mà có th làm gi m giá tr công ty... Ph ng pháp nghiên c u: Tác gi dùng phân tích h i quy logic... Arabia, Muscat, Doha, Bahrain... v Tác gi Norhayati Mohamed, Wee Shu Hui, Normah Hj.. Om
Trang 1-o0o -Tr n Th M Thanh
SÁCH C T C C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T TRÊN SÀN CH NG
KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH
LU N V N TH C S KINH T
Tp H Chí Minh – N m 2014
Trang 2-o0o -Tr n Th M Thanh
SÁCH C T C C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T TRÊN SÀN CH NG
Trang 3Tôi xin cam đoan r ng đây là công trình nghiên c u c a tôi, có s h ng d n h
tr t ng i h ng d n khoa h c là TS Nguy n c Thanh Các n i dung nghiên c u
và k t qu trong đ tài này là trung th c và ch a t ng đ c công b trong b t c côngtrình nghiên c u khoa h c nào khác Nh ng s li u trong các b ng bi u ph c v cho
vi c phân tích, nh n xét, đánh giá đ c chính tác gi thu th p t các ngu n khác nhau
có ghi trong ph n tài li u tham kh o
N u có b t kì sai sót, gian l n nào tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m tr c H i
đ ng c ng nh k t qu lu n v n c a mình
TP H Chí Minh, ngày 26 tháng 5 n m 2014
Tác gi
Tr n Th M Thanh
Trang 4TRANG PH BÌA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C VI T T T
DANH M C CÁC B NG
DANH M C CÁC HÌNH
TÓM T T
CH NG 1 GI I THI U CHUNG 1
1.1 M c tiêu c a đ tài 1
1.2 i t ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u 1
1.3 Câu h i nghiên c u 2
1.4 Ý ngh a c a đ tài 2
1.5 C u trúc đ tài 2
CH NG 2 T NG QUAN V V N NGHIÊN C U 4
2.1 Chính sách c t c 4
2.1.1 Các khái ni m 4
2.1.1.1 C t c (dividend) 4
2.1.1.2 Chính sách c t c (dividend policy) 4
2.1.2 Các lý thuy t v chính sách c t c 4
Trang 52.1.2.3 Lý thuy t v chi phí đ i di n và dòng ti n t do 6
2.1.2.4 Lý thuy t chu k kinh doanh 6
2.2 Nh ng nghiên c u tr c đây 7
2.3 Tóm t t ch ng 2 19
CH NG 3 D LI U NGHIÊN C U, MÔ HÌNH NGHIÊN C U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 20
3.1 D li u nghiên c u 20
3.1.1 D li u quan sát 20
3.1.2 Nguyên t c l a ch n d li u 21
3.1.3 D li u thu th p 21
3.2 Mô hình nghiên c u và các y u t tác đ ng đ n chính sách c t c c a các công ty niêm y t trên HOSE 24
3.2.1 Mô hình nghiên c u 24
3.2.1.1 Mô hình nghiên c u t ng quát 24
3.2.1.2 Mô hình nghiên c u th c nghi m 25
3.2.2 Xác đ nh các bi n nghiên c u 26
3.2.2.1 Các bi n đo l ng chính sách c t c 26
3.2.2.2 Các y u t tác đ ng đ n chính sách c t c 27
3.3 Ph ng pháp nghiên c u 37
3.3.1 Phân tích th ng kê mô t 37
3.3.2 Phân tích t ng quan 37
3.3.3 Phân tích h i quy 38
3.3.4 Ki m đ nh đa c ng tuy n 38
Trang 6CH NG 4 K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N K T QU 41
4.1 Phân tích th ng kê mô t 41
4.2 Phân tích t ng quan 43
4.3 L a ch n mô hình h i quy 45
4.4 Ki m tra khuy t t t c a mô hình 47
4.4.1 Ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n 47
4.4.2 Ki m đ nh hi n t ng ph ng sai thay đ i 48
4.4.3 Ki m đ nh hi n t ng t t ng quan 49
4.5 ánh giá s phù h p c a mô hình xây d ng 49
4.6 K t qu phân tích h i quy 51
4.6.1 T l l i nhu n gi l i trên v n ch s h u (RE/TE) 51
4.6.2 Dòng ti n t do (FCF) 51
4.6.3 T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) 52
4.6.4 Quy mô công ty (SIZE) 53
4.6.5 T ng tr ng tài s n (AGR) 54
4.6.6 T l giá tr th tr ng trên giá tr s sách c a v n ch s h u (MTB) 54
4.6.7 T l n (LEV) 55
4.7 Tóm t t ch ng 4 56
CH NG 5 K T LU N 58
5.1 K t lu n 58
5.2 H n ch c a lu n v n và h ng nghiên c u ti p theo 60
Trang 7TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 8POOL OLS Mô hình h i quy tuy n tính thông th ng
FEM Mô hình h i quy tác đ ng c đ nh
REM Mô hình h i quy tác đ ng ng u nhiên
CPI Ch s giá tiêu dùng
Trang 9B ng 2.1 Tóm t t các k t qu nghiên c u tr c đây 15
B ng 3.1 Mô t d li u quan sát 20
B ng 3.2 Mô t d li u nghiên c u 22
B ng 3.3 T ng h p các bi n nghiên c u th c nghi m v các y u t nh h ng đ n chính sách c t c 32
B ng 3.4 M i t ng quan gi a bi n đ c l p v i các bi n ph thu c t k t qu c a các nghiên c u tr c 35
B ng 4.1 Th ng kê mô t các bi n 41
B ng 4.2 K t qu phân tích t ng quan c a các bi n 43
B ng 4.3 K t qu ki m đ nh Likelihood Ratio Test 46
B ng 4.4 K t qu ki m đ nh Hausman 46
B ng 4.5 K t qu ki m đ nh Breusch – Pagan Lagrangian 46
B ng 4.6 K t qu h i quy VIF 48
B ng 4.7 Ki m đ nh Wald có s a đ i v ph ng sai thay đ i 48
B ng 4.8 Ki m đ nh Wooldridge v t t ng quan 49
B ng 4.9 Tóm t t k t qu h i quy 50
B ng 4.10 Tóm t t các k t qu ki m đ nh và l a ch n mô hình h i quy 50
B ng 4.11 Ph ng trình h i quy tuy n tính 56
B ng 5.1 Tóm t t k t qu nghiên c u 60
DANH M C CÁC HÌNH Hình 3.1 T tr ng các công ty theo ngành trong m u nghiên c u 23
Hình 3.2 Mô hình các bi n nghiên c u 25
Trang 10niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh (HOSE) trong giai
đo n t n m 2008 đ n 2013 Tác gi đã ti n hành thu th p d li u c a 61 công ty niêm
y t trên HOSE t n m 2008 đ n 2013 D li u phân tích là d li u b ng, mô hình s
d ng là mô hình h i quy tuy n tính, đ c h i quy theo 3 cách: Pool OLS, fixed effect(FEM) và random effect (REM) tìm hi u xem ph ng pháp h i quy nào là phù h p
nh t trong 3 ph ng pháp trên, tác gi s d ng các ki m đ nh là Likelihood Ratio Test,
ki m đ nh Hausman và ki m đ nh Breusch – Pagan Lagrangian Các bi n ph thu c
đ c nghiên c u là t l tr c t c (DPR), t su t c t c (YLD) Các bi n đ c l p bao
g m 7 bi n s là t l l i nhu n gi l i trên v n ch s h u (RE/TE), dòng ti n t do(FCF), t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA), quy mô công ty (SIZE), t ng tr ng tài
s n (AGR), t l giá tr th tr ng trên giá tr s sách c a v n ch s h u (MTB), t l
n (LEV)
Các k t qu th c nghi m c a nghiên c u này cho th y, t l l i nhu n gi l i trên v n
ch s h u, dòng ti n t do, t su t sinh l i trên t ng tài s n, t ng tr ng tài s n, t lgiá tr th tr ng trên giá tr s sách c a v n ch s h u, t l n là nh ng y u t có tác
đ ng đ n chính sách c t c c a các công ty niêm y t trên HOSE C th , t l l inhu n gi l i trên v n ch s h u, dòng ti n t do, t su t sinh l i trên t ng tài s n có
m i t ng quan cùng chi u v i t l tr c t c và t su t c t c T ng tr ng tài s n, t
l giá tr th tr ng trên giá tr s sách c a v n ch s h u, t l n có t ng quan
ng c chi u v i t l tr c t c và t su t c t c
Tuy nhiên, theo k t qu , không tìm th y m i quan h gi a bi n quy mô công ty v ichính sách chi tr c t c
Trang 11CH NG 1 GI I THI U CHUNG
Th tr ng ch ng khoán là m t b ph n quan tr ng c a th tr ng v n, đ c coi là m tkhu v c then ch t c a n n kinh t qu c gia, vì v y khu v c này đ c chính ph các
n c đ c bi t quan tâm và nh n đ c s giám sát ch t ch nh t trong n n kinh t , đ c
bi t t i các n c đang phát tri n nh Vi t Nam Trong xu th h i nh p và c nh tranhtrên quy mô toàn c u hi n nay, chính sách c t c c a công ty n i lên thành m t trong
nh ng v n đ đ c các nhà đ u t r t chú tr ng m i qu c gia, m i n n kinh t khácnhau thì các y u t nh h ng đ n chính sách c t c c ng khác nhau Nó b nh h ng,tác đ ng b i: n n kinh t đó đang giai đo n nào c a quá trình phát tri n kinh t , bi uthu c a qu c gia đó, m c đ t ng tr ng, kh n ng thanh kho n, chính sách c a m i
qu c gia đó, c u trúc s h u t i t ng công ty c th , quy mô công ty, l i nhu n,…
Xu t phát t th c t đó, tác gi l a ch n đ tài “Các y u t tác đ ng đ n chính sách
c t c c a các công ty niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh” đ nghiên c u cho lu n v n th c s Thông qua ph ng pháp nghiên c u đ nh
l ng, tác gi s d ng các mô hình ph bi n đ đánh giá các y u t tác đ ng đ n chínhsách c t c c a các công ty niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán Thành ph HChí Minh (HOSE) trong giai đo n t n m 2008 đ n 2013
1.1 M c tiêu c a đ tài
M c tiêu nghiên c u c a đ tài là tìm hi u các y u t tác đ ng đ n chính sách c t c
c a các công ty niêm y t trên HOSE trong giai đo n t n m 2008 đ n 2013
1.2 i t ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u c a đ tài là 61 công ty niêm y t trên trên HOSE
Ph m vi nghiên c u là giai đo n t n m 2008 đ n 2013
Trang 12B ng vi c phân tích các ch tiêu: t su t c t c, t l tr c t c, t su t sinh l i trên
t ng tài s n, dòng ti n, giá tr th tr ng trên giá tr s sách c a v n ch s h u, t l
l i nhu n gi l i trên v n ch s h u, c h i đ u t , quy mô công ty, t ng tr ng tài
s n, t l n , giá tr v n hóa th tr ng… qua các n m g n đây, các nhà qu n tr công
ty, các c đông hi n h u và các nhà đ u t ti m n ng c a công ty th y rõ tác đ ng c acác y u t đ n chính sách c t c c a các công ty niêm y t đ đi u ch nh quá trình raquy t đ nh m t cách h p lý
tài cung c p b ng ch ng th c nghi m v các y u t tác đ ng đ n chính sách c t c
c a các công ty niêm y t trên HOSE, góp ph n làm sáng t chính sách c t c đ c r tnhi u tác gi trong và ngoài n c nghiên c u
1.5 C u trúc đ tài
Bài nghiên c u này đ c chia làm 05 ch ng:
Ch ng 1: Gi i thi u chung v lý do ch n đ tài, m c tiêu nghiên c u, câu h i
nghiên c u, đ i t ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u, ý ngh a
c a đ tài và c u trúc c a đ tài
Trang 13Ch ng 2: Trình bày t ng quan v c t c, các lý thuy t v chính sách c t c và
các nghiên c u th c nghi m tr c đây
Ch ng 3: Trình bày d li u nghiên c u, mô hình nghiên c u và ph ng pháp
nghiên c u
Ch ng 4: Trình bày k t qu nghiên c u và th o lu n k t qu nghiên c u
Ch ng 5: Tóm t t l i k t qu nghiên c u c a đ tài, trình bày m t s gi i h n
c a đ tài và h ng nghiên c u ti p theo
Trang 14Chính sách c t c là chính sách n đ nh phân ph i gi a l i nhu n gi l i tái đ u t và chi
tr c t c cho c đông L i nhu n gi l i cung c p cho các nhà đ u t m t ngu n t ng
tr ng l i nhu n ti m n ng t ng lai thông qua tái đ u t , trong khi c t c cung c p cho
h m t phân ph i hi n t i Nó n đ nh m c l i nhu n sau thu c a công ty s đ c đem
ra phân ph i nh th nào, bao nhiêu ph n tr m đ c gi l i đ tái đ u t và bao nhiêudùng đ chi tr c t c cho các c đông Vì th , chính sách c t c s có nh h ng đ n
s l ng v n c ph n trong c u trúc v n c a doanh nghi p (thông qua l i nhu n gi l i)
và chi phí s d ng v n c a doanh nghi p
2.1.2 Các lý thuy t v chính sách c t c
M t s lý thuy t trình bày v chính sách c t c đó là lý thuy t MM, lý thuy t v v n đphát tín hi u, lý thuy t v chi phí đ i di n và dòng ti n t do, lý thuy t v chu k kinhdoanh
2.1.2.1 Lý thuy t MM – Merton Miller và Franco Modigliani (1961)
N m 1961, Miller và Modigliani (MM) công b công trình lý thuy t chính sách c t ckhông tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p Lý thuy t này d a trên gi đ nh th tr ng
v n hoàn h o, hành vi c a nhà đ u t là h p lý và không có thông tin b t cân x ng Th
Trang 15tr ng v n hoàn h o hàm ý không có thu , không có chi phí giao d ch, không có chiphí phát hành và không có s khác bi t v thu gi a c t c và lãi v n Hành vi h p lý
c a các nhà đ u t hàm ý các nhà đ u t thích t i đa hóa giá tr tài s n c a mình vàkhông phân bi t giá tr đó đ n t c t c hay lãi v n Không t n t i thông tin b t cân
x ng ngh a là các nhà qu n lý doanh nghi p và nh ng nhà đ u t bên ngoài đ u nh n
đ c thông tin nh nhau, vì th các nhà đ u t bi t t t c v l i nhu n và dòng ti n
t ng lai c a doanh nghi p
Cu c tranh lu n v chính sách c t c có tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p tr nên sôi
n i sau khi MM đ a ra l p lu n c a hai ông cho r ng chính sách c t c không tác đ ng
đ n giá tr doanh nghi p Các h c gi tài chính đ ng tình v i quan đi m c a MM trong
m t th gi i hoàn h o v i nh ng gi đ nh chính trên, nh ng h cho r ng trên th c t
r t l c quan v dòng thu nh p trong t ng lai c a công ty Vì thông th ng các công ty
r t ng i c t gi m c t c nên h ch quy t đ nh t ng c t c n u tin r ng có th duy trì
m c c t c cao đó trong t ng lai Do v y mà t ng c t c s d n đ n giá c phi u t ng.Deshmukh (2003) cho r ng, s hi n di n m c đ cao h n c a thông tin b t cân x ngtrong doanh nghi p, m c tr c t c s cao h n đ báo hi u m c thu nh p t ng t , và
ng c l i Nhóm nghiên c u cho r ng chính sách c t c gi đ nh đ c s d ng nh làtín hi u v dòng thu nh p trong t ng lai c a công ty T ng t nh v y, d đoán có
m i quan h đ ng bi n gi a chính sách c t c và l i nhu n
Trang 16mà có th làm gi m giá tr công ty Lý thuy t đ i di n cho r ng v n đ đ u t quá m c
có th đ c gi i quy t thông qua vi c gia t ng c t c, b i l chi tr c t c càng nhi ucàng làm gi m dòng ti n t do bên trong công ty và n u có nhu c u v n đ u t m i,công ty có th huy đ ng ngu n tài tr bên ngoài Gia t ng ngu n v n bên ngoài bu ccông ty ph i ch u s ki m soát c a th tr ng v n, đi u này làm gi m kh n ng th c
hi n đ u t không hi u qu c a ban qu n lý S giám sát c a nh ng nhà cung c p v nbên ngoài c ng giúp đ m b o r ng các nhà qu n lý hành đ ng vì l i ích cao nh t c acác c đông Các nhà đ u t lo ng i v n đ đ i di n, vì th h có ph n ng tích c c v i
nh ng thông tin t ng c t c và ng c l i
2.1.2.4 Lý thuy t chu k kinh doanh
Mueller (1972) đã đ xu t lý thuy t chu k kinh doanh Lý thuy t này gi i thích cácdoanh nghi p tr i qua các giai đo n khác nhau trong chu k kinh doanh c a h , h cókhuynh h ng thay đ i chính sách c t c tùy thu c vào nhu c u tài tr m i giai đo n.Theo lý thuy t này, các doanh nghi p trong giai đo n t ng tr ng ít chi tr c t c h ncác công ty trong giai đo n bão hòa Vì v y, các doanh nghi p bão hòa không có nhi u
c h i t ng tr ng v i mong đ i tr c t c nhi u h n
Trang 172.2 Nh ng nghiên c u tr c đây
v Tác gi Dr Y Subba Reddy (2002)
Bài nghiên c u: Dividend policy of Indian Coporation Firms: An analysis of trends
and determinants (Chính sách c t c c a các công ty n : M t phân tích xu
h ng và y u t quy t đ nh)
M c tiêu nghiên c u: Nghiên c u các xu h ng trong mô hình chi tr c t c c a cáccông ty n ; phân tích tác đ ng c a nh ng thay đ i trong thu c t c đ i v i xu
h ng chi tr c t c; phân tích nh h ng c a đ c đi m công ty nh l i nhu n, t ng
tr ng và quy mô đ i v i vi c chi tr c t c; phân tích các gi thuy t v v n đ phát tín
hi u; phân tích nh h ng c a l đ i v i vi c c t gi m c t c
D li u nghiên c u là t t c các công ty đang niêm y t giao d ch trên m t trong hai sàngiao d ch ch ng khoán chính, c th là sàn giao d ch ch ng khoán qu c gia (NSE) vàsàn giao d ch ch ng khoán Bombay (BSE) trong giai đo n 1989-1990 đ n 2000-2001
D li u đã đ c l y t c s d li u Prowess c a Trung tâm Giám sát Kinh t n
(CMIE)
Ph ng pháp nghiên c u: Tác gi dùng phân tích h i quy logic Bi n nghiên c u g m
c t c trên m i c phi u, t l tr c t c, t su t c t c, quy mô công ty, l i nhu n, c
h i đ u t , t ng tr ng tài s n
K t qu nghiên c u: ch ra r ng s l ng công ty tr c t c trong th i gian nghiên c u
đã cho th y m t xu h ng t ng đ n n m 1995 và đã gi m sau đó M t khác, DPS trungbình đã th hi n m t s t ng tr ng n đ nh, ngo i tr n m 2001 Trung bình t l
ph n tr m chi tr c t c cho th y m t mô hình n đ nh h n đ n n m 1997 và sau đó đã
gi m đi K t qu cho th y các công ty trong ngành đi n, khai thác m và công nghi p
đa d ng đã tr c t c cao h n, trong khi đó các công ty d t may đã chi tr c t c ít h n.Phân tích nh h ng c a s thay đ i ch đ thu cho th y lý thuy t cân b ng thì l i
Trang 18không đúng trong b i c nh n , các công ty nh công ty n trung bình không
t ng chi tr c t c m c dù ch đ thu nghiêng v phía có l i h n cho c t c Phân tíchcác đ c đi m c a các công ty tr c t c và công ty không tr c t c cho th y r ng cáccông ty chia c t c thì có l i nhu n nhi u h n và có quy mô l n Tuy nhiên, t ng
tr ng d ng nh không ng n ch n các công ty n tr c t c cao h n
Phân tích sâu h n c ng cho th y r ng nh ng thay đ i c t c b nh h ng b i l inhu n trong quá kh và hi n t i h n là l i nhu n trong t ng lai
c p qu c gia và qu n tr doanh nghi p c p công ty
D li u là 365 công ty t 19 qu c gia, đ c thu th p t Credit Lyonnais Securities Asia(CLSA) và c s d li u Worldscope
Ph ng pháp nghiên c u: th ng kê mô t , c l ng tác đ ng c a qu n tr doanhnghi p đ i v i vi c thanh toán c t c b ng vi c s d ng mô hình h i quy bình ph ng
c p công ty và b o v nhà đ u t c p qu c gia, đ c k t h p v i thanh toán c t c cao
h n, cho th y c hai c ch này giúp gi m các v n đ đ i di n Ngoài ra, qu n tr doanhnghi p m nh đ c đ a ra đ liên k t v i m i quan h trái chi u gi a t ng tr ng và c
t c, ch ng minh r ng mô hình chi tr c t c có ý ngh a h n v i các công ty có qu n tr
Trang 19doanh nghi p m nh K t qu cho r ng khi c đông đ c b o v t t, b i chính ph ho c
c a các công ty c a mình thì v n có th đ c phân b hi u qu h n
Các công ty có qu n tr t t h n thì có l i nhu n nhi u h n, nh ng l i nhu n l n h n ch
gi i thích m t ph n vi c thanh toán c t c cao h n M i t ng quan cùng chi u gi a
qu n tr doanh nghi p và chi tr c t c đ c gi i h n ch y u cho các n c có b o vnhà đ u t m nh m , cho th y qu n tr doanh nghi p c p công ty và b o v nhà đ u
t c p qu c gia là s b sung ch không ph i là s thay th
v Tác gi Samy Ben Naceur, Mohamed Goaied and Amel Belanes (2006)
Bài nghiên c u: On the determinants and dynamics of dividend policy (Nh ng y u t
quy t đ nh và đ ng l c c a chính sách c t c)
Bài nghiên c u ki m tra li u các nhà qu n lý c a các công ty niêm y t Tunisian cólàm n đ nh c t c c a h hay không Bên c nh đó bài nghiên c u ch ra nh ng y u tchính quy t đ nh chính sách c t c c a các công ty niêm y t Tusian
Tác gi nghiên c u chính sách c t c c a 48 công ty niêm y t trên th tr ng ch ngkhoán Tunisian t n m 1996 đ n 2002
Tác gi s d ng mô hình c a Lintner và h i quy d li u b ng
K t qu nghiên c u cho th y các công ty Tunisia d a trên c l i nhu n hi n t i và c
t c trong quá kh đ n đ nh m c chi tr c t c c a h Tuy nhiên, nghiên c u cho
th y c t c có xu h ng nh y c m h n v i l i nhu n hi n t i so v i c t c tr c đó.Các công ty có l i nhu n n đ nh h n có th có đ kh n ng có dòng ti n t do l n h n
và do đó, tr c t c l n h n H n n a, các công ty đang phát tri n nhanh chóng thì chia
c t c l n h n đ thu hút các nhà đ u t M t khác, vi c t p trung quy n s h u không
có b t k tác đ ng nào đ n vi c chi tr c t c Bên c nh đó, tính thanh kho n c a th
tr ng ch ng khoán có tác đ ng ng c chi u v i vi c chi tr c t c Cu i cùng, quy
mô công ty có tác đ ng ngh ch v i vi c thanh toán c t c
Trang 20v Tác gi David J Denis and Igor Osobov (2007)
Bài nghiên c u: Why Do Firms Pay Dividends? International Evidence on the
Determinants of Dividend Policy (T i sao công ty chi tr c t c? B ng ch ng qu c t
Ph ng pháp nghiên c u: Tác gi s d ng h i quy d li u chéo và h i quy chu i d
li u theo th i gian đ ki m tra xu h ng tr c t c m t s th tr ng tài chính pháttri n nh M , Canada, Anh, c, Pháp, và Nh t B n - trong giai đo n n m 1989 đ n2002
K t qu nghiên c u: Trong t t c 6 n c mà tác gi nghiên c u là M , Canada, Anh,
c, Pháp và Nh t, tác gi nh n th y c t c b nh h ng nhi u b i quy mô công ty,
l i nhu n, c h i t ng tr ng và t l l i nhu n gi l i trên v n ch s h u Các công
ty l n có nhi u l i nhu n và t l l i nhu n gi l i trên v n ch s h u cao có xu
h ng thanh toán c t c cao, trong khi đó nh h ng c a c h i t ng tr ng lên kh
n ng chi tr c t c c a công ty là h n h p Bài nghiên c u cung c p b ng ch ng qu c
t v s quan tr ng c a t l l i nhu n gi l i trên v n ch s h u đ i v i chính sách
c t c Tóm l i nghiên c u này ph nh n lý thuy t v v n đ phát tín hi u, nh ng ng
h lý thuy t vòng đ i d a trên chi phí đ i di n
v Tác gi Duha Al-Kuwari (2009)
Bài nghiên c u: Determinants of the dividend policy in emerging stock exchange: the
case of GCC countries (Nh ng y u t quy t đ nh chính sách c t c th tr ng ch ng
M c tiêu: Nghiên c u các y u t quy t đ nh chính sách c t c c a các công ty phi tàichính niêm y t trên th tr ng ch ng khoán các n c GCC (g m: Kuwait, Saudi
Trang 21Arabia, Muscat, Doha, Bahrain) ây là m t nghiên c u cho tr ng h p th tr ng
ch ng khoán m i n i, n i mà y u t quy t đ nh chính sách c t c nh n đ c r t ít schú ý
D li u: M u quan sát là 191 công ty phi tài chính niêm y t trên th tr ng ch ngkhoán các n c GCC t n m 1999 đ n 2003
Ph ng pháp nghiên c u: Tác gi áp d ng mô hình Tobit tác đ ng ng u nhiên cho vi c
ki m tra chính sách c t c M t lo t các mô hình Tobit tác đ ng ng u nhiên đ c c
l ng và b y gi thi t đ c ki m tra Các mô hình xem xét tác đ ng c a s h u nhà
n c, dòng ti n t do, quy mô công ty, t c đ t ng tr ng, c h i t ng tr ng, r i rokinh doanh, và l i nhu n công ty lên t l chi tr c t c
K t qu nghiên c u: Chính sách chi tr c t c có liên quan m nh m và tr c ti p đ i
v i s h u nhà n c, quy mô công ty và l i nhu n công ty, nh ng có m i quan h
ng c chi u v i t l đòn b y Nh ng k t qu ch ra r ng các công ty tr c t c v i ý
đ nh làm gi m các v n đ đ i di n và duy trì danh ti ng công ty, k t khi vi c b o vpháp lý cho các c đông bên ngoài b h n ch Ngoài ra, nghiên c u c ng cho th ychính sách c t c c a công ty ph thu c nhi u vào l i nhu n công ty i u này ch ra
r ng các công ty niêm y t các n c GCC thay đ i chính sách c t c th ng xuyên vàkhông áp d ng m t chính sách c t c m c tiêu lâu dài
v Tác gi Xi He, Mingsheng Li, Jing Shi and Garry Twite (2009)
Bài nghiên c u: Determinants of dividend policy in Chinese firms: Cash versus Stock
dividends (Các y u t quy t đ nh chính sách c t c các công ty Trung qu c: C t c
b ng ti n m t so v i c t c b ng c phi u)
M c tiêu: Nghiên c u này xem xét chính sách c t c c a các công ty Trung Qu c,
n n kinh t m i n i l n nh t th gi i Ngay t đ u tác gi đ t ra câu h i v nh h ng
c a đ c đi m công ty và c c u t ch c đ i v i xu h ng tr c t c c a các công tyniêm y t Trung Qu c
Trang 22D li u: S d ng m u thông báo chia c t c c a 5.153 công ty Trung Qu c t n m
2003 đ n 2007, d li u đ c thu th p t GTA Data Services (CSMAR)
Ph ng pháp nghiên c u: Tác gi s d ng phân tích h i quy đ i v i các công ty chi tr
c t c và các công ty không tr c t c, c l ng tác đ ng c đ nh và c l ng d
li u chéo
K t qu nghiên c u:
Nghiên c u cho th y r ng c đ c đi m công ty và c c u th ch nh h ng đ n xu
h ng chi tr c t c c a các công ty Trung Qu c c bi t, các công ty có nhi u l inhu n h n, đòn b y th p h n, các công ty đang n m gi ti n m t cao h n có nhi u kh
n ng h n đ tr c t c, c th là c t c b ng ti n m t
Ngoài ra, qu n tr công ty t t h n và b o v c đông có liên quan đ n vi c thanh toán
c t c ó là, các công ty b o v c đông m nh m và có s h u nhà n c tr c khiniêm y t có nhi u kh n ng đ tr c t c b ng ti n m t H n n a, phù h p v i vi c
qu n lý đáp ng nhu c u nhà đ u t trong b i c nh chính sách c t c, tác gi th y r ngcác công ty có t l cao c phi u không giao d ch có nhi u kh n ng tr c t c b ng
ti n m t H n n a, các công ty ho t đ ng trong t nh đ c đ c tr ng b i s hi n di ncao h n c a nhà đ u t có t ch c thì có nhi u kh n ng đ tr c t c
Nhìn chung, chi tr c t c đ c liên k t v i m t tác đ ng thông báo tích c c Tuynhiên, tác đ ng thông báo đ i v i c t c b ng c phi u là l n h n đáng k so v i tác
đ ng thông báo đ i v i c t c b ng ti n m t Ngoài ra, các công ty đang phát tri n v i
l i nhu n gi l i cao và đ u t nhi u h n vào tài s n c đ nh thì tr c t c b ng cphi u, các công ty t ng tr ng cao có nhi u kh n ng tìm ngu n tài tr v n bên ngoài
Nh ng k t qu này phù h p v i l p lu n r ng các công ty kh i đ u b ng vi c chi tr c
t c b ng c phi u thu hút s chú ý c a các nhà phân tích
v Tác gi Norhayati Mohamed, Wee Shu Hui, Normah Hj Omar, Rashidah Abdul Rahman, Nor’azam Mastuki, Maz Ainy Abdul Azis and Shazelina Zakaria (2010)
Trang 23Bài nghiên c u: Empirial analysis of determinants of dividend payment: Profitability
and Liquidity (Phân tích th c nghi m các y u t tác đ ng đ n vi c chi tr c t c: l i nhu n và thanh kho n)
M c tiêu: phân tích th c nghi m các y u t quy t đ nh vi c chi tr c t c cho top 200công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Malaysia
D li u nghiên c u là top 200 công ty đ c niêm y t trên th tr ng ch ng khoánMalaysia, trong giai đo n t 2003 đ n 2005 D li u thu th p đ c là m t ph n c a s
c ng tác gi a MSWG và UiTM
Ph ng pháp nghiên c u: Phân tích th ng kê, phân tích ma tr n t ng quan và phântích h i quy theo mô hình Pool OLS đã đ c th c hi n Các bi n nghiên c u g m: c
t c trên m i c phi u (DPS), thu nh p trên m i c phi u (EPS), t su t sinh l i trên
v n ch s h u (ROE), dòng ti n trên m i c phi u (CFPS) EPS và ROE đ i di n cho
l i nhu n, trong khi CFPS đ i di n cho tính thanh kho n
K t qu nghiên c u:
Th nh t, k t qu cho th y các công ty dùng kho ng 40% l i nhu n đ chia c t c.Trung bình, m t ph n t dòng ti n ho t đ ng c a các công ty đ c s d ng đ tr c
t c
Th hai, EPS, ROE và CFPS là y u t quy t đ nh quan tr ng c a các kho n thanh toán
c t c Nghiên c u này th c s phân bi t tác đ ng c a l i nhu n và dòng ti n đ i v i
vi c chi tr c t c Các công ty có l i nhu n và thanh kho n s có nhi u kh n ng chia
Trang 24g m t t c các công ty niêm y t trên b ng chính c a Bursa Malaysia V i nh ng bsung này, k t qu và phân tích s phong phú h n và hy v ng s giúp làm sáng t nh ng
bí n c a câu đ c t c
v Tác gi Dimitar Rafailov and Mirena Trifonova (2011)
Bài nghiên c u: The Effect of Firm Characteristics on Dividend Decisions of
Bulgarian Companies (Tác đ ng c a đ c đi m công ty đ i v i chính sách c t c c a các công ty Bulgarian)
M c tiêu nghiên c u: nghiên c u xem các đ c đi m nào c a công ty quy t đ nh chínhsách c t c các công ty Bungari
D li u nghiên c u là 312 công ty phi tài chính t n m 2003 đ n 2009
Ph ng pháp nghiên c u: mô hình h i quy logic Các y u t quy t đ nh đ c s d ng
nh là bi n đ c l p trong mô hình h i quy bao g m nh ng bi n sau: thu , l i nhu n,vòng quay tài s n, quy mô công ty, đòn b y, s c m nh ngân hàng (n ng n h n và dài
h n), l ng ti n m t n m gi , c h i t ng tr ng và đ u t , thanh kho n c phi u,vòng đ i, ngu n g c ch s h u, lo i hình s h u, t p trung s h u
K t qu nghiên c u cho th y chính sách c t c c a các công ty Bungari đ c xác đ nh
ch y u b i chu k kinh doanh và xung đ t gi a c đông l n và các c đông thi u s
L i nhu n, vòng quay tài s n, quy mô công ty, l ng ti n m t n m gi có t ng quancùng chi u v i vi c chi tr c t c Ng c l i, đòn b y tài chính, thanh kho n c phi u
có t ng quan ng c chi u v i vi c thanh toán c t c Ngoài ra, vi c đánh thu , tác
Trang 25M c tiêu: Nghiên c u các y u t quy t đ nh chính sách chi tr c t c c a m t s công
ty s n xu t niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Ghana
D li u nghiên c u là 10 công ty s n xu t, chi m 70% t ng s công ty s n xu t niêm
y t trên th tr ng ch ng khoán Ghana t n m 1997 đ n 2006
Ph ng pháp nghiên c u: Bài nghiên c u s d ng ph ng pháp h i quy d li u b ngtuy n tính Bi n ph thu c là c t c trên m i c phi u B y bi n gi i thích g m c t ctrên m i c phi u c a n m tr c, thu nh p trên m i c phi u, l i nhu n, dòng ti n, t ng
tr ng doanh thu, quy mô công ty và kh n ng thanh toán
K t qu nghiên c u cho th y c t c trên m i c phi u có m i t ng quan ngh ch v i c
t c n m tr c và có m i t ng quan thu n v i l i nhu n và quy mô công ty Các bi nkhác d ng nh tác đ ng không đáng k đ n chính sách chi tr c t c K t qu nh
v y cho r ng các công ty l n h n có khuynh h ng cao h n đ tr c t c vì l i nhu ncao h n Ngoài ra, m t s bi n th hi n m t tác đ ng không đáng k đ n vi c chi tr c
t c có l là m t d u hi u cho th y h u h t các công ty s n xu t này đang trong giai
đo n non tr và v n ch a phát tri n m t cách thích đáng trong m i t ng quan v i ho t
n / 2002 K t qu nghiên c u cho th y các công ty trong ngành
đi n, khai thác m và công nghi p đa d ng đã tr c
t c cao h n, trong khi đó các công ty d t may đã chi
tr c t c ít h n Phân tích các đ c đi m c a các công
ty tr c t c và công ty không tr c t c cho th y
r ng các công ty chia c t c thì có l i nhu n nhi u
h n và có quy mô l n Tuy nhiên, t ng tr ng d ng
Trang 26nh không ng n ch n các công ty n tr c t ccao h n Nh ng thay đ i c t c b nh h ng b i l inhu n trong quá kh và hi n t i h n là l i nhu ntrong t ng lai.
Todd Mitton 19 qu c gia th
tr ng m i n i /2004
Khi các c đông có quy n l n h n, h có th s d ngquy n l c c a mình đ tác đ ng đ n chính sách c
t c C đông có th nh n đ c nhi u quy n h n ho cthông qua b o h pháp lý c a m t qu c gia ho cthông qua ho t đ ng qu n tr c a công ty Mô hìnhchi tr c t c có ý ngh a h n v i các công ty có qu n
tr doanh nghi p m nh M i t ng quan cùng chi u
gi a qu n tr doanh nghi p và chi tr c t c đ c
Tunisian / 2006 Các công ty Tunisia d a trên c l i nhu n hi n t i và
c t c trong quá kh đ n đ nh m c chi tr c t c
c a h C t c có xu h ng nh y c m h n v i l inhu n hi n t i so v i c t c tr c đó Các công ty có
Trang 27và Nh t B n /2007
C t c b nh h ng nhi u b i quy mô công ty, l inhu n, c h i t ng tr ng và t l l i nhu n trên v n
ch s h u Các công ty l n có nhi u l i nhu n và t
l l i nhu n gi l i trên v n ch s h u cao có xu
h ng thanh toán c t c cao, trong khi đó nh h ng
c a c h i t ng tr ng lên kh n ng chi tr c t c c acông ty là h n h p Bài nghiên c u cung c p b ng
Chính sách chi tr c t c có liên quan m nh m và
tr c ti p đ i v i s h u nhà n c, quy mô công ty và
l i nhu n công ty, nh ng có m i quan h ng cchi u v i t l đòn b y Nghiên c u c ng cho th ychính sách c t c c a công ty ph thu c nhi u vào
l i nhu n công ty
c đi m công ty và c c u th ch nh h ng đ n
xu h ng chi tr c t c c a các công ty Trung Qu c
c bi t, các công ty có nhi u l i nhu n h n, đòn
b y th p h n, các công ty đang n m gi ti n m t cao
h n có nhi u kh n ng h n đ tr c t c, c th là c
t c b ng ti n m t Các công ty b o v c đông m nh
m và có s h u nhà n c tr c khi niêm y t có
Trang 28nhi u kh n ng đ tr c t c b ng ti n m t Ngoài ra,các công ty đang phát tri n v i l i nhu n gi l i cao
và đ u t nhi u h n vào tài s n c đ nh thì tr c t c
Malaysia / 2010 Thu nh p trên m i c phi u (EPS), l i su t sinh l i
trên v n ch s h u (ROE), dòng ti n trên m i cphi u (CFPS) là y u t quy t đ nh quan tr ng c a cáckho n thanh toán c t c Nghiên c u này th c sphân bi t tác đ ng c a l i nhu n và dòng ti n đ i v i
Bulgari / 2011 K t qu nghiên c u cho th y l i nhu n, vòng quay tài
s n, quy mô công ty, l ng ti n m t n m gi có
t ng quan cùng chi u v i vi c chi tr c t c Ng c
l i, đòn b y tài chính, thanh kho n c phi u có t ngquan ng c chi u v i vi c thanh toán c t c
Ebenezer
Adu-Boanyah,
Ghana / 2013 C t c trên m i c phi u có m i t ng quan ngh ch
v i c t c n m tr c và có m i t ng quan thu n v i
Trang 29c u, mô hình nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u và cách th c x lý s li u trong
ch ng 3
Trang 30CH NG 3 D LI U NGHIÊN C U, MÔ HÌNH NGHIÊN C U VÀ
S l ng công ty quan sát là 100 công ty đ c li t kê theo ngành nh sau:
Trang 313.1.2 Nguyên t c l a ch n d li u
M u quan sát mà tác gi xem xét là nh ng công ty niêm y t th a đi u ki n nh sau:
- Ch xem xét nh ng công ty niêm y t trên HOSE liên t c trong vòng 6 n m(2008-2013) và ph i niêm y t t n m 2007 đ đ m b o thông tin tình hình tàichính đ c công b m t cách minh b ch và đ y đ
- Lo i tr nh ng công ty thu c ngành ngân hàng, b o hi m và các qu vì cáccông ty ho t đ ng trong l nh v c này ngoài các quy đ nh chung còn ph i tuân
th các quy đ nh đ c thù riêng c a l nh v c kinh doanh, nh Lu t Kinh doanh
B o hi m, Lu t các t ch c tín d ng
- Các công ty ph i chi tr c t c và báo cáo l i nhu n kh quan đ tính toán t l
tr c t c
3.1.3 D li u thu th p
Sau khi thu th p d li u, tác gi đã lo i b kh i m u quan sát 23 công ty b l và ti p
t c lo i b 16 công ty không chi tr c t c Do đó, d li u cu i cùng là 61 công ty v i
366 m u quan sát
Sau đây là 61 công ty niêm y t trên HOSE trong giai đo n t 2008 đ n 2013 đ c t ng
h p theo nhóm ngành nh sau:
Trang 33Hình 3.1 T tr ng các công ty theo ngành trong m u nghiên c u
Qua bi u đ ta th y ngành công nghi p ch bi n, ch t o chi m 44%; ngành bán buôn
và bán l chi m 20%; ngành nông nghi p, lâm s n và th y s n chi m 10%; ngành xây
d ng, ngành v n t i kho bãi, ngành s n xu t và phân ph i đi n l n l t chi m 7%;ngành khai khoáng chi m 3%; ho t đ ng chuyên môn, khoa h c và công ngh , vàngành thông tin và truy n thông l n l t chi m 2%
Trang 34Sau khi thu th p s li u các công ty, tác gi đã có m u nghiên c u g m 366 quan sát.Các tính toán đ c th c hi n và x lý theo các công th c tài chính thành bi n phù h p,sau đó đ c nh p li u vào ph n m m STATA 11.0 đ có đ c k t qu
3.2 Mô hình nghiên c u và các y u t tác đ ng đ n chính sách c t c c a các công ty niêm y t trên HOSE
3.2.1 Mô hình nghiên c u
3.2.1.1 Mô hình nghiên c u t ng quát
D a vào các nghiên c u tr c đây và mô hình nghiên c u th c nghi m các y u t tác
đ ng đ n chính sách c t c c a các công ty niêm y t t i Thái Lan c a tác gi YordyingThanatawee (2011) Trong nghiên c u này tác gi thi t l p mô hình h i quy đa bi n
ROA: t su t sinh l i trên t ng tài s n
SIZE: quy mô công ty
Trang 35Nh v y, mô hình h i quy g m có 2 mô hình t ng ng v i 2 bi n ph thu c nh sau:
3.2.1.2 Mô hình nghiên c u th c nghi m
Tác gi s d ng các mô hình h i quy tuy n tính đa bi n đ xem xét nh h ng c a các
bi n đ c l p đ n bi n ph thu c Có ba d ng mô hình nghiên c u th c nghi m là:
Mô hình h i quy tuy n tính thông th ng (Pool OLS)
i v i mô hình Pool, gi đ nh v s t t ng quan, hi n t ng ph ng sai thay đ i,
nh ng s khác bi t v không gian và th i gian c a t ng bi n quan sát đ u không tác
đ ng đ n Vì th , trong mô hình h i quy Pool, tung đ g c c a t t c các đ n v chéo
đ c gi đ nh là nh nhau.V i mô hình này, nh h ng c a các bi n đ c l p và c
nh ng bi n không quan sát đ u không đ i đ i v i t t c các công ty qua t ng n m
Trang 36Mô hình h i quy tác đ ng c ăđ nh (Fixed effects model_ FEM)
Mô hình h i quy tác đ ng c đ nh không b qua các nh h ng theo chu i th i gian vàcác đ n v chéo, hay nói cách khác, mô hình h i quy v i tác đ ng chéo c đ nh xây
d ng d a trên gi đ nh v tung đ g c khác nhau gi a các đ n v chéo nh ng h s góckhông đ i
Mô hình h i quy tác đ ng ng u nhiên (Random effects model _REM)
mô hình h i quy tác đ ng c đ nh, tung đ g c gi a các đ n v chéo khác nhau,trong khi đó, mô hình h i quy tác đ ng ng u nhiên, nh ng tác đ ng làm cho tung đ
g c c a các đ n v chéo khác nhau đ c tách ra kh i tung đ g c c a mô hình
tìm hi u xem ph ng pháp h i quy nào là phù h p nh t trong ba ph ng pháp trên,tác gi s d ng các ki m đ nh là Likelihood Ratio Test (LR test), ki m đ nh Hausman(Hausman, 1978) và Lagrangian Multiplier (LM test, Breusch và Pagan, 1980)
Trang 37D a vào các nghiên c u tr c, có r t nhi u y u t tác đ ng đ n chính sách c t c i
v i nghiên c u này, tác gi trình bày m t s y u t tác đ ng đ n chính sách c t c nhsau: t l l i nhu n gi l i trên v n ch s h u (RE/TE), dòng ti n t do (FCF), t su tsinh l i trên t ng tài s n (ROA), quy mô công ty (SIZE), t ng tr ng tài s n (AGR), t
l giá tr th tr ng trên giá tr s sách c a v n ch s h u (MTB), t l n (LEV)
T l l i nhu n gi l i trên v n ch s h u (RE/TE)
DeAngelo et al (2006) ki m tra lý thuy t chu k kinh doanh b ng cách ki m tra xem
kh n ng chi tr c t c có liên quan đ n t l l i nhu n trên v n thu đ c, đ c đo
b ng l i nhu n gi l i trên t ng v n ch s h u (RE/TE) Thông th ng, các công ty
có xu h ng có RE/TE th p trong giai đo n t ng tr ng và ph thu c vào v n bênngoài trong khi các công ty có RE/TE cao có xu h ng tr ng thành h n v i l i nhu ntích l y cao, do đó, đó là y u t t t đ tr c t c Phù h p v i lý thuy t chu k kinhdoanh, b ng ch ng c a DeAngelo ch ra r ng t l l i nhu n gi l i trên v n có m t
m i quan h tích c c đáng k v i xác su t mà m t công ty tr c t c
YLD = C t c
Giá tr th tr ng c a v n ch s h u
Trang 38G n đây, trong nghiên c u c a mình, Denis and Osobov (2008) cho th y kh n ng tr
c t c liên quan ch t ch v i t l l i nhu n gi l i trên t ng v n ch s h u Các công
ty tr c t c cao khi t l này là cao và tr c t c th p khi l i nhu n gi l i là âm
Dòng ti n t do (FCF)
Dòng ti n m t c a công ty là m t y u t quan tr ng quy t đ nh các kho n thanh toán c
t c Tính thanh kho n kém có ngh a là ngu n ti n m t không đ đ chi tr c t c.Jensen (1986) cho r ng dòng ti n nhàn r i d i dào có nh h ng đ n l i ích c a ng i
đi u hành công ty và c đông ch s h u công ty M t s nhà nghiên c u cho r ng khidòng ti n nhàn r i nhi u thì ng i đi u hành, qu n lý công ty có xu h ng s d ngkhông hi u qu ngu n tài chính c a công ty, ho c đ u t quá m c vào các d án cóNPV âm
D a vào nghiên c u c a Baba (2009), dòng ti n t do đ c xác đ nh nh sau:
T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)
L i nhu n là nhân t quy t đ nh lâu dài c a chính sách c t c Các nhà qu n lý đ nghchi tr c t c khi công ty t o ra l i nhu n đ đ m b o vi c chi tr c t c L i nhu n là
m t trong nh ng nhân t quan tr ng nh h ng đ n vi c chi tr c t c (Duha Kuwari, 2009) Công ty có l i nhu n ròng n đ nh có l u l ng ti n càng l n thì chi tr
Al-c t Al-c Al-càng Al-cao Công ty Al-có l i nhu n Al-cao thì Al-chi tr Al-c t Al-c Al-cao B ng Al-ch ng t Al-cáAl-c th
tr ng m i n i cho th y r ng l i nhu n là nhân t quan tr ng nh t quy t đ nh chínhsách c t c (Adaoglu, 2000; Aivazian et al., 2003)
L i nhu n sau thu – thay đ i v n l u đ ng- thay đ i tài s n c đ nh
T ng tài s nFCF =
RE/TE =
L i nhu n gi l iGiá tr s sách c a v n ch s h u
Trang 39Quy mô công ty (SIZE)
Công ty có th đ c phân lo i theo quy mô (đo l ng b ng v n th tr ng, t ng doanhthu ho c t ng tài s n) Bi n quy mô công ty là bi n quan tr ng gi i thích quy t đ nh chi
tr c t c cho doanh nghi p C th , Aivazian et al (2003), Duha Al-Kuwari (2009)
cho r ng công ty càng l n thì càng d ti p c n v i th tr ng v n và d huy đ ng v n
v i chi phí th p và ít h n ch h n so v i công ty nh Vì v y, đ i v i công ty l n kh
n ng chi tr c t c cho các c đông t t h n công ty nh Nhi u nghiên c u th cnghi m c ng cho th y quy mô c a công ty là m t y u t quy t đ nh quan tr ng chínhsách c t c c a m t công ty, và có m i quan h đ ng bi n v i t l chi tr c t c nhnghiên c u c a Denis and Osobov (2007), Rafailov and Trifonova (2011), Adu-Boanyah (2013)
Tuy nhiên c ng có m t s nghiên c u cho th y quy mô công ty có m i t ng quan
ng c chi u v i chi tr c t c nh theo nghiên c u c a Naceur et al (2006)
Lu n v n này s d ng t ng tài s n đ đo l ng quy mô doanh nghi p theo nghiên c u
c a Rafailov and Trifonova (2011)
SIZE = log (T ng tài s n)
T ng tr ng tài s n (AGR)
T ng tr ng c a công ty có th đ c xác đ nh thông qua t ng tr ng doanh thu ho c
t ng tr ng tài s n T ng tr ng tài s n có nh h ng đ n chính sách c t c, c th làkhi công ty đ u t nhi u vào tài s n thì chi tr c t c th p h n, và ng c l i (Al-Malkawi, 2007)
Trong bài nghiên c u này tác gi s d ng bi n t ng tr ng tài s n đ đ i di n cho t ng
tr ng theo nghiên c u c a Naceur et al (2006) nh sau:
ROA = L i nhu n sau thu
T ng tài s n
Trang 40T l giá tr th tr ng trên giá tr s sách c a v n ch s h u (MTB)
Theo lý thuy t ta c ng có m t m i liên k t gi a t ng tr ng, l i nhu n và nhu c u tàichính C th h n, Jensen (1986) cho th y, các công ty t ng tr ng nhanh s s d ng
ph n l n l i nhu n đ tài tr cho các d án đ tránh ph thu c vào tài chính bên ngoài
v i chi phí cao nên th ng chi tr c t c th p, còn các công ty có c h i t ng tr ng
th p, l ng ti n m t nhi u, th ng chi tr c t c cao đ gi m chi phí đ i di n
Theo Aivazian et al (2003) và Amed et al (2008) thì bi n này đ c xác đ nh là:
T l n (LEV)
T l n đóng vai trò quan tr ng trong vi c gi i thích chính sách c t c c a công ty.Khi t l n cao thì kh n ng công ty c t gi m c t c s cao K t qu này phù h p v i
k t lu n c a nghiên c u tr c đây nh Aivazian et al (2003), Duha Al-Kuwari (2009),
Xi He et al (2009),Rafailov and Trifonova (2011)
Tác gi xác đ nh cách tính bi n LEV d a vào nghiên c u Aivazian et al (2003) vàRafailov and Trifonova (2011) nh sau: