Luận văn thạc sĩ 2014 Ảnh hưởng của công bố mua lại và sáp nhập lợi ích cổ đông trong các công ty niêm yết tại Việt Nam

đi u hành công ty... Khi xem xét trên khía... Giai đo n tiêu rút lui kh i th tr ng ch ng khoán.

-o0o -

BÙI TH THANH H NG

NH H NG C A CÔNG B MUA L I VÀ SÁP NH P N L I ÍCH C ÔNG TRONG CÁC CÔNG TY NIÊM Y T T I VI T NAM

LU N V N TH C S KINH T

Thành ph H Chí Minh – N m 2014

BÙI TH THANH H NG

NH H NG C A CÔNG B MUA L I VÀ SÁP NH P N L I ÍCH C ÔNG TRONG CÁC CÔNG TY NIÊM Y T T I VI T NAM

Chuyên ngành: Tài chính – ngân hàng

Tác gi th c hi n đ tài “ nh h ng c a công b mua l i và sáp nh p đ n c đông các công ty niêm y t t i Vi t Nam” xin có l i cam đoan r ng đây là công trình nghiên c u c a tôi v i s giúp đ c a Th y h ng d n S li u th ng kê là trung

th c và n i dung, k t qu nghiên c u c a lu n v n này ch a t ng đ c công b trong b t c công trình nào cho t i th i đi m hi n nay

TP HCM, ngày 16 tháng 06 n m 2014

Tác gi lu n v n

Bùi Th Thanh H ng

Trang ph bìa

L i cam đoan

Doanh m c ch vi t t t

Dang m c b ng, bi u

Tóm t t 1

CH NG 1 GI I THI U 3

1.1 Lý do ch n đ tài 3

1.2 M c tiêu nghiên c u 5

1.3 i t ng nghiên c u 6

1.4 Ph ng pháp nghiên c u 6

1.5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài nghiên c u 7

1.6 K t c u c a nghiên c u 7

CH NG 2 T NG QUAN CÁC K T QU NGHIÊN C U TR C ÂY 9

2.1 Các khái ni m v mua bán và sáp nh p 9

2.2 ng l c thúc đ y ho t đ ng M&A 12

2.3 T ng quan các nghiên c u đo l ng ho t đ ng M&A 16

2.4 Các nghiên c u v l i nhu n tích c c cho các công ty m c tiêu, l i nhu n không đáng k đ i v i công ty thu mua t vi c công b M&A 17

2.5 L i nhu n k t h p trong ng n và dài h n c a công ty thu mua và công ty m c tiêu sau s ki n M&A 21

2.6 Các nghiên c u v không có s c i thi n trong ho t đ ng c a công ty trong su t th i gian công b M&A 23

2.7 Các nghiên c u v M&A xuyên qu c gia và M&A n i đ a 26

2.8 M&A thân thi n và M&A thù đ ch 27

2.9.2 T s giá s sách trên th tr ng 30

2.10 Câu h i nghiên c u 31

CH NG 3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 33

3.1 Gi i thi u ph ng pháp nghiên c u 33

3.1.1 Kho ng th i gian nghiên c u 33

3.1.2 Mô hình nghiên c u 35

3.2 Ki m đ nh th ng kê các gi thuy t 38

3.2.1 T-test 38

3.2.2 Ki m đ nh Wilcoxon 39

3.3 Ch n m u 39

3.3.1 Các công ty đ i chúng 39

3.3.2 Lo i mua l i và sáp nh p 41

3.4 Th nghi m th ng kê các gi thuy t 42

3.4.1 Gi thuy t 1: l i nhu n b t th ng tích l y c a các công ty M&A m c tiêu b ng 0 42

3.4.2 Gi thuy t 2: L i nhu n b t th ng tích l y c a các công ty nhà th u trong th ng v sáp nh p có b ng 0 43

3.4.3 Gi thuy t 3: L i nhu n b t th ng tích l y c a t ng th công ty m c tiêu và nhà th u b ng không 43

3.4.4 Gi thuy t 4: l i nhu n c a các công ty mua l i và sáp nh p ít h n các công ty không sáp nh p 43

3.4.5 Gi thuy t 5: các giao d ch M&A xuyên biên gi i mang l i ít l i nhu n cho c đông các công ty m c tiêu h n M&A n i đ a 43

3.4.6 Gi thuy t 6: L i nhu n b t th ng c a các công ty trong giao d ch thù đ ch cao h n trong giao d ch thân thi n 44

t th ng c a các công ty nhà th u 47

4.3 L i nhu n t ng th các th ng v M&A (t ng l i nhu n c a công ty m c tiêu và công ty thu mua) 49

4.4 L i nhu n c a các công ty sáp nh p và không sáp nh p 50

4.5 Giao d ch M&A n i đ a và M&A xuyên biên gi i 51

4.6 M&A thù đ ch và M&A thân thi n 53

4.7 i m y u c a nghiên c u 54

4.7.1 H n ch c a nghiên c u 55

4.7.2 H n ch c a d li u 55

CH NG 5 K T LU N 57

5.1 Tóm t t v nghiên c u th c nghi m 57

5.2 Nghiên c u t ng lai 59 Tài li u tham kh o

Ph l c

S l ng m u

Giá tr nh nh t Giá tr l n nh t Giá tr trung bình Giá tr trung v

l ch chu n

M c Ủ ngh a c a ki m đ nh T-test

M c Ủ ngh a ki m đ nh Wilcoxon

S hi u Tên b ng bi u Trang

Bi u đ 4.1 Trung bình CAR c a 17 công ty trong th i gian 21 ngày 47

B ng 4.2 K t qu ki m đ nh Independent Samples T-test và

B ng 4.3

Tóm t t

M c đích c a nghiên c u này là xem xét l i ích c a c đông trong các

th ng v mua l i và sáp nh p (M&A) b ng cách đánh giá nh h ng c a thông báo M&A đ n l i nhu n c phi u c a các công ty trong các th ng v

đ n l i nhu n b t th ng c a công ty thu mua và công ty m c tiêu, mà còn đánh giá t ng h p l i ích c a 2 công ty và so sánh gi a l i nhu n b t th ng

c a các công ty trong th ng v M&A và các công ty không có liên quan

M&A n i đ a và M&A xuyên qu c gia, M&A thù đ ch và M&A thân thi n

đ n l i nhu n b t th ng Ph ng pháp nghiên c u là nghiên c u s ki n

ng n h n D li u s d ng trong nghiên c u là giá ch ng khoán c a các công

ty trong các th ng v mua bán và sáp nh p, các công ty này đ c niêm y t

trên các sàn giao d ch ch ng khoán t i Vi t Nam

ty thu mua Tuy nhiên, k t qu t nghiên c u này nh t quán v i nhi u nghiên

tiêu và l i nhu n tiêu c c cho công ty thu mua, t ng h p l i nhu n cho c 2

đ n l i nhu n b t th ng tích l y c a các công ty phù h p v i các nghiên

c u tr c đây trên th gi i Các th ng v mua l i và sáp nh p thù đ ch đem

l i l i nhu n b t th ng v t tr i so v i M&A thân thi n và giao d ch M&A

xuyên qu c gia đem l i l i nhu n cho c đông cao h n so v i M&A n i đ a

Nghiên c u có 1 s h n ch v quy mô m u nh , ho c các nhân t khác có th nh h ng đ n d li u nghiên c u Tuy nhiên nghiên c u hi

v ng góp ph n gi m b t kho ng tr ng trong các nghiên c u v ho t đ ng

M&A t i Vi t Nam

CH NG 1: GI I THI U 1.1 Lý do ch n đ tài

Nghiên c u v l nh v c M&A là c n thi t vì s gia t ng liên t c c a

nh là m t th tr ng m i n i đ y thu hút đ t o d ng kinh doanh hay xây

d ng nhà máy Các kho n đ u t tr c ti p n c ngoài Vi t Nam t ng

M vào n m 2013 T c đ t ng tr ng cao c a Vi t Nam c ng là y u t đ y

v i kh ng ho ng kinh t vì hai nguyên nhân

 Th nh t, các công ty n c ngoài thu đ c l i t vi c gi m giá c a

đ u t tài chính c a h có th gi m đi

 Th hai, các công ty n i đ a ph i sáp nh p đ m r ng kh n ng tài chính c ng nh tìm ki m s đ i m i đ c nh tranh v i các đ i th

n c ngoài

Nh cu c kh o sát PwC (2010), t ng c ng s l ng và giá tr c a các

tr 1.1 t đô la M và có s t ng lên đ n 345 giao d ch v i t ng giá tr 1.75 t

đô la M vào n m 2010 So sánh t l tri n v ng gia t ng đáng k c a M&A,

Opportunities, 2011) Các nhà qu n lỦ đang xem sáp nh p nh là m t

ph ng pháp đ tái c u trúc công ty vì v y h c g ng h c h i nhi u ki n

mua l i và sáp nh p Ngày nay, mua l i và sáp nh p ngày càng nh n đ c

Vi t Nam

H n n a, trong khi làn sóng sáp nh p ngày càng t ng lên m nh m , l i

và tác đ ng c a nó đ n các công ty Bài nghiên c u này h ng đ n vi c đánh

giá hi u qu c a mua l i và sáp nh p Vi t Nam b ng cách xem xét l i

d ch M&A nào Sau đó các y u t then ch t nh h ng tích c c hay tiêu c c

l i nhu n b t th ng c a c đông trong th ng v sáp nh p hay mua l i

xuyên qu c gia v i các giao d ch n i đ a; giao d ch M&A thù đ ch hay thân

thi n

Trên th gi i đã có r t nhi u nghiên c u v tác đ ng c a M&A lên

ho t đ ng c a doanh nghi p Gugler và các c ng s (2003) đã th c hi n m t

M , Anh, Châu Âu, Nh t B n, Úc và 100 qu c gia khác trên th gi i K t

qu thu đ c là so v i các n c phát tri n l i nhu n b t th ng các n c

còn l i m c th p nh t Theo hi u bi t c a tác gi , t i Vi t Nam không có nhi u bài nghiên c u xem xét giá tr c a c đông sau M&A b ng cách s

kém c a M&A c ng nh h n ch v d li u M&A Vì nh ng lỦ do đó,

đ ng c a các công ty sau M&A Vi t Nam đ so sánh v i k t qu c a các

tác gi đã nghiên c u v n đ này các qu c gia khác B c ti p theo là

c a M&A c ng s đ c xem xét

1.2 M c tiêu nghiên c u

M c đích c a nghiên c u này là đánh giá l i ích c đông do nh

h ng b i thông báo mua l i và sáp nh p (M&A) Vi t Nam Trên c s

đ c l i ích tích c c t thông báo M&A trong khi c đông công ty thu mua

nh n đ c l i ích không đáng k Các công ty liên quan đ n M&A đ c đ

xu t nh n đ c l i nhu n v t tr i so v i các công ty không th c hi n M&A Các th ng v M&A xuyên qu c gia và M&A thù đ ch đem l i nhi u

l i ích cho c đông công ty m c tiêu h n so v i M&A n i đ a và M&A thân

Ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng trong nghiên c u này d a trên

đông trong th i gian công b thông tin b ng cách s d ng ph n ng giá c

ph n trong ng n h n

c a nó Do đó d li u nghiên c u đ c thu th p t các doanh nghi p niêm

y t trên sàn giao d ch ch ng khoán t i Vi t Nam B i vì th tr ng ch ng

đ b o v các công ty n i đ a đ c bi t là các công ty trong l nh v c tài chính cho nên trong vài tr ng h p, các công ty thu mua ch chi m 20% phi u b u

nh ng h có nhi u kh n ng ki m soát Vì v y bài nghiên c u ch p nh n m t

s th ng v mua bán và sáp nh p xuyên qu c gia có các công ty thu mua

chi m h n 20% c ph n c a công ty Các tr ng h p này đ c đ a vào m u

mua bán và sáp nh p

Tuy nhiên, ph ng pháp nghiên c u s ki n ng n h n c ng có nh ng

nh c đi m Ch ng h n, nh ng y u t khác có th tác đ ng lên giá c phi u,

c a công ty c ng tác đ ng lên giá c phi u vì các c đông l n th ng có

c a công ty

1 5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài nghiên c u

ánh giá v l i ích c a c đông do nh h ng b i các ho t đ ng mua

ch nghiên c u này góp ph n gi m b t các kho ng tr ng nghiên c u trong

l nh v c này

1.6 K t c u c a nghiên c u

Ch ng 2 xem l i nh ng nghiên c u tr c đây m t cách ng n ng n v

ph ng pháp th c nghi m, các k t qu t đó đ a ra các gi thuy t nghiên

c u

Ch ng 3 gi i thi u ph ng pháp nghiên c u, m u d li u c ng nh

ph ng pháp thu th p, sau đó miêu t th nghi m th ng kê đ c áp d ng

cho toàn bài nghiên c u

Ch ng 4 s cung c p các k t qu nghiên c u và h n ch c a nghiên

c u

Ch ng 5 k t lu n nh ng phát hi n và g i ý m t s Ủ t ng cho các

CH NG 2: T NG QUAN CÁC K T QU NGHIÊN C U

2.1 Các khái ni m v mua bán và sáp nh p

Mua bán và sáp nh p là ngh a c a c m t thông d ng M&A t c

Merger và Acquisitions T i Vi t Nam khái ni m mua bán và sáp nh p

công ty b sáp nh p) có th sáp nh p vào m t công ty khác (g i là công ty

t i c a công ty b sáp nh p”

công ty b h p nh t) có th h p nh t thành m t công ty m i (g i là công ty

h p nh t) b ng cách chuy n toàn b tài s n, quy n và l i ích h p pháp sang công ty h p nh t, đ ng th i ch m d t s t n t i c a các công ty b h p nh t”

ngh a là các công ty cùng lo i hình doanh nghi p theo qui đ nh c a pháp

lu t Nh v y đi u ki n tiên quy t đ có m t v sáp nh p hay h p nh t là hai

c hai bên tham gia

doanh nghi p, thì Lu t C nh Tranh 2004 có nh c t i vi c mua l i doanh nghi p : “Mua l i doanh nghi p là vi c doanh nghi p mua toàn b ho c m t

Trong khi đó c m t Merger và Acquisition ( M&A) trên th gi i

đ c đ nh ngh a nh sau:

Acquisition đ c hi u nh m t hành đ ng ti p qu n b ng cách mua l i

m t công ty ( g i là công ty m c tiêu) b i m t công ty khác (công ty thu

mua) Tr c đây, đ th c hi n m t th ng v mua l i các công ty th ng

h p tác th ng l ng v i nhau, nh ng v sau này hình th c này đã khác, và

th ng v mua l i có th di n ra khi bên b mua không s n lòng bán l i ho c

c p đ n m t công ty nh b mua l i b i m t công ty l n h n, tuy nhiên đôi

khi m t công nh h n s giành đ c quy n qu n lý m t công ty l n h n

ho c là lâu đ i h n sau đó đ i tên công ty m i thành công ty đi mua M t

tr ng h p đ c bi t c a mua l i đó là hình th c thâu tóm ng c – reverse takeover, đây là là hình th c m t công ty t nhân tìm cách mua l i m t công

ty c ph n đ i chúng qua đó c ng s tr thành m t công ty c ph n đ i

chúng

đ n ho t đ ng kinh doanh c a công ty nên ng i mua-t c ng i s h u công

Mua l i tài s n c a công ty, s ti n công ty b mua nh n t vi c bán l i

s đ c tr l i cho c đông b ng c t c trong tr ng h p bán m t ph n tài

s n ho c là m t kho n hoàn tr trong tr ng h p bán toàn b công ty Trong

tr ng h p này ng i mua th ng s p đ t ch nh m mua l i m t s tài s n

i u này có Ủ ngh a đ c bi t quan tr ng đ i v i ng i mua khi h có th d báo đ c nh ng ph n tài s n nào mà kho n n c a nó s phát sinh trong

t ng lai, hay là nh ng kho n thi t h i không xác đ nh đ c có th xu t hi n

nh là vi c ki n t ng tranh ch p t khuy t đi m c a m t dòng s n ph m nào

đó, nh ng kho n hoa h ng hay nh ng h p đ ng lao đ ng, ho c là ô nhi m môi tr ng M t nh c đi m c a hình th c mua bán này đó là vi c n y sinh

s l ng c ph n c a công ty c sang s l ng c ph n c a công ty m i

t ng ng v i t l ph n tr m góp v n c a các công ty vào công ty m i –t

l này xác đ nh d a trên s th a thu n lúc ký k t) ho c là chi tr b ng ti n

b (th ng g i là thâu tóm) tuy nhiên k t qu c a nó là t o ra tên công ty

m i (th ng là tên k t h p gi a tên ban đ u c a hai công ty) và m t th ng

– Acquisition ch đ n thu n nh m m c đích chính tr ho c chi n l c

marketing, nh ng hình th c sáp nh p, h p nh t ki u này th ng liên quan

2.2 ng l c thúc đ y ho t đ ng M&A

đ đang đ c quan tâm c a nhi u nghiên c u i v i các công ty qu c t ,

th tr ng m i m t cách nhanh chóng và đ c xem nh là m t chi n l c

c n n n kinh t l n và quy mô Theo Andrade và các c ng s (2001), cú s c

và m t trong nh ng ph ng pháp hi u qu là mua l i và sáp nh p Tuy

nh s c i ti n trong ngành công ngh …, do đó các ho t đ ng mua bán và

ty thu mua có đ ng c th c hi n th ng v M&A, c các công ty m c tiêu

c ng có đ ng l c đ tham gia các th ng v M&A Có th t ng h p đ ng c

i v i công ty thu mua:

 V n đ xâm nh p th tr ng: Khi công ty mu n gia nh p m t th

tr ng hay m t l nh v c nào đó đòi h i ph i tiêu t n r t nhi u th i

gian và chi phí, k c vi c xây d ng th ph n, th ng hi u… do đó

qu nh t

 M r ng kinh doanh theo chi u d c: Mua l i và sáp nh p còn có th

đ c nh ng l i ích cho đ u ra ho c đ u vào c a s n ph m

 Ngu n l c t ng h : N u m i công ty n m gi nh ng ngu n l c khác

nhau Vi c mua l i ho c sáp nh p s giúp t n d ng và chia s nh ng ngu n l c s n có Ví d nh vi c chia s kinh nghi m, ki n th c

chuyên môn, t n d ng nh ng k t qu nghiên c u, th m chí có th t n

d ng h th ng phân ph i bán hàng Ngoài ra t n d ng ngu n v n l n,

nâng cao n ng l c tài chính hay khai thác kh n ng qu n lỦ.v.v…

 a d ng hóa khu v c đ a lí và l nh v c kinh doanh: ng c này

đa d ng hóa, t đó t o s t tin cho nhà đ u t khi đ u t vào công ty

 Gi m c nh tranh và t o v th trên th tr ng: i u này x y ra khi

b m t đ i th , mà còn t o ra m t v th c nh tranh l n h n, có th ép giá đ i v i nhà cung c p ho c đ c quy n đ t giá cho nh ng s n ph m

c a mình

 Bán chéo: Các công ty có th t n d ng khai thác các d ch v c a nhau

đ t ng thêm ti n ích cho khách hàng t đó t ng thu nh p, ho c b o v

nh cho vay, c m c , chuy n ti n…cho khách hàng c a công ty ch ng khoán, đ ng th i công ty ch ng khoán có th đ ng kỦ cho khách hàng

c a ngân hàng nh ng tài kho n t i công ty mình

 ng c v thu : M t công ty đang kinh doanh có l i có th mua l i

i v i công ty m c tiêu: Nói chung đ ng c c a công ty m c tiêu

c ng gi ng nh đ ng c c a công ty thu mua nh m đ t đ c nh ng l i ích

đ ng c nh : s c ép c nh tranh trên th tr ng, đ ngh h p d n t phía

ng i mua, tìm đ i tác chi n l c và m t s đ ng c cá nhân khác Trong

nh ng đ ng c trên thì đ ng c tìm đ i tác chi n l c th hi n s ch đ ng

t bên bán (trong tr ng h p này công ty thu mua c ng là công ty m c tiêu

Vi t Nam trong giai đo n hi n nay nh m b o v mình tr c làn sóng h i

tìm cho mình nh ng đ i tác chi n l c quan tr ng đ cùng nhau tham gia

qu n lỦ, đi u hành, chia s công ngh , kinh nghi m thay vì phát hành r ng rãi ra công chúng khi đó c đông s b phân tán và không đóng góp đ c

Các thông tin v ho t đ ng M&A th ng đ c th tr ng đánh giá

đã c g ng khám phá nguyên nhân c a thành công hay th t b i c a các giao

d ch mua l i và sáp nh p các qu c gia phát tri n d a trên ngu n d li u t

th tr ng ch ng khoán (Healy, Palepu, Ruback 1992; Travlos, N.G., 1987)

nh cung c p nh ng k t lu n khác nhau M t cách c th , trong khi m t s

mang l i cho các công ty m c tiêu hay công ty thu mua, và m t s nhà

c a các giao d ch M&A g p ph i m t s s t gi m trong tài s n M c dù có s khác nhau, h u h t h cho r ng l i nhu n th c t sau mua l i và sáp nh p thì

không cao nh d đoán khi kho n 50% nh n đ c giá tr cao h n và ph n

M&A thì không l n và các k t qu ph thu c vào tính hi u qu c a th

tr ng và các đ c thù qu c gia c a công ty sáp nh p (Brown and Warner,

1985; Franks, 1977; Healy, Palepu, Ruback, 1992)

2.3 T ng quan các nghiên c u đo l ng ho t đ ng M&A

trên nhi u khía c nh khác nhau đ tr l i câu h i li u M&A có t o ra giá tr

k t h p H s d ng tiêu chí tài chính t các công ty (ví d Peter, T và Waterman, JR., 1982) ho c t su t sinh l i t th tr ng (ví d J.R Franks và

c a c công ty mua l i và công ty thâu tóm là ch a rõ ràng (Bouwman,

Fuller và Nain, 2003)

đi u hành công ty Meglio và Risberg (2011) đã chia ph ng pháp đo l ng

tr ng,… trong khi vài ng i khác d a trên t s k toán (t s l i nhu n,

t c đ t ng tr ng, t s thanh toán…)

Bên c nh đó, tr ng phái phi tài chính đã phân tích ho t đ ng c a

doanh nghi p; v i nhi u cách nhìn khác nhau, nh ng nghiên c u y b sung

l n nhau Ph n ti p theo c a bài nghiên c u ngày s t ng h p các câu h i

k t lu n

2.4 Các nghiên c u v l i nhu n tích c c cho các công ty m c tiêu, l i nhu n không đáng k đ i v i công ty thu mua t vi c công b M&A

Franks (1977) đã k t lu n l i nhu n tích c c cho công ty m c tiêu

nh ng l i nhu n tiêu c c cho công ty mua l i, nh ng t ng th k t h p v n

nh n đ c l i nhu n tích c c trong mua l i và sáp nh p Tác gi đã dùng giá

c phi u c a 70 công ty trong ngành ch ng c t và bia t 1955-1972, tính

thông tin trong su t th i gian nghiên c u D li u đ c s d ng là giá c

và 8 tháng sau ngày công b B ng cách so sánh ho t đ ng doanh nghi p

tr c và sau M&A, tác gi k t lu n r ng l i nhu n đ t đ c cho c đông c

công ty mua và công ty b mua l i ch t ng thêm trong tr ng h p h nh n

đ c l i th kinh t theo quy mô ho c quy mô công ty đ c m r ng Bài

đo n mua l i và sáp nh p trong khi con s này c a các c đông công ty thu

đ t đ c giá tr tích c c K t qu này đ c xem nh h p lỦ và đ c nh c l i

pháp khác ch ng h n Bradley, Desai và Kim (1988), Franks, Harris và

Titman (1991), Healy, Palepu và Ruback (1992) Giai đo n th i gian đ th

tr ng ph n ng đ c đ c p trong nghiên c u c a Franks là kho ng ít nh t

3 tháng tr c công b sáp nh p Mô hình c a Franks yêu c u m t s quan sát

ng n h n t vài ngày tr c và sau th i đi m công b

Franks (1977) v t ng th ho t đ ng M&A t o ra giá tr tích c c, nh ng ch

ra r ng trong dài h n tài s n c a c đ ng s s t gi m hàng n m Trong

nghiên c u c a mình Schererand và Ravenscraff s d ng các tiêu chí khác

v i Franks b ng cách s d ng thông tin k toán nh thu nh p, tài s n, l i

nhu n, quy mô công ty cho m u g m 392 công ty s n xu t M t n m

1957 đ n 1977 H ch ra tác đ ng c a ph ng pháp k toán trong vi c ghi

l i giá tr tài s n c a công ty sau sáp nh p đ n t s hi u qu N u công ty s

d ng giá tr s sách đ ghi nh n tài s n trong vi c sáp nh p, thì l i ích c a

hành d i ch s bình quân c a ngành, chúng tr nên nhi u l i nhu n h n

bài nghiên c u không có s so sánh gi a công ty thu mua và công ty m c tiêu

đ ng mua l i và sáp nh p và còn cung c p s gi i thích v chúng Nghiên

c u đã nh n m nh nh h ng và c ch tác đ ng c a nhân t kinh t lên l i

nh n c ph n c a c công ty thu mua và công ty m c tiêu H k t lu n r ng

đ n l i nhu n c a c đông c a các công ty m c tiêu và công ty thu mua đi u

c phi u và ti n m t tài tr trong 1968-1969, n ng l c c nh tranh khi có

nhi u công ty thu mua, cách ti p c n tr c ti p hay gián ti p c a công ty thu

mua, tài tr ti n m t hay c phi u, tính ch t mua l i giúp công ty thu mua đa

d ng hóa đ u t ho c nâng cao th ng hi u công ty con c a h

Nh k t qu c a Datta (1992), giao d ch M&A tài tr b i ti n m t

c ng đ c s d ng trong các gi thuy t c a bài nghiên c u này đ đánh giá

nh h ng c a nó đ n tính hi u qu c a các giao d ch sáp nh p Vi t Nam

M t cách khác, đi u này nh m m c đích đánh giá s t ng quan và so sánh

m c đ nh h ng gi a các y u t đ n l i nhu n c đông c a công ty m c

tiêu và công ty thu mua trong m u

ánh giá ho t đ ng c a công ty b ng nh h ng c a thông báo mua

l i và sáp nh p trong c ng n h n và dài h n, Gugler và các c ng s (2003)

c a công ty sáp nh p v i m t nhóm các công ty không th c hi n M&A, c

15 n m Nghiên c u đã ch ra r ng m t t l c a kho ng 56.7% các công ty

sau 5 n m, đi u này có ngh a tính hi u qu c a ho t đ ng t ng nh ng n ng

th c nghi m ch ra r ng sáp nh p v i các ngành khác nhau có s s t gi m trong s n l ng th p h n sáp nh p theo chi u d c Khi xem xét trên khía

c nh lo i ngành công nghi p c ng nh khía c nh đ a lý, h không tìm th y

k t qu này phù h p cho các công ty nh , vi c sáp nh p thành công c a các công ty l n thu đ c s n l ng cao h n b ng cách c i thi n n ng l c th

tr ng trong khi h không th đ c l i t vi c nâng cao ch t l ng s n xu t

cách làm t ng hi u su t và đ t đ c v trí th tr ng

2.5 L i nhu n k t h p trong ng n và dài h n c a công ty thu mua và công ty m c tiêu sau s ki n M&A

đ đánh giá tác đ ng M&A đ n l i nhu n c a c đông Dù s d ng các

ph ng pháp khác nhau, h đã đi đ n nh ng k t lu n t ng t là l i nhu n

b t th ng cho các công ty thu mua thì th p h n các công ty m c tiêu, tuy

Ph ng pháp s d ng quan sát ng n h n đ c v n d ng b i Brown và

Warner (1985) c ng đ c áp d ng trong nhi u nghiên c u ch ng h n nghiên

công ty thu mua và công ty m c tiêu, gi a tài tr b ng ti n m t hay tài tr

ph ng nh nh t (Ordinary Least Square - OLS), đây c ng là m t ph ng pháp trong ba ph ng pháp đ c gi i thi u b i Brown và Warner, Franks và

các công s (1991) đã đánh giá ho t đ ng c a các công ty m c tiêu v i th i

gian nghiên c u 200 ngày, và ki m tra tác đ ng quy mô T ng t các

công ty m c tiêu và l i nhu n tiêu c c cho c hai bên

Healy, Palepu, Ruback (1992) ki m tra 50 công ty sáp nh p c a M

trong giai đo n 1979-1984 c đi m n i b t c a bài nghiên c u này đó là

l i nhu n tích c c cho c công ty m c tiêu và công ty thu mua thì không kéo

c ng nh ti t ki m chi phí H đã ki m tra c hi u su t dòng ti n và vi c đánh giá kh n ng sinh l i s d ng giá c ph n h ng ngày thay vì d li u hàng tháng đ c s d ng trong các bài nghiên c u tr c đó vì h đã l p lu n

r ng các nhà đ u t s đánh giá l i ngay l p t c giá tr công ty Giai đo n

tiêu rút lui kh i th tr ng ch ng khoán H l p lu n r ng t s k toán không đáng tin c y vì nó ph thu c nhi u vào mong mu n c a ng i qu n

lý Bên c nh đó, Palepu và Ruback (1992) đã mu n lo i b tác đ ng c a

ph ng pháp tài chính do nh h ng đáng k đ n thu nh p sau thu và lãi vay đã d n đ n sai l ch trong các nghiên c u tr c Vì v y h đã s d ng doanh thu tr c lãi vay và đi u ch nh giá tr tài s n ng n h n K t qu r t

vi c đ a l i nhu n g p b t th ng vào xem xét khi đo l ng s k t n i gi a

t ng quan d ng gi a giá c phi u c a công ty sáp nh p và dòng ti n c a

nó H đã gi i thích r ng do dòng ti n d ng, n n kinh t ph n ng tích c c

đánh giá l i cao h n c a các công ty sau sáp nh p Tuy nhiên, h đã không đánh giá tác đ ng c a các y u t kinh t lên giá ch ng khoán và dòng ti n

c a các công ty sáp nh p

trung bình thông th ng là 1.8% trung bình cho t t c các giao d ch sáp nh p

r ng đ n 20 ngày tr c và sau công b sáp nh p Tuy v y, h c ng tìm ra s

s t gi m trong l i c ph n nó s gi m xu ng g n 0 khi m r ng đ n 142

nhu n do s c i thi n giá c ph n kho ng 20% trong khi các thu mua tr i

qu đ đánh giá ho t đ ng c a công ty; Meglio và Risberg (2011) cho r ng

2.6 Các nghiên c u v không có s c i thi n trong ho t đ ng c a công ty trong su t th i gian công b M&A

Tr c khi tìm ra s gia t ng l i nhu n c a các công ty sau M&A,

Ravenscraft và Scherer (1987) s d ng các t s k toán c a các công ty

tr c và sau vi c mua l i và tin t ng r ng s ho t đ ng kém c a các công ty

sau vi c mua l i th hi n các t s k toán gi m trong su t giai đo n này

đ c s d ng đ đo l ng ho t đ ng c a công ty t i th i đi m đó bao g m

ph ng pháp k toán, ki m tra th ng kê và mô hình ho t đ ng k v ng H

đã phát hi n r ng t t c mô hình đang ho t đ ng t t trong vi c đo l ng ho t

đ ng c a công ty trong h u h t các m u, tuy nhiên h nh n m nh nên b sung các b c so sánh quy mô và so sánh s ki n khi th c hi n nghiên c u

Ghosh (2001), đã d a trên Ủ t ng c a Barber và Lyon (1996), s

d ng ph ng pháp đo l ng dòng ti n trong th i gian tr c và sau các giao

l ng ho t đ ng tích c c hay tiêu c c sau sáp nh p Tác gi c ng đ a quy

t ng t nh đ c k t h p t nghiên c u c a Healey và các c ng s (1992)

ích t ng lên c a c đông trong giai đo n công b mua l i và sáp nh p trùng

khi Barber và Lyon (1996) đã tán thành vi c so sánh ho t đ ng c a công ty hai giai đo n tr c và sau M&A M t l n n a, ông y xác đ nh r ng có s

s gia t ng có l đ n t ho t đ ng tích c c trong giai đo n tr c mua l i và

toán, Ghosh (2001) phát hi n r ng giao d ch M&A mà s d ng ti n m t tài

tr mang l i l i nhu n cao h n đã d n đ n giá tr t ng thêm cho dòng ti n

m c dù tình hu ng này thì không áp d ng cho các giao d ch mua l i và sáp

cùng v i chi phí và doanh s bán hàng Tác gi đã kh ng đ nh r ng s gia

t ng không đ n t s qu n lý chi phí t t h n nh ng gia t ng trong doanh s

giai đo n tr c mua l i và sáp nh p đ đánh giá các y u t t c th i nh

h ng đ n k t qu c bi t, b ng cách so sánh dòng ti n ho t đ ng c a các công ty tr c và sau mua l i, ông y đã ch ra r ng không có s c i thi n

Agrawal và các c ng s (1992) d a trên m u c a 937 giao d ch sáp

1987, đã phát hi n l i nhu n tiêu c c đáng k c a các công m c tiêu là

quan tâm đ n s hi u qu c a th tr ng v n đã đ c gi đ nh là hi u qu

đông trong nh ng ngày công b Tuy nhiên, tác gi ch xem xét ho t đ ng

c a các công ty sáp nh p

Pilloff (1996) đã thông báo r ng ho t đ ng các công ty không thay đ i

nhi u sau h p nh t và l i nhu n b t th ng mà các công ty đ t đ c có

t ng quan v i chi phí h p nh t Tác gi k t lu n r ng không có s t ng

nh p Tác gi đã s d ng cách ti p c n h n h p c a Schere, F.M và

ho t đ ng c a công ty trong mua l i và sáp nh p

2.7 Các nghiên c u v M&A xuyên qu c gia và M&A n i đ a

Theo Conn và Connell (1990), b i vì s gia t ng làn sóng tài chính

xuyên qu c gia h n trong quá kh Nghiên c u c a h đ c xem nh là

tích l y (CAR) Tuy nhiên, nghiên c u c a h th c hi n v i 2 th tr ng

b i các đ c đi m khác nhau c a nh ng th tr ng này i u đó d n đ n l i

so v i các công ty m c tiêu Anh Tuy nhiên, l i nhu n b t th ng c a các

ho c b ng 0

l i và sáp nh p xuyên biên gi i và các giao d ch n i đ a v i 116 giao d ch

xuyên qu c gia và 514 giao d ch n i đ a c a các công ty Anh t 1986 đ n

thành 3 giai đo n, tr c công b , trong th i gian công b và 1 tháng sau s

ki n Ông k t lu n r ng t t c các công ty m c tiêu c a các giao d ch xuyên

nh ng t t c đ u đ t đ c s gia t ng đáng k trong giá c phi u kho ng 18% đ n 20% trong su t th i gian công b áng ng c nhiên, l i nhu n c a

c đông c a các công ty m c tiêu n c ngoài v t tr i so con s c a các

h ng c a đ c thù qu c gia đ n thành công c a sáp nh p trong giao d ch

tr c đã không xem xét các qu c gia đang phát tri n n i còn thi u các quy

đ nh c ng nh kinh nghi m v mua l i và sáp nh p, k t qu có l khác nhau

khi th c hi n so sánh gi a giá tr t ng thêm cho c đông t các giao d ch

M&A n i đ a và t các giao d ch xuyên qu c gia

2.8 M&A thân thi n và M&A thù đ ch

thù đ ch ch ng h n nh nghiên c u c a Gregory (1997), Loughran và Vijh

mang nhi u l i nhu n cho t t c các bên, công ty thu mua và công ty m c

tiêu, h n các th ng v mua l i và sáp nh p thân thi n

Goergen và Renneboog (2004) khi xem xét l i nhu n ng n h n trong

các công ty trong các giao d ch thân thi n, vào kho ng 12.6% so v i 8% t i

th i đi m công b , k t qu ng c l i đ i v i các công ty thu mua trong các

giao d ch thù đ ch tr i qua l i nhu n âm v i kho ng 2.5% so v i l i nhu n

d ng 2,5% trong giao d ch thân thi n

đông c a các công ty trong th ng v M&A thân thi n đ c nhi u l i nhu n

h n t vi c tái c u trúc công ty do M&A b i vì mua l i và sáp nh p thù đ ch thì th ng t n chi phi h n và th ng đ i m t các v n đ v qu n lý Healey,

Palepu và Ruback (1997) phân tích r ng vi c mua l i thân thi n th t s t o ra

trong ho t đ ng

2.9 Các nhân t khác tác đ ng đ n giá tr l i nhu n b t th ng

2.9.1 Ph ng pháp thanh toán

Ph ng pháp thanh toán đã đ c g i Ủ nh là nhân t tác đ ng lên l i

nhu n v t tr i c a các công ty sau mua l i và sáp nh p, Travlos, N.G (1987) đã phân tích m t s công ty thu mua t n m 1972 đ n 1981 và chia

m u nghiên c u ra thành ba nhóm thanh toán g m ti n m t, c phi u, c ti n

ph n c a các công ty sáp nh p tài tr b ng ti n m t th hi n m t l i nhu n

b t th ng đáng k h n các công ty thu mua tài tr b ng c phi u, c đông

c a các công ty thu mua đ i m t m t t n th t l n khi ho t đ ng mua l i đ c

Th nh t, th tr ng tài chính s c tính giá tr th c c a công ty đ u

th u qua ph ng pháp thanh toán trong giao d ch sáp nh p Các công ty s

đ c k v ng t ng giá tr khi ti n hành trao đ i c ph n trong giao d ch sáp

nh p và ng c l i C ph n c a các công ty v i giá c phi u th p h n giá tr

đ c d đoán s t ng lên trong t ng lai g n sau các thông báo mua l i và

sáp nh p

ti n m t, các công ty thu mua ph i tr nhi u h n đ gi m t n th t c a các

cho các giao d ch

Th ba, các giao d ch mua l i và sáp nh p tài tr b ng ti n m t mang

r i ro tài chính nào Nghiên c u c a Travlos (1987) c ng đã gi i thích l i

nhu n t ng ph n đ c mang l i cho các công ty thu mua trong đ ngh đ u

M Nghiên c u đ a ra k t qu t ng t nghiên c u c a Travlos (1987)

B ng cách so sánh hai quy ch c a Anh và M , h đã tìm ra s khác bi t đáng k gi a hai qu c gia ch y u là do s khác nhau v ngh a v thu

Anh không tr i nghi m l i nhu n b t th ng tích c c cho c th ng v mua

các giao d ch M&A h n các giao d ch Anh

d ng ti n m t tài tr so sánh v i các công ty s d ng c phi u tài tr khi ti n

Quan đi m c a ông là n u xem giao d ch M&A nh là m t cu c đ u t , t t

c các bên có th tác đ ng gía tr c ph n giao d ch và hành đ ng trên giá tr

c ph n n u giao d ch tài tr b ng c ph n C h i đ u t càng cao, càng

ph ng pháp thanh toán

D a trên các hình th c thanh toán, Andrade và các c ng s (2001) xác

đ nh các nghiên c u tr c khi nh n m nh đi m quan tr ng đ phân lo i tài

tr ti n m t và tài tr c ph n trong các giao d ch sáp nh p khi đánh giá ho t

đ ng Theo nghiên c u này, l i nhu n k t h p c a các công ty m c tiêu thì

kho ng 3.6% khi chi tr b ng ti n m t

2.9.2 T s giá s sách trên th tr ng

Rau và Vermaelen (1998) đã ch các công ty có giá tr s sách trên th

tr ng cao có l i nhu n b t th ng cao h n các công ty có t s này th p Lý

c a các công ty có giá tr s sách trên giá th tr ng th p th ng đ a ra quy t

đ nh qu n lý kém

y u t tài chính đ n CAR

2.10 Câu h i nghiên c u

Trên c s các k t qu nghiên c u tr c đây, m c tiêu c a bài nghiên

c u này là đánh giá giá tr c a l i nhu n b t th ng sau th ng v mua bán

công ty thu mua, gi a các công ty th c hi n giao d ch mua bán và sáp nh p

và các công ty không liên quan và gi a các lo i hình mua bán và sáp nh p (bao g m giao d ch M&A n i đ a và xuyên qu c gia, M&A thù đ ch và thân

công ty không sáp nh p trong th i gian công b

H5: CAR c a các công ty trong các giao d ch xuyên qu c gia thì th p

h n các giao d ch n i đ a