Tình tr ng thi u thông tin và thông tin không chính xác đư gây tr ng i l n cho ti n trình M&A... 1ăB iăc nhănghiênăc u .... 2 1.3ăPh ngăph́p,ăph măviănghiênăc uăvƠăngu năthôngătin .... 4
Trang 2Mưăs : 60340402
TS TR N TH QU GIANG
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôi cam đoan Lu n v n này hoàn toàn do tôi th c hi n Các đo n trích d n và s li u s
d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n và có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u
bi t c a tôi Lu n v n này không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a tr ng i h c Kinh
t Thành ph H Chí Minh hay Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright
T́căgi lu năv nă
Trang 4L I C Mă N
hoàn thành nghiên c u này tôi xin chân thành cám n Quý Th y, Cô c a Ch ng trình
Gi ng d y Kinh t Fulbright, i h c Kinh t TP H Chí Minh đư t n tình đóng góp ý
ki n trong quá trình th c hi n đ tài nghiên c u c bi t, tôi xin g i l i c m n sâu s c
đ n Cô Tr n Th Qu Giang, ng i đư truy n đ t v m t ki n th c, h ng d n ph ng pháp khoa h c đ tôi có th hoàn thành nghiên c u này
Tôi xin chân thành c m n Th y Nguy n Xuân Thành, Th y Hu nh Th Du, Th y Thiên Anh Tu n đư giúp g i m nh ng ý t ng đ u tiên và đ nh hình cho nghiên c u Tôi
c ng xin g i l i c m n đ n T p th cán b th vi n t i Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright đư giúp đ tôi r t nhi t tình trong quá trình th c hi n nghiên c u
Cu i cùng, tôi xin c m n đ n gia đình và các b n l p MPP5 đư đ ng viên, h tr tôi trong
su t th i gian th c hi n nghiên c u này Trong quá trình nghiên c u, m c dù đư c g ng
tham kh o tài li u, trao đ i, ti p thu ý ki n c a các th y cô, b n bè nh ng nghiên c u c ng khó tránh kh i thi u sót Mong nh n đ c ý ki n đóng góp t Th y, Cô và Anh/Ch đ tôi
ti p t c hoàn thi n lu n v n
Trơnătr ng
Trang 5TÓMăT T
án c c u l i h th ng các t ch c tín d ng giai đo n 2011 – 2015, ban hành theo Quy t
đ nh s 254/Q -TTg ngày 01/3/2012 c a Th t ng Chính ph , có m c tiêu chung là c c u
l i m t cách c n b n, tri t đ và toàn di n h th ng các t ch c tín d ng đ đ n 2020 phát
tri n các t ch c tín d ng đa n ng theo h ng hi n đ i, ho t đ ng an toàn, hi u qu v ng
ch cầC th , trong giai đo n 2011 – 2015, t p trung lành m nh hóa tình tr ng tài chính và
c ng c n ng l c ho t đ ng c a các t ch c tín d ng (TCTD); c i thi n m c đ an toàn và
hi u qu ho t đ ng c a các TCTD; nâng cao k lu t, k c ng và nguyên t c th tr ng
trong ho t đ ng ngân hàng Các ngân hàng y u kém c ng không n m ngoài m c tiêu chung
c a án, và gi i pháp mà Chính ph l a ch n đ c c u l i là mua bán sáp nh p (M&A) Sau h n hai n m tri n khai, đư đ n lúc c n ph i đánh giá kh n ng đ t đ c m c tiêu c a
gi i pháp này Câu h i nghiên c u đ c đ t ra, đó là: Th nh t, các v n đ c n x lý c a
các ngân hàng y u kém tr c khi tái c u trúc là gì? Th hai, gi i pháp M&A có giúp các ngân hàng y u kém đ t m c tiêu tái c u trúc ngân hàng?
tr l i các câu h i trên, tr c tiên tác gi nghiên c u t ng quan v h th ng ngân hàng
tr c khi có đ án đ xác đ nh khó kh n mà h th ng ngân hàng và đ c bi t là 9 ngân hàng
y u kém ph i đ i m t
Ti p theo, tác gi nghiên c u cách th c mà Nhà n c x lý các ngân hàng y u kém b ng
M&A Vi t Nam tr c đây và hi n t i nh m ch rõ m c tiêu, l trình và gi i pháp c c u
l i NH y u kém b ng M&A C th , nh ng khó kh n c n gi i quy t c a các ngân hàng y u kém là thanh kho n, n x u, s h u chéo, b t cân x ng thông tin và n ng l c qu n tr y u kém tài ti p t c nghiên c u lý thuy t M&A đ làm rõ nh ng l i ích và h n ch c a M&A, đ ng th i nghiên c u kinh nghi m c a Hàn Qu c trong x lý các ngân hàng y u kém T đó rút ra bài h c cho Vi t Nam
Nghiên c u đánh giá k t qu c a các ngân hàng sau M&A trên c 3 n i dung (tài chính,
ho t đ ng và qu n tr ), b ng cách so sánh k t qu đ t đ c v i m c tiêu đ ra và l trình
th c hi n Tác gi đi đ n k t lu n:
V m c tiêu tài chính, r i ro thanh kho n đư đ c c i thi n nh ng v n có nguy c quay l i
b t k lúc nào S k p th i c a gi i pháp M&A giúp ch ng đ c nguy c đ v có tính h
th ng ây chính là l i ích l n nh t mà gi i pháp này đem l i N x u đư gi m nh ng quy
mô v n còn l n Quy mô v n đư gia t ng nh ng ch t l ng ch a t ng x ng Các ngân
Trang 6hàng ch a phát huy đ c u đi m l n nh t c a M&A là giá tr c ng h ng Các ch tiêu
hi u qu v n còn th p
V m c tiêu ho t đ ng, h u h t các ngân hàng đư ti n hành chuy n d ch mô hình, đa d ng
hóa d ch v ngân hàng, m r ng đ c ph m vi và quy mô ho t đ ng V c b n m c tiêu này đư đ t đ c
V m c tiêu qu n tr , ch a c i thi n nhi u c bi t là tình tr ng b t cân x ng thông tin v n
ch a đ c gi i quy t Tình tr ng thi u thông tin và thông tin không chính xác đư gây tr
ng i l n cho ti n trình M&A V n đ s h u chéo v n t n t i và di n bi n ph c t p h n Tuy nhiên, n ng l c qu n tr đang t ng b c thay đ i Trong n m 2013, các ngân hàng đ u
ho t đ ng v i đ i ng lưnh đ o m i
Nh v y, v c b n các ngân hàng y u kém ch a đ t đ c m c tiêu thông qua gi i pháp
M&A Th i h n hoàn thành án đư c n k nên tác gi đư đ xu t m t s nhóm khuy n
ngh đ s m hoàn thành m c tiêu đư đ ra nh sau: (1) Ti p t c hoàn thi n khung pháp lý
(2) H tr các công c đ tái c u trúc thành công, (3) Minh b ch hóa thông tin đ c bi t là đánh giá l i n x u và khuy n khích các ngân hàng niêm y t trên Th tr ng ch ng khoán
(TTCK), (4) khuy n ngh các NHTM tìm đ i tác t t đ sáp nh p
T KHÓA:ăC c u l i, NHTMCP, M&A, tài chính, ngân hàng
Trang 7M C L C
L IăCAMă OAN i
L I C Mă N ii
TÓMăT T iii
M C L C v
DANH M CăCÁCăKụăHI U ậ T VI T T T vii
DANH M C B NG BI U ix
DANH M CăCÁCăBI Uă VÀăH P x
DANH M CăCÁCăPH L C xi
CH NGă1:ăGI I THI U 1
1 1ăB iăc nhănghiênăc u 1
1.2 M cătiêuăvƠăcơuăh iănghiênăc u 2
1.3ăPh ngăph́p,ăph măviănghiênăc uăvƠăngu năthôngătin 3
1.4 K t c uăđ ătƠi 3
CH NGă2:ăT NG QUAN V TÁIăC UăTRÚCăH TH NGăNGỂNăHÀNGăVI T NAM 4
2.1 Nh ngăkhóăkh năc a h th ngăngơnăhƠngăVi tăNamăgiaiăđo n 2011-2012 4
2.2ăKhungăph́pălỦăv t́iăc uătrúcăh th ngăngơnăhƠng 8
2.2.1 Quy đ nh pháp lý cho vi c th c hi n tái c u trúc h th ng TCTD 8
2.2.2 M c tiêu th c hi n c c u l i h th ng TCTD 9
2.3ăKhungăphơnătíchăv ăt́iăc uătrúcăngơnăhƠng 10
2.3.1 Khái ni m tái c u trúc ngân hàng 10
2.3.2 i t ng c n th c hi n tái c u trúc ngân hàng 10
2.3.3 M c tiêu c a tái c u trúc ngân hàng 11
2.3.3.1 Tái c u trúc tài chính 11
2.3.3.2 Tái c u trúc ho t đ ng 13
2.3.3.3 Tái c u trúc qu n tr 14
2.3.4 Các gi i pháp tái c u trúc h th ng Ngân hàng 14
Trang 82.4ăKhungălỦăthuy t v muaăb́năvƠăśpănh p 15
2.4.1 Khái ni m mua bán và sáp nh p 15
2.4.2 L i ích và h n ch c a mua bán sáp nh p ngân hàng 16
2.4.2.1 L i ích 16
2.4.2.2 H n ch 16
2.4.3 Kinh nghi m v tái c u trúc ngân hàng b ng sáp nh p và mua l i 17
2.4.3.1 Kinh nghi m tái c u trúc ngân hàng b ng sáp nh p, mua l i c a Hàn Qu c 17 2.4.3.2 Kinh nghi m v tái c u trúc ngân hàng b ng sáp nh p, mua l i c a Vi t Nam giai đo n 1996 - 1997 18
CH NGă3:ăTH C TR NGăMUAăBÁNăSÁPăNH PăC AăCÁCăNGỂNăHÀNGăY U KÉM 20
3.1 Nh ngăkhóăkh năc aăćcăngơnăhƠngăy uăkém 20
3.2ăĆchăth c x lỦăngơnăhƠngăy uăkémătrongăgiaiăđo n 2011 - 2014 25
3.3ă ́nhăgíăkh n ngăđ tăđ c m cătiêuăc aăćcăngơnăhƠngăsauăkhiăt́iăc uătrúc28 3.3.1 M c tiêu c c u l i tài chính 28
3.3.2 M c tiêu c c u l i ho t đ ng 34
3.3.3 M c tiêu c c u l i h th ng qu n tr 36
CH NGă4:ăK T LU NăVÀăKHUY N NGH 39
4.1 K t lu n 39
4.2ăKi năngh ăvƠăđ ăxu t 40
4.2.1 Hoàn thi n Khung pháp lý 40
4.2.2 H tr công c đ tái c u trúc thành công 41
4.2.3 Minh b ch hóa thông tin 41
4.2.4 Khuy n khích các NHTM tìm đ i tác t t đ sáp nh p 41
H N CH C Aă TÀI 42
TÀIăLI U THAM KH O 43
PH L C 47
Trang 9DANH M CăCÁCăKụăHI U ậ T VI T T T
T vi t t t Tênăti ng Anh Tênăti ng Vi t
CAR Capital Adequacy Ratio T l an toàn v n
CIE Central Institute for
GP.Bank Global Petro Commercial
Joint Stock Bank
NHTMCP D u Khí toàn c u
HBB Hanoi Building Commercial
Joint Stock Bank
NHTMCP Nhà Hà N i
M&A Mergers and Acquisitions Mua bán sáp nh p
Naviban Nam Viet Commercial Joint
Stock Bank
NHTMCP Nam Vi t
NHNN State Bank of Vietnam N gân hàng Nhà n c
NHTM Commercial Bank N gân hàng Th ng m i
NHTMCP Join Stock Commercial Bank N gân hàng Th ng m i C ph n
NHTMNN State Owned Commercial
SHB Saigon Hanoi Commercial
Joint Stock Bank
NHTMCP Sài Gòn – Hà N i
TCTD Credit Institution T ch c tín d ng
Trang 10
TNB Vietnam Tin Nghia
Commercial Joint Stock Bank
Trang 11DANH M C B NG BI U
B ng 3- 1:ăĆcăph ngắnăśpănh p NH 26
B ng 3-2: Ho tăđ ngăliênăngơnăhƠngăn mă2012-2013 29
B ng 3-3: S h uăchéoătrongăćcăngơnăhƠngăy uăkémăsauăkhiăt́iăc uătrúc 37
Trang 12DANH M CăCÁC BI U VÀăH P
Bi uăđ 2-1 : T l n x uăvƠăT căđ t ngăn x u c a h th ngăngơnăhƠngăVi t Nam 4
Bi uăđ 2-2:ăC ăc u v năđi u l c a 33 NHTM t i Vi t Nam 5
Bi uăđ 2-3:ăC ăc u T ngătƠiăs năvƠăTi n g i t iăvƠăchoăvayăćcăTCTDăkh́c 6
Bi uăđ 2-4: Kh n ngăsinhăl iăbìnhăquơnăngƠnhăngơnăhƠngăn mă2011ă- 2012 6
Bi uăđ 2-5ă:ăPhơnălo i kho n vay theo k h năvƠăti n g i theo k h n ậ 2011 7
Bi uăđ 2-6: T l n x u trong khu v căngơnăhƠngă12/2012 8
Bi uăđ 3-1:ăLưiăsu tăliênăngơnăhƠngăn mă2011 20
Bi uăđ 3-2:ăC ăc uătƠiăs n c a h th ng NHTM Vi tăNamăn mă2011ăậ 2012 21
Bi uăđ 3-3:ăPhơnălo i n NgơnăhƠngăSHBătr căvƠ sauăkhiăśpănh p 30
Bi uăđ 3-4:ăNhómăngơnăhƠngăcóăv năđi u l trênă8.000ăt đ ng 33
H p 3- 1:ăBƠiăh c t s bi n m tăth ngăhi u HBB 22
H p 3-2: Thanh kho n c a SCB sau h p nh t 29
H p 3- 3:ăBƠiăh c x lỦăn x u c aăSHBăsauăśpănh p 32
Trang 13DANH M CăCÁCăPH L C
Ph l c 1: L trìnhăth c hi năđ ́n 47
Ph l că2:ăQuyăđ nhăphơnălo i n t iăthôngăt ă02/2013/TT-NHNN 47
Ph l c 3: L trìnhăc th th c thi hi pă c Basel III 49
Ph l c 4: Gi iăph́păvƠăs li u th c hi năt́iăc uătrúcăc aăćcăn că ôngăÁ 50
Ph l că5:ăĆcăbi năph́păt́iăc uătrúcăăh th ng ngơnăhƠng HƠnăQu c 50
Ph l c 6: K ho ch mua n x u c a KAMCO 51
Ph l că7:ăThayăđ i s l ng ngơnăhƠng HƠnăQu c 51
Ph l că8:ăDanhăśchăngơnăhƠng ki măsótăđ c bi t 51
Ph l c 9: M t s th ngăv śpănh păđi năhìnhăgiaiăđo n 1997- 2004 52
Ph l c 10: N iădungăthôngăt 52
Ph l c 11: V năđi u l c aăćcăngơnăhƠng quaăćcăn m 53
Ph l c 12: M t s ch tiêuăngơnăhƠng n mă2010-2011 53
Ph l c 13:M t s ch tiêuăngơnăhƠng n mă2012-2013 54
Ph l c 14: S c s ng m i c a ngơnăhƠng TiênăPhong 54
Ph l că15:ăThayăđ i h iăđ ng qu n tr c a SCB ngay sau khi h p nh t 55
Ph l că16:ăTHAYă I H Iă NG QU N TR N Mă2013 55
Ph l că17:ăTHÔNGăTINăC ăB N V CÁCăNHăSAUăKHIăTÁIăC UăTRÚC 57
Ph l c 18 : M t s nh năđ nh c aăchuyênăgia 60
Trang 14CH NGă1:
GI I THI U
1.1 B iăc nhănghiênăc u
Ngành Ngân hàng Vi t Nam t ng tr ng nhanh v s l ng và c quy mô tài s n trong giai
đo n 2006-2010 S l ng ngân hàng Vi t Nam và chi nhánh ngân hàng n c ngoài đư
t ng t 78 (2006) lên thành 100 (2010); t ng tài s n ngân hàng t ng g p đôi lên 2.690 nghìn t đ ng (2010) so v i 1.097 nghìn t đ ng (2007) M c dù th tr ng tài chính th
gi i b nh h ng b i kh ng ho ng tài chính toàn c u n m 2008 nh ng các ngân hàng
th ng m i (NHTM) Vi t Nam v n duy trì m c t ng tr ng l i nhu n t t, c th trung bình t ng tr ng c a 8 NHTM hàng đ u là 46% (2008), 59% (2009) và 31% (2010) T c
đ t ng tr ng tín d ng và huy đ ng c a Vi t Nam luôn m c cao trên 20% trong su t giai đo n 2000-2010 (Quách Thùy Linh, 2011, tr.2-7)
Sau m t th i gian t ng tr ng nóng, h th ng NHTM đư b c l nh ng y u kém, d t n
th ng nh m t thanh kho n, c nh tranh v lưi su t và huy đ ng ti n g i v t tr n lưi su t, lưi su t liên ngân hàng t ng đ t bi n có nh ng th i đi m lên đ n 35%-40%, v n tín d ng đenầTrong b i c nh bùng phát v tín d ng và s h u chéo thì n x u đư ra đ i và ngày càng gia t ng gây nguy h i cho n n kinh t
Theo C quan Thanh tra giám sát ngân hàng, t l n x u c a h th ng ngân hàng là 6,6%/
t ng d n tín d ng (12/2012) M t khác, s y u kém v qu n tr và qu n lý r i ro khi n
cho ho t đ ng c a các ngân hàng này ch a hi u qu i n hình vào n m 2010, NHTMCP Sài Gòn (SCB) có n x u cao nh t toàn h th ng 11,4%, cao h n m c bình quân c a toàn ngành là 1,76% và cao h n m c đ m b o an toàn c a toàn h th ng là 3%1 NHTMCP Tín Ngh a (TNB) có t l cho vay b t đ ng s n lên t i 69,5% v t quá quy đ nh t l cho vay
Trang 15ngân hàng x y ra s gây suy thoái cho n n kinh t Do đó, các n c trên th gi i đư x lý các ngân hàng y u kém m t cách quy t li t và không đ x y ra đ v hàng lo t b ng các
bi n pháp nh h tr thanh kho n, M&A, qu c h u hóa ngân hàng t nhân r i sau đó thoái
v n, thu hút v n t c đông bên ngoài, giám sát ch t ch đ i v i ngân hàng y u kémầ Mô hình tái c u trúc ngân hàng thành công t Hàn Qu c là m t ví d
ng tr c th c t đó, tháng 03/2012, đ án c c u l i h th ng các TCTD giai đo n
2011-2015 ra đ i, v i m c tiêu c c u l i c b n và toàn di n h th ng các TCTD Trong đó t p trung lành m nh hóa tình hình tài chính và c ng c ho t đ ng c a các TCTD, h ng t i c i
thi n m c đ an toàn và hi u qu ho t đ ng c a các TCTD Quan đi m c c u l i là không
đ x y ra đ v và m t an toàn ho t đ ng ngân hàng ngoài t m ki m soát c a Nhà n c Quá trình c c u l i các TCTD s h n ch t i m c th p nh t t n th t và chi phí c a ngân sách nhà n c (Th t ng Chính ph , 2012, tr.1)
Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam (NHNN) đư tri n khai đ án và xác đ nh 9 NHTMCP y u kém c n đ c tái c u trúc ó là NHTMCP Tiên Phong (TP Bank), Ph ng Tây, HBB, i Tín, SCB, Nh t, TNB, D u Khí Toàn c u (GP bank), Navibank x lý các ngân hàng
y u kém, đ án đ a ra quan đi m khuy n khích các ngân hàng mua bán sáp nh p (M&A)
Sau h n hai n m tri n khai, đ n nay đư có 8/9 ngân hàng đư có ph ng án x lý mà ch y u thông qua hình th c M&A Tuy nhiên, hi u qu đ t đ c còn h n ch và nhi u khó kh n đư
xu t hi n nh minh b ch thông tin còn nhi u b t c p; l i ích nhóm và s h u chéo ch a
đ c ki m soát; xung đ t v n hóa công ty xu t hi n; h th ng th ch ch a hoàn thi nầV n
đ chính sách đ t ra đây là li u gi i pháp M&A mà Vi t Nam đang s d ng có phù h p
và giúp các ngân hàng y u kém đ t đ c m c tiêu c a tái c u trúc hay không?
1.2 M cătiêuăvƠăcơuăh iănghiênăc u
Tr c b i c nh và v n đ chính sách trên, nghiên c u s tìm hi u các v n đ c n x lý c a các NH y u kém tr c khi tái c u trúc và t p trung đánh giá k t qu c a các ngân hàng y u kém sau M&A giai đo n 2011-2014, nh m xem xét kh n ng đ t đ c m c tiêu c c u l i các ngân hàng này T đó, nghiên c u đ xu t các gi i pháp chính sách h u hi u đ các ngân hàng y u kém đ t đ c m c tiêu tái c u trúc
V i m c tiêu trên, đ tài đ c th c hi n nh m tr l i các câu h i nghiên c u sau:
Th nh t, ćcăngơnăhƠngăy uăkémăc n x lỦăćcăv năđ gì?
Trang 16Th hai, gi iăph́păM&A cóăgiúpăćcăngơnăhƠng y uăkémăđ t m cătiêuăt́iăc uătrúc ngơnăhƠng?
1.3 Ph ngăph́p,ăph măviănghiênăc uăvƠăngu năthôngătin
tài s d ng ph ng pháp đ nh tính đ nghiên c u và d a trên các s li u th c p, nghiên c u tình hu ng đ c ng c lu n đi m
Nghiên c u ti n hành phân tích nh ng khó kh n c a h th ng ngân hàng và đ c bi t là 9
NHTM y u kém thu c di n b t bu c tái c u trúc theo quy đ nh c a NHNN tr c khi M&A
M c tiêu, l trình và các công c mà đ án c c u l i các TCTD đ t ra và s d ng, trong đó, M&A là bi n pháp mà NHNN l a ch n đ tái c u trúc Nghiên c u d a trên phân tích đ i
chi u b i c nh và cách th c x lý các ngân hàng y u kém c a Vi t Nam giai đo n tr c v i
th gi i đ rút ra bài h c kinh nghi m ng th i, trên c s phân tích và đánh giá các ngân hàng y u kém sau khi M&A, nghiên c u rút ra d đoán v kh n ng đ t đ c m c tiêu c
c u l i c a các ngân hàng này hay không T đó nghiên c u đ a ra k t lu n và khuy n ngh chính sách phù h p
Các thông tin c a bài vi t ch y u đ c l y t báo cáo tài chính (BCTC), báo cáo th ng niên c a các NHTM trong giai đo n 2009 -2013, và các s li u khác đ c t ng h p t báo cáo, sách, t p chí, internet
1.4 K t c uăđ ătƠi
Ti p theo Ch ng đ u tiên, Ch ng 2 s đ a ra c s lý thuy t và khung phân tích cho nghiên c u Ch ng này s giúp làm rõ v các v n đ c c u l i ngân hàng, gi i pháp M&A, các quy đ nh pháp lý và m c tiêu tái c u trúc h th ng TCTD; và m t s bài h c kinh
nghi m c a th gi i và Vi t Nam v c c u l i ngân hàng b ng sáp nh p Ch ng 3 t p trung vào đánh giá kh n ng đ t đ c m c tiêu tái c u trúc đ i v i các ngân hàng Cu i cùng, trong Ch ng 4, nghiên c u s đ xu t các khuy n ngh chính sách đ th c hi n thành công
m c tiêu tái c u trúc
Trang 17CH NGă2:
NGỂNăHÀNGăVI T NAM
2.1 Nh ng khóăkh n c a h th ngăngơnăhƠng Vi tăNamăgiaiăđo n 2011-2012
Sau th i gian t ng tr ng nóng, h th ng ngân hàng Vi t Nam đư b c l nhi u r i ro y u kém gây ra m t an toàn h th ng và nh h ng đ n s n đ nh kinh t v mô
T l n x u trong h th ngăt ngăcao
N x u là m i quan tâm l n nh t c a h th ng ngân hàng Vi t Nam trong giai đo n này
S t ng tr ng tín d ng liên t c và c nh tranh m nh m trong h th ng ngân hàng trong giai đo n 2001 – 2012 ti m n nhi u r i ro cho ho t đ ng c a c h th ng Theo s li u c a
NHNN, n x u có xu h ng t ng nhanh, n x u n m 2011 là 3,1 %, đư t ng v t lên 8,86% vào ngày 30/9/2012, t ng ng v i t c đ t ng n x u là 211% Tuy nhiên, t l n x u
v n ch a có m t con s th ng kê đ y đ và chính xác B i vì m t s ngân hàng không đ m
b o minh b ch trong báo cáo n x u
Bi uăđ 2-1 : T l n x u vƠăT căđ t ngăn x u c a h th ngăngơnăhƠng Vi t Nam
Ngu n:NHNN Nhómăl iăíchăvƠăs h u ch ngăchéoăgơyăr i ro cao
Sau giai đo n TTCK, b t đ ng s n bùng n vào n m 2006 – 2007, s h u c a các doanh
nghi p v i các NHTM càng t ng cao do ngân hàng th c hi n hai ch c n ng v a huy đ ng,
Trang 18v a tài tr cho các đ n v ch s h u Thông qua đó, m t l ng v n l n đ c đ vào b t
đ ng s n Khi th tr ng b t đ ng s n đóng b ng, l ng v n này có nguy c m t thanh
kho n và tr thành n x u
Bên c nh đó, b c tranh s h u chéo tr nên ph c t p h n khi m t s ngân hàng có c s tham
gia c a c quan qu n lý nhà n c, chính quy n đ a ph ng, DNNN, NHTM i u này t o thêm nhi u khó kh n trong công tác qu n lý và giám sát Theo Lu t các TCTD (2010) quy
đ nh NHTM có th dùng t i đa 11% V L và các kho n d tr đ mua c ph n và góp v n t i các TCTD Do đó, pháp lu t Vi t Nam không c m mà ch gi i h n s h u chéo Sau các m c quy đ nh v t ng V L lên 1.000 t (2008) và 3.000 t (2010), các ngân hàng liên k t v i nhau
đ đáp ng các yêu c u v v n t i thi u K t qu là s h u chéo càng tr nên ph c t p
Quyămôăv năđi u l th p vƠăk t qu kinh doanh b suy gi m
Sau Ngh đ nh 141/2006/N -CP, các NHTM ph i ch u áp l c t ng v n và đáp ng m c V L t i
thi u 3.000 t vào cu i n m 2010 Ngh đ nh này đ c gia h n đ n h t ngày 31/12/2011 theo
Ngh đ nh s 10/2011/N -CP n h t th i h n trên nh ng v n có 3 NHTM không th t ng
V L đ đ đáp ng v n pháp đ nh ó là NHTMCP B o Vi t, X ng D u Petrolimex và Sài Gòn Công Th ng Nhi u NHTM và đ c bi t là các ngân hàng nh khác ph i đ ng tr c áp l c
t ng v n ây là m t trong s nguyên nhân khi n cho ch y đua lưi su t di n ra m nh m
H th ng ngân hàng còn t n t i s m t cân đ i v c c u V L khi 15 NHTM l n nh t l i
chi m đ n 76% V L c a toàn h th ng
Bi uăđ 2-2:ăC ăc u v năđi u l c a 33 NHTM 3 t i Vi t Nam
Ngu n: KPMG (2013)
3 KPMG phân nhóm 33 NHTM c a Vi t Nam theo v n đi u l thành 4 nhóm: Nhóm 1 (V L > 20.00 t
đ ng), Nhóm 2 (V L t 5.000 đ n 20.000 t đ ng), Nhóm 3 (V L t 3.500 đ n 5.000 t đ ng), Nhóm 4 (V L < 3.500 t đ ng)
Trang 19T ng t , v c c u T ngătƠiăs n và Ti n g i t iăvƠăchoăvayăćcăTCTD kh́c thì c ng
ch t p trung ch y u vào 15 NHTM l n nh t, chi m kho ng 85% giá tr
Bi uăđ 2-3: C ăc u T ngătƠiăs năvƠăTi n g i t iăvƠăchoăvayăćcăTCTD kh́c
Ngu n: KMPG (2013) Xét v kh n ng sinh l i trong 2 n m 2011 – 2012, hi u qu ho t đ ng c a h th ng ngân hàng b suy gi m, l i nhu n sau thu c a ngành ngân hàng n m 2012 là 31 nghìn t đ ng,
gi m 23% so v i m c 40 nghìn t đ ng c a n m 2012 (KPMG, 2013) Su t sinh l i trên
v n ch s h u ROE n m 2011 là 14,19%; gi m m nh còn 9,56% vào n m 2012
Bi uăđ 2-4: Kh n ngăsinhăl iăbìnhăquơnăngƠnhăngơnăhƠngăn mă2011ă- 2012
Ngu n: KPMG (2013)
M căđ anătoƠnăc a h th ng ngơnăhƠng y uăvƠăd b t năth ng
Trong b i c nh kinh t t ng tr ng ch m, chính sách ti n t và tài khóa th t ch t, s n xu t kinh doanh khó kh n là y u t tác đ ng làm ch t l ng tài s n th p, n x u có xu h ng
Trang 20gia t ng Các NHTM s g p nhi u khó kh n trong thanh kho n, do không có s cân đ i
gi a tài s n có và tài s n n trong ngân hàng Các ngân hàng b thi u h t v n ph i th ng xuyên đi vay trên th tr ng liên ngân hàng
Bi uăđ 2-5 :ăPhơnălo i kho n vay theo k h n vƠăti n g i theo k h n ậ 2011
Ngu n: StoxPlus (2011) Các kho n cho vay c a ngân hàng bao g m cho vay ng n h n (59%), cho vay trung h n (14%) và dài h n (27%) Nh v y, các kho n cho vay trung và dài h n chi m đ n 41%,
trong khi ngân hàng huy đ ng ti n g i trung và dài h n ch chi m 16% Cho th y, ngân hàng dùng v n huy đ ng ng n h n đ cho vay trung dài h n, x y ra tình tr ng m t cân đ i tài chính trong ho t đ ng c a NHTM Tuy nhiên, tình tr ng m t thanh kho n này ch y u
t p trung các ngân hàng nh
Tínhăminhăb ch trong ho tăđ ng NHTM th p
V n đ minh b ch c a các NHTM có ý ngh a quan tr ng trong ph c v cho vi c đi u hành
và đ m b o an toàn cho ho t đ ng c a c toàn h th ng Tuy nhiên, v n còn t n t i tình
tr ng b t cân x ng thông tin gi a NHTM v i NHNN Bi u hi n s không nh t quán
trong s li u th ng kê gi a NHTM v i báo cáo c a NHNN i n hình là s li u công b v
n x u Có r t nhi u con s th ng kê v n x u đ c đ a ra nh t l n x u do các ngân hàng cung c p là 4,8%; trong khi con s do NHNN công b l i là 6,6%; còn n u tính toán
n x u theo t ch c qu c t thì t l này r t cao chi m 15%
Trang 21Bi uăđ 2-6: T l n x u trong khu v căngơnăhƠngă12/2012
Ngu n : FETP (2013)
Tr c nh ng khó kh n c a h th ng ngân hàng, Chính ph đ t ra v n đ tái c u trúc h
th ng ngân hàng là c n thi t và đúng th i đi m Kinh nghi m th gi i c ng cho th y tái
c u trúc h th ng ngân hàng nh m phòng ng a cho m t cu c kh ng ho ng ngân hàng trong
t ng lai, gi m thi t h i và chi phí cho qu c gia đ kh c ph c h u qu c a kh ng ho ng
2.2 Khung ph́pălỦăv t́iăc uătrúc h th ngăngơnăhƠngă
2.2.1 Quyăđ nh ph́pălỦăchoăvi c th c hi n t́iăc uătrúc h th ng TCTD
Tr c nh ng b t n c a kinh t v mô, t c đ t ng tr ng kinh t b suy gi m, Th t ng
Chính ph đư ban hành Quy t đ nh s 339/Q -TTg (2013) phê duy t đ án t ng th tái c u
trúc kinh t , các tr ng tâm c a vi c tái c u trúc là đ u t công; h th ng TCTD; t ng công
ty, t p đoàn nhà n c
Tái c u trúc h th ng TCTD tr thành tr c t quan tr ng trong t ng th tái c u trúc kinh t
Tr c đó, Th t ng Chính ph đư ban hành Quy t đ nh s 254/Q -TTg (2012) v tái c u trúc h th ng các TCTD, đ nh h ng “b o đ m ho t đ ng an toàn, lành m nh, hi u qu ,
đúng pháp lu t” Theo Quy t đ nh này các TCTD s đ c phân lo i thành 3 nhóm: TCTD
lành m nh; TCTD thi u thanh kho n t m th i và TCTD y u kém4 Nhóm TCTD y u kém
4 Vi c phân lo i TCTD s d a trên vi c đánh giá th c tr ng tài chính, ho t đ ng và qu n tr , đ c bi t là ch t
l ng tài s n, công n , v n t có và m c đ an toàn c a TCTD
Trang 22đ c u tiên tái c u trúc nh m (1) lành m nh hóa v tài chính; (2) c c u l i ho t đ ng;
(3) c c u l i h th ng qu n tr ; (4) c c u l i pháp nhân và s h u
i t ng c n tái c u trúc c a các TCTD Vi t Nam đ c xác đ nh r t r ng, bao g m c
NHTMNN, NHTMCP, công ty Tài chính, công ty cho thuê tài chính c a Vi t Nam, qu tín
d ng nhân dân, t ch c tài chính vi mô và t ch c tín d ng n c ngoài Nh ng nghiên c u
t p trung ch y u vào các NHTMCP y u kém M c dù các ngân hàng này ch chi m t
tr ng nh trong t ng v n c a toàn h th ng, nh ng các ngân hàng này đang n m gi ti n
g i c a hàng ngàn khách hàng và đi vay c a nhi u ngân hàng khác Quan tr ng h n, ngân hàng y u kém là đ i t ng u tiên cho tái c u trúc đ tránh s đ v h th ng Kinh
nghi m th gi i c ng kh ng đ nh ph i kiên quy t x lý các ngân hàng y u kém đ không
x y ra đ v hàng lo t
Ngay sau đó, Th ng đ c NHNN có Quy t đ nh 734/Q -NHNN v vi c ban hành k ho ch
hành đ ng tri n khai th c hi n đ án NHNN đư ti n hành c ng c , ch n ch nh và x lý t n
t i y u kém c a h th ng đ t o l p n n t ng v ng ch c cho gi i pháp c c u l i b n v ng trong t ng lai t n m 2015-2020
Các NHTM đ c h ng d n v ho t đ ng sáp nh p, h p nh t, mua l i TCTD thông qua Thông t 04/2010/TT-NHNN Sau đó, Lu t các TCTD ra đ i và có hi u l c thi hành ngày 01/01/2011 cho phép TCTD đ c t ch c d i hình th c chia, tách, h p nh t, sáp nh p,
chuy n đ i hình th c pháp lý khi đ c NHNN ch p thu n
Hi n nay, NHNN đư xây d ng thông t h ng d n th c hi n i u 153 c a Lu t các TCTD
n m 2010 đ thay th Thông t 04, nh ng d th o v n trong giai đo n hoàn thi n Nh
v y, ho t đ ng M&A c a ngân hàng v n thi u các v n b n quy ph m pháp lu t v chuyên ngành h ng d n c th các th t c, quy trình đ hành lang pháp lý an toàn và thu n ti n
khi ngân hàng tham gia th c hi n
2.2.2 M cătiêuăth c hi n c ăc u l i h th ng TCTD
M c tiêu c a án “C c u l i h th ng các TCTD giai đo n 2011-2015” là c c u l i c n
b n, tri t đ và toàn di n h th ng các TCTD đ phát tri n h th ng các TCTD đa n ng theo
h ng hi n đ i, ho t đ ng an toàn, hi u qu v ng ch c v i c u trúc đa d ng v quy mô, s
h u, lo i hình có kh n ng c nh tranh D a trên n n t ng công ngh , qu n tr ngân hàng tiên
ti n đ đáp ng nhu c u v d ch v tài chính, ngân hàng c a n n kinh t Trong giai đo n
này, t p trung lành m nh hóa tình tr ng tài chính, c ng c n ng l c ho t đ ng, c i thi n
Trang 23m c đ an toàn và hi u qu ho t đ ng, nâng cao tr t t , k c ng và nguyên t c th tr ng
trong ho t đ ng ngân hàng M c tiêu c ng g n li n v i l trình c th (Ph l c 1)
án c ng đ a ra gi i pháp c c u l i các ngân hàng y u kém bao g m: đ u tiên, c n b o đ m
kh n ng chi tr c a TCTD; ti p theo, M&A các TCTD y u kém Ba tr c t c n ph i đ t đ c
đ tái c u trúc thành công là c ăc uăl iătƠiăchính, ho tăđ ng và qu nătr c a TCTD
Quan đi m tái c u trúc h th ng ngân hàng c ng kh ng đ nh không đ x y ra đ v , m t an toàn ho t đ ng ngân hàng Quá trình ch n ch nh, c ng c và tái c u trúc h th ng các TCTD
h n ch m c th p nh t t n th t và chi phí c a Ngân sách nhà n c cho x lý nh ng v n đ
c a h th ng TCTD ng th i khuy n khích vi c M&A theo nguyên t c t nguy n, đ m
b o quy n l i c a ng i g i ti n, các quy n và ngh a v c a các bên có liên quan
2.3 Khungăphơnătích v ăt́iăc uătrúcăngơnăhƠng
2.3.1 Kh́iăni m t́iăc uătrúc ngơnăhƠngăă
Tái c u trúc ngân hàng đ c bi t đ n là các gói gi i pháp v th ch , tài chính và pháp lý
nh m c u vưn nh ng ngân hàng phá s n và khôi ph c h th ng ngân hàng tr l i ho t đ ng bình th ng (Waxman et al.1998)
Theo đ nh ngh a khác t Dziobek & Pazarbasioglu (IMF, 1997), tái c u trúc ngân hàng là bi n pháp h ng t i m c tiêu nâng cao hi u su t ho t đ ng c a ngân hàng, bao g m kh n ng thanh toán và kh n ng sinh l i, c i thi n n ng l c ho t đ ng c a toàn h th ng ngân hàng đ làm tròn trách nhi m c a m t trung gian tài chính và khôi ph c lòng tin c a công chúng
Hi n nay, h u h t trong các v n b n chính th c c a Vi t Nam s d ng khái ni m “c c u l i”
Nh ng trong các b n d ch qu c t l i s d ng khái ni m “tái c u trúc” C hai khái ni m này
đ u đ c d ch t t “restructuring” Nên tác gi s d ng c hai c m t này trong nghiên c u
2.3.2 iăt ng c n th c hi n t́iăc uătrúc ngơnăhƠng
Xét v ngh a r ng, tái c u trúc toàn b h th ng ngân hàng là tái c u trúc NHNN, NHTM, các công ty tài chínhầ Xét v ngh a h p, tái c u trúc t ng c u ph n riêng bi t nh trên
ho c t ng ngân hàng riêng l nh ng có v trí quan tr ng trong h th ng ngân hàng (Nguyen
Hong Son, 2011) Các NHTM y u kém là đ i t ng u tiên hàng đ u trong vi c th c hi n tái c u trúc
Theo Basel (2002), ngân hàng y u kém là ngân hàng có kh n ng thanh kho n và kh n ng thanh toán s b suy gi m, tr khi có c i ti n l n trong ngu n l c tài chính, r i ro danh
m c, chi n l c kinh doanh tr c ti p, kh n ng qu n tr r i ro ho c ch t l ng qu n lý Các
Trang 24v n đ trong ngân hàng y u kém th ng r t c b n, bao g m qu n lý y u kém, ngu n l c tài chính không đ y đ , không có chi n l c kinh doanh b n v ng, ch t l ng tài s n y u kém, h th ng giám sát còn nghèo nàn Nguyên t c khi x lý các ngân hàng y u kém là nhanh chóng, gi m thi u chi phí, linh ho t, nh t quán, tránh r i ro đ o đ c, minh b ch và
h p tác Chính vì v y vi c x lý các NH y u kém các qu c gia ph i ti n hành quy t li t, tránh x y ra lây lan trên toàn h th ng
2.3.3 M cătiêuăc aăt́iăc u trúcăngơnăhƠng
Tr c khi ti n hành tái c u trúc, các NHTM c n làm rõ các m c tiêu c c u trong ng n h n
và dài h n (Goyal, 2011) M c tiêu ng n h n là duy trì đ c s n đ nh c a h th ng ngân
hàng (đ m b o kh n ng chi tr , thanh kho n và các trung gian tài chính không b đình tr );
gi i quy t đ c các v n đ tr c tr c k p th i ng n ng a s lây lan hay các v n đ h th ng; khôi ph c ni m tin vào h th ng ngân hàng v i m ng l i ho t đ ng an toàn; gi m thi u
các chi phí trong quá trình tái c u trúc v i NHNN và Chính Ph M c tiêu dài h n là xây
d ng đ c khuôn kh qu n tr m i, nâng cao tính c nh tranh và kh n ng ch ng ch u c a các ngân hàng, t ng c ng c s h t ng t ng th c a h th ng tài chính Khi m c tiêu tái
c u trúc đ c xác đ nh rõ c n lên k ho ch chu n b tái c u trúc v i vi c đánh giá s c kh e
c a các t ch c (v n, n x u, thanh kho n,ầ); c n n m b t các v n đ h n ch v h th ng
qu n lý r i ro, ki m soát n i b , qu n tr , công ngh thông tin; rà soát khuôn kh giám sát,
qu n lý pháp lu t,ầ
Theo Can Van Luc (2011), tái c u trúc ngân hàng s bao g m c tái c u trúc tài chính, ho t
đ ng và th ch Trong đó, tái c u trúc tài chính là ph i c i thi n đ c b ng cân đ i tài s n
b ng cách t ng v n t có t chính ph ho c c đông, x lý n x u thông qua vi c xóa n
ho c thu h i Tái c u trúc ho t đ ng là ph i t ng đ c kh n ng sinh l i b ng các chi n l c
kinh doanh, tinh gi m biên ch , qu n tr đi u hành, c ch chính sách, mô hình t
ch cầNâng cao n ng l c th ch bao g m c giám sát mô hình, ph ng th c, ngu n l c và
qu n lý lu t v tái c u trúc ngân hàng, các đ o lu t liên quan, h th ng k toán – ki m toán
2.3.3.1 Tái c u trúc tài chính
m b o kh n ngăthanhăkho n
Thanh kho n có ý ngh a quan tr ng đ i v i m t ngân hàng, nó không ch t o ra tính n
đ nh, cân đ i trong ho t đ ng c a m t ngân hàng mà còn tránh x y ra s s p đ c a c h
th ng ngân hàng do m t ni m tin c a ng i g i ti n Theo Basel (2010), có 2 ch tiêu đ đo
l ng đ thanh kho n c a m t ngân hàng (Basel III) Ch tiêu đ u tiên ph n ánh kh n ng
Trang 25ch ng đ r i ro thanh kho n ng n h n c a ngân hàng b ng vi c ch c ch n ngân hàng có
đ y đ tài s n thanh kho n cao đ đáp ng kh n ng chi tr trong th i gian 30 ngày khi có tình hu ng x u x y ra Ch s đ m b o thanh kho n (LCR – Liquidity Coverage Ratio)
100% s là ch báo cung c p thông tin này Ch tiêu th hai ph n ánh kh n ng ch ng đ trong dài h n t o ra đ ng c khuy n khích cho ngân hàng tài tr v n cho ho t đ ng c a h
b ng nh ng ngu n n đ nh H s qu bình n ròng (NSFR – Net Stable Funding Ratio)
NSFR > 100% đ m b o tài s n có dài h n c a ngân hàng đ c tài tr b ng m t l ng t i
thi u tài s n n n đ nh
Vi t Nam, theo Thông t s 13/2010/TT-NHNN thì t l kh n ng chi tr th hi n 2 ch tiêu:
T l kh n ng chi tr VND cho ngày hôm sau:
T ng tài s n “Có” thanh toán ngay
15%
T ng N ph i tr
T l kh n ng chi tr t i thi u 7 ngày:
T ng tài s n “Có” đ n h n thanh toán trong 7 ngày ti p theo
100%
T ng tài s n “N ” đ n h n thanh toán trong 7 ngày ti p theo
T l n x u m căanătoƠn
Ho t đ ng c a ngân hàng ph i đ i m t v i r i ro l n nh t là r i ro tín d ng R i ro tín d ng
x y ra khi ng i đi vay không có kh n ng đ hoàn tr g c và lưi cho ngân hàng, nó t o ra
n x u cho ngân hàng Nói cách khác n x u chính là nguyên nhân chính c a r i ro tín
d ng ngân hàng C n c theo i u 10 c a Thông t 02/2013/TT-NHNN và Thông t
09/2014/TT-NHNN thì n x u c a Vi t Nam đ c phân thành 5 nhóm (Ph l c 2):
1 N đ tiêu chu n N trong h n và đ c đánh giá là có kh n ng thu h i
đ y đ c n g c và lưi đúng h n
3 N d i tiêu chu n N quá h n t 91 đ n 180 ngày
4 N nghi ng N quá h n t 181 đ n 360 ngày
5 N có kh n ng m t v n N quá h n trên 360 ngày
N x u là các kho n n thu c các nhóm 3, 4 và 5, t l n x u trên t ng d n là tiêu chí đánh giá ch t l ng tín d ng c a TCTD Vi c phân lo i n x u d a trên kho n n quá h n
t 91 ngày tr lên là t ng đ ng v i thông l qu c t (CIEM, 2013)
N x u cao s t o ra nh ng tác đ ng tiêu c c nh Chính ph ph i t n kém ngân sách đ x
lý n x u trong khi thu ngân sách đang b suy gi m; n x u t ng cao, các NHTM ph i trích
Trang 26l p d phòng nhi u, gây ra thi u h t v n kinh doanh cho NHTM và nh h ng chu chuy n
v n trong n n kinh t ; n x u không x lý k p th i thì các NHTM y u kém có th s p đ
và lây lan cho toàn h th ng (CIEM, 2013)
Chính vì v y, c n có m t gi i h n an toàn v t l n x u các NHTM Theo Thông t
13/2010/TT-NHNN thì t l n x u an toàn v i các NHTM Vi t Nam là 3%
T ngăquyămôăvƠăch tăl ng v n t cóăc a TCTD
TCTD t i Vi t Nam, bên c nh vi c đáp ng v n pháp đ nh t i thi u là 3.000 t đ ng đ n
h t ngày 31/12/2011 (Ngh đ nh s 141/2006/N -CP và Ngh đ nh s 10/2011/N -CP) thì TCTD ph i có t l an toàn v n t i thi u là 9% ( i u 4, 5 Thông t 13/2010/NHNN)
T l an toàn v n t i thi u CAR (1) đ c xác đ nh nh sau:
T ng tài s n “Có” r i ro+ R i ro th tr ng +R i ro tác nghi p
H s CAR(2) giúp xác đ nh kh n ng đáp ng các ngh a v c a ngân hàng v i kh n ng
t v t v n t có và đánh giá kh n ng thích ng các r i ro tín d ng, r i ro ho t đ ng,ầ thông qua h s CAR là 8% ho c cao h n đ b o v ng i g i ti n, ng i cho vay và giúp
đ m b o an toàn cho h th ng tài chính nói chung và ngân hàng nói riêng (Ph ăl că3)
2.3.3.2 Tái c u trúc ho t đ ng
Xét v c c u cho vay c a các NHTM Vi t Nam, ch y u các ngân hàng v n đang dành t
tr ng cho vay l n đ i v i các l nh v c s n xu t phi v t ch t nh d ch v 27%, th ng m i 20% (CIEM, 2013) c c u d n , các l nh v c s n xu t v t ch t ch a đ c h tr tín d ng
t ng ng Trong đó, m t l ng v n tín d ng không h nh ch y vào các l nh v c kinh doanh r i ro nh b t đ ng s n, xây d ng, ch ng khoánầ i u này góp ph n gia t ng n
x u trong ho t đ ng c a các ngân hàng do s suy gi m c a các th tr ng b t đ ng s n,
ch ng khoán m t ngân hàng ho t đ ng an toàn thì ngân hàng ph i tái c u trúc các tài
s n “Có” r i ro, gi m t tr ng cho vay các l nh v c r i ro
Trang 27M t n i dung tái c u trúc ngân hàng khác đó là thay đ i mô hình kinh doanh c a các ngân hàng, gi m s ph thu c tín d ng và t ng ngu n thu nh p t phi tín d ng ây là xu h ng phát tri n c a các NHTM hi n đ i trên th gi i Ho t đ ng tín d ng truy n th ng c a các NHTM Vi t Nam hi n nay đem l i thu nh p cao nh ng ch a đ ng r t nhi u r i ro M t s NHTM c ng đư có nhi u ho t đ ng phi tín d ng nh y thác, d ch v chuy n ti n, tín d ng
th (L/C), th thanh toán, b o lưnhầ Vi c chuy n đ i c c u sang ho t đ ng phi tín d ng s
giúp ngân hàng thu đ c nhi u l i ích ( ào Lê Ki u Oanh, 2012), th nh t, phân tán r i ro,
nó ít r i ro h n và đem l i ngu n thu nh p n đ nh Th hai, ho t đ ng phi tín d ng s giúp
ngân hàng t p trung t t h n vào vi c nâng cao ch t l ng d ch v , t ng uy tín hình nh cho
ngân hàng do đáp ng t t h n nhu c u ngày càng đa d ng c a khách hàng Th ba, xét v
ngo i tác, phát tri n d ch v phi tín d ng còn thúc đ y quá trình minh b ch hóa tài chính
2.3.3.3 Tái c u trúc qu n tr
Minh b ch là v n đ then ch t trong ho t đ ng c a NHTM Tuy nhiên, minh b ch v n còn
là chu n m c khó kh n đ các NHTM có th đ t đ n Trong ho t đ ng c a NHTM luôn
t n t i tình tr ng thông tin b t cân x ng Tình tr ng minh b ch kém càng di n ra m nh trong tình hu ng các ngân hàng ch a niêm y t, và nó còn nghiêm tr ng h n khi c c u s
h u c a ngân hàng mang tính t p trung, ít s đa d ng v c đông s h u (Basel, 2010) Tái
c u trúc qu n tr s đ t hi u qu t t h n khi tính minh b ch trong ngân hàng đ c đ m b o,
b ng cách niêm y t ho c t ng tính đa d ng trong s h u c a ngân hàng
Nghiên c u c a Nguy n c M u (2012) ch ra c c u s h u chéo và nh ng h l y c a
nó trong ho t đ ng c a các NHTM Vi t Nam hi n nay Vi c s h u c a các doanh nghi p trong các ngân hàng, s h u c a c quan qu n lý nhà n c trong các ngân hàng, s h u
c a DNNN trong ngân hàng đư làm suy gi m hi u l c qu n lý, qu n tr trong NHTM Vi c
th c hi n tái c u trúc ngân hàng c ng ph i đ t đ c m c tiêu gi m c c u s h u chéo trong ho t đ ng c a các NHTM
2.3.4 Ćcăgi iăph́păt́iăc uătrúcăh th ng NgơnăhƠng
M i qu c gia s c n c trên các y u t kinh t - chính tr , ph m vi và m c đ nghiêm tr ng
c a các v n đ , tình hình tài chính c a các ngân hàng và chính ph , h n ch trong khuôn
kh qu n lý và pháp lu t đ l a ch n gi i pháp phù h p Ngoài ra kinh nghi m th gi i cho
th y các qu c gia đ u k t h p nhi u bi n pháp đ tái c u trúc h th ng ngân hàng c a mình Các gi i pháp tái c u trúc bao g m (1) tái c u trúc v n t có, (2) mua bán sáp nh p,
Trang 28(3) x lý n x u, (4) c i thi n lòng tin, (5) hoàn thi n hành lang pháp lý và xây d ng tiêu
chu n ngân hàng phù h p v i thông l qu c t (CIEM, 2012) i v i các ngân hàng y u kém có kh n ng ph c h i s yêu c u mua bán, sáp nh p v i nhau Sau khi sáp nh p s
l ng ngân hàng s gi m xu ng còn quy mô v n, ch t l ng tài s n, n ng l c c nh tranh
và kh n ng sinh l i đ c c i thi n D a trên c s ý chí ch quan c a Chính ph nh m
gi i c u các ngân hàng y u kém, tránh đ v ngân hàng có tính h th ng ây đ c coi là
bi n pháp tái c u trúc ngân hàng ph bi n đ c nhi u qu c gia áp d ng nh là M , Hàn
Qu c, Malaysia, Indonesia, (Ph l c 4)
2.4 KhungălỦăthuy t v muaăb́năvƠăśpănh p
2.4.1 Kh́iăni m muaăb́năvƠăśpănh p
“Mua bán” (mergers) và “Sáp nh p” (acquisitions) có th đ c xem là 2 ho t đ ng tách
bi t “Sáp nh p” là s k t h p c a hai hay nhi u doanh nghi p, trong đó có tài s n và trách nhi m pháp lý c a nh ng doanh nghi p đ c doanh nghi p khác ti p nh n, “mua l i” là quá trình mua l i tài s n nh máy móc, m t ph n hay toàn b doanh nghi p (Sherman và Hart, 2006, trích trong “Sáp nh p và mua l i doanh nghi p Vi t Nam”, 2011)
Nguy n ình Cung, L u Minh c (2007) l i đ a ra khái ni m “thâu tóm” và “sáp nh p”,
đ c hi u theo ngh a là khi m t doanh nghi p tìm cách n m quy n ki m soát đ i v i m t
doanh nghi p khác thông qua thâu tóm toàn b ho c m t t l s l ng c ph n ho c tài
s n c a doanh nghi p m c tiêu đ đ có th kh ng ch toàn b các quy t đ nh c a doanh
nghi p đó
Hi n nay quy đ nh v M&A Vi t Nam ch a đ c đ m b o v tính pháp lý, m i v n
b n khác nhau có quy đ nh khác nhau Trên th c t , thu t ng “mua l i và sáp nh p” hi n
nay Vi t Nam ch a truy n t i h t khái ni m M&A v ngôn ng và c ng nh th hi n đ y
đ các hình th c ho t đ ng này B i l “sáp nh p” là thâu tóm toàn ph n và ch m d t s
t n t i c a doanh nghi p b sáp nh p, còn “mua l i” là hình th c thâu tóm m t ph n Thu t
ng này ch a bao hàm hình th c “h p nh t” Nên đ bao quát h t các hình th c c a M&A
v m t qu n tr doanh nghi p thì nên g i là “thâu tóm và h p nh t”
i v i các NHTMCP vi c M&A s đ c đi u ch nh b i Thông t 04/2010/TT-NHNN quy đ nh v vi c sáp nh p, h p nh t, mua l i TCTD Trong đó có đ a ra các khái ni m:
Sáp nh p TCTD là hình th c m t ho c m t s TCTD (TCTD b sáp nh p) sáp nh p vào
m t TCTD khác (TCTD sáp nh p) Toàn b tài s n, quy n, ngh a v và l i ích h p pháp
Trang 29Mua l i TCTD là hình th c m t TCTD (TCTD mua l i) mua toàn b tài s n, quy n, ngh a
v và l i ích h p pháp c a TCTD khác (TCTD b mua l i) Sau khi mua l i, TCTD b mua
l i s tr c thu c TCTD mua l i
2.4.2 L iăíchăvƠăh n ch c aămuaăb́năśpănh păngơnăhƠng
2.4.2.1 L i ích
M&A ra đ i và r t phát tri n th tr ng tài chính th gi i M&A giúp làm t ng kh n ng
c nh tranh c a doanh nghi p hay t o ra giá tr c ng h ng thông qua vi c c t gi m b máy hành chính, đ t l i th so sánh nh quy mô, trang b công ngh m i, t ng c ng th ph n
và danh ti ng c a ngành, m r ng c s v t ch t, ó không ch là phép c ng mà đó là s
c i t và đ y m nh phát tri n th i k h u M&A đ phát huy th m nh c a ngân hàng M&A giúp cho các ngân hàng t i đa hóa giá tr có th t n d ng ti m l c c a đ i tác, t ng
c ng n ng l c tài chính qua đó nâng cao ch t l ng d ch v , kh n ng qu n lý và ti t
ki m chi phí M&A là quá trình tích t giúp cho các t ch c l n m nh lên m t cách nhanh chóng mà không c n ph i xây d ng trong th i gian dài, đ ng th i nâng cao đ c tính c nh tranh t vi c k t h p s c m nh c a các ngân hàng
Bên c nh đó, M&A giúp gia t ng giá tr doanh nghi p i u này đ n t vi c t n d ng l i
th nh quy mô, t đó nâng cao s c c nh tranh trong ngành Khi đó doanh thu t ng, giá tr tài s n l n m nh, quy n l i c đông và khách hàng đ c đ m b o t o ra giá tr c ng h ng (synergy) làm giá c a c phi u t ng, nhà đ u t quan tâm và đánh giá cao
2.4.2.2 H n ch
Bên c nh l i ích, M&A c ng có nhi u h n ch khi n cho các bên tham gia ph i cân nh c
tr c khi ti n hành sáp nh p và đ c bi u hi n:
M t là, quy n l i c a các c đông thi u s b nh h ng Trong các cu c h p i h i c
đông nh m thông qua vi c M&A thì d ng nh quy n l i và ý ki n c a các c đông thi u
s b b qua B i l s phi u c a h không đ đ ph quy t Ngh quy t i h i đ ng c đông ( H C ) N u nh ti p t c n m gi thì t l quy n bi u quy t c a h trên t ng c
Trang 30ph n m i s gi m khi V L t ng lên khi sáp nh p Khi đó các c đông này càng có ít c h i
th hi n ý ki n trong cu c h p c a H C
Hai là, xung đ t mâu thu n gi a các c đông l n có th x y ra Sau khi sáp nh p, ngân hàng
m i s ho t đ ng v i s v n l n h n vì v y các c đông l n c a ngân hàng b thâu tóm có
th m t quy n ki m soát do b đi u ch nh t l s h u Quy n l i c a các c đông này ít
nhi u s b nh h ng nh là ý ki n c a h trong H C không còn đ c nh tr c, quy n
b u ng i vào H i đ ng qu n tr (H QT) c ng gi m so v i tr c đâyầ
Ba là, s chuy n d ch ngu n nhân s Sau khi sáp nh p, ho t đ ng c a ngân hàng m i
đ c tái c u trúc, tinh g n v nhân s khi n cho m t b ph n nhân viên m t vi c, nhi u nhân viên ph i thay đ i công vi c hi n t i,ầ S chuy n d ch v nhân s là đi u không tránh kh i sau khi sáp nh p nh ng n u nh nhà qu n tr không đi u ti t t t r t có th gây ra
t n th t v nhân s không đáng có cho ngân hàng (H Tu n V , 2011)
2.4.3 Kinh nghi m v t́iăc uătrúc ngơnăhƠng b ngăśpănh p vƠămuaăl i
2.4.3.1 Kinh nghi m tái c u trúc ngợn hàng b ng sáị nh p, mua l i c a Hàn Qu c
N m 1997, kh ng ho ng tài chính Châu Á đư di n ra và lan t a đ n nhi u qu c gia c a khu
v c này trong đó có Hàn Qu c Nguyên nhân c a cu c kh ng ho ng đ n t đ u t tràn lan và
vay n quá m c c a các t p đoàn kinh t Hàn Qu c Ngoài ra các y u t qu n tr r i ro y u kém, thi u minh b ch v tài chính c a các TCTD, các quy đ nh an toàn trong ho t đ ng ngân hàng còn l ng l o đư góp ph n thúc đ y kh ng ho ng di n ra nhanh h n
gi i quy t các v n đ khó kh n c a mình Chính ph Hàn Qu c đư th c hi n k ho ch kinh
t t ng th trong đó t p trung vào n đ nh kinh t v mô, tái c u trúc h th ng ngân hàng,
doanh nghi p, th tr ng lao đ ng Nh ng tái c u trúc ngân hàng coi là m c tiêu hàng đ u c n
gi i quy t trong giai đo n này Quy trình ti n hành tái c u trúc h th ng NH Hàn Qu c đ c
tóm t t Ph l c 5
u tiên, Hàn Qu c ti n hành rà soát và phân lo i ngân hàng thành ba nhóm là nhóm ngân
hàng l n, ngân hàng c trung đa s ho t đ ng trong l nh v c bán l và ngân hàng nh ch
y u ph c v cho các vùng đ a ph ng đ c bi t
Th hai, Chính ph ti n hành thành l p công ty qu n lý n x u Hàn Qu c (KAMCO) đ ti n hành phân lo i, x lý n x u b ng cách mua l i t các TCTD Chi phí tái c u trúc ngân hàng Hàn Qu c n m 1997 là 64 nghìn t won (15% GDP), trong đó 31,5 nghìn t won (49,2%) dành đ mua các kho n n x u c a ngân hàng K ho ch mua n x u c a KAMCO đ c li t
kê (Ph l c 6)
Trang 31Th ba, Chính ph Hàn Qu c đư khuy n khích các ngân hàng sáp nh p ho c bu c ph i sáp
nh p v i nhau nh m t ng v n và đ m b o đ t m c an toàn t i thi u ng th i, th c hi n các
bi n pháp m nh tay, tháng 7/1998, Chính ph bu c 5 ngân hàng tuyên b phá s n vì CAR d i 8%, còn 7 ngân hàng y u kém khác ph i tái c u trúc d i s giám sát c a NHNN v vi c t ng
v n, b máy qu n lý và gi m quy mô và ph m vi ho t đ ng Sau 8 n m tái c u trúc
(1997-2005) s l ng ngân hàng Hàn Qu c gi m t 33 xu ng còn 19 ngân hàng (Ph l c 7) Nh
v y, đ th c hi n thành công tái c u trúc h th ng ngân hàng, Hàn Qu c k t h p th c hi n
nhi u gi i pháp Tr c khi ti n hành x lý các ngân hàng y u kém, Hàn Qu c đư ti n hành x
lý n x u
2.4.3.2 Kinh nghi m v tái c u trúc ngợn hàng b ng sáị nh p, mua l i c a Vi t Nam
giai đo n 1996 - 1997
Vào n m 1996 -1997, nhi u ngân hàng g p khó kh n do kh ng ho ng tài chính Châu Á
Bi u hi n bên ngoài là n quá h n bình quân h n 30%, m t s ngân hàng đư m t kh n ng
chi tr , m t kh n ng thanh toán và có nguy c đ v c bi t, NHTMCP ô th à N ng
và Tây ô Trong s 30 NHTMCP c a Vi t Nam g m c nông thôn và đô th thì có m t s
m t s ngân hàng suy s p nh NHTMCP Vi t Khoa, V ng Tàu, Châu Á – Thái Bình
D ng,ầ (Ph l c 8) Nguyên nhân ch y u là vay n i b do ngân hàng th c hi n cung c p
v n cho các công ty t nhân,ầ
NHNN thành l p Ban x lý ngân hàng y u kém (Ban 337) Chính ph và NHNN t p trung
x lý n x u b ng ti n c a ngân sách Sau khi ti n hành phân lo i n x u thành 2 nhóm
M t nhóm n x u do nguyên nhân ch quan thì tái c u trúc, phát hành trái phi u đ c bi t
đ t ng V L cho ngân hàng qu c doanh T ng s V L c a 4 ngân hàng qu c doanh (ViettinBank, Agribank, BIDV, Vietcombank) là 500 tri u USD Cách th c x lý các ngân hàng y u kém là cho các ngân hàng này sáp nh p vào các NHTM qu c doanh Nhóm n
x u do nh h ng t nguyên nhân khách quan đư ti n hành xóa n (Lê Xuân Ngh a, 2014)
i v i án “Tái c u trúc NHTMCP Nông thôn” c ng r t thành công n th i đi m
2006, NHNN đư x lý d t đi m 11 NHTMCP nông thôn K t qu c th là đóng c a, rút
gi y phép NHTMCP ông Ph ng; sáp nh p 7 NHTMCP là H i Phòng, Tân Hi p, Th nh
Th ng, Cái S n, Qu ng Ninh, Châu Phú, Tây ô (Ph l c 9); b mua l i là T Giác Long
Xuyên; cho h p nh t NHTMCP nông thôn à N ng và Công ty Tài chính c ph n Sài Gòn thành NHTMCP Vi t Á; ch p thu n cho 4 NHTMCP nông thôn (An Bình, Sông Kiên, Ninh Bình, Nh n Ái) chuy n thành NHTMCP đô th (NHNN, 2006) Ch ng trình tái c u
Trang 32trúc c a giai đo n này khá r ng l n, chi phí tái c u trúc dành cho xóa n và tái c p v n ch
là 1.900 t đ ng so v i giá tr n x u th i đi m đó là 23.700 t đ ng t tái c u trúc này
đ c đánh giá khá thành công v i vi c kéo dài th i gian x lý đ doanh nghi p có th i
gian ph c h i i v i doanh nghi p vô ph ng c u ch a thì xóa n nhanh và d t đi m
Nh v y trong tái c u trúc đi u quan tr ng là ph i n đ nh th tr ng, t o đ c ni m tin
c a ng i dân vào ngân hàng và b o toàn đ c s ti n g i c a ng i dân (Quy t đ nh s
1577/Q -NHNN)
D a trên c s lý thuy t, kinh nghi m th gi i và Vi t Nam giai đo n tr c, nghiên c u
nh n th y m c tiêu c c u l i h th ng ngân hàng c a Vi t Nam giai đo n này ch a rõ ràng, ch a xác đ nh m c tiêu trong ng n h n và dài h n Tuy nhiên v n i dung c a m c tiêu đư có nhi u đi m t ng đ ng v i th gi i nh h tr thanh kho n đ đ m b o kh
n ng chi tr , sau đó tri n khai gi i pháp nh m lành m nh hóa tài chính, c c u l i ho t
đ ng và qu n tr Kinh nghi m th gi i cho th y các n c mu n tái c u trúc thành công
c n ph i th c hi n nhi u công c Nh ng theo đ án, Vi t Nam m i ch d ng l i s d ng công c M&A Nh v y li u có giúp các ngân hàng y u kém đ t đ c m c tiêu tái c u trúc? Ch ng 3 s ti p t c làm rõ thông qua vi c đánh giá kh n ng đ t đ c m c tiêu c a các ngân hàng này
Trang 33CH NGă3:
3.1 Nh ngăkhóăkh n c aăćcăngơnăhƠngăy uăkém
Trên c s đánh giá th c tr ng tài chính, ho t đ ng và qu n tr , đ c bi t là ch t l ng tài
s n, công n , v n t có và m c đ an toàn c a các TCTD NHNN đư xác đ nh 9 NHTM
y u kém c n ph i tái c u trúc B i l các ngân hàng còn g p m t s khó kh n sau:
K hóăkh nătrongăthanhăkho n
H u h t các ngân hàng y u kém giai đo n này đ u m t thanh kho n nghiêm tr ng và đòi h i
NHNN ph i h tr Bi u hi n bên ngoài c a hi n t ng này là tình tr ng c nh tranh lưi su t
thi u lành m nh, lách tr n lưi su t và đ y lưi su t liên ngân hàng có lúc lên đ n 35%-40%
Bi uăđ 3-1:ăLưiăsu tăliênăngơnăhƠngăn mă2011
Ngu n: NHNN trích trong Nguy n Tú Mai (2013)
Nguyên nhân r i ro thanh kho n c a các ngân hàng này đ n t s nh h ng c a các chính sách nh áp l c t Ngh đ nh 141 bu c các ngân hàng ph i t ng v n đ t m c t i thi u
3.000 t và các quy đ nh v tr n lưi su t cho t t c các kho n ti n g i có k h n và không
k h n nh thông t 02 và thông t 30 (Ph l c 10) Tác đ ng c a các quy đ nh này đư
bu c các ngân hàng nh b c vào cu c ch y đua v v n, v lưi su t Các NHTMCP đư nh
g p nhi u khó kh n trong thu hút ti n g i và ph i d a vào th tr ng liên ngân hàng đ
Lãi su t (%/n m)
0 5 10 15 20 25 30 35 40
-11
N
ov-11
D ec -11 Quaăđêm 1 tháng 3 tháng 12 tháng
Trang 34đ m b o thanh kho n Do đó, r i ro thanh kho n ch y u xu t hi n nhóm ngân hàng này
H u h t các ngân hàng này đ u có đ c đi m là quy mô V L không l n (d i 5.000 t
đ ng) T ng V L c a 9 NHTM y u kém t ng đ ng V L c a NHTMNN Nông nghi p
và Phát tri n Nông thôn (Ph l c 11)
N x uăt ngăcaoă
N x u là v n đ nh c nh i gây ách t c dòng chu chuy n v n trong n n kinh t và nh
h ng tiêu c c đ n t t c các ngân hàng này T l n x u trung bình c a m t ngân hàng
thu c nhóm có t ng tài s n nh nh t (nhóm 3) là 2,25% Do đó, n u ngân hàng này có bi n
đ ng nh thì s n x u trên s khi n cho v n ch s h u b m t h t (B o Trâm, Vi t D ng, 2013) Bên c nh đó, trên 70% c c u tài s n c a các ngân hàng trong h th ng đ n t ho t
đ ng cho vay khách hàng và các TCTD khác nên r t d g p r i ro khi có bi n đ ng v kinh
t Trong đó, cho vay l nh v c b t đ ng s n chi m t l không nh , nên th tr ng b t đ ng
s n đóng b ng s làm kh n ng tr n suy gi m, t ng n x u trong h th ng ngân hàng
Bi uăđ 3-2:ăC ăc u tƠiăs n c a h th ng NHTM Vi tăNamăn mă2011ăậ 2012
Ngu n: KPMG (2013)
N x u cao, l i nhu n th p khi n cho các ngân hàng thua l và r i vào tình tr ng c ng
th ng v thanh kho n Trong khi đó, Các TCTD trích l p d phòng ch a đ y đ , n u trích
l p đúng thì nhi u TCTD c a Vi t Nam b l th m chí m t v n t có Nguyên nhân n x u cao là do (1) các ngân hàng cho vay các l nh v c có r i ro nh b t đ ng s n có d n cho
vay b t đ ng s n cao chi m 8,2% t ng d n tín d ng (9/2011) trong khi đó d n có đ m
b o b ng b t đ ng s n chi m 53,3%; (2) các ngân hàng cho vay ch y u t p trung vào m t
Trang 35s khách hàng và nhóm khách hàng liên quan; (3) d phòng r i ro không đ c trích l p
đ y đ t ng ng v i m c đ r i ro; (4) s h u chéo M t trong s các ngân hàng ch u nh
h ng n ng n t n x u là HBB
H p 3-1 :ăBƠiăh c t s bi n m tăth ngăhi u HBB
Sau h n 20 n m đi vào ho t đ ng, th ng hi n HBB đư hoàn toàn bi n m t Nguyên nhân đ c
gi i thích là do s gia t ng không ng ng c a n x u ch y u đ n t Vinashin và Th y s n Bình
An ngân hàng đư t p trung tín d ng vào m t s khách hàng l n, vào m t s các l nh v c nh
doanh nghi p , nh ng toàn b giá tr trái phi u c a Vinashin ch a đ c trích l p d phòng Ngoài ra, Th y s n Bình An (Bianfishco) c ng là gánh n ng đ i v i ngân hàng này HBB đư góp v n mua 5 tri u c ph n c a Bianfishco (t ng đ ng 10% V L) tr giá 80 t đ ng Sau
đó, HBB đư mua có k h n 25 tri u c phi u c a công ty này v i tr giá 125 t và còn kho n y thác đ u t mua 9 tri u c phi u Bianfishco, tr giá 62 t đ ng nâng t ng s ti n đ u t c a ngân hàng vào Bianfishco là 267 t đ ng
Ho t đ ng kinh doanh ti n t c a HBB trên th tr ng 2 c ng g p khó kh n nh t đ nh, v i 270
t đ ng g i t i Công ty Tài chính Cao su và h n 200 t g i l i GP.Bank, FCB,ầ Các kho n
ti n g i này đ n nay v n ch a th thu h i T i th i đi m sáp nh p, t l n x u c a HBB là
16,06 %, v n ch s h u gi m còn 3.741 t đ ng Còn theo Báo cáo đánh giá đ c bi t c a
NHNN, v n ch s h u c a HBB là 195,3 t đ ng Nh v y ch t l ng tín d ng và t l n
x u quá cao là đi m đáng l u ý c a NH này
Ngu n: Tóm t t đ án sáp nh p, tr 13-16
Trang 36H s anătoƠnătoƠnăv nă(CAR)ăch aăđ m b oăanătoƠnă
H u h t các ngân hàng đ u có ch s an toàn v n v t xa m c t i thi u 9% Trong đó, ph i k
đ n h s CAR c a SCB, TNB, FCB, TP.Bank n m 2010 l n l t là 10,32%; 50,2%; 43,54%; 18,08%; còn t l CAR bình quân c a toàn ngành n m 2010 là 16,69% (FEPT, 2012)
N u nhìn v m t s h c thì nh ng ngân hàng này đ u thu c di n an toàn Th c ra, b ng
nh ng th thu t k toán các ngân hàng đư che d u đi b n ch t th t i u này là do hai nguyên nhân Th nh t, do vi c phân lo i n , k t qu thanh tra toàn di n các ngân hàng này cho th y trên s li u s sách thì h u h t các ngân hàng đ u có lưi nh ng phân lo i n
và trích l p d phòng r i ro ch a đ y đ theo quy đ nh, cá bi t có nh ng ngân hàng l n ng
và m t c V L (tr ng h p HBB) Th hai, các ngân hàng đ a n x u vào các kho n m c tài s n khác
N x u cao có th làm NHTM thua l , v n ch s h u và CAR s gi m NHTM s ph i
gi i trình v i c đông khi CAR gi m xu ng d i m c t i thi u 9% giúp tình hình tài chính c a NHTM khôi ph c, NHTM s xin t ng v n ch i u này làm thay đ i m t ph n
ho c toàn b H QT và ban đi u hành c a ngân hàng tránh n x u, NHTM s th c
hi n đ o n cho KH b ng cách c p kho n tín d ng m i cho khách hàng Cách này tuy giúp cho ng i vay tr c g c và lưi c a kho n n đ n h n nh ng s làm cho t ng d n t ng lên và che đ y t l n x u th c Nh v y, không nh ng h s CAR theo cách tính t i Thông t 13 ch a bao hàm h t r i ro, mà còn b vô hi u hóa b i các th thu t c a NHTM
và ch a ph n ánh đúng m c đ an toàn c a các ngân hàng này
S h uăchéoăph c t p
Mô hình s h u chéo là c s cho s phát tri n c a l i ích nhóm và xung đ t quy n l i
gi a các c đông B n thân s h u chéo không x u nh ng hình th c bi u hi n c a s h u chéo trong các ngân hàng Vi t Nam và đ c bi t là các ngân hàng y u kém th i gian qua đư gây ra nhi u r i ro trong quá trình ho t đ ng ây c ng chính là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n n x u c a các ngân hàng y u kém C th là mô hình s h u chéo gi a 3 ngân hàng h p nh t là SCB, TNB, FCB