PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở MỘT SỐ QUỐC GIA ĐÔNG NAM Á.PDF

NGUYỄN DIỄM KIỀU GIANGPHÁT TRI Ể N TÀI CHÍ NH VÀ TĂNG TRƯ Ở NG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP... NGUYỄN DIỄM KIỀU GIANGPHÁT TRI Ể N TÀI CHÍ NH VÀ TĂNG TRƯ Ở NG Chuyên ngành: Tài chính Ngân

NGUYỄN DIỄM KIỀU GIANG

PHÁT TRI Ể N TÀI CHÍ NH VÀ TĂNG TRƯ Ở NG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

TP Hồ Chí Minh – Năm 2013

NGUYỄN DIỄM KIỀU GIANG

PHÁT TRI Ể N TÀI CHÍ NH VÀ TĂNG TRƯ Ở NG

Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS HAY SINH

TP Hồ Chí Minh – Năm 2013

Tôi xin cam đoan rằng luận văn: “Phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở một số quốc gia Đông Nam Á” là công trình nghiên cứu riêng của cá nhân tôi Nội

dung, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, không trùnglặp với các đề tài khác

Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đãđược cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Ngày 30 tháng 09 năm 2013

Nguyễn Diễm Kiều Giang

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

TÓM TẮT 1

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 2

1.1 Lý do chọn đề tài 2

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 4

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 4

1.4 Đối tượng nghiên cứu 5

1.5 Phạm vi và dữ liệu nghiên cứu 5

1.6 Phương pháp nghiên cứu ……… 5

1.7 Khả năng đóng góp, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu …… 6

1.8 Kết cấu của đề tài ……….…… 7

CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 8

2.1 Cơ sở lý thuyết khoa học ……….……… 8

2.1.1 Phát triển tài chính ……….…… 8

2.1.2 Tăng trưởng kinh tế ……….……… ….… 10

2.1.3 Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế …….…… ….… 11

2.2 Bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ……… ….… 13

2.2.1 Nhóm 1: Những bằng chứng cho thấy phát triển tài chính tác động mạnh đối với tăng trưởng kinh tế ……… 13

2.2.2 Nhóm 2: Những bằng chứng cho thấy phát triển tài chính tác động yếu đối với tăng trưởng kinh tế ……… 23

2.2.3 Nhóm 3: Những bằng chứng cho thấy phát triển tài chính không có tác động đối với tăng trưởng kinh tế ……… 30

Kết luận chương 2 ……….……… 33

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35

3.1 Quy trình phân tích & thực hiện đề tài ……… … ……… 35

3.2 Dữ liệu …… 36 3.3 Phân tích mô tả dữ liệu khu vực tài chính của các quốc gia trong mẫu nghiên

3.5 Mô hình, phương pháp thực hiện ước lượng và kiểm định 42

3.5.1 Mô hình dữ liệu bảng 42

3.5.2 Phương pháp thực hiện ước lượng 42

3.5.3 Phương pháp kiểm định 43

3.5.4 Phần mềm Stata 45

Kết luận chương 3 ……….……….…… 45

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 46

4.1 Kết quả thống kê mô tả 46

4.1.1 Kết quả thống kê mô tả của sáu quốc gia Đông Nam Á ……… 46

4.1.2 Kết quả thống kê mô tả về mối quan hệ giữa các chỉ tiêu tài chính và tăng trưởng ở từng quốc gia trong mẫu nghiên cứu ……….……… 50

4.2 Kết quả lựa chọn phương pháp ước lượng cho mô hình dữ liệu bảng ……… 60

4.3 Kết quả nghiên cứu hồi quy ……… … ……… ………….…….… 67

Kết luận chương 4 ……….……… 70

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN ……… 71

5.1 Kết luận 71

5.2 Gợi ý chính sách ……… 73

5.3 Hạn chế và hướng nghiên cứu mới của đề tài 76

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

CÁC PHỤ LỤC 81

ADB : Ngân hàng Phát triển châu Á.

ADF : Kiểm định Dickey-Fuller tích hợp

ARDL : Phương pháp ước lượng tự tương quan có phân phối trễ

BD/GDP: Tỷ lệ tổng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng so với tổng sản phẩm quốc nội.BP/LM : Phương pháp nhân tử Lagrange Breusch-Pagan

FGLS: Phương pháp bình phương bé nhất tổng quát khả thi (Feasible GeneralizedLeast Squares)

GDP : Tổng sản phẩm quốc nội

GLS: Phương pháp bình phương bé nhất tổng quát (Generalized Least Squares)

GMM: Phương pháp ước lượng Moment tổng quát (Generalized Method of Moments)

K : Vốn đầu tư thực

KPSS: Kiểm định Kwiatkowiski-Phillips-Schmidt-Shin

L : Lực lượng lao động

M2/GDP hay M2GDP : Tỉ lệ cung tiền M2 so với tổng sản phẩm quốc nội

MIC: Nhóm nước có thu nhập trung bình (middle-income countries)

OLS: Phương pháp bình phương bé nhất (Ordinary Least Squares)

PC/GDP hay PCGDP: Tỉ lệ tín dụng cho khu vực tư nhân trên tổng sản phẩm quốc nội.PP: Kiểm định Phillips-Perron

TFP : Tổng hợp năng suất các yếu tố sản xuất

USD: đôla Mỹ

VIF : Hệ số phóng đại phương sai (Variance Inflation Factor)

WB : Ngân hàng Thế giới

Tên bảng Trang

Bảng 4.2: Tổng hợp giá trị trung bình của các yếu tố đến tăng trưởng GDP 48Bảng 4.3: Mối quan hệ giữa lnL, lnK, M2/GDP, PC/GDP và BD/GDPvới

Bảng 4.4: Mối quan hệ giữa lnL, lnK, M2/GDP, PC/GDP và BD/GDPvới

Bảng 4.8: Mối quan hệ giữa lnL, lnK, M2/GDP, PC/GDP và BD/GDPvới

Bảng 4.9 : Kết quả hồi quy theo phương pháp ước lượng thô (Pooled) 60

Bảng 4.11: Hệ số phóng đại phương sai của các biến độc lập 62Bảng 4.12 : So sánh kết quả hồi quy theo phương pháp ước lượng thô 63

Bảng 4.14: Hệ số phóng đại phương sai của các biến độc lập 64 Bảng 4.15: Kết quả lựa chọn phương pháp ước lượng 66

TÓM T T

Nghiên c u này phân tích m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng

tr ng kinh t c a m t s qu c gia trong khu v c ông Nam Á bao g m Malaysia, Indonesia, Philippines, Thái Lan, Lào và Vi t Nam

K t qu h i quy b ng mô hình kinh t l ng cho th y các ch tiêu phát tri n tài chính sáu qu c gia này có tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t C th ,

k t qu nghiên c u cho th y t n t i m i quan h khá m nh và thu n chi u gi a các y u t nh t ng tr ng v n đ u t , t ng tr ng l c l ng lao đ ng, c ng nh

t l t ng ti n g i trong h th ng ngân hàng so v i GDP c a sáu n c kh o sát trong giai đo n 2000 - 2012 đ i v i t ng tr ng kinh t M t khác, t l cung

CH NG 1: GI I THI U1.1 Lý do ch n đ tài

T tr c đ n nay, các nhà ho ch đ nh chính sách và đi u hành kinh t v

mô luôn mu n tìm ra nh ng đáp án cho bài toán t ng tr ng kinh t c a m t

qu c gia Tìm ki m ngu n v n đ u t hi u qu , nâng cao ch t l ng ngu n lao

đ ng, đi u hành chính sách lãi su t phù h p, ki m soát l m phát, … đ u nh m

h ng đ n m c tiêu thúc đ y t ng tr ng và phát tri n kinh t Bên c nh đó, vai trò c a phát tri n tài chính ngày càng nh n đ c s quan tâm nhi u h n trên th

gi i trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t di n ra m nh m và n n kinh t th

gi i ph i tr i qua nhi u cu c kh ng ho ng kinh t tài chính l n

Th t v y, trên th gi i đã có nhi u nghiên c u lý thuy t và th c nghi m

ch ra r ng m t h th ng tài chính lành m nh và hi u qu là quan tr ng cho phát tri n kinh t và t ng tr ng T th k tr c, các nhà kinh t h c đã b t đ u quan tâm và ti n hành nghiên c u v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng

tr ng kinh t Ch ng h n nh nh ng nghiên c u c a Schumpeter (1912), Goldsmith (1969), McKinnon (1973), … Nhi u nhà nghiên c u đã đ c p đ n vai trò đóng góp cho t ng tr ng c a các t ch c tài chính trung gian, đ ng th i

ch ra m i t ng quan cùng chi u gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t

T nh ng n m 1990, nh ng nghiên c u th c nghi m phát tri n nhanh chóng càng ch ng t đ c t m quan tr ng c a phát tri n tài chính đ i v i t ng

tr ng kinh t Có th k đ n nh ng nghiên c u c a King và Levine (1993), Ross Levine (1997), Rajan và Zingales (1998), Levin và c ng s (2000), Rioja vàValev (2004), Ang (2007), … Trong đó, tác đ ng c a phát tri n tài chính theo chi u sâu đ n t ng tr ng kinh t ngày càng đ c quan tâm nhi u h n

Nh v y, h u h t các nghiên c u này đ u kh ng đ nh s c n thi t c a phát tri n tài chính đ i v i t ng tr ng kinh t , và r ng phát tri n tài chính theo chi u sâu có th là m t ngu n t o nên l i th so sánh c a qu c gia Dollar, David(2002) trong Reform, Growth, and Poverty in Vietnam c ng nh n m nh vai trò

c a phát tri n tài chính đ i v i t ng tr ng kinh t Vi t Nam (Ph l c 1, b ng 1.1).

Tuy nhiên, trong th i gian g n đây đã bùng n nhi u cu c kh ng ho ng kinh t khu v c và th gi i, đi u này l i làm d y lên nh ng tranh cãi r ng li uphát tri n tài chính có tác đ ng tích c c lên t ng tr ng kinh t hay không Nhi u nghiên c u ti p t c đ c th c hi n ch ng h n nh Rousseau và Wachtel (2009), Estrada và c ng s (2010), Arcand và c ng s (2012), …

Tuy m i quan h gi a phát tri n tài chính theo chi u sâu và t ng tr ng kinh t đã tr nên y u đi trong th i gian h u kh ng ho ng do tác đ ng c a các

cu c kh ng ho ng kinh t th i gian qua nh ng nhi u nhà nghiên c u v n nh n

m nh vai trò c a phát tri n tài chính theo chi u sâu đ i v i t ng tr ng kinh t ,

r ng phát tri n tài chính là c n thi t đ duy trì t ng tr ng kinh t b n v ng, nh t

là c a khu v c châu Á trong giai đo n h u kh ng ho ng

Vi t Nam nói riêng và khu v c ông Nam Á nói chung đang trong quá trình h i nh p sâu r ng v i n n kinh t th gi i Vi t Nam, cùng v i quá trình phát tri n kinh t , h th ng tài chính đã có nhi u đóng góp cho t ng tr ng kinh

t Vi t Nam trong su t h n 3 th p k qua Tuy nhiên, li u vai trò c a khu v c tài chính đ i v i t ng tr ng kinh t đã nh n đ c s đánh giá và quan tâm đúng

m c c a các nhà ho ch đ nh chính sách và đi u hành kinh t v mô c a các qu c gia ông Nam Á hay ch a? Chính đi u này đã thôi thúc tác gi th c hi n nghiên

c u này, đ tìm hi u xem phát tri n tài chính có th đ c xem là m t nhân t tích

c c trong vi c tìm l i gi i cho bài toán t ng tr ng kinh t c a các qu c gia khu

v c ông Nam Á hay không?

Xu t phát t t m quan tr ng đó, tác gi đã ch n ra m t s qu c gia thu c nhóm n c có thu nh p trung bình theo phân lo i c a Ngân hàng th gi i trong khu v c ông Nam Á, c th trong nghiên c u này g m các n c là Philippines,

Vi t Nam, Indonesia, Lào, Thái Lan và Malaysia ng th i tác gi s d ng s

li u th ng kê trong giai đo n g n đây t n m 2000 đ n n m 2012 c a các qu c

gia này đ nghiên c u v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t

1.2 M c tiêu nghiên c u

Th i gian g n đây, n n kinh t khu v c và th gi i đã ph i tr i qua nhi u

bi n đ ng, trong đó khu v c tài chính - ti n t v n là l nh v c nh y c m và d btác đ ng m nh nh t Khu v c tài chính - ti n t , đ c bi t là các trung gian tài chínhđóng vai trò quan tr ng đ i v i s phát tri n và t ng tr ng kinh t c a m t qu cgia Chính vì v y nghiên c u mu n đi tìm hi u xem phát tri n tài chính có nh

h ng và tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t nh th nào Ch ng h n, t l cung

ti n so v i GDP có tác đ ng nh th nào đ n t ng tr ng kinh t , hay t l tín

d ng t nhân so v i GDP có tác đ ng nh th nào đ n t ng tr ng kinh t , hay t

l t ng ti n g i trong h th ng ngân hàng so v i GDP có tác đ ng nh th nào

đ n t ng tr ng kinh t , …

Bên c nh đó, Vi t Nam là qu c gia thu c khu v c ông Nam Á và hi n nay đã đ c Ngân hàng th gi i x p vào nhóm n c có thu nh p trung bình Vì

v y trong nghiên c u này tác gi đã s d ng s li u th ng kê th c p c a sáu

n c có thu nh p trung bình khu v c ông Nam Á là Philippines, Vi t Nam, Indonesia, Lào, Thái Lan và Malaysia đ nghiên c u phát tri n tài chính có tác

đ ng nh th nào đ n t ng tr ng kinh t các qu c gia này

ng th i, tác gi s d ng s li u th ng kê trong giai đo n g n đây t

n m 2000 đ n n m 2012 - đây c ng là giai đo n h u kh ng ho ng tài chính ông

Á và kh ng ho ng kinh t th gi i - đ nghiên c u phát tri n tài chính có tác

đ ng nh th nào đ n t ng tr ng kinh t

1.3 Câu h i nghiên c u

T m c tiêu nghiên c u trên, tác gi đ t ra câu h i nghiên c u nh sau:Các ch tiêu phát tri n tài chính có tác đ ng nh th nào đ n t ng tr ng

kinh t các qu c gia ông Nam Á? C th ,

 Ch tiêu t l cung ti n so v i GDP có tác đ ng đ n t ng tr ng kinh

t hay không ?

 Ch tiêu t l tín d ng cho khu v c t nhân so v i GDP có tác đ ng

đ n t ng tr ng kinh t hay không ?

 Ch tiêu t l t ng ti n g i trong h th ng ngân hàng so v i GDP có tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t hay không ?

1.4 i t ng nghiên c u

Nghiên c u phát tri n tài chính tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t c a sáu

qu c gia ông Nam Á

đ ng th i xem xét tác đ ng c a các bi n đ c l p đ n t ng tr ng kinh t (bi n

ph thu c)

 Ph ng pháp h i quy cho d li u b ng, v i ba ph ng pháp c l ng

là c l ng thô (pooled regression), tác đ ng c đ nh (fixed effect) và tác đ ng

ng u nhiên (random effect): đ tr l i cho câu h i r ng phát tri n tài chính có tác

đ ng nh th nào đ n t ng tr ng kinh t , ch ng h n nh t l cung ti n so v i GDP tác đ ng nh th nào đ n t ng tr ng kinh t , hay t l tín d ng khu v c t nhân so v i GDP tác đ ng nh th nào đ n t ng tr ng kinh t …

 Ki m đ nh Likelihood Ratio, Wooldridge, Breusch-Pagan Lagrange Multiplier (LM) và Hausman s đ c s d ng đ ki m ch ng tính phù h p c a các ph ng pháp c l ng

 Ph n m m th ng kê STATA s đ c s d ng đ x lý d li u b ng trong nghiên c u này

1.7 Kh n ng đóng góp, ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài nghiên c u

Nghiên c u này c a tác gi h ng đ n tìm hi u phát tri n tài chính tác

đ ng đ n t ng tr ng kinh t nh th nào khu v c ông Nam Á, c th là sáu

qu c gia: Malaysia, Indonesia, Philippines và Vi t Nam C th , nghiên c u s

d ng công c phân tích đ nh l ng đ xem xét tác đ ng c a các y u t nh t ng

tr ng v n đ u t , t ng tr ng lao đ ng, t l cung ti n trên GDP, t l tín d ng cho khu v c t nhân trên GDP và t l t ng ti n g i trong h th ng ngân hàng so

v i GDPđ n t ng tr ng kinh t Nghiên c u c a tác gi c ng h ng đ n các k t

qu có m c ý ngh a cao

Nghiên c u này mang ý ngh a khoa h c và th c ti n cao Tính th c ti n

c a đ tài đ c th hi n vi c đ tài đ c th c hi n thành công s đ a ra m t

ph ng pháp phân tích đ nh l ng trong vi c xác đ nh nh h ng c a t ng

tr ng v n đ u t , t ng tr ng lao đ ng, t l cung ti n trên GDP, t l tín d ng cho khu v c t nhân trên GDP và t l t ng ti n g i trong h th ng ngân hàng so

v i GDP đ n t ng tr ng kinh t K t qu c a đ tài c ng phù h p v i nghiên

c u trong và ngoài n c tr c đó v v n đ này

Ngoài ra, nghiên c u c ng có th đ c s d ng làm tài li u tham kh o chocác nhà ho ch đ nh chính sách trong vi c tìm ra các đáp án cho bài toán t ng

tr ng kinh t c a m i qu c gia

1.8 K t c u c a đ tài

tài nghiên c u g m 5 ch ng nh sau:

 Ch ng 1: Gi i thi u v đ tài nghiên c u

 Ch ng 2: Trình bày các c s lý thuy t khoa h c và nh ng b ng

ch ng th c nghi m v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng

tr ng tài chính hi u qu

Phát tri n tài chính theo chi u r ngđ c p đ n phát tri n tài chính ch y u

d a vào y u t v n đ u t và lao đ ng Phát tri n kinh t theo s phát tri n tài chính theo chi u r ng mang ý ngh a là gia t ng l ng v n đ u t phù h p v i s gia t ng c a lao đ ng

McKinnon (1991) trong tác ph m “The Order of Economic Liberalization: Financial Control in the Transition to a Market Economy”đ c p đ n thu t ng

“phát tri n tài chính theo chi u sâu”, theo đó phát tri n tài chính theo chi u sâu là

s gia t ng t l giá tr các tài s n tài chính so v i GDP

H th ng tài chính có vai trò quan tr ng thúc đ y n n kinh t phát tri n thông qua vi c th c hi n hai ch c n ng chính là d n v n và sàng l c, h tr

d án hi u qu Khái ni m chi u sâu tài chính t p trung vào ch c n ng th

nh t c a h th ng tài chính i v i ch c n ng d n v n, h th ng tài chính

đi u ti t ngu n v n t n i t m th i th a v n đ n n i t m th i thi u v n, t đó tích l y v n đ đ u t vào n n kinh t Phát tri n h th ng tài chính theo chi u sâu là khuy n khích ti t ki m, t ng đ u t , t đó t ng t ng s n ph m qu c n i(GDP) và th hi n cu i cùng s gia t ng t l giá tr c a các tài s n tài chính

so v i GDP

H th ng tài chính v i nhi u lo i tài s n tài chính s khuy n khích ti t

 Ngoài ra, còn có th s d ng t s T ng tài s n c a h th ng ngân hàng th ng m i so v i t ng tài s n c a ngân hàng trung nglàm th c đo m c đ phát tri n tài chính Ch s này cho bi t

m c đ các ngân hàng th ng m i có nhi u kh n ng huy đ ng

ti t ki m, l a ch n các đ u t v i l i nhu n t t, qu n lý r i ro

hi u qu và giám sát các ch d án t t h n là ngân hàng trung

ng Bên c nh đó, còn có th s d ng t l tài s n ngân hàng v i tài s n ngân hàng c ng v i tài s n ngân hàng trung ng M c

đích đ đo l ng t m quan tr ng t ng đ i c a ngân hàng so v i

c quan ti n t

 Ngoài ra, còn có th s d ng th c đo là t l m c đ v n hóa trên th tr ng ch ng khoán so v i GDP Th c đo này đo l ng quy mô t ng đ i c a th tr ng v n trong m t n n kinh t

 Ngoài ra, còn có m t s th c đo m c đ phát tri n tài chính nh Biên lãi su t th c (Net Interest Margin: đo l ng chênh l ch gi a chi phí mà các ngân hàng ph i tr cho ng i cung c p v n v i thu nh p mà các ngân hàng nh n đ c t nh ng công ty và ng i

đi vay Th c đo này đo l ng hi u qu (efficiency) c a h

th ng ngân hàng), Ch s t do hóa khu v c tài chính, ngân hàng(Freedom in Banking and Finance index: là ch s đo l ng đ

m c a h th ng tài chính - ngân hàng, đ c xây d ng b i t

ch c The Heritage Foundation c a M ),

Ngoài ra, theo Ngân hàng Th gi i trong “Global Financial Development Database”, còn có m t s th c đo phát tri n tài chính khác ch ng h n nh t l

t ng ti n g i trong h th ng ngân hàng so v i GDP (Bank deposits to GDP) hay

t l tài s n c a t ch c tài chính so v i GDP (Financial Institutions’ asset to GDP) Nh ng ch tiêu này đo l ng quy mô hay đ l n t ng th c a các trung gian tài chính trong n n kinh t

2.1.2 T ng tr ng kinh t

Theo Kulkarni, Kishore G (2008) trong ch ng 3 c a tác ph m

“Principles of Macro-Monetary Economics”, t ng tr ng kinh t là s gia t ng

c a t ng s n ph m qu c n i (GDP) ho c t ng s n ph m qu c gia (GNP) ho c thu

nh p bình quân đ u ng i (PCI) trong m t th i gian nh t đ nh Nh v y, t ng

tr ng kinh t th hi n s thay đ i v l ng c a n n kinh t

Trong các nghiên c u, ph n l n các tác gi th ng đo l ng ch tiêu này

b ng GDP ho c GDP bình quân đ u ng i GDP l n đ u tiên đ c phát tri n b i Simon Kuznets trong m t báo cáo Qu c h i M vào n m 1934 Sau h i ngh Bretton Woods n m 1944, GDP đã tr thành công c chính đ đo l ng n n kinh

t c a m t qu c gia

2.1.3 M i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t

Lý thuy t v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t

đ c kh i x ng b i Schumpeter (1912), Debreu (1959), Arrow (1964) Joseph Schumpeter (1912) trong “Lý thuy t phát tri n kinh t ” l p lu n r ng m t h

th ng tài chính v n hành t t giúp đ a ti t ki m vào đ u t , thúc đ y c i ti n k thu t và t đó thúc đ y phát tri n kinh t

Phát tri n tài chính là c n thi t cho t ng tr ng3 S phát tri n các th ch tài chính nh ngân hàng, th tr ng trái phi u, th tr ng c phi u, công ty b o

hi m và qu h u trí là c n thi t đ h tr đ u t v n c đ nh, t ng kh n ng doanh nghi p ti p c n v n l u đ ng chi tiêu l ng và đ u vào s n xu t, t o c

ch dàn tr i r i ro và đ m b o r ng n n kinh t có đ thanh kho n hoàn thành

nh ng giao d ch c n thi t Nh ng th ch này t p h p v n t ng i ti t ki m và chuy n sang cho bên vay, qui trình này g i là trung gian (tài chính)

Trong nh ng th i k đ u c a các phân tích liên quan, các nghiên c u ng

d ng và kh o sát th c nghi m c a Goldsmith (1969) và McKinnon (1973) trong

s nhi u tác gi khác đã ch ng minh các m i liên k t ch t ch gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t dài h n t i h u h t các n c qua nhi u n m4 Phát tri n tài chính đã đ c đánh giá nh là m t đ nh t quan tr ng c a t ng tr ng kinh t và nh ng bi n đ i c a nó gi a các n c

3

Xem ph l c s 7 (b) “T do hóa tài chính và t ng tr ng” do Nguy n Quý Tâm biên d ch, ch ng trình

Gi ng d y Kinh t Fulbright niên khóa 2010-2012.

4

Xem ph l c s 7 (c) “Tài chính, t ng tr ng và phát tri n kinh t ” do H i ng biên d ch, ch ng trình

Gi ng d y Kinh t Fulbright niên khóa 2011-2013

Trung gian tài chính có ti m n ng gi m thi u chi phí tìm ki m và x lý các thông tin tài chính liên quan đ n vi c th c hi n quy t đ nh và trao đ i giao d ch Các trung gian tài chính này làm t ng phúc l i ng i tiêu dùng khi ti p c n đ c

t i công chúng, vì v y làm gia t ng ti t ki m và gi m b t các đ c tr ng đ c quy n c a các giao d ch tín d ng Vai trò c a trung gian tài chính trong vi c gi m các m c phi kinh k c a thanh kho n trong h th ng h gia đình thúc đ y t ng

tr ng kinh t v i s huy đ ng v n t t h n cho vi c s d ng hi u qu Vi c m

r ng t i u c a trung gian tài chính c ng có th làm gi m t n th t phúc l i mà t o

ra t s c nh tranh không hoàn h o trong khu v c ngân hàng và các khu v c liên quan khác

Các ngu n l c, công c , th tr ng và th ch tài chính đóng góp vào vi c

gi m b t chi phí giao d ch và nâng cao hi u qu s d ng ngu n l c c trong ng n

h n l n trong dài h n Các ch c n ng c a h th ng tài chính bao g m vi c đ i chi u so sánh và x lý các thông tin có liên quan, t o đi u ki n thu n l i cho giao

d ch, qu n lý r i ro, mua bán r i ro nh là m t nhân t c a qu n lý r i ro, phân

b v n, huy đ ng và h ng d n các ngu n l c (ti t ki m t kinh t n i đ a và các ngu n l c tài chính bên ngoài) và cho phép ký k t và th c hi n các kh c tài chính

Phát tri n tài chính đóng góp cho t ng tr ng kinh t ch y u thông qua

gi m b t chi phí cung c p v n và tinh th n doanh nhân đ c t ng c ng C hai nhân t này thúc đ y s đ i m i, và t o ra m t n n t ng c s h t ng kinh t cho

vi c thúc đ y th ng m i và tài chính qu c t Nh ng y u t này c u thành nên các ngu n b sung cho t ng tr ng kinh t là t ng thêm ngu n l c cho phát tri n kinh t

Nhìn chung, theo Tr n Th Qu Giang (2013) trong “Tài chính toàn c u

và vai trò c a tài chính đ i v i phát tri n kinh t ”, m i quan h gi a phát tri n

tài chính và t ng tr ng kinh t đ c th hi n qua s đ bên d i:

2.2 B ng ch ng th c nghi m v m i quan h gi a phát tri n tài chính và

t ng tr ng kinh t

2.2.1 Nhóm 1: Nh ng b ng ch ng cho th y phát tri n tài chính tác

đ ng m nh đ i v i t ng tr ng kinh t

Nghiên c u c a Levine, Ross (2003) “More on finance and growth:

More finance, More growth?” đ c p đ n nghiên c u c a King và Levine (1993b) nghiên c u v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng c a các n c V i m u nghiên c u 77 qu c gia trong giai đo n t n m 1960 - 1989, cho th y t n t i m i quan h gi a phát tri n tài chính theo chi u sâu trung bình và

t ng tr ng trung bình Ph ng pháp tác gi s d ng đ xem xét m i quan h này

là mô hình h i quy t ng quát cho d li u b ng đ ng

Mô hình nghiên c u là hàm h i quy có d ng:

Gj = a+ b DEPTH + cX + u (2.1)(Công th c trang 33)

Trong đó:

• Gj g m (i) t l trung bình t ng tr ng GDP th c bình quân đ u ng i, (ii) t l trung bình t ng tr ng v n v t ch t bình quân đ u ng i và (iii)

• X là các bi n ki m soát g m thu nh p bình quân đ u ng i, giáo d c, n

đ nh chính tr , ch s t giá h i đoái, th ng m i, chính sách tài chính- ti n

t

Nghiên c u ch ra r ng có m i quan h đáng k v m t kinh t và ý ngh a

th ng kê gi a chi u sâu tài chính và (i) t ng tr ng th c bình quân đ u ng i dài

h n, (ii ) tích l y t b n, và (iii ) t ng n ng su t K t qu h s DEPTH là 0,024

ng ý r ng m t qu c gia n u gia t ng DEPTH t m c t ng tr ng th p nh t trung bình (0,2) đ n m c t ng tr ng cao nh t trung bình (0,6) s làm t ng t c đ t ng

tr ng bình quân đ u ng i c a qu c gia đó lên g n 1 ph n tr m m i n m ây

là l n Các k t qu h i quy c ng ch ra r ng h s DEPTH trong n m 1960 là m t

y u t d báo t t cho t l t ng tr ng kinh t ti p theo, tích l y v n v t ch t và nâng cao hi u qu kinh t trong 30 n m t i, ngay c sau khi ki m soát đ c thu

nh p, giáo d c, và các bi n pháp ti n t , th ng m i và chính sách tài khóa Do

đó, phát tri n tài chính có th d báo t ng tr ng trong dài h n

Nghiên c u c a Levine, Ross (2003) “More on finance and growth:More finance, More growth?” còn đ c p đ n nghiên c u vi mô c a Rajan, Raghuram G và Zingales, Luigi (1998a) nghiên c u v m i quan h gi a phát

tri n tài chính và t ng tr ng kinh t D li uđ c s d ng cho nghiên c u là d

li u b ng, t 36 ngành và qua 41 qu c gia trong giai đo n 1980 – 1990

Mô hình h i quy đ c các tác gi s d ng có d ng:

Growthi,k = aC+bI+cSharei,k+d(Externalk*FDi)+ui,k (2.2)

(Công th c trang 40)

Trong đó:

• Growthi,k là t c đ t ng tr ng bình quân hàng n m c a giá tri gia

t ng ngành công nghi p k và qu c gia i trong giai đo n 1980-90;

• C và I là ma tr n các qu c gia và ngành là các bi n gi ;

• Sharei,k là t tr ng ngành k trong ngành công nghi p ch t o c a qu cgia i n m 1980;

• Externalklà s ph thu c vào ngu n l c bên ngoài c a ngành k;

• FDi là ch s phát tri n tài chính đ i v i qu c gia i, FD đ c đo l ng

b ng:

 Tín d ng n i đ a so v i GDP và v n hoá th tr ng ch ng khoán so

v i GDP (Total Capitalizationi);

 Các chu n m c k toán là ch s ch t l ng báo cáo tài chính

K t qu nghiên c u c ng tìm th y r ng phát tri n tài chính có nh h ng kinh t l n g n g p đôi đ i v i s t ng tr ng c a các công ty so v i nh

h ng đ n quy mô công ty C th , k t qu h s Externalk*Total Capitalizationi b ng 0,069, là có tác đ ng tích c c và có ý ngh a th ng kê

m c 1 ph n tr m i u này ng ý r ng s gia t ng phát tri n tài chính làm gia

t ng s t ng tr ng c a các ngành công nghi p ph thu c vào ngu n tài chính

bên ngoài S hi n di n c a m t th tr ng tài chính phát tri n t t m t qu cgia t o ra cho qu c gia đó m t l i th so sánh trong các ngành công nghi p phthu c vào ngu n tài chính bên ngoài.

Nghiên c u c a Levine, Ross (2003) c ng đ c p đ n nghiên c u c p

đ v mô c a Ross Levin, Norman Loayza và Thorsten Beck (2000), và Beck, Levine và Loayza (2000) Levine và các c ng s (2000) đã ti n hành nghiên c u

th c nghi m v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t cho nhi u n c Các tác gi s d ng ph ng pháp c l ng Moment t ng quát GMM cho mô hình h i quy, v i d li u chéo cho 63 qu c gia và d li u b ng

đ ng cho 77 qu c gia t n m 1960 đ n n m 1995 Phát tri n tài chính đ c các tác gi đo l ng thông qua hai ch s , đó là t l cung ti n so v i GDP (M2/GDP)

và t l tín d ng khu v c t nhân so v i GDP (PC/GDP)

Mô hình s d ng c b n là:

Gj= a + bFi+ cX + u (2.3)(Công th c trang 36)

Trong đó:

• Gjlà t ng tr ng GDP th c bình quân đ u ng i giai đo n 1960-1995

• Filà bi n đo l ng m c đ phát tri n tài chính, bao g m bi n M2/GDP và

bi n đo l ng m c đ phát tri n tài chính m i do các tác gi phát tri n thêm, đó là Tín d ng khu v c t nhân/GDP

• X là các bi n ki m soát ngo i sinh (nh logarit c a thu nh p bình quân

qu c gia trong h th ng pháp lý và k toán giúp lý gi i nh ng khác bi t trong phát tri n tài chính H k t lu n r ng các n c có “trung gian tài chính phát tri n

t t h n” hay trung gian tài chính có ch t lu ng cao h n là nh ng n c mà:

a) T o ra u tiên l n h n cho các nhà đ u t mà thu c lo i các ch n có

đ m b o;

b) Có h th ng pháp lu t mà thi hành các th a c mang tính kh c m t cách ch t ch ; và

c) Có các tiêu chu n k toán t o ra s toàn di n và minh b ch

Cùng v i nhau, nh ng k t lu n này ch ra r ng nh ng c i cách pháp lu t

và k toán mà t ng c ng quy n ch n , s ràng bu c th c thi các th a c mang tính kh c m t cách ch t ch , và các tiêu chu n k toán toàn di n và minh b ch có th thúc đ y phát tri n tài chính và đ y nhanh t ng tr ng kinh t

Rioja, Felix và Valev, Neven (2004) trong tác ph m “Does One Size Fit All?: A Reexamination of the Finance and Growth Relationship” nghiên c u

v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t Các tác gi s

d ng mô hình h i quy và ph ng pháp c l ng Moment t ng quát (GMM) cho

d li u b ng đ ng, v i m u khá l n là 74 qu c gia trong giai đo n 1960 – 1995.Nghiên c u c a các tác gi d a trên nghiên c u c a Ross Levin, Norman Loayza

và Thorsten Beck (2000) v i mô hình h i quy nh sau:

yi,t –yi,t - 1= ( – 1)yi,t - 1+ ’Xi,t+ i+ i,t (2.4)

(Công th c 1, trang 432)Trong đó:

• yi,t–yi,t - 1 : t c đ t ng tr ng GDP th c bình quân đ u ng i;

• Xi,t : là t p h p các bi n gi i thích (bao g m c các bi n đo l ng phát tri n tài chính);

• i : tác đ ng không quan sát đ c c a qu c gia quan sát;

• i,t: sai s

Các tác gi s d ng ph ng pháp c l ng Moment t ng quát (GMM Generalized Method of Moments) cho d li u b ng đ ng, v i m u khá l n là 74

qu c gia trong giai đo n 1960 – 1995 K t qu nghiên c u cho th y phát tri n tài chính có tác đ ng tích c c lên t ng tr ng kinh t Ngoài ra, m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t còn ph thu c vào m c đ phát tri n tài chính (chia thành 3 khu v c) Trong nghiên c u này các tác gi đ a ra gi thuy t ng ng cho khu v c th p là kho ng d i 0,14 đ i v i t l tín d ng khu

v c t nhân trên GDP (Private Credit/GDP), và d i 0,21 đ i v i t l tài s n n thanh kho n trên GDP (Liquid Liabilities/GDP); khu v c cao là kho ng trên 0.3

đ i v i t l tín d ng khu v c t nhân trên GDP, và trên 0,5 đ i v i t l tài s n n thanh kho n trên GDP; khu v c trung bình s n m trong kho ng 0,14 – 0,3 đ i

v i t l tín d ng khu v c t nhân trên GDP, và trong kho ng 0,21 – 0,5 đ i v i t

l tài s n n thanh kho n trên GDP

khu v c th p (nh ng qu c gia có m c đ phát tri n tài chính r t th p) thì nh ng s c i thi n h n trong th tr ng tài chính có tác đ ng không ch c ch n

đ n t ng tr ng kinh t khu v c trung bình, phát tri n tài chính có tác đ ng tích c c đáng k đ n t ng tr ng kinh t khu v c cao, phát tri n tài chính có tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t , nh ng tác đ ng nh h n C th , bi n tín d ng khu v c t nhân trên GDP có h s là 0,037, nh ng n u chia theo 3 khu

v c thì h s này l n l t là 0,061 cho khu v c trung bình và 0,041 cho khu v c cao, còn khu v c cao h s này là -0,045 và không có ý ngh a th ng kê i u này có ngh a là gia t ng 10% trong tín d ng khu v c t nhân trên GDP s làm t c

đ t ng tr ng t ng thêm 0,6% khu v c trung bình, trong khi khu v c cao thì

t c đ t ng tr ng là th p h n (ch t ng thêm 0,4%) T ng t , h s c a t l tài

s n n thanh kho n trên GDP là 0,022, n u chia thành 3 khu v c thì h s này l n

l t là 0,05 và 0,03 cho khu v c trung bình và cao, khu v c th p h s này là 0,02 (tuy nhiên l i không có ý ngh a th ng kê)

Nghiên c u “Financial deepening and economic develoment in Malaysia” c a Ang (2007) v m i quan h gi a phát tri n tài chính theo chi u sâu và t ng tr ng kinh t Malaysia, trong giai đo n 1960 - 2003 Trong đó, tác

gi chia thành 5 giai đo n riêng bi t: (i) Giai đo n đ u đ c l p t n m 1957 đ n 1970; (ii) Giai đo n t ng v t n m 1970; (iii) Giai đo n đi u ch nh c c u trong

nh ng n m 1980; (iv) Giai đo n bùng n đ u t trong nh ng n m 1980; (v) Cu c

kh ng ho ng tài chính châu Á và th i gian ph c h i t n m 1997 đ n 2003

Nghiên c u này, s d ng k t h p c 2 nhân t đánh giá m c đ phát tri n tài chính là M2/GDP và tín d ng t nhân/GDP Tác gi s d ng 2 mô hình nghiên

c u có d ng sau:

Mô hình A: EDt= fA[PRKt, PUKt, LFt, PCYt] (2.5)

Mô hình B: EDt= fB[PRKt, PUKt, LFt, M2Yt] (2.6)Trong đó:

• EDt là bi n đo l ng phát tri n kinh t ; T ng tr ng kinh t đ c tính

b ng GDP t i m c giá n m 1987; ây là bi n ph thu c c a mô hình

• PRKtlà bi n v n đ u t th c c a khu v c t nhân (Private Capital)

• PUKtlà bi n v nđ u t th c c a khu v c công (Public Capital)

tr ng kinh t Các tác gi đ a đ n k t lu n r ng phát tri n tài chính theo chi u

sâu, tích lu v n v t ch t và gia t ng l c l ng lao đ ng có tác đ ng tích c c đ n

t ng tr ng kinh t trong dài h n C th , m c ý ngh a 5%, v n tích l y có tác

đ ng h n h p đ n gia t ng t ng s n ph m qu c n i GDP Gia t ng 1% trong v n khu v c t nhân làm GDP t ng 0,378-0,388%, trong khi gia t ng 1% trong v n khu v c công d n đ n GDP gi m 0,281-0,322% Mô hình (2.3) và (2.4) khi đó

tr thành:

Mô hình A: EDt= 0,378PRKt- 0,322PUKt+ 1,674LFt + 0,096 PCYt (2.7)

Mô hình B: EDt= 0,388PRKt– 0,281PUKt+ 1,329LFt+ 0,334M2Yt (2.8)

Vì v y, k t qu ám ch r ng khu v c công t i Malaysia là không hi u qu trong vi c gia t ng GDP Bên c nh đó, lao đ ng có m t tác đ ng tích c c lên t ng

s n l ng K t qu d ng nh cho th y r ng t c đ t ng tr ng lao đ ng cao có

l i cho phát tri n kinh t Malaysia

Tuy nhiên, tác đ ng c a phát tri n tài chính đ n t ng tr ng là khá nh khi phát tri n tài chính đ c đo b ng tín d ng t nhân so v i GDP (mô hình A) Tác

đ ng này đ c tìm th y là l n h n nhi u trong mô hình B (s d ng M2/GDP đ

đo l ng phát tri n tài chính) trong dài h n C th , m c ý ngh a 5%, gia t ng cung ti n 1% làm GDP t ng 0,334%, trong khi gia t ng tín d ng cho khu v c t nhân 1% ch làm GDP t ng 0,096% Các k t qu c ng phù h p v i nh ng k t qu

c a King và Levine (1993b), Benhabib và Spiegel (2000), Levine, Loayza và Beck (2000) và Rioja và Valev (2004) Vi c cung c p tín d ng và d ch v tài chính hi u qu c a h th ng tài chính c a Malaysia d ng nh đã t o đi u ki n

l n cho chuy n giao công ngh và t o ra hi u ng lan to K t qu nghiên c u

c ng cho r ng s phát tri n c a h th ng tài chính có th nh h ng đ n t c đ tích l y công ngh và đ i m i, nó là đi u c n thi t đ phát tri n m t h th ng tài chính lành m nh đ g t hái đ c nh ng s gia t ng n ng su t và đ t đ c t ng

tr ng kinh t b n v ng trong dài h n

Zhang, Jin và c ng s (2012) v i tác ph m “Financial Development and Economic Growth: Evidence from China”, nghiên c u m i quan h gi a các trung gian tài chính và t ng tr ng kinh t Trung Qu c Nghiên c u s d ng d

li u t 286 thành ph c a Trung Qu c trong giai đo n 2001-2006 K th a nghiên c u c a Goldsmith (1969), King và Levine (1993), … Các tác gi s

d ng ph ng pháp h i quy GGM cho d li u b ng đ ng Mô hình nghiên c u

đ c các tác gi s d ng có d ng:

Growthi = + Financei + ’[Conditioning Information Set]i+ i’ (2.9)

(Công th c 1, trang 13)Trong đó:

• Growth : là t c đ t ng tr ng GDP th c bình quân đ u ng i;

• Finance : là bi n đ i di n cho ch s phát tri n tài chính, bao g m:

 Credit: T l t ng d n cho vay trong h th ng tài chính (các ngân hàng và đ nh ch tài chính phi ngân hàng) so v i GDP; t l này đo l ng

đ sâu t ng th c a các trung gian tài chính

 Deposit: T l t ng ti n g i trong h th ng ngân hàng so v i GDP; t l này đo l ng đ l n t ng th c a các trung gian tài chính

 Savings: T l t ng ti n g i ti t ki m c a h gia đình trong h th ng tài chính so v i GDP; t l này đ i di n cho phát tri n tài chính c a Trung

Qu c trong vi c huy đ ng ti t ki m h gia đình

 Loans Over Appro: T l đ u t tài s n c đ nh đ c tài tr b i các kho n cho vay trong n c có liên quan t i ngu n tài tr t ngân sách nhà

n c u t tài s n c đ nh đ n t các ngu n khác nhau bao g m các kho n cho vay trong n c, trích t ngân sách nhà n c, đ u t n c ngoài

và các qu T l này dùng đ đo l ng s thay th cho nhi u th tr ng

và giao d ch tài chính theo h ng l i nhu n h n dành cho ngu n tài tr t ngân sách nhà n c đ phân b v n hi u qu h n.

 Corporate: T l ti n g i c a doanh nghi p so v i t ng s d ti n g i trong h th ng tài chính; t l này đo l ng phát tri n tài chính c a Trung

Qu c trong vi c cung c p các d ch v ngân hàng cho doanh nghi p

• Conditioning Information Set : là các bi n ki m soát khác, bên c nh các

ch s tài chính lên t ng tr ng kinh t Các bi n này th ng đ c s

d ng trong các lí thuy t tài chính phát tri n Các tác gi chia b bi n này thành 4 c p đ :

 n gi n: g m h ng s , logarit c a GDP bình quân đ u ng i ban đ u

và logarit c a t l nh p h c ban đ u

 Trung bình: g m c p đ đ n gi n c ng v i t tr ng c a các đ n v nhà

n c trong t ng s tài s n c đ nh

 Chính sách: g m c p trung bình c ng v i t l đ u t tr c ti p n c ngoài so v i GDP (FDI/GDP)

 y đ : g m c p chính sách c ng v i kh i l ng kinh doanh d ch v

b u chính và vi n thông

Nghiên c u ch ra r ng h u h t các ch s phát tri n tài chính truy n th ng

đ u có tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t Chi u r ng và chi u sâu c a khu v c tài chính thúc đ y t ng tr ng kinh t V i vi c s d ng nhi u h n các

th tr ng và giao d ch tài chính h ng v l i nhu n và huy đ ng ti n g i c a doanh nghi p, s phát tri n c a các trung gian tài chính Trung Qu c sau khi gia

nh p WTO có tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t Trung Qu c C th ,

K t qu h i quy theo ph ng pháp OLS cho th y r ng c n m ch s đo

l ng phát tri n tài chính đ u có tác đ ng đáng k đ n t ng tr ng kinh t m c

ý ngh a 5%, ngo i tr ch s Corporate có tác đ ng m c ý ngh a 10% v i các

bi n ki m soát đ n gi n

K t qu h i quy theo ph ng pháp GMM cho th y r ng b n ch s đo

l ng phát tri n tài chính (Credit, Deposit, Loans Over Appro và Corporate)đ u

có tác đ ng tích c c đáng k các m c ý ngh a khác nhau v i các bi n ki m soát khác nhau Ch có m t ngo i l : h s c a Corporate không có ý ngh a v i các

bi n ki m soát đ y đ Trong khi đó, h s c a Savings tuy có tác đ ng nh ng ch

có ý ngh a m c 5% v i các bi n ki m soát đ n gi n Ngoài ra, h u h t các h

s c a bi n phát tri n tài chính đ u phù h p v i ki m đ nh Sargan, ch duy có h

s c a Deposit v i các bi n ki m soát đ n gi n và trung bình là không phù h p

Nhìn chung, qua nh ng bài nghiên c u nói trên cho th y phát tri n tài chính tácđ ng m nh đ i v i t ng tr ng kinh t trong nh ng đi u ki n nh :

 Các n c có các trung gian tài chính phát tri n

Nghiên c u “What is happening to the Impact of Financial Deepening

on Economic Growth?” c a Rousseau, Peter L và Wachtel, Paul (2009) v tác

đ ng c a phát tri n tài chính theo chi u sâu đ n t ng tr ng kinh t các qu c gia M u nghiên c u g m 84 qu c gia trong giai đo n m u đ u tiên (1960-1989)

và giai đo n ti p theo (1990-2004) Các tác gi chia th i gian quan sát thành 9 giai đo n liên ti p Ngoài ra, các tác gi c ng phân bi t thành hai nhóm n c: các

n c phát tri n và đang phát tri n d a trên phân lo i c a Ngân hàng Th gi i Các tác gi s d ng ph ng pháp b ng đ ng GMM cho mô hình h i quy Mô hình các tác gi s d ng d a trên mô hình h i quy t ng tr ng Barro c a King và Levine nh sau:

Yit= 0+ Fit+ Xit+ uit (2.10) (Công th c 1, trang 6)

Trong đó:

• Yit là t c đ t ng tr ng GDP th c bình quân đ u ng i;

• Fit là th c đo m c đ phát tri n tài chính; bao g m t l M3/GDP, (M3 –M1)/GDP và t l tín d ng cho khu v c t nhân/GDP (PC/GDP)

• Xit là các bi n gi i thích khác; bao g m logarit c a GDP th c bình quân

đ u ng i, logarit c a t l nh p h c ban đ u, t l xu t nh p kh u trên GDP và t l chi tiêu c a chính ph trên GDP

T k t qu nghiên c u c a Peter L Rousseau và Paul Wachtel (2009) cho

th y r ng m i quan h tài chính - t ng tr ng không m nh m trong d li u g n đây (giai đo n 1990 -2004) nh trong các nghiên c u ban đ u c a các tác gi v i

d li u cho giai đo n 1960-1989 Nghiên c u ch ra r ng tác đ ng c a tài chính là đáng k đ i v i c hai nhóm n c trong giai đo n tr c đó m c dù tác đ ng này

là l n h n đ i v i các n c phát tri n Trong giai đo n sau tác đ ng này là nh

h n đ i v i các n c phát tri n và không xu t hi n đ i v i các n c đang phát tri n

C th , h s M3/GDP là tích c c và có ý ngh a th ng kê trong n m giai

đo n liên ti p t 1965-1989 nh ng không đáng k trong giai đo n tr c và sau

đó i u này c ng đúng cho các h s (M3-M1)/GDP v i ngo i l c a m t

kho ng th i gian trong nh ng n m 1980 khi h s này là không đáng k Ng c

l i, h s t l tín d ng khu v c t nhân/GDP ch khác không đáng k trong hai

giai đo n Nh ng h s tín d ng khu v c t nhân rõ ràng là tích c c (trung bình

1965-74

1970-79

2000-(0,019) (0,013) (0,013) (0,016) (0,015) (0,012) (0,012) (0,008) (0,008)(M3-M1)

/GDP

-0,002 0,062** 0,041* 0,043* 0,046 0,062** 0,012 -0,001 0,003(0,030) (0,020) (0,022) (0,025) (0,031) (0,020) (0,021) (0,015) (0,011)PC/GDP 0,009 0,034* 0,024 0,022 0,011 0,036** -0,003 -0,005 0,001

(0,024) (0,019) (0,018) (0,020) (0,017) (0,013) (0,011) (0,007) (0,007)

(Ghi chú: ** và * l n l t t ng ng v i các m c ý ngh a 5% và 10%).

Các tác gi c ng nh n th y r ng các n c thu nh p r t th p (thu nh p d i 3.000 USD theo giá đôla M n m 2000), nh h ng c a đ sâu tài chính là tích

c c nh ng không đáng k Tác đ ng đ c c tính không chính xác b i vì nhi u

trong s nh ng qu c gia này t ng đ sâu tài chính có th là do các tiêu chu n cho

vay th p Tuy nhiên, m c thu nh p trung bình (t 3.000 USD đ n 12.000

USD), có v là b ng ch ng rõ ràng v m i quan h tài chính và t ng tr ng M i

quan h bi n m t các n c có thu nh p r t cao

T nh ng k t qu trên, Rousseau và Paul Wachtel k t lu n r ng m i quan

h tài chính và phát tri n d ng nh là m nh m h n trong môi tr ng kinh t

nh t đ nh C th , các qu c gia có khu v c tài chính khá phát tri n ho c các

qu c gia có m c thu nh p bình quân đ u ng i trung bình cho th y tác đ ng c a

đ sâu tài chính đ i v i t ng tr ng kinh t m nh và đáng k h n

T các k t qu nghiên c u, các tác gi nh n th y r ng tác đ ng c a các

cu c kh ng ho ng tài chính có liên quan đ n vi c gi m tác đ ng c a đ sâu tài chính lên t ng tr ng sâu tài chính quá m c hay t ng tr ng tín d ng quá nhanh có th d n đ n l m phát và h th ng ngân hàng b suy y u, t đó d n đ n

cu c kh ng ho ng tài chính gây ra kìm hãm t ng tr ng sâu tài chính quá

m c c ng có th là k t qu c a t do hóa tài chính r ng rãi trong nh ng n m cu i

th p niên 1980 và đ u nh ng n m 1990 các n c thi u c s h t ng pháp lý

ho c quy đ nh đ t n d ng s phát tri n tài chính m t cách thành công Tuy nhiên, b ng cách s d ng đ m th tr ng v n qu c t nh m t ch s v t do hóa và s n l c đ phát tri n th tr ng tài chính, các tác gi nh n th y r t ít d u

hi u cho th y t do hóa đóng vai trò quan tr ng tr c ti p đ n vi c gi m thi u nh

h ng c a phát tri n tài chính theo chi u sâu T ng t nh v y, có r t ít b ng

ch ng r ng s t ng tr ng c a th tr ng ch ng khoán trong nh ng n m g n đây

đã thay th cho vay n và d n đ n vai trò c a phát tri n tài chính theo chi u sâu

đ i v i t ng tr ng gi m đi

Theo nghiên c u c a Estrada và c ng s (2010) trong “Financial Development and Economic Growth in Developing Asia” v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t , c ng d a trên mô hình nghiên c u c a King và Levine (1993), đã rút ra k t lu n r ng phát tri n tài chính có tác đ ng

• FD: là bi n đo l ng phát tri n tài chính.

• Other: là các bi n ki m soát phi tài chính

Các tác gi s d ng 3 ch s đ đo l ng m c đ phát tri n tài chính, đó là:

 Tài s n n có tính thanh kho n so v i GDP (M3/GDP);

 Tín d ng cho khu v c t nhân so v i GDP (PC/GDP);

 V n hóa th tr ng ch ng khoán so v i GDP

M u nghiên c u g m 111 n n kinh t v i 363 quan sát, v i b n giai đo n

5 n m riêng bi t t n m 1987 t i 2008 D li u nghiên c u đ c thi t l p theo

d ng b ng và ph ng pháp đ c s d ng là h i quy d li u chéo đo l ng

t ng tr ng kinh t , tác gi s d ng t c đ t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i trung bình 5 n m V d li u t c đ t ng tr ng TFP các tác gi l y t ngu n d

li u c a Park và Park (2010)

K t qu nghiên c u c a Gemma Estrada và c ng s (2010) ch ra r ng h

th ng tài chính lành m nh và hi u qu là quan tr ng cho s t ng tr ng b n v ng

nh ng n c Châu Á đang phát tri n D li u nghiên c u c ng cho th y h

th ng tài chính c a khu v c châu Á đã tr nên sâu s c h n và đa d ng h n k t

đ u nh ng n m 1990 Các tác gi c ng rút ra k t lu n r ng phát tri n tài chính có tác đ ng đ n t ng tr ng, đ c bi t là các n c đang phát tri n, dù r ng tác đ ng này đã tr nên y u đi đáng k sau kh ng ho ng tài chính châu Á C th , h s

t ng quan c a 3 ch tiêu phát tri n tài chính là tài s n n có tính thanh kho n, tín

d ng cho khu v c t nhân so v i GDP và v n hóa th tr ng ch ng khoán so v i GDP v i t ng tr ng kinh t l n l t là 0,494, 0,489 và 0,283 trong giai đo n

tr c kh ng ho ng tài chính ông Á (1990-1997); và h s t ng quan này gi m

đi đáng k trong giai đo n h u kh ng ho ng (2000-2008), ch có ch s tài s n n

có tính thanh kho n có t ng quan d ng (m c dù nh : 0,002) v i t ng tr ng, trong khi ch s tín d ng cho khu v c t nhân và v n hóa th tr ng ch ng khoán

l i có t ng quan âm v i t ng tr ng (l n l t là -0,003 và -0,169) Các tác gi

đ a ra gi i thích cho s t ng quan y u đi này là do các n c trong khu v c châu

Á, đ c bi t là nh ng n c b nh h ng b i kh ng ho ng châu Á, đã th c hi n

nh ng đi u ch nh đ kh c ph c s đ u t quá m c và cho vay quá m c ngay

tr c khi cu c kh ng ho ng x y ra Ngoài ra, k t qu h i quy còn cho th y đ i

v i các n c châu Á đang phát tri n, ch tiêu tài s n n có tính thanh kho n so

v i GDP có tác đ ng đ n t ng tr ng l n h n các n c còn l i trong m u nghiên

c u H s c a tài s n n có tính thanh kho n là 2,792 m c ý ngh a 1%, nh ng

h s này cao h n các n c đang phát tri n là thành viên c a ADB (3,139

m c ý ngh a 5%), tuy nhiên h s này khi xét giai đo n h u kh ng ho ng (sau

n m 1999) l i th p và không có ý ngh a th ng kê (0,066) H s c a tín d ng cho khu v c t nhân so v i GDP là 1,772 và h s c a v n hóa th tr ng ch ng khoán so v i GDP m c ý ngh a 1%; tuy nhiên hai h s này khi xét giai đo n

h u kh ng ho ng (sau n m 1999) l i th p và không có ý ngh a th ng kê (l n l t

là 0,193 và -0,020) T các k t qu nghiên c u đ t đ c, các tác gi v n gi quan

đi m r ng phát tri n tài chính là c n thi t đ duy trì t ng tr ng kinh t b n v ng

c a khu v c châu Á trong giai đo n h u kh ng ho ng

Các tác gi c ng đ a ra m t s ki n ngh nh sau:

Th nh t, ho ch đ nh chính sách trong khu v c châu Á c n t p trung n

l c vào c i cách th ch và chính sách có l i cho h th ng tài chính nói chung,

h n là t p trung vào t tr ng t ng đ i c a các ngân hàng so v i th tr ng v n Nói cách khác, các t ch c và chính sách hi u qu nh t đ thúc đ y phát tri n tài chính là nh ng th có nh h ng tích c c trên c h th ng ngân hàng và th

tr ng v n C th h n, khu v c c n ti p t c xây d ng m t c s h t ng th ch

t t h n, trong đó bao g m hai thành ph n chính: khung pháp lý và quy đ nh có

hi u qu , và các tiêu chu n và vi c th c thi k toán và ki m toán t t nh t M t c

s h t ng t t h n là thu n l i cho vi c cung c p các thông tin k p th i và chính xác, th c hi n qu n tr doanh nghi p hi u qu , và qu n tr r i ro

Th hai, b o v s n đ nh tài chính là đi u quan tr ng đ duy trì t c đ

t ng tr ng trung và dài h n c a khu v c châu Á mà các nhà ho ch đ nh chính sách châu Á luôn quan tâm, đ c bi t là sau các cu c kh ng ho ng tài chính ti n tkhu v c và th gi i, do đó c n có các quy đ nh và giám sát th n tr ng Ngoài ra,

đ thúc đ y h n n a s n đ nh tài chính thì c n thúc đ y s phát tri n c a th

tr ng trái phi u còn t ng đ i kém phát tri n c a khu v c so v i các thành ph n chính khác, ch ng h n các ngân hàng và th tr ng ch ng khoán, đ phát tri n h

th ng tài chính c a khu v c châu Á Th tr ng trái phi u ho t đ ng t t có thêm

l i ích quan tr ng c a vi c cung c p ngu n v n dài h n n đ nh và an toàn cho sphát tri n

Th ba, m r ng và c i thi n vi c ti p c n v i các d ch v tài chính cho c

h gia đình và nhà s n xu t s v n là m t u tiên chính sách quan tr ng cho sphát tri n tài chính Thúc đ y bình đ ng v c h i, chính sách, và các t ch c v i tài chính trong khu v c s giúp đem l i m t s phát tri n toàn di n h n v i đói nghèo và b t bình đ ng th p h n Ch ng h n nh , thi t l p đ ng ký tín d ng đi u

mà cho phép ng i cho vay chia s thông tin v h s tr n c a khách hàng và

gi m chi phí giao d ch liên quan đ n tài s n th ch p

Th t , đ y nhanh ti n đ h i nh p th tr ng tài chính c a các n c châu

Á đang phát tri n, đ c bi t là th tr ng trái phi u, có th mang l i l i ích đáng kcho s phát tri n tài chính c a khu v c Có m t s l a ch n chính sách đ t ng

t c đ h i nh p tài chính gi a các n c châu Á , bao g m c h p tác khu v c g n

đ lo i b nh ng tr ng i còn l i đ đ u t xuyên biên gi i, xây d ng các s n

ph m tài chính trong khu v c nh qu ch s khu v c và gi i quy t s khác bi t trong đánh giá tín d ng, chu n m c k toán và ki m toán, c ng nh khuôn khpháp lý và quy đ nh , và thi t l p m t c quan x p h ng tín d ng trong khu v c

mà có th giúp c i thi n đánh giá r i ro tín d ng

Th n m, phát tri n tài chính đòi h i c i cách th ch và chính sách r t khác nhau các n c châu Á đang phát tri n khác nhau vì các qu c gia có m c

phát tri n kinh t , th ch và tài chính r t khác nhau Các tác gi đ a ra m t s

Trong đó ch s tài s n n có tính thanh kho n (M3/GDP) có tác đ ng y u

đ n t ng tr ng kinh t , trong khi ch s tín d ng khu v c t nhân không có tác

đ ng ho c có tác đ ng nh ng tiêu c c đ n t ng tr ng kinh t

2.2.3 Nhóm 3: Nh ng b ng ch ng cho th y phát tri n tài chính không

có tác đ ng đ i v i t ng tr ng kinh t

Christopoulos, Dimitris K và Tsionas, Efthymios G (2004) trong tác

ph m “Financial devolopment and Economic growth: Evidence from panel

unit root and cointegration tests” Nghiên c u s d ng d li u b ng v i ph m vi

nghiên c u là 10 qu c gia đang phát tri n trong giai đo n 1970 - 2000, đ ki m

đ nh m i quan h gi a phát tri n tài chính theo chi u sâu và phát tri n kinh t

Mô hình h i quy nghiên c u có d ng nh sau:

yit= 0i+ 1iFit+ 2iSit+ 3ipit+ uit (2.12)

(Công th c 1, trang 61)Trong đó:

• yit: S n l ng qu c gia th c c a qu c gia i vào n m t

• Fit: Ch tiêu phát tri n tài chính theo chi u sâu.

• Sit: V n đ u t

• pit: L m phát

• uit: Sai s

Nghiên c u này s d ng ki m đ nh nghi m đ n v (unit root tests) và ki m

đ nh Johansen đ ki m ch ng m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng

tr ng kinh t K t qu nghiên c u th c nghi m ch ra r ng phát tri n tài chính theo chi u sâu ch có tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t trong dài h n Trong ng n

h n, phát tri n tài chính theo chi u sâu không có tác đ ng đ n t ng tr ng kinh

t C th , theo k t qu h i quy OLS, h s c a Fitlà 14,13 m c ý ngh a 1%, h

s c a Sitlà 0,20 m c ý ngh a 10% và h s c a pit là -0,04 nh ng không có ý ngh a th ng kê Ngoài ra, k t qu ki m đ nh 2

cho gi thuy t r ngđ tr c a phát tri n tài chính không thúc đ y t ng tr ng b bác b , do đó ch a có đ b ng

ch ng v m i quan h gi a phát tri n tài chính và t ng tr ng kinh t trong ng n

h n T đó các tác gi c ng đ a ra g i ý r ng các nhà ho ch đ nh chính sách n u

mu n thúc đ y t ng tr ng thì nên t p trung vào nh ng chính sách dài h n

Arcand, J-L và các c ng s (2012) trong bài nghiên c u “Too Much Finance” Nghiên c u v m i quan h gi a phát tri n tài chính theo chi u sâu và

t ng tr ng kinh t Các tác gi dùng nhi u cách ti p c n th c nghi m khác nhau

đ xem xét r ng li u có m t ng ng trên mà phát tri n tài chính không còn có tác

đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t hay không? Các tác gi s d ng bi n tín

d ng cho khu v c t nhân đ đo l ng chi u sâu tài chính, t ng t nh nghiên

c u c a King và Levine (1993), Beck và Levine (2004) D li u nghiên c u cho giai đo n 1960-2010 Các tác gi s d ng ph ng pháp h i quy OLS v i mô hình nghiên c u c b n có d ng:

y = x + z + (2.13)(Công th c 1, trang 6)