PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA THÂM HỤT NGÂN SÁCH VÀ THÂM HỤT TÀI KHOẢN VÃNG LAI TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1990 - 2013.

tình tr ng nƠy c ng th ng xuyên di n ra vƠ gơy không ít khó kh n cho các nhƠ ho ch đ nh vƠ đi u hƠnh chính sách kinh t v mô... Ali Abbas, Jacques Bouhga-Hagbe, Antonio J.. Fatás, Paolo M

KHOA TĨI CHệNH DOANH NGHI P

=====0=====

PHỂNăTệCHăM I QUAN H GI AăTHỂMă

ThƠnh ph H Chí Minh ậ N m 2014

=====0=====

PHỂNăTệCHăM I QUAN H GI AăTHỂMă

M C L C

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CỄC B NG BI U

DANH M C CỄC T VI T T T

DANH M C PH L C

Tóm t t 1

L I M U 2

CH NG 1 T NG QUAN VĨ C S Lụ THUY T 7

1.1 T ng quan v bƠi nghiên c u 7

1.2 C s lý thuy t c a ắthơm h t kép” 10

1.2.1 Thơm h t ngơn sách 10

1.2.2 TƠi kho n vƣng lai 11

1.2.3 Thơm h t kép 14

1.2.4 M t s kênh truy n d n cho m i quan h gi a thơm h t tƠi khóa vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai 17

2.1 Thơm h t ngơn sách d n đ n thơm h t tƠi kho n vƣng lai 19

2.2 Thơm h t tƠi kho n vƣng lai d n đ n thơm h t ngơn sách 21

2.3 Thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai tác đ ng qua l i l n nhau .23

2.4 Thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai không có m i liên h tr c ti p v i nhau 24

CH NG 3 TH C TR NG THỂM H T KÉP T I VI T NAM - PH NG PHỄP

NGHIểN C U VĨ D LI U 33

3.1 Th c tr ng thơm h t kép vƠ t ng quan d ki n c a thơm h t kép t i Vi t Nam 33

3.2 Ph ng pháp nghiên c u 40

3.3 D li u 42

CH NG 4 N I DUNG VĨ K T QU NGHIểN C U TH C NGHI M 45

4.1 Ki m đ nh nghi m đ n v (Unit root test) 45

4.2 L a ch n chi u dƠi đ tr c a mô hình VAR - Ki m đ nh nhơn qu Granger 49

4.2.1 L a ch n chi u dƠi đ tr c a mô hình VAR 49

4.2.2 Ki m đ nh nhơn qu Granger 50

4.3 Ki m đ nh s phù h p c a mô hình VAR 53

4.4 Ki m đ nh Impulse Response vƠ ki m đ nh Variance Decomposition 54

4.4.1 Ki m đ nh Impulse Response 54

4.4.2 Ki m đ nh Variance Decomposition 55

4.5 Gi i thích k t qu ki m đ nh 57

5.1 T ng k t 59

5.2 Ki n ngh chính sách 60 TĨI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CỄC B NG BI U

B ng 2.1: T ng h p m t s bƠi nghiên c u v v n đ ắthơm h t kép” 27

B ng 3.1 : T l ti t ki m vƠ đ u t so v i GDP 2004-2013 tính theo % 37

B ng 3.2: C c u đ u t theo thƠnh ph n kinh t 2004 -2013 (%) 38

B ng 3.3: D li u đ ch y mô hình nghiên c u 43

B ng 4.1: K t qu ki m đ nh nghi m đ n v đ i v i các bi n g c 47

B ng 4.2 : K t qu ki m đ nh nghi m đ n v đ i v i sai phơn các bi n 49

B ng 4.3 : Tóm t t k t qu ki m đ nh nhơn qu Granger 52

DANHăM C CỄCăH NH

Hình 3.1 : Thơm h t tƠi kho n vƣng lai vƠ thơm h t tƠi khóa giai đo n 1990 - 2013 33

Hình 4.1: Ki m đ nh nghi m đ n v c a bi n CA 46

Hình 4.2: Ki m đ nh nghi m đ n v c a bi n FD 46

Hình 4.3 : Ki m đ nh nghi m đ n v c a bi n D(CA) 48

Hình 4.4 : Ki m đ nh nghi m đ n v c a bi n D(FD) 48

Hình 4.5 : L a ch n chi u dƠi đ tr mô hình VAR 50

Hình 4.6 : Ki m đ nh nhơn qu Granger 51

Hình 4.7 : Ki m đ nh tính d ng ph n d cho bi n D(CA) 53

Hình 4.8 : Ki m đ nh tính d ng ph n d cho bi n D(FD) 53

Hình 4.9 : Ki m đ nh Impulse Response cho bi n D(CA) 54

Hình 4.10 : Ki m đ nh Impulse Response cho bi n D(FD) 54

Hình 4.11 : Ki m đ nh Variance Decomposition cho thơm h t tƠi kho n vƣng lai 56

Hình 4.12 : Ki m đ nh Variance Decomposition cho thơm h t ngơn sách 57

VAR : Vector Auto Regressive ậ Mô hình t h i quy véc t

REH : Gi thuy t cơn b ng Ricardo

DANH M C PH L C

Ph l c 1: Ki m đ nh tính d ng c a các bi n trong mô hình

Ph l c 2: K t qu c l ng mô hình VAR

Ph l c 3 : K t qu ki m đ nh tính d ng ph n d c a các bi n

Ph l c 4 : B ng s li u lƣi su t, t giá h i đoái, GDP Vi t Nam t n m 1990 ậ 2013

Ph l c 5 : B ng s li u đ u t , ti t ki m, xu t ậ nh p kh u c a Vi t Nam giai đo n

1995 ậ 2013

Tómăt t

BƠi nghiên c u nƠy khái quát v tình hình thơm h t Ngơn sách NhƠ n c vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai Vi t Nam giai đo n 1990 ậ 2013 Di n bi n th c ti n cho th y ngơn sách vƠ tƠi kho n vƣng lai c a Vi t Nam thơm h t song hƠnh trong nhi u n m qua

vƠ có nh ng di n bi n cùng chi u BƠi nghiên c u ki m đ nh m i quan h gi a thơm

h t ngơn sách nhƠ n c vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai t i Vi t Nam thông qua mô hình VAR K t qu ki m nghi m b ng phép nhơn qu Granger trong mô hình VAR, c ng

nh ki m đ nh Impulse Reponse vƠ ki m đ nh Variance Decoposition đ u cho th y

m i quan h m t chi u t thơm h t ngơn sách tác đ ng đ n thơm h t tƠi kho n vƣng lai (đ i di n lƠ thơm h t th ng m i), tác đ ng theo chi u ng c l i không x y ra NgoƠi

ra, các bi n lƣi su t, t giá, GDP trong mô hình không cho th y tác đ ng đáng k đ n thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai

L IăM ă U

1.ăLýădoăch năđ tƠi

Thơm h t ngơn sách lƠ tình tr ng mƠ h u h t các qu c gia trên th gi i đ i m t

ph i Không ch các qu c gia kém phát tri n hay đang phát tri n mƠ các n n kinh t hƠng đ u th gi i nh M , Pháp, c, Nh t B n, Trung Qu c tình tr ng nƠy c ng

th ng xuyên di n ra vƠ gơy không ít khó kh n cho các nhƠ ho ch đ nh vƠ đi u hƠnh chính sách kinh t v mô

Thơm h t ngơn sách các n c ch y u do Chính ph th c hi n chi tiêu ngơn sách quá l n, v t tr i h n thu ngơn sách đ n t thu vƠ các ngu n thu khác Xét m t khía c nh, thơm h t ngơn sách có th lƠ m t trong nh ng m c tiêu mƠ Chính ph h ng

đ n nh m t o đ ng l c thúc đ y n n kinh t phát tri n M t khác, nó c ng có th lƠ do

s m t ki m soát trong vi c cơn đ i thu chi c a Chính ph , đi u nƠy có th d n đ n tình

tr ng ngơn sách thơm h t ngƠy cƠng tr m tr ng h n vƠ tác đ ng tiêu c c lên n n kinh

t

Bên c nh thơm h t ngơn sách, thơm h t tƠi kho n vƣng lai c ng lƠ m t v n đ gơy ra không ít khó kh n cho các nhƠ lƠm chính sách kinh t các n c Thơm h t tƠi kho n vƣng lai ph n ánh tình tr ng chi tr ròng cho n c ngoƠi c a ng i dơn trong

n c thông qua vi c nh p kh u l n h n xu t kh u vƠ (ho c) đ u t nhi u h n ti t ki m Thơm h t tƠi kho n vƣng lai hƠm ý m t qu c gia đang trong giai đo n t ng tr ng, đ u

t m c cao vƠ nh p kh u ròng đ ph c v cho quá trình đ u t nƠy Tuy nhiên, xét trên m t góc đ khác, thơm h t tƠi kho n vƣng lai l i ph n ánh s y u kém c a n n kinh

t khi d tr ngo i h i suy gi m vì nh p kh u ròng, ngu n v n trong n c ch y ra n c ngoƠi đ tìm ki m các c h i đ u t t t h n Xét trên ph ng di n nƠy, n u thơm h t tƠi kho n vƣng lai l n vƠ kéo dƠi s khi n n n kinh t c a m t qu c gia ngƠy cƠng b t n

vƠ ch a đ ng nhi u r i ro v mô

nhi u qu c gia, thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai xu t hi n

m t cách riêng r , không cùng trong m t th i k nh t đ nh Tuy nhiên, m t s qu c gia, c thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai l i xu t hi n g n nh đ ng

th i trong m t kho ng th i gian nƠo đó Hi n t ng xu t hi n cùng lúc c a hai thơm h t nƠy ngƠy cƠng tr nên ph bi n nhi u qu c gia vƠ vì th , đ c các nhƠ kinh t h c đ

m t đ n v i r t nhi u bƠi nghiên c u đ c p đ n v n đ nƠy Khái ni m ắthơm h t kép”

b t đ u ra đ i t đó, ph n ánh t ng quan liên h gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai trong m t giai đo n nh t đ nh m t qu c gia

Trong hƠng lo t các bƠi nghiên c u c a các nhƠ kinh t , ng i ta nh n th y có

r t nhi u bƠi đ a ra k t qu ng h s t n t i m t thi t gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm

h t tƠi kho n vƣng lai nhi u qu c gia trên th gi i, hay nói cách khác lƠ kh ng đ nh s

t n t i c a ắthơm h t kép”

C ng nh nhi u qu c gia khác, Vi t Nam t n t i thơm h t ngơn sách l n thơm

h t tƠi kho n vƣng lai Sau khi m c a kinh t , h i nh p qu c t , n c ta đang trong quá trình tích l y các ngu n l c đ t ng tr ng vƠ phát tri n, Chính ph th c hi n chính sách b i chi ngơn sách, t ng chi th ng xuyên l n chi đ u t t o đ ng l c thúc đ y phát tri n kinh t Do đó, thơm h t ngơn sách luôn t n t i vƠ kéo dƠi t n m 1986 đ n nay

Bên c nh đó, cán cơn tƠi kho n vƣng lai c ng th ng xuyên tr ng thái thơm h t

v i tình tr ng nh p siêu (nh p kh u v t quá xu t kh u) M t ph n vì nhu c u nh p

kh u trang thi t b , dơy chuy n s n xu t ph c v đ u t r t l n M t khác vì chính sách h i nh p qu c t (mƠ đi n hình lƠ gia nh p WTO) khi n các rƠo c n thu quan vƠ phi thu quan d n đ c d b , nh p kh u hƠng hóa tr nên d dƠng vƠ có nhi u l i th

c nh tranh h n tr c Bên c nh đó, xu t kh u tuy c ng t ng tr ng n t ng nh ng t c

đ v n còn thua kém nh p kh u Do v y, nhìn chung, n c ta h u nh luôn trong tình

tr ng thơm h t th ng m i nói riêng vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai nói chung

Nh v y, Vi t Nam c ng xu t hi n ắthơm h t kép” - t n t i cùng lúc v a thơm

h t ngơn sách v a thơm h t tƠi kho n vƣng lai trong m t th i gian dƠi, t sau n m 1986

đ n nay V y li u có t n t i m i quan h gi a Thơm h t Ngơn sách vƠ Thơm h t TƠi

kho n vƣng lai Vi t Nam nh m t s qu c gia mƠ các nhƠ kinh t h c đƣ nghiên

c u? N u t n t i thì m i quan h di n ra nh th nƠo, thơm h t ngơn sách tác đ ng lên thơm h t tƠi kho n vƣng lai hay ng c l i hay chúng tác đ ng qua l i l n nhau?

ó c ng lƠ đ tƠi mƠ tôi ti n hƠnh nghiên c u th c nghi m đ ki m đ nh m i quan h : ắPhơnătíchăm i quan h gi a Thơmăh t NgơnăsáchăNhƠăn căvƠăThơmăh t

T Ơiăkho n vãngălaiăt i Vi tăNamăgiaiăđo n 1990-2013” T đó, đ a ra m t s gi i

pháp đ c i thi n thơm h t kép t i Vi t Nam

2 M cătiêuănghiênăc u

Tìm ra cơu tr l i cho cơu h i nghiên c u ắCó t n t i m i quan h gi a Thâm

h t Ngân sách Nhà n c và Thâm h t Tài kho n vãng lai Vi t Nam nh m t s

qu c gia mà các nhà kinh t h c đã nghiên c u hay không ? N u t n t i thì m i quan h này di n ra nh th nào, Thâm h t Ngân sách tác đ ng lên Thâm h t Tài kho n vãng lai hay ng c l i hay chúng tác đ ng qua l i l n nhau ?” T đó, xác đ nh m i quan h

gi a Thơm h t Ngơn sách NhƠ n c vƠ Thơm h t TƠi kho n vƣng lai Vi t Nam đ giúp các nhƠ ho ch đ nh có cái nhìn t ng quan v hai đ i l ng nƠy vƠ đ a ra nh ng chính sách phù h p h n đ phát tri n đ t n c m t cách b n v ng

3 Ph ngăphápănghiênăc u

 Ph ng pháp đ nh tính: tìm hi u các lý lu n c b n v chính sách tƠi khóa, chính sách ti n t vƠ nh ng bƠi nghiên c u v s tác đ ng đ n tƠi kho n vƣng lai, các

c s lý lu n v thơm h t kép

 Ph ng pháp đ nh l ng: Thông qua mô hình VAR ki m đ nh t ng th k nghiên c u t n m 1990 ậ 2013 s d ng công c phơn tích chính lƠ ki m đ nh nhơn qu

(Granger Test ) Bên c nh đó d a trên mô hình VAR, các ki m đ nh Impulse Response

vƠ Variance Decomposition đ c s d ng đ gi i thích r h n m i liên h gi a thơm

h t tƠi kho n vƣng lai vƠ thơm h t ngơn sách nhƠ n c

4 N iădungănghiênăc u

BƠi vi t s trình bƠy nh ng nghiên c u th c nghi m v m i quan h gi a Thơm

h t ngơn sách nhƠ n c vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai c a m t s qu c gia trên th

gi i, sau đó ti n hƠnh nghiên c u th c nghi m Vi t Nam

BƠi nghiên c u t p trung vƠo tình hình thơm h t ngơn sách nhƠ n c vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai Vi t Nam giai đo n 1990 - 2013, xem xét đ nh tính m i quan h

gi a chúng vƠ tìm hi u nguyên nhơn gơy nên m i quan h đó, ti p theo s d ng ph ng pháp đ nh l ng đ ki m đ nh k t qu đ nh tính v a thu đ c BƠi nghiên c u s d ng công c phơn tích lƠ ki m đ nh nhơn qu (Granger Test) đ rút ra k t lu n ắThơm h t kép” hay ắB đôi đ i ngh ch” hay ắm i quan h m t chi u” s chi m u th trong trong

n n kinh t Vi t Nam Bên c nh đó d a trên mô hình VAR, các ki m đ nh Impulse

Response vƠ Variance Decomposition đ c s d ng đ gi i thích r h n m i liên h

gi a thơm h t tƠi kho n vƣng lai vƠ thơm h t tƠi khóa T k t qu nghiên c u c a mô hình đ a ra k t lu n vƠ ki n ngh m t s gi i pháp cho m i quan h tìm đ c

5.ă óngăgópăc aăđ tƠi

BƠi nghiên c u phơn tích vƠ ki m đ nh m i quan h gi a Thơm h t Ngơn sách NhƠ n c vƠ Thơm h t TƠi kho n vƣng lai Vi t Nam b ng nh ng d li u th c t trong giai đo n 1990 ậ 2013 K t qu ki m đ nh c a bƠi nghiên c u đóng góp thêm m t b ng

ch ng xác th c v lý thuy t thơm h t kép trên th gi i K t qu c a bƠi nghiên c u còn giúp cho chúng ta th y đ c m i t ng quan c a các bi n v mô vƠ thơm h t kép, m i

t ng quan m t chi u t thơm h t ngơn sách lên thơm h t tƠi kho n vƣng lai vƠ vai trò,

nh h ng c a chúng đ n c n n kinh t T k t qu nƠy, chúng ta có th đ xu t m t

s ki n ngh vƠ gi i pháp thi t th c nh m góp ph n h n ch tình tr ng thơm h t kép dai

d ng Vi t Nam hi n nay, c ng nh nh ng h l y tiêu c c mƠ chúng gơy ra, góp ph n

n đ nh n n kinh t v mô, n đ nh v m t qu n lý vƠ đi u hƠnh kinh t c a NhƠ n c

6 H ngăphátătri năđ tƠi

BƠi nghiên c u ch t p trung tìm hi u m i quan h c a các bi n v mô lƠ t ng s n

ph m qu c n i, lƣi su t vƠ t giá h i đoái đ n thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n

vƣng lai Các bi n v mô nói trên lƠ ph n ánh t ng đ i khái quát vƠ đ y đ các tác

đ ng c a các chính sách v mô (chính sách tƠi khóa vƠ ti n t ) đ n thơm h t kép n c

ta

Tuy nhiên, trên th c t gi a các bi n s đó có th t n t i m i quan h tác đ ng qua l i, đan xen nhi u chi u, th m chí t o thƠnh m t cái ắvòng l n qu n” không d t

M t khác, ngoƠi nh ng nhơn t nêu trên, còn khá nhi u y u t khác nh h ng đ n

Thơm h t Ngơn sách vƠ Thơm h t TƠi kho n vƣng lai nh các y u t khách quan v mô (thiên tai, d ch b nhầ) hay các y u t thu c v tƠi chính hƠnh vi (m t lý thuy t tƠi chính m i xu t hi n trong th i gian g n đơy, nghiên c u v các hƠnh x tƠi chính - kinh

t c a con ng i d a trên ý th c duy lý h n lƠ theo nh ng gi đ nh mang tính khuôn

m u nh t đ nh đ c đ t ra ban đ u nh nh ng lý thuy t khác) Lý thuy t tƠi chính hƠnh

vi tuy m i ra đ i nh ng b c đ u đƣ g t hái đ c nhi u k t qu tích c c, có th gi i thích đ c m t s gi thuy t mƠ các lý thuy t tr c đó ch a lƠm đ c Do đó, dùng thuy t tƠi chính hƠnh vi đ gi i thích m i quan h gi a Thơm h t Ngơn sách vƠ Thơm

h t TƠi kho n vƣng lai c ng lƠ m t h ng m ra đ nghiên c u sơu r ng h n v thơm

h t kép Vi t Nam

CH NG 1 T NGăQUANăVÀăC ăS ăLụăTHUY T

1.1.ăT ngăquanăv ăbƠiănghiênăc u

Khái ni m ắthơm h t kép” xu t hi n l n đ u tiên Hoa K vƠo nh ng n m

1980, đánh d u m t giai đo n đ ng USD b đ nh giá cao vƠ m t s thay đ i b t th ng trong tƠi kho n vƣng lai c ng nh thơm h t ngơn sách c a M VƠ b c sang th k

m i, s xu t hi n tr l i c a m t kho n thơm h t kh ng l trong ngơn sách c ng nh trong tƠi kho n vƣng lai c a M l i d y lên s quan tơm c a gi i chuyên môn v m i liên h trong ắthơm h t kép” (Bordo, 2006; Coughlin et al., 2006; Mann, 2002; Obstfeld and Rogoff, 2004, 2005; Sinai, 2006; Salvatore, 2006)

Nh ng nhƠ phơn tích vƠ các chính tr gia đƣ cho th y m i lo ng i v tình tr ng

m t cơn b ng c a tƠi kho n vƣng lai trong hai th p k v a qua S thơm h t ngƠy cƠng

l n c a ngơn sách vƠ tƠi kho n vƣng lai lƠ m t trong nh ng nguyên nhơn gơy ra tình

tr ng b t n trong n n kinh t v mô vƠ s nh h ng đ n s t ng tr ng kinh t trong dƠi h n c a m t qu c gia R t nhi u tác gi đƣ nghiên c u v ắthơm h t kép” xu t phát

t m i quan tơm v s cơn b ng trong n n kinh t v mô Trong n l c đ tìm ra nguyên nhơn v s m t cơn b ng c a tƠi kho n vƣng lai, r t nhi u nghiên c u đƣ phát hi n m i liên h gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai

Không ch Hoa K , m t s n c Chơu Ểu nh c, Th y i nầ c ng đ i

m t v i v n đ t ng t trong nh ng n m đ u th p niên chín m i, khi s gia t ng trong thơm h t ngơn sách kèm theo m t s đánh giá cao đ ng n i t đƣ nh h ng đ n tƠi kho n vƣng lai (Ibrahim vƠ Kumah, 1996)

Gi thuy t ắthơm h t kép” cho r ng m t s gia t ng trong thơm h t ngơn sách s gơy ra m t s gia t ng t ng t trong thơm h t tƠi kho n vƣng lai vƠ ng c l i S thơm

h t ngƠy cƠng l n c a ngơn sách vƠ tƠi kho n vƣng lai lƠ m t trong nh ng nguyên nhơn gơy ra tình tr ng b t n trong n n kinh t v mô vƠ s nh h ng đ n s t ng tr ng kinh t trong dƠi h n c a m t qu c gia

V m t lý thuy t, các c ch đ ng sau tình tr ng thơm h t kép có th đ c gi i thích đ n gi n thông qua h c thuy t Keynes M i vi c gi m thu ho c t ng chi tiêu c a Chính ph (t ng thơm h t ngơn sách) lƠ nguyên nhơn lƠm t ng t ng chi tiêu c a n n kinh t , kéo theo đó lƠ s t ng lên c a l m phát vƠ lƣi su t MƠ lƣi su t t ng s thu hút thêm dòng v n n c ngoƠi vƠo, d n đ n t giá h i đoái gi m S gia t ng c a hai y u t

l m phát vƠ t giá h i đoái gi m khi n hƠng hóa trong n c tr nên đ t h n t ng đ i

so v i hƠng hóa n c ngoƠi i u đó khuy n khích s gia t ng nh p kh u, h n ch xu t

kh u, d n đ n áp l c lƠm t ng thơm h t tƠi kho n vƣng lai trong n n kinh t

S thơm h t kép c ng xu t hi n các n n kinh t m i n i vƠ đang phát tri n

Gi a thơm h t tƠi khóa vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai các n c nƠy có m i liên h khá m t thi t (Laney, 1984) Nh ng n c đang phát tri n th ng theo đu i chính sách thơm h t tƠi khóa đ t o đ ng l c cho n n kinh t , vƠ nh ng n c nƠy c ng ph thu c khá l n vƠo các ngu n tƠi tr t bên ngoƠi Tuy nhiên, dòng v n n c ngoƠi nƠy (nh t

lƠ v n đ u t gián ti p FPI) r t nh y c m v i nh ng di n bi n trong n n kinh t M t s

b t n trong n n kinh t (gơy ra b i m t y u t v mô nƠo đó, ch ng h n nh l m phát,

t giá h i đoái t ng cao) s d d n đ n m t s tháo ch y c a nh ng lu ng v n nƠy, gơy

ra kh n ng v n vƠ m t cu c kh ng ho ng ti n t cho qu c gia đó

Vi t Nam, m t qu c gia có n n kinh t đang phát tri n, đang trong giai đo n chuy n mình t m t n n kinh t t p trung sang n n kinh t th tr ng vƠ l y xu t kh u

lƠ m t trong nh ng đ ng l c chính cho s t ng tr ng kinh t Vi t Nam v n xu t phát

t m t qu c gia nông nghi p vƠ trình đ phát tri n khá th p Do đó, m c ti t ki m c a toƠn xƣ h i không cao Vì th đ phát tri n lên m t n c công nghi p nh đ nh h ng vƠo n m 2020 thì m t trong nh ng kênh huy đ ng ngu n v n đ u t lƠ th c hi n chính sách thơm h t tƠi khóa vƠ tƠi tr thơm h t t bên ngoƠi

Trong giai đo n t n m 1990 đ n nay, ngơn sách NhƠ n c h u nh luôn trong

tr ng thái thơm h t, m c trung bình lƠ 3% so v i GDP Trong nh ng n m g n đơy,

m c đ thơm h t ngơn sách có chi u h ng gia t ng, kho ng trên 5% so v i GDP Trong khi đó, thơm h t th ng m i c ng đ ng th i t n t i, vƠ duy trì m t m c t ng

đ i cao so v i GDP Trong giai đo n t n m 1990 đ n nay, thơm h t th ng m i trung bình m c 10% GDP Trong giai đo n trong vƠ sau kh ng ho ng kinh t th gi i 2008 thì m c thơm h t th ng m i nƠy cƠng t ng cao c bi t, n m 2007 vƠ 2008 (giai đo n

đ nh đi m c a cu c kh ng ho ng tƠi chính toƠn c u) đƣ ghi nh n m c thơm h t th ng

m i lên t i 20% GDP

T nh ng d li u trên, có th th y s thơm h t đ ng th i gi a ngơn sách vƠ tƠi kho n vƣng lai Vi t Nam t n t i trong m t th i gian khá dƠi Vì th , cơu h i đ t ra đơy lƠ ắli u có m i quan h t n t i gi a thơm h t tƠi khóa vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai Vi t Nam” hay không?

tr l i cơu h i nghiên c u trên, chúng ta s áp d ng ph ng pháp ki m đ nh

th c nghi m Nh m ki m tra lý thuy t v m i liên h gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm

h t tƠi kho n vƣng lai Vi t Nam, chúng ta s s d ng ki m đ nh quan h nhơn qu Granger c a mô hình t h i quy véc t (Vector Autoregressive: VAR) gi i thích

m i quan h gi a các thơm h t đó, chúng ta s thêm vƠo các bi n : lƣi su t (R), t giá

h i đoái (E) vƠ t ng s n ph m qu c n i (Y) vƠo trong mô hình phơn tích NgoƠi ra, v i các ki m đ nh Impulse Response vƠ Variance Decomposition s lƠm sáng t thêm m c

đ tác đ ng gi a thơm h t tƠi khóa vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai c ng nh nh h ng

c a các bi n v mô khác

Các ph n chính trong bƠi nghiên c u s đ c trình bƠy nh sau:

 Ch ng 1: Gi i thi u t ng quan v bƠi nghiên c u vƠ các c s lý thuy t c a

vi c nghiên c u ắthơm h t kép”

 Ch ng 2: T ng quan các nghiên c u đƣ th c hi n tr c đơy v ắthơm h t kép”

c a các tác gi các n c trên th gi i

 Ch ng 3: Th c tr ng v thơm h t ngơn sách NhƠ n c vƠ thơm h t tƠi kho n

vƣng lai Vi t Nam trong giai đo n 1990 ậ 2013 ; các ph ng pháp th c nghi m, các

bi n vƠ mô hình đ c dùng

 Ch ng 4: Các nghiên c u th c nghi m vƠ k t qu c a chúng khi ki m đ nh m i

liên h gi a thơm h t tƠi kho n vƣng lai vƠ thơm h t ngơn sách

đ c g i lƠ th ng d ngơn sách Thu c a chính ph không bao g m kho n đi vay i vay chính lƠ m t cách mƠ chính ph tƠi tr cho thơm h t ngơn sách

Thơm h t ngơn sách do r t nhi u nguyên nhơn vƠ có s nh h ng khác nhau

đ n s cơn đ i v mô c a n n kinh t V c b n, phơn lo i theo y u t n i t i, tình

tr ng thơm h t ngơn sách nhƠ n c g m hai nguyên nhơn ch y u sau:

 Th t thu thu nhà n c:

Thu lƠ ngu n thu quan tr ng, ch y u vƠ b n v ng nh t cho ngơn sách nhƠ

n c Tuy nhiên, m t s qu c gia, v i h th ng pháp lu t v thu ch a hoƠn thi n,

ch a đ ng nhi u b t c p, t o k h cho m t s cá nhơn, t ch c l i d ng đ tr n thu , tránh thu , khi n ngu n thu nƠy b th t thoát Bên c nh đó, các chính sách mi n, gi m,

u đƣi thu đ c Chính ph ban hƠnh đ h tr n n kinh t c ng góp ph n khi n ngu n thu thu b gi m sút

 Quy mô chi tiêu c a chính ph quá l n:

Chính ph th ng xuyên ph i th c hi n các kho n chi đ th c thi vai trò qu n lý,

đi u hƠnh đ t n c, đ u t xơy d ng c s h t ng qu c gia Các chính ph m i n c

th ng chi tiêu r t l n, các kho n chi th ng xuyên vƠ chi đ u t chi m t l r t cao so

v i GDP T ng chi tiêu c a chính ph , m t m t t o đ ng l c giúp n n kinh t t ng

tr ng m nh h n, m t khác n u vi c chi tiêu quá m c, nh t lƠ các kho n chi đ u t kém hi u qu s gơy ra l m phát cao, d n đ n b t n cho n n kinh t v mô

Xét v tính ch t, có th chia thơm h t ngơn sách thƠnh hai lo i c b n:

 Thâm h t c c u :

Các kho n thơm h t đ c quy t đ nh b i nh ng chính sách tùy bi n c a Chính

ph nh quy đ nh v thu su t, tr c p b o hi m xƣ h i hay quy mô chi tiêu cho giáo

d c, qu c phòngầ

Thơm h t c c u mang tính ch quan do Chính ph th c hi n nh m đi u ti t kinh t v mô Khi n n kinh t đang tình tr ng suy thoái, Chính ph có th áp d ng chính sách tƠi khóa m r ng, b ng cách t ng chi tiêu công ho c gi m b t ngu n thu t thu ho c k t h p c hai Vi c nƠy s d n đ n thơm h t ngơn sách n ng n h n ho c

th ng d ngơn sách ít h n n u tr c đó có ngơn sách cơn b ng

 Thâm h t chu k :

Các kho n thơm h t x y ra theo chu k kinh t , ví d nh n n kinh t suy thoái,

t l th t nghi p t ng d n đ n thu ngơn sách t thu gi m xu ng trong khi chi ngơn sách cho tr c p th t nghi p t ng lên Khác v i thơm h t c c u, thơm h t ngơn sách theo chu k mang tính khách quan, n m ngoƠi m c tiêu ki m soát kinh t v mô c a Chính

ph Nó ph thu c vƠo chu k c a n n kinh t

M t v n đ đ t ra lƠ thơm h t ngơn sách có tác đ ng tích c c hay tiêu c c đ n

n n kinh t R rƠng, chúng ta thông th ng ng h quan đi m thơm h t s gơy ra tác

đ ng tiêu c c Nh ng th c t không h n nh v y, khi thơm h t ngơn sách lƠ do chi đ u

t phát tri n, NhƠ n c d a vƠo ngu n v n n c ngoƠi nh ODA, FDI đ đáp ng đ nhu c u chi tiêu thì tr ng thái thơm h t đó lƠ t t, vì đó lƠ tr ng thái ch đ ng c a Chính

ph đ phát tri n kinh t n c nhƠ Ng c l i, n u thơm h t ngơn sách do không đáp

ng nhu c u chi th ng xuyên, ho c chi đ u t vƠo nh ng d án không hi u qu gơy lƣng phí ngu n nhơn l c qu c gia thì tr ng thái nƠy không t t, k t qu lƠ Chính ph

ph i đi vay n n c ngoƠi, t đó lƠm gia t ng gánh n ng n n c ngoƠi vƠ không có

ngu n thu trong t ng lai đ trang tr i cho kho n n nƠy

1.2.2 TƠiăkho năvãngălaiă

TƠi kho n vƣng lai (còn g i lƠ cán cơn vƣng lai) lƠ m t trong ba b ph n c u thƠnh nên cán cơn thanh toán c a m t qu c gia, cùng v i tƠi kho n v n vƠ d tr ngo i

h i Nó ghi chép nh ng giao d ch v hƠng hóa vƠ d ch v gi a ng i c trú trong n c

v i ng i c trú ngoƠi n c Nh ng giao d ch d n t i s thanh toán c a ng i c trú trong n c cho ng i c trú ngoƠi n c đ c ghi vƠo bên ắn ” Còn nh ng giao d ch

d n t i s thanh toán c a ng i c trú ngoƠi n c cho ng i c trú trong n c đ c ghi vƠo bên ắcó” Th ng d tƠi kho n vƣng lai x y ra khi bên ắcó” l n h n bên ắn ”

TƠi kho n vƣng lai đ c h p thƠnh b i cán cơn th ng m i hƠng hóa, cán cơn

th ng m i phi hƠng hóa vƠ các chuy n kho n Cán cơn th ng m i hƠng hóa ghi nh n kim ng ch xu t kh u vƠ kim ng ch nh p kh u hƠng hóa c a m t qu c gia so v i các

qu c gia khác1 Cán cơn th ng m i phi hƠng hóa ghi nh n giao d ch v i n c ngoƠi khu v c d ch v ( v n t i vƠ du l ch) vƠ cán cơn thu nh p (ki u h i vƠ thu nh p t đ u

t )2 Cán cơn chuy n kho n: bao g m nh ng kho n vi n tr không hoƠn l i, giá tr c a

nh ng kho n quƠ t ng, vƠ các chuy n giao khác b ng ti n vƠ hi n v t cho m c đích tiêu dùng c a ng i c trú vƠ không c trú3

Cán cơn th ng m i hƠng hóa th ng lƠ b ph n chi m ph n l n trong tƠi kho n vƣng lai (h n 80% trong tƠi kho n vƣng lai Vi t Nam) Các s li u th ng kê chú thích 1, 2 vƠ 3 l y n m 2013 lƠm đ i di n đƣ nói lên đi u nƠy khi giá tr kim ng ch xu t

nh p kh u hƠng hóa lƠ r t l n trong khi các thƠnh ph n khác lƠ t ng đ i nh ho c

1 Trong n m 2013, kim ng ch hƠng hóa xu t kh u n c ta đ t 132,2 t USD (t ng 15,4% so v i n m 2012) trong khi

đó kim ng ch hƠng hóa nh p kh u n m 2013 đ t 131,3 t USD ( t ng 15,4% so v i n m 2012)

2

Kim ng ch xu t kh u d ch v n m 2013 c tính đ t 10,5 t USD ( t ng 9,1% so v i n m 2012), trong đó d ch v

du l ch đ t 7,5 t USD (t ng 9,9%); d ch v v n t i 2,2 t USD (t ng 5,8%) Kim ng ch nh p kh u d ch v n m 2013

c tính đ t 13,2 t USD (t ng 5,4% so v i n m 2012), trong đó d ch v v n t i đ t 9,1 t USD (t ng 4,6%); d ch v

du l ch đ t 2 t USD (t ng 10,5%) Nh p siêu d ch v n m 2013 lƠ 2,7 t USD (gi m 12,9% so v i n m 2012) vƠ

b ng 25,7% t ng kim ng ch xu t kh u d ch v n m 2012 Trong khi đó t ng ki u h i c a Vi t Nam n m 2013 đ t 11

t USD, thu nh p t đ u t n c ngoƠi ch a có s li u th ng kê chính th c nh ng t ng đ i nh do kinh t n c ta còn y u, s m r ng quy mô đ u t ra n c ngoƠi còn nhi u h n ch

3 Vi n tr không hoƠn l i c a Vi t Nam n m 2013 đ t kho ng 500 tri u USD trong khi các kho n chuy n giao khác

lƠ r t nh vƠ ch a có s li u th ng kê chính th c

không đáng k Vì th , đơy, ta s d ng cán cơn th ng m i hƠng hóa đ i di n cho tƠi kho n vƣng lai khi nghiên c u m i quan h gi a thơm h t tƠi kho n vƣng lai vƠ thơm

h t ngơn sách

TƠi kho n vƣng lai th ng d khi qu c gia xu t kh u nhi u h n nh p kh u, hay khi ti t ki m nhi u h n đ u t Ng c l i, tƠi kho n vƣng lai thơm h t khi qu c gia

nh p kh u nhi u h n hay đ u t nhi u h n V y v n đ thơm h t tƠi kho n vƣng lai lƠ

t t hay x u ? Cơu tr l i lƠ tùy thu c vƠo n n kinh t v mô, c ng nh ph thu c vƠo

b n ch t c a thơm h t trong t ng hoƠn c nh kinh t c th c a t ng qu c gia Có m t

đi m c n nh n m nh lƠ b n thơn vi c thơm h t tƠi kho n vƣng lai v nguyên t c lƠ không t t vƠ c ng không x u đ a ra nh n xét v m c đ thơm h t tƠi kho n vƣng lai c a m t qu c gia, chúng ta c n ph i xem xét t ng tr ng h p c th , không th ch nhìn vƠo con s thơm h t/th ng d th ng m i (hay thơm h t/th ng d tƠi kho n vƣng lai) đ r i cho r ng thơm h t đó lƠ x u hay lƠ t t

Tuy nhiên, d ng nh có m t quan ni m ph bi n (không ch Vi t Nam) lƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai lƠ không t t vƠ th hi n m t n n kinh t y u kém vƠ ng c

l i th ng d tƠi kho n vƣng lai th hi n m t n n kinh t có kh n ng c nh tranh t t M c

dù trong nhi u tr ng h p, quan ni m nh trên không ph i lƠ không đúng, nh ng theo

lý thuy t kinh t thì không h n nh v y

Khi tìm hi u sơu h n chúng ta v n có th th y tr ng h p thơm h t tƠi kho n vƣng lai th hi n m t n n kinh t đang t ng tr ng t t, có nhi u c h i đ u t v i l i nhu n cao, vƠ khi nhu c u đ u t cao h n kh n ng ti t ki m trong n c, đi u nƠy s lƠm cho dòng v n n c ngoƠi ch y vƠo qu c gia đó đ đáp ng nhu c u đ u t , t c lƠ

m t qu c gia có th s d ng ngu n l c c a n c khác đ phát tri n n n kinh t trong

n c

Ng c l i, m t tƠi kho n vƣng lai có th ng d l i có th lƠ d u hi u b t n c a

n n kinh t , dòng v n trong n c ch y ra n c ngoƠi tìm ki m nh ng c h i đ u t t t

h n, đi u nƠy có ngh a các ngu n l c không đ c s d ng cho phát tri n n n kinh t

trong n c VƠ trong nhi u tr ng h p khác, thì s m t cơn b ng c a cán cơn tƠi kho n vƣng lai (th ng d hay thơm h t) ch ng ph i lƠ m t d u hi u nghiêm tr ng nƠo

Tóm l i, chúng ta không th k t lu n thơm h t ngơn sách nhƠ n c vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai lƠ t t hay x u n u ch nhìn qua nh ng con s mƠ không đ c p đ n

b n ch t c a thơm h t M t cơu h i quan tr ng đ t ra đơy n a lƠ ắM i quan h gi a

hai đ i l ng này là gì?” M t s nhƠ kinh t h c cho r ng chúng có quan h cùng

chi u, nh ng m t s khác l i ng h quan đi m ng c l i, t c h cho r ng thơm h t ngơn sách nhƠ n c vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai quan h trái chi u nhau Các nghiên

c u đƣ xem xét nh ng qu c gia khác nhau vƠ trong nh ng kho ng th i gian khác nhau nên đ a ra các k t lu n c ng khác nhau

1.2.3 Thơmăh tăképă

Lý lu n kinh t đ k t n i gi a thơm h t ngơn sách vƠ tƠi kho n vƣng lai có th

đ c b t ngu n t ph ng trình thu nh p qu c dơn

Y = C + I + G + (EX - IM), ( 2.1)

Trong đó Y lƠ thu nh p qu c dơn, C tiêu dùng t nhơn, I lƠ đ u t th c trong

n n kinh t nh chi tiêu cho xơy d ng, nhƠ máy, thi t b ầ.G lƠ chi tiêu chính ph , EX -

xu t kh u hƠng hoá vƠ d ch v , IM - nh p kh u hƠng hóa vƠ d ch v

Ph ng trình tƠi kho n vƣng lai:

CA = EX ậ IM (2.2)

đơy, đ đ n gi n, ta xem thơm h t/th ng d th ng m i lƠm đ i di n cho thơm

h t/th ng d tƠi kho n vƣng lai

TƠi kho n vƣng lai cho th y quy mô vƠ đ nh h ng vay m n qu c t Khi m t

qu c gia nh p kh u nhi u h n xu t kh u, CA s thơm h t, vƠ tƠi tr b ng cách vay

m n t n c ngoƠi Vi c vay m n nƠy có th đ c th c hi n thông qua Chính ph (vay t các chính ph khác, các t ch c qu c t ho c t nh ng ng i cho vay t nhơn)

ho c khu v c t nhơn c a n n kinh t Công ty t nhơn có th vay b ng cách bán c

ph n, đ t đai, tƠi s n v t ch t Vì v y, m t đ t n c v i hi n t i thơm h t tƠi kho n vƣng lai ph i t ng n n c ngoƠi ròng (ho c gi m tƠi s n n c ngoƠi ) t ng ng s

l ng thơm h t M t đ t n c v i CA thơm h t lƠ nh p kh u tiêu dùng vƠ/ho c đ u t

hi n t i (n u hƠng hóa đ u t lƠ nh p kh u) vƠ xu t kh u tiêu dùng vƠ/ho c đ u t trong t ng lai

Theo ph ng trình thu nh p qu c dơn, ti t ki m qu c gia trong n n kinh t m

Sgov = T - G - Tr (2.7)

T ph ng trình ti t ki m qu c gia chúng ta có:

S = Y - C - G = (Y - T - C) + (T - G - Tr) = Spr + Sgov = I + CA (2.8)

Chúng ta có th vi t l i ph ng trình (2.8) đ d dƠng cho vi c phơn tích các tác

đ ng c a quy t đ nh ti t ki m chính ph lên m t n n kinh t m

Spr = I + CA - Sgov = I + CA - (T - G - Tr) (2.9)

VƠ s p x p l i (2.9), ta có:

CA = Spr - I - (G + Tr - T) (2.10)

Trong đó bi u th c (G + Tr - T) lƠ thơm h t ngơn sách khu v c công (FD).Thơm

h t chính ph đo l ng m c đ mƠ chính ph vay đ tƠi tr cho các chi tiêu c a nó

Ph ng trình (2.9) cho th y ti t ki m t nhơn c a m t qu c gia có th chia thƠnh ba hình th c: đ u t v n trong n c (I), mua tƠi s n t n c ngoƠi (CA), vƠ mua các kho n n m i phát hƠnh trong n c c a chính ph (G + Tr - T)

Nhìn vƠo ph ng trình kinh t v mô (2.10), chúng ta có th th y r ng hai

tr ng h p có th x y ra N u chúng ta gi đ nh r ng s khác bi t gi a ti t ki m t nhơn vƠ đ u t n đ nh theo th i gian, nh ng bi n đ ng thơm h t trong khu v c nhƠ

n c s ph i d ch chuy n toƠn b vƠo tƠi kho n vƣng lai vƠ gi thuy t thơm h t kép s

t n t i Tr ng h p th hai đ c g i lƠ gi thuy t cơn b ng Ricardo (REH), trong đó

gi đ nh r ng s thay đ i trong thơm h t ngơn sách s đ c bù đ p hoƠn toƠn b i s thay đ i trong ti t ki m Th gi i th c ph c t p h n hai tr ng h p nƠy vƠ đ xác

đ nh các tr ng h p trong đó các gi thuy t thơm h t kép có t n t i ng i ta ph i xem xét các kênh mƠ thơm h t ngơn sách nh h ng đ n n n kinh t

Quan đi m thay th n i ti ng lƠ gi thuy t cơn b ng (REH) đ c gi i thi u l n

đ u tiên b i Barro n m 1974 i m chính lƠ d i m t h th ng các gi thuy t đ c thù thay đ i s ti n thu s không có tác d ng lên chi tiêu tiêu dùng C t gi m thu lƠm

t ng thu nh p s t đ ng đ c thanh toán b i s gia t ng trong ti t ki m Vì v y, theo REH (Sachs, Larraine, 1993, p.201) thơm h t ngơn sách vƠ các kho n thu t ng đ ng trong nh h ng c a chúng đ n tiêu dùng Tiêu dùng hi n nay có th b nh h ng b i thu nh p d ki n c a các th h t ng lai Theo REH , thu theo th i gian không quan

tr ng đ i v i gi i h n ngơn sách c a các h gia đình mi n lƠ giá tr hi n t i c a các lo i thu không đ c thay đ i i u nƠy có th đ c gi i thích nh sau: c t gi m thu không nh h ng đ n cu c đ i giƠu có c a h gia đình vì thu trong t ng lai s t ng

lên đ n m c bù đ p cho vi c gi m thu hi n hƠnh Vì v y, ti t ki m t nhơn hi n nay,

Spr, t ng khi thu gi m (ho c phù h p v i FD t ng): các h gia đình ti t ki m thu nh p

nh n đ c t vi c c t gi m thu đ tr ti n cho vi c t ng thu trong t ng lai Do đó,

FD s không gơy ra thơm h t kép

Trong th c t , nh ng h n ch c a REH t n t i Ví d , khu v c công có th có l i

th vay m n lơu dƠi h n so v i các h gia đình vƠ các h gia đình hi n nay s xem

vi c c t gi m thu hi n hƠnh nh m t kho n h ng l i th c s C t gi m thu nh v y

s t o ra m t s gia t ng tiêu dùng vƠ gi m ti t ki m qu c gia vƠ nh th ti t ki m t nhơn s không t ng đ đ bù đ p cho s s t gi m ti t ki m c a chính ph Vì v y, theo

ph ng trình (2.10) tƠi kho n vƣng lai s có xu h ng x u đi

Lý do khác v s h n ch REH trong th gi i th c có th lƠ nh ng rƠo c n đ i

v i vi c vay m n Các h gia đình có th không th vay đ i v i thu nh p trong t ng lai vì s không hoƠn h o trong th tr ng tƠi chính vƠ đ c bi t lƠ n u th tr ng tƠi chính kém phát tri n S không ch c ch n lƠ m t trong nh ng y u t m nh m h n mƠ lƠm suy y u tr ng h p c a REH đơy, chúng ta không tin r ng REH có th liên quan

đ n n n kinh t trong quá trình chuy n đ i M t s tác gi đ a ra b ng ch ng khá m nh

ch ng l i REH

1.2.4 M tăs ăkênhătruy năd năchoăm iăquanăh ăgi aăthơmăh tătƠiăkhóaăvƠă thơmăh tătƠiăkho năvãngălaiă

 T́c đ ng tr c ti p qua t ng c u

Kênh tr c ti p nh t mƠ chính sách tƠi khóa có th tác đ ng lên tƠi kho n vƣng lai

lƠ thông qua chính nhu c u tiêu dùng vƠ đ u t c a chính ph vƠo các hƠng hóa nh p

kh u Chi tiêu c a Chính ph th ng chi m m t ph n l n trong t ng c u c a n n kinh

t , vì th nhu c u nh p kh u hƠng hóa c a chính ph s gơy nh h ng đáng k đ n cán cơn th ng m i

Tùy thu c vƠo chính sách tƠi khóa c a chính ph mƠ cán cơn th ng m i s thay

đ i Ch ng h n, khi chính ph theo đu i chính sách tƠi khóa m r ng b ng cách c t

gi m thu vƠ t ng c ng chi tiêu, đ u t công thì s t ng nhu c u cho n n kinh t , trong

đó bao g m c m t ph n nhu c u t ng thêm cho hƠng hóa nh p kh u, do đó, s góp

ph n lƠm x u đi cán cơn tƠi kho n vƣng lai

 T́c đ ng thông qua t gí h i đói th c

Chính sách tƠi khóa nh h ng đ n tƠi kho n vƣng lai thông qua đi u ch nh giá

t ng đ i c a các s n ph m không giao th ng: chi tiêu c a chính ph gia t ng cho các

s n ph m n i đ a nh các d ch v hay đ u t vƠo b t đ ng s n có th s lƠm t ng t ng

c u c a n n kinh t

Theo lý thuy t IS-LM thì nó s lƠm d ch chuy n đ ng IS sang ph i vƠ lƠm t ng lƣi su t c a n n kinh t Vi c nƠy s thu hút dòng v n bên ngoƠi đ vƠo vƠ lƠm t ng giá

đ ng ti n n i t t ng đ i i u nƠy khi n hƠng hóa trong n c tr nên kém c nh tranh

h n so v i hƠng hóa n c ngoƠi T đó, nhu c u nh p kh u hƠng hóa t ng lên, trong khi nhu c u xu t kh u l i gi m xu ng i u nƠy s lƠm x u đi cán cơn tƠi kho n vƣng lai vƠ

nó s có tác đ ng lơu dƠi vì s d ch chuy n các ngu n l c lƠ không d dƠng

 T́c đ ng thông qua kênh l̃i su t v̀ ph n b̀ r i ro qu c gia

Chính sách th t ch t ti n t có th s lƠm t ng lƣi su t c a n n kinh t vƠ gi m n

c a qu c gia, vì th c i thi n h n cán cơn tƠi kho n vƣng lai Cùng lúc đó, áp d ng m t chính sách th t ch t tƠi khóa vƠ gi m n công l i có th lƠm cho r i ro qu c gia gi m

xu ng i u nƠy có tác đ ng lƠm cho dòng v n t bên ngoƠi có th đ vƠo nhi u h n vƠ

có th s lƠm t ng nhu c u vƠ đ y t giá gi m vƠ lƠm x u đi cán cơn tƠi kho n vƣng lai

Ng c l i, m t chính sách tƠi khóa m r ng không b n v ng, ph thu c nhi u vƠo vay n đ tƠi tr có th s lƠm cho dòng v n đ u t bên ngoƠi s t gi m vƠ nh

h ng đ n cán cơn tƠi kho n vƣng lai

C H NG 2 T NG QUAN V CỄCăK T QU NGHIểNăC UăTR C

ỂY

M i quan h gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai t lơu đƣ thu hút đ c s chú ý c a các nhƠ ho ch đ nh chính sách vƠ các nhƠ nghiên c u trong các th p k qua, có r t nhi u lý thuy t vƠ nghiên c u th c nghi m đƣ đ c th c hi n

T ng k t nh ng bƠi nghiên c u đó, có th chia thƠnh 4 tr ng h p v i 4 k t qu t ng

ng th hi n m i quan h gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai nh sau :

- Tr ng h p th nh t: Thơm h t ngơn sách d n đ n thơm h t tƠi kho n vƣng lai

- Tr ng h p th hai: Thơm h t tƠi kho n vƣng lai d n đ n thơm h t ngơn sách

- Tr ng h p th ba: Thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai tác

đ ng qua l i l n nhau

- Tr ng h p th t : Thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai không

có m i liên h tr c ti p nƠo

2.1 Thơmăh tăngơnăsáchăd năđ năthơmăh tătƠiăkho năvãngălai

Mô hình Mundell - Fleming cho r ng s gia t ng trong thơm h t ngơn sách gơy

ra m t áp l c lên lƣi su t, vƠ lƣi su t s tác đ ng đ n dòng v n ch y vƠo, lƠm gi m t giá h i đoái T giá h i đoái gi m nh h ng đ n s gia t ng trong nh p kh u vƠ sút

gi m trong xu t kh u K t qu lƠ s lƠm cho tƠi kho n vƣng lai x u đi vƠ thơm h t

th ng m i s t ng lên

Lý thuy t h p th Keynes cho r ng khi thơm h t ngơn sách t ng lên s tác đ ng

đ n s gia t ng trong t ng c u, khi n t ng cung trong n c không đ đáp ng, vì v y, gia t ng nhu c u nh p kh u hƠng hóa t bên ngoƠi i u nƠy khi n tr ng thái thơm h t tƠi kho n vƣng lai tr nên x u h n

Khi nghiên c u m i quan h gi a đ ng đô la M đ c đ nh giá quá cao, thơm

h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai l n c a M , Laney (1984) tìm th y m i

quan h m t chi u t thơm h t ngơn sách t i thơm h t tƠi kho n vƣng lai i u nƠy c ng đúng đ i v i các n c phát tri n vƠ đang phát tri n khác

Leachman and Francis (2002), s d ng ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên k t (cointergration) đ xác đ nh gi thuy t thơm h t kép c a M t sau chi n tranh th gi i

th II BƠi nghiên c u ch ra r ng trong giai đo n tr c n m 1974, có s t ng quan trong dƠi h n gi a thơm h t tƠi khóa vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai Tuy nhiên, trong

ng n h n chúng l i không có s liên h Trong giai đo n t sau 1974 đ n nay, tác gi

ch ra r ng có s đ ng liên k t y u gi a thơm h t tƠi khóa vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai

Baharumshah, Lau vƠ Khalid (2006) đƣ ti n hƠnh phơn tích gi thuy t ắthơm h t kép” 04 qu c gia ông Nam Ễ (ASEAN-4) : Indonesia, Malaysia, Philipin vƠ Thái Lan

b ng s d ng mô hình VARs vƠ k thu t phơn rƣ ph ng sai K t qu cho th y r ng có

m i quan h dƠi gi a các bi n : t giá h i đoái, lƣi su t ng n h n, Thơm h t ngơn sách

vƠ Thơm h t tƠi kho n vƣng lai Có m i quan h nhơn qu m t chi u t Thơm h t Ngơn sách đ n Thơm h t tƠi kho n vƣng lai Thái Lan

S M Ali Abbas, Jacques Bouhga-Hagbe, Antonio J Fatás, Paolo Mauro, vƠ Ricardo C Velloso (2010) ti n hƠnh nghiên c u v m i quan h gi a thơm h t tƠi khóa

vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai các n c đang phát tri n đƣ đ a ra m t s k t qu ng

h quan đi m c a Keynes Nghiên c u ch ra r ng n u thơm h t tƠi khóa đ c c i thi n 1% GDP thì thơm h t tƠi kho n vƣng lai s gi m 0,2 ậ 0,3% GDP M i quan h ắthơm

Các nghiên c u khác ng h các đ xu t c a Keynes, trong đó s gia t ng thơm

h t ngơn sách d n đ n tƠi kho n vƣng lai tr nên thơm h t h n bao g m Abell (1990), Zietz vƠ Pemberto (1990), Bachman (1992), Rosensweig vƠ Tallman (1993), Dibooglu

(1997), Vomvoukas (1997), Piersanti (2000) vƠ Akbostanci vƠ Tunc (2001)

2.2 Thơmăh tătƠiăkho năvãngălaiăd năđ năthơmăh tăngơnăsách

C ch tác đ ng gián ti p t tƠi kho n vƣng lai d n đ n thơm h t ngơn sách c ng

có th x y ra khi s m t cơn b ng trong tƠi kho n vƣng lai s lƠm ch m l i t c đ t ng

tr ng kinh t vƠ nh th s lƠm thơm h t ngơn sách thêm tr m tr ng i u nƠy đ c bi t đúng v i nh ng n n kinh t có quy mô nh vƠ đang phát tri n mƠ ph thu c khá nhi u vƠo dòng v n đ u t n c ngoƠi (đ u t tr c ti p FDI) đ tƠi tr cho s t ng tr ng c a

mình

Nh ng gì đƣ x y ra các n c M Latin vƠ các n c ông Ễ đƣ ph n nƠo

ch ng minh đi u nƠy (Reisen,1998)

Nghiên c u c a Summers (1998) ch ra r ng nh ng đi u ch nh h ng t i đi u

ch nh s m t cơn b ng trong tƠi kho n vƣng lai có th đ c th c hi n b ng các chính sách tƠi khóa Chính ph c a m t n c có th th c hi n gia t ng chi tiêu đ l p đi kho ng tr ng gi a ti t ki m vƠ đ u t trong n n kinh t nh m gi m s ph thu c vƠo

ngu n tƠi tr bên ngoƠi vƠ gi m đi thơm h t trong tƠi kho n vƣng lai

Anoruo and Ramchander (1998) đƣ phơn tích m i liên h gi a thơm h t th ng

m i vƠ thơm h t ngơn sách n m qu c gia khu v c ông Ễ : n , Indonesia, HƠn

Qu c, Malaysia vƠ Philippines, s d ng ki m đ nh nhơn qu Granger ông đƣ phát hi n

ra r ng thơm h t tƠi kho n vƣng lai nh h ng đ n thơm h t tƠi khóa nh ng không có chi u ng c l i

Alkswani vƠ Al-Towaijari (1999) cung c p b ng ch ng th c nghi m v m i quan h nhơn qu đ o ng c gi a hai thơm h t v i tr ng h p c a -r p Xê-út

Soyoung Kim vƠ Nouriel Roubini (2004) trong bƠi nghiên c u “Twin deficit or Twin divergence? Fiscal policy, current account, and real exchange rate in the U.S”

đƣ ng h cho ắB đôi đ i ngh ch” Trong bƠi nghiên c u, hai nhƠ nghiên c u h c nƠy không tìm th y m i t ng quan d ng trong các d li u t n m 1973 đ n n m 2004

MƠ thay vƠi đó, gi a hai bi n nƠy có m i t ng quan ơm D a vƠo mô hình VAR (Vector Auto Regression), hai tác gi nh n di n chính nh ng cú s c s n l ng đƣ gơy nên hi n t ng trên

Carlos Fonseca Marinheiro (2006) trong bƠi nghiên c u ắRicardian

Equivalence, Twin deficit, and the Feldstein-Horioka puzzle in Egypt” xem xét các

k t qu th c nghi m m i quan h gi a Thơm h t Ngơn sách NhƠ n c vƠ TƠi kho n vƣng lai Ai C p có đúng v i ắLý thuy t thơm h t kép” hay không vƠ li u hi u ng Ricardian lƠ hoƠn ch nh hay không n c nƠy? BƠi nghiên c u s d ng d li u t n m

1974 đ n n m 2002, tác gi s d ng ki m đ nh đ ng liên k t c a Johansen, ki m đ nh Vector Error Correction model (VECM) vƠ ki m đ nh nhơn qu Granger đ ki m tra

m i quan h gi a Thơm h t Ngơn sách NhƠ n c vƠ TƠi kho n vƣng lai K t qu ki m

đ nh ch ra m i quan h m t chi u duy nh t t Thơm h t TƠi kho n vƣng lai đ n Thơm

h t Ngơn sách NhƠ n c

Sofia Kalou, Suzanna ậ Maria Paleologou (2011) nghiên c u v ắ thơm h t kép ”

s d ng d li u theo n m t n m 1960 ậ 2007 v i ph ng pháp nghiên c u d a vƠo

ki m đ nh đ ng liên k t c a Johensen (1995), s d ng mô hình Véc t t h i quy hi u

ch nh (VECM) v i ki m đ nh nhơn qu Granger đƣ cho th y k t qu : m i quan h

ng c chi u t Thơm h t TƠi kho n vƣng lai đ n Thơm h t Ngơn sách Hy L p

César R.Sobrino (2012) trong nghiên c u “The twin deficits and reverse

causility : A short-run analysis of Peru” s d ng d li u t quý III/1990 ậ quý I/2012

vƠ s d ng mô hình Véc t t h i quy hi u ch nh (VECM) v i ki m đ nh nhơn qu Granger cho th y m i quan h ng c chi u t Thơm h t TƠi kho n vƣng lai đ n Thơm

h t TƠi khóa Peru Bên c nh đó ki m đ nh s phơn rƣ ph ng sai vƠ hƠm ph n ng xung c ng ng h cho m i quan h nhơn qu ng c chi u, ph n ng c a chi tiêu ngơn sách đ i v i cú s c trong tƠi kho n vƣng lai lƠ l n h n so v i ph n ng c a doanh thu ngơn sách v i nh ng cú s c t ng t

Nhìn chung, các bƠi nghiên c u theo tr ng ph i th hai cho r ng chính ph

nh ng n c đang phát tri n s th c hi n chính sách m r ng thơm h t tƠi khóa đ lƠm

d u đi quá trình b t n c a n n kinh t vƠ nh ng b t n đ n t s m t cơn đ i trong tƠi kho n vƣng lai S t ng tr ng ch m l i c a n n kinh t do thơm h t tƠi kho n vƣng lai quá l n không ch d n đ n gia t ng chi tiêu c a chính ph mƠ còn có th d n đ n s s t

gi m trong các ngu n thu thu

2.3 Thơmăh tăngơnăsáchăvƠăthơmăh tătƠiăkho năvãngălaiătácăđ ng qua l i l n nhau

Trong khi thơm h t ngơn sách có th gơy ra thơm h t tƠi kho n vƣng lai, s t n

t i c a thông tin ph n h i có th gơy ra m i quan h nhơn qu gi a hai bi n trong c hai

h ng Các nhƠ nghiên c u Darrat (1988), Islam (1998) vƠ Mansouri (1998), Evan Lau

vƠ Tuck Cheong Tang (2009) đƣ ti n hƠnh m t s nghiên c u th c nghi m ki m tra m i liên k t hai chi u c a thơm h t kép

Darrat (1988) s d ng ki m đ nh nhơn qu đa bi n Granger k t h p v i tiêu chí

d đoán sai s Akaike đ nghiên c u m i quan h nhơn qu gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai M cho giai đo n t 1/1960 đ n 4/1984 K t qu th c nghi m cho th y m t liên k t hai chi u t n t i gi a hai bi n

Islam (1998) phơn tích s liên quan c a gi thuy t tr ng thơm h t kép Brazil cho giai đo n 1973 - 1991 K t qu c a ông c ng cho k t qu quan h hai chi u gi a cán cơn ngơn sách vƠ s m t cơn b ng th ng m i

i v i tr ng h p c a Mar c, s d ng ki m đ nh đ ng liên k t vƠ các mô hình

hi u ch nh sai s , Mansouri (1998) cho r ng có hai h ng ng n h n vƠ dƠi h n trong quan h nhơn qu gi a thơm h t tƠi chính trong vƠ bên ngoƠi

Baharumshah, Lau vƠ Khalid (2006) đƣ ti n hƠnh phơn tích gi thuy t ắthơm h t kép” 04 qu c gia ông Nam Ễ (ASEAN-4) : Indonesia, Malaysia, Philipin vƠ Thái Lan

b ng s d ng mô hình VARs vƠ k thu t phơn rƣ ph ng sai K t qu cho th y r ng có

m i quan h dƠi gi a các bi n : t giá h i đoái, lƣi su t ng n h n, Thơm h t ngơn sách

vƠ Thơm h t tƠi kho n vƣng lai Có m i quan h nhơn qu hai chi u gi a Thơm h t Ngơn sách vƠ Thơm h t tƠi kho n vƣng lai Malaysia vƠ Philipin

Evan Lau vƠ Tuck Cheong Tang (2009) trong m t nghiên c u v thơm h t kép Campuchia, d li u l y theo quý t n m 1996 đ n n m 2006, tác gi s d ng Cointegration test vƠ Causility test đ ki m tra m i quan h gi a Thơm h t Ngơn sách (FD) vƠ Thơm h t TƠi kho n vƣng lai (CA) K t qu cho bi t : hai bi n nƠy di chuy n cùng nhau, ngoƠi ra còn phát hi n m i t ng quan hai chi u gi a hai bi n nƠy Campuchia Tác gi l u ý r ng hi u ng c a chính sách tƠi khóa vƠ chính sách ti n t

đƣ b b qua, đi u nƠy có ngh a lƠ ta không th gi m thơm h t TƠi kho n vƣng lai b ng cách gi m thơm h t Ngơn sách thong qua tang ti t ki m, gi m đ u t

2.4 Thơmăh tăngơnăsáchăvƠăthơmăh tătƠiăkho năvãngălaiăkhôngăcóăm iăliênă

h tr c ti p v i nhau

Theo gi thuy t Ricardian Equivalence, nh ng thay đ i trong chính sách tƠi khóa

v thu hay chi tiêu chính ph s không nh h ng đáng k đ n lƣi su t th c, đ u t

ho c tƠi kho n vƣng lai Hay nói cách khác lƠ không có s xu t hi n c a nhơn qu Granger gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai

Buchanan (1976) đƣ nghiên c u l i quan đi m c a Ricardo Theo đó, khi chính

ph c g ng t ng chi tiêu b ng cách tƠi tr b ng ngu n v n vay bên ngoƠi đ kích c u cho n n kinh t thì v n không th lƠm thay đ i t ng c u c a n n kinh t B i ng i dơn

s d báo r ng đ n lúc nƠo đó chính ph ph i gia t ng thu đ tr cho nh ng kho n n

đƣ vay tr c đó vƠ ng i dơn s t ng ti t ki m nh ng kho n thu nh p v t tr i t ng thêm t vi c h ng l i t chính sách kích c u Chính đi u nƠy lƠm cho bi n G vƠ C bù

tr nhau vƠ k t qu lƠ t ng c u c a n n kinh t (Y) không đ i

Nh ng nghiên c u th c nghi m c a Miller and Russek (1989), Enders and Lee (1990), Evans and Hasan (1994) and Kaufmann et al (2002) đƣ k t lu n r ng không có

m i liên k t gi a thơm h t tƠi khóa vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai, ng h cho quan

đi m c a Ricardo

K t lu n thơm h t ngơn sách không gơy nên thơm h t tƠi kho n vƣng lai c ng

đ c rút ra t nghiên c u c a Bilgili and Bilgili (1998) sau khi th c hi n ki m đ nh s

li u c a M , Singapore vƠ Th Nh K trong giai đo n 1975-1993

T ng k tăcácănghiênăc u th c nghi m:

Qua các nghiên c u v lý thuy t ắthơm h t kép” nh đƣ trình bƠy trên, có th tóm l c m i quan h gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai theo 4 chi u h ng sau:

 M i quan h nhơn qu m t chi u t thơm h t ngơn sách đ n thơm h t tƠi kho n vƣng lai: m t s t ng (gi m) thơm h t ngơn sách qu c gia s lƠm tr m tr ng (c i thi n) thơm h t tƠi kho n vƣng lai Có 2 lý thuy t n i ti ng gi i thích cho m i quan h nƠy: mô hình Mundell ậ Fleming (s gia t ng thơm h t ngơn sách gơy tác đ ng lên lƣi

su t, lƣi su t l i tác đ ng lên t giá, t đó d n đ n s gia t ng thơm h t tƠi kho n vƣng lai) vƠ lý thuy t h p th Keynes (s gia t ng thơm h t ngơn sách tác đ ng đ n nhu c u

nh p kh u, do đó gơy nh h ng lên thơm h t tƠi kho n vƣng lai)

 M i quan h nhơn qu m t chi u t thơm h t tƠi kho n vƣng lai tác đ ng đ n thơm h t ngơn sách: x y ra khi s suy thoái trong tƠi kho n vƣng lai d n đ n t c đ t ng

tr ng kinh t ch m h n vƠ d n đ n s gia t ng thơm h t ngơn sách M i quan h nƠy

đ c bi t đúng đ i v i m t n n kinh t nh m c a, đang phát tri n ph thu c l n vƠo dòng v n đ u t n c ngoƠi đ tƠi tr cho s phát tri n kinh t Nói cách khác, ngơn sách c a m t qu c gia s b nh h ng b i dòng v n ch y vƠo l n ho c thông qua tích

l y n vƠ đi u nƠy cu i cùng s d n t i thơm h t ngơn sách

 Thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai tác đ ng qua l i l n nhau: Trong khi thơm h t ngơn sách có th gơy ra thơm h t tƠi kho n vƣng lai, s t n t i c a thông tin ph n h i có th gơy ra m i quan h nhơn qu gi a hai bi n trong c hai h ng

M i quan h nƠy thông qua hai kênh: m t cách tr c ti p gi a thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai vƠ m t cách gián ti p lƠ thông qua lƣi su t vƠ t giá h i đoái

 Thơm h t ngơn sách vƠ thơm h t tƠi kho n vƣng lai không có m i liên h tr c

ti p nƠo: thơm h t ngơn sách không gơy ra b t k s thay đ i nƠo v lƣi su t vƠ t giá

h i đoái, do đó không nh h ng đ n s m t cơn b ng tƠi kho n vƣng lai i u nƠy có

th đ c hi u b ng cách gi m ti t ki m công do thơm h t ngơn sách s g n li n v i m t

s gia t ng t ng ng trong ti t ki m t nhơn (t ng ti t ki m đ bù đ p s t ng thu

trong t ng lai)

B ng 2.1: T ng h p m t s b̀i nghiên c u v v n đ “thâm h t ḱp”

2007

Thay đ i t ng 1%

trong tiêu dùng chính ph

TƠi kho n vƣng lai gi m 0.3% so v i GDP

Tác đ ng kéo dƠi h n các n n kinh t m i

n i h n lƠ các n n kinh t đƣ phát tri n

Monacelliă vƠă Perottiă

(2007)

US, UK, Canada vƠ Australia; d li u theo quý, 1975 -2006;

ph ng pháp VAR

T ng 1% so v i GDP trong chi tiêu chính ph

Cán cơn th ng m i gi m

m nh 0.6% so v i GDP

UK vƠ Australia Không

đ i đáng k M vƠ Canada

Beetsma et al (2007) 14 qu c gia EU; d Thay đ i t ng 1% so Cán cơn th ng m i gi m Nguyên nhơn chính

li u n m 1970 -2004;

ph ng pháp VAR

v i GDP trong chi tiêu chính ph

kho ng 0.5% so v i GDP

vƠ 0.8% sau 2 n m

gơy ra s tác đ ng chính lƠ t ng c u t ng khi mƠ chi tiêu chính

ph t ng

Corsetti and Miller

(2006)

Australia, Canada, UK and US; d li u quý,

1980 -2006

Thay đ i t ng 1% so

v i GDP trong tiêu dùng chính ph

Cán cơn th ng m i gi m 0.5% so v i GDP UK, 0.17% so v i GDP Canada M vƠ Australia tác đ ng không đáng k

Tác đ ng lên đ n 0.8% sau 4 quý UK

vƠ 1% sau 5 quý Canada

Nomandin (2006)

Các n c G7; d li u quý, 1075 -2001;

ph ng pháp nhơn

qu vƠ VAR

1 đ n v thu gi m trong ngu n thu c a chính ph

Không có quan h nhơn

qu đ n cán cơn vƣng lai;

mô hình VAR cho th y không có tác đ ng đáng

k , ngo i tr c vƠ Pháp

Kimă vƠă Roubiniă

(2004) US; d li u quý, Thay đ i t ng 1% so TƠi kho n vƣng lai c i S c i thi n trong tƠi

1973-2004; ph ng pháp VAR

vƠ đ u t gi m khi lƣi

su t t ng

Nomandin (1999)

US vƠ Canada; d li u theo quý,1950-1992;

ph ng pháp VAR

C t gi m thu d n

đ n thơm h t trong ngơn sách 1 đ n v

TƠi kho n vƣng lai gi m 0.21 -0.98 đ n v M vƠ 0.19 -0.67 đ n v Canada

Khalidă vƠă Guană

(1999)

5 n n kinh t phát tri n (1950-94) vƠ 5

k t trong các n n kinh t

m i n i Có m i quan h nhơn qu trong h u h t các

qu c gia

UK vƠ Australia không t n t i quan h nhơn qu trong c hai chi u h ng US, Pháp, Ai c p vƠ Mexico có quan h nhơn qu t thơm h t ngơn sách đ n tƠi kho n vƣng lai

Canada vƠ n có quan h nhơn qu theo

Abiad,ă Leigh,ă vƠă

Mody (2009)

135 qu c 2004; h i quy d li u

gia;1975-T ng 1% so v i GDP trong ngơn sách nhƠ n c

TƠi kho n vƣng lai c i thi n 0.3% so v i GDP

S d ng thêm các

bi n đ c l p nh d

tr ngo i t so v i GDP vƠ bi n đ m

c a n n kinh t

Fratzscher (2005)

G7 vƠ 21 n c OECD; d li u n m, 1960-2003; h i quy

T ng 1% so v i GDP trong ngơn sách nhƠ n c sau

Không có nh h ng đáng

k lên các n c G7 Tác

đ ng nh (0.07% so v i

TƠi kho n vƣng lai c i thi n 0.3% so v i GDP

Mohammadi (2004)

63 qu c gia (20 n c phát tri n, 43 n c đang phát tri n); d

li u n m, 1975-1998;

panel regerssion

t ng 1% so v i GDP trong chi tiêu chính

ph

N u chi tiêu đ c tƠi tr

t thu thì tƠi kho n vƣng lai gi m 0.16-0.29% GDP

N u chi tiêu tƠi tr t phát hƠnh trái phi u thì tƠi kho n vƣng lai gi m 0.45 -0.72 % so v i GDP

S c i thi n trong ngơn sách chính ph 1% so v i GDP s lƠm

t ng tƠi kho n vƣng lai 0.3-0.43 % so v i GDP cho các n c phát tri n

Piersanti (2000)

17 n c OECD; d

li u theo n m, 1997; panel regression

1970-C i thi n 1% so v i GDP trong ngơn sách chính ph trong