Các khái ni m trong Lean Manufactering .... Các lo i lãng phí trong Lean manufacturing ..... Các công c và ph ng pháp trong Lean Manufacturing ..... Các công c và ph ng pháp trong Lean M
Trang 2L I CAM OAN
Tôi là Ph m Th Hà – h c viên cao h c K20, chuyên ngành Qu n tr kinh doanh,
tr ng đ i h c Kinh t thành ph H Chí Minh Tôi xin cam đoan lu n v n này là
do cá nhân tôi th c hi n, không sao chép t b t k công trình nghiên c u khoa h c nào
C s lý thuy t liên quan và nh ng trích d n trong lu n v n đ u đ c tham kh o t các ngu n tài li u đáng tin c y và đ u đ c ghi rõ ngu n trích d n t i m c tài li u tham kh o
Tp H Chí Minh – Tháng 4/2014
H c viên
PH M TH HÀ
Trang 3M C L C
Trang ph bìa
L i cam đoan
M c l c
Danh m c các b ng
Danh m c các hình
1 Lý do ch n đ tài
2 M c tiêu nghiên c u
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
4 Ph ng pháp nghiên c u
5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n
6 K t c u lu n v n
Ch ng 1.T NG QUAN V H TH NG S N XU T LEAN
MANUFACTURING 1
1.1 Khái ni m v h th ng s n xu t Lean 1
1.1.1 L ch s hình thành h th ng s n xu t Lean 1
1.1.2 Các khái ni m c b n v Lean Manufacturing 2
1.2 Các khái ni m trong Lean Manufactering 3
1.2.1 Vi c t o ra giá tr và s lãng phí 3
1.2.2 Các lo i lãng phí trong Lean manufacturing 4
Trang 41.3 Các công c và ph ng pháp trong Lean Manufacturing 5
1.3.1 Chu n hoá quy trình 6
1.3.2 Qu n lý b ng công c tr c quan 7
1.3.3 Ch t l ng t g c (làm đúng ngay t đ u) 8
1.3.4 S đ chu i giá tr 9
1.3.5 Ph ng pháp 5S 9
1.3.6.Th i gian chuy n đ i / chu n b 10
1.3.7 S n xu t kéo (Pull) 11
1.3.8 Quy ho ch mô ph ng d ng t bào 11
1.4 Ph m vi ng d ng c a h th ng s n xu t Lean 12
1.5 Các ng d ng h th ng s n xu t Lean trong và ngoài n c 13
1.5.1 Các ng d ng h th ng s n xu t Lean n c ngoài 13
1.5.2 Các ng d ng h th ng s n xu t Lean t i Vi t Nam 14
1.6 Các kinh nghi m rút ra t vi c ng d ng h th ng s n xu t Lean 16
1.6.1 L i ích khi ng d ng h th ng s n xu t Lean các doanh nghi p 16
1.6.2 Bài h c kinh nghi m 17
Ch ng 2 TH C TR NG HO T NG S N XU T T I CÔNG TYVI T TH NG JEAN 20
2.1 Gi i thi u v công ty Vi t Th ng Jean (VitaJean) 20
2.1.1 L ch s thành l p và phát tri n c a công ty VTJ 20
2.1.2 Tình hình nhân l c và tài chính c a công ty VTJ 21
Trang 52.2.Th c tr ng s n xu t c a công ty Vi t Th ng Jean đ ng trên góc quan sát
c a h th ng s n xu t Lean 23 2.2.1 Qui trình s n xu t t i công ty Vi t Th ng Jean 23 2.2.2 Chi ti t các qui trình 25 2.3 ánh giá qui trình s n xu t c a công ty Vi t Th ng Jean theo góc quan sát
c a h th ng s n xu t Lean 27 2.3.1 u đi m 27 2.3.2 Nh c đi m 29
Ch ng 3 NG D NG H TH NG S N XU T LEAN MANUFACTERING VÀO HO T NG S N XU T T I CÔNG TY VI T TH NG JEAN 50
3.1 Quan đi m và đ nh h ng áp d ng HTSX Lean Manufactering 50 3.1.1 Quan đi m v vi c áp d ng h th ng s n xu t LeanManufactering 50 3.1.2 nh h ng áp d ng h th ng s n xu t Lean Manufactering 50 3.2 V n d ng các công c và ph ng pháp c a Lean Manufacturing đ đ a ra các gi i pháp th c hi n t i công ty Vi t Th ng Jean 51 3.2.1 Gi i pháp kh c ph c lãng phí khuy t t t, s a sai do thông tin ho c tiêu chu n k thu t không rõ ràng, không đ c c p nh t th ng xuyên 51 3.2.2 Gi i pháp kh c ph c lãng phí khuy t t t, s a sai do trình đ tay ngh
c a công nhân và gi i pháp kh c ph c lãng phí ch đ i do phân công lao đ ng
ch a h p lý 54 3.2.3 Gi i pháp x lý nh ng lãng phí do vi c thi t k chuy n không h p lý 56 3.3 Qui trình th c hi n ng d ng Lean Manufactering t i Vi t Th ng Jean 62
Trang 63.3.1 L u đ th c hi n ng d ng Lean Manufactering t i VTJ 62
3.3.2.Tri n khai th c hi n cho s n ph m qu n Jean c b n t i công ty Vi t Th ng Jean 64
K T LU N 72
1 Giá tr đóng góp c a đ tài nghiên c u 72
2 H n ch c a đ tài và h ng nghiên c u ti p theo 72 TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 7DANH M C CÁC B NG
B ng 2.1 T ng k t l i/ngày c a chuy n may 30
B ng 2.2 T l ch t l ng tu n 1 tháng 1 33
B ng 2.3 T l ch t l ng tu n 2 tháng 1 35
B ng 2.4 So sánh tì l ch t l ng tháng 1 37
B ng 2.5 So sánh t l l i c a các nhóm chi ti t 38
B ng 2.6 Chi phí s a sai c a tháng 1 40
B ng 2.7 Ký hi u hình l u trình gia công 41
B ng 2.8 B ng phân tích qui trình làm vi c c a x ng c t 42
B ng 2.9 Bi u đ ki m soát hai tay 45
B ng 2.10 Bi u đ ki m soát hai tay sau c i ti n (s d ng c gá) 46
B ng 3.1 Thi t k chuy n 67
B ng 3.2 nh m c th i gian 71
Trang 8DANH M C CÁC HÌNH
Hình 1.1 Lch s phát tri n c a Lean 1
Hình 2.1 Các ho t đ ng t i phân x ng may 22
Hình 2.2 Phân x ng wash 22
Hình 2.3 Khu v c s n xu t th i trang 22
Hình 2.4 S đ qui trình s n xu t t i công ty Vi t Th ng Jean 24
Hình 2.5 M u thi t k qu n Jean 25
Hình 2.6 Quy trình Kho và t C t 25
Hình 2.7 Quy trình t i chuy n may 26
Hình 2.8 Quy trình hoàn t t 27
Hình 2.9 Bi u đ phân tích các nguyên nhân gây lãng phí t i công ty 48
Hình 3.1 H th ng hi n th tr c quan 52
Hình 3.2 H th ng ki m soát tr c quan 52
Hình 3.3 Các ch d n b ng hình nh 52
Hình 3.4 èn Andon 54
Hình 3.5 Màu s c đ ng ph c 55
Hình 3.6 L u đ th c hi n ng d ng Lean Manufactering t i Vi t Th ng Jean 63
Hình 3.7 Dòng s n ph m v i n ng su t ban đ u 67
Hình 3.8 Dòng s n ph m v i n ng su t sau khi ng d ng Lean 70
Trang 9PH N M U
1 Lý do ch n đ tài
Nhi u n m qua, ngành d t may Vi t Nam luôn là ngành đem l i kim ng ch xu t
kh u cao và là ngành đ ng v trí th hai đóng góp vào GDP c a n c nhà sau ngành
d u khí Do t n d ng đ c ngu n lao đ ng d i dào, giá thuê nhân công r , chi phí
đ u t cho máy móc th p nên d t may Vi t Nam thu hút l ng l n ngu n hàng gia công cho th gi i Tuy nhiên, cu c kh ng ho ng kinh t kéo dài đã làm cho ngu n hàng s t gi m, các doanh nghi p trong ngành c nh tranh gay g t h n v chi phí trong vi c tìm ki m đ n hàng đ có th duy trì h n m c s n xu t.Theo th ng kê thì
m c t ng tr ng xu t kh u c a d t may đang gi m d n Trong tháng 3-2012, d t may xu t kh u đ t t ng tr ng 15,4% so v i n m 2011, sang tháng 4-2012 gi m còn 14,7% và tháng 5-2012 ch còn 7,7% - đ t 5,3 t USD Và v i tình hình s n
xu t hi n nay, xu t kh u d t may đang g p nhi u tr ng i, nguy c kim ng ch xu t
kh u s ti p t c gi m sút trong nh ng tháng t i
ng tr c b i c nh khó kh n v kinh t nh v y thì gi i pháp t ng n ng su t
và đ m b o ch t l ng s n ph m đ c coi là m c tiêu hàng đ u giúp các công ty
gi m thi u t i đa nh ng lãng phí và t ng kh n ng c nh tranh trên th ng tr ng Các ng d ng trong s n xu t tinh g n, gi m thi u t i đa nhi u lãng phí, thi t l p qui trình làm vi c chu n hóa … c a h th ng s n xu t Lean đ c ng d ng r ng rãi Công ngh này đ c s d ng r ng rãi trong các ngành công nghi p l p ráp ho c
có quy trình nhân công l p đi l p l i nh ngành x lý g , may m c, l p ráp xe, l p ráp đi n t và s n xu t thi t b … Trong đó, tính hi u qu và kh n ng chú tâm vào chi ti t c a công nhân khi làm vi c v i các công c th công ho c v n hành máy móc có nh h ng l n đ n n ng su t.Lean Manufacturing lo i b nhi u v n đ liên quan đ n l ch s n xu t và cân b ng chuy n kém nên đ c bi t thích h p cho các công
ty ch a có h th ng Ho ch đ nh Ngu n l c Doanh nghi p ho c ch a có h th ng đ
Trang 10ho ch đ nh yêu c u v t t , l ch s n xu t hay đi u ph i s n xu t H th ng đ c c i
t i các công ty may Nhà Bè, Vi t Ti n, Phong Phú,…hay t i các công ty có 100%
v n n c ngoài nh Adidas, Nike… Còn các doanh nghi p v a và nh hay doanh nghi p may m i thành l p thì v n ch a quan tâm nhi u đ n vi c xây d ng h th ng
s n xu t h p lý cho riêng mình
Ph n nghiên c u v l nh v c này trong ngành d t may c ng m i ch d ng l i
nh ng bài ti u lu n c a sinh viên ho c h c viên cao h c ch ng h n nh lu n v n
th c s : “Qu n lý chuy n may theo ph ng pháp s n xu t Just in time” c a Tô Thu
trong vi c phân tích t m quan tr ng c a vi c cung c p các y u t đ u vào m t cách đúng lúc, đúng s l ng c n thi t cho m t dây chuy n s n xu t hàng may m c công nghi p Hay lu n v n th c s : “ ng d ng các nguyên lý c a h th ng s n xu t tinh
trong m t n i dung nh c a s n xu t tinh g n là ch ra các lo i lãng phí trong doanh nghi p may mà ch a đ nh h ng s d ng các lo i công c nào c a nguyên lý s n
xu t Lean
Vi t Th ng Jean - là m t công ty chuyên nh n wash Jean cho các công ty may
m c khác ng th i, Vi t Th ng Jean đang mu n m r ng qui mô s n xu t c a mình sang l nh v c m i đó là ti p nh n s n xu t gia công hàng may m c cho các
đ i tác n c ngoài Hi n t i công ty ch m i thành l p hai chuy n s n xu t hàng Jeans nh ng đã g p r t nhi u nh ng khó kh n trong vi c đi u ph i dây chuy n s n
xu t, ki m soát ch t l ng s n ph m.Công ty đang có mong mu n áp d ng công
Trang 11ngh s n xu t Lean đ gi i quy t nh ng khó kh n nêu trên đ ng th i có th giúp công ty phát tri n m nh trong l nh v c kinh doanh m i
Xu t phát t th c t trên ng i th c hi n đã ch n đ tài: “ ng d ng h th ng
qu n lý Lean cho ho t đ ng s n xu t t i công ty Vi t Th ng Jean” nh m gi i
thi u cách th c áp d ng hi u qu c a công ngh Lean trong th c t s n xu t may
m c công nghi p Không ch gi i h n là tìm hi u v ng d ng Lean trong doanh nghi p may v a và nh mà đ tài nghiên c u còn mu n đ a ra m t cách th c áp
d ng công ngh Lean cho m t h th ng s n xu t may m c công nghi p nói chung
đ n ng cao n ng su t, ti t ki m t i đa các chi phí c a doanh nghi p
ng d ng h th ng s n xu t Lean t i công ty Vi t Th ng Jean tài t p trung
kh o sát nhi u nh t là các công đo n c a khâu may đ c ti n hành quan sát trong các chuy n s n xu t
4 Ph ng pháp nghiên c u
4.1 Ngu n d li u
th c hi n đ tài, ng i nghiên c u s d ng ngu n đa d li u bao g m:
- D li u th ng kê: do công ty Vi t Th ng Jean cung c p
- D li u s c p: thông tin đi u tra c a tác gi
4.2 Ph ng pháp th c hi n
Nghiên c u đ nh tính nh m ch ra th c tr ng s n xu t t i công ty Vi t Th ng Jean
Trang 12Thu th p s li u: l y m u s n ph m b ng cách quan sát và đo l ng nhi u l n
v i vi c gi i h n th i gian b ng cách b m gi nh m t ng h p các thông tin v
nh ng h n ch trong th c t s n xu t t i công ty
X lý s li u: v i các s li u thu th p đ c, tác gi s s d ng các ph n m m tin
h c nh Excel đ th ng kê và mô t quy lu t c a s n ph m
5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n
Ý ngh a khoa h c c a đ tài là nghiên c u sâu v kh n ng ng d ng Lean
manufacturing t i các doanh nghi p v a và nh t i Vi t Nam ng th i đ tài s là
ngu n tài li u tham kh o t t trong vi c nghiên c u ng d ng Lean trong gi ng d y
chuyên ngành
V m t th c ti n, các doanh nghi p may m c v a và nh t i Vi t Nam đang n
l c đ c nh tranh trong xu th h i nh p, vi c nâng cao hi u qu s n xu t, kinh
doanh là v n đ s ng còn c a các doanh nghi p tài sau khi hoàn thành có th h
tr các doanh nghi p may trong vi c phân tích và đ a ra các h ng kh c ph c
nh ng h n ch trong th c t s n xu t nh m nâng cao n ng su t và đ m b o ch t
Trang 13- Th i k s n xu t hàng lo t (Mass Production) vào nh ng n m 1930
Henry Ford là ng i đ u tiên thi t l p toàn b quá trình s n xu t t i Highland Park, MI, Hoa K Ford đã t ng h p các b ph n thay th cho nhau v i các công
vi c tiêu chu n đ c áp d ng trong dây chuy n s n xu t và các dòng ch y c a s n
ph m Ông liên k t các dây chuy n s n xu t trong chu i quá trình s d ng máy móc chuyên dùng và đ ng h đo đ ch t o, l p ráp các thành ph n trên ô tô trong th i gian nhanh nh t, cung c p ph tùng cho vi c l p ráp tr c ti p và đúng lúc ây là
Th i k c a k n ng
và s khéo léo
Trang 14thay đ i nhi u t nh ng n m 1930.T đó, h đ a ra m t lo t các sáng ki n đ n gi n
có th làm cho vi c cung c p ph tùng l p ráp m t cách liên t c theo dòng ch y c a
s n ph m H thi t l p l i quy trình c a Ford và phát minh ra h th ng s n xu t Toyota Các máy c a Toyota ph i có kích th c phù h p v i kh i l ng th c t c n thi t, x p hàng các máy trong quy trình, sáng ki n ra s thay đ i nhanh chóng đ x
lý các ph tùng có kh i l ng nh , thi t l p dòng s n ph m …T t c đi u đó làm cho s n ph m có th có đ c chi phí th p, đa d ng, ch t l ng cao và th i gian s n
xu t r t nhanh đ đáp ng v i nh ng thay đ i mong mu n c a khách hàng Ngoài
ra, vi c qu n lý c ng đ c th c hi n đ n gi n và chính xác h n nhi u
Thu t ng “Lean Manufacturing” l n đ u xu t hi n n m 1990 trong cu n "The Machine that Changed the World" (C máy làm thay đ i th gi i) c a các tác gi Daniel Jones, James Womack và Danile Roos L n đ u tiên Lean đ c s d ng làm tên g i cho h ph ng pháp s n xu t tinh g n, liên t c c i ti n các quy trình kinh doanh
Cho đ n ngày nay, h n hai th p k qua, s thành công c a Toyota đã t o ra m t nhu c u r t l n cho ki n th c v t duy Lean Hàng tr m cu n sách và các n ph m,
ch a k đ n hàng ngàn bài báo và ph ng ti n truy n thông khai thác ch đ này và nhi u tài nguyên khác có s n đ đáp ng nhu c u khai thác và ng d ng Lean ngày càng t ng
1.1.2 Các khái ni m c b n v Lean Manufacturing
Lean là gì?
Theo Vi n tiêu chu n và công ngh m r ng đ i tác s n xu t (NIST/MEP) - c quan c a b th ng m i Hoa K cho r ng: “Lean là cách ti p c n h th ng nh m xác đ nh và lo i b lãng phí (các ho t đ ng không có giá tr gia t ng) thông qua c i
ti n liên t c, s n xu t ra s n ph m ch khi khách hàng c n (đ c g i là Pull – Kéo),
h ng t i s hoàn thi n”
M t khái ni m khác thì cho r ng: Lean là m t nguyên t c đ nh h ng, là công
c tri t lý d a trên vi c t p trung lo i b nh ng phí t n đ m b o r ng t t c các ho t
đ ng trong quá trình đ u làm t ng thêm giá tr s n ph m
Trang 15Tóm l i, Lean là m t tri t lý s n xu t rút ng n kho ng th i gian t khi nh n
đ c đ n hàng c a khách hàng cho đ n khi giao các s n ph m ho c chi ti t b ng cách lo i b m i d ng lãng phí S n xu t ti t ki m giúp gi m đ c các chi phí, chu trình s n xu t và các ho t đ ng ph không c n thi t, không có giá tr , khi n cho công ty tr nên c nh tranh, mau l h n và đáp ng đ c nhu c u c a th tr ng Các c p đ khác nhau c a Lean bao g m: Lean manufacturing (s n xu t tinh
gi n), Lean enterprise (doanh nghi p tinh g n) và Lean thinking (t duy tinh g n)
Lean Manufacturing là gì?
Lean Manufacturing (còn g i là Lean Production) là m t h th ng các công c
và ph ng pháp nh m liên t c lo i b t t c nh ng lãng phí trong quá trình s n
ho t đ ng s n xu t có th đ c chia thành ba nhóm sau đây:
- Các ho t đ ng t o ra giá tr t ng thêm: là các ho t đ ng chuy n hoá v t t tr thành đúng s n ph m mà khách hàng yêu c u
- Các ho t đ ng không t o ra giá tr t ng thêm:là các ho t đ ng không c n thi t cho vi c chuy n hoá v t t thành s n ph m mà khách hàng yêu c u B t
k nh ng gì không t o ra giá tr t ng thêm có th đ c đ nh ngh a là lãng phí
Trang 16- Các ho t đ ng c n thi t nh ng không t o ra giá tr t ng thêm: là các ho t
đ ng không t o ra giá tr t ng thêm t quan đi m c a khách hàng nh ng l i
c n thi t trong vi c s n xu t ra s n ph m n u không có s thay đ i đáng k nào t quy trình cung c p hay s n xu t trong hi n t i D ng lãng phí này có
th đ c lo i tr v lâu dài ch không th thay đ i trong ng n h n
1.2.2 Các lo i lãng phí trong Lean manufacturing
(Mekong Capital, 2004, trang 5-6)
Nguyên th y có 7 lo i lãng phí chính đ c xác đ nh b i H th ng s n xu t Toyota (Toyota Production System).Tuy nhiên, danh sách này đã đ c đi u ch nh
và m r ng trên c s kinh nghi m th c hành Lean manufacturing Nhìn chung bao
g m các m c sau:
1.2.2.1 S n xu t d th a – T c là s n xu t nhi u h n hay quá s m h n nh ng gì
đ c yêu c u m t cách không c n thi t Vi c này làm gia t ng r i ro s l i th i c a
Lãng phí v t n kho ngh a là d tr quá m c c n thi t v NVL, bán thành ph m
và thành ph m L ng t n kho ph tr i d n đ n chi phí tài chính cao h n v t n kho, chi phí b o qu n cao h n và t l khuy t t t cao h n
1.2.2.4 Di chuy n
Trang 17Di chuy n đây nói đ n b t k s chuy n đ ng NVL nào không t o ra giá tr
t ng thêm cho s n ph m Ch ng h n nh vi c v n chuy n NVL gi a các công đo n
s n xu t.Vi c di chuy n gi a các công đo n x lý làm kéo dài th i gian chu k s n
xu t d n đ n vi c s d ng lao đ ng và m t b ng kém hi u qu , có th gây nên
nh ng đình tr trong s n xu t
1.2.2.5 Ch đ i
Ch đ i là th i gian công nhân hay máy móc nhàn r i b i s t c ngh n trong
s n xu t Th i gian trì hoãn gi a m i đ t gia công ch bi n s n ph m c ng đ c tính đ n.Vi c ch đ i làm t ng thêm chi phí đáng k do chi phí nhân công và kh u hao trên t ng đ n v s n l ng b t ng lên
1.2.2.6 Thao tác
B t k các chuy n đ ng tay chân hay vi c đi l i không c n thi t c a các công nhân không g n li n v i vi c gia công s n ph m đ c xem là hao phí Ch ng h n
nh vi c đi l i kh p x ng đ tìm d ng c làm vi c hay th m chí các chuy n đ ng
c th không c n thi t ho c b t ti n do quy trình thao tác đ c thi t k kém d n đ n làm ch m t c đ làm vi c c a công nhân
1.2.2.7 S a sai
S a sai hay gia công l i là khi m t vi c ph i đ c làm l i b i vì nó không đ c làm đúng trong l n đ u tiên Quá trình này không ch gây nên vi c s d ng lao đ ng
và thi t b kém hi u qu mà còn làm gián đo n lu ng s n xu t d n đ n nh ng ách
t cvà đình tr Ngoài ra, các v n đ liên quan đ n s a ch a th ng tiêu t n m t
kh i l ng th i gian đáng k c a c p qu n lý và vì v y làm t ng thêm chi phí qu n
lý s n xu t chung
1.2.2.8 Gia công th a
Gia công th a t c ti n hành nhi u công vi c gia công h n m c khách hàng yêu
c u d i hình th c ch t l ng hay công n ng c a s n ph m Ví d nh đánh bóng hay làm láng th t k nh ng đi m trên s n ph m mà khách hàng không yêu c u và không quan tâm
1.3 Các công c và ph ng pháp trong Lean Manufacturing
Trang 18(Mekong Capital, 2004, trang 12-14)
1.3.1 Chu n hoá quy trình
Chu n hoá quy trình có ngh a là các quy trình và h ng d n s n xu t đ c qui
đ nh và truy n đ t rõ ràng đ n m c h t s c chi ti t nh m tránh s thi u nh t quán và
gi đ nh sai v cách th c th c hi n m t công vi c M c tiêu c a vi c chu n hoá là
đ các ho t đ ng s n xu t luôn đ c th c hi n theo m t cách th ng nh t, ngo i tr
tr ng h p quy trình s n xu t đ c đi u ch nh m t cách có ch ý
Vi c chu n hoá quy trình trong Lean Manufacturing bao g m m t s thành ph n chính:
khi th c hi n công vi c, bao g m các thao tác và các b c th c hi n công vi c
ra.Takt time đ c s d ng đ mô t rõ ràng và theo dõi t c đ m t quy trình c n
đ c duy trì các công đo n khác nhau i v i các nhà s n xu t Lean, Takt time
c a m i quy trình s n xu t đ c ch đ ng đi u ph i và giám sát đ duy trì m t
lu ng s n xu t liên t c
g m l ng nguyên li u đang đ c x lý trên chuy n c n có đ gi m t công đo n hay quy trình ho t đ ng c ng đ mong mu n M c t n kho chu n nên đ c xác
đ nh rõ ràng vì r t c n thi t ph i duy trì l ng nguyên li u t i thi u này trong chuy n đ không gây ra s đình tr cho quy trình do thi u nguyên li u ây là y u
t dùng đ tính toán kh i l ng và t n s c a l nh s n xu t cho các ngu n cung c p
t công đo n tr c
không nên ch d ng v n b n mà bao g m c hình nh, các b ng hi n th tr c quan
và th m chí c các ví d Th ng các nhân viên r t ít ch u đ c các tài li u h ng d n
s n xu t b ng v n b n.Vì v y các b ng hi n th tr c quan và ví d th c t có hình
nh nên đ c s d ng càng nhi u càng t t Các h ng d n nên rõ ràng và chi ti t
Trang 19nh ng đ ng th i đ c trình bày theo cách giúp nhân viên th t d hi u và liên quan
m t thi t đ n đ u h c n bi t
ti t cao nh ng trong Lean Manufacturing thì các h ng d n công vi c chu n nên
đ c c p nh t th ng xuyên nh m g n k t v i các c i ti n quy trình đang di n ra Trong th c t , các công ty đ c khuy n khích t i đa hoá t c đ c i ti n quy trình
đ ng ngh a v i vi c c p nh t liên t c các h ng d n công vi c chu n
1.3.2 Qu n lý b ng công c tr c quan
Các h th ng qu n lý b ng công c tr c quan cho phép các công nhân đ c thông tin đ y đ v các quy trình s n xu t, ti n đ và các thông tin quan tr ng khác giúp h làm vi c có hi u qu nh t Các b ng hi n th l n nói chung th ng là công
c thông tin hi u qu h n cho công nhân trong chuy n s n xu t so v i các báo cáo
và ch th Vì v y nên đ c s d ng càng nhi u càng t t Trong tr ng h p c n c i thi n s tuân th đ i v i m t quy trình thì vi c trình bày tr c quan giúp hi u rõ h n
m t quy trình ph c t p bao g m các b c thao tác đúng, cách th c hi n đúng cho
t ng đ ng tác, các m i quan h bên trong và bên ngoài gi a các ho t đ ng và v i các tác nhân khác
Các công c tr c quan th ng d i các hình th c sau:
và tài li u quy trình làm ngu n thông tin tham kh o cho công nhân Ví d , bi u đ
xu h ng v hi u su t th c hi n, % dao đ ng c a t l l i, ti n đ xu t hàng trong tháng,
hi u đi u ch nh cho m i công nhân Các b ng bi u có th bao g m c thông tin v
ti n đ s n xu t, thông tin theo dõi ch t l ng, .Ví d các b ng màu ch th gi i
h n ki m soát nhi t đ hay t c đ giúp ng i v n hành thi t b nhanh chóng phát
hi n khi quy trình v n hành v t m c cho phép Các th Kanban là m t ví d khác
v ki m soát b ng tr c quan
Trang 20Các ch d n b ng hình nh – Công c này giúp truy n đ t các quy trình s n xu t
hay lu ng v t t đ c quy đ nh Ch ng h n, vi c s d ng các ô v trên n n nhà
x ng đ phân bi t khu v c ch a v t li u s d ng đ c v i ph ph m hay các ch
d n lu ng di chuy n NVL và bán thành ph m trên m t b ng x ng
1.3.3 Ch t l ng t g c (hay “Làm đúng ngay t đ u”)
Ch t L ng t G c hay “Làm úng ngay t u” có ngh a là ch t l ng nên
đ c đ a vào quy trình s n xu t đ khuy t t t không có đi u ki n phát sinh ho c
m t khi nó xu t hi n thì ngay l p t c b phát hi n Các h th ng Lean Manufacturing th ng nh c đ n t “Jidoka” trong ti ng Nh t có ngh a là các v n đ
nên đ c xác đ nh và lo i tr ngay t i ngu n phát sinh
M t s yêu c u chính có liên quan:
đ c th c hi n trên chuy n s n xu t b i công nhân, không ph i b i các nhân viên
ki m tra ch t l ng đ c l p l y m u xác su t M c dù m t s nhân viên ki m soát
ch t l ng v n th ng đ c s d ng trong các chuy n Lean nh ng vai trò c a h khá h n ch (lý t ng v n là không có nhân viên ki m soát ch t l ng vì s hi n
di n c a h đ c xem là m t d ng lãng phí đ i v i Lean Manufacturing)
l ng không đi tìm khuy t t t s n ph m mà tìm ngu n gây ra khuy t t t Ch ng
h n, h có th ki m tra xem các quy trình chu n có đ c công nhân tuân th không hay trong tr ng h p phát sinh khuy t t t trên s n ph m thì h có th ch u trách nhi m xác đ nh ngu n g c c a các khuy t t t này T cách làm đó, công vi c ch
y u c a nhóm ki m soát ch t l ng là gi i quy t các ngu n g c gây ra l i s n
ph m, tri n khai các bi n pháp ng n ng a và đào t o cho công nhân đ khuy t t t không tái xu t hi n
c ý t n kho bán thành ph m, các công đo n s bàn giao s n ph m tr c ti p, có ngh a r ng các công nhân thu c công đo n tr c ch u trách nhi m hoàn toàn v ch t
l ng s n ph m h bàn giao cho công đo n k và nh n trách nhi m khi có phát sinh
Trang 21khuy t t t trên s n ph m M t khác, n u l ng t n kho cao gi a hai công đo n s n
xu t, các công nhân thu c công đo n tr c s ít c m th y có trách nhi m cá nhân
đ i v i b t k khuy t t t s n ph m nào
xu t (không ch ki m tra b ng m t) đ c áp d ng đ ng n ch n các s n ph m l i không cho đi ti p sang công đo n sau V i Poka-Yoke, 100% s n ph m đ c ki m tra nh m t ph n công vi c c a quy trình s n xu t Bi n pháp này đ c th c hi n t
đ ng trên chuy n hay b i các công nhân tr c ti p (không ph i nhóm ki m soát ch t
l ng)
cho đ n khi nguyên nhân gây l i đ c kh c ph c Hành đ ng này giúp duy trì v n hoá không nhân nh ng khuy t t t đ ng th i ng n không đ s n ph m l i l t sang quy trình sau và gây nhi u h u qu l n h n
1.3.4 S đ chu i giá tr
S đ chu i giá tr là t p h p các ph ng pháp giúp th hi n tr c quan lu ng s n
ph m và thông tin qua quy trình s n xu t M c đích c a ph ng pháp này là xác
đ nh các ho t đ ng làm t ng giá tr và các ho t đ ng không làm t ng giá tr S đ chu i giá tr nên ph n ánh nh ng gì đang th c s di n ra h n là nh ng gì đ c mong mu n x y ra nh đó các c h i c i ti n có th đ c xác đ nh
S đ chu i giá th ng đ c s d ng trong các d án c i ti n th i gian chu k quy trình vì nó th hi n chính xác cách th c ho t đ ng c a m t quy trình v i yêu
c u th i gian và t ng b c công vi c chi ti t Ph ng pháp này c ng đ c dùng trong phân tích và c i ti n quy trình b ng cách xác đ nh và lo i tr kho ng th i gian liên quan đ n các ho t đ ng không t o ra giá tr t ng thêm
1.3.5 Ph ng pháp 5S
Ph ng pháp 5S bao g m m t s các h ng d n v t ch c n i làm vi c nh m
s p x p khu v c làm vi c c a công nhân và t i u hi u qu công vi c
Trang 22Sàng l c – Phân lo i nh ng gì c n thi t và nh ng gì không c n thi t đ nh ng
th th ng đ c c n đ n luôn có s n g n k và th t d tìm th y Nh ng món ít khi hay không c n dùng đ n nên đ c chuy n đ n n i khác hay b đi
c u này là gi m đ n m c t i thi u s thao tác mà công nhân th c hi n cho m t công
thành m t ph n v n hoá c a công ty Ngoài ra vi c duy trì c ng bao g m phân công trách nhi m cho m t nhóm giám sát vi c tuân th các quy đ nh v 5S
1.3.6.Th i gian chuy n đ i / chu n b
Lean Manufacturing nh m t i vi c gi m thi u th i gian d ng chuy n b t h p lý
do chu n b máy hay chuy n đ i s n ph m b i l máy d ng là ngu n lãng phí đáng
k Vi c này đòi h i m t v n hoá liên t c c i ti n, trong đó công ty không ng ng tìm cách gi m th i gian chuy n đ i và chu n b máy.Th ng vi c chuy n đ i nhanh chóng có th đ t đ c ph n nào b ng cách xây d ng các thông s k thu t th t chu n và đ c tài li u hoá đ y đ cho vi c s n xu t t ng lo i s n ph m riêng bi t đ không còn lo ng i v vi c đi u ch nh l i các thông s trong quá trình chuy n đ i s n
ph m trên thi t b
Có m t s cách đ gi m thi u th i gian chuy n đ i/chu n b bao g m vi c thay
đ i cách s p x p m t b ng c a chuy n s n xu t, chu n b s n sàng nguyên li u và
Trang 23công c khi c n s d ng hay s d ng lo i thi t b có ng n ch a đôi (ph ) nh m tránh th i gian d ng thi t b đ làm v sinh
đ ng s n xu t đ c thúc đ y t đ u quy trình đ n cu i quy trình d a trên m t l ch
s n xu t đ nh k i u này có ngh a r ng ch khi nào có nhu c u (hay tín hi u) công đo n sau thì công đo n tr c m i ti n hành gia công nguyên li u
Vi c tri n khai c th đ c ti n hành nh sau:
n hàng b t đ u t công đo n cu i cùng – Khi m t đ n hàng đ c nh n t
khách hàng và thông tin cho x ng s n xu t, l nh s n xu t tr c tiên đ c đ a đ n công đo n cu i quy trình s n xu t (nh đóng gói hay l p ráp hoàn ch nh) trái
ng c v i các công đo n đ u c a quy trình (ch ng h n nh s ch nguyên li u) Cách làm này đòi h i m t h th ng thông tin h t s c hi u qu đ đ m b o r ng các công đo n cung c p th ng ngu n ph i liên t c n m b t đ c nhu c u c a khách hàng các công đo n v sau c a quy trình s n xu t
S n ph m đ c “kéo” trong quá trình s n xu t d a trên nhu c u c a công đo n sau - M i công đo n s n xu t đ c xem là m t khách hàng c a công đo n g n k
tr c nó Không có s n ph m nào đ c gia công b i công đo n tr c n u công
đo n đ ng sau hay khách hàng không yêu c u
T c đ s n xu t đ c đi u ph i b i t c đ tiêu th c a các công đo n sau – M c
đ s n xu t t ng công đo n hay c a m t t s n xu t s b ng v i m c nhu c u/tiêu
th c a công đo n theo sau Ph ng pháp Pull t ng t nh khái ni m s n xu t Just-in-Time (v a đúng lúc) có ngh a là NVL hay bán thành ph m đ c giao đúng
s l ng và “v a đúng lúc” khi khâu sau c n dùng đ n
1.3.8 Quy ho ch mô ph ng d ng t bào
Trang 24Trong b trí s n xu t d ng t bào, thi t b và các t làm vi c đ c s p x p thành nhi u “cell” nh (ô/ng n làm vi c c a công nhân) đ c n i k t đ các công đo n hay t t c các công đo n c a m t quy trình s n xu t có kh n ng di n ra trong m t hay nhi u cell liên t c B trí d ng t bào mang các đ c tính sau:
Quy trình liên t c: Lu ng nguyên li u và ph li u di chuy n đ u đ n và h u nh
không th y có vi c v n chuy n bán thành ph m hay ch đ i gi a các công đo n s n
xu t
Lu ng m t s n ph m: Quá trình s n xu t v i mô hình t bào áp d ng lu ng m t
s n ph m trong đó t ng s n ph m m t l n l t di chuy n qua t ng công đo n c a quy trình s n xu t
Công nhân đa n ng: Ch có m t ho c vài công nhân đ ng t i m i cell, không
gi ng nh s n xu t theo lô/m mà trong đó nhi u công nhân cùng làm vi c và ch u trách nhi m trên m t công đo n đ n l , trong mô hình t bào các công nhân ph trách t ng công đo n khác nhau di n ra trong m t cell Vì v y m i công nhân đ c
hu n luy n th c hi n t ng công đo n trong cell đó
Mô hình ch U: Các Cell th ng có d ng ch U, v i s n ph m di chuy n t đ u
này đ n đ u kia c a ch U khi đ c công nhân gia công M c đích c a cách b trí này nh m h n ch t i đa kho ng cách đi l i và vi c di chuy n nguyên v t li u trong
m t cell
1.4 Ph m vi ng d ng c a h th ng s n xu t Lean
Lean Manufacturing đ c s d ng r ng rãi nh t trong các ngành công nghi p thiên v l p ráp ho c có quy trình nhân công l p đi l p l i nh g , may m c, l p ráp
xe, l p ráp đi n t và s n xu t thi t b Trong nh ng ngành công nghi p này, tính
hi u qu và kh n ng chú tâm vào chi ti t c a công nhân khi làm vi c v i các công
c th công ho c v n hành máy móc có nh h ng l n đ n n ng su t các công ty này, h th ng đ c c i ti n có th lo i b nhi u lãng phí ho c b t h p lý
Vì Lean Manufacturing lo i b nhi u v n đ liên quan đ n l ch s n xu t và cân
b ng chuy n kém nên Lean Manufacturing đ c bi t thích h p cho các công ty ch a
có h th ng ho ch đ nh ngu n l c noanh nghi p ho c ch a có h th ng đ ho ch
Trang 25đ nh yêu c u v t t , l ch s n xu t hay đi u ph i s n xu t i u này đ c bi t quan
tr ng Vi t Nam vì trên th c t có nhi u công ty t nhân Vi t Nam đang ho t đ ng
d i m c công su t khá m t cách đáng k , ho c th ng giao hàng không đúng h n
do các v n đ trong h th ng qu n lý và lên l ch s n xu t
Lean Manufacturing c ng thích h p cho các ngành có chi n l c u tiên vi c rút
ng n th i gian chu k s n xu t t i m c t i thi u đ t o đ c th m nh trong c nh tranh cho công ty G n đây m t vài doanh nghi p trong n c đã ch đ ng ti n hành đào t o và áp d ng các ph ng pháp lean nh m lo i tr nh ng b t h p lý trong ho t
đ ng kinh doanh d n đ n vi c c i thi n th i gian quy trình s n xu t và d ch v
1.5 Các ng d ng h th ng s n xu t Lean trong và ngoài n c
1.5.1 Các ng d ng h th ng s n xu t Lean n c ngoài
C ng nh các ph ng th c c t gi m lãng phí khác nh Kaizen, 6Sigma, Lean là
m t ph ng th c qu n lý giúp DN gi m thi u t i đa lãng phí trong s n xu t qua đó
t ng n ng su t lao đ ng, h giá thành s n ph m Tuy nhiên, so v i các ph ng th c
ti t gi m lãng phí khác, Lean có u đi m v t tr i là r t đa d ng, có th áp d ng
đ c trong m i lo i hình DN và khi áp d ng m t cách có h th ng Lean có th t o
đ c hi u qu c ng h ng giúp gi m thi u đ c t i đa lãng phí trong t ng b ph n
c a DN
Trong nh ng n m c a th p niên 80, Toyota đã làm cho Th gi i ph i chú ý đ n mình b ng nh ng chi c xe b n h n và ít ph i s a ch a h n c ng qu c v ô tô là
M Cho đ n nay, Toyota đ c xem là Công ty ho t đ ng có lãi t ng n đ nh và
th ng kê cho th y l i nhu n hàng n m c a Toyota đã l n h n t ng thu nh p c a 3
gã kh ng l trong n n công nghi p này là GM, Chrysler và Ford Vì sao Toyota đ t
đ c nh ng thành công đáng kính n đ n nh th ? ó chính là s k t h p tuy t v i Toyota Production System và Toyota Way.“Chìa khóa d n đ n ph ng th c s n
xu t Toyota và nguyên nhân làm cho Toyota tr nên n i b t là không có y u t cá nhân… Nh ng quan tr ng là làm cho t t c các y u t g n k t trong m t h
th ng.Nó ph i đ c th c hi n m i ngày theo m t cách th c nh t quán ch không
Trang 26ph i b c phát” Ng i ta cho r ng Toyota có quy trình phát tri n s n ph m nhanh
nh t th gi i và là hình m u cho t t c m i đ i th và công ty trên toàn th gi i v
ch t l ng, n ng su t, t c đ s n xu t và đ linh ho t Bí quy t c a nó n m Just In Time, Continuous Improvement (Kaizen), Jidoka, Heijunka… c a Toyota Production System (TPS) hay chúng ta quen g i là Lean Manufacturing System Các hãng l n và ngay c chính ph Hoa K đã nhi u l n c các chuyên gia, đoàn nghiên c u đi u “k di u” c a đ t n c hoa anh đào nh bé Tuy nhiên, dù đã
b c sang th k 21 và có trong tay bi t bao tài li u nghiên c u nh ng s l ng các hãng ng d ng thành công Lean là r t ít i u mà h làm đ c có l d ng ch
ng d ng các công c c a Lean mà thôi Ngay c Toyota c ng cho r ng, nh ng gì
h làm đ c ch là m i b t đ u c a Lean? i u này ch ng minh r ng, vi c ng
d ng thành công Lean là không h đ n gi n khi mà Toyota ph i kiên trì th c hi n trong su t nh ng n m t sau th chi n th 2 cho đ n t n bây gi Nh ng đi u này
c ng không có ngh a là chúng ta không áp d ng đ c Lean trong doanh nghi p c a chúng ta, v n đ là chúng ta s g p r t nhi u khó kh n, th thách đòi h i s b n b ,
c ng quy t và d ng c m c a nh ng ng i làm công tác lãnh đ o, qu n lý
Trong m t bài đi u tra c a t p chí Industry Week, các công ty M đang tri n khai Lean manufacturing cho bi t trung bình có th gi m 7% giá v n hàng bán nh
áp d ng Lean Khi công ty Lantech, m t công ty s n xu t thi t b c a M hoàn t t
vi c tri n khai Lean n m 1995, công ty cho bi t đã đ t đ c các c i ti n sau so v i
h th ng s n xu t theo lô s n ph m trong n m 1993:
Trong nh ng n m qua, môi tr ng kinh doanh c a các doanh nghi p s n xu t t i
Vi t Nam có nh ng thay đ i m nh m Xu h ng t do hoá th ng m i qu c t , s toàn c u hoá các ngành công nghi p và s c p bách c a th tr ng m i nên tính
Trang 27c nh tranh đ c xem nh là v n đ m u ch t cho n n th ng m i đa qu c gia V n
đ đ t ra đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam là ph i nhìn theo m t h ng khác đ duy trì và t ng c ng tính c nh tranh Mô hình Lean Manufacturing đã tr thành
m t tri t lý s n xu t m i, r t n t ng, đang áp d ng thành công kh p n i trên th
gi i nh m giúp doanh nghi p gi m chi phí, t ng n ng su t và thi t l p m t h th ng
s n xu t uy n chuy n, linh ho t đáp ng nhanh chóng nhu c u thay đ i c a khách hàng T đó nâng cao kh n ng c nh tranh c a t ch c
Lý thuy t v vi c tri n khai áp d ng Lean vào các doanh nghi p c ng đã đ c nghiên c u và đã đúc k t đ c nhi u bài h c kinh nghi m v vi c áp d ng mô hình Lean thành công t các công ty trên th gi i L i ích c a mô hình qu n lý Lean đang đ c ch ng minh đ y thuy t ph c trên kh p th gi i thông qua vi c áp d ng
nó các công ty đa qu c gia Nh ng t i các n c đang phát tri n nói chung và Vi t Nam nói riêng, nó v n còn là m t mô hình qu n lý m i m và có r t ít công ty b t
đ u ti p c n v i mô hình này ngo i tr nh ng công ty 100% v n n c ngoài c a
nh ng t p đoàn đa qu c gia nh là Taekwang, Samyang (Hàn Qu c), Fujitstu (Nh t)…R t nhi u doanh nghi p mu n bi t nên tri n khai áp d ng Lean nh th nào đ đ t đ c thành công; làm th nào đ cam k t theo đu i vi c đ a Lean Manufacturing vào các doanh nghi p s n xu t m t cách hi u qu
T i Công ty s a Ba Vì thu c T ng công ty c ph n s a Qu c t đã áp d ng thí
đi m h th ng s n xu t Lean và thu đ c k t qu r t kh quan Sau khi đ c các chuyên gia t v n và h ng d n s p x p dây chuy n, kho bãi, h ng d n xây d ng
đ nh h ng s n xu t sao cho sát v i n ng l c s n xu t và kh n ng tiêu th thì các chi phí v t n kho, kho bãi và các chi phí qu n lý kho bãi, vòng quay c a v n, môi
tr ng công ty c ng nh thái đ làm vi c c a ng i lao đ ng đ c c i thi n rõ r t Phát huy nh ng hi u qu đ t đ c, s p t i công ty s a Ba Vì s ti p t c th c hi n Lean t i b ph n v n phòng đ t o hi u qu đ ng nh t trong toàn doanh nghi p
T i Toyota B n Thành, m t trung tâm d ch v b o trì xe c a Toyota Vi t Nam, qua quá trình áp d ng lean đã gi m thi u đáng k quy trình d ch v b o trì xe
t 240 phút xu ng ch còn 45-50 phút cho m i xe đ ng th i t ng l ng xe đ c b o
Trang 28trì trong ngày t 4-6 xe lên t i 16 xe t i m i đi m b o trì Toyota B n Thành đã đ t
đ c nh ng gi m thi u đáng k v th i gian quy trình b ng cách lo i b th i gian
ch đ i không c n thi t cùng v i các thao tác và di chuy n không h p lý c a công nhân
T i công ty may Vi t H ng, đ u n m 2011, công ty đ c các đ i tác n c ngoài
ch n là doanh nghi p may m c đ u tiên trong c n c ti n hành ng d ng công ngh Lean:”Dòng ch y m t s n ph m – s n xu t tinh g n” Sau th i gian ng n đ a vào ng d ng, các chuyên gia n c ngoài đánh giá 23 chuy n may đ u đ t yêu c u Tay ngh công nhân đ c nâng lên, n ng su t lao đ ng t ng, thu nh p và các kho n khen th ng c ng t ng theo Hi n công ty đang m r ng thêm 3 chuy n may m i,
ti p t c v n đ ng công nhân duy trì và c i ti n công ngh Lean đ v a nâng lên v
nh n th c, hình thành tác phong công nghi p, nâng cao k n ng ngh nghi p, góp
ph n quy t đ nh nâng cao thu nh p cho công nhân ng th i c ng xây d ng đ c
th ng hi u trên th tr ng may m c xu t kh u
1.6 Các kinh nghi m rút ra t vi c ng d ng h th ng s n xu t Lean
1.6.1 L i ích mang l i khi ng d ng h th ng s n xu t Lean các doanh nghi p
C i thi n n ng su t và ch t l ng s n ph m, d ch v nh gi m thi u tình tr ng
ph ph m và các lãng phí, nâng cao hi u qu s d ng các ngu n l c đ u vào, trong
đó có c vi c t ng n ng su t lao đ ng/ hi u su t làm vi c c a nhân viên thông qua
gi m ch đ i (gi a ng i - ng i; gi a ng i - máy móc), gi m di chuy n, gi m các thao tác th a trong quá trình làm vi c/ v n hành
M i nhân viên/ công nhân tr c ti p ho c gián ti p tham gia vào quá trình t o s n
ph m ho c cung c p d ch v s có nh n th c, t duy rõ ràng v khái ni m Giá tr và các ho t đ ng gia t ng giá tr cho khách hàng trong công vi c c a mình, t đó tích
c c đóng góp vào chu i giá tr c a toàn t ch c đ cung c p cho khách hàng theo nguyên t c Ch t l ng ngay t ngu n
Trang 29
Rút ng n th i gian chu trình s n xu t/ cung c p d ch v nh h p lý hóa các quá trình giá t o giá tr , cùng v i vi c gi m thi u các ho t đ ng không gia t ng giá tr ,
lo i b lãng phí do s ch đ i gi a các công đo n, rút ng n th i gian chu n b cho quá trình s n xu t và th i gian chuy n đ i vi c s n xu t các s n ph m khác nhau
Gi m thi u lãng phí h u hình và vô hình do t n kho quá m c c n thi t, k c t n
kho bán thành ph m dang d gi a các công đo n l n thành ph m nh v n d ng nguyên lý Just in time
Nâng cao hi u qu s d ng thi t b , m t b ng thông qua các công c h u ích
nh TPM (Total Productive Maintenance - Duy trì n ng su t t ng th ), b trí s n
xu t theo mô hình t bào
T ng kh n ng đ i ng:đ i ng m t cách linh ho t, đ ng th i gi m thi u áp l c lên các ngu n l c đ u vào (con ng i, thi t b ) tr c các yêu c u đa d ng c a th
tr ng thông qua th c hành cân b ng s n xu t m i khi t ch c đã đ t đ c k t qu
t t v th i gian chuy n đ i s n xu t Kh n ng giao hàng đúng h n theo đó c ng s
đ c đ m b o
Khi th i gian s n xu t và th i gian chu trình đ c c i thi n, kh n ng đáp ng yêu c u c a khách hàng v s n l ng s n ph m c ng s đ c c i thi n v i ngu n
l c c s v t ch t hi n có
1.6.2 Bài h c kinh nghi m
T i Vi t Nam, nh ng n m tr l i đây ch ng ki n vi c các doanh nghi p cùng nhau th c hi n Lean, tùy vào ti m l c và mô hình doanh nghi p.M t s doanh nghi p th c hi n khá thành công, ch ng h n nh Toyota B n Thành.Tr ng h p này có l đ c s h tr t chính công ty Toyota và thành công m c đ nào thì chúng ta c n ph i tìm hi u thêm
V n đ th c hi n Lean, trong đó vi c ng d ng Lean đ c nh Toyota thì r t khó th c hi n đ c t i Vi t Nam B i vì đ i đa s các t ch c ch chú tr ng vào
th c hi n 5S và m t s công c c b n khác c a Lean mà Lean là m t h th ng toàn
di n th hi n s xuyên su t trong n n v n hóa c a Công ty
Trang 30M i doanh nghi p đ u có th áp d ng nh ng do Lean là khái ni m r t m i nên
có l rào c n l n nh t c a doanh nghi p là ch a hi u h t v ph ng th c s n xu t tinh g n kéo theo tâm lý e ng i, không tin t ng Thêm vào đó, đ áp d ng đ c Lean doanh nghi p s ph i có s đ u t cho công tác đào t o, nhân l c, đ u t trang thi t b đây c ng s là rào c n n u nh doanh nghi p không th t s tin t ng và quy t tâm áp d ng Lean
M t s v n đ c n ph i quy t đ nh tr c khi th c hi n ng d ng Lean trong các doanh nghi p Vi t Nam:
S tham gia c a lãnh đ o c p cao
C ng nh b t k d án quan tr ng nào khác v c i ti n quy trình, s cam k t và
h tr c a c p lãnh đ o cao nh t là đi u thi t y u Ch c ch n s n y sinh nhi u v n
đ khi tri n khai h th ng Lean và các v n đ này ch có th đ c gi i quy t khi ban Giám đ c toàn tâm v i vi c tri n khai thành công Lean
B t đ u b ng vi c tri n khai Lean t ng ph n
M t s công ty b c đ u ch tri n m t ph n c a Lean manufacturing và d n d n
ti n t i tri n khai toàn di n h n Trong m t cu c kh o sát t i các công ty s n xu t
M b i t p chí Industry Week trong n m 2004, trong s các công ty đã b t đ u các
ch ng trình Lean manufacturing có 39 1% cho bi t ch tri n khai m t s ng d ng
c a Lean, 55.0% tri n khai h u h t các ng d ng và ch có 5.9% cho bi t đã tri n khai Lean toàn di n
M t s b c đ n gi n ban đ u g m có:
• o l ng, theo dõi công su t và s n l ng c a thi t b
• Thi t l p và tài li u hoá các quy trình s n xu t rõ ràng h n
• Tri n khai h th ng 5S trong qu n lý nhà x ng
• Quy ho ch l i cách b trí m t b ng s n xu t
B t đ u v i quy mô nh
Các công ty tri n khai Lean nên th nghi m m t b ph n nh trong ho t đ ng
tr c khi áp d ng cho toàn b ho t đ ng s n xu t, nh t là khi chuy n đ i t h
th ng “push” sang “pull” vì s thay đ i này có th gây gián đo n s n xu t Ví d
Trang 31nh , có th th nghi m trên m t dây chuy n s n xu t ho c m t chu i quy trình nh
vì đi u này s giúp gi m thi u r i ro làm gián đo n công vi c Ti n hành hu n luy n nhân viên v các nguyên t c c a Lean, đ ng th i thuy t ph c nh ng ng i khác trong công ty v l i ích c a Lean
Nh chuyên viên
Các chuyên gia v Lean cho r ng: các công ty t nhân Vi t Nam nên s d ng d ch
v t v n t m t chuyên viên v Lean manufacturing đ h ng d n tri n khai h
th ng Lean c bi t s chuy n đ i t h th ng s n xu t “push” sang “pull” có th gây gián đo n s n xu t, do đó quá trình này nên đ c s h ng d n c a m t chuyên viên có nhi u kinh nghi m liên quan
L p k ho ch
Công ty nên thi t l p m t k ho ch tri n khai chi ti t và rõ ràng tr c khi ti n hành chuy n đ i sang Lean
Trang 32Ch ng 2 TH C TR NG HO T NG S N XU T T I CÔNG TY
VI T TH NG JEAN
2.1 Gi i thi u v công ty Vi t Th ng Jean (VitaJean)
2.1.1 L ch s thành l p và phát tri n c a công ty Vi t Th ng Jean
Công ty Vi t Th ng Jean đ c thành l p n m 1988, là đ n v chuyên s n xu t,
xu t kh u trang ph c Jean - Kakhi b ng nh ng trang thi t b hi n đ i nh t Công ty
có n ng l c s n xu t trung bình 8.000.000 đ n 10.000.000 s n ph m /n m và th c
hi n các khâu k thu t nh Wash - nhu m - ch ng nh n - t o nh n và t o ch đ
th i trang trong ngh thu t theo tiêu chu n ch t l ng qu c t
S n ph m c a công ty Vi t Th ng Jean đ c xu t đi h n 40 Qu c gia và khu
v c trên th gi i nh M , c, Pháp, CH Czech, Nga, Canada, Hàn qu c, Nh t
b n, H ng Kông, ài loan Theo ph ng châm “Ch t l ng – Ti n đ - Phong
cách Ph c v ”, công ty đã đáp ng tiêu chu n đánh giá c a các hãng n i ti ng nh t
Th gi i nh Levi's, Wal-malt, Union Bay, Bongo, Misusbishi, Sandra, Marubeni, Cherokee, TBJ, O&N, E&T
Các s n ph m c a công ty:
JEANS
B ng óc sáng t o k t h p v i công ngh wash hi n đ i, đ i ng chuyên viên thi t k
th i trang luôn cho ra đ i các tác ph m ngh thu t m i l và đa d ng nh : blast, Chemical-blast, Paint-blast, Print, Whiskers…
Th ng hi u VITAJEAN đ t huy ch ng vàng H i ch Tri n lãm Qu c t n m
1998 và đ c ng i tiêu dùng bình ch n Hàng Vi t Nam Ch t L ng Cao trong nhi u n m
Trang 332.1.2 Tình hình nhân l c và tài chính c a công ty Vi t Th ng Jean
V n đi u l : 20 tri u USD
S l ng nhân công: 700 ng i
Lnh v c s n xu t kinh doanh: nh n gia công may, wash, ch ng nh n, ch ng th m
và t o hi u ng th i trang v ch ng lo i s n ph m Jeans, Kakhi
Vitajean có hai chuy n may, m i chuy n 42 công nhân và 2 giám sát, m i ca s n
xu t 1000 s n ph m (qu n c n b n 5 túi / chuy n) ây là mô hình chuy n m u cho
6 chuy n may v tinh t i đ a ph ng lân c n Nguyên ph li u đ u vào đ c ki m tra 100% T t c các th nghi m liên quan đ n nguyên ph li u đ c th nghi m trong phòng thí nghi m nh t i công ty và phòng thí nghi m bên ngoài
V i hai chuy n may, Vitajean phù h p các đ n đ t hàng nh Vitajean c ng th c
hi n các đ n đ t hàng l n h n qua chu i công ty liên k t Vitajean c ng thi t l p phòng m u và r p vi tính, cùng v i m t phòng may m u v i 16 công nhân, th c
hi n t t m i lo i m u s n ph m may
Trang 34Phân x ng Hoàn t t – óng gói
Có công su t 10.000 s n ph m / ngày Ki m tra ch t l ng 100% và đ c b trí t i
v trí phù h p c a dòng ch y s n xu t đ m b o ch t l ng s n
ph m, QC ph i ki m tra 100% bán thành ph m
và s n ph m cu i cùng i ng QC đ c đào
t o ki m soát m u ng u nhiên theo tiêu chu n
AQL 1,0-2,5 ph thu c vào yêu c u c a khách
hàng v tiêu chu n ch t l ng khu v c
Phân x ng wash – Denim
Vitajean xây d ng phòng k thu t, n i th c hi n
Quy trình Th i trang (dry processes) đ c th c
hi n b i đ i ng công nhân đ c đào t o, h ng
Trang 35mà còn th hi n tính ngh thu t cao
Phân x ng WF– NON-DENIM
Phân x ng i Ép không ch chuyên cho các s n ph m ch ng nh n sau nhi u l n
gi t mà còn t o ra các s n ph m t o nhàu theo yêu c u c a khách hàng
H th ng qu n lý ch t l ng
Vitajean c ng áp d ngh th ng qu n lý ch t l ng theo tiêu chu n ISO-9000
ki m soát ho t đ ng n i b , Vitajean thi t l p m t h th ng IT ki m tra đ u vào,
x lý đ u ra nh m đ ra hành đ ng nhanh chóng Vitajean đã đ c đánh giá phù
h p c a khách hàng và chính quy n đ a ph ng Vitajean nghiêm túc áp d ng h
th ng qu n lý môi tr ng và các quy đ nh c a lu t lao đ ng n v x lý n c
th i đã đ c thi t l p đ h n ch tác đ ng đ n c ng đ ng
2.2 Th c tr ng s n xu t c a công ty Vi t Th ng Jean đ ng trên góc quan sát
c a h th ng s n xu t Lean
2.2.1 Qui trình s n xu t t i công ty Vi t Th ng Jean
Quá trình s n xu t hàng may m c bao g m nhi u b c khác nhau Nh ng b c này phân chia thành hai lo i ti n s n xu t và quá trình s n xu t
-Quá trình ti n s n xu t: bao g m các b c thi t k , làm m u, s n xu t t o m u,
phân lo i và đánh d u công đo n
- Quá trình s n xu t: bao g m các khâu c t, l p ráp và hoàn thi n s n ph m
Trang 36CÔNG NGH
-Tiêu chu n k thu t -Quy trình may
-Tr i v i -C t
- ánh s , i ép keo -L a đ i v i -Bóc t p, ph i ki n
- Chu n b s n xu t -Ti p nh n BTP -May chi ti t -L p ráp s n ph m -Hoàn ch nh s n ph m
-Ui s n ph m -G p x p s n ph m -Bao gói
Trang 372.2.2 Chi ti t các qui trình
Chu n b s n xu t:
Bao g m t t c các công vi c chu n b v NPL, ki m tra, đo đ m NPL, chu n b
v m u, v tiêu chu n k thu t, v công ngh
tr c khi ti n hành s n xu t m t mã
hàng.Chu n b s n xu t là khâu quan tr ng
nh t trong quy trình s n xu t hàng may công
nghi p
V i đ c tr ng c a công ty Vi t Th ng
Jean là nh n gia công các s n ph m Jeans,
Khaki, nên trong đ tàing i nghiên c u
Hai thân tr c có túi hàm ch, m t túi đ ng h bên ph i khi m c
Hai thân sau có decoup, hai túi đ p, l ng qu n r i có dây passant
Các qui trình s n xu t đ c th c hi n:Chu n b s n xu t ( Kho và t C t)
Trang 38T t c các NPL tr c khi đem nh p kho đ u ph i qua khâu đo đ m, ki m tra, phân lo i NPL nh m góp ph n x lý và s d ng NPL m t cách h p lý, ti t ki m và giúp nâng cao ch t l ng s n ph m
Trong tình hình c a nhà máy hi n nay, ch t l ng c a v i nh p v ch a cao và không n đ nh.Cho nên khâu ki m tra v i tr c khi ti n hành s n xu t v n đang chi m v trí quan tr ng trong quy trình s n xu t
Ti n hành đo đ m s l ng nhãn, khuy, nút, keo, thun, dây l ng … …
Nhi m v c a b ph n c t trong doanh nghi p may là: c t đúng và đ theo k
ho ch, t n d ng v i m t cách t i đa
May (Chuy n may)
ây là công đo n quan tr ng nh t trong quá trình tri n khai s n xu t không ph i
vì nó chi m m t s l ng l n nhân công trong nhà máy mà còn do nó có nh h ng không nh t i vi c quy t đ nh ch t l ng c a s n ph m may
KCS May thân tr c
May thân sau
Ráp 2 thân
wash
Nh n t washKCS
Nh p kho BTP Chuy n hoàn t t
Hình 2.7 Quy trình t i chuy n may
Trang 39Hoàn t t
Công đo n hoàn t t s n ph m đ c coi là công đo n cu i cùng trong quy trình công ngh may ã t lâu, công đo n này đ c xem là công đo n chi m ph n quan
tr ng r t l n trong các xí nghi p may công nghi p Nó không ch là công đo n t y
v t d trên s n ph m, c t ch th a, i ép, t o dáng cho s n ph m mà nó còn là công
đo n t o thêm ch t l ng cho s n ph m
2.3 ánh giá qui trình s n xu t c a công ty Vi t Th ng Jean theo góc quan sát
Phân size, lót màu
Phân size, lót màu
i KCS
G p, x p vào bao, đóng
L p h s k t thúc đ n
hàng Chuy n
K toán
Trang 40S n xu t may công nghi plà s n xu t hàng lo t, ph i cho ra đ ng lo t s n ph m
gi ng nhau v ch t l ng, ki u dáng, màu s c, thông s …Do v y đòi h i các công
m u r i đ c so sánh, đ i chi u khi đ n hàng s n xu t th c t và t ng k t l i trong
th vi n s phút i u này có ngh a là th i gian gia công cho m t ch ng lo i s n
ph m luôn đ c đánh giá sao cho rút ng n, c t gi m chi phí nh ng v n đ m b o
n ng su t ng th i, ng i t tr ng ph i nghiên c u k s n ph m m u, tiêu chu n
k thu t, quy cách may, tay ngh công nhân đ có ph ng án s d ng máy móc, thi t b lao đ ng và con ng i m t cách h p lý nh t (tham kh o m c ? ph n ph
T phó k thu t là ng i h ng d n cho công nhân may t ng công đo n ho c h
tr các công đo n khó giúp đ y nhanh ti n đ làm hàng và cho ra nhi u s n ph m trong m t ngày v i ch t l ng đ ng đ u
i ng KCS ch m lo ki m tra ch t l ng t i ngu n KCS trong chuy n ki m hàng t ng công đo n nh m phát hi n sai h ng nhanh chóng và ng n ch n k p th i, tránh cho ra hàng kém ch t l ng đ c làm ra hàng lo t.KCS cu i chuy n ki m tra hàng thêm m t l n n a tr c khi vô bao, đóng thùng công đo n hoàn t t
2.3.1.4 Các thông tin v s n xu t đ n hàng đ u đ c tri n khai đ y đ đ n t ng chuy n may