Ph ng pháp này... “Surfing The Waves of Globalization: Asia and Financial Globalization in The Context Of The Trilemma” n m 2011c a Joshua Aizenman, Menzie D... Ph ng pháp.
Trang 3TR NG I H C KINH T TP.HCM
VI N ÀO T O SAU I H C
C NG HÒA XÃ H I CH NGH A VI T NAM
c l p – T do – H nh phúc
Tp.HCM, ngày 25 tháng 04 n m 2013
NH N XÉT C A NG I H NG D N KHOA H C
1 H và tên h c viên: L U TH THANH TUY N Cao h c khóa 19
2 Mã ngành: 60340201
3 tài nghiên c u: Tính n đ nh c a b ba b t kh thi t i Vi t Nam
4 H và tên ng i h ng d n khoa h c: TS NGUY N KH C QU C B O
5 Nh n xét: (K t c u lu n v n, ph ng pháp nghiên c u, nh ng n i dung (đóng
góp) c a đ tài nghiên c u, thái đ làm vi c c a h c viên)
6 K t lu n:
7 i m đánh giá: (… đi m/10 đi m)
Trang 4L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n th c s kinh t : “Tính n đ nh c a b ba b t kh thi t i
Nguy n Kh c Qu c B o S li u th ng kê đ c l y t ngu n g c tin c y, n i dung
và k t qu nghiên c u c a lu n v n này ch a t ng đ c công b trong b t c công trình hay bài báo nào cho t i th i đi m hi n nay
Tp H Chí Minh, ngày 25 Tháng 04 N m 2013
H c viên th c hi n
L u Th Thanh Tuy n
Trang 5L I C M N
Tr c h t, tác gi xin g i l i cám n chân thành đ n Th y
h ng d n khoa h c, TS Nguy n Kh c Qu c B o v nh ng ý
ki n đóng góp chân thành, nh ng ch d n t n tình có giá tr khoa h c giúp tác gi hoàn thành lu n v n
Tác gi c ng xin g i l i cám n đ n gia đình và b n bè đã chia
s kinh nghi m, tài li u, góp ý, h t lòng ng h và đ ng viên tác gi trong su t th i gian th c hi n lu n v n này
Tp H Chí Minh, ngày 25 Tháng 04 N m 2013
H c viên
Trang 7DANH M C B NG
B ng 4.1: M c đ n đ nh t giá h i đoái c a Vi t Nam Si,t giai đo n 2001-2011
B ng 4.2: M c đ h i nh p tài chính c a Vi t Nam Fi,t giai đo n 2001-2011
B ng 4.3: M c đ đ c l p ti n t c a Vi t Nam Mi,tgiai đo n 2001-2011
B ng 4.4: Giá tr chu n vector đi u ch nh (ni,t) theo ph ng pháp đo l ng m i t i
Vi t Nam giai đo n 2001-2011
B ng 4.5: Giá tr chu n vector đi u ch nh (n’i,t) theo ph ng pháp Shambaugh (2004) t i Vi t Nam giai đo n 2001-2011
B ng 4.6: K t qu ki m đ nh: giá tr trung bình chu n vector c a các hình m u
B ng 4.7: K t qu xác đ nh hình m u chính sách v mô c a Vi t Nam
B ng 4.8: Ch s b ba b t kh thi và t l d tr ngo i h i so v i GDP c a Vi t Nam trong giai đo n 2001-2011
B ng 4.9: K t qu h i quy s n đ nh c a chính sách kinh t v mô t i Vi t Nam
Trang 8DANH M C HÌNH V
Hình 2.1: Tam giác b ba b t kh thi
Hình 4.1: M c đ n đ nh t giá c a Vi t Nam và nhóm các n c đang phát tri n
nh ng không ph i là m i n i Châu Á (NON-EMG DA)
Hình 4.2: Biên đ dao đ ng (%) t giá VND/USD
Hình 4.3: M c đ h i nh p tài chính c a Vi t Nam và nhóm các n c đang phát tri n nh ng không ph i là m i n i Châu Á (NON-EMG DA)
Hình 4.4: M c đ đ c l p ti n t c a Vi t Nam và nhóm các n c đang phát tri n
nh ng không ph i là m i n i Châu Á (NON-EMG DA)
Hình 4.5: Lãi su t c a M và Vi t Nam giai đo n 2001-2011
Hình 4.6: Ch s b ba b t kh thi t i nhóm các qu c gia đang phát tri n nh ng không m i n i châu Á (NON-EMG DA)
Hình 4.7: B ba b t kh thi Vi t Nam theo ph ng pháp đo l ng c a Chinn-Ito Hình 4.8: B ba b t kh thi Vi t Nam theo ph ng pháp đo l ng m i
Hình 4.9: S thay đ i c a chính sách đi u hành b ba b t kh thi t i Vi t Nam trong giai đo n 2001-2011
Hình 4.10: Chu n vector t i Vi t Nam trong giai đo n 2001-2011
Hình 4.11: Chu n vector t i các qu c gia ông Á và Thái Bình D ng
Hình 4.12: S l ng qu c gia thu c các lo i hình m u
Hình 4.13: Giá tr chu n vector c a các lo i hình m u
Trang 9giá c a H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011)
Hình 4.15: D tr ngo i h i c a các qu c gia đang phát tri n nh ng không m i n i châu Á (NON-EMG DA) trong giai đo n 2001-2011
Hình 4.16: T l d tr ngo i h i so v i GDP c a nhóm các qu c gia đang phát tri n nh ng không m i n i châu Á (NON-EMG DA) trong giai đo n 2001-2011 Hình 4.17: Mô hình kim c ng c a các n n kinh t m i n i Châu Á
Trang 10M C L C
Tóm t t - 01
L i gi i thi u - 02
1 M c tiêu nghiên c u - 04
2 T ng quan các nghiên c u tr c đây - 06
2.1 Các nghiên c u v s phát tri n lý thuy t b ba b t kh thi - 06
2.2 Các nghiên c u v ph ng pháp đo l ng ch s b ba b t kh thi - 09
2.3 Các nghiên c u v chính sách đi u hành b ba b t kh thi - 12
2.4 Các nghiên c u v d tr ngo i h i - 14
3 Ph ng pháp nghiên c u - 17
3.1 n đ nh c a t giá - 18
3.2 m th tr ng tài chính - 20
3.3 M c đ c l p trong chính sách ti n t - 21
3.4 o l ng tính n đ nh c a chính sách kinh t v mô - 22
4 N i dung và k t qu nghiên c u - 26
4.1 o l ng các ch s trong b ba b t kh thi t i Vi t Nam - 26
4.1.1 n đ nh c a t giá h i đoái (Si,t) - 26
4.1.2 T do hóa c a th tr ng tài chính (Fi,t ) - 29
4.1.3 M c đ đ c l p trong chính sách ti n t (Mi,t ) - 30
4.1.4 B ba b t kh thi t i Vi t Nam giai đo n 2001-2011 - 33
4.2 o l ng tính n đ nh c a chính sách kinh t v mô t i Vi t Nam - 36
4.3 Xác đ nh hình m u chính sách v mô c a Vi t Nam - 40
4.4 Tác đ ng c a d tr ngo i h i đ n chính sách đi u hành b ba b t kh thi t i Vi t
Nam trong giai đo n 2001-2011 - 47
5 K t lu n - 52
Tài li u tham kh o - 53
Trang 11TÓM T T
Có nhi u ph ng pháp đ đo l ng các ch s b ba b t kh thi và cách đo l ng c a Aizenman, Chinn và Ito (2008) là ph bi n nh t Tuy nhiên ph ng pháp này c ng còn
có s h n ch khi đo l ng đ i v i m t s qu c gia
tài này đã s d ng ph ng pháp m i đ đo l ng l i các ch s trong b ba b t kh thi, xem xét tính n đ nh c ng nh hình m u chính sách kinh t v mô t i Vi t Nam trong giai đo n 2001-2011 K t qu đo l ng b ng ph ng pháp m i c a các ch s trong b ba b t kh thi t i Vi t Nam cho giai đo n này đã cho th y có s khác bi t rõ nét so v i ph ng pháp đo l ng đã đ c Chinn-Ito công b Khi xem xét chu n vector
đ c đi u ch nh bi u tr ng cho tính n đ nh c a chính sách b ba b t kh thi t i Vi t Nam trong giai đo n này đã cho k t qu r t cao và hình m u c a chính sách kinh t v
mô t i Vi t Nam khi đ c đo l ng l i c ng khác v i s phân lo i c a H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011)
T khóa: b ba b t kh thi (trilemma), tính n đ nh (stability), hình m u v mô (macroeconomic archetypes)
Trang 12L I GI I THI U
Vi c ho ch đ nh chính sách kinh t v mô c a các qu c gia d a vào nguyên lý c a b
ba b t kh thi là luôn ph i có s đánh đ i trong vi c l a ch n chính sách khi không th
đ ng th i cùng m t lúc có đ c s n đ nh trong t giá h i đoái, đ c l p trong ti n t
và hoàn toàn t do hóa tài chính Vì v y, lý thuy t b ba b t kh thi r t ph bi n trong kinh t h c và đ c r t nhi u nhà khoa h c xem xét, phát tri n và s d ng trong r t nhi u nghiên c u v chính sách kinh t v mô trên th gi i
Trong giai đo n 2001-2011 đã x y ra cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u và đã tác
đ ng r t m nh đ n các n n kinh t trên th gi i, các qu c gia đã có nh ng s l a ch n khác nhau trong vi c đi u hành chính sách kinh t v mô Trong giai đo n này, Vi t Nam đã hành x v i b ba b t kh thi nh th nào? Chính sách kinh t v mô c a Vi t Nam có n đ nh v i hình m u đã l a ch n hay không?
Ph n 2 c a đ tài này là các t ng quan nghiên c u v lý thuy t b ba b t kh thi, các
ph ng pháp đo l ng các ch s c ng nh chính sách đi u hành c a b ba b t kh thi trên th gi i Bên c nh đó c ng xem xét các nghiên c u v d tr ngo i h i, đ c bi t cho các qu c gia đang phát tri n
đo l ng các ch s b ba b t kh thi cho Vi t Nam, ph n 3 c a đ tài này gi i thi u
v ph ng pháp đo l ng m i c a Hiro Ito và Masahiro Kawai (2012) cho m c đ n
đ nh t giá và h i nh p tài chính, còn đ i v i ch s đ c l p ti n t s s d ng theo
ph ng pháp m i c a H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011) đ có s so sánh v i
b ch s đã đ c công b b i Chinn và Ito cho Vi t Nam trong giai đo n t n m 2001
đ n n m 2011 Bên c nh đó, c ng s d ng mô hình c l ng c a H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011) đ xem xét tính n đ nh c a chính sách đi u hành b ba
b t kh thi qua th i gian, xác đ nh hình m u c a chính sách v mô c ng nh s tác
Trang 13đ ng c a d tr ngo i h i lên tính n đ nh c a chính sách v mô t i Vi t Nam trong giai đo n kh o sát
Ph n 4 c a đ tài này là các k t qu nghiên c u do tác gi tính toán đ có th xem xét
rõ h n v tính n đ nh c a chính sách kinh t v mô t i Vi t Nam trong giai đo n
2001-2011 d a vào các ch s b ba b t kh thi đã đ c đo l ng theo ph ng pháp m i
Vi c xem xét phân lo i hình m u chính sách c ng ph n ánh đ c tính n đ nh c a chính sách đi u hành b ba b t kh mà Vi t Nam đang áp d ng T đó có th th y
đ c m c tiêu mà Vi t Nam c n theo đu i đ có đ c s hi u qu và n đ nh lâu dài cho chính sách kinh t v mô
Trang 141 M C TIÊU NGHIÊN C U
i u hành chính sách kinh t v mô luôn là thách th c đ i v i chính ph c a m i qu c gia Vi c theo đu i m c tiêu nào cho phù h p v i t ng th i k m i qu c gia là hoàn toàn khác nhau Theo b ba b t kh thi trong kinh t h c c đi n, m t qu c gia không
th đ t đ c đ ng th i c ba m c tiêu: t giá h i đoái n đ nh, t do hóa th tr ng v n
và chính sách ti n t đ c l p M i qu c gia khi đi u hành chính sách v mô luôn ph i đánh đ i các m c tiêu này B ba b t kh thi cho chúng ta th y r ng, các qu c gia c n
ph i l a ch n, tuy nhiên các b ng ch ng l ch s trong th i gian v a qua cho th y không có s l a ch n nào là cu i cùng Vi c l a ch n m t chính sách đi u hành b ba
b t kh thi phù h p cho m t qu c gia luôn là s quan tâm và thách th c đ i v i chính
ph các n c
Trong giai đo n 2001 đ n 2011 đã x y ra cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u vào n m
2008, các qu c gia trên th gi i đã ph i tìm m i cách đ v t qua cu c kh ng ho ng này Sau n m 2008 chính sách v mô c a các qu c gia có s thay đ i trong b ba b t
kh thi sao cho phù h p h n v i n n kinh t đang trong giai đo n khó kh n này C u trúc c a b ba b t kh thi c a các qu c gia trên th gi i d ng nh b phá v sau cu c
kh ng ho ng Tính ch t n đ nh c a vi c đi u hành chính sách v mô mà các n c l a
ch n c ng có s thay đ i rõ nét qua th i gian S k t h p c a các ch s trong b ba b t
kh thi đã t o nên các ki u hình m u cho chính sách v mô qu c t M i qu c gia có th
l a ch n cho mình m t lo i hình m u chính sách khác nhau tùy theo tình hình kinh t
v mô c a m i n c
T nh ng nghiên c u tr c đây k t h p v i đo l ng th c ti n, m c tiêu nghiên c u
c a đ tài này nh m đo l ng các ch s c a b ba b t kh thi t i Vi t Nam trong giai
đo n t n m 2001 đ n 2011 theo cách ti p c n m i c a H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011) và Hiro Ito và Masahiro Kawai (2012) D a trên ph ng pháp đo l ng
Trang 15m i c a b ba b t kh thi đ xem xét tính n đ nh c a hình m u v mô (macroeconomic archetypes) t i Vi t Nam Bên c nh đó c ng xác đ nh hình m u l a ch n trong đi u hành chính sách b ba b t kh thi t i Vi t Nam trong giai đo n trên
Trang 162 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY
N n kinh t tài chính th gi i trong giai đo n k t khi ch đ Bretton Woods s p đ vào n m 1973 đã tr i qua nhi u bi n đ ng m nh nh cu c kh ng ho ng n Mexico
n m 1982, m đ u cho hàng lo t các cu c kh ng ho ng n t i các n c đang phát tri n vào nh ng n m 1980 Sau đó là đ n cu c kh ng ho ng tài chính Châu Á n m 1997-
1998 và g n đây nh t là cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u 2008 ã có r t nhi u nhà kinh t h c nghiên c u, phát tri n và hoàn thi n các h c thuy t kinh t đ có th v n
d ng hi u qu h n cho vi c đi u hành chính sách kinh t v mô c a các n c trên th
gi i M t trong nh ng lý thuy t ph bi n là b ba b t kh thi trong kinh t h c và đã có
r t nhi u các nghiên c u liên quan đ n v n đ này đ có th tìm hi u, phân tích và đánh giá rõ h n tình hình kinh t tài chính c a các qu c gia trên th gi i
2.1 Các nghiên c u v s phát tri n lý thuy t b ba b t kh thi
u tiên là Robert Mundell và Marcus Fleming (1963) đã xây d ng nên mô hình Mundell-Fleming, đó là s m r ng c a n n t ng lý thuy t IS-LM khi có tính đ n tác
đ ng c a cán cân thanh toán Mô hình Mundell-Fleming đã đ t n n t ng cho lý thuy t
b ba b t kh khi cho r ng v i vi c gi đ nh ngu n v n đ c chu chuy n hoàn h o, chính sách tài khóa phát huy hi u qu cao trong c ch t giá c đ nh và chính sách
ti n t có tác d ng m nh d i ch đ t giá th n i i u này có th hi u r ng n u chu chuy n v n là hoàn h o thì chính sách ti n t hoàn toàn không có hi u l c n u chính
ph theo đu i m c tiêu n đ nh t giá nh ng s có hi u l c cao n u chính ph th n i
t giá
Trong khi nghiên c u tác đ ng c a chính sách tài khóa và chính sách ti n t đ i v i
vi c gia t ng s n l ng qu c gia trong mô hình IS-LM, Jame Meade (1951) và Jan Tinbergen (1952) đã c g ng đ đ a các y u t n c ngoài vào mô hình này nh ng v n
Trang 17ch a th tr thành m t mô lý thuy t v ng ch c D a vào lý thuy t này, các nhà kinh t
h c nh Krugman (1979) và Frankel (1999) đã phát tri n lên thành lý thuy t b ba b t
kh thi Lý thuy t b ba b t kh thi đ c phát bi u nh m t đ nh đ : m t qu c gia không th đ ng th i đ t đ c cùng lúc n đ nh t giá, h i nh p tài chính và đ c l p ti n
t B t k c p m c tiêu nào c ng có th đ t đ c b ng m t ch đ t giá t ng ng
nh ng ph i t b m c tiêu chính sách còn l i T đó, b ba b t kh thi đã tr thành lý thuy t r t ph bi n trong kinh t h c, và minh h a nh sau:
Ngu n: Sách Tài Chính Qu c T (2011)
Hình 2.1: Tam giác b ba b t kh thi
M i c nh c a tam giác l n l t th hi n đ c l p ti n t , n đ nh t giá và h i nh p tài chính nh trên cùng c a tam giác đ c g i là “th tr ng v n đóng” đó là s k t h p
c a đ c l p ti n t hoàn toàn và t giá h i đoái c đ nh nh ng đ i l i ph i đóng c a th
tr ng tài chính, đó là l a ch n a thích c a các qu c gia đang phát tri n trong n a
cu i nh ng n m 1980
Trang 18Toàn c u hóa đang tr thành xu h ng chung c a th gi i, vì th trong su t h n 20
n m qua, h u h t các n c đang phát tri n ngày càng gia t ng m c đ h i nh p tài chính i u này có ngh a là m t qu c gia ho c ph i t b s n đ nh t giá n u mu n duy trì m c đ đ c l p ti n t , ho c ph i t b đ c l p ti n t n u mu n duy trì n đ nh
t giá Tuy nhiên, Frankel (1999) c ng cho r ng m t qu c gia v n có th l a ch n c
ch t giá bán n đ nh và chính sách ti n t bán đ c l p Và lý thuy t b ba b t kh thi không th ng n c n m t qu c gia theo đu i c ch t giá th n i có qu n lý, t giá c
đ nh có th đi u ch nh hay b t c t giá trung gian nào Bên c nh đó, không có b t k
m t ch đ ti n t nào là t t nh t cho t t c các qu c gia và ngay c trong chính qu c gia đó c ng không có m t chính sách ti n t duy nh t nào phù h p cho m i th i k
M t qu c gia có th có nh ng ph i h p các m c tiêu chính sách khác nhau mà không
ph i b t bu c ch p nh n s đánh đ i hoàn toàn nh trong tam giác c a b ba b t kh thi kinh đi n mà có th l a ch n đ th c hi n m t c ch trung gian c a ba m c tiêu chính sách
Yigang và Tangxian (2001) ti p t c phát tri n lý thuy t b ba b t kh thi c a Fleming và đ a lên thành thuy t tam giác m r ng N n t ng c a thuy t này là nh ng quan ni m m i v đ c l p trong chính sách và n đ nh t giá B ba b t kh thi c a Mundell-Fleming cho r ng m t qu c gia không th có m t chính sách t giá bán n
Mundell-đ nh và chính sách ti n t bán Mundell-đ c l p Tam giác b t kh thi này ch t p trung Mundell-đ n các
c ch t giá n m các đ nh c a tam giác mà ch a đ c p đ n m t c ch trung gian
n m đâu đó trong tam giác b t kh thi Yigang và Tangxian (2001) đã m r ng mô hình này và đ a ra k t lu n r ng m t qu c gia có th có nh ng ph i h p m c tiêu khác nhau và không b t bu c ph i ch p nh n s đánh đ i hoàn toàn nh tam giác b t kh thi
c a Mundell-Fleming
Trang 192.2 Các nghiên c u v ph ng pháp đo l ng ch s b ba b t kh thi
Hi n nay có r t nhi u nghiên c u th c nghi m v đo l ng các ch s c a b ba b t kh thi Vi c đo l ng tính n đ nh c a t giá h i đoái và đ m tài chính khá d dàng Tuy nhiên, vi c đo l ng tính đ c l p c a chính sách ti n t g p nhi u khó kh n h n
Nhi u nghiên c u đo l ng tính n đ nh c a t giá h i đoái b ng cách s d ng đ l ch tiêu chu n c a bi n đ ng t giá h i đoái c a qu c gia ch nhà và qu c gia c s Gi ng nhi u nghiên c u khác, Aizenman, Chinn và Ito (2008) đã đo l ng tính n đ nh c a t giá h i đoái hàng n m b ng cách s d ng đ l ch chu n hàng tháng c a t giá h i đoái
d a trên qu c gia c s Aizenman và các c ng s c ng đã áp d ng ph ng pháp đ
l ch tiêu chu n đ đo s n đ nh c a các đ ng ti n c a các qu c gia n m trong d i b ng
h p Các qu c gia c s bao g m Úc, B , Pháp, c, n , Malaysia, Nam Phi, Anh
và M
o l ng đ m tài chính KAOPEN đ u tiên là d a trên các bi n nh phân trong Báo
cáo th ng niên v C ch t giá và các h n ch t giá ngo i h i (AREAER) c a IMF
Quinn (1997, 2003) đã biên so n m t th c đo t ng h p c a các quy đ nh tài chính, chúng có giá tr t 0 đ n 14, đ i di n cho các ch đ m c a t ít nh t đ n nhi u nh t
Ph n l n các ch s này d a trên nh ng thông tin đ nh tính đ c mã hóa trong
AREAER liên quan đ n h n ch v giao d ch tài kho n v n và tài kho n vãng lai, c ng thêm thông tin v vi c li u các n c đó đã ký th a thu n qu c t v i các t ch c qu c
t nh OECD hay Liên minh châu Âu M c dù v y d li u v giá tr c a ch s Quinn không đ c công b công khai Johnston và Tamirisa (1998) t o ra các chu i th i gian
c a s ki m soát v n d a trên các thành ph n tách bi t trong AREAER Tuy nhiên,
chu i d li u c a h không đ dài, nó ch bao g m các n m sau n m 1996
Trang 20G n đây nh t, Miniane (2004) xây d ng m t t p h p các ch s đ đo c ng đ c a
ki m soát v n, d a trên cách ti p c n t ng t nh Johnston và các c ng s nh ng ngo i suy d li u tr l i t i n m 1983 cho 34 qu c gia Ph ng pháp này c ng t ng
đ c Aizenman và đ ng s (2004) s d ng và đã cung c p m t ch s đo đ m tài chính t t h n so v i d li u c a IMF, tuy nhiên d li u c a Miniane ch có 30 qu c gia Nhi u nghiên c u đã s d ng ph ng pháp đo l ng c a Chinn và Ito (2006, 2008) đ tính toán cho các ch s c a b ba b t kh thi Chinn và Ito còn đo l ng đ m tài chính theo các ch s c a IMF v các gi i h n ti n t , giao d ch tài kho n v n, t giá
h i đoái đa ph ng, ch ng t c n thi t cho ti n trình xu t kh u m tài chính là trung bình có tr ng s c a các ch s h n ch trao đ i c a IMF
“A New Measure of Financial Openness” n m 2008 c a Menzie D Chinn và Hiro Ito
đã t o ra ch s m i đ đo l ng s h i nh p tài chính có kh n ng d c p nh t, đ c thi t l p công khai, có ph m vi thu th p đ c nhi u qu c qua v i chu i th i gian dài Hai ông còn mu n tính toán cho th t nhi u qu c gia và nhi u n m mi n là chúng có
s n trong AREAER, các d li u có s n cho 182 qu c gia trong giai đo n 1970 - 2010 Nhi u nghiên c u sau đó c ng đã phát tri n ch s này M t cách thay th khác là s
d ng tài kho n v n làm công c đo l ng đ m tài chính Tuy nhiên, tài kho n v n
th ng bi n đ ng qua th i gian và đ c cho là quá bi n đ ng đ đ i di n cho s thay
đ i trong chính sách
i v i ph ng pháp đo l ng tính đ c l p c a chính sách ti n t , Rose (1996) đ xu t
đo l ng đ c l p ti n t b ng cách xem ph n ng c a t giá đ i v i s thay đ i c a s n
l ng, lãi su t và cung ti n Tuy nhiên đ i v i ph ng pháp này khó có th phân bi t
đ c trong th c t đâu là cú s c cung, đâu là cú s c c u c a ti n t , đó là ch a k đ n
vi c ph i gi đ nh t c đ l u thong ti n t là không đ i Obstfeld, M., J.C.Shambaugh,
và A.M.Taylor (2005) đ xu t cách ti p c n khác đ đo l ng đ c l p ti n t b ng cách không d a trên s l ng mà d a trên lãi su t danh ngh a ng n h n Ph ng pháp này
Trang 21gây nhi u tranh lu n v vi c ch y u vào tr c giác khi cho r ng vi c đi u hành chính
ti n t d a m c lãi su t m c tiêu h n là d a trên s l ng ti n t
T ng t , Aizenman, Chinn và Ito (2008) c ng đo l ng tính đ c l p c a chính sách
ti n t c a m t qu c gia b ng cách s d ng m i t ng quan gi a lãi su t c a qu c gia
đó và qu c gia c s M t s t ng quan d ng gi a lãi su t trong n c và n c c s cho th y chính sách ti n t ph thu c Ng c l i, m t s t ng quan âm có ngh a là chính sách ti n t qu c gia đó t ng đ i đ c l p Tuy nhiên, đi m h n ch c a ph ng pháp này là s t ng quan d ng gi a lãi su t 2 qu c gia không ch ph n ánh m t chính sách ti n t ph thu c, mà còn có th là do s t ng đ ng trong tình hình tài chính c a hai qu c gia, dù chính sách ti n t c a hai qu c gia này là đ c l p Canada là
m t ví d cho h n ch này, có th ch ng minh đ c r ng chính sách ti n t c a Canada
là đ c l p, m c dù lãi su t c a Canada có s t ng quan d ng v i lãi su t c a M S không chính xác khi nói s t ng quan d ng gi a lãi su t Canada và M là do chính sách ti n t c a Canada b nh h ng c a chính sách ti n t M
H u h t các nghiên c u hi n nay đ u đo l ng tính đ c l p c a chính sách ti n t d a trên s t ng quan gi a lãi su t m t qu c gia v i lãi su t c a qu c gia c s Tr c đây, Shambaugh (2004) đã s d ng m i t ng quan gi a l i su t ng n h n trong n c
c a m t qu c gia v i lãi su t t i qu c gia c s (th ng là M ) đ đo l ng tính đ c
l p c a chính sách ti n t Nghiên c u này đã dùng lãi su t ng n h n nh m t th c đo chính sách ti n t và gi đ nh s đ c l p c a chính sách có th đ c đo l ng b ng
bi n đ ng c a nh ng lãi su t này
Các nhà nghiên c u khác nh Frankel, Schmukler và Serven (2007, cùng v i Shambaugh), Reade và Volz (2008) c ng đ a ra cách đo l ng tính đ c l p c a chính sách ti n t , các nhà nghiên c u này chú ý nhi u h n các m i quan h gi a lãi su t c a hai qu c gia Bluedorn và Bowdler (2010) xem xét riêng bi t nh ng y u t k v ng và
Trang 22b t ng trong nh ng thay đ i lãi su t c a các qu c gia s d ng M là qu c gia c s Herwartz và Roestel (2010) ki m đ nh s ph thu c lãi su t dài h n (có ki m soát các
bi n n i đ a) cho m t nhóm nh 20 qu c gia thu nh p cao Tuy nhiên, nh ng đo l ng này cu i cùng c ng d a trên s t ng quan gi a các lãi su t, vì v y chúng c ng m c
ph i nh ng h n ch đã k trên
Trong nh ng nghiên c u g n đây, ba nghiên c u khác đã có nh ng b c ti n quan
tr ng trong vi c gi m b t nh ng h n ch này Dubecq và Girardin (2010) xem xét đi u
ki n ti n t trong n c trong nghiên c u t i 8 qu c gia châu M La Tinh h n 11 n m Bluedorn và Bowdler (2010) xem xét riêng bi t nh ng y u t k v ng và b t ng trong
nh ng thay đ i lãi su t c a các qu c gia s d ng M là qu c gia c s Herwartz và Roestel (2010) ki m đ nh s ph thu c lãi su t dài h n (có ki m soát các bi n n i đ a) cho m t nhóm nh 20 qu c gia thu nh p cao
2.3 Các nghiên c u v chính sách đi u hành b ba b t kh thi
Bên c nh nh ng nghiên c u v ph ng pháp đo l ng b ba b t kh thi, chính sách
đi u hành b ba b t kh thi c ng đã đ c nghiên c u và xem xét c th Aizenman, Chinn và Ito (2008) đã d a vào vi c tính toán và đánh giá c u trúc tài chính c a các nhóm qu c gia theo th i gian qua xem xét tác đ ng c a vi c l a ch n chính sách đi u hành b ba b t kh thi đ n n n kinh t v mô Nhóm tác gi đã nh n đ nh r ng xu
h ng g n đây cho th y các qu c gia đang phát tri n theo đu i c u trúc tài chính v i các ch s h i t v m u hình trung gian c a b ba b t kh thi: duy trì t giá h i đoái linh ho t có ki m soát, trung bình trong chính sách ti n t đ c l p và h i nh p tài chính Còn các n c công nghi p hóa l i ngày càng n đ nh t giá và t do hóa tài chính tuy nhiên tính đ c l p v ti n t ngày càng gi m đi Ngoài ra trong nghiên c u này tác gi c ng cho th y đ c r ng sau các cu c kh ng ho ng x y ra trong b n th p
k qua đã phá v c u trúc c a b ba b t kh thi c a các qu c gia
Trang 23“Surfing The Waves of Globalization: Asia and Financial Globalization in The Context
Of The Trilemma” n m 2011c a Joshua Aizenman, Menzie D Chinn và Hiro Ito đ c nghiên c u sau h n m t n m c a cu c kh ng ho ng tài chính n m 2008 cho th y r ng
đã có s thay đ i c u trúc tài chính trong b ba b t kh thi các n c châu Á so v i
th i k tr c kh ng ho ng K t qu nghiên c u cho th y n n kinh t đ c l p ti n t càng nhi u thì l m phát càng cao, n n kinh t n đ nh t giá h i đoái càng nhi u thì l m phát càng th p Các qu c gia châu Á đ c bi t là các n n kinh t m i n i đã thay đ i c u trúc tài chính trong vi c đi u hành n n kinh t v mô đ làm gi m s bi n đ ng c a t giá h i đoái th c.“Trilemma and Financial Stability Configurations in Asia”n m 2011
c a Joshua Aizenman cho th ym t cái nhìn t ng quan v các mô hình c a s n đ nh tài chính các qu c gia m i n i châu Á trong nh ng n m 2000 Các qu c gia này đã
m r ng lý thuy t b ba b t kh thi khi l a ch n m t m c đ h p lý trong chính sách
v t do hóa tài chính, n đ nh t giá, ti n t đ c l p, k t h p v i vi c d tr ngo i h i
đ i dào đ t o thành m u hình trung bình trong c u trúc b ba b t kh thi V i m u hình này, các n c m i n i châu Á đã gi m đu c s tác đ ng c a cu c kh ng ho ng toàn c u 2008 và t o đi u ki n thu n l i cho s t ng tr ng tr l i c a các n c châu Á trong n m 2010
Khi nghiên c u v m c đ thay đ i trong b ba chính sách v mô qu c t c a các qu c gia, Girton và Roper n m 1977 đã s d ng theo cách đo l ng “áp l c th tr ng ngo i
h i” là đo l ng s thay đ i c a nhi u bi n chính sách b ng m t bi n duy nh t Tuy nhiên, cách đo l ng c a hai nhà nghiên c u này thi u s rõ ràng v chu n c a vector
và gi i thích hình h c mà ch đ a ra ph ng pháp đ n bi n cho h n h p các chính sách
t giá h i đoái Vì v y, “Trilemma Stability and International Macroeconomic
Archetypes In Developing Economies” c a H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011)
đã s d ng vector k t n i gi a các đi m liên ti p nhau trong vùng không gian chính sách đ xem xét s thay đ i chính sách c a m t qu c gia t th i k này qua th i k k
Trang 24ti p Bên c nh đó, b ng cách s d ng nguyên lý c a b ba b t kh thi, nhóm tác gi trên đã k t h p các ch s đi m c c đ t o thành ba hình m u chính sách và m t hình
m u có các ch s v trí trung l p đ xem xét đánh giá tính n đ nh c a hình m u v
mô (macroeconomic archetypes) qua th i gian
2.4 Các nghiên c u v d tr ngo i h i
Lý thuy t b ba b t kh thi không đ c p đ n vai trò c a d tr ngo i h i, tuy nhiên do
xu th h i nh p tài chính di n ra ngày càng sâu r ng các n c đang phát tri n nên ngày càng có nhi u nghiên c u cho th y d tr ngo i h i đóng vai trò quan tr ng trong
m u hình b ba b t kh thi L ng d tr ngo i h i c a các n c đang phát tri n gia
t ng khá m nh sau cu c kh ng ho ng tài chính Châu Á m t ph n do chính ph các
tr trên n ng n h n là m t nhân t làm gi m nh h ng c a vi c dòng v n ng ng đ t
ng t t i các qu c gia ông Á và khuynh h ng t ng t l d tr c a m t vài n n kinh
t ông Á T ng t , Dominguez, Hashimito và Ito (2011) c ng tìm th y r ng các n n kinh t m i n i đã s d ng c n ki t d tr ngo i h i trong su t cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u n m 2008
“Assessing The Emerging Global Financial Architecture:Measuring The Trilemma's Configurations Over Time” n m 2008 c a Joshua Aizenman, Menzie D Chinn và Hiro Ito cho r ng các qu c gia đang n m gi m t l ng l n d tr ngo i h i có th n i l ng
Trang 25b ba b t kh thi đ đ t đ c c ba m c tiêu cùng m t lúc t c là v a có th quy t đ nh theo đu i chính sách ti n t đ c l p h n, h i nh p tài chính sâu h n trong khi đó v n
duy trì đ c s n đ nh t giá.“Financial Stability, the Trilemma, and International
Reserves” c a Maurice Obstfeld, Jay C Shambaugh và Alan M Taylor (2008) nh n
đ nh r ng s t ng tr ng nhanh chóng d tr ngo i h i c a các th tr ng m i n i v n còn là m t câu đ Nghiên c u này c ng đ a ra m t mô hình d a trên s n đ nh tài chính và công khai tài chính nh m gi i thích vi c n m gi d tr ngo i h i c a các th
tr ng v n trên th gi i trong xu h ng toàn c u hóa
“Trilemma Configurations in Asia in an Era of Financial Globalization” n m 2009
c a Joshua Aizenman, Menzie D Chinn và Hiro Ito đã xem xét tác đ ng c a s l a
ch n trong b ba b t kh thi đã nh h ng đ n hi u qu n n kinh t v mô c a các n c châu Á c l p ti n t càng nhi u thì bi n đ ng s n l ng càng th p trong khi đó t giá h i đoái càng n đ nh thì bi n đ ng s n l ng càng cao, s bi n đ ng này có th
đ c gi m đi n u m t qu c gia n m gi d tr ngo i h i (IR) trên ng ng kho ng 20% GDP H i nh p tài chính càng nhi u càng làm gi m bi n đ ng t giá h i đoái
th c Các qu c gia có n n kinh t m i n i Châu Á đã có s l a ch n c u tài chính và
d tr ngo i h i khá l n đ làm gi m các bi n đ ng trong c đ u t và t giá h i đoái
th c.“The Financial Crisis, Rethinking of the Global Financial Architecture, and the
Trilemma” n m 2010 c a Joshua Aizenman, Menzie D Chinn và Hiro Ito nh n th y
n u m t qu c gia tr c khi g p kh ng ho ng có t giá h i đoái n đ nh h n và duy trì
m c đ d tr ngo i h i cao s ít b t n th t h n
“The Impossible Trinity – from the Policy Trilemma to the Policy Quadrilemma” n m
2011 c a Joshua Aizenman nh n đ nh r ng cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u n m
2008 đã đánh d u s chuy n đ i trong c u trúc c a b ba b t kh thi các n c trên
th gi i đ i phó v i nh ng khó kh n g p ph i, các qu c gia có n n kinh t m i n i
đã m r ng c u trúc c a b ba b t kh thi trong vi c đi u hành kinh t v mô b ng cách
Trang 26k t h p v i ngu n d tr ngo i h i d i dào nh m tránh nh ng b t n x y ra c a th
tr ng tài chính th gi i Nh ng qu c gia tích l y ngo i t tr c kh ng ho ng đã s
d ng d tr ngo i h i c a h và cho phép n i t gi m giá trong su t cu c kh ng ho ng
N n kinh t nào có d tr ngo i h i tr c kh ng ho ng nhi u h n thì có t l t ng
tr ng GDP th c sau kh ng ho ng l n h n và sau kh ng hoàng nhi u n n kinh t m i
n i có khuynh h ng quay l i t l d tr c a h nh tr c kh ng ho ng
“International Reserves and the Global Financial Crisis" n m 2011 c a Dominguez, Kathryn M., Yuko Hashimoto và Takatoshi Ito cho r ng vi c d tr ngo i h i tr c
kh ng ho ng c ng nh các quy t đ nh v t giá h i đoái và chính sách d tr ngo i h i
đ c th c hi n trong cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u n m 2008 đã có th gi i thích cho s khác bi t trong tình hình kinh t gi a các qu c gia sau kh ng ho ng khi
mà vi c tích l y d tr ngo i h i tr c khi cu c kh ng ho ng càng cao thì t ng tr ng GDP sau kh ng ho ng càng t ng
Trang 273 PH NG PHÁP NGHIÊN C U
Aizenman, Chinn và Ito (2008) đã nghiên c u cách đo l ng c a các ch s trong b ba
b t kh thi và đã t p h p đ c d li u c a h n 180 qu c gia t n m 1970 đ n 2010 (Aizenman, Chinn và Ito (2012b)) Ch s chính sách ti n t đ c l p d a trên m i
t ng quan gi a lãi su t c a m t qu c gia s t i v i lãi su t c a qu c gia c s Ch s
n đ nh t giá h i đoái là m t hàm ngh ch đ o c a s bi n đ ng t giá h i đoái, đ n
đ nh t giá chính là đ l ch chu n c a t giá đ c tính theo n m d a trên d li u t giá
m i tháng gi a qu c gia s t i và qu c gia c s M c đ h i nh p tài chính đ c đo
b ng ch s ki m soát v n đ c nghiên c u b i Chinn và Ito (2006)
kh c ph c nh ng h n ch trong cách đo l ng c a các ch s b ba b t kh thiđã
đ c Aizenman, Chinn và Ito (2008, 2012a) nghiên c u, trong “New Measures of the
Trilemma Hypothesis: Implications for Asia” c a Hiro Ito và Masahiro Kawai (2012)
đã gi i thi u b ch s m i c a b ba b t kh thi Trong khi không có th c đo hoàn
h o cho c ba m c tiêu chính sách, Ito và Kawai (2012) c g ng đ kh c ph c nh c
đi m c a các ch s tr c đây b ng cách đ a ra ph ng th c đo l ng m i cho các ch
s c a b ba b t kh thi V i cách ti p c n d a trên các ph ng pháp đ c gi i thi u trong các tài li u tr c đây và s d ng các lý thuy t phù h p, hai ông đã c g ng t o ra
m t t p h p các ch s đ có th hi u rõ h n trong nh ng khía c nh c a ba chính sách trong b ba b t kh thi Tuy nhiên, v i vi c đo l ng tính đ c l p c a chính sách ti n t theo ph ng pháp c a Hiro Ito và Masahiro Kawai (2012) v n g p nhi u khó kh n h n
đ i v i m t s qu c gia
Vì v y, đ đo l ng ch s đ c l p ti n t , trong “Trilemma Stability and
International Macroeconomic Archetypes In Developing Economies” c a H.Popper,
A.Mandilaras và G.Bird (2011) đã gi i thi u m t ph ng pháp đo l ng khác cho tính
đ c l p c a chính sách ti n t mà không b g p ph i nh ng h n ch này Ph ng pháp
Trang 28đo l ng m i đ c b t ngu n t nh ng l a ch n chính sách đi u hành b ba v i vi c
gi đ nh r ng l a ch n b ba là t n t i V i gi đ nh này, s t n t i c a nh ng đo l ng tính n đ nh c a t giá h i đoái và đ m tài chính là n n t ng cho đo l ng tính đ c
l p c a chính sách ti n t
Do đó, đ tính toán các ch s b ba b t kh thi t i Vi t Nam trong giai đo n t 2001
đ n 2011, đ tài này s d ng cách tính m i nh t c a Hiro Ito và Masahiro Kawai (2012) đ đo l ng m c đ n đ nh t giá và h i nh p tài chính, còn v i m c đ đ c
l p ti n t s s d ng theo ph ng pháp c a H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011)
T vi c có đ c k t qu đo l ng các ch s trong b ba b t kh thi, đ tài này ti n t i
vi c đo l ng s n đ nh chính sách kinh t v mô c a Vi t Nam d a trên nghiên c u
c a H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011) trong “Trilemma Stability and
International Macroeconomic Archetypes In Developing Economies”
3.1 n đ nh t giá
t o m t ch s đo l ng m c đ n đ nh t giá, Hiro Ito và Masahiro Kawai (2012)
s d ng ph ng pháp đ c gi i thi u đ u tiên b i Frankel và Wei (1994) Nhóm tác
gi đã kh o sát m c đ nh h ng c a nh ng đ ng ti n chính khu v c Châu Á s
d ng mô hình c l ng sau đây:
trong đó e kt là t giá h i đoái c a đ ng ti n k (= i, US, JP,…,K) so v i m t s đ n v
ti n t nh là đ ng france Thu s và Quy n Rút v n c bi t (SDR) Nh ng đ ng ti n
đ c tính đ n bên tay ph i c a ph ng trình c l ng, nh là đ ng ô la, đ ng Yên,
đ ng Mark c, đ ng Euro ho c b ng Anh, có th xem nh bao g m m t r các đ ng
ti n chính ng m đ nh trong chính sách c a các nhà qu n lý ti n t Do đó, , h s
đ c c l ng t t l thay đ i trong t giá c a k đ ng ti n chính so v i đ n v tính
Trang 29toán, bi u th trong s c a k đ ng ti n trong r ng m đ nh N u đ ng ti n i đ c neo vào m t đ ng ti n chính ho c m t r các đ ng ti n chính, thì = 1 ho c = 1
đ i v i (<K) đ ng ti n đ c tính trong r ng m đ nh Do đó, trong tr ng h p nh
v y, s phù h p c a mô hình c l ng trên là r t cao
Hiro Ito và Masahiro Kawai (2012) th c hi n nhi u đi u ch nh so v i mô hình c
l ng c a Frankel và Wei Th nh t, áp d ng mô hình c l ng cho m i đ ng ti n trong m u nghiên c u, nh ng c l ng nó tr i qua giai đo n 36 tháng Nói cách khác, các , tr ng s c a các đ ng ti n chính trong r ng m đ nh, thay đ i theo th i gian là
h p lý h n đ gi đ nh r ng các nhà qu n lý ti n t luôn c p nh t t p h p thông tin
H n n a, đ có đ c nh ng c l ng chính xác h n, c n th c hi n c l ng qua 2 giai đo n ó là, sau khi th c hi n c l ng ban đ u, nh ng c l ng mà giá tr p
l n h n 20% b lo i b kh i ph ng trình c l ng, mà ch đ l i nh ng đ ng ti n có
k t qu c l ng có ý ngh a th ng kê trong ph ng trình Nh ng k t qu bây gi thay
đ i theo th i gian, vì v y có s phù h p v i đi u ch nh Hiro Ito và Masahiro Kawai
s d ng trung bình hàng n m c a đi u ch nh thay đ i theo th i gian nh thang đo
đ n đ nh t giá (Si,t), vì trong phân tích đã t p trung vào quan sát d li u hàng n m
Gi đ nh c b n c a nghiên c u này là các nhà qu n lý ti n t s d ng m t r các đ ng
ti n ng m đ nh nh danh m c d tr ngo i h i chính th c, nh ng m c đ ph n ng v i
s thay đ i trong giá tr c a toàn b r ti n t có th thay đ i theo th i gian và theo
qu c gia N u các nhà qu n lý mu n duy trì m t m c đ n đ nh t giá ch c ch n, khi
so v i m t đ ng ti n đ n l ho c m t r các đ ng ti n, h có th cho phép giá tr đ ng
ti n đi u ch nh ch phù h p v i s thay đ i trong giá tr t ng th c a r ti n t
Nh các bi n gi i thích trong ph n c l ng, các đ ng ti n chính trong d tr ngo i
h i th ng bao g m đ ng USD, b ng Anh, đ ng Yên, và Euro Trong nh ng n m
tr c khi ra đ i đ ng Euro vào n m 1999, đ ng Mark c đ c tính thay cho đ ng
Trang 30Euro i v i các qu c gia thu c đ a c c a Pháp ho c B , đ ng france Pháp ho c B
đ c tính đ n t ng ng thay cho đ ng mark c
Các s li u v t giá h i đoái c a các đ ng ti n: VND, USD, JPY, EUR, GBP so v i
đ ng france Th y S đ c l y theo hàng tháng cho giai đo n 36 tháng đ c cung c p
b i Reuters đ tính toán cho ch s n đ nh t giá t i Vi t Nam trong giai đo n
2001-2011
3.2 m th tr ng tài chính
đây ch s đ m th tr ng tài chính (Fi,t) đ c Hiro Ito và Masahiro Kawai (2012)
d a trên thang đo th c t v đ m tài chính đ c phát tri n b i Lane và Milesi – Ferretti (2001; 2007; L-MF) i v i m t qu c gia, t ng tài s n bao g m tài s n đ u t
tr c ti p n c ngoài FDI, danh m c tài s n c ph n, tài s n n (đó là c ph n n c ng
v i nh ng kho n đ u t khác nh là cho vay c a ngân hàng và tín d ng th ng m i), tài s n phái sinh tài chính và d tr ngo i h i, trong khi t ng n bao g m n FDI, danh
m c n v n c ph n, n và n phái sinh tài chính L-MF tiêu chu n hóa t l c a t ng
c a “t ng tài s n” và “t ng n ” so v i GDP và so v i t ng kh i l ng th ng m i (t ng c a xu t kh u và nh p kh u) đ s d ng nh ng t l này nh thang đo đ m tài chính
Khi đo l ng, c n quan sát nh ng đi m sau đây và sau đó th c hi n các b c đi u
ch nh Th nh t, tiêu chu n hóa t ng c a t ng tài s n và n so v i t l c a GDP có th làm cho ch s h i nh p tài chính nh y c m v i chu k kinh doanh M t khác vi c tiêu chu n hóa t l t ng c a t ng tài s n và t ng n v i t ng kh i l ng th ng m i, có
th làm cho ch s đ m tài chính ít nh y c m v i chu k kinh doanh h n và giúp làm
gi m s sai l ch đáng k t các qu c gia là trung tâm tài chính Th hai, vi c tính d
tr ngo i h i nh là m t ph n c a tài s n t ng nh m m c đích t o ra m t ch s đ m
th tr ng tài chính là không rõ ràng b i vì đ u t chính th c c a các nhà qu n lý ti n
Trang 31t có th không đ c xem xét theo cùng cách nh đ u t t nhân Cu i cùng, ch s h i
nh p tài chính d a trên d li u L-MF có l không phù h p v i n i dung c a lý thuy t
b ba b t kh thi b i vì d li u d ng nh có xu h ng b thi u Th c t , công trình
c a Quinn, Schindler và Toyoda (2010) cho th y r ng chu i ch s là không d ng Do
đó, c n ph i tiêu chu n hóa t ng c a t ng tài s n và n bên ngoài c theo cách h p lý
v m t kinh t và kinh t l ng
D a trên nh ng quan sát này, Hiro Ito và Masahiro Kawai (2012) đã t o ra ch s h i
nh p chính theo cách sau Tr c tiên là tính toán 2 ch s h i nh p tài chính theo cách
t ng t L-MF b ng cách tiêu chu n hóa t ng c a t ng tài s n và n bên ngoài, tr đi tài s n d tr ngo i h i chính th c, sau đó chia cho t l c a GDP và t ng th ng m i
Các s li u đ c l y theo hàng n m t ngu n cung c p đ c công b b i ngân hàng
th gi i (World Bank) đ tính toán cho ch s h i nh p tài chính t i Vi t Nam trong giai đo n 2001-2011
3.3 M c đ c l p trong chính sách ti n t
Ph ng th c đo l ng m c đ đ c l p trong chính sách ti n t (Mi,t) m i đ c H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011) suy ra t lý thuy t b ba b t kh thi: tính
đ c l p c a chính sách ti n t có đ c là cái giá cho vi c đánh đ i s n đ nh c a t giá
h i đoái và t do hóa tài chính Vi c đo l ng đ c s n đ nh c a t giá h i đoái và
đ m tài chính giúp xây d ng nên m t đo l ng n cho tính đ c l p c a chính sách
ti n t d a vào lý thuy t b ba b t kh thi o l ng m i này cung c p m t ph ng pháp khác bi t so v i nh ng đo l ng tính đ c l p c a chính sách ti n t hi n t i, ch
Trang 32y u d a trên s t ng quan gi a lãi su t m t qu c gia v i lãi su t c a qu c gia c s
Ph ng pháp m i b t đ u v i s đ hình h c đ n gi n c a b ba b t kh thi Có th ngh các chính sách kinh t v mô qu c t c a m t qu c gia n m trong vùng không gian
ba chi u, v i ba tr c là: s n đ nh c a t giá h i đoái, đ m tài chính và tính đ c l p
c a chính sách ti n t V i gi đ nh r ng l a ch n b ba là t n t i, s t n t i c a nh ng
đo l ng tính n đ nh c a t giá h i đoái Si,t và đ m tài chính Fi,t là n n t ng cho đo
l ng tính đ c l p c a chính sách ti n t , Mi,t C th , cách đo l ng m i cho tính đ c
l p c a chính sách ti n t đ c tính toán nh sau:
, = , , (3.3)
3.4 o l ng tính n đ nh c a chính sách kinh t v mô
V i s đ hình h c đ n gi n c a b ba b t kh thi, có th ngh các chính sách kinh t v
mô qu c t c a m t qu c gia n m trong vùng không gian ba chi u, v i ba tr c là: s n
đ nh c a t giá h i đoái, đ m tài chính và tính đ c l p c a chính sách ti n t Trong khuôn kh này, s thay đ i trong chính sách v mô qu c t c a m t qu c gia đ c đo
l ng nh m t s di chuy n t đi m này sang đi m khác trong không gian chính sách
ba chi u Vi c đo l ng s n đ nh chính sách c a qu c gia b ng cách s d ng m c đ thay đ i qua th i gian S n đ nh hoàn toàn hay không n đ nh đ c đo l ng b ng kho ng cách gi a các v trí liên ti p trong vùng không gian chính sách M t chính sách
v mô qu c t n đ nh đ c đ nh ngh a là m t s di chuy n v i m c đ t ng đ i nh trong không gian chính sách, trong khi đó nh ng di chuy n l n trong vùng không gian chính sách cho th y nh ng chính sách không n đ nh
đo l ng tính n đ nh c a chính sách kinh t v mô qu c t , H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011) đã s d ng ba ch s c b n c a b ba b t kh thi t
R i,t là ch đ chính sách hi n t i c a qu c gia th i trong th i gian t, c th :
Trang 33, = ( , , , , , ) (3.4)
Trong đó:
- S i,t đ i di n cho s n đ nh c a t giá h i đoái
- F i,t đ i di n cho t do hóa tài chính
- Mi,t đ i di n cho chính sách ti n t đ c l p
o l ng c a Si,t, Fi,t và Mi,t đ c tiêu chu n hóa, vì th giá tr m i bi n s n m trong kho n 0 và 1 (bao g m c giá tr 0 và 1); và giá tr 1 th hi n cho t giá h i đoái c
đ nh hoàn toàn, t do hóa tài chính hoàn toàn và chính sách ti n t đ c l p hoàn toàn
Do đó, m t ph i h p c b n v i t do hóa tài chính hoàn toàn là Ri,t= (1;1;0), m t s
k t h p c b n v i chính sách ti n t đ c l p hoàn toàn là Ri,t = (1;0;1), và m t ch đ
t giá th l ng hoàn toàn cùng v i t do hóa tài chính hoàn toàn và chính sách ti n t
đ c l p tuy t đ i là Ri,t = (0;1;1)
Trong khuôn kh này, m t s thay đ i chính sách c a m t qu c gia t m t th i k này sang th i k k ti p đ n gi n là vector k t n i gi a hai đi m liên ti p nhau trong vùng không gian chính sách:
, = , . = ,, , , , = ( , , , , , , , , ) (3.5)
H.Popper, A.Mandilaras và G.Bird (2011) s d ng vector thay đ i chính sách r i,t , có
th đo l ng đ c thay đ i t ng th trong chính sách b ng cách s d ng chu n c a
vector r i,t , , i u ch nh chu n vector n m trong kho ng 0 và 1 b ng cách:
, = , (3.6)