Tác động của các yếu tố vĩ mô đến TTCK Việt Nam Luận văn thạc sĩ

Nguy n Th Uyên Uyên... Phân rư ph ng sai Variance Decomposition: ..... Trên TTCK, tính thanh kho n có... TGH có th tác đ ng lên TSSL CK trên 2 khía c nh khác nhau... ó c ng chính là lí d

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan Lu n v n Th c s Kinh t v i đ tài “Tác đ ng c a các y u t v

mô đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam” là công trình nghiên c u c a riêng tôi

d i s h ng d n c a TS Nguy n Th Uyên Uyên

Các s li u đ c tác gi thu th p t các ngu n khác nhau, k t qu trong lu n v n là trung th c và ch a đ c ai công b trong b t k công trình nào khác Tôi s ch u trách nhi m v n i dung tôi đư trình bày trong lu n v n này

TP.HCM, ngày 30 tháng 07 n m 2014

Tác gi lu n v n

Thu H ng

M C L C TRANG PH BỊA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC B NG

DANH M C CÁC BI U

DANH M C CH VI T T T

TịM T T 1

CH NG 1: GI I THI U TĨI 2

1.1 Lý do nghiên c u 2

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

1.3 Ph ng pháp nghiên c u 3

1.4 Ý ngh a đ tài 3

1.5 K t c u đ tài 4

CH NG 2: NH NG B NG CH NG TH C NGHI M V TÁC NG C A CÁC Y U T V MÔ N TH TR NG CH NG KHOÁN 5

2.1 L m phát 6

2.2 Lưi su t 8

2.3 Cung ti n 11

2.4 T giá h i đoái 13

2.5 Giá tr s n xu t công nghi p 15

2.6 Giá vàng 16

2.7 Nghiên c u t i Vi t Nam 18

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIểN C U 24

3.1 Ph ng pháp nghiên c u 24

3.2 Các b c th c hi n 26

3.3 Mô t bi n và ngu n d li u 27

3.4 Gi thuy t v m i quan h gi a các nhân t v mô và t su t sinh l i ch ng khoán 29

CH NG 4: NGHIểN C U TÁC NG C A CÁC Y U T V MÔ N TH TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM 36

4.1 Ki m đ nh và đi u ch nh hi u ng th i v (Seasonal Adjustment) 36

4.2 Ki m đ nh tính d ng (Unit root test) 37

4.3 Xác đ nh đ tr t i u cho mô hình 39

4.4 Ki m đ nh tính b n v ng c a mô hình 41

4.5 Ki m đ nh hi n t ng t t ng quan 43

4.6 Mô hình VAR 44

4.7 Ki m đ nh Granger 55

4.8 Phân tích hàm ph n ng đ y 60

4.9 Phân rư ph ng sai (Variance Decomposition): 62

CH NG 5: K T LU N 66

5.1 K t lu n v k t qu nghiên c u 66

5.2 H n ch c a đ tài 67

5.3 Nh ng g i ý và h ng nghiên c u ti p theo 68

TÀI LI U THAM KH O 1

B ng 4.6: K t qu h i quy mô hình VAR

B ng 4.7 K t qu ki m đ nh Granger trong VAR

B ng 4.8: K t qu phân tích phân rư ph ng sai

DANH M C CÁC BI U

Bi u đ 4.1: K t qu ki m đ nh tính b n v ng

Bi u đ 4.2: Ph n ng c a VN-Index đ i v i cú s c c a các bi n s kinh t

DANH M C CH VI T T T

- ADF: Augmented Dickey-Fuller – Ph ng pháp Dickey-Fuller b sung

- CPI: Consumer Price Index - ch s giá tiêu dùng

- EX: Exchange Rate – T giá h i đoái

- IMF: International Monetary - Qu ti n t qu c t

- IIP: Index of Industrial Production – Giá tr s n xu t công nghi p

- IR: Interest rate - Lưi su t

TịM T T

Bài nghiên c u nh m xem xét t ng tác gi a các bi n s kinh t v mô đ n th

tr ng ch ng khoán Các nhân t v mô đ c s d ng nh l m phát, t giá h i đoái, cung ti n, ch s s n xu t công nghi p, giá vàng, và lãi su t đ phân tích tác đ ng

c a chúng đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong kho ng th i gian t tháng

01/2006 đ n tháng 12/2013 Bài nghiên c u s d ng mô hình VAR đ phân tích d

li u chu i th i gian đ c thu th p t nhi u ngu n khác nhau

Ki m đ nh nhân qu Granger và mô hình t h i quy Vector cho th y ch có nhân t

l m phát, giá tr s n xu t công nghi p và t giá h i đoái có tác đ ng đ n ch s Index Bên c nh đó, ki m đ nh nhân qu c ng cho th y ch s VN-Index không ph i

VN-là ch báo hàng đ u cho các nhân t kinh t v mô và n n kinh t vì ch s VN-Index

ch không có tác đ ng nhân qu hai chi u đ n các bi n s v mô T đó cho th y th

tr ng Vi t Nam là không hi u qu d n đ n vi c h p th thông tin không t t và

ch a th truy n t i t t c thông qua ch s giá ch ng khoán

CH NG 1: GI I THI U TÀI 1.1 LỦ do nghiên c u

Sau th i gian hình thành và đi vào ho t đ ng, th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đư

có nh ng b c phát tri n nhanh chóng, góp ph n vào s phát tri n n n kinh t c a

đ t n c Tuy nhiên, trong nh ng n m g n đây bi n đ ng c a các nhân t kinh t v

mô đư tác đ ng r t l n đ n th tr ng ch ng khoán làm cho th tr ng ch ng khoán

tr i qua nhi u c n bi n đ ng m nh, đ c bi t cu c kh ng ho ng kinh t tài chính đư

nh h ng r t l n đ n s phát tri n c a th tr ng ch ng khoán Vi c d đoán xu

h ng phát tri n c a n n kinh t đ d đoán xu th phát tri n chung c a th tr ng

ch ng khoán c ng nh tìm hi u và lý gi i nh ng tác đ ng c a các nhân t v mô t i

s bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán đóng vai trò h t s c quan tr ng Chính vì

lý do đó, tác gi ch n đ tài “Tác đ ng c a các y u t v mô đ n th tr ngch ng khoán Vi t NamẰ

1.2 M c tiêu nghiên c u

tài nghiên c u tác đ ng c a các y u t kinh t v mô nh l m phát, s n xu t công nghi p, t giá h i đoái, giá vàng, cung ti n, lưi su t đ n t su t sinh l i ch ng khoán t i Vi t Nam trong giai đo n t tháng 01/2006 đ n tháng 10/2013 D a vào

k t qu ki m đ nh xác đ nh các nhân t tác đ ng ch y u đ n th tr ng ch ng

khoán giúp cho nhà đ u t nh n đ nh vi c đ u t hi u qu h n

T m c tiêu nghiên c u trên, bài nghiên c u s t p trung gi i quy t các v n đ sau:

- Xác đ nh xem li u có t n t i m i quan h gi a các nhân t kinh t v mô và ch s giá ch ng khoán c a TTCK Vi t Nam hay không?

- Trong tr ng h p có t n t i m i quan h thì nhân t v mô nào có nh h ng l n

nh t đ n ch s giá ch ng khoán và m c đ nh h ng c a chúng ra sao?

1.3 Ph ng pháp nghiên c u

i t ng nghiên c u là các nhân t kinh t v mô nh ch s giá tiêu dùng đ i di n cho bi n s l m phát, ch s s n xu t công nghi p, t giá h i đoái, giá vàng, cung

ti n, lưi su t và t su t sinh l i ch ng khoán VN-Index D li u đ c s d ng trong

mô hình là lo i d li u chu i th i gian D li u đ c thu th p theo tháng và b t đ u

t tháng 01/2004 đ n tháng 10/2013 D li u v ch s giá tiêu dùng, cung ti n, lưi

su t đ c l y t Qu Ti n T Qu c T IMF, d li u s n xu t công nghi p đ c thu

th p t thông tin th ng kê hàng tháng c a C c Th ng Kê, giá vàng và t giá h i đoái đ c thu th p t c s d li u c a Ngân Hàng ACB, ch s VN-Index l y t

website cophieu68.com.vn

Bài nghiên c u s d ng mô hình VAR đ xem xét m i liên h gi a các nhân t kinh

t v mô và th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Tác gi s d ng Microsoft Excel đ tính toán d li u và l c các d li u c n thi t Sau đó, s d ng ph n m m Eviews 6.0

đ phân tích d li u và ch y mô hình h i quy

1.4 ụ ngh a đ tƠi

Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đư có b c phát tri n r t nhanh, tuy nhiên cu c

kh ng ho ng kinh t đư tác đ ng r t l n làm cho th tr ng ch ng khoán s t gi m nhanh chóng Chính Ph đư đ a ra các chính sách đ n đ nh kinh t v mô nh m

m c tiêu n đ nh n n kinh t nói chung và th tr ng ch ng khoán nói riêng, đ n nay th tr ng ch ng khoán đư d n n đ nh K t qu nghiên c u s giúp gi i thích

t t h n s thay đ i c a các nhân t v mô tác đ ng nh th nào đ n t su t sinh l i

c a ch ng khoán T đó góp ph n t o c s cho nhà đ u t phân tích giá ch ng khoán trên th tr ng Ngoài racó th s d ng các bi n kinh t v mô nh m t y u t

đ d đoán ch s giá ch ng khoán

1.5 K t c u đ tƠi

tài bao g m các ch ng sau:

C h ng 1: Gi i thi u đ tƠi Trình bày nh ng n i dung c b n v đ tài, nêu lên

m c tiêu và các v n đ nghiên c u, gi i thi u v ph ng pháp nghiên c u và ngu n

d li u đ th c hi n đ tài

Ch ng 2: Nh ng b ng ch ng th c nghi m v tác đ ng c a các y u t v mô

đ n th tr ng ch ng khoán Trong ch ng này, tác gi tóm t t các nghiên c u

trên th gi i và Vi t Nam v tác đ ng c a các y u t v mô đ n t su t sinh l i

ch ng khoán

Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u Ch ng này mô t ph ng pháp nghiên

c u, ph ng trình h i quy và cách th c thu th p, x lý s li u

Ch ng 4: Nghiên c u tác đ ng c a các y u t v mô đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Tác gi ti n hành ki m đ nh mô hình nghiên c u Vi t

Nam,phân tích k t qu nghiên c u đ t đ c

Ch ng 5: K t lu n Ch ng này t ng k t l i các v n đ nghiên c u, nêu lên

nh ng h n ch và h ng phát tri n c a đ tài

CH NG 2: NH NG B NG CH NG TH C NGHI M

V TÁC NG C A CÁC Y U T V MÔ

N TH TR NG CH NG KHOÁN

M i quan h gi a các y u t kinh t v mô và ch s giá ch ng khoán đư đ c

nghiên c u t lâu M t s bi n kinh t v mô c b n nh t giá, lưi su t, ch s s n

xu t công nghi p và l m phát đư đ c l p lu n là y u t có nh h ng đ n giá c

phi u i u này đư thúc đ y nhi u nhà nghiên c u đi u tra m i quan h gi a t su t

sinh l i c a ch ng khoán và các nhân t kinh t v mô

D a trên các khái ni m v đa d ng hóa danh m c đ u t đ c gi i thi u b i

v n –CAPM Theo đó các nhà đ u t đa d ng hóa t t danh m c tài s n ch

c n quan tâm đ n r i ro h th ng R i ro này có th đ c đánh giá b i đ

nh y c m c a t ng c phi u đ i v i thay đ i c a th tr ng chung Và y u t

th tr ng ch là m t nhân t xác đ nh l i nhu n c phi u

Tuy nhiên, do mô hình CAPM đ c xây d ng d a trên các gi đ nh không

t n t i trong th gi i th c d n đ n nhi u h c gi đ xu t s d ng các mô hình

đa nhân t đ xác đ nh các y u t nh h ng đ n l i nhu n c phi u thay vì

mô hình m t nhân t Ross (1976), Roll và Ross (1980) gi i thi u mô hình đa

nhân t APT (Arbitrage Pricing Theory) và cho r ng t su t sinh l i k v ng

c a tài s n tài chính có th đ c đo l ng thông qua các y u t kinh t v mô

khác nhau ho c là y u t th tr ng Chen, Roll, và Ross (1986) th c hi n các

nghiên c u th c nghi m b ng mô hình APT và xác đ nh r ng s thay đ i đ t

ng t c a m t s bi n kinh t v mô nh : l m phát, ch s s n xu t công nghi p

và đ ng cong lưi su t có th gi i thích cho bi n đ ng c a l i nhu n c a c phi u Nghiên c u v tác đ ng gi a các bi n kinh t v mô và l i nhu n c phi u tr nên ph bi n k t đó

2.1 L m phát

L m phát đ c đ nh ngh a là s gia t ng liên t c trong m c giá chung i u này không có ngh a là giá c c a m i hàng hóa và d ch v đ ng th i ph i t ng lên theo cùng m t t l , mà ch c n m c giá trung bình t ng lên L m phát v n có th x y ra khi giá c a m t s hàng hóa gi m, nh ng giá c c a các hàng hóa và d ch v khác

t ng đ m nh

L m phát c ng có th đ c đ nh ngh a là s suy gi m s c mua c a đ ng ti n Trong

b i c nh l m phát, m t đ n v ti n t mua đ c ít đ n v hàng hóa và d ch v h n hay nói cách khác chúng ta s ph i chi nhi u ti n h n đ mua m t gi hàng hóa và

ch m l i d n đ n giá ch ng khoán c a doanh nghi p gi m Ngoài ra khi đ ng ti n

m t giá, các nhà đ u t c ng không mu n b ti n c a mình vào vi c mua ch ng khoán càng làm TTCK m đ m h n, dòng ti n đ vào th tr ng ch ng khoán gi m

d n đ n tính thanh kho n th tr ng c ng gi m Trên TTCK, tính thanh kho n có

nh h ng r t l n đ n tâm lý nhà đ u t , tính thanh kho n gi m, các giao d ch di n

ra không m y sôi đ ng do tâm lý lo s c a các nhà đ u t t đó làm cho ch s index gi m

VN-L m phát t ng th ng đ ng ngh a v i vi c giá c c a n n kinh t t ng lên, chi phí

đ u vào cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p t ng lên Khi chi

phí s n xu t t ng cao, giá thành s n ph m c a doanh nghi p s ph i t ng theo đ

đ m b o s n xu t kinh doanh có l i nhu n Tuy nhiên, s c tiêu th s n ph m c a

doanh nghi p s s t gi m do giá bán cao, đ c bi t trong ng n h n và khi ng i tiêu

dùng tìm t i các s n ph m thay th i u này khi n cho l i nhu n m c tiêu c a

doanh nghi p khó đ c đ m b o và th m chí s t gi m, d n t i l i nhu n k v ng

c a doanh nghi p trong t ng lai b đ nh giá th p K t qu là giá c phi u c a

doanh nghi p niêm y t trên th tr ng c ng suy gi m Ngoài ra, l i nhu n kinh

doanh c a doanh nghi p gi m s khi n cho vi c chi tr c t c gi m theo N u doanh nghi p v n chi tr c t c cao nh ng t l c t c khó g i là h p d n khi l m phát cao i u này làm cho vi c đ u t ch ng khoán không còn là kênh sinh l i

T i Hoa K , nghiên c u c a Fama (1977) cho giai đo n 1953 – 1971 xác đ nh

đ c m i quan h ngh ch bi n gi a th tr ng ch ng khoán và l m phát Nghiên c u c a Chen, Roll và Ross(1986) trong giai đo n 1953 – 1983 c ng

đư nh n m nh đ n m i quan h ngh ch bi n gi a l m phát và giá ch ng khoán M t s nghiên c u g n đây c a Humpe và Macmillan (2007) c ng đư

c h ra r ng l m phát có tác đ ng ngh ch chi u đ n giá c phi u Tuy nhiên Pearce và Roley (1985) l y d li u theo ngày t tháng 09/1977 đ n tháng 10/1982ch tìm th y b ng ch ng v i đ tin c y không cao, cho th y m t cú

s c trong ch s l m phát có tác đ ng đ n giá c phi u Và Bulmash và

tháng 12/1987 l i không tìm th y b ng ch ng cho m i quan h này

Các nghiên c u g n đây t i các n n kinh t m i n i l i cho th y nh ng k t

qu khá khác bi t: nghiên c u c a (Tangjitprom, 2011) t n m 2001 – 2010 không tìm th y m i liên h nào gi a l m phát và t su t sinh l i c a c phi u trên th tr ng ch ng khoán Thái Lan và ông gi i thích nguyên nhân có th là

do th i gian c a d li u thu th p không t ng thích v i nhau Còn t i th

tr ng Hàn Qu c, (Goswami và Jung, 1997) và th tr ng Nigieria (Emeka Nkara và Aham Kelvin Uko, 2013) tìm ra m i t ng quan thu n gi a t l

l m phát và ch s giá ch ng khoán Nhóm tác gi Nguy n Minh Ki u và c ng

s (2013) khi nghiên c u Vi t Nam c ng cho th y m i t ng quan âm gi a l m phát và th tr ng ch ng khoán

m c phí vay v n không r i ro Nh ng thay đ i trong lưi su t trái phi u Chính

Ph s làm nh h ng t i toàn b h th ng ch ng khoán, t trái phi u cho

đ n các lo i c phi u r i ro nh t

Khi lưi su t th p, nhi u nhà đ u t tr c đây đư mua trái phi u nh m tìm ki m

s an toàn th ng có xu h ng bán trái phi u đ tìm ki m thu nh p cao h n

t th tr ng ch ng khoán, ng c l i khi nhà đ u t c m nh n đ c là h có

th nh n đ c m c thu nh p cao h n t trái phi u thì dòng ti n s ch y ra

kh i th tr ng ch ng khoán

Ngoài ra, lưi su t trái phi u Chính Ph c ng thay đ i theo cung c u trên th

tr ng Ví d , khi ngân sách thâm h t thì Chính Ph s phát hành thêm ch ng khoán đ bù đ p, nh v y s làm t ng m c cung ch ng khoán trên th

tr ng.Các nhà đ u t ti m n ng s ch mua các trái phi u này n u lưi su t cao h n lưi su t các lo i ch ng khoán khác đang đ c l u hành Do lưi su t trái phi u Chính ph t ng, nó s tr nên h p d n h n và các lo i ch ng khoán khác s tr nên kém h p d n H qu là, nh ng nhà đ u t s mua trái phi u Chính Ph thay vì trái phi u công ty, và do v y lưi su t trái phi u công ty

c ng ph i t ng lên Lưi su t trái phi u công ty t ng d n đ n giá c a các lo i c phi u th ng và c phi u u đưi gi m xu ng nh m t ph n ng dây chuy n Lưi su t chu n không ch tác đ ng tr c ti p đ n giá trái phi u mà còn có nh

h ng gián ti p đ n giá c phi u th ng theo c ch nh sau:

- Th nh t, lưi su t th p s không khuy n khích nhà đ u t g i ti n vào ngân hàng và nhà đ u t có th vay thêm v n v i chi phí th p h n tr c Nhà

đ u t s ph i tìm ki m các kênh đ u t khác h p d n h n, m t trong nh ng kênh đ u t đó là th tr ng ch ng khoán Do đó, tr giá c phi u có th s

t ng lên do c u kéo Ng c l i, khi lưi su t t ng khi n lưi su t ngân hàng tr nên h p d n h n kinh doanh ch ng khoán, thúc đ y vi c t ng m c g i ti t

ki m ho c mua vàng đ b o toàn ti n v n c a nhà đ u t , đi u này c ng làm thu h p dòng ti n đ u t trên th tr ng ch ng khoán và do đó, giá c a c phi u s gi m xu ng

- Th hai, lưi su t th p làm cho các công c có lưi su t c đ nh nh trái phi u s tr nên kém h p d n h n so v i c phi u, nhà đ u t có th s chuy n t kênh trái phi u sang kênh c phi u Dòng ti n ch y vào th tr ng

c phi u t ng lên s d n t i giá c phi u t ng

- Th ba, do lưi su t là chi phí s d ng v n c a doanh nghi p, khi lưi

su t t ng thì chi phí c a doanh nghi p s t ng theo Khi đó, doanh nghi p

ho c là s c t gi m, h n ch các kho n đ u t t ng tr ng ho c là ch p nh n

m t m c chi phí s d ng v n bình quân t ng lên và nh v y l i nhu n c a doanh nghi p s th p h n, dòng ti n trong t ng lai c ng s gi m đi Do đó, giá tr doanh nghi p s gi m theo và h qu là giá c phi u c a doanh nghi p

s đi xu ng

V th c nghi m, nghiên c u c a Chen, Roll và Ross (1986) t i Hoa K cho

th y có m i quan h ngh ch bi n gi a lưi su t và l i nhu n c a c phi u, nghiên c u trên c ng ch ra r ng lưi su t dài h n có m i quan h m nh h n

v i l i nhu n c a c phi u so v i lưi su t ng n h n Bulmash & Trivoli (1991)

c ng đư ch ng minh đ c m i quan h ngh ch bi n gi a lưi su t v i giá c phi u d a trên s li u t n m 1961 - 1987

K t qu trên phù h p v i nh ng nghiên c u t i nhi u qu c gia khác nh : Gan

và các c ng s (2006) nghiên c u t i New Zealand t n m 1990 – 2003;

t i th tr ng ch ng khoán Istanbul, Th Nh K ; Tangjitprom (2011) t i Thái

c ng cho th y m t m i t ng quan ngh ch gi a lưi su t và t su t sinh l i c a

c phi u

Tuy nhiên c ng t n t i các k t qu khác v m i t ng quan gi a lưi su t và

ch s giá ch ng khoán C th , theo nghiên c u c a Islam và các c ng s (2004) t i th tr ng ch ng khoán Thái Lan t n m 1992 – 2001 l i phát hi n

m i t ng quan thu n gi a lưi su t và ch s giá ch ng khoán Goswami và Jung(1997) nghiên c u d li u theo tháng t tháng 01/1980 đ n tháng

06/1986 t i th tr ng ch ng khoán Hàn Qu c, cho th y lưi su t ng n h n có

m i quan h đ ng bi n trong khi lưi su t dài h n l i có m i quan h ngh ch

bi n v i ch s giá ch ng khoán

2.3 Cung ti n

Quan h gi a l ng cung ti n và TTCK đ c th hi n thông qua chính sách ti n t

Chính sách ti n t th t ch t th ng có tác đ ng x u cho TTCK do nh h ng c a

vi c t ng lãi su t Lãi su t t ng làm t ng chi phí đi vay c a doanh nghi p k t qu là

l i nhu n doanh nghi p gi m, do đó c t c chi tr cho c đông c ng gi m theo

Ngoài ra, vi c t ng lưi su t làm t ng chi phí vay đ đ u t vào ch ng khoán, chi phí

đ u t t ng nh ng l i nhu n thu v l i gi m lúc này các nhà đ u t s s tìm ki m

c h i sinh l i t các kênh đ u t khác

Chính sách ti n t m r ng, n u cung ti n m r ng là đi u ki n t o ra d th a t ng

ph ng ti n thanh toán nó s d n đ n m t s gia t ng trong tiêu dùng hàng hóa

c ng nh làm gia t ng dòng ti n ch y vào th tr ng ch ng khoán, làm t ng ch s

giá ch ng khoán

Nh ng nghiên c u th c nghi m các th tr ng khác nhau đư cho ra nhi u

k t qu khác nhau, có m i quan h đ ng bi n, ngh ch bi n hay th m chí

khôn g có m i liên h ràng bu c nào gi a th tr ng ch ng khoán và cung

ti n

Friedman và Schwartz (1963) gi i thích m i quan h gi a cung ti n và thu

nh p ch ng khoán thông qua gi thuy t s gia t ng trong cung ti n s nh

h ng đ n n n kinh t nói chung và do đó c ng s tác đ ng đ n l i nhu n k

v ng c a c phi u

T i th tr ng Hoa K , theo ki m ch ng c a Hamburger và Kochin (1972),Nozar và Taylor (1988) cung ti n và thu nh p ch ng khoán có m i liên k t m nh m , khi cung ti n t ng lên s tác đ ng làm t ng giá ch ng khoán và ng c l i Trong khi nghiên c u c a Cooper (1974), Kraft và Kraft (1977), không xác đ nh đ c m i liên quan gi a hai nhân t này, còn nghiên

c u c a Humpe và Macmillan (2007) l i cho th y trong dài h n m i quan h

gi a cung ti n và giá c phi u có s t ng quan thu n nh ng không đáng k Các nghiên c u t i th tr ng Nh tB n c a Mukherjee và Naka (1995) ch ng minh cung ti n và giá c phi u l i có m i t ng quan ngh ch Nghiên c u c a Humpe và Macmillan (2007) c ng th a nh n k t qu trên t i n n kinh t này Nghiên c u t i các n n kinh t m i n i nh :

- Mohammad và các c ng s (2009) khi nghiên c u d li u th tr ng

ch ng khoán Karachi - Pakistan giai đo n t n m 1986 - 2008 đư cho k t qu cung ti n và giá c phi u có m i t ng quan d ng

- C òn t i ài Loan k t qu nghiên c u do Singh và các c ng s công b

n m 2011 ch tìm th y m i quan h ngh ch bi n gi a cung ti n và ch s giá

ch ng khoán đ i v i các công ty có quy mô l n và trung bình

- T i Malaysia, nghiên c u c a Ibrahim và Yusoff (2001) s d ng d

li u t tháng 01/1977 đ n tháng 08/1998 đư đ a ra k t lu n: giá c phi u bi n

đ ng cùng chi u v i cung ti n trong ng n h n, tuy nhiên trong dài h n m i quan h gi a giá c phi u và cung ti n là ng c chi u nhau

- T i Singapore, Maysami và Koh (2000) nghiên c u d li u t n m

1996 đ n 2000và tìm ra m i quan h đ ng bi n gi a cung ti n và ch s giá

ch ng khoán n n m 2004, Maysami và các c ng s th c hi n m r ng

nghiên c u, s d ng d li u t n m 1989 đ n n m 2001 và m t l n n a ch ng minh đ c m i quan h này

- T i Hàn Qu c, Goswami và Jung (1997) s d ng d li u t tháng 01/1980 đ n tháng 06/1996 l i không tìm ra m i quan h gi a cung ti n và

ch s giá ch ng khoán K t qu này gi ng v i các nghiên c u t i th tr ng Nigieria s d ng s li u t 1985 - 2009 c a Emeka Nkara và Aham Kelvin

Uko (2013)

2.4 T giá h i đoái

Tác đ ng c a t giá đ n giá ch ng khoán đư thu hút s quan tâm c a nhi u nhà kinh t h c, các nhà làm chính sách và nhà đ u t trong m t th i gian dài

Trong quá trình h i nh p kinh t , t t c các ho t đ ng kinh doanh dù tr c ti p hay

gián ti p đ u b nh h ng b i các ho t đ ng qu c t Nói cách khác, vi c thay đ i

t giá s tác đ ng đ n v th c nh tranh c a các doanh nghi p và do đó dòng ti n

c ng thay đ i TGH có th tác đ ng lên TSSL CK trên 2 khía c nh khác nhau

M i quan h gi a giá ch ng khoán và t giá đ c xem xét b i nhi u tác gi trong ba th p niên qua nh ng l i cho th y nhi u k t qu khác nhau và trong vài tr ng h p, k t qu l i không đáng tin c y M i quan h gi a t giá h i đoái và thu nh p t ch ng khoán có th là đ ng bi n hay ngh ch bi n ph thu c vào vi c n c đó m nh v xu t kh u hay th ng xuyên ph i nh p kh u Khi đ ng n i t y u đi thì hàng hóa trong n c r h n m t cách t ng đ i so

v i hàng hóa n c ngoài, d n đ n xu t kh u cao h n đ ng th i doanh nghi p có l i nhu n cao t ho t đ ng kinh doanh làm cho giá ch ng khoán cao h n trong ng n h n Tiêu bi u cho tr ng phái này là Dornbusch và Fischer, hai ông tranh lu n r ng t giá h i đoái nh hu ng đ n tính c nh tranh

c a doanh nghi p

M t qu c gia m nh v xu t kh u, s t o áp l c t ng giá n i t , làm cho tính

c nh tranh c a xu t kh u gi m, t o m t nh h ng âm lên giá c ch ng khoán Còn đ i v i m t qu c gia ph thu c nhi u vào nh p kh u, đ ng n i t

t ng giá l i làm gi m chi phí y u t đ u vào t o ra nh h ng d ng lên giá

ch ng khoán M i quan h này c ng đ c đ c p trong bài nghiên c u c a

cho các công ty n i đ a, b i nó s làm gi m kh n ng c nh tranh c a hàng xu t

kh u, trong khi đó m t s gi m giá đ ng ti n thì nâng cao kh n ng c nh tranh c a công ty trong ng n h n

Lý thuy t danh m c đ u t c a Markowitz l i cho r ng danh m c đ u t c n

ph i đ c xem xét l i khi t giá h i đoái t ng hay gi m Ch ng h n, m t s

s t giá c a VND s d n đ n vi c m t danh m c đ u t c a n c ngoài chuy n

t các tài s n n i đ a, ch ng h n ch ng khoán, sang các tài s n bên ngoài do

s gi m giá đ ng ti n đư làm gi m thu nh p c a các nhà đ u t nu c ngoài khi nh ng dòng ti n này đ c chuy n đ i sang đ ng ti n chính qu c, s rút lui c a các nhà đ u t n c ngoài có th gây ra m t s t gi m trong giá ch ng

làm cho ch ng khoán n c ngoài tr nên m c, t o ra m t hi u ng thay th sang các tài s n n i đ a, do đó, làm t ng giá ch ng khoán

Các nghiên c u v m i quan h gi a t giá h i đoái và giá c phi u đư đ c nhi u tác gi th c hi n K t qu m t s các nghiên c u nh sau:

T i Hoa K , nghiên c u c a Bahmani-Oskooeea và Sohrabianb n m 1992 nghiên c u d li u trong giai đo n t n m 1973 – 1988 cho k t qu không t n

t i m i liên h dài h n gi a giá ch ng khoán và t giá, tuy nhiên, h phát hi n

có m t m i quan h ng n h n gi a hai bi n s này thông qua ki m đ nh nhân

qu Granger

T i Hàn Qu c, Goswami và Jung (1997) nghiên c u tác đ ng gi a t giá

đ ng n i t (KRW) và hai đ ng tiên m nh là USD và JPY v i giá c phi u l i cho các k t qu trái ng c nhau, c th : khi đ ng KRW gi m giá so v i USD, giá c phi u gi m, trong khi KRW gi m giá so v i JPY l i khi n giá c phi u

t ng

Mohamed và các c ng s (2009) nghiên c u t i th tr ng Malaysia trong giai

đo n 1987 – 1995 (tr c kh ng ho ng kinh t ) cho k t qu : m t s m t giá trong đ ng n i t s làm t ng giá c phi u Trong khi đó, giai đo n sau kh ng

ho ng 1999 – 2007 l i có k t qu ng c l i: khi t giá h i đoái t ng s làm

gi m giá c phi u T k t qu nghiên c u trên, tác gi đ a ra nh n đ nh trong

th ct , t giá h i đoái có m i t ng quan đ ng bi n hay ngh ch bi n lên giá

c phi u ph thu c vào đ c tính c a n n kinh t

Theo nghiên c u đ c Islam và các c ng s công b n m 2004, t i th tr ng Thái Lan giai đo n t n m 1992 – 2001, t giá và thu nh p c phi u có t ng quan d ng Trong khi nghiên c u c a Tangjitprom (2011) cho giai đo n ti p theo t 2001 - 2010 l i ch ng minh đ c t giá và thu nh p c phi u di n

bi n ng c chi u v i nhau

2 5 Giá tr s n xu t công nghi p

Ch s s n xu t công nghi p là t l ph n tr m gi a kh i l ng s n xu t công nghi p t o ra trong k hi n t i v i kh i l ng s n xu t công nghi p k g c Ch s

s n xu t công nghi p có th tính v i nhi u k g c khác nhau tu thu c m c đích nghiên c u Các n c trên th gi i s d ng g c so sánh là tháng bình quân c a m t

Khi s n l ng công nghi p t ng ch ng t n n kinh t t i sáng h n, tri n v ng đ u

t kh quan, các doanh nghi p có nhi u c h i kinh doanh sinh l i cao, do đó nhu

c u huy đ ng v n qua kênh th tr ng ch ng khoán c a các doanh nghi p c ng gia

t ng nh m đáp ng nhu c u m r ng ho t đ ng Vì th , th tr ng ch ng khoán s

t ng tr ng khi n n kinh t t ng tr ng M t khác, giá ch ng khoán bao g m giá tr

c a dòng ti n trong t ng lai, m t n n kinh t t ng tr ng s làm t ng kh n ng t o

ra dòng ti n c a các công ty trong n n kinh t t đó làm t ng giá ch ng khoán

Trong th c t , c ng đư có nhi u nghiên c u v m i quan h c a ch s s n

xu t công nghi p đ n th tr ng ch ng khoán: Các nghiên c u c a Chen, Roll

và Ross (1986) t i th tr ng ch ng khoán Hoa K giai đo n 1953 – 1983 đư

ch ra r ng t ng tr ng s n xu t công nghi p trong t ng lai là m t nhân t quan tr ng giúp gi i thích t su t sinh l i c a ch ng khoán K t qu trên phù

h p v i các nghiên c u c a Ibrahim và Yusoff (2001) t i th tr ng Malaysia giai đo n 1977 – 1998 và Goswami và Jung (1997) t i th tr ng Hàn Qu c giai đo n 1980 - 1996

2.6 Giá vàng

Vàng là hàng hóa đ c bi t vì nó đ c s n xu t ra đ tích l y trong khi các lo i hàng hóa khác đ c s n xu t đ tiêu dùng Vàng không ch là m t lo i hàng hóa đ n

thu n nh nh ng lo i hàng hóa khác, vàng còn là m t lo i ti n t đ c bi t dùng đ trao đ i

Kinh t ngày càng phát tri n, ch s l m phát ngày càng t ng, th tr ng ch ng

khoán s t gi m, b t đ ng s n đóng b ng, lưi su t gi m thì vàng s là công c đ u t

gi đ c giá tr cao nh t Trong b i c nh tình hình chính tr b t n, vàng c ng là

lo i tài s n tích tr duy nh t b i giá tr c a các đ ng ti n có th thay đ i theo di n

bi n chính tr Trong khi đó, vàng luôn gi đ c giá tr c a mình d i b t kì hoàn

c nh nào ó c ng chính là lí do vì sao giá vàng luôn t ng cao khi chính tr leo thang M t lí do n a khi n nhi u nhà đ u t ngày nay chú ý đ n vàng là do vi c d

tr vàng ngày càng t ng c a ngân hàng Trung ng các qu c gia trên th gi i Garefalakis, Dimitras, Koemtzopoulos và Spinthiropoulos (2011) cho th y r ng s

bi n đ ng c a giá vàng nh h ng tiêu c c đ i v i l i nhu n đ u t trên TTCK

Hong Kong

2.7 Nghiên c u tác đ ng t ng h p c a các nhơn t kinh t v mô:

Do các y u t kinh t v mô ít nhi u có tác đ ng l n nhau nh lưi su t, l m phát và t giá h i đoái, nên các nghiên c u trong th i gian qua c ng t p trung vào vi c xây d ng m t mô hình gi i thích bi n đ ng c a l i nhu n c phi u thông qua tác đ ng t ng hòa c a các nhân t trong n n kinh t

Goswami và Jung, (1997) s d ng mô hình VECM đ đánh giá tác đ ng c a chín nhân t : lưi su t (ng n h n và dài h n), l m phát, cung ti n, ch s s n

xu t công nghi p, giá d u, cán cân vưng lai, t giá (KRW/USD và KRW/JPY)

đ n ch s giá ch ng khoán c a Hàn Qu c K t qu nghiên c u cho th y mô hình VECM có ý ngh a trong vi c xem xét các m i quan h trong dài h n gi a các nhân t trên

T i Thái Lan, nghiên c u c a Tangjitprom (2011) s d ng mô hình VAR và

ki m đ nh nhân qu Granger đ xác đ nh m i quan h d n đ o gi a l i nhu n

c phi u và b n y u t kinh t v mô bao g m: t l th t nghi p, lưi su t, l m phát và t giá K t qu nghiên c u ch ng minh đ c r ng, mô hình các bi n kinh t v mô trên có th gi i thích đ c bi n đ ng c a l i nhu n c phi u trên th tr ng ch ng khoán Thái Lan giai đo n 2001 – 2010 m c dù m t vài

bi n riêng r có th không có tác đ ng nh t l th t nghi p và l m phát

Hai tác gi Sangmi và Hassan đư th c hi n bài nghiên c u “Macroeconomic

Variables on Stock Market Interactions: The Indian Experience” đ ki m tra tác

đ ng c a các bi n kinh t v mô đ nt su t sinh l i c a c phi u trong th tr ng

ch ng khoán n Sáu nhân t v mô nh l m phát, t giá h i đoái, s n xu t công nghi p, cung ti n,giá vàng, lưi su t đ c s d ng nh bi n đ c l p Ch s ch ng

khoán Sensex, Nifty và BSE 100 là bi n ph thu c D li u chu i th i gian hàng tháng đ c thu th p t Ngân hàng n trong giai đo n t tháng 4/2008 đ n tháng

6/2012 Phân tích h i quy OLS đ c áp d ng trong bài vi t này đ xây d ng m t

mô hình đ nh l ngcho th y m i quan h gi a nhân t v mô và t su t sinh l i c a

c phi u K t qu cho th y nhân t v mô đ c coi là y u t quan tr ng c n ph i

xem xét khi đ u t vào n Nghiên c u đư ch ng minh r ng l m phát, s n xu t công nghi p, t giá h i đoái, cung ti n, lưi su t tác đ ng đáng k đ n giá c phi u

trong khi giá vàng l i tác đ ng không đáng k đ n ch s giá ch ng khoán L m

phát t ng d n đ n giá c phi u t ng cao h n, giá c phi u t ng thì t su t sinh l i

c ng t ng Ng c l i, t giá t ng làm cho giá c phi u gi m k t qu là kh n ng sinh l i c ng gi m

2.7 Nghiên c u t i Vi t Nam

Nguyen và Nguyen n m 2009 s d ng mô hình ECM nghiên c u tác đ ng

c a các bi n kinh t v mô: ch s giá tiêu dùng, ch s s n xu t công nghi p,

nh p kh u, xu t kh u, t giá h i đoái, cung ti n, cung ti n m r ng, lưi su t cho vay, lưi su t huy đ ng, d tr vàng và d tr ti n đ n ch s VN-Index trong giai đo n t tháng 12/2000 đ n tháng 06/2009 K t qu cho th y ch s

VN- Index t i th i đi m trên không ph i là ch báo hi u qu cho n n kinh t c trong ng n h n và dài h n

Phan Th Bích Nguy t vƠ Ph m D ng Ph ng Th o n m 2011 ti n hành

ki m đ nh đ ng tích h p theo ph ng pháp ki m đ nh nghi m đ n v ph n d Engle Granger đ xác đ nh các bi n cung ti n, l m phát, s n l ng công nghi p, lưi su t, t giá h i đoái (VND/USD), giá d u có t ng quan v i th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam hay không D li u c a tác gi đ c thu th p

t tháng 07/2010 đ n tháng 09/2011 K t qu nghiên c u cho th y các bi n cung ti n, l m phát, s n l ng công nghi p, giá d u có t ng quan d ng, trong khi các bi n lưi su t, t giá h i đoái có t ng quan âm v i ch s VN-

Index

H ng Thành t n m 2011 s d ng mô hình OLS, GARCH, EGARCH đ ki m

đ nh tác đ ng c a chín bi n s v mô g m s n l ng công nghi p, cung ti n M2, ch

s giá vàng, cán cân th ng m i, l m phát, t giá h i đoái, giá d u, lưi su t trái

phi u chính ph , t su t sinh l i DowJones đ n t su t sinh l i c a ch ng khoán trong kho ng th i gian t tháng 1/2004 đ n tháng 2/2011 K t qu t mô hình h i quy cho th y VN-Index b tác đ ng b i s thay đ i trong cán cân xu t nh p kh u, cung ti n, ch s DowJones c a M vàch s giá ch ng khoán tháng tr c c a VN-Index.Cung ti n, ch s DowJones, ch s giá ch ng khoán tháng tr c c a VN-Index có t ng quan d ng v i t su t sinh l i VN-Index Cán cân th ng m i có

t ng quan âm v i VN-Index Các bi n khác có tác đ ng đ n VN-Index nh ng l i không có ý ngh a th ng kê

Nhóm tác gi Nguy n Minh Ki u, Nguy n V n i p, Lê Nguy n HoƠng Tơm

B n y u t kinh t v mô là ch s giá tiêu dùng th hi n cho nhân t l m phát, t giá h i đoái, cung ti n M2, giá vàng trong n c và ch s VN-Index đ c s d ng trong phân tích Các bi n s đ c th ng kê hàng tháng t tháng 1/2004 đ n 12/2011 Trong dài h n, k t qu nghiên c u cho th y l m phát có m i quan h ngh ch bi n đ n ch s giá ch ng khoán, l ng cung ti n M2 và giá vàng trong

n c có m i quan h cùng chi u v i ch s giá ch ng khoán; trong khi đó t giá h i đoái l i không có nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán Còn trong ng n h n, ch

s giá ch ng khoán có m i t ng quan cùng chi u v i ch s giá ch ng khoán tháng

tr c và t ng quan ng c chi u v i t giá h i đoái

L m phát Lƣi su t M2 T giá IIP Khác

L m phát Lƣi su t M2 T giá IIP Khác

L m phát Lƣi su t M2 T giá IIP Khác

Tóm l i, các k t qu nghiên c u không đ ng nh t v i các lý thuy t kinh đi n,

đ c bi t là nh ng nghiên c u ti n hành các qu c gia đang phát tri n

Trong nghiên c u này, các bi n kinh t v mô đ c ch n g m l m phát đ c đo

l ng b ng ch s giá tiêu dùng, s n l ng công nghi p,t giá h i đoái, giá vàng, cung ti n M2, lưi su t và t su t sinh l i c a VN-Index đ i di n cho th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam trong kho ng th i gian t tháng 01/2006 đ n tháng

tháng12/2013

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIểN C U

3.1 Ph ng pháp nghiên c u

Bài nghiên c u c a Sangmi và Hassan s d ng mô hình OLS đ phân tích Tuy

nhiên khi phân tích d li u chu i th i gian s d ng mô hình OLS còn nhi u h n ch

so v i mô hình Var Trong bài nghiên c u này, mô hình t h i quy vec-t (VAR)

đ c s d ng đ đánh giá xu h ng và m c đ ph thu c l n nhau gi a các chu i

th i gian Có th nói đây là m t trong nh ng mô hình ph bi n nh t trong nghiên

c u đ nh l ng các chính sách ti n t B i l m i quan h gi a các bi n s kinh t không đ n thu n ch theo m t chi u, bi n đ c l p (bi n gi i thích) nh h ng lên

bi n ph thu c mà trong nhi u tr ng h p nó còn có nh h ng ng c l i Mô hình VAR đư giúp gi i quy t đ c v n đ này, đây là mô hình khá linh đ ng và d dàng

s d ng trong phân tích v i chu i th i gian đa bi n Mô hình VAR đ c bi t r t h u ích cho vi c mô t nh ng bi n đ ng c a chu i th i gian kinh t và d báo

Mô hình VAR v c u trúc g m nhi u ph ng trình (mô hình h ph ng trình) và đ

tr c a các bi n s VAR là mô hình đ ng c a m t s bi n th i gian Mô hình VAR

trong ph m vi nghiên c u c a tác gi có d ng nh sau:

Trong đó:

- Ytlà m t vector bao g m: ch s giá ch ng khoán (VNI), t l l m phát (CPI), t giá h i đoái (EX), giá tr s n xu t công nghi p (IIP), cung ti n m r ng (M2), giá vàng (GP) và lưi su t (IR)

- A0,t: vec-t h ng s (h s ch n)

- Ai,t: là ma tr n h s c a các th i gian khác nhau (i =1,…, p)

- t: là ma tr n véc-t đ n v th a mưn m t s đi u ki n nh t đ nh

- p: là giá tr tr

u đi m c a mô hình VAR

- ây là ph ng pháp đ n gi n Không c n ph i xác đ nh các bi n nào là bi n n i sinh và bi n nào là bi n ngo i sinh T t c các bi n trong VAR đ u là bi n n i

nhau)

Nh c đi m c a mô hình VAR

- Do tr ng tâm c a mô hình đ c đ t vào d báo nên VAR ít phù h p cho phân

tích chính sách

- Khi xét đ n mô hình VAR ta ph i xét đ n tính d ng c a các bi n trong mô hình Yêu c u đ t ra khi c l ng mô hình VAR là t t c các bi n ph i d ng, n u trong tr ng h p các bi n này ch a d ng thì ta ph i l y sai phân đ đ m b o chu i d ng

- Khó kh n trong vi c l a ch n kho ng tr thích h p N u đ tr l n thì quy mô

m u c n c l ng s t ng t ng ng Ngoài ra, khó kh n trong vi c l a ch n kho ng tr còn th hi n ch n u ta t ng đ dài c a tr s làm cho b c t do

gi m, do v y mà nh h ng đ n ch t l ng các c l ng

Ph ng pháp c l ng mô hình VAR:

- Xét tình d ng c a các bi n trong mô hình N u chu i ch a d ng thì ph i s

d ng k thu t l y sai phân đ đ a v các chu i d ng

- B c 1: Ki m đ nh tính th i v c a s li u th ng kê, do d li u chu i th i gian

th ng kê theo tháng có xu h ng bi n đ ng mang tính chu k qua t ng n m Trong tr ng h p s li u th ng kê có tính th i v , h th ng s t đ ng đi u

ch nh d li u đ lo i tr hi u ng trên

- B c 2: Ki m đ nh nghi m đ n v D a trên s li u đư đ c lo i tr tính th i

v , ti n hành ki m đ nh nghi m đ n v đ xem xét tính d ng và không d ng c a các bi n trong mô hình th c nghi m và làm d ng các bi n tr c khi ch y mô hình đ tránh hi n t ng h i quy gi trong quá trình phân tích d li u Làm d ng các bi n b ng cách l y sai phân

- B c 5:Ki m đ nh hi n t ng t t ng quan ánh giá tính hi u qu c a mô

hình VAR thông qua ki m đ nh hi n t ng t t ng quan

- B c 6: Ki m đ nh nhân qu Granger S d ng ki m đ nh nhân qu Granger

trong VAR đ xác đ nh xem v i m t s thay đ i c a các bi n s kinh t v mô

có nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán trong ng n h n hay không

- B c 7: hân tích hân r h ng sai v hân tích h m h n ng đ Cu i

cùng phân tích phân rư ph ng sai và phân tích hàm ph n ng đ y đ xem xét tính đ ng trong s t ng tác c a ch s giá ch ng khoán tr c nh ng cú s c t các bi n s kinh t v mô

Các k thu t phân tích đ c p trên đây đ u đ c th c hi n trên ph n m m Eviews 6

3.3 Mô t bi n vƠ ngu n d li u

T t c các bi n nghiên c u đ u thu c d ng d li u chu i th i gian.Các s li u đ c thu th p t tháng 1/2006 đ n tháng 12/2013 theo t ng tháng ho c thu th p d li u

t ng ngày sau đó tính bình quân t ng tháng Lý do ch n kho ng th i gian b t đ u t

n m 2006 là vì th tr ng ch ng khoán Vi t Nam chính th c đi vào ho t đ ng t

n m 2000, đ n cu i n m 2005 m i ch có 32 công ty niêm y t trên sàn Trong các

n m đ u ho t đ ng, hàng hóa trên th tr ng còn ít, các doanh nghi p niêm y t

t ng đ i nh , ch a mang tính đ i di n cho ngành nên không h p d n các nhà đ u

t tham gia B t đ u t n m 2006 th tr ng ch ng khoán Vi t Nam ho t đ ng giao

d ch di n ra sôi đ ng h n và đ t đ nh đi m vào n m 2007 T n m 2008 kinh t

Vi t Nam nói chung và th tr ng ch ng khoán Vi t Nam nói riêng đư có nh ng thay đ i đáng k

Các bi n s d ng đ c tính toán nh sau:

T su t sinh l i ch ng khoán: bài nghiên c u s d ng ch s giá ch ng khoán

VN-Index đ i di n cho th tr ng ch ng khoán Vi t Nam do quy mô và th i gian

v n hành so v i s giao d ch ch ng khoán Hà N i, s li u VN-Index đ c thu th p

t h th ng c s d li u c a trang webwww.cophieu68.com ph n ánh xác th c

và gi m s sai l ch so v i vi c l y ch s đ u tháng ho c cu i tháng nên VN-Index

đ c tính b ng ch s giá đóng c a trung bình Thu th p d li u ch s giá đóng c a

hàng ngày trong tháng và tính bình quân tháng Sau đó tính t l thay đ i c a ch s

VN-Index tháng này so v i tháng tr c đó (đ n v tính: %)

T l l m phát: Bài paper g c s d ng ch s giá bán buôn WPI đ tính t l l m

phát c a n , t i Vi t Nam t l l m phát đ c tính toán t ch s giá tiêu dùng

CPI, nên bài nghiên c u s d ng ch s giá tiêu dùng đ đo l ng l m phát, ch s giá tiêu dùng đ c tính theo n m g c là n m 2005 n v tính là %, t l l m phát

là t l thay đ i so v i k tr c c a ch s giá tiêu dùng hàng tháng D li u đ c thu th p t c s d li u c a IMF(www.imf.org)

T giá h i đoái: T giá h i đoái đ c s d ng là t giá mua c a đ ng đô la M , thu

th p d li u t giá h ng ngày t c s d li u c a Ngân Hàng ACB

(www.acb.com.vn), do các ngày trong tháng t giá bi n đ ng khác nhau nên t giá

đ c s d ng trong mô hình là t giá bình quân tháng, đ n v tính là VND/USD

Ch s s n xu t công nghi p: đ n v tính là %, là t l thay đ i so v i k tr c c a

giá tr s n xu t công nghi p hàng tháng S li u đ c thu th p t trang

webwww.gso.gov.vn c a T ng c c th ng kê Vi t nam

Cung ti n: cung ti n hàng tháng đ c thu th p t c s d li u c a Qu Ti n T

Qu c T IMF(www.imf.org) Cung ti n đây đ c ch n là cung ti n M2, đ n v

tính là t đ ng D li u cung ti n đ c l y logarit c s m i tr c khi tính toán

Giá vàng: giá vàng đ c s d ng là giá vàng trong n c, giá vàng h ng ngày đ c thu th p t c s d li u c a Ngân Hàng ACB (www.acb.com.vn), sau đó tính giá

vàng bình quân theo tháng, đ n v tính là ngàn đ ng/l ng D li u giá vàng đ c

l y logarit c s m i tr c khi tính toán

Lƣi su t: lưi su t đ c s d ng là lưi su t cho vay ng n h n, đ n v tính là %/n m

Doanh nghi p thi u v n đ u t , m r ng s n xu t, s t ng tr ng c a doanh nghi p

s ch m l i d n đ n giá ch ng khoán c a doanh nghi p gi m Ngoài ra khi đ ng

ti n m t giá, các nhà đ u t c ng không mu n b ti n c a mình vào vi c mua ch ng

khoán càng làm th tr ng ch ng khoán m đ m h n, dòng ti n đ vào th tr ng

ch ng khoán gi m d n đ n tính thanh kho n th tr ng c ng gi m Trên th tr ng

ch ng khoán tính thanh kho n có nh h ng r t l n đ n tâm lý nhà đ u t , tính thanh kho n gi m, các giao d ch di n ra không m y sôi đ ng do tâm lý lo s c a các nhà đ u t t đó làm cho ch s VN-index gi m

L m phát t ng th ng đ ng ngh a v i vi c giá c c a n n kinh t t ng lên, chi phí

đ u vào cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p t ng lên Khi chi

phí s n xu t t ng cao, giá thành s n ph m c a doanh nghi p s ph i t ng theo đ

đ m b o s n xu t kinh doanh có l i nhu n Tuy nhiên, s c tiêu th s n ph m c a

doanh nghi p s s t gi m do giá bán cao, đ c bi t trong ng n h n và khi ng i tiêu

dùng tìm t i các s n ph m thay th i u này khi n cho l i nhu n m c tiêu c a

doanh nghi p khó đ c đ m b o và th m chí s t gi m, d n t i l i nhu n k v ng

c a doanh nghi p trong t ng lai b đ nh giá th p.K t qu là giá c phi u c a doanh

nghi p niêm y t trên th tr ng c ng suy gi m Ngoài ra, l i nhu n kinh doanh c a

doanh nghi p gi m s khi n cho vi c chi tr c t c gi m theo N u doanh nghi p

v n chi tr c t c cao nh ng t l c t c khó g i là h p d n khi l m phát cao i u này làm cho vi c đ u t ch ng khoán không còn là kênh sinh l i

K t qu nghiên c u c a Chen, Roll và Ross (1986), Wongbangpo và Sharma (2002), Humpe và Macmillan (2007) đư nh n m nh đ n m i quan h ngh ch bi n

gi a l m phát và giá ch ng khoán Nhóm tác gi Nguy n Minh Ki u và c ng s

(2013) khi nghiên c u Vi t Nam c ng cho th y m i t ng quan âm gi a l m phát

và th tr ng ch ng khoán

Trong n m 2008 và 2011, ch s giá tiêu dùng đ ng m c cao t 18-20% N m có

ch s giá tiêu dùng cao nh t là 2008 t ng 19,89%, n m 2010 t ng 11,75% và n m

2011 t ng 18,13% Do đó tác gi d ki n tác đ ng c a l m phát và ch s giá ch ng khoán trong n c th i gian qua là ngh ch bi n

Hai là, nhân t t giá h i đoái có t ng quan ơm v i giá ch ng khoán, t giá

t ng thì giá ch ng khoán gi m vƠ ng c l i

N u t giá t ng, đ ng n i t b đ nh giá th p so v i đ ng ngo i t thì giá c hàng

hóa xu t kh u c a qu c gia tr nên r h n so v i hàng hóa c a n c ngoài, làm t ng

kh n ng c nh tranh c a các doanh nghi p xu t kh u, t ng dòng ti n vào cho các

doanh nghi p này, t đó làm t ng giá ch ng khoán; trong khi đó giá c hàng nh p

kh u s tr nên đ t h n, ngh a là chi phí đ u vào c a các doanh nghi p nh p kh u

t ng, các nhà nh p kh u m t đi kh n ng c nh tranh, làm gi m thu nh p c a doanh

nghi p và giá ch ng khoán c a nh ng doanh nghi p này c ng gi m

Do s n xu t trong n c còn nhi u l c h u nên cán cân m u d ch th i gian qua luôn trong tình tr ng nh p siêu M t khác do ng i dân có tâm lý n m gi USD nh là hình th c tránh r i ro Nên khi VND m t giá có th là m t tín hi u cho th y s b t

n kinh t và ch s giá ch ng khoán s s t gi m

Nghiên c u c a các tác gi Maysami, Koh (2000), Wongbangpo, Sharma (2002), Adam, Tweneboah (2010), Ahmet (2010), Hussin, Muhammad, Abu, Awang (2012)

đư ch ra m i quan h ng c chi u gi a t giá và giá ch ng khoán

Khi nghiên c u th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, tác gi Nguy n Minh Ki u và

c ng s (2013) đư ch ng minh r ng trong ng n h n t giá h i đoái có t ng quan

âm v i ch s giá ch ng khoán Vi t Nam, nh ng trong dài h n thì t giá không có

tác đ ng đ n th tr ng ch ng khoán

Nghiên c u c a Phan Th Bích Nguy t và Ph m D ng Ph ng Th o (2013) c ng cho th y t giá có tác đ ng tiêu c c đ n th tr ng ch ng khoán

Ba là, nhân t s n xu t công nghi p có t ng quan d ng v i giá ch ng khoán,

ch s s n xu t công nghi p t ng thì giá ch ng khoán t ng vƠ ng c l i

Khi s n l ng công nghi p t ng ch ng t n n kinh t t i sáng h n, tri n v ng đ u

t kh quan, các doanh nghi p có nhi u c h i kinh doanh sinh l i cao, do đó nhu

c u huy đ ng v n qua kênh th tr ng ch ng khoán c a các doanh nghi p c ng gia

t ng nh m đáp ng nhu c u m r ng ho t đ ng Vì th , th tr ng ch ng khoán s

t ng tr ng khi n n kinh t t ng tr ng M t khác, giá ch ng khoán bao g m giá tr

c a dòng ti n trong t ng lai, m t n n kinh t t ng tr ng s làm t ng kh n ng t o

ra dòng ti n c a các công ty trong n n kinh t t đó làm t ng giá ch ng khoán

Nghiên c u th c nghi m c a Mahmood, Dinniah (2012) đư ch ng minh ch s s n

xu t công nghi p có tác đ ng đáng k đ n giá c phi u Thái Lan và đây là tác

đ ng cùng chi u

Tác gi Humpe, Macmillan (2007) đư cho th y r ng s bi n đ ng c a ch s s n

xu t công nghi p có tác đ ng cùng chi u đ n giá ch ng khoán M và Nh t

Nghiên c u c a Hussin, Muhammad, Abu, Awang (2012); Phan Th Bích Nguy t

và Ph m D ng Ph ng Th o (2013) c ng đ a ra k t qu t ng t v m i t ng quan d ng gi a ch s s n xu t công nghi p và giá ch ng khoán

B n là, nhân t cung ti n có t ng quan d ng v i giá ch ng khoán, cung ti n

t ng thì giá ch ng khoán t ng vƠ ng c l i

Quan h gi a l ng cung ti n và th tr ng ch ng khoán đ c th hi n thông qua chính sách ti n t

Chính sách ti n t th t ch t th ng có tác đ ng x u cho th tr ng ch ng khoán do

nh h ng c a vi c t ng lưi su t Lãi su t t ng làm t ng chi phí đi vay c a doanh

nghi p k t qu là l i nhu n doanh nghi p gi m, do đó c t c chi tr cho c đông

c ng gi m theo Ngoài ra, vi c t ng lưi su t làm t ng chi phí vay đ đ u t vào

ch ng khoán, chi phí đ u t t ng nh ng l i nhu n thu v l i gi m lúc này các nhà

đ u t s s tìm ki m c h i sinh l i t các kênh đ u t khác

Chính sách ti n t m r ng, n u cung ti n m r ng là đi u ki n t o ra d th a t ng

ph ng ti n thanh toán s d n đ n m t s gia t ng trong tiêu dùng hàng hóa c ng

nh làm gia t ng dòng ti n ch y vào th tr ng ch ng khoán, làm t ng ch s giá

ch ng khoán

Nghiên c u c a Maysami và Koh (2000) đư ch ng minh r ng có m i quan h cùng

chi u khi chính ph th t ch t ti n t và t su t sinh l i c a c phi u th tr ng

ch ng khoán Singapore do nhà đ u t tin t ng các chính sách hi n t i c a chính

ph s đem l i hi u qu t t cho n n kinh t

Wongbangpo, Sharma (2002), Ahmet (2010) c ng nh n th y r ng có m i quan h cùng chi u gi a cung ti n và bi n đ ng giá ch ng khoán, ngh a là cung ti n t ng lên

s d n đ n s t ng tr ng và phát tri n n đ nh h n cho th tr ng ch ng khoán

K t qu nghiên c u c a H ng Thành t (2011), Nguy n Minh Ki u và c ng s (2013), Phan Th Bích Nguy t và và c ng s (2013) c ng phù h p v i các nghiên

c u trên

N m lƠ, nhân t giá vƠng có t ng quan ơm v i giá ch ng khoán, giá vàng

t ng thì giá ch ng khoán gi m vƠ ng c l i

Kinh t ngày càng phát tri n, ch s l m phát ngày càng t ng, th tr ng ch ng

khoán s t gi m, b t đ ng s n đóng b ng, lưi su t gi m thì vàng s là công c đ u t

gi đ c giá tr cao nh t Trong b i c nh tình hình chính tr b t n, vàng c ng là

lo i tài s n tích tr duy nh t b i giá tr c a các đ ng ti n có th thay đ i theo di n

bi n chính tr Trong khi đó, vàng luôn gi đ c giá tr c a mình d i b t kì hoàn

c nh nào ó c ng chính là lí do vì sao giá vàng luôn t ng cao khi chính tr b t n

M t lí do n a khi n nhi u nhà đ u t ngày nay chú ý đ n vàng là do vi c d tr vàng ngày càng t ng c a ngân hàng Trung ng các qu c gia trên th gi i

Garefalakis, Dimitras, Koemtzopoulos và Spinthiropoulos (2011) cho th y r ng s

bi n đ ng c a giá vàng nh h ng tiêu c c đ i v i l i nhu n đ u t trên th tr ng

ch ng khoán H ng Kông i v i nghiên c u c a Nguy n Minh Ki u và c ng s (2013) l i cho r ng trong dài h n giá vàng Vi t Nam có t ng quan d ng v i giá

ch ng khoán Tác gi gi i thích s khác bi t trong k t qu so v i gi thuy t nghiên

c u là do vi c s d ng vàng làm đ trang s c đư n sâu vào l i s ng c a ng i Vi t Nam, do đó nhu c u v vàng t ng theo t c đ t ng tr ng kinh t c ng nh kh

n ng tích l y c a ng i dân, ngoài ra còn do nh ng nét riêng v phong t c, đ c thù

n n kinh t , ch đ chính tr Vi t Nam…