Các hình th c cho thuê tài chính..... Chính sách cho thuê tài chính .... Các bi n pháp mang tính phòng ng a ..... ALCI : Agriculture Leasing Company I Công ty Cho thuê tài chính I-Ngân
Trang 1TR NG I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
- -
TR N HUY HI U
GI I PHÁP X LÝ N X U CHO THUÊ TÀI CHÍNH NGÀNH V N T I BI N
T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II – NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT
TRI N NÔNG THÔN VI T NAM
Tp.H Chí Minh n m 2013
Trang 2TR NG I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
- -
TR N HUY HI U
GI I PHÁP X LÝ N X U CHO THUÊ TÀI CHÍNH NGÀNH V N T I BI N
T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II – NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT
TRI N NÔNG THÔN VI T NAM
Chuyên ngành: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
Mã s : 60340201
LU N V N TH C S KINH T
Gi ng viên h ng d n: TS NGUY N THANH PHONG
Tp.H Chí Minh n m 2013
Trang 3Tôi xin cam đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi, s li u th ng kê là trung th c, n i dung và k t qu nghiên c u c a lu n v n này ch a t ng đ c công
b trong b t c công trình nào cho t i th i đi m này
Tp H Chí Minh, ngày 17 tháng 10 n m 2013
Tác gi lu n v n
Tr n Huy Hi u
Trang 4Trang ph bìa
L i cam đoan
M c l c
Danh m c các ch vi t t t
Danh m c các b ng
Danh m c các bi u đ
M U 1
CH NG 1: C S LÝ LU N V CHO THUÊ TÀI CHÍNH VÀ X LÝ N X U TRONG CHO THUÊ TÀI CHÍNH 3
1.1 C s lý lu n v cho thuê tài chính 3
1.1.1 Khái ni m 3
1.1.2 c đi m c a cho thuê tài chính 5
1.1.3 Vai trò c a cho thuê tài chính 9
1.1.4 Các hình th c cho thuê tài chính 11
1.2 C s lý lu n v n x u 14
1.2.1 Khái ni m n x u 14
1.2.2 Nguyên nhân d n đ n n x u 17
1.2.3 Phân lo i n x u 18
1.2.4 nh h ng c a n x u 19
1.3 C s lý lu n v x lý n x u 20
1.3.1 Khái ni m v x lý n x u 20
1.3.2 Tiêu chí đánh giá k t qu x lý n x u 20
1.4 N x u trong cho thuê tài chính 20
1.4.1 Quy đ nh v n x u trong cho thuê tài chính 20
1.4.2 nh h ng c a n x u đ i v i công ty cho thuê tài chính 21
1.4.3 Các bi n pháp x lý n x u t i công ty cho thuê tài chính 21
Trang 5thôn Vi t Nam 22
1.5.1 Kinh nghi m x lý n x u cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu (ACBL) 22
1.5.2 Bài h c cho Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam 25
K t lu n Ch ng 1 26
CH NG 2: TH C TR NG X LÝ N X U CHO THUÊ TÀI CHÍNH NGÀNH V N T I BI N T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II – NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 27
2.1 Khái quát v ho t đ ng cho thuê tài chính t i Vi t Nam 27
2.2 T ng quan v Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam và ngành v n t i bi n c a Vi t Nam 31
2.2.1 T ng quan v Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam 31
2.2.2 T ng quan v ngành v n t i bi n c a Vi t Nam 35
2.3 Th c tr ng ho t đ ng cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam 38
2.3.1 Chính sách cho thuê tài chính 38
2.3.2 Ngu n v n và các s n ph m cho thuê tài chính 40
2.3.3 K t qu kinh doanh 47
2.3.4 Th c tr ng n x u cho thuê tài chính 49
2.4 Th c tr ng x lý n x u cho thuê tài chính ngành v n t i bi n 51
2.4.1 Th c tr ng n x u cho thuê tài chính ngành v n t i bi n 51
2.4.2 Nguyên nhân 60
Trang 62.4.4 K t qu đ t đ c 72
2.4.5 Nh n xét đánh giá 75
K t lu n Ch ng 2 79
CH NG 3: GI I PHÁP X LÝ N X U CHO THUÊ TÀI CHÍNH NGÀNH V N T I BI N T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II – NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 81
3.1 nh h ng phát tri n c a Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam 81
3.2 Các bi n pháp x lý n x u cho thuê tài chính ngành v n t i bi n t i Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam 81
3.2.1 Các bi n pháp tr c m t, c p bách đ x lý n x u cho thuê tài chính ngành v n t i bi n 82
3.2.2 Các bi n pháp mang tính chi n l c, lâu dài 85
3.2.3 Các bi n pháp mang tính phòng ng a 88
3.3 M t s ki n ngh 89
3.3.1 Ki n ngh v i Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam 89
3.3.2 Ki n ngh v i Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam 90
3.3.3 Ki n ngh v i Ngân hàng nhà n c Vi t Nam 92
3.3.4 Ki n ngh v i Chính ph , các ban ngành 93
K t lu n Ch ng 3 96
K T LU N 97
Tài li u tham kh o
Trang 71 ALCI : Agriculture Leasing Company I
Công ty Cho thuê tài chính I-Ngân hàng nông nghi p
và phát tri n nông thôn Vi t Nam
2 ALCII : Agriculture Leasing Company II
Công ty Cho thuê tài chính II-Ngân hàng nông nghi p
và phát tri n nông thôn Vi t Nam
3 ACBL : Asia Comercial Bank Leasing
Công ty Cho thuê tài chính Ngân hàng Á Châu
4 IPO : Initial Public Offering
Phát hành c phi u ra công chúng l n đ u
Trang 8Trang
B ng 1.1: Phân bi t gi a cho thuê tài chính và vay v n ngân hàng 7
B ng 1.2: So sánh s khác nhau c b n gi a cho thuê tài chính và cho thuê v n hành 9
B ng 2.1: V n đi u l c a các công ty cho thuê tài chính t i Vi t Nam 28
B ng 2.2: Th ph n cho thuê c a các công ty cho thuê tài chính t i Vi t Nam 29
B ng 2.3: D n và t l n x u t i m t s công ty cho thuê tài chính n m
2012 31
B ng 2.4: K t qu bán c ph n cho các nhà đ u t 33
B ng 2.5: Tình hình ngu n v n ho t đ ng kinh doanh giai đo n 2008 – 2012 43
B ng 2.6: K t qu kinh doanh giai đo n 2008 -2012 48
B ng 2.7: Phân lo i n và trích l p d phòng r i ro qua các n m 50
B ng 2.8: T ng h p c c u cho thuê qua các n m 52
B ng 2.9: Nhu c u ph i thanh toán cho nhà cung ng 58
Trang 9Bi u đ 1.1: M c t ng tr ng th ph n c a ACBL 23
Bi u đ 1.2: T c đ t ng tr ng d n và l i nhu n c a ACBL 24
Bi u đ 1.3: Danh m c tài s n CTTC n m 2012 c a ACBL 25
Trang 10M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn
Vi t Nam là đ n v h ch toán đ c l p tr c thu c Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam ho t đ ng trong l nh v c cho thuê tài chính T n m 2008, do nhi u nguyên nhân khách quan l n ch quan, Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam r i vào tình tr ng thua l tr m
tr ng, n x u cho thuê tài chính, đ c bi t là n x u cho thuê tài chính ngành v n t i
bi n t ng r t cao Vì v y vi c x lý n x u cho thuê tài chính ngành v n t i bi n là vô cùng c p bách và c n thi t đ thu h i v n cho Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam, cho NHNo&PTNT VN, và r ng
h n là làm lành m nh th tr ng tài chính – ngân hàng Chính vì v y nên tôi đã ch n đ tài “Gi i pháp x lý n x u cho thuê tài chính ngành v n t i bi n t i Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam” đ nghiên c u trong lu n v n Th c s kinh t
- xu t các bi n pháp x lý n x u cho thuê tài chính ngành v n t i bi n t i Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p & phát tri n nông thôn Vi t Nam
3 i t ng, ph m vi nghiên c u
Trang 11- i t ng nghiên c u: Tình hình x lý n x u cho thuê tài chính ngành v n t i
bi n t i Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn
Vi t Nam
- Ph m vi nghiên c u: T i Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông
nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam, t p trung ch y u vào giai đo n t 01/01/2008 đ n 31/12/2012
Trang 12CH NG 1
C S LÝ LU N V CHO THUÊ TÀI CHÍNH VÀ X LÝ N
X U TRONG CHO THUÊ TÀI CHÍNH
1.1 C s lý lu n v cho thuê tài chính
1.1.1 Khái ni m
Khái ni m cho thuê
Cho thuê là s tho thu n gi a bên cho thuê và bên thuê v vi c bên cho thuê chuy n quy n s d ng tài s n cho bên thuê trong m t kho ng th i gian nh t đ nh đ
đ c nh n ti n cho thuê m t l n ho c nhi u l n
Ho t đ ng cho thuê đã đ c hình thành t r t lâu trong giai đo n đ u c a n n kinh t , trong đó ch y u là các giao d ch cho thuê tài s n Cùng v i s phát tri n c a
s n xu t và trao đ i hàng hóa, các giao d ch cho thuê tài s n phát tri n thành tín d ng thuê mua và đ n nay đã phát tri n thành CTTC
Khái ni m cho thuê tài chính
CTTC là k t qu c a s phát tri n c a tín d ng thuê mua Ngày nay, ho t đ ng CTTC ngày càng hoàn thi n, đi u này đ c đánh d u b i s ra đ i c a hàng lo t công
ty CTTC đ c l p CTTC th t s đã tr thành m t hình th c tài tr v n trung dài h n cho các doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p có quy mô v a và nh
V lý thuy t c ng nh th c ti n, hi n nay có nhi u quan đi m v CTTC Tu theo góc đ nghiên c u, ho c theo qui đ nh lu t pháp c a m i n c khác nhau thì có các khái ni m khác nhau
n gi n nh t, CTTC có th coi là thuê tài s n mà bên cho thuê có s chuy n giao ph n l n r i ro và l i ích g n li n v i quy n s h u tài s n cho bên thuê Quy n
s h u tài s n có th chuy n giao vào cu i th i h n thuê
Trang 13Theo đó, m t giao d ch cho thuê tài s n đ c coi là CTTC n u th a m t trong các tr ng h p sau:
- Bên cho thuê chuy n giao quy n s h u tài s n cho bên thuê khi h t th i h n thuê
- T i th i đi m kh i đ u thuê tài s n, bên thuê có quy n l a ch n mua l i tài s n
v i m c giá c tính th p h n gía tr h p lý vào cu i th i h n thuê
- Th i h n thuê tài s n chi m ph n l n th i gian s d ng kinh t c a tài s n cho
dù không có s chuy n giao quy n s h u
- T i th i đi m kh i đ u thuê tài s n, gía tr hi n t i c a kho n thanh toán ti n thuê t i thi u chi m ph n l n gía tr thanh lý c a tài s n thuê
H p đ ng thuê tài s n c ng đ c coi là h p đ ng thuê tài chính n u h p đ ng tho mãn ít nh t m t trong ba tr ng h p sau:
- N u bên thuê hu h p đ ng và đ n bù t n th t phát sinh liên quan đ n vi c hu
h p đ ng cho bên cho thuê
- Thu nh p ho c t n th t do s thay đ i giá tr h p lý c a giá tr còn l i c a tài
s n thuê g n v i bên thuê
- Bên thuê có kh n ng ti p t c thuê l i tài s n sau khi h t h n h p đ ng thuê
v i ti n thuê th p h n giá thuê th tr ng
Theo m t đ nh ngh a khác, CTTC đ c đ nh ngh a là ho t đ ng tín d ng trung
và dài h n thông qua vi c cho thuê máy móc, thi t b, ph ng ti n v n chuy n và các
đ ng s n khác trên c s h p đ ng cho thuê gi a bên cho thuê v i bên thuê Bên cho thuê cam k t mua máy móc, thi t b, ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác theo yêu c u c a bên thuê và n m gi quy n s h u đ i v i các tài s n cho thuê Bên thuê s d ng tài s n thuê và thanh toán ti n thuê trong su t th i h n đã đ c hai bên tho thu n Khi k t thúc th i h n thuê, bên thuê đ c quy n l a ch n mua l i tài s n thuê ho c ti p t c thuê theo các đi u ki n đã tho thu n trong h p đ ng cho thuê tài
Trang 14chính T ng s ti n thuê m t lo i tài s n qui đ nh t i h p đ ng cho thuê tài chính, ít
nh t ph i t ng đ ng v i giá tr c a tài s n đó t i th i đi m ký h p đ ng
B n ch t c a CTTC trong các khái ni m trên đ u đ c hi u nh nhau, đó là:
“CTTC là m t ho t đ ng tín d ng trung dài h n thông qua h p đ ng cho thuê gi a bên thuê và bên cho thuê, trong đó theo yêu c u c a bên thuê, bên cho thuê chuy n giao quy n s d ng tài s n cho thuê trong su t th i gian thuê và n m gi quy n s h u tài
s n cho thuê Bên thuê s d ng tài s n và thanh toán ti n thuê trong su t th i h n đã tho thu n Quy n s h u tài s n thuê có th đ c chuy n giao vào cu i th i h n thuê hay không là tùy vào th a thu n trong h p đ ng cho thuê”
Nh v y có th k t lu n r ng: CTTC là hình th c c p tín d ng trung dài h n, trong đó bên cho thuê chuy n giao quy n s d ng tài s n cho thuê trong m t kho ng
th i gian xác đ nh, bên thuê s d ng tài s n và thanh toán ti n thuê trong su t th i h n
đã tho thu n Khi k t thúc th i h n cho thuê, bên thuê đ c quy n mua l i tài s n thuê
ho c ti p t c thuê tài s n đó ho c hoàn tr l i tài s n cho bên cho thuê tu theo các đi u
ki n đã th a thu n trong h p đ ng thuê
1.1.2 c đi m c a cho thuê tài chính
Ngoài nh ng đ c đi m chung c a nghi p v c p tín d ng c a ngân hàng, CTTC còn có nh ng đi m đ c thù sau:
- CTTC là nghi p v c p tín d ng b ng tài s n, bên cho thuê tr c ti p mua tài
s n theo yêu c u c a bên thuê và chuy n giao cho bên thuê s d ng Do tài tr v n
d i hình th c tài s n nên CTTC không thay th tín d ng trung dài h n mà tham gia tài
tr v n làm đa d ng hóa, chuyên nghi p hóa nghi p v tín d ng trung dài h n Th i
h n c a CTTC chi m ph n l n th i gian h u d ng c a tài s n Tài s n CTTC là tài s n
có giá tr l n và th i gian h u d ng dài
- Vì b n ch t c a tín d ng là s hoàn tr kho n ti n đã đ c tài tr nên CTTC
c ng mang đ y đ b n ch t c a tín d ng trung dài h n
Trang 15- Trong CTTC, bên thuê không c n dùng tài s n c a mình đ b o đ m ngh a v
tr n Tài s n cho thuê c ng chính là tài s n b o đ m b i vì trong su t th i h n cho thuê, quy n s h u tài s n thu c v bên cho thuê
- Bên thuê không c n có v n t có tham gia vào vi c hình thành tài s n cho thuê Bên cho thuê tr c ti p ký h p đ ng mua toàn b tài s n cho thuê và thanh toán toàn b các chi phí phát sinh cho vi c hình thành tài s n cho thuê
- CTTC là lo i hình tín d ng s n xu t, kinh doanh Tài s n cho thuê là các máy móc, thi t b ph c v cho nhu c u s n xu t kinh doanh c a bên thuê
- Trong nghi p v CTTC có s tham gia c a ba ch th : bên cho thuê, bên thuê, nhà cung ng
+ Bên cho thuê là các công ty CTTC, là m t t ch c tín d ng đ c thành
l p đ th c hi n nghi p v CTTC, bao g m các công ty CTTC đ c l p và công ty CTTC tr c thu c NHTM
+ Bên thuê là các t ch c và cá nhân có nhu c u s d ng tài s n thuê cho
ho t đ ng s n xu t kinh doanh
+ Nhà cung ng là đ n v cung c p tài s n cho thuê cho bên cho thuê
- H p đ ng cho thuê tài chính là h p đ ng không h y ngang
- Khi k t thúc h p đ ng thuê bên thuê có quy n mua l i tài s n thuê v i giá
t ng tr ng ho c bên cho thuê chuy n giao quy n s h u
hi u rõ thêm, các đ c đi m c a CTTC so v i hình th c vay v n ngân hàng
đ c tóm t t qua b ng so sánh d i đây
Trang 16B ng 1.1: Phân bi t gi a cho thuê tài chính và vay v n ngân hàng
Tiêu chí Cho thuê tài chính Vay v n Ngân hàng Hình th c
Quy n s h u - Tài s n thuê thu c s h u c a Bên
cho thuê trong su t th i h n thuê
- Tài s n thuê đ c th hi n trong m t
m c riêng trên b ng t ng k t tài s n
c a Doanh nghi p, không th hi n là
m t kho n vay n nên tình hình tài chính c a Doanh nghi p không thay
đ i
- Tài s n mua b ng ti n vay
th hi n trên b ng t ng k t tài s n và làm thay đ i tình hình tài chính c a Doanh nghi p
Khác v i CTTC, cho thuê v n hành hay còn g i là cho thuê ho t đ ng, là hình
th c cho thuê tài s n trong đó bên thuê s d ng tài s n c a bên cho thuê trong m t th i gian nh t đ nh và s tr l i tài s n đó cho bên cho thuê khi k t thúc th i h n thuê theo
h p đ ng Bên cho thuê gi quy n s h u tài s n cho thuê và nh n ti n cho thuê theo
h p đ ng cho thuê v n hành
Theo đó, m t giao d ch cho thuê đ c xác đ nh là cho thuê v n hành khi:
- Quy n s h u tài s n cho thuê không đ c chuy n giao cho bên thuê khi k t thúc h p đ ng cho thuê v n hành
- H p đ ng cho thuê v n hành không quy đ nh vi c tho thu n mua tài s n cho thuê gi a bên cho thuê và bên thuê
- Th i h n thuê ch chi m m t ph n trong kho ng th i gian h u d ng c a tài s n cho thuê
- T ng giá tr ti n thuê ch chi m m t ph n trong giá tr tài s n cho thuê
Trang 17Hai hình th c CTTC và cho thuê v n hành đ u có đi m gi ng nhau là cùng có
s tách bi t gi a quy n s h u, quy n đ nh đo t và quy n s d ng tài s n Tài s n thu c quy n s h u, đ nh đo t c a bên cho thuê nh ng quy n s d ng tài s n đ c bên cho thuê giao l i cho bên thuê khai thác Theo thông l qu c t , các lo i tài s n là đ i
t ng c a cho thuê v n hành và CTTC có th là đ ng s n hay b t đ ng s n
Thuê v n hành có th i h n thuê r t ng n so v i toàn b đ i s ng h u ích c a tài
s n ch m d t h p đ ng thuê, bên thuê ch c n báo tr c v i bên cho thuê m t th i gian ng n Trong giao d ch thuê v n hành, bên cho thuê ph i ch u m i chi phí nh chi phí b o trì, b o hi m, thu và m i r i ro Bên thuê có quy n s d ng tài s n trong th i gian thuê có ngh a v tr ti n thuê và có th h y ngang ây là hình th c thuê ng n h n
do v y bên thuê ch ph i tr chi phí thuê th p h n nhi u so v i toàn b giá tr tài s n thuê Khi h t h n h p đ ng, bên cho thuê có quy n bán tài s n đó ho c gia h n h p
Trang 18B ng 1.2: So sánh s khác nhau c b n gi a cho thuê tài chính và cho thuê v n hành
TIÊU CHÍ CHO THUÊ TÀI CHÍNH CHO THUÊ V N HÀNH
Th i h n thuê Trung, dài h n Ng n h n
u đãi v thu Bên thuê đ c h ng Bên cho thuê h ng và kh u
tr vào ti n thuê
Cung ng tài s n thuê Tài s n cho thuê th ng do
ng i thuê đ t hàng, giao
nh n và s d ng
Tài s n cho thuê th ng do
ng i cho thuê cung c p
1.1.3 Vai trò c a cho thuê tài chính
Trang 19c bi t thông qua hình th c CTTC, n n kinh t có th thu hút m t l ng v n
l n t dân c qua các hình th c huy đ ng v n trung dài h n ho c liên doanh v i n c ngoài đ t o ra kênh d n v n t bên ngoài vào
CTTC g n ch t v i vi c trang b và đ i m i máy móc, công ngh và m r ng
s n xu t, đ c bi t là trong l nh v c s n xu t c a các ngành công nghi p v a và nh Phát tri n t t th tr ng CTTC s giúp cho các doanh nghi p đ i m i công ngh , nâng cao n ng su t c a doanh nghi p c ng nh c a toàn n n kinh t
i v i bên cho thuê
L i ích đ u tiên c a ho t đ ng CTTC là mang l i thu nh p và l i nhu n cho bên cho thuê C ng nh các ho t đ ng kinh doanh ti n t khác, trong CTTC bên cho thuê
c ng thu đ c ti n lãi t s ti n cho thuê
i v i bên cho thuê, vi c ra đ i và áp d ng ph ng th c tài tr cho thuê tài chính không ph i là lo i hình thay th các ph ng th c tài tr c đi n nh cho vay trung và dài h n b ng ti n, mà nó là hình th c tài tr b sung nh m t o đi u ki n cho các đ nh ch tài chính m r ng khách hàng, nâng cao n ng l c c nh tranh và giúp phân tán r i ro ng trên góc đ ng i cho thuê ph ng th c tài tr này có m t s l i ích
so v i lo i tài tr khác nh sau:
- i t ng tài tr đ c th c hi n d i d ng tài s n c th g n li n v i m c đích kinh doanh c a bên đi thuê, vì v y m c đích s d ng v n đ c đ m b o, t đó t o ti n
đ đ hoàn tr ti n thuê đúng h n
- Bên cho thuê v i t cách là s h u ch v m t pháp lý, vì v y h đ c quy n
qu n lý và ki m soát tài s n theo các đi u kho n c a h p đ ng thuê Trong tr ng h p bên đi thuê không thanh toán ti n thuê đúng h n thì bên cho thuê đ c thu h i tài s n,
đ ng th i bu c bên đi thuê ph i b i th ng các thi t h i N u bên đi thuê b phá s n,
gi i th hay m t kh n ng thanh toán thì tài s n cho thuê tài chính không b phát mãi đ
tr n cho các ch n khác, bên cho thuê có th thu h i l i đ c
Trang 20- H p đ ng CTTC là h p đ ng tín d ng không h y ngang, bên thuê không đ c
đ n ph ng ch m d t h p đ ng tr c h n n u không thanh toán toàn b s ti n thuê
và đ c s ch p thu n c a bên cho thuê i u này giúp cho bên cho thuê h n ch đ c
r i ro trong vi c thu h i s ti n cho thuê
l u đ ng đ kinh doanh
- Th t c thuê đ n gi n, linh ho t nhanh g n h n đi vay vì b t đ c th i gian làm th t c th ch p, b o lãnh
- Giúp cho bên thuê rút ng n đ c th i gian, gi m chi phí đ u t tài s n c đ nh,
đ y nhanh c i ti n k thu t, đ i m i công ngh , tránh đ c r i ro v tính l c h u và l i
th i c a tài s n, đ c bi t đ i v i nh ng thi t b có t c đ phát tri n nhanh (nh ngành công nghi p máy tính), t đó nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a bên thuê
1.1.4 Các hình th c cho thuê tài chính
Trên th c t , có r t nhi u c n c đ phân bi t các lo i CTTC ng trên giác đ bên cho thuê và bên thuê, ng i ta phân ra các lo i CTTC th ng g p nh sau:
Cho thuê tài chính thu n – Cho thuê tr c ti p
Theo lo i hình này, có ba bên tham gia giao d ch cho thuê: bên cho thuê, nhà cung c p, bên thuê
Bên cho thuê mua tài s n, thi t b theo yêu c u c a bên thuê đ tài tr cho bên thuê Hình th c này có m t s đ c đi m c b n nh sau:
- Bên cho thuê: Là ng i thanh toán toàn b giá tr mua bán tài s n thuê và là
ch s h u tài s n thuê v m t pháp lý
Trang 21- V n tài tr hoàn toàn do bên cho thuê đ m nhi m
- Bên thuê là ng i nh n tài tr và có quy n s d ng tài s n, h ng nh ng l i ích do tài s n đem l i
- Nhà cung c p: Là hãng s n xu t máy móc thi t b ho c ng i bán thi t b
Cho thuê tài chính h p tác
ây là m t lo i hình CTTC đ c bi t, là m t d ng m r ng c a hình th c CTTC thu n, xu t phát t th c t là các công ty CTTC có nh ng h n ch v ngu n v n, không
đ kh n ng t tài tr cho khách hàng v i nh ng tài s n yêu c u v n l n Lo i hình cho thuê này khá ph c t p v i s tham gia c a b n bên: bên cho thuê, bên thuê, nhà cung
c p, nhà cho vay
Theo lo i hình này, bên cho thuê đi vay v n t m t hay nhi u ng i cho vay nào đó đ mua tài s n và cho bên thuê th c hi n giao d ch CTTC Theo lu t CTTC c a
m t s qu c gia, s ti n vay này không v t quá 80% t ng giá tr tài s n đ c tài tr
V t th ch p cho kho n vay này thông th ng là quy n s h u tài s n cho thuê và các kho n ti n thuê mà bên thuê s tr trong t ng lai Ng i cho vay đ c hoàn tr ti n đã cho vay t các kho n ti n thuê, th ng do bên thuê tr c ti p chuy n tr theo yêu c u
c a bên cho thuê Sau khi tr h t n vay, nh ng kho n ti n thuê còn l i s đ c tr cho bên cho thuê i v i bên thuê, không có s khác bi t trong m i quan h giao d ch v i bên cho thuê so v i ph ng th c cho thuê có s tham gia c a ba bên
Cho thuê tài chính liên k t
ây là lo i cho thuê bao g m t 02 công ty CTTC tr lên cùng tài tr cho m t
bên thuê, do v y còn g i là “cho thuê tài chính h p v n” hay “cho thuê đ ng tài tr ” Các b c và đ c đi m trong giao d ch gi a các bên c a lo i CTTC này không khác bi t
v i lo i CTTC thu n
Cho thuê tài chính giáp l ng
ây là lo i hình CTTC mà trong đó bên thuê th nh t (bên tr c ti p ký h p
đ ng CTTC v i bên cho thuê) không ph i là bên tr c ti p s d ng tài s n thuê, tài s n
Trang 22thuê đ c chuy n cho bên thuê th hai s d ng d i s giám sát c a bên thuê th nh t Hình th c này th ng đ c áp d ng trong tr ng h p:
- Khi đã th c hi n đ c m t ph n th i h n thuê, bên thuê th nh t không còn nhu c u thuê hay vì m t lý do nào đó mà h không mu n thuê tài s n này n a nh ng
h p đ ng CTTC mà bên thuê th nh t đã ký v i bên cho thuê là lo i h p đ ng không
h y ngang nên bu c h ph i tìm bên thuê th hai đ chuy n giao quy n thuê tài s n
B i n u h không chuy n giao quy n thuê cho bên th hai, thì cho dù không s d ng tài s n h v n ph i tr ti n thuê
- Bên thuê th hai là ng i th c s có nhu c u s d ng tài s n thuê nh ng vì
m t s lý do nào đó không đ đi u ki n đ ký h p đ ng CTTC tr c ti p v i bên cho thuê nên ph i thông qua bên thuê th nh t
Th c ch t, bên thuê th nh t ch là bên trung gian nh ng ch u hoàn toàn trách nhi m v vi c s d ng tài s n thuê và ngh a v thanh toán ti n thuê đ i v i bên cho thuê
Mua và cho thuê l i
Trong th c ti n h p đ ng s n xu t kinh doanh, nhi u doanh nghi p nh t là các doanh nghi p v a và nh g p r t nhi u khó kh n v v n l u đ ng Vay v n s g p ph i nhi u th t c, đi u ki n kh t khe mà các doanh nghi p này khó có th th a mãn ng
th i trong đi u ki n doanh nghi p có nhu c u ph i duy trì n ng l c s n xu t nên không
th bán b t tài s n c đ nh đ chuy n thành tài s n l u đ ng Trong b i c nh đó hình
th c giao d ch “Mua và cho thuê l i” đã đ c ra đ i đ đáp ng nhu c u này
Trong ph ng th c “Mua và cho thuê l i”, bên cho thuê mua l i máy móc, thi t
b, ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n thu c s h u c a bên thuê và cho bên thuê thuê l i chính các tài s n đó d i hình th c CTTC đ bên thuê ti p t c s d ng ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a mình Bên thuê chuy n giao quy n s h u pháp
lý sang bên cho thuê, thuê l i tài s n và đ ng th i nh n đ c ti n bán tài s n Bên thuê
s d ng ti n bán tài s n này vào m c đích s n xu t kinh doanh c a mình và ti n hành
Trang 23thanh toán ti n thuê tài s n cho bên cho thuê theo đ nh k đ c quy đ nh trong h p
đ ng CTTC
Bên thuê l n l t gi các v th : ng i ch s h u ban đ u (nhà cung ng),
ng i s d ng, ng i thuê Bên cho thuê, t v trí ng i mua tài s n thành ng i ch
s h u tài s n và cho thuê T th i đi m này m i đi u ki n cho thuê s di n ra nh m t giao dch CTTC bình th ng
i u đáng chú ý là nh ng tài s n đ c s d ng vào giao d ch này ph i là nh ng tài s n có giá tr s d ng h u ích Giá mua tài s n tùy thu c vào giá c h p lý c a tài
s n trên th tr ng th i đi m di n ra ho t đ ng mua bán Các lo i tài s n m i hay đã
s d ng đ u có th đ c mua và cho thuê l i, giá c a tài s n m i th ng đ c c n c vào hoá đ n c a nhà cung c p, còn giá tr tài s n đã s d ng thì c n ph i đ c đ nh giá
đ c l p
1.2 C s lý lu n v n x u
1.2.1 Khái ni m n x u
Theo Hi p c Basel
Vào n m 1988, y ban Basel v Giám sát Ngân hàng Basel - Th y S đã xu t
b n m t t p h p các yêu c u v v n t i thi u đ i v i các ngân hàng, còn đ c g i là
hi p c Basel 1988 hay Basel I Basel I bây gi đ c xem là l i th i Th t v y, th
gi i đã thay đ i nh các t p đoàn tài chính, t ch c kinh t m i và qu n lý r i ro đã phát tri n Vì v y, m t t p h p toàn di n các ch tr ng, đ c g i là Basel II trong quá trình th c hi n c a m t s n c Hi p c m i nh t là Basel III đã đ c đ c p phát tri n v i cu c kh ng ho ng tài chính
C th , theo yêu c u c a Basel II, các ngân hàng s s d ng các mô hình
d a trên h th ng d li u n i b đ xác đ nh kh n ng t n th t tín d ng Các ngân hàng
s xác đ nh các bi n s nh PD (xác xu t khách hàng không tr đ c n ), LGD (t tr ng t n th t c tính), EAD (t ng d n c a khách hàng t i th i đi m khách hàng không tr đ c n )
Trang 24Thông qua các bi n s trên, ngân hàng s xác đ nh đ c EL (t n th t có th c tính) V i m i k h n xác đ nh, t n th t có th c tính đ c tính toán d a trên công
th c sau:
EL = PD x EAD x LGD Tuy nhiên bi n s PD (xác su t không tr đ c n ) là nhân t quy t đ nh đ n
vi c phân lo i kho n n c a các khách hàng C s c a xác su t này là các s li u v các kho n n trong quá kh c a khách hàng, g m các kho n n đã tr , kho n n trong
h n và kho n n không thu h i đ c
Theo yêu c u c a Basel II, đ tính toán đ c n trong vòng m t n m c a khách hàng, ngân hàng ph i c n c vào s li u d n c a khách hàng trong vòng ít nh t là 5
n m tr c đó
Nh ng d li u đ c phân theo 3 nhóm sau:
- Nhóm d li u tài chính liên quan đ n các h s tài chính c a khách hàng c ng
nh các đánh giá c a các t ch c x p h ng
- Nhóm d li u đ nh tính phi tài chính liên quan đ n trình đ qu n lý, kh n ng nghiên c u và phát tri n các s n ph m m i, các d li u v kh n ng t ng tr ng c a ngành…
- Nhóm d li u mang tính c nh báo liên quan đ n các hi n t ng báo hi u kh
n ng không tr đ c n cho ngân hàng nh s d ti n g i, h n m c th u chi…
T nh ng d li u trên, ngân hàng nh p vào m t mô hình đ nh s n, t đó tính
đ c xác su t không tr đ c n c a khách hàng ó có th là mô hình tuy n tính, mô
hình probit… và th ng đ c xây d ng b i các t ch c t v n chuyên nghi p
Theo Ngân hàng Trung ng Châu Âu (ECB)
N x u g m:
- Nh ng kho n n không th thu h i đ c :
+ Nh ng kho n n đã h t hi u l c ho c nh ng kho n n không có c n c đ đòi b i th ng t n
Trang 25+ Ng i m c n b tr n ho c b m t tích, không còn tài s n đ thanh toán n + Nh ng kho n n mà ngân hàng không th liên l c đ c v i ng i m c n
+ Nh ng kho n n mà ng i m c n đ ng ý thanh toán trong quá kh , nh ng
ph n còn l i không th đ c đ n bù cho kho n n , ho c nh ng kho n n trong đó tài
s n đ c chuy n đ thanh toán nh ng giá tr còn l i không đ trang tr i toàn b kho n
n cho ngân hàng
+ Nh ng kho n n mà ng i m c n khó có th tr n và yêu c u đ c gia h n
n nh ng không đ n bù đ c trong th i gian tho thu n
+ Nh ng kho n n mà tài s n th ch p không đ đ tr n ho c tài s n th ch p ngân hàng không đ c ch p thu n v m t pháp lý d n đ n ng i m c n không có
kh n ng tr n đ y đ
+ Nh ng kho n n mà Tòa án tuyên b ng i m c n phá s n nh ng ph n b i hoàn ít h n d n
Theo Phòng Th ng kê c a Liên Hi p Qu c
Theo đ nh ngh a c a Phòng Th ng kê c a Liên Hi p Qu c: “v c b n m t kho n n đ c coi là n x u khi quá h n tr lãi và/ho c g c trên 90 ngày, ho c các kho n tr lãi ch a tr t 90 ngày tr lên đã đ c nh p g c, tái c p v n ho c ch m tr theo th a thu n, ho c các kho n ph i thanh toán đã quá h n d i 90 ngày nh ng có lý
do ch c ch n đ nghi ng v kh n ng kho n vay s đ c thanh toán đ y đ ”
Trang 26Nh v y n x u c b n đ c xác đ nh d a trên 2 y u t : quá h n trên 90 ngày
và kh n ng tr n b nghi ng ây đ c coi là đ nh ngh a c a Chu n m c K toán
qu c t (IAS) đang đ c áp d ng ph bi n hi n hành trên th gi i
Ngoài ra vào đ u n m 2005, m t đ nh ngh a n a v n x u theo chu n m c báo cáo tài chính qu c t (IFRS) là IAS 39 do U ban Chu n m c K toán qu c t cho ra
đ i và đ c khuy n cáo áp d ng m t s n c phát tri n V c b n IAS 39 ch chú
tr ng đ n kh n ng hoàn tr c a kho n vay b t lu n th i gian quá h n ch a t i 90 ngày
m t s nguyên nhân khác nhau nh sau:
Nguyên nhân khách quan
Nguyên nhân khách quan có th đ n t b n thân khách hàng vay v n s d ng
v n vay không hi u qu , và nó th ng phát sinh sau m t chu k vay v n, th m chí sau
m t th i gian dài Bên c nh đó còn m t s nguyên nhân khách quan khác nh :
- i u ki n kinh t v mô trong n c và qu c t không n đ nh, do kh ng ho ng tài chính và suy thoái kinh t th gi i kéo dài đã tác đ ng đ n ho t đ ng đ u t và
Trang 27th ng m i qu c t c a Vi t Nam, đ c bi t là th tr ng tài chính và b t đ ng s n s t
gi m, trì tr kéo dài
- Các gi i pháp kích thích kinh t , n i l ng chính sách ti n t và chính sách tài khóa c ng đã t o đi u ki n cho tín d ng t ng tr ng nhanh
- Môi tr ng t nhiên có nh ng bi n đ ng v th i ti t, khí h u gây nh h ng
x u đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a khách hàng
- Công tác thanh tra, giám sát các t ch c tín d ng ch a phát huy hi u qu cao trong vi c phát hi n, ng n ch n và x lý k p th i các vi ph m, r i ro trong ho t đ ng
c p tín d ng
- Công tác quy ho ch ch a đ c đ u t hi u qu : vi c đ u t tràn lan, kém hi u
qu trong nhi u ngành, l nh v c, không đ c thanh tra, giám sát phát hi n k p th i,
ho c có phát hi n nh ng ch tài x lý ch a đ m nh, không đ s c r n đe
Nguyên nhân ch quan
- Cho vay sai m c đích (đây là nguyên nhân chính d n đ n n x u)
- Các t ch c tín d ng t ng tr ng quá nóng nh m theo đu i hi u qu l i nhu n
- N ng l c qu n tr r i ro c a các t ch c tín d ng còn nhi u h n ch , chính sách
đi u hành chung còn nhi u b t c p
- Trình đ y u kém c a đ i ng cán b
- C ch trích l p qu d phòng r i ro không h p lý
- N n tham nh ng h i l trong ho t đ ng tài chính – ngân hàng
- u t v n vào l nh v c ti m n nhi u r i ro (nh b t đ ng s n, ch ng khoán, vàng…)
1.2.3 Phân lo i n x u
C ng c n nh n m nh r ng, không có m t tiêu chu n toàn c u nào dùng đ phân
lo i n x u trên th c t c Nh ng hi n nay h th ng phân lo i n x u c a Ngân hàng
Thanh toán Qu c t (BIS) thành 5 nhóm: Không v n đ ; Chú ý đ c bi t; D i chu n; Nghi ng ; và M t v n là h th ng phân lo i n x u đ c s d ng r ng rãi nh t, d a
Trang 28trên tiêu chu n ki m toán qu c t (IAS) Trong m t s tr ng h p khác, ng i ta s áp
d ng h th ng báo cáo kép theo v a theo ch tr ng chính sách trong n c, v a theo
ph ng pháp phân lo i c a BIS
Theo ph ng pháp c a BIS thì n đ c phân lo i c th nh sau:
1 Không v n đ : là các kho n cho vay s thu h i đ c
2 Chú ý đ c bi t: là các kho n cho vay các doanh nghi p có th có khó kh n khi
thu h i n , ví d , do ti p t c s n xu t kinh doanh thua l
3 D i chu n: là các kho n cho vay mà ti n tr lãi và g c b n quá h n trên 3
tháng Các ngân hàng ph i trích l p d phòng 10% trên ph n v n cho vay không đ c
b o đ m và đ c xác đ nh là d i chu n
4 Nghi ng : kh n ng t t toán toàn b kho n cho vay t ra đáng nghi ng , cho
th y có kh n ng s m t v n, tuy nhiên m t bao nhiêu thì ch a rõ Các ngân hàng ph i trích l p d phòng 50% cho các kho n vay nghi ng này
5 M t v n th t s và không có kh n ng thu h i: các kho n cho vay này đ c
coi là không có kh n ng thu h i Th ng là các kho n vay cho các doanh nghi p đang
ti n hành các th t c pháp lý đ đ c b o v theo lu t phá s n Các ngân hàng trích d phòng 100% cho các kho n vay này
N x u đ c đ nh ngh a là các kho n cho vay r i vào 3 nhóm cu i cùng trong
h th ng phân lo i 5 nhóm nói trên c a BIS
1.2.4 nh h ng c a n x u
i v i t ch c tín d ng
N x u làm cho kh n ng thu h i các kho n n th p, do đó các t ch c tín d ng
ph i dùng v n đ trang tr i cho các kho n th t thoát này, đ n m t ch ng m c nào đó các t ch c tín d ng có th b lâm vào tình tr ng m t kh n ng thanh toán cho ng i
g i ti n, t đó d n đ n:
- Làm gi m uy tín c a các t ch c tín d ng
- Gi m l i nhu n
Trang 291.4 N x u trong cho thuê tài chính
1.4 1 Quy đ nh v n x u trong cho thuê tài chính
Trang 30CTTC là nghi p v c p tín d ng, các công ty CTTC là t ch c tín d ng phi ngân hàng nên c ng ph i ch u s ràng bu c b i các quy đ nh v phân lo i n đ i v i các t
ch c tín d ng V c b n vi c phân lo i n trong CTTC c ng không khác trong l nh
v c ngân hàng N x u đ c đ nh ngh a là các kho n cho vay r i vào 3 nhóm cu i cùng trong h th ng phân lo i 5 nhóm nói trên c a BIS
- Nhóm 3: N d i chu n: là các kho n n mà ti n tr lãi và g c b n quá h n
trên 3 tháng Các công ty CTTC ph i trích l p d phòng 10% trên ph n v n CTTC không đ c b o đ m và đ c xác đ nh là d i chu n
- Nhóm 4: N nghi ng : kh n ng t t toán toàn b kho n n t ra đáng nghi ng ,
cho th y có kh n ng s m t v n, tuy nhiên m t bao nhiêu thì ch a rõ Các công ty CTTC ph i trích l p d phòng 50% cho các kho n vay nghi ng này
- Nhóm 5: N m t v n th t s và không có kh n ng thu h i: các kho n n này
đ c coi là không có kh n ng thu h i Các công ty CTTC trích d phòng 100% cho các kho n n này
1.4.2 nh h ng c a n x u đ i v i công ty cho thuê tài chính
C ng nh các ho t đ ng c p tín d ng khác, n x u CTTC khi n các công ty CTTC không thu h i đ c đ y đ v n g c và lãi thuê, nh h ng đ n ch t l ng tín
d ng c a kho n đ u t t đó nh h ng đ n ho t đ ng, thu nh p và l i nhu n c a các công ty CTTC
Vì là hình th c c p tín d ng đ c tr ng b ng tài s n nên khi x y ra n x u, kho n
đ u t c a các công ty CTTC còn tr nên r i ro h n do tài s n b hao mòn theo th i gian và không đ c s d ng, b o qu n đúng k thu t N x u nhi u khi n các công ty CTTC m t uy tín, m t kh n ng thanh kho n có th d n đ n phá s n, gây thi t h i đ n các t ch c kinh t khác và r ng h n là nh h ng x u đ n h th ng tài chính – ngân hàng c a m t qu c gia
1.4.3 Các bi n pháp x lý n x u t i công ty cho thuê tài chính
Trang 31Có th coi x lý n x u CTTC là m t ngh thu t và nó không hoàn toàn có m t quy trình chung ho c h ng d n nào c th , tùy t ng hoàn c nh và kh n ng khác nhau
mà áp d ng nh ng ph ng pháp khác nhau X lý n x u CTTC ph i đi đôi v i qu n
- Ki m soát ch t ch d n CTTC và gi m thi u t i đa chi phí ho t đ ng
- H n ch n x u phát sinh trong t ng lai
1.5 Kinh nghi m x lý n x u cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Á Châu và bài h c đ i v i Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam
1.5.1 Kinh nghi m x lý n x u cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Á Châu (ACBL)
ACBL là Công ty CTTC 100% v n tr c thu c Ngân hàng TMCP Á Châu, đ c thành l p và đi vào ho t đ ng t ngày 29/10/2007, có tr s chính t i s 131 Châu V n Liêm, Ph ng 14, Qu n 5, Thành ph H Chí Minh v i v n đi u l ban đ u là 200 t
đ ng ACBL ho t đ ng trong các ngành ngh , l nh v c sau:
- Cho thuê tài chính
- Mua và cho thuê l i theo hình th c cho thuê tài chính
Trang 32th p tuy nhiên ACBL v n ti p t c t ng tr ng n đ nh và an toàn, duy trì hi u qu ho t
đ ng xuyên su t trong kinh doanh M c dù d n CTTC c a toàn ngành n m 2012
gi m x p x 10%, ACBL v n đ t m c t ng tr ng tín d ng d ng và có m c t ng
tr ng t t nh chính sách bán hàng phù h p và linh ho t
Th ph n c a ACBL liên t c t ng tr ng trong 5 n m qua n 31/12/2012, d
n cho thuê tài chính c a ACB Leasing là 925,2 t đ ng, t ng 12% so v i n m 2011
Nh v y, ACBL đã nâng th ph n c a mình thêm 1,23%, chi m 5,95% t ng d n CTTC toàn ngành (theo th ng kê c a Hi p h i CTTC Vi t Nam)
Bi u đ 1.1: M c t ng tr ng th ph n c a ACBL
[Ngu n: Báo cáo th ng niên n m 2012 c a Ngân hàng TMCP Á Châu]
Trang 33Bi u đ 1.2: T c đ t ng tr ng d n và l i nhu n c a ACBL
[Ngu n: Báo cáo th ng niên n m 2012 c a Ngân hàng TMCP Á Châu]
i m n i b t trong ho t đ ng c a ACBL là qu n lý và giám sát r i ro Tr c
th c tr ng bùng phát n x u và ch t l ng tín d ng toàn ngành CTTC nhìn chung gi m sút, ACBL đã t p trung ki m soát t t r i ro tín d ng, th ng xuyên rà soát và th c hi n quy t li t công tác đôn đ c, thu h i n T l n quá h n n m 2012 c a ACBL ch là 0,04% Danh m c ngành ngh và tài s n CTTC c ng đ c rà soát đ nh k đ đánh giá tác đ ng và m c đ bi n đ ng th tr ng c a tài s n, t đó đi u ch nh c c u tài s n cho thuê tài chính phù h p Trong danh m c tài tr c a ACBL, công nghi p ch bi n,
ch t o chi m t l cao nh t trong t ng d n tài tr là 39%, bên c nh các ngành còn
l i ch y u nh y t , khí đ t, xây d ng, v.v ACBL h ng đ n đa d ng hóa lo i tài s n tài tr , ch y u là máy móc thi t b , dây chuy n s n xu t t p trung theo đúng đ nh
h ng c a Nhà n c là khuy n khích t p trung v n cho doanh nghi p s n xu t
Trang 34Bi u đ 1.3: Danh m c tài s n CTTC n m 2012 c a ACBL
[Ngu n: Báo cáo th ng niên n m 2012 c a Ngân hàng TMCP Á Châu]
nh h ng phát tri n c a ACBL đ m b o ba m c tiêu qu n lý t t, t ng tr ng
h p lý và an toàn Cùng v i vi c m r ng m ng l i chi nhánh nh m cung c p d ch v CTTC đ n r ng rãi h n đ n khách hàng trên toàn qu c, phát tri n th ph n ACBL t p trung nâng cao ch t l ng ph c v , cung c p gi i pháp t v n đ u t v n đ i m i công ngh toàn di n đ i v i khách hàng, ph n đ u tr thành m t trong ba công ty CTTC có quy mô l n nh t và an toàn
1.5.2 Bài h c cho Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p
và phát tri n nông thôn Vi t Nam
T th c ti n quá trình ho t đ ng CTTC và kinh nghi m c a các công ty CTTC,
b n thân ALCII rút ra đ c m t s đi u c n l u ý nh sau:
- Luôn tuân th các quy t c v an toàn trong ho t đ ng, bám sát các quy đ nh,
h ng d n c a c quan ch qu n và quy đ nh c a pháp lu t liên quan
Trang 35- T ng tr ng trong đi u ki n ph i qu n lý đ c tài s n, qu n lý đ c khách
hàng thuê, không đ u t dàn tr i vào quá nhi u l nh v c và đ a bàn ho t đ ng r ng
nh ng c ng không đ c đ u t quá nhi u vào m t l nh v c, không vi ph m nguyên t c
“Không b tr ng vào cùng m t r ”
- Th ng xuyên thanh ki m tra và t ki m tra chéo, báo cáo trung th c th c
tr ng ho t đ ng v i c quan ch qu n và các c quan c p trên Nghiêm túc ch n ch nh các t n t i theo yêu c u c a c quan ki m tra
- Tri n khai đ ng b các nhóm gi i pháp đ đ t đ c các m c tiêu đã đ ra V a tri n khai, v a ki m tra và ch n ch nh k p th i các sai sót, b sung ph n còn thi u
- H i đ ng qu n tr , Ban đi u hành bàn b c và th ng nh t trong vi c xác l p
m c tiêu ho t đ ng trong t ng th i k và đ ra gi i pháp, ch đ o tri n khai
K T LU N CH NG 1
Trong Ch ng 1, lu n v n đ c p đ n nh ng n i dung c b n v CTTC, các giao dch CTTC nh khái ni m, các hình th c CTTC, nh ng đi m khác bi t gi a CTTC và vay v n ngân hàng, gi a CTTC và cho thuê v n hành
c bi t trong ch ng này, lu n v n đã t p trung đ c p nh ng lý lu n v n
x u và khái quát tình hình n x u trong ho t đ ng CTTC c a m t s công ty CTTC t
đó đ a ra bài h c v x lý n x u cho ALCII
Nh ng n i dung t ng h p lý thuy t nêu trên là c s cho vi c th c hi n m c đích nghiên c u mà lu n v n đ ra t i ALCII
Trang 36CH NG 2
TH C TR NG X LÝ N X U CHO THUÊ TÀI CHÍNH NGÀNH V N T I BI N T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II – NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N
NÔNG THÔN VI T NAM
2.1 Khái quát v ho t đ ng cho thuê tài chính t i Vi t Nam
Ho t đ ng CTTC t i Vi t Nam tuy ch m i ra đ i vào th p niên cu i c a th k
XX nh ng đã góp ph n h tr các doanh nghi p ti p c n ngu n v n đ đ i m i công ngh , nâng cao n ng l c c nh tranh, đ c bi t là cung ng v n cho các doanh nghi p
v a và nh Ngoài ra, CTTC còn góp ph n thu hút v n đ u t và công ngh c a n c ngoài trong đi u ki n thi u ngu n v n đ phát tri n đ t n c nh hi n nay
l t i thi u là 100 t đ ng Tuy nhiên v n đi u l c a các công ty CTTC đ c b sung liên t c n th i đi m hi n t i các công ty CTTC đ u có s v n đi u l cao h n m c
v n t i thi u
n tháng 3/2013, ngoài ANZ/V-TRAC đã b NHNN VN thu h i gi y phép
ho t đ ng, công ty CTTC 100% v n n c ngoài khác là Kexim c ng g n nh đã ng ng
ho t đ ng CTTC Hai công ty 100% v n n c ngoài còn l i trong l nh v c này là Công
ty CTTC Qu c t Vi t Nam và Công ty CTTC Qu c t Chailease c ng ho t đ ng không m y hi u qu
Trang 37B ng 2.1: V n đi u l c a các công ty cho thuê tài chính t i Vi t Nam
n v : t đ ng
STT Tên Công ty cho thuê tài chính V n
đi u l
N m thành l p
8 VFL – Công ty Tài chính TNHH m t thành viên
11 KVLC - Công ty CTTC TNHH m t thành viên
Kexim Vi t Nam
13 Tri u
[Ngu n: NHNN VN và website c a các công ty CTTC]
Trang 38Ho t đ ng CTTC là hình th c tín d ng thông qua vi c tài tr tài s n đã m ra
m t kênh d n v n m i đáp ng v n cho các doanh nghi p, đ c bi t là doanh nghi p
v a và nh , doanh nghi p không đ đi u ki n vay v n v tài s n th ch p Tuy v y,
t ng v n đi u l c a các công ty CTTC Vi t Nam và t ng m c d n ch chi m m t t
l khiêm t n, h n 3.000 t đ ng và kho ng 1% trên t ng d n tín d ng n n kinh t
B ng 2.2: Th ph n cho thuê c a các công ty cho thuê tài chính t i Vi t Nam
đ ng)
Th
ph n (%)
D
n (t
đ ng)
Th
ph n (%)
D
n (t
đ ng)
Th
ph n (%)
D
n (t
đ ng)
Th
ph n (%)
D
n (t
đ ng)
Th
ph n (%)
[Ngu n: Hi p h i cho thuê tài chính Vi t Nam]
D n t i các công ty CTTC trong giai đo n t n m 2008 đ n 2012 tuy có lúc
t ng, có lúc gi m nh ng c b n bi n đ ng không nhi u S bi n đ ng d n l n t i Công ty CTTC 1 - Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam (hi n nay là BLC - Công
ty CTTC Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam) là do trong n m 2011 Công ty
Trang 39CTTC 2 - Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam sáp nh p vào Công ty CTTC 1 - Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam làm d n t i Công ty CTTC 1 - Ngân hàng
u t và Phát tri n Vi t Nam t ng h n 90% Ngoài ra t n m 2009, ALCII t ng d n
m t cách đ t bi n đ n 85,5% nguyên nhân là do trong giai đo n này ALCII đã đ nh
h ng chi n l c kinh doanh sai, d n đ n vi c t m r ng d n cho thuê đ c bi t là cho thuê tài s n là tàu bi n ây là nguyên nhân chính d n đ n n x u t i ALCII t ng
r t cao t i th i đi m hi n nay
T n m 2008, do nh h ng c a n n kinh t th gi i b suy gi m, n n kinh t Vi t Nam c ng ch u nh h ng r t l n, các doanh nghi p Vi t Nam g p r t nhi u khó kh n d n đ n ho t đ ng CTTC b nh h ng không nh n n m 2009, theo th ng kê c a Hi p h i CTTC Vi t Nam thì n x u c a m t s công ty CTTC
m c trên 10%, th m chí cá bi t ALCII có t l n x u m c 57,93% i u này cho
th y ho t đ ng CTTC t i Vi t Nam trong th i gian 5 n m tr l i đây ho t đ ng không
hi u qu Nguyên nhân n x u t ng cao đ c cho là xu t phát t tình hình kinh t th
gi i b kh ng ho ng, vi c đánh giá, d báo th tr ng không chính xác, c ng nh ch a
nh n đ c s quan tâm đúng m c c a các c quan qu n lý nhà n c v c ch , chính sách và các nguyên nhân ch quan trong quá trình qu n lý, th c hi n nghi p v c a các công ty CTTC S li u n x u đ n 31/12/2012 c a các công ty CTTC Vi t Nam cho
th y ngo i tr Công ty CTTC Ngân hàng TMCP Sài Gòn Th ng Tín và Công ty CTTC Ngân hàng TMCP Á Châu thì các công ty CTTC còn l i đ u có t l n x u r t cao Cá bi t có ALCII g n nh toàn là n x u và trong đó d n CTTC c a tài s n là tàu thuy n các lo i luôn chi m t tr ng cao
V i trình tr ng n x u trong m i quan h v i các ch s kinh t v mô c a Vi t Nam thì có th th y vi c x lý n x u các công ty CTTC mang tính h th ng là yêu c u
c p thi t, và đi u c n nh t trong lúc này là s đ ng thu n v ph ng án đ đ a ra cách
gi i quy t tri t đ và nhanh nh t Ch c ch n s có nh ng đánh đ i, th m chí là m t mát
l n, nh ng ch c ch n, qua giai đo n đó, th tr ng s có nh ng ti n b rõ r t
Trang 40B ng 2.3: D n và t l n x u t i m t s công ty cho thuê tài chính n m 2012
n v : t đ ng, %
[Ngu n: Hi p h i cho thuê tài chính Vi t Nam]
2.2 T ng quan v Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam và ngành v n t i bi n c a Vi t Nam
2.2.1 T ng quan v Công ty cho thuê tài chính II – Ngân hàng nông nghi p
và phát tri n nông thôn Vi t Nam
L ch s thành l p và phát tri n
ALCII đ c thành l p theo Quy t đ nh s 239/1998/Q -NHNN ngày 14/7/1998
c a Th ng đ c NHNN VN, khai tr ng ho t đ ng vào ngày 16/10/1998 V n đi u l
hi n nay là 350 t đ ng và tr s chính đ t t i Thành ph H Chí Minh ALCII là doanh nghi p nhà n c h ch toán đ c l p, là đ n v thành viên c a NHNo&PTNT VN
Tên
công ty
D
n CTTC
Ôtô các
lo i
Tàu thuy
n các
lo i
Máy xây
d ng khai khoáng
Thi t
b y
t
Dây chuy n
s n
xu t
Tài
s n khác
T l
n
x u (%)
N nhóm