Tiểu luận môn hành vi tổ chức Ảnh hưởng của chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Các chuẩn hoá này dung hoà cácquyền lợi và nghĩa vụ của từng cá thể vào quyền lợi và nghĩa vụ của tổ chức,giảm các xung đột, tạo động lực làm việc cho từng cá thể thúc đẩy mục tiêu phátt

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

Tp, Hồ Chí Minh, năm 2014

MỤC LỤC

Chương I: TỔNG QUAN 7

1.1 MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU: 7

1.1.1 Đặt vấn đề: 7

1.1.2 Mục tiêu nghiên cứu: 7

1.1.3 Phạm vi nghiên cứu: trong mô hình một doanh nghiệp 7

1.1.4 Phương pháp nghiên cứu: 8

1.1.5 Ý nghĩa của đề tài: 8

1.2 TỔNG QUAN: 8

1.2.1 Văn hóa doanh nghiệp 8

1.2.2 Các chuẩn mực đạo đức 9

CHƯƠNG 2: NỘI DUNG 11

2.1 CÁC CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP: 11

2.1.1 Tôn trọng chuẩn mực đạo đức: 11

2.1.2 Tiêu chuẩn đạo đức trong công tác 12

2.1.3 Tập thể luôn học hỏi, không ngừng cải tiến 12

2.1.4 Sự tin tưởng và cam kết 13

2.1.5 Tính minh bạch và trách nhiệm 15

2.1.6 Sự chuyên nghiệp và sáng tạo 16

2.2 CÁC CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC TRONG CÁC MỐI QUAN HỆ 18

2.2.1 Quan hệ nội bộ 18

2.2.2 Quan hệ với bên ngoài 21

CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ ĐÁNH GIÁ 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

PHẦN CÂU HỎI 27

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Muốn xây dựng văn hoá doanh nghiệp có thành tựu đòi hỏi chuẩn hoá cácquy định, nội quy trong doanh nghiệp Từ đó, các thành viên trong tổ chức haydoanh nghiệp căn cứ vào đó để thực hiện Các chuẩn hoá này dung hoà cácquyền lợi và nghĩa vụ của từng cá thể vào quyền lợi và nghĩa vụ của tổ chức,giảm các xung đột, tạo động lực làm việc cho từng cá thể thúc đẩy mục tiêu pháttriển của doanh nghiệp.

Các chuẩn hoá đó gắn liền với hoạt động của từng cá thể trong tổ chức,trở thành những chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp mà mỗi cá nhân tự giác tuânthủ nhằm đem lại sự đồng thuận, sự phát triển trong doanh nghiệp

1.1.2 Mục tiêu nghiên cứu:

 Tìm hiểu về văn hoá doanh nghiệp

 Tìm hiểu các chuẩn mực đạo đức trong một doanh nghiệp

 Tìm hiểu ảnh hưởng của chuẩn mực đạo đức trong xậy dựng văn hoádoanh nghiệp

1.1.3 Phạm vi nghiên cứu: trong mô hình một doanh nghiệp

1.1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Do nội dung nghiên cứu trong khuôn khổ của đề tài liên quan đến cáckhái niệm nên nhóm dùng phương pháp phân tích định tính (quan sát và nghiêncứu tại bàn)

1.1.5 Ý nghĩa của đề tài:

Mỗi tổ chức đều có đặc điểm hoạt động và mục tiêu khác nhau nên việcnghiên cứu sự ảnh hưởng các chuẩn mực đạo đức trong xây dựng văn hoá doanhnghiệp sẽ giúp cho các nhà quản trị thích nghi và đưa ra những quyết định đúngđắn và chính xác trong việc quản lý tổ chức hướng đến mục tiêu khi môi trườnghoạt động của doanh nghiệp đòi hỏi có những thay đổi cho phù hợp

1.2 TỔNG QUAN:

1.2.1 Văn hóa doanh nghiệp

Khái niệm văn hóa: có thể nói văn hóa là một khái niệm có nhiều định

nghĩa nhất bởi góc nhìn, cách tiếp cận và ý kiến khác nhau trên nhiều lĩnh vực.Hiện nay khái niệm văn hóa đang được sử dụng cũng vẫn chỉ có tính chất quyước, nhằm đi đến một khái niệm có tính chất thỏa thuận để tiện sử dụng, bởi vìchúng ta chỉ đi được những bước đầu tiên tới cách hiểu đúng và định nghĩa đúngthế nào là văn hóa

Khái quát chung, có thể hiểu “ văn hóa là toàn bộ những hoạt động vậtchất và tinh thần mà loài người sáng tạo ra trong lịch sử của mình trong quan hệvới con người, với tự nhiên với xã hội, được đúc kết thành hệ giá trị và chuẩnmực xã hội” Nói tới văn hóa là nói tới con người, nói tới việc phát huy nhữngnăng lực bản chất của con người, nhằm hoàn thiện con người, hoàn thiện xã hội

Có thể nói văn hóa là tất cả những gì gắn liền với con người, ý thức con người

để rồi trở lại với chính nó.Văn hóa là một hệ thống được định hình và phát triểntrong quá trình lịch sử, bao gồm nhiều yếu tố hợp thành như hệ giá trị, tập quán,thói quen, lối ứng xử, các chuẩn mực xã hội, nó mang tính ổn định bền vững và

có khả năng di truyền qua nhiều thế hệ

Văn hóa doanh nghiệp: Văn hoá doanh nghiệp là toàn bộ các giá trị văn

hoá được xây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của một doanhnghiệp, trở thành các giá trị, các quan niệm và tập quán, truyền thống ăn sâu vàohoạt động của doanh nghiệp ấy và chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ và hành vicủa mọi thành viên trong doanh nghiệp để theo đuổi và thực hiện các mục đíchcủa doanh nghiệp

Cũng như văn hoá nói chung, văn hoá doanh nghiệp có những đặc trưng

cụ thể riêng biệt Trước hết, văn hoá doanh nghiệp là sản phẩm của những ngườicùng làm trong một doanh nghiệp và đáp ứng nhu cầu giá trị bền vững Nó xáclập một hệ thống các giá trị được mọi người làm trong doanh nghiệp chia sẻ,chấp nhận, đề cao và ứng xử theo các giá trị đó Văn hoá doanh nghiệp còn gópphần tạo nên sự khác biệt giữa các doanh nghiệp và được coi là truyền thống củariêng mỗi doanh nghiệp

1.2.2 Các chuẩn mực đạo đức

Khái niệm đạo đức: Từ “đạo đức” có gốc latinh Moralital (luận lý) – bản

thân mình cư xử và gốc từ Hy Lạp Ethigos (đạo lý) – người khác muốn ta hành

xử và ngược lại ta muốn họ Ở Trung Quốc, “đạo” có nghĩa là đường đi, đườngsống của con người, “đức” có nghĩa là đức tính, nhân đức, các nguyên tắc luânlý

Đạo đức là tập hợp các nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điềuchỉnh, đánh giá hành vi con người đối với bản thân và trong quan hệ với ngườikhác, với xã hội

Từ giác độ khoa học, “ đạo đức” là một môn khoa học nghiên cứu về bảnchất tự nhiên của cái đúng – cái sai và phân biệt khi lựa chọn cái đúng - cái sai,triết lý cái đúng – cái sai.

Đạo đức nghề nghiệp: có rất nhiều khái niệm về đạo đức nghề nghiệp,

xin liệt kê khái niệm cơ bản như sau: Đạo đức nghề nghiệp" được hiểu là cácchuẩn mực về đạo đức kinh doanh, hành vi ứng xử như: tính trung thực, cẩntrọng, chuyên nghiệp, tuân thủ pháp luật được duy trì thực hiện và đề cao đối

với toàn thể cán bộ nhân viên Công ty.

Các chuẩn mực đạo đức

- Các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp

- Các chuẩn mực đạo đức trong các mối quan hê:Quan hệ nội bộ vàQuan hệ với bên ngoài

Chương 2: NỘI DUNG

2.1 ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP: 2.1.1 Tôn trọng chuẩn mực đạo đức:

Giữ vững giá trị chuẩn mực đạo đức trên tinh thần của các nguyên lý, điều

lệ và nguyên tắc chỉ đạo phù hợp với văn hoá của doanh nghiệp

Không lạm dụng quyền lực hay chức vụ, một khi lạm dụng sẽ gây hệ lụyrất xấu đến quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp, một doanh nghiệp hoạtđộng hiệu quả chỉ khi quyền lực được sử dụng một cách đúng đắn với phânquyền cho từng cá nhân được đảm nhiệm, và đặc biệt cá nhân đó phải thích hợpvới chức vụ mình đảm nhiệm, phát huy hơn nữa chức vụ đang nắm giữ để pháttriển doanh nghiệp, tránh trường hợp, ngồi không đúng vị trí với chuyên môn

mà cá nhân có Đề cao trách nhiệm cá nhân, không lẩn tránh hoặc đùn đẩy tráchnhiệm cho người khác, thẳng thắn thừa nhận và học hỏi từ những sai lầm củachính mình, tạo một môi trường cạnh tranh lành mạnh, tránh các nguy cơ tiềm

ẩn gây bất ổn trong doanh nghiệp, kết bè kéo phái gây bất ổn nội bộ, mỗi cánhân phải tự giác nâng cao trách nhiệm của bản thân, vừa giúp doanh nghiệpphát triển vừa đảm bảo môi trường làm việc cho bản thân

Loại trừ biểu hiện đối xử không bình đẳng và thiếu tôn trọng lẫn nhau.Doanh nghiệp khi xây dựng văn hóa phải chú trọng giải quyết các mâu thuẫn,đối xử không bình đẳng khi phát hiện được, các trường hợp phát hiện phải xử lýthích đáng, tránh tạo bất lý bất ổn và dẫn đến là bất mãn trong công nhân viên,

dễ dẫn đến trường hợp nhân viên nghỉ việc, gây tiếng xấu trong hoạt động sảnxuất kinh doanh của mình

Tuân thủ pháp luật, tuân thủ các quy định của doamh nghiệp là một yêucầu bắt buộc đối với tất cả công nhân viên, sống và làm việc theo pháp luật là

kim chỉ nam cho người lao động làm việc tốt, các hành vi vi phạm pháp luật vàquy định của doanh nghiệp đều gây ảnh hưởng ít nhiều đến hoạt động kinhdoanh.

2.1.2 Tiêu chuẩn đạo đức trong công tác

Mọi cá nhân trong doanh nghiệp phải đứng cùng trong một tổ chức, phảicùng làm việc vì thành tích chung của doanh nghiệp chứ không chỉ cho bản thânhoặc lợi ích của một nhóm người Mặt khác, nhân viên hình thành những mốiquan hệ với khách hàng trên cơ sở bình đẳng và hợp tác Tạo ấn tượng tốt trongcon mắt khách hàng và sự vị nể của các đối thủ cạnh tranh, mỗi cá nhân khi đicông tác là bộ mặt của cả một doanh nghiệp, công việc và hình ảnh của cá nhân

đó sẽ ảnh hưởng tiêu cực hay tích cực đến doanh nghiệp mà mình đang làmviệc

Khi đi công tác, yêu cầu các nhân viên phải tỏ thái độ lịch sự nhã nhặn,chuyên nghiệp; không hời hợt bề ngoài, đồng thời phải: dễ gần gũi, hoà đồng; tựkích hoạt bản thân; phát triển các kỹ năng nghiệp vụ; liên tục học hỏi kiến thức

và các kỹ năng mới; tôn trọng, thân mật và chân thành với đồng nghiệp củamình, hay khách hàng hay đối thủ cạnh tranh, dựa trên sự khôn ngoan, khéo léotrong cách ứng xử với từng trường hợp mà chọn cách làm việc hiểu quả Xâydựng một đạo đức chuyên nghiệp khi đi công tác, doanh nghiệp phải thườngxuyên tổ chức các lớp huấn luyện nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụcho nhân viên mình, nhằm phát huy hơn nữa các tiềm năng của mỗi cá nhân,đem đến sự hiệu quả cho doanh nghiệp

2.1.3 Tập thể luôn học hỏi, không ngừng cải tiến

Trong một doanh nghiệp nếu xây dựng một tập thể luôn học hỏi, khôngngừng cải tiến thì tập thể đó, doanh nghiệp đó sẽ thành công Không ngừng cải

tiến, không ngừng học hỏi để nâng cao tính chuyên môn và hoàn thiện sảnphẩm.

Văn hóa doanh nghiệp nên trải qua một quá trình và trở thành giá trị cốtlõi đó là: Con người (chính trực – hiệu quả - chuyên nghiệp), chất lượng sảnphẩm và dịch vụ tốt, phát triển bền vững Đây là ba yếu tố then chốt, là chìakhóa thành công, giúp sớm hiện thực được sứ mạng

Bên cạnh đó, đội ngũ tập thể trong doanh nghiệp luôn không ngừng họchỏi từ cộng đồng, xã hội, v.v Và không ngừng cải tiến, không ngừng nâng caotính chuyên môn, mạnh mẽ áp dụng các công nghệ trong việc phát triển sảnphẩm Doanh nghiệp nên từng bước là mắc xích quan trong trọng việc kết nốicác kỹ thuật tiên tiến từ nước ngoài với trong nước, góp phần xóa bỏ sự cáchbiệt sản phẩm, nâng cao sự nhận biết của người tiêu dùng

Theo triết lý Kaizen1 – chìa khóa của sự thành công Kaizen là hoạt độngcải tiến liên tục với sự tham gia của mọi người nhằm cải thiện không ngừng môitrường làm việc, cuộc sống mỗi cá nhân, mỗi gia đình Nó nâng cao chất lượngcông việc, ghi nhận sự tham gia của các nhà quản lý nhân sự, tài chính …nângcao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và giảm chi phí hoạt động

2.1.4 Sự tin tưởng và cam kết

Sự tin tưởng và cam kết của mỗi cá nhân đối với tập thể, đối với doanhnghiệp mang, đến một văn hóa thành công cho doanh nghiệp Sự thành côngcủa doanh nghiệp được xây dựng và phát triển từ thương hiệu toàn cầu, chấtlượng sản phẩm tuyệt vời, và quan trọng nhất là thái độ phục vụ tận tâm, chuyênnghiệp của đội ngũ nhân viên trẻ trung, năng động Chính nhiệt huyết, tinh thầnđoàn kết của một tập thể đã chắt lọc, định hình và phát triển nét văn hóa củadoanh nghiệp

1 Triết lý Kaizen: http://www.kaizen.com/about-us/definition-of-kaizen.html (ngày7/9/2014)

Tin tưởng vào con người: Tin tưởng rằng mỗi thành viên trong đội ngũluôn đủ khả năng tiềm tàng để tạo nên sự khác biệt Luôn chủ động lắng nghenhững ý kiến đóng góp của cá nhân để đưa ra quyết định đúng đắn nhất cho tậpthể Luôn hướng dẫn và hỗ trợ để mỗi cá nhân phát huy hết tiềm năng của mình.Một tập thể nên được xây dựng trên sự tôn trọng, tạo dựng lòng tin:

- Cam kết truyền đạt mục tiêu cụ thể rõ ràng

- Thái độ làm việc trung thực, liêm chính, tạo sự tin tưởng cho đồng nghiệp

và khách hàng

- Thể hiện sự kính trọng đối với sự đa dạng, sự khác biệt mang tính cá nhân

- Quản lý tuân thủ theo chuẩn mực đạo đức và nghề nghiệp

- Đối xử với mọi người tôn trọng như chính mình

Một doanh nghiệp có văn hóa tôn trọng và cam kết Chính sự tôn trọng đólàm động lực thúc đẩy cá nhân hăng hái say mê với công việc, phát huy hết khảnăng có thể để đạt được mục tiêu chung của tập thể của tổ chức Bên cạnh tôntrọng cần đặt sự cam kết đối với công việc, với tập thể Có như vậy mới tạođược một tập thể gắn kết, có trách nhiệm và cùng hướng về mục tiêu chung củatập thể, của doanh nghiệp

Cam kết thực hiện một nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp công bằng, khônggian lận, không thiên vị đối với mọi nhân viên Khuyến khích nhân viên mạnhdạn trong việc phát biểu ý kiến về công việc và về những vấn đề cá nhân Mỗi

cá nhân cùng cam kết làm việc với sự nhiệt tình sáng tạo nhằm cống hiến caonhất cho doanh nghiệp Mặt khác, cam kết tôn trọng sự riêng tư của nhân viên.Những thông tin bí mật bao gồm hồ sơ cá nhân, hồ sơ y tế, thông tin liên quanđến điều tra pháp luật, những hành động bị kỷ luật sẽ được tránh sử dụng vàonhững mục đích không thích đáng, hay bị tiết lộ, và sẽ chỉ được sử dụng phục vụ

trong những nhu cầu công việc được pháp luật cho phép Như vậy sẽ tạo sự tintưởng trong toàn bộ nhân viên, đem lại lòng trung thành cho doanh nghiệp Ápdụng một cách nhất quán những quy định và nguyên tắc đối với tất cả mọi đốitượng khách hàng, đối tác, và cán bộ nhân viên của mình.Những quyết định,đánh giá của cán bộ quản lý đối với nhân viên phải đảm bảo công bằng dựa trênkết quả công việc và quan sát thực tế; Tận tâm với tiến trình xem xét thành tích,thiết lập hệ thống xem xét thành tích từ hai phía Thái độ đối xử với các kháchhàng, đối tác của doanh nghiệp là bình đẳng như nhau, bảo đảm cam kết về chấtlượng dịch vụ và cùng có lợi.

- Thống nhất tất cả các chính sách, quy trình, phương thức làm việc, nếu cókhác biệt phải rõ, làm vậy tránh được trách nhiệm bị đùn đẩy, công việckhông chồng chéo, lặp lại và tiết kiệm được chi phí

- Cạnh tranh lành mạnh nhằm tôn vinh tính minh bạch, theo đó gia tănghợp tác với các doanh nghiệp cùng ngành nghề và nói không với gian lậnthương mại

- Khi công bố thông tin doanh nghiệp phải có ít nhất hai loại thông tin:thông tin thành tích và thông tin bất cập hoặc ưu điểm và khuyết điểm,tránh tình trạng tốt khoe xấu che.

- Giữ lời hứa và tôn trọng chữ tín không chỉ bảo vệ công ty mà còn bảo vệcộng đồng, trong đó sự minh bạch của báo cáo tài chính là yếu tố làm nênchữ tín Thiện chí trong việc minh bạch hóa mọi khâu trong qui trình làmviệc, khả năng tiếp cận thông tin và đánh giá thông tin, nhất là tài sảndoanh nghiệp

- Chịu trách nhiệm với đồng nghiệp, cụ thể là mục tiêu của nhóm hayphòng ban, với cấp trên, cụ thể là điều cấp trên mong muốn và mong đợi,với bản thân, cụ thể là giữ gìn sức khỏe và biết phát triển tiềm năng, vớikhách hàng, cụ thể là chất lượng sản phẩm và sức khỏe của khách hàng

- Chịu trách nhiệm với môi trường, cụ thể là sản phẩm thân thiện với môitrường và khả năng tái tạo thiên nhiên

- Chịu trách nhiệm với đối tác, cụ thể là các dự án chắc chắn đi đúnghướng Với cổ đông, cụ thể là bảo đảm an toàn giá trị cổ phiếu và pháttriển bền vững

2.1.6 Sự chuyên nghiệp và sáng tạo

Khi đảm nhận công việc gì, tính chuyên nghiệp được thể hiện là sẽ luôntìm hiểu kỹ các thông tin về công việc đó, đảm bảo bản thân có kiến thứcchuyên môn và thành thạo để thực hiện công việc hiệu quả, phải luôn tuân thủ

kỷ luật của công ty, tổ chức ở mức cao nhất Luôn tập trung cao độ khi làmviệc, không sử dụng thời gian làm việc để thực hiện những công việc cá nhân

“Không đúng giờ”, “trễ hẹn” là những từ không tồn tại trong từ điển của mỗingười Đặc biệt, luôn có thái độ tích cực với công việc, ngay cả khi được giaonhững nhiệm vụ “khó nuốt”, sẽ xem đó như là những thách thức trong công việc

và đón nhận với tinh thần lạc quan, cố gắng tìm cách thực thi nhiệm vụ một cáchtốt nhất Không ngại chia sẻ những kinh nghiệm, kỹ năng với đồng nghiệp.Cũng không ngại tranh luận với cấp trên để đưa ra những giải pháp tốt nhất chocông việc Không ngại đưa ra ý kiến phản biện đối với yêu cầu của cấp trên, tuynhiên mỗi nhân viên cũng là người biết tuân thủ nghiêm ngặt ý kiến của sếp Họ

sẽ bảo vệ đến cùng ý kiến cá nhân nhưng sẽ toàn tâm toàn ý thực hiện chỉ đạocủa cấp trên (dù ý kiến đó cùng hay trái ngược với ý kiến cá nhân của họ)

Cần phải thể hiện được sự chuyên nghiệp trong quan hệ đối nội cũng nhưđối ngoại Tính chuyên nghiệp thể hiện trong thái độ đối xử với khách hàng, đốitác, sử dụng và bảo mật thông tin khách hàng, tuân thủ quy trình, quy định, tuânthủ pháp luật, thái độ tôn trọng đồng nghiệp Doanh nghiệp tôn trọng sự riêng

tư ngoài công việc của nhân viên và không truy vấn những thói quen đạo đức cánhân, trừ phi những vấn đề đạo đức đó làm suy giảm năng lực của nhân viêntrong việc thực hiện công việc và hoặc đó là những vấn đề không thích hợp vớinội quy lao động và quy chế nhân viên đã ban hành

Khuyến khích mọi thành viên doanh nghiệp sáng tạo, phát huy ý tưởng vàthực tập làm mới Tổ chức các sàn giao dịch ý tưởng, tiếp thu và tổng hợp ýtưởng, chấp nhận mọi hành vi và ý tưởng làm mới với mục đích tiết kiệm và xâydụng mối quan hệ, dù với đồng nghiệp hay khách hàng, luôn cải thiện môi