp d ng ó là mô hình qu n lỦ r i ro tín d ng t p trung và mô hình qu n lỦ r i ro tín d ng phân tán
Mô hình qu n lý r i ro tín d ng t p trung
Mô hình này có s tách bi t m t cách đ c l p gi a 3 ch c n ng: qu n lỦ r i
ro, kinh doanh và tác nghi p S tách bi t gi a 3 ch c n ng nh m m c tiêu hàng
đ u là gi m thi u r i ro m c th p nh t đ ng th i phát huy đ c t i đa k n ng chuyên môn c a t ng v trí cán b làm công tác tín d ng
- i m m nh:
Qu n lý r i ro m t cách h th ng trên quy mô toàn ngân hàng, đ m b o
tính c nh tranh lâu dài
Thi t l p và duy trì môi tr ng qu n lý r i ro đ ng b , phù h p v i quy
trình qu n lý g n v i ho t đ ng c a các b ph n kinh doanh nâng cao n ng l c đo
l ng giám sát r i ro
Xây d ng chính sách qu n lý r i ro th ng nh t cho toàn h th ng
Thích h p v i ngân hàng quy mô l n
- i m y u:
Vi c xây d ng và tri n khai mô hình qu n lý t p trung này đòi h i ph i
đ u t nhi u công s c và th i gian
Trang 24i ng cán b ph i có ki n th c c n thi t và bi t áp d ng lý thuy t v i
th c ti n
Mô hình qu n lý r i ro tín d ng phân tán
Mô hình này ch a có s tách b ch gi a ch c n ng qu n lỦ r i ro, kinh doanh
và tác nghi p Trong đó, phòng tín d ng c a ngân hàng th c hi n đ y đ 3 ch c
n ng và ch u trách nhi m đ i v i m i khâu chu n b cho m t kho n vay
li u chi nhánh báo cáo lên ho c qu n lý gián ti p thông qua chính sách tín d ng
1.3 Nhơnăt ă nhăh ngăt iăqu nălỦăr iăroătínăd ngăngơnăhƠng
1.3.1 Chínhăsáchătínăd ngăc aăNgơnăhƠng
Chính sách tín d ng c a ngân hàng là c s quan tr ng đ đ m b o cho ho t
đ ng tín d ng đi đúng qu đ o, góp ph n quy t đ nh đ n s thành công hay th t b i
c a m t ngân hàng M t chính sách tín d ng đúng đ n s có tác d ng h n ch r i ro
tín d ng, thu hút thêm khách hàng, phân tán r i ro, tuân th theo pháp lu t, ch p hành t t chính sách c a nhà n c, đ m b o kh n ng sinh l i cho ngân hàng c ng
nh t o đ ng l c cho n n kinh t và xã h i phát tri n M i NHTM đ u có nh ng
đ c đi m riêng, vì v y mu n qu n lý r i ro tín d ng ph i xây d ng chính sách, chi n
l c tín d ng phù h p v i ngân hàng mình trong t ng giai đo n c th
1.3.2 Quyătrìnhătínăd ng
Quy trình tín d ng bao g m nh ng quy đ nh c n thi t th c hi n trong quá
trình khép kín bao g m: Chu n b c p tín d ng (ti p nh n h s xin vay v n, th m
đ nh h s và các đi u ki n c p tín d ng c a khách hàng), quy t đ nh c p tín d ng,
ki m tra trong và sau khi c p tín d ng, thu h i n vay c g c và lưi trong tr ng h p
Trang 25cho vay ho c phí b o lãnh, phí thanh toán qu c t … Vi c xây d ng t t quy trình tín
d ng, th c hi n t t các quy đ nh t ng b c và s ph i h p ch t ch , khoa h c
gi a các khâu, các đ i t ng tham gia trong quy trình góp ph n h n ch r i ro trong
ho t đ ng cho vay c a Ngân hàng
Th c hi n phân công rõ ch c n ng c a các b ph n và tuân th các khâu
trong quy trình gi i quy t các kho n vay: tách b ch b ph n cho vay thành hai b
ph n đ c l p ki m soát l n nhau (B ph n ti p nh n gi i quy t h s , l y d li u và
cung c p thông tin và b ph n th m đ nh), phân lo i khách hàng theo nhóm khác nhau đ áp d ng nh ng quy trình th m đ nh cho vay riêng phù h p v i t ng đ i
t ng khách hàng là khách hàng l n, khách hàng v a và nh quy trình cho vay
đ c th c hi n theo các b c: Ti p xúc khách hàng/ Phân tích tín d ng/ Th m đ nh
tín d ng/ ánh giá r i ro/ Quy t đ nh cho vay/ Th t c gi y t h p đ ng/ ánh giá
ch t l ng, xem l i kho n vay
- Tuân th nghiêm ng t các v n đ có tính nguyên t c trong tín d ng ó là không ch quan tâm đ n tài s n th ch p, mà quan tr ng h n là ph i quan tâm đ n
dòng ti n c a khách hàng vay
- Ti n hành ch m đi m x p h ng khách hàng đ quy t đ nh cho vay
- Giám sát kho n vay: Sau khi cho vay, Ngân hàng r t coi tr ng vi c ki m tra, giám sát các kho n vay b ng cách ti p t c thu th p thông tin v khách hàng, th ng xuyên giám sát và đánh giá x p lo i khách hàng đ có bi n pháp x lý k p th i các
tình hu ng r i ro
Tuy nhiên đ qu n lý r i ro tín d ng thì bên c nh vi c xây d ng quy trình tín
d ng h p lý, ch t l ng cán b tín d ng (CBTD) c ng là m t trong nh ng y u t
ph i đ c quan tâm đ c bi t
1.3.3 N ngăl căc aăcánăb ătínăd ng
Trong m i l nh v c, con ng i là y u t quy t đ nh Trong ho t đ ng ngân hàng, con ng i có trình đ , n ng l c, kh n ng t duy và có đ o đ c ngh nghi p
luôn là y u t tác đ ng ch y u đ n vi c h n ch r i ro tín d ng CBTD hàng ngày
ph i x lý các nghi p v có tính bi n đ ng, vì v y h c n ph i đ c tuy n ch n c n
Trang 26tr ng, đ c b trí h p lỦ, đ c đào t o bài b n và ph i đ m b o m t s tiêu chu n
sau:
- Ph i có ki n th c kinh t , khoa h c k thu t và xã h i, n m v ng chuyên môn và các nghi p v ngân hàng
- Ph i có đ o đ c, l ng tâm và trách nhi m ngh nghi p cao
- Ph i có b n l nh, kinh nghi m ngh nghi p
Trong ho t đ ng cho vay, CBTD đôi khi d n y sinh t t ng ch quan trong
khi ki m tra h s pháp lỦ c a khách hàng, phân tích v n ng l c tài chính, ho t
đ ng kinh doanh, l nh v c kinh doanh c a khách hàng, th m đ nh s sài, h s có
v n đ , thi u ki m tra ki m soát ho c không am hi u đ y đ v pháp lu t, v kinh t
th tr ng nên xác đ nh sai hi u qu c a d án và kh n ng tr n c a khách hàng
d n đ n các ho t đ ng cho vay c a Ngân hàng ti m n r i ro l n H n th n a thông
tin Ngân hàng thu th p đ c hay khách hàng cung c p đôi khi không cân x ng c ng
d n đ n các k t lu n thi u chính xác c a CBTD
1.3.4 Ch tăl ngăthôngătin
Vi c cho vay đ i v i các lo i hình khách hàng th ng g p khó kh n trong
vi c thu th p đ y đ thông tin v kh n ng c nh tranh c a khách hàng, n ng l c tài chính, n ng l c qu n lý, kinh doanh, uy tín c a khách hàng… d n đ n vi c đánh giá
sai v khách hàng ho c b khách hàng l a đ o, l i d ng Chính vì v y vi c n m b t
đ c nhi u thông tin chính xác, k p th i là m t y u t quan tr ng đ chi n th ng
trong c nh tranh Khi quy t đ nh c p tín d ng, ngân hàng ph i ti n hành thu th p
thông tin t nhi u ngu n khác nhau S l ng và ch t l ng thông tin thu nh n
đ c có liên quan đ n m c đ chính xác trong vi c phân tích, nh n đ nh tình hình
th tr ng, khách hàng… đ đ a ra nh ng quy t đ nh đúng đ n Thông tin càng chính xác, đ y đ k p th i thì kh n ng phòng ng a r i ro trong ho t đ ng tín d ng
càng cao
1.3.5 Côngătácăki mătra,ăki măsoátăn iăb
Công tác ki m tra, ki m soát n i b đ i v i ho t đ ng tín d ng là vô cùng
quan tr ng ây c ng chính là công c , là “tai m t” đ các nhà lưnh đ o n m b t
Trang 27đ c tình hình ho t đ ng kinh doanh c a b máy; phát hi n nh ng sai sót, không
- Ki m tra vi c các b ph n nghi p v th c hi n quy trình tín d ng
- Th m tra l i tính đúng đ n c a các s li u mà khách hàng cung c p cho ngân hàng và cán b cho vay đư th m đ nh
- Ki m tra đ nh k ho c đ t xu t vi c s d ng v n vay, tài s n th ch p c a
khách hàng đ đánh giá hi u qu s d ng v n vay, m c đ đ m b o v hi n tr ng
c ng nh giá tr c a các tài s n b o đ m ti n vay
Nhìn chung công tác ki m tra ki m soát n i b nh m đ ra nh ng bi n pháp
thích ng đ h n ch r i ro trong công tác tín d ng, đ m b o kh n ng sinh l i t
ho t đ ng cho vay và đ ra m c an toàn t i thi u mà Ngân hàng ph i tuân th
1.4 BƠiăh căkinhănghi m qu nălỦăr iăroă ăm tăs ăn c
Kinh nghi măc aăHƠnăQu c
Qua nghiên c u, ta th y công tác qu n lý r i ro tín d ng c a các NHTM t i Hàn Qu c có nh ng đ c đi m sau:
- Chính sách qu n lý r i ro tín d ng đ c xây d ng trên các nguyên t c: Qu n
lý r i ro tín d ng và qu n lý nghi p v đ c l p v i nhau; qu n lý r i ro tín d ng trên
Trang 28H i đ ng qu n tr r i ro tín d ng có trách nhi m xây d ng m c tiêu, chi n
l c, nhi m v kinh doanh, r i ro trong đó xác đ nh rõ nh ng r i ro và l i nhu n
c a ngân hàng nh m thi t l p m t h th ng ki m soát và qu n tr r i ro hi u qu
H i đ ng th m đ nh r i ro tín d ng, h i đ ng đi u hành, h i đ ng tín d ng
t ch c giám sát ch t ch các ho t đ ng kinh doanh theo quy trình, quy ch tín
d ng, đánh giá th ng xuyên m c đ r i ro c a ho t đ ng kinh doanh, đ a ra các
bi n pháp nh m gi m thi u, h n ch t i đa r i ro, t n th t d đoán tr c ng th i
xem xét, gi i quy t và quy t đ nh x lý r i ro h th ng
H i đ ng chuyên viên có ch c n ng phân tích, th m đ nh, d báo, đo l ng,
đánh giá đ nh k r i ro và các b ph n nghi p v r i ro ngo i t , tín thác, tín d ng tác
nghi p theo t ng m ng nghi p v chuyên bi t qua các h s , báo cáo, các b n danh
sách ki m tra c a các phòng, ban, t tác nghi p l p, báo cáo
V i c c u t ch c ch t ch , tách b ch kh i ho t đ ng kinh doanh nên h
th ng qu n tr r i ro th c s phát huy hi u qu và gi m thi u r i ro, do vi c c nh báo t n th t d đoán tr c đ c th c hi n tr c khi đ a ra các phán quy t tín d ng
d a trên 3 ph ng pháp: ph ng pháp th ng kê; ph ng pháp d a vào kinh nghi m
c a các chuyên gia r i ro; ph ng pháp tính toán, phân tích, d báo
Trang 29Theo dõi, ki m tra ki m soát r i ro do m t b ph n tr c thu c H i đ ng
qu n tr đ c l p v i h th ng ki m soát n i b đ m nhi m có nhi m v theo dõi,
ki m soát ch t ch di n bi n, tình hình th c hi n quy trình qu n lý r i ro
Kinhănghi măc aăM
Th c t ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng th ng m i M cho th y, đ
vi c ki m soát r i ro tín d ng hi u qu c n:
- Nuôi d ng m t m i quan h lâu dài và t ng h p v i bên đi vay và ph c v
m i nhu c u v tài chính c a h K t qu là nh ng ng i cho vay s hi u nhi u h n
v tình hình tài chính c a khách hàng và có đ c l i nhu n khi bán các s n ph m tài
chính đa d ng, trong khi đó bên vay s có đ c m t ngu n h tr lâu dài cùng v i
d ch v tín d ng
- Nh n m nh vi c th m đ nh kho n vay h n là vi c ki m soát kho n vay Vi c
c t gi m ho c làm t t trong quá trình th m đ nh s d n đ n kho n n x u Thêm vào
đó, cho vay các kho n n có r i ro s không đáng n u tính đ n kh i l ng công vi c
ph i th c hi n đ kho n vay không b quá h n H n n a, c n đánh giá đúng tình
tr ng c a t ng bên vay h n là câu n vào các ph ng pháp và công th c t đ ng, ví
d nh ch m đi m tín d ng
- Tránh s d ng nh ng đ n v môi gi i, vì các đ n v môi gi i không có đ ng
c đ đem l i các kho n vay có ch t l ng cao h n do h đ c tr không c n c
vào ch t l ng kho n vay
- Yêu c u bên vay ph i ch ng t đ c kinh nghi m c a mình trong kinh doanh, yêu c u bên vay cung c p th ch p c tài s n cá nhân và tài s n doanh nghi p cho dù là tài s n đ m b o có c n thi t hay không đ t o ra đ ng l c v tâm
lý cho bên vay đ i v i kho n vay
- T p trung quy t đ nh cho vay đ b o đ m tính th ng nh t và ki m soát M c
dù các bên cho vay nh ho c l n có th khác nhau v ph ng pháp xem xét kho n vay, c 2 đ u yêu c u có ít nh t m t cán b , không ph i là cán b th m đ nh kho n vay, đ xem xét l i kho n vay và đ a ra quy t đ nh phê duy t cu i cùng K t c u này lo i b vi c ra quy t đ nh phê duy t cu i cùng t nhi u cán b r i rác mà t p
Trang 30trung vi c phê duy t vào m t cán b ho c m t nhóm đ đ m b o tính th ng nh t,
ki m soát và hi u qu trong th m đ nh kho n vay
- Yêu c u cán b cho vay ph i có trách nhi m v i kho n vay h cho vay
Quy t đ nh tín d ng ch t t khi thông tin trình bày, vi c phân tích ph i đ y đ , đa s các đ n v cho vay đ u tin vào trách nhi m c a cán b cho vay M c dù không có
đ n v nào nh n m nh v vi c ph t các cán b khi có n khó đòi, trong đa s tr ng
h p các cán b cho vay ph i h tr vi c thu h i các kho n vay khó đòi
- Áp d ng h s tín nhi m cho các kho n vay m i và th m đ nh l i h s này
theo đ nh k trong su t th i h n c a kho n vay Ngân hàng c n có m t h th ng
ch m h s tín nhi m ho c có k ho ch đ t o ra m t ch ng trình ch m đi m Trong m t ch ng trình đi n hình, m t kho n vay m i s đ c áp d ng m t giá tr
b ng s th hi n m c r i ro vào th i đi m th m đ nh kho n vay Trong su t th i gian vay v n, con s này có th đ c duy t l i c n c vào l ch s tr n c a bên vay
và các y u t khác Khi có tr c tr c đ c tìm ra, càn có cách đ nh n ra và theo dõi các kho n n x u H th ng này khác v i ch m đi m tín d ng, đ c s d ng tr c
đó đ ra quy t đ nh vay v n
- Xác đ nh n x u s m và t ng c ng các n l c thu h i n r t m nh m ; luôn theo dõi đ xác đ nh s m nh ng d u hi u c a kho n vay x u trong t ng lai Cách
t t nh t đ xác đ nh s m các d u hi u là luôn gi m i liên h v i khách hàng, không
đ i cho đ n khi kho n vay tr nên quá h n S tích c c xác đ nh và tìm ki m kh
n ng thu h i các kho n n ch trong vài ngày k t khi kho n vay b tr có th làm
gi m th i gian c n có tiêu t n vào các đ ng tác thu h i n và cho phép các bên cho vay đi u ch nh th i h n tr n ho c gi i quy t các v n đ khác c a bên vay s m
- Tuy nhiên, th c t ngân hàng M cho th y, vi c đ xu t đúng l i ra cho các
kho n n x u là quan tr ng h n vi c thu h i n Vi c t t toán kho n n x u ch nên xem xét khi đó là cách cu i cùng đ thu h i kho n vay có v n đ , vì thu h i có th
hi u qu h n thông qua vi c ti p t c tr n c a m t doanh nghi p v n đang ho t
đ ng h n là ph i t t toán tài s n
Trang 311.5 nhă h ngă xơyă d ngă môă hìnhă qu nă lỦ r iă roă tínă d ngă hi nă đ i trong nguyênăt căBasel:
Quan đi m c a y ban Basel là: s y u kém trong h th ng ngân hàng c a
m t qu c gia, dù qu c gia phát tri n hay đang phát tri n, s đe d a đ n s n đ nh
v tài chính trong c n i b qu c gia đó Vì v y, nâng cao s c m nh c a h th ng tài chính là đi u mà y ban Basel quan tâm y ban Basel không ch bó h p trong
ph m vi các n c thành viên mà m r ng m i liên h v i các chuyên gia trên toàn
c u y ban Basel đư ban hành 17 nguyên t c v qu n lý n x u mà th c ch t là đ a
ra các nguyên t c trong qu n tr r i ro tín d ng, đ m b o tính hi u qu và an toàn
trong ho t đ ng c p tín d ng Các nguyên t c này t p trung vào các n i dung c b n sau đây:
- Xây d ng môi tr ng tín d ng thích h p (3 nguyên t c): trong n i dung này,
y ban Basel yêu c u H i đ ng qu n tr ph i th c hi n phê duy t đ nh k chính
sách r i ro tín d ng, xem xét r i ro tín d ng và xây d ng m t chi n l c xuyên su t
trong ho t đ ng c a ngân hàng (t l n x u, m c đ ch p nh n r i ro…) Trên c
s này, Ban T ng giám đ c có trách nhi m th c thi các đ nh h ng này và phát
tri n các chính sách, th t c nh m phát hi n, đo l ng, theo dõi và ki m soát n x u
trong m i ho t đ ng, c p đ c a t ng kho n tín d ng và c danh m c đ u t Các
h n m c tín d ng cho t ng lo i khách hàng vay v n và nhóm khách hàng vay v n
đ t o ra các lo i hình r i ro tín d ng khác nhau nh ng có th so sánh và theo dõi
đ c trên c s x p h ng tín d ng n i b đ i v i khách hàng trong các l nh v c,
ngành ngh khác nhau Ngân hàng ph i có quy trình rõ ràng trong phê duy t tín
d ng, các s a đ i tín d ng v i s tham gia c a các b ph n ti p th , b ph n phân
Trang 32tích tín d ng và b ph n phê duy t tín d ng c ng nh trách nhi m r ch ròi c a các
b ph n tham gia, đ ng th i, c n phát tri n đ i ng nhân viên qu n lý r i ro tín
d ng có kinh nghi m, ki n th c nh m đ a ra các nh n đ nh th n tr ng trong vi c đánh giá, phê duy t và qu n lý r i ro tín d ng Vi c c p tín d ng c n đ c th c hi n trên c s giao d ch công b ng gi a các bên, đ c bi t, c n có s c n tr ng và đánh
giá h p lỦ đ i v i các kho n tín d ng c p cho các khách hàng có quan h
- Duy trì m t quá trình qu n lỦ, đo l ng và theo dõi tín d ng phù h p (10 nguyên t c): Các ngân hàng c n có h th ng qu n lý m t cách c p nh t đ i v i các
danh m c đ u t có r i ro tín d ng, bao g m c p nh t h s tín d ng, thu th p thông
tin tài chính hi n hành, d th o các v n b n nh h p đ ng vay… theo quy mô và
m c đ ph c t p c a ngân hàng ng th i, h th ng này ph i có kh n ng n m b t
và ki m soát tình hình tài chính, s tuân th các giao kèo c a khách hàng … đ phát
hi n k p th i nh ng kho n vay có v n đ Ngân hàng c n có h th ng kh c ph c
s m đ i v i các kho n tín d ng x u, qu n lý các kho n tín d ng có v n đ Các
chính sách r i ro tín d ng c a ngân hàng c n ch rõ cách th c qu n lý các kho n tín
d ng có v n đ Trách nhi m đ i v i các kho n tín d ng này có th đ c giao cho
b ph n ti p th hay b ph n x lý n ho c k t h p c hai b ph n này, tùy theo quy
mô và b n ch t c a m i kho n tín d ng y ban Basel c ng khuy n khích các ngân
hàng phát tri n và xây d ng h th ng x p h ng tín d ng n i b trong qu n lý r i ro tín d ng, giúp phân bi t các m c đ r i ro tín d ng trong các tài s n có ti m n ng
Trang 33- Xây d ng m t h th ng qu n lý và c p nh t thông tin hi u qu đ duy trì m t
quá trình đo l ng, theo dõi tín d ng thích h p, đáp ng yêu c u th m đ nh và qu n
lý r i ro tín d ng
K T LU NăCH NGă1
Qua ch ng 1, cho chúng ta th y đ c cái nhìn t ng quan v ho t đ ng qu n
lý r i ro tín d ng Xác đ nh các nguyên nhân d n đ n r i ro trong ho t đ ng tín
d ng, th y đ c các y u t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng qu n lý r i ro tín d ng,
kh ng đ nh tính c p thi t c a vi c qu n lý r i ro trong ho t đ ng tín d ng c a các
NHTM cùng m t s bài h c kinh nghi m v qu n lý r i ro tín d ng c a Hàn Qu c
và M T đó làm c s đ chúng ta ti p t c đi sâu vào tìm hi u v th c tr ng ho t
đ ng qu n lý r i ro tín d ng t i NH TMCP Công Th ng – chi nhánh KCN Biên Hòa trong ch ng 2
Trang 34CH NGă2
TH CăTR NGăQU NăLụăR IăROăTệNăD NGăT IăNGÂN HÀNG
KHUăCỌNGăNGHI P BIÊN HÒA 2.1 T ngăquanăv ăNgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph n CôngăTh ngăVi tăNam
NH TMCP Công th ng Vi t Nam (Vietinbank) là m t trong b n NHTM
l n nh t Vi t Nam đ c bi t đ n r ng rãi trong c ng đ ng tài chính trong n c và
qu c t , là ngân hàng ho t đ ng lâu đ i và có uy tín trong l nh v c cung c p các
d ch v ngân hàng
Ngày 01/7/1988 Ngân hàng Công th ng Vi t Nam đ c thành l p trên c
s tách ra t NHNN theo Ngh đ nh s 53/H BT ngày 26/3/1988 c a H i đ ng B
tr ng và Quy t đ nh s 402/H BT ngày 14/11/1990 c a Ch t ch H i đ ng B
tr ng Sau 3 l n đ i tên và thành l p l i, ngày 21/9/1996 Ngân hàng Công th ng
đư có tên g i chính th c nh hi n nay theo Quy t đ nh s 285/Q -NH5 c a Th ng
đ c NHNN Vi t Nam Vietinbank chính th c chuy n sang ho t đ ng theo mô hình
Ngân hàng TMCP t ngày 03/7/2009
Tháng 4 n m 2008, th ng hi u m i VietinBank đư đ c đ a vào s d ng
v i slogan m i “Nâng giá tr cu c s ng”
T m t NHTM qu c doanh v i t ng tài s n là 718 t đ ng lúc m i thành l p, sau 25 n m phát tri n, t ng tài s n c a ngân hàng đư v t m c 503.000 t đ ng n m
2012, tr thành ngân hàng có s v n l n nh t trong toàn h th ng ngân hàng c a
Vi t Nam Bên c nh m ng l i r ng kh p t i th tr ng trong n c v i 160 chi
nhánh, trên 1000 phòng giao d ch, VietinBank ti p t c th c hi n chi n l c m
r ng ho t đ ng ra n c ngoài nh m t ng c ng s hi n di n c ng nh nh n th c
c a nhà đ u t n c ngoài v th ng hi u Vietinbank
V i m c tiêu ti p t c xây d ng Vietinbank tr thành NHTM tr c t c a ngành ngân hàng Vi t Nam và NHTM hi n đ i trong khu v c, công tác qu n tr ngân hàng đ c đ c bi t chú tr ng v i các ho t đ ng n i b t: Hoàn thi n t ch c h
th ng qu n tr ngân hàng, qu n lý r i ro; Ki n toàn nhân s lưnh đ o cao c p; Ti p
Trang 35t c đ y m nh nâng c p h th ng công ngh thông tin, c s v t ch t và công tác
ch m sóc ph c v khách hàng,…
2.2 T ngăquanăv NgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph n CôngăTh ngăVi tăNam- chi nhánh Khuăcôngănghi p Biên Hòa
2.2.1 Quá trình hìnhăthƠnhăvƠăphátătri năNgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph n Công
Th ngăVi tăNam- chi nhánh Khuăcôngănghi p Biên Hòa
NH TMCP Công th ng Vi t Nam - chi nhánh KCN Biên Hòa, ti n thân là Ngân hàng Nhà n c KCN Biên Hòa tr c thu c Ngân hàng Nhà n c ng Nai
đ c thành l p vào đ u n m 1984 theo Quy t đ nh c a T ng Giám đ c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam Chính th c khai tr ng đi vào ho t đ ng k t ngày
01/8/1984
T ngày 01/7/1988 đ c đ i tên thành Chi nhánh Ngân hàng Công th ng
KCN Biên Hòa, là chi nhánh c p II tr c thu c Ngân hàng Công th ng ng Nai
theo Quy t đ nh s 33/NHCT-Q ngày 23/6/1988 c a T ng Giám đ c Ngân hàng Công th ng Vi t Nam
T 01/5/1995 Chi nhánh chuy n lên chi nhánh c p I, tr c thu c Ngân hàng
Công th ng Vi t Nam theo Quy t đ nh s 108/NHCT-Q ngày 20/4/1995 c a
T ng Giám đ c Ngân hàng Công th ng Vi t Nam
Sau h n 25 n m ho t đ ng v i nhi u th ng tr m, chi nhánh v n cùng v i NH TMCP Công Th ng Vi t Nam phát tri n c v quy mô l n ch t l ng Luôn ph n
đ u đ t các ch tiêu do Vietinbank đ ra, có uy tín trên th tr ng và liên t c trong các n m qua là đ n v v ng m nh trong các ngân hàng trên đ a bàn t nh ng Nai
và trong h th ng Ngân hàng Công th ng Vi t Nam
2.2.2 C ăc uăt ăch căvƠănhơnăs
Nhân s
Tính đ n nay, t ng s lao đ ng c a chi nhánh là 104 ng i trong đó Ban
giám đ c g m 05 đ ng chí, 06 phòng nghi p v và 05 Phòng Giao d ch
V c c u theo trình đ chuyên môn nghi p v : th c s chi m 10%; i h c 79%; Cao đ ng 1% và trung c p là 4% (ch y u b ph n v n th và ngân qu ) và
Trang 366% không qua đào t o (ch y u là l c l ng b o v và lái xe)
Hình 2.1:ăS ăđ t ch c NH TMCPăCôngăTh ngăKCNăBiênăHòa
[Ngu n: Tác gi t ng h p t i Vietinbank KCN Biên Hòa]
Ch c n ng c a các phòng ban có liên quan đ n ho t đ ng qu n lý r i ro
tín d ng t i chi nhánh:
- Ban giám đ c: Là nh ng ng i có nhi m v đi u hành qu n lý các ho t đ ng
c a ngân hàng, ch u trách nhi m theo dõi, đôn đ c, đánh giá các nhân viên c p d i
th c hi n t t t ng nhi m v c a mình Bên c nh đó ban giám đ c c ng chính là
ng i có trách nhi m báo cáo tr c ti p cho Tr s chính
GIÁM C
Kh i quan h khách hàng
Phòng giao
d ch Tr ng Bom
Phòng giao
d ch An Bình
Phòng
k toán tài chính +t th +t đi n toán
Phòng
ti n t kho
qu
Phòng
t ch c hành chính
PHị GIÁM C 4 PHị GIÁM C 2
Kh i quan h
khách hàng
Ki m soát n i b
Ban ki m soát Tr s chính
Trang 37- Kh i quan h khách hàng g m phòng Khách hàng doanh nghi p, phòng bán
l và các phòng giao d ch: là các phòng nghi p v tr c ti p giao d ch v i khách hàng là các doanh nghi p phòng khách hàng doanh nghi p) và khách hàng cá nhân
(phòng bán l , phòng giao d ch) đ tìm ki m khách hàng, khai thác ngu n v n, th c
hi n các nghi p v liên quan đ n tín d ng phù h p v i ch đ , th l , h ng d n
hi n hành Tr c ti p qu ng cáo, ti p th , gi i thi u và bán các s n ph m d ch v ngân hàng cho khách hàng Ph trách th m đ nh h s vay v n và cung c p h s , tài li u, thông tin c a khách hàng cho Tr s chính đ tái th m đ nh theo quy đ nh
c a NH TMCP Công Th ng Vi t Nam
- Phòng t ng h p tr c đây là phòng qu n lý r i ro): ch u trách nhi m t ng
h p, phân tích, đánh giá tình hình kinh doanh c a chi nhánh, tham m u cho giám
đ c các k ho ch kinh doanh d ki n, th c hi n các báo cáo ho t đ ng đ nh k , đ t
xu t c a chi nhánh Ph trách t x lý n có v n đ : ch u trách nhi m v qu n lỦ và
ph i h p v i các phòng khách hàng x lỦ các kho n n có v n đ bao g m các kho n n c c u l i th i h n tr n , n quá h n, n x u và n đư đ c x lỦ r i ro)
- Phòng ki m soát n i b (không tr c thu c chi nhánh mà thu c ban ki m soát
Tr s chính): có trách nhi m theo dõi t t c các ho t đ ng kinh doanh c a ngân
hàng (tín d ng, k toán, kho qu , hành chính), giám sát m t cách ch t ch công tác
qu n lý trong các ho t đ ng c a chi nhánh nh m b o đ m tính an toàn cao cho các
ho t đ ng này và có bi n pháp x lý k p th i khi phát hi n ra sai sót đ h n ch đ n
th p nh t m i r i ro có th gây thi t h i cho ngân hàng
2.3 Ho tăđ ngătínăd ng t i NgơnăhƠngăth ng m iăc ăph n CôngăTh ngăVi tă Nam- chi nhánh Khuăcôngănghi p Biên Hòa
2.3.1 Ho tăđ ngătínăd ng
Tín d ng là nghi p v mang l i thu nh p chính cho ngân hàng, v i tình hình kinh t khó kh n trong th i gian qua, ho t đ ng tín d ng c a chi nhánh c ng có
nh ng bi n đ ng Nh ng nhìn chung, chi nhánh đư có s m r ng và t ng tr ng
tín d ng khá h p lỦ trên c s cân đ i ngu n v n huy đ ng
Trang 38B ng 2.1: T ngăd ăn c aăchiănhánhăgiaiăđo năn mă2009-2013
VT: t đ ng
N m 2009 N m 2010 N m 2011 N m 2012 N m 2013
T ng d n 1,088 1,844 1,775 2,200 2,524 [Ngu n: Báo cáo c a Vietinbank KCN Biên Hòa n m 2009,2010,2011, 2012, 2013]
Xét v c ăc uăd ăn , giai đo n t n mă2009-2013 có m t s đ căđi m:
B ng 2.2 :ăC ăc uăd ăn c aăchiănhánhăgiaiăđo năn mă2009-2013
- Doanh nghi p l n 794 1,291 1,260 1,594 1,683
- Doanh nghi p v a và nh 212 379 355 452 559
- Khách hàng cá nhân 82 174 160 154 282 Theo m c đ b o đ m
- Có tài s n đ m b o 1,023 1,715 1,562 1,483 1,868
- Không có tài s n đ m b o 65 129 213 717 656 [Ngu n: Báo cáo c a Vietinbank KCN Biên Hòa n m 2009,2010,2011, 2012, 2013]
Trang 39B ng 2.3 :ăC ăc uăd ăn theo k h n
VT: t đ ng
%
t ng/gi mă soăăv iăă
2009
2011
%
t ng/gi mă soăăv iăă
2010
2012
%
t ng/gi mă soăăv iăă
2011
2013
%
t ng/gi mă soăăv iăă
D a vào b ng c c u d n c a chi nhánh theo k h n n trong giai đo n t
n m 2009 đ n 2013 ta th y n ng n h n luôn chi m t tr ng l n h n trong t ng d
n c a chi nhánh y m nh t ng tr ng tín d ng ng n h n ph c v cho l nh v c
s n xu t c a các doanh nghi p v a và nh và gi m cho vay trung dài h n đ ki m
ch l m phát theo ch đ o c a NH Công Th ng Vi t Nam và tinh th n ngh quy t
11/NQ-CP c a Chính ph ây là chính sách tín d ng h p lý trong tình hình lãi su t
luôn bi n đ ng th t th ng mà ch y u là theo chi u t ng trong giai đo n này
2009
2011
%
t ng/gi mă soăăv iăă
2010
2012
%
t ng/gi mă soăăv iăă
2011
2013
%
t ng/gi mă soăăv iăă
Trang 40Ta th y khách hàng doanh nghi p luôn chi m t tr ng l n trong t ng d n
c a chi nhánh qua các n m (kho ng 90%) Do ng Nai n m trong khu v c kinh t
tr ng đi m phía Nam, có di n tích tr i dài trên tuy n đ ng B c Nam, có 29 khu
công nghi p t p trung, và các c m công nghi p g n v i làng ngh truy n th ng
ng Nai đang ph n đ u tr thành m t t nh có n n công nghi p phát tri n hi n đ i
Chính vì v y tín d ng cho doanh nghi p là m c tiêu phát tri n hàng đ u và lâu dài
2009
2011
%
t ng/gi mă soăăv iăă
2010
2012
%
t ng/gi mă soăăv iăă
2011
2013
%
t ng/gi mă soăăv iăă
b i c nh n n kinh t toàn c u ph c h i ch m, kinh t trong n c v n còn khó kh n
c ng thêm s c nh tranh gây g t gi a các ngân hàng, ph n l n các doanh nghi p
đ u vay v n nhi u ngân hàng nên tài s n đư th ch p h t, đ gi chân khách hàng,
t ng kh n ng c nh tranh, t ng tr ng d n , chi nhánh đư ph i gia t ng t l cho vay không có TSB đ i v i các khách hàng t t, uy tín, đáp ng đi u ki n cho vay không có TSB c a ngân hàng Công Th ng Tuy nhiên, đi u này làm gia t ng nguy c r i ro tín d ng
N m
Ch ătiêu