L I CAM OAN
Tôi cam đoan r ng lu n v n “ nh h ng c a vi c s d ng đòn b y tài chính đ n
quy t đ nh đ u t c a doanh nghi p trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam” là
bài nghiên c u c a chính tôi, d i s h ng d n c a TS H Vi t Ti n
Ngo i tr nh ng tài li u tham kh o đ c trích d n trong lu n v n này, tôi cam đoan
lu n v n này ch a t ng đ c công b ho c đ c s d ng đ nh n b ng c p nh ng
n i khác
Ng i th c hi n
V n Th M Ngân
Trang 4TRANG PH BÌA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CH VI T T T
DANH M C HÌNH
DANH M C B NG
TÓM T T
CH NG 1: GI I THI U 1
1.1 Lý do ch n đ tài 1
1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u c a đ tài 2
1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u 3
1.4 Ph ng pháp nghiên c u: 3
1.5 Ý ngh a c a đ tài: 4
1.6 C u trúc bài nghiên c u 4
CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY 5
2.1 òn b y tài chính không có tác đ ng đ n quy t đ nh đ u t .……… 5
2.2 òn b y tài chính có tác đ ng đ n quy t đ nh đ u t ,,,,,,,,,,, ……… 5
CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 10
3.1 Mô hình nghiên c u 10
3.2 M u và tri n khai thu th p d li u 13
3.3 Ph ng pháp phân tích và x lý d li u b ng 14
Trang 53.3.2 Phân tích d li u b ng 15
3.3.3 H i quy và ki m đ nh v i mô hình FEM 16
3.3.4 H i quy và ki m đ nh v i mô hình REM 17
3.3.5 Ki m đ nh các k t qu phân tích 17
3.3.6 Ki m đ nh đ đánh giá các khi m khuy t c a mô hình 19
CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U 20
4.1 Khái quát chung v hi n tr ng các doanh nghi p nghiên c u 20
4.1.1 Khái quát v ho t đ ng đ u t doanh nghi p thông qua vi c di n bi n t ng tài s n bình quân và tài s n c đ nh c a doanh nghi p 4.1.1.1 Di n bi n t ng tài s n bình quân c a doanh nghi p 20
4.1.1.2 Di n bi n quy mô tài s n c đ nh bình quân c a doanh nghi p 20
4.1.2 Di n bi n l i nhu n sau thu và EPS bình quân c a doanh nghi p niêm y t 21 4.1.3 Di n bi n giá th tr ng và ch tiêu P/E c a doanh nghi p niêm y t 22
4.1.4 Di n bi n n c a doanh nghi p niêm y t 22
4.2 Mô t d li u và phân tích t ng quan 27
4.3 Phân tích đ nh l ng tác đ ng c a n t i quy t đ nh đ u t 29 29
4.3.1 Phân tích tác đ ng c a n t i quy t đ nh đ u t theo mô hình (1) 29
4.3.2 Phân tích tác đ ng c a n t i quy t đ nh đ u t theo mô hình (2) 32
4.3.3 Phân tích tác đ ng c a n t i quy t đ nh đ u t theo mô hình (3) 35
4.3.4 K t qu h i quy bình ph ng bé nh t hai giai đo n (ph ng pháp bi n công c ) – TSLS………38
CH NG 5: K T LU N VÀ KHUY N NGH V VI C S D NG ÒN B Y TÀI CHÍNH TRONG U T DOANH NGHI P 40
Trang 65.1.1 K t lu n chung 40
5.1.2 K t lu n t k t qu c l ng các mô hình 42
5.2 H n ch và h ng nghiên c u ti p theo 48
5.3 Khuy n ngh v vi c s d ng n trong đ u t doanh nghi p 49 TÀI LI U THAM KH O
PH L C 1: DANH SÁCH CÁC DOANH NGHI P
PH L C 2: PHÂN TÍCH T NG QUAN CÁC BI N
PH L C 3: H I QUY VÀ KI M NH MÔ HÌNH 1
PH L C 4: H I QUY VÀ KI M NH MÔ HÌNH 2
PH L C 5: H I QUY VÀ KI M NH MÔ HÌNH 3
PH L C 6: PH NG SAI SAI S THAY I
PH L C 7: A C NG TUY N
PH L C 8: T T NG QUAN
PH L C 9: K T QU H I QUY S D NG PH NG PHÁP BI N CÔNG C
Trang 7
FEM: ph ng pháp h i quy tác đ ng c đ nh
REM: ph ng pháp h i quy tác đ ng ng u nhiên
Trang 8Hình 3.1: Mô hình nghiên c u 10 Hình 3.2: S đ phân tích và x lý s li u cho đ tài 14
Trang 9DANH M C B NG
B ng 2.1 : T ng h p v d u k v ng ……… 9
B ng 4.1: Mô t v các bi n nghiên c u 24
B ng 4.2: Phân tích t ng quan bi n 27
B ng 4.3: K t qu c l ng mô hình (1) theo FEM và REM 30
B ng 4.4: Ki m đ nh Hausman Test mô hình (1) so sánh FEM và REM 31
B ng 4.5: K t qu c l ng mô hình (2) theo FEM và REM 32
B ng 4.6: Ki m đ nh Hausman Test mô hình (2) so sánh FEM và REM 35
B ng 4.7: K t qu c l ng mô hình (3) theo FEM và REM 36
B ng 4.8: Ki m đ nh Hausman Test mô hình (3) so sánh FEM và REM 38
B ng 4.9.: K t qu c l ng b ng ph ng pháp bi n công c ……… 39
B ng 5.1: B ng so sánh k t qu ba mô hình ………46
Trang 10Nghiên c u s d ng d li u th c p đ c thu th p và tính toán t các báo cáo tài chính giai đo n 2007 - 2012 c a 200 doanh nghi p niêm y t t i S giao d ch ch ng khoán H Chí Minh và Hà N i (t ng ng v i 1200 quan sát) đ ti n hành phân tích tác đ ng c a vi c s d ng đòn b y tài chính t i quy t đ nh đ u t c a doanh nghi p theo ba mô hình nghiên c u v i ph ng pháp h i quy d li u b ng v các tác đ ng c đ nh (FEM) và tác đ ng ng u nhiên (REM) th c hi n b ng ph n m m
Eview 6.0 K t qu nghiên c u cho th y: Th nh t, luôn t n t i 1 t l đ u t nh t
đ nh trong giai đo n nghiên c u không ph thu c vào các tác đ ng c a các y u t
Th hai, đòn b y tài chính có tác đ ng ng c chi u t i quy t đ nh đ u t Th ba,
dòng ti n có tác đ ng cùng chi u t i quy t đ nh đ u t Th t , đòn b y tài chính
đ u có tác đ ng tích c c t i quy t đ nh đ u t doanh nghi p t ng tr ng cao và doanh nghi p t ng tr ng th p Hay nói cách khác đòn b y tài chính có tác d ng kích thích đ u t t i doanh nghi p t ng tr ng cao và là ph n bù đ p vào các thi u
h t do nhu c u đ u t cao Và đòn b y c ng có tác d ng kích thích đ u t t i doanh nghi p t ng tr ng th p Th n m, là ph n r i ro c a nhà đ u t không có ý ngh a
tác đ ng đ n quy t đ nh đ u t Ngoài ra, khi xem xét di n bi n c a t ng n m k t
qu cho th y các n m t 2008 đ n 2011 là có tác đ ng tích c c t i quy t đ nh đ u
t , riêng n m 2012 là có tác đ ng tiêu c c t i quy t đ nh đ u t Trên c s các nghiên c u đó, lu n v n đ a ra m t s k t lu n mang tính khoa h c và các ki n ngh
v s d ng đòn b y tài chính trong đ u t doanh nghi p
T khóa: u t , đòn b y tài chính, tài chính doanh nghi p
Trang 11CH NG 1: GI I THI U
1.1 Lý do ch n đ tài
u t và tài tr là hai trong ba quy t đ nh mà các giám đ c tài chính luôn quan tâm trong vi c ho ch đ nh chi n l c tài chính và đi u hành nh m gia t ng giá tr doanh nghi p Trong th c t , vi c nghiên c u m i quan h c a n và quy t đ nh đ u t c a doanh nghi p đã nh n đ c nhi u s quan tâm nghiên c u công phu, sâu s c và khá nhi u các tranh lu n Ch ng h n nh Modigliani-Miller (1958) cho r ng trong m t
th tr ng hoàn h o m c đ n không nh h ng đ n hành vi đ u t c a doanh nghi p Trong nghiên c u c a Myers (1977) đã xem xét đ n hi u ng tiêu c c c a
n có th nh h ng đ n hành vi đ u t c a doanh nghi p thông qua 3 kênh truy n
d n sau: t ng r i ro phá s n, chi phí lãi vay t vi c vay n l n đã làm gi m l ng
ti n m t n m gi ; làm cho t l n trên v n ch s h u có xu h ng t ng gây ra r i
ro đ i v i ng i cho vay Và theo nghiên c u c a Jensen (1986) thì cho r ng n có tác d ng tích c c trong h n ch đ u t quá m c và đ u t kém hi u qu và v n đ này còn ph thu c vào vi c doanh nghi p có nh n đ c các c h i t ng tr ng hay không Hay nghiên c u c a Yuan Yuan và Motohashi Kazuyuki (2008) đã s d ng
ch s Tobin’s Q đ phân lo i nh ng doanh nghi p có hay không nh ng c h i đ u
t i v i nh ng doanh nghi p có ít c h i đ u t hi u ng ng c chi u c a n có tác đ ng h n ch ho t đ ng đ u t ; đ i v i nh ng doanh nghi p có nhi u c h i đ u
t , hi u ng cùng chi u c a n đ c cho là h n ch s thi u h t trong ho t đ ng
đ u t …
Qua đó, cho th y r ng các nghiên c u trên th gi i đã tìm th y m i quan h gi a n vay và đ u t c a doanh nghi p V y li u r ng m i quan h này s nh th nào trong b i c nh c a n n kinh t Vi t Nam hi n nay
Trang 12V m t th c ti n Vi t Nam, cho đ n th i đi m này, vi c công b báo cáo tài chính quý II và 6 tháng đ u n m 2013 c a các doanh nghi p niêm y t đã c b n hoàn thành; bên c nh các doanh nghi p có k t qu kinh doanh kh quan và không ng ng
đ u t m r ng s n xu t kinh doanh, v n còn r t nhi u doanh nghi p c ng đang trong tình tr ng thua l và n n n ch ng ch t và đang tìm cách tái c u trúc ho c thu
h p quy mô s n xu t
Theo kh o sát s b c a tác gi v hi n tr ng c a các doanh nghi p niêm y t cho
th y, có th chia h u h t các doanh nghi p hi n nay thu c m t trong các nhóm : nhóm th nh t, m t s doanh nghi p trong hoàn c nh r t khó kh n và đang ph i tái
t c a các doanh nghi p niêm y t? òn b y có tác đ ng nh th nào t i đ u t ? Có
s khác bi t nào gi a các doanh nghi p t ng tr ng cao và th p trong vi c s d ng
n vay cho đ u t hay không? M t khác, tác gi mu n ki m đ nh v nh h ng c a đòn b y đ i v i đ u t , qua đó đánh giá xem li u r ng k t qu nghiên c u v các doanh nghi p Vi t Nam có nét gì t ng đ ng hay khác bi t so v i các nghiên c u
tr c đây?
làm rõ h n v nh ng v n đ trên, tác gi l a ch n đ tài nghiên c u “ nh
h ng c a vi c s d ng đòn b y tài chính đ n quy t đ nh đ u t c a doanh
nghi p trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam” làm lu n v n t t nghi p.
M c tiêu nghiên c u c a bài là nh m tìm hi u nh h ng c a vi c s d ng đòn b y tài chính t i quy t đ nh đ u t c a các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng
Trang 13khoán Vi t Nam
đ t đ c các m c tiêu nghiên c u này thì c n ph i tr l i các câu h i nghiên c u sau:
Th nh t, có hay không nh h ng c a đòn b y tài chính đ n quy t đ nh đ u t c a
doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam?
Th hai, Nh ng nhân t khác nh : dòng ti n, tình hình t ng tr ng công ty có tác
đ ng đ n quy t đ nh đ u t hay không?
1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u c a đ tài là 200 doanh nghi p đ c ch n m u t các doanh nghi p đang niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán Tp.H Chí Minh và Hà N i (Bao g m các ngành ngh v B t đ ng s n, Xây d ng, V n t i, Th y s n, S n xu t
m t s ngu n chính nh : báo cáo tài chính các doanh nghi p niêm y t; đ c bi t là thông qua các website sau: Cafef.vn, Stox.vn, Cophieu68.vn, Vietstock.vn và website c a các doanh nghi p nghiên c u Ti p theo, d li u đ c x lý qua ph n
m m excel Sau khi xác đ nh đòn b y tài chính và các y u t liên quan có tác đ ng
Trang 141.5 Ý ngh a c a đ tài
s có thêm m t b ng ch ng th c nghi m đ tham kh o trong vi c đánh giá và s
Ch ng 2: T ng quan các nghiên c u tr c đây
Tác gi trình bày t ng quan các nghiên c u tr c đây v nh h ng c a đòn b y tài
chính t i quy t đ nh đ u t trên th gi i và Vi t Nam
Trang 15CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C
ÂY
Trên th gi i, có r t nhi u nghiên c u v m i quan h c a vi c s d ng đòn b y tài chính và đ u t trong doanh nghi p Và k t qu đã đ a ra khá nhi u tranh lu n
không nh h ng đ n hành vi đ u t c a doanh nghi p C ng theo l p lu n c a M&M, trong m t th tr ng v n hoàn h o và không có thu thu nh p doanh nghi p, giá tr c a doanh nghi p không s d ng n vay c ng b ng v i giá tr c a doanh nghi p có s d ng n vay đ đ u t ; hay nói cách khác các giá tr ti m n ng t đ u
t mang l i c a doanh nghi p không đ c ph n ánh vào giá tr th tr ng c a doanh nghi p Và nh v y nhà đ u t s không đánh giá giá tr c a doanh nghi p A cao
h n giá tr c a h n doanh nghi p B b i vì doanh nghi p A vay n đ tài tr cho đ u
t nhi u h n doanh nghi p B
(2) Chi phí lãi vay t vi c vay n l n đã làm gi m l ng qu ti n m t, do đó s tác
đ ng tiêu c c đ n ho t đ ng đ u t c a nh ng doanh nghi p tr c nh ng c h i đ u
t tri n v ng
Trang 16(3) Khi các nhà qu n lý doanh nghi p s d ng n nhi u h n s làm cho t l n trên
v n ch s h u có xu h ng t ng gây ra r i ro đ i v i ng i cho vay và d n t i h
s h n ch và gi m d n vi c tài tr thêm cho doanh nghi p và t đó nh h ng t i
đ u t trong t ng lai c a doanh nghi p
Nghiên c u c a Jensen (1986) thì l i xem xét hi u ng tích c c c a nh ng kho n
n trong vi c qu n lý doanh nghi p Ông đã ch ra r ng nh ng kho n n có th giúp tránh s đ u t quá m c b ng vi c:
(1) Gi m dòng ti n đ l i cho các nhà qu n tr tài chính t do s d ng
(2) H n ch đ u t vào nh ng d án đ u t kém hi u qu
Jensen (1986) c ng cho r ng tác d ng tích c c c a n trong h n ch đ u t quá m c
và kém hi u qu ph thu c l n vào vi c doanh nghi p có nh n đ c các c h i t ng
tr ng hay không V ng n h n, Jensen đã ch ra r ng n có tác d ng tích c c đ i
v i vi c h n ch đ u t quá m c các doanh nghi p t ng tr ng th p và c ng h n
ch đ c các thi u h t ngu n v n trong đ u t nh ng doanh nghi p t ng tr ng cao
T các lu n đi m trên v tác d ng tích c c và tiêu c c c a n đ i v i đ u t , trong các nghiên c u th c nghi m các doanh nghi p đ c phân chia thành hai nhóm: (1) Các doanh nghi p t ng tr ng m nh, có nhi u c h i đ u t ; (2) Các doanh nghi p
t ng tr ng th p, ít c h i đ u t
Nh ng nghiên c u c a Jensen và Meckling (1976), Myers (1977), Jensen (1986), Hart (1995), McConnel và Sevaes (1995), Yuan Yuan và Motohashi
đ phân lo i nh ng doanh nghi p có hay không nh ng c h i đ u t i v i nh ng doanh nghi p có ít c h i đ u t hi u ng ng c chi u c a n có tác d ng h n ch
ho t đ ng đ u t ; đ i v i nh ng doanh nghi p có nhi u c h i đ u t , hi u ng cùng chi u c a n đ c cho là h n ch s thi u h t trong ho t đ ng đ u t
Trang 17Trong đó, nghiên c u c a McConnel và Sevaes (1995) đã s d ng d li u “chéo”
đ phân tích nh ng doanh nghi p c a M đ c niêm y t trong n m 1976, 1986,
1988 và đã phát hi n ra tính “ hai m t c a n ”, ngh a là, giá tr doanh nghi p thì
t ng quan ng c chi u v i t l n t i nh ng doanh nghi p có c h i t ng tr ng cao và cùng chi u v i t l n c a nh ng doanh nghi p có c h i t ng tr ng th p
tr ng c a doanh nghi p đã ch ra r ng đ i v i nh ng doanh nghi p mà ít c h i
đ u t 1 có s t ng quan ng c chi u gi a t l n và đ u t K t qu đánh giá t nghiên c u c a Lang và c ng s đã không tìm ra s t ng quan ng c chi u nào
gi a t l n và t l t ng tr ng đ i v i nh ng doanh nghi p có nhi u c h i t ng
tr ng M t khác, đ i v i nh ng doanh nghi p có nh ng c h i t ng tr ng t t,
t ng n s không nh t thi t c n tr s t ng tr ng
v i đ u t c đ nh s d ng d li u các doanh nghi p c a Canada K t qu nghiên
c u đã ch ra r ng nh ng doanh nghi p l n mà có ít c h i đ u t thì d b t n
th ng h n b i tác đ ng c a nh ng kho n n h n là nh ng doanh nghi p có nhi u
c h i đ u t
hóa thì t o ra đ c nh ng c h i đ u t l n h n nh ng doanh nghi p khác H c ng
ch ra r ng t l n có nh h ng t i quy t đ nh đ u t và nh ng doanh nghi p đ c
đa d ng hóa có th v t qua đ c s h n ch c a t l n thông qua vi c phân tán các kho n n b i các nhà qu n tr doanh nghi p
Arikawa và c ng s (2003) đã ng d ng ph ng pháp nghiêp c u đã đ c s d ng
b i Lang và c ng s (1996) và ch ra r ng h th ng ngân hàng c a Nh t đã h tr tích c c trong vi c t ng c ng ch c n ng ki m soát n c a doanh nghi p, đ c bi t
là đ i v i nh ng doanh nghi p t ng tr ng th p Trong khi đó, Muramatsu (2002)
1
doanh nghi p có Tobin’s Q th p
Trang 18d a vào lý thuy t c a Jensen (1986) thì l i có quan đi m ng c l i r ng vi c đ u t quá m c đã xu t hi n Nh t trong giai đo n bong bóng và ch c n ng ki m soát c a
n c a ngân hàng thì không có m y ý ngha
quan h gi a h s n và t l vay ngân hàng v i đ u t c đ nh c a các doanh nghi p niêm y t t i Trung Qu c trong giai đo n 2001-2006 ng th i hai ông c ng xem xét các tác đ ng này trong m i liên h v i các c h i đ u t khác nhau c a doanh nghi p K t qu nghiên c u cho th y: (1) H s n (và t l vay ngân hàng)
đã có tác đ ng tiêu c c đ n đ u t c đ nh doanh nghi p niêm y t t i Trung Qu c (2) H s n có m t tác đ ng tiêu c c vào các doanh nghi p t ng tr ng th p h n so
v i các doanh nghi p t ng tr ng cao, v n đ này ng ý r ng h s n có tác d ng
h n ch đ u t (3) Cu i cùng, phân tích d n đ n k t qu thú v là t l vay ngân hàng đã có tác đ ng m nh vào đ u t c đ nh h n ng th i, nó c ng có nh
h ng m nh m đ i v i vi c ki m ch đ u t đ c bi t c a các doanh nghi p t ng
tr ng th p, k t qu này cho th y r ng Trung Qu c, ngân hàng giám sát ho t đ ng
đ u t r t hi u qu
đ u t c đ nh c a các doanh nghi p niên y t t i Jordan trong giai đo n 2004 –
2009 Nghiên c u đã cho th y đòn b y tài chính không có tác đ ng tiêu c c đ n đ u
t c đ nh c a các doanh nghi p niêm y t t i Jordan Nghiên c u c ng ch ra r ng
n ngân hàng có tác đ ng m nh đ n đ u t c đ nh h n so v i t ng n Các k t qu
c l ng chính đ c tóm t t nh sau: (1) N ngân hàng không có tác đ ng tiêu
c c đ n đ u t c đ nh c a doanh nghi p; (2) Tobin Q có giá tr cao và dòng ti n
l n h n s gia t ng đ u t ; (3) Tác đ ng tích c c c a n ngân hàng trong vi c ki m
ch đ u t quá m c c a doanh nghi p, nó cho th y hi u qu giám sát c a Ngân hàng đ i v i doanh nghi p D a trên nh ng nghiên c u này, hai ông đã đ a ra khuy n ngh r ng nhà đ u t nên cân nh c đòn b y tài chính trong vi c ra quy t
đ nh đ u t
Trang 19Bên c nh đó, Nghiên c u c a Nguy n Th Ng c Trang và Trang Thúy Quyên
gi đã s d ng m u g m 264 doanh nghi p niêm y t tr c n m 2010 trên S Giao
dch Ch ng khoán TP.HCM và S Giao d ch Ch ng khoán Hà N i trong giai đo n 2009-2011 K t qu nghiên c u c a hai tác gi cho th y vi c s d ng đòn b y tài chính có tác đ ng thu n chi u lên quy t đ nh đ u t đ i v i toàn b doanh nghi p trong m u và các doanh nghi p t ng tr ng cao trong m u Tuy nhiên, đ i v i các doanh nghi p t ng tr ng th p, đòn b y tài chính l i có tác đ ng ngh ch chi u lên
Tóm l i, các nghiên c u tr c đây đã xác nh n nh h ng c a n đ i v i đ u t ,
đã ch ra tính hai m t c a n đ i v i đ u t Nó v a h n ch đ u t quá m c các
doanh nghi p t ng tr ng th p; l i v a kích thích đ u t và bù đ p các thi u h t
đ u t các doanh nghi p t ng tr ng cao
Trang 20Hình 3.1: Mô hình nghiên c u ( Ngu n: Yuan Yuan và Motohashi Kazuyuki (2008))
Ph ng trình t ng quát: investment = f( các y u t ), c th nh sau:
i Investmenti,t = + 1*Levi,t-1 + 2*Cashflowi,t-1 + 3* Tobin’sqi,t-1 + *Year + µi
ii Investmenti,t = + 1*Levi,t-1 + 2*Cashflowi,t-1 + 3* Tobin’sqi,t-1 +4*HQ*Levi,t-1 + 5* LQ*Levi,t-1 + *Year + µi + i,t (2) iii Investmenti,t = + 1*Levi,t-1 + 2*Cashflowi,t-1 + 3* Tobin’sqi,t-1 + 4*HQ*PEi,t-
1 + 5* LQ*PEi,t-1 + *Year + µi + i,t (3)
Trong đó
T ng n /T ng tài s n và t ng n đ c xác đ nh b ng N ng n h n + N dài h n Cách tính đ c d a theo nghiên c u c a Lang và c ng s (1996) hay Yuan Yuan
Trang 21Cashflow: đ i di n cho dòng ti n n i b c a doanh nghi p, đ c xác đ nh nh sau:
= (L i nhu n tr c các kho n thu nh p b t th ng + cho giá tr kh u hao tài s n c
đ nh)/ Tài s n c đ nh
N u doanh nghi p có dòng ti n n i b t t, thì kh n ng s t n d ng đ c c h i đ u
t t t h n Và theo Myer (1984) v lý thuy t tr t t phân h ng, thì dòng ti n n i b
là ngu n tài tr u tiên cho quy t đ nh đ u t
sau:
= (Giá th tr ng c a c ph n th ng + Giá th tr ng c tính c a c ph n u đãi + Giá tr c a n )/ T ng tài s n
Doanh nghi p đ c xác đ nh là t ng tr ng cao n u có ch s Tobin’Q > 1; là t ng
tr ng th p n u có ch s Tobin’Q < 1 (Cách phân lo i này đ c s d ng trong nhi u nghiên c u tr c đó nh c a Lang (1996), Aivazian (2005), Nghiên
c u c a Nguy n Th Ng c Trang và Trang Thúy Quyên (2013)
HQ*Lev: đ c xác đ nh b ng (T ng n / T ng tài s n) n u doanh nghi p t ng
tr ng cao và ng c l i, b ng 0
LQ*Lev: đ c xác đ nh b ng (T ng n / T ng tài s n) n u doanh nghi p t ng
tr ng th p và ng c l i = 0
PE: đ c xác đ nh nh sau:
= Giá c phi u c a doanh nghi p t i ngày cu i k / EPS c a nó
Trong đó, EPS: đ c xác đ nh b ng Thu nh p ròng c a c đông th ng/ S l ng
c ph n th ng Và thu nh p ròng c a c đông th ng đ c tính b ng lãi ròng (L i nhu n sau thu tr đi ti n lãi c ph n u đãi) Vi t Nam, h u h t các doanh nghi p đ u không có c ph n u đãi
S l ng c ph n: đ c xác đ nh b ng v n đ u t ch s h u (v n đi u l , trong
b ng cân đ i k toán ph n ngu n v n) chia cho 10,000
Trang 22Year: là bi n gi nh m xem xét tác đ ng c a t ng n m riêng r t i đ u t
= u t thu n c a doanh nghi p t i th i đi m i/ Tài s n c đ nh
Trong đó: đ u t thu n c a doanh nghi p đ c xác đ nh b ng chi thu n cho mua
s m tài s n c đ nh trong k
t: là th i gian ch y t n m 2007 đ n 2012
i: là ch s ch y t 1 – 200, ph n ánh các doanh nghi p quan sát
i: là các h s tác đ ng cho bi t tr ng thái tác đ ng c a các bi n gi i thích là cùng chi u, tích c c (+) hay ng c chi u tiêu c c (-)
(hay ký hi u là C trong eview): là h s ch n cho bi t t l đ u t nh t đ nh mà
các doanh nghi p v n ti n hành đ nh k không ph thu c vào di n bi n c a các
bi n nghiên c u, c a các n m nghiên c u
H s : cho bi t di n bi n tác đ ng qua các n m trong giai đo n quan sát
Các ph n µi + i,t: là các ph n d c a mô hình nghiên c u, µi ph nd c a doanh nghi p quan sát i trong kho ng th i gian nghiên c u khi đ c xem xét riêng cho
t ng doanh nghi p, i,t ph n d chung c a mô hình khi quan sát t t c các doanh nghi p
gi a m i quan h gi a đòn b y và đ u t , đ c đo l ng nh sau:
= tài s n c đ nh h u hình/ t ng tài s n
Trong đó, tài s n c đ nh h u hình đ c đo l ng b i giá tr tài s n nhà máy, máy móc thi t b và hàng t n kho Vi c s d ng tài s n c đ nh h u hình làm bi n công
c d a trên nh ng l p luân c b n nh sau: th nh t, chi phí phá s n là y u t quan
tr ng c a m c đ s d ng đòn b y doanh nghi p Tài s n c đ nh h u hình làm
gi m chi phí phá s n, làm t ng vi c s d ng n Do v y, tài s n h u hình có m i
t ng quan cao v i vi c s d ng đòn b y tài chính c a doanh nghi p; th hai, tài
s n c đ nh h u hình không có môi t ng quan cao v i c h i đ u t c a doanh nghi p
Trang 233.2 M u và tri n khai thu th p d li u
i t ng nghiên c u: Là các doanh nghi p niêm y t trên S giao d ch ch ng
khoán H Chí Minh và S giao d ch ch ng khoán Hà N i đ c phân b đ u cho hai
S giao d ch (Bao g m các ngành ngh v B t đ ng s n, Xây d ng, V n t i, Th y
s n, S n xu t …); và các y u t tác đ ng đ n quy t đ nh đ u t nh t l n trên
t ng tài s n, dòng ti n c a doanh nghi p, ch s Tobin’Q.…)
Quy mô m u: Vi c xác đ nh kích th c m u bao nhiêu là phù h p v n còn nhi u tranh cãi v i nhi u quan đi m khác nhau Trong đó, Gorsuch (1983) và Kline (1979) đ ngh con s đó là 100 còn Guilford (1954) cho r ng con s đó là 200; Comrey và Lee (1992) thì không đ a ra m t con s c đ nh mà đ a ra các con s khác nhau v i các nh n đ nh t ng ng: 100 = t , 200 = khá, 300 = t t, 500 = r t
Thu th p d li u, tác gi s d ng các ph ng pháp thu th p d li u th c p đ ph c
v cho quá trình nghiên c u c a mình; các d li u th c p đ c tác gi thu th p qua qua các ph ng ti n thông tin đ i chúng nh :
Các website c a các doanh nghi p thu th p,
Cafef.vn; stox.vn; cophieu68.vn, vietstock.com.vn, hsx.com.vn; vsd.vn ;
T ng c c th ng kê, website các doanh nghi p ch ng khoán…
Trong đó đ c bi t nh n m nh đ n c s d li u và các tiêu chu n phân ngành, tiêu chu n phân lo i doanh nghi p t ng tr ng cao và th p do Vietstock cung
c p cho nghiên c u này
Trang 24N i dung d li u thu th p bao g m: Báo cáo tài chính, báo cáo th ng niên, Các s
li u tính toán ra các ch tiêu c n nghiên c u c a 200 doanh nghi p niêm y t trong giai đo n t n m 2007 đ n n m 2012
Ngoài ra, tác gi còn thu th p thêm các thông tin t : Các báo cáo c a chính ph , b ngành, s li u c a các c quan th ng kê v tình hình kinh t xã h i, ngân sách qu c gia, các báo cáo nghiên c u c a c quan, vi n, tr ng đ i h c; Các bài vi t đ ng trên báo ho c các t p chí khoa h c chuyên ngành và t p chí mang tính hàn lâm có liên quan
D li u đ c ti n hành x lý s b thông qua các bi n pháp sau: Phân lo i d li u thu th p; Nh p li u vào ph n m m ng d ng theo m u; Tính toán các ch tiêu c n nghiên c u; Mã hóa các thông tin đ nh tính nh m ph c v cho vi c nghiên c u
3.3 Ph ng pháp phân tích và x lý d li u b ng
Vi c phân tích tác đ ng c a n t i quy t đ nh đ u t s đ c xem xét theo quy trình
d i đây cho giai đo n nghiên c u t 2007 đ n 2012 v i các n i dung công vi c c
b n nh sau:
Hình 3.2: S đ phân tích và x lý s li u cho đ tài
B c 1: Mô t di n bi n chung v doanh nghi p nghiên c u trên c s di n bi n
b n
X lý b ng các mô hình nghiên c u
c các k t
qu nghiên
c u
Trang 25mô hình; Trong m i mô hình, tác gi s ti n hành ki m đ nh s phù h p c a mô hình, s phù h p c a các h s tác đ ng và s d ng ki m đ nh Hausman test đ xem
mô hình nào phù h p
B c 3: Ki m đ nh đ đánh giá các khi m khuy t c a mô hình nh : ki m đ nh đa
c ng tuy n; ki m đ nh ph ng sai thay đ i và ki m đ nh t t ng quan
Tác gi đã s d ng các ph n m m Exel và Eview 6 h tr cho vi c tính toán và phân tích v n đ
3.3.1 Th ng kê mô t
th p ra sao, có các thông s gì Nó bao g m các thông tin v trung bình, đ l ch,
ph ng sai, quy lu t d li u
Ki m đ nh t ng quan bi n: thông qua h s t ng quan gi a hai bi n (X & Y),
là h s đo m c đ ph thu c tuy n tính gi a hai, khi h s t ng quan càng g n
b ng không quan h càng l ng l o; càng g n 1 càng ch t; n u cùng d u là t ng quan thu n và ng c l i là ngh ch Theo quy c các bi n có h s t ng quan nh
h n 0,3 đ c coi là bi n rác, không có ý ngh a nghiên c u C th :
- ±0.01 đ n ±0.1: M i t ng quan quá th p, không đáng k
Trang 26nhân2 Do v y thông qua k t h p các chu i theo th i gian c a các quan sát theo không gian, d li u b ng cung c p nh ng d li u có nhi u thông tin h n, đa d ng
h n, ít c ng tuy n h n gi a các bi n s , nhi u b c t do h n và hi u qu h n (2) Thông qua nghiên c u các quan sát theo không gian l p l i, d li u b ng phù
h p h n đ nghiên c u tính đ ng c a thay đ i
(3) D li u b ng có th phát hi n và đo l ng t t h n nh ng nh h ng mà không
th quan sát trong d li u chu i th i gian thu n túy hay d li u chéo theo không gian thu n túy
(4) D li u b ng giúp ta nghiên c u nh ng mô hình hành vi ph c t p h n Ví d
nh l i th kinh t theo quy mô hay thay đ i k thu t,…
(5) D li u b ng có th t i thi u hóa s thiên l ch có th x y ra n u ta t ng h p các
cá nhân hay các doanh nghi p thành s li u t ng
Khi x lý d li u b ng, s th y tính ph c t p t ng d n trong vi c c l ng các tác
đ ng c a bi n đ c l p và bi n ph thu c trong mô hình h i quy d li u b ng Và tính ph c t p s gia t ng n u chúng ta b sung thêm các bi n h i quy đ c l p vào
mô hình do kh n ng có th x y ra hi n t ng c ng tuy n gi a các bi n h i quy đ c
l p gi i quy t m t hay nhi u v n đ này có nhi u k thu t c l ng; trong đó phù h p nh t là hai k thu t (1) mô hình các nh h ng c đ nh (FEM) và (2) mô hình các nh h ng ng u nhiên (REM)
3.3.3 H i quy và ki m đ nh v i mô hình FEM
M i doanh nghi p đ u có nh ng đ c đi m riêng bi t có th nh h ng đ n các bi n
gi i thích, FEM phân tích m i t ng quan này gi a ph n d c a m i doanh nghi p
v i các bi n gi i thích qua đó ki m soát và tách nh h ng c a các đ c đi m riêng
2
Thu t ng cá nhân theo ý ngh a chung bao g m các đ n v vi mô nh các cá nhân, các doanh nghi p và đ t
n c…
Trang 27bi t (không đ i theo th i gian) ra kh i các bi n gi i thích đ chúng ta có th c
l ng nh ng nh h ng th c (net effects) c a bi n gi i thích lên bi n ph thu c Ngoài ra, Tác gi s d ng ph ng pháp h i quy bình ph ng bé nh t hai giai đo n (ph ng pháp bi n công c ) – TSLS trong mô hình FEM đ gi i quy t v n đ n i sinh do t ng tác qua l i gi a bi n đòn b y vá quy t đ nh đ u t c ng nh đ t ng tính v ng c l ng
3.3.4 H i quy và ki m đ nh v i mô hình REM
i m khác bi t gi a mô hình nh h ng ng u nhiên và mô hình nh h ng c đ nh
đ c th hi n s bi n đ ng gi a các doanh nghi p N u s bi n đ ng gi a các doanh nghi p có t ng quan đ n bi n đ c l p – bi n gi i thích trong mô hình nh
h ng c đ nh thì trong mô hình nh h ng ng u nhiên s bi n đ ng gi a các doanh nghi p đ c gi s là ng u nhiên và không t ng quan đ n các bi n gi i thích Chính vì v y, n u s khác bi t gi a các doanh nghi p có nh h ng đ n bi n
ph thu c thì REM s thích h p h n so v i FEM Trong đó, ph n d c a m i th c
th (không t ng quan v i bi n gi i thích) đ c xem là m t bi n gi i thích m i
3.3.5 Ki m đ nh các k t qu phân tích
Ki m đ nh s phù h p c a m i mô hình nghiên c u:
Ho: Mô hình c l ng không phù h p
H1: Mô hình c l ng là phù h p
Tiêu chu n ki m đ nh Pvalue < 5% bác b Ho
Ngoài ra, đ đánh giá m c đ gi i thích c a bi n ki m soát (bi n đ c l p) đ n bi n
ph thu c c a mô hình, tác gi s d ng h s xác đ nh R2 ây là th c đo đ c s
d ng trong các nghiên c u, nh n giá tr t 0 đ n 1, càng g n 1 thì mô hình xây d ng càng phù h p Theo tác gi Hu nh t Hùng (2011) cho r ng , v i kinh nghi m
th c t R2
>0,9 là t t đ i v i s li u chu i th i gian và R2
>0 là t t đ i v i s li u chéo
Trang 28Ki m đ nh gi thi t v h s h i qui (s phù h p c a các h s tác đ ng; m c ý
ngh a =0,05), Ki m đ nh gi thi t v h s h i qui j, m c đích là xem xét li u j
có b ng 0 hay không, n u j=0 thì bi n đ c l p Xj không có tác đ ng riêng ph n đ n
Bác b H0: Các bi n đ c l p Xj có tác đ ng riêng ph n đ n bi n ph thu c (h s
có ý ngha)
Ki m đ nh Hausman l a ch n mô hình phù h p, xem xét mô hình FEM hay
REM phù h p h n, tác gi s d ng ki m đ nh Hausman Th c ch t ki m đ nh Hausman đ xem xét có t n t i t t ng quan gi a i và các bi n đ c l p hay không
Trang 293.3.6 Ki m đ nh đ đánh giá các khi m khuy t c a mô hình:
C n c vào mô hình đ c l a ch n, tác gi s s d ng ki m đ nh phù h p đ đánh giá có các khi m khuy t trong mô hình hay không nh đa c ng tuy n và ki m đ nh
ph ng sai thay đ i, ki m đ nh t t ng quan
Trang 30
CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U
Trên c s v n đ , m c tiêu nghiên c u và câu h i nghiên c u đã đ c xác l p các
ph n trên; tác gi đã ti n hành thu th p thông tin v 200 doanh nghi p niêm y t t i
th tr ng ch ng khoán Vi t Nam (HOSE và HNX) trong giai đo n t 2007 - 2012
và đã thu đ c di n bi n các k t qu c b n nh sau:
4.1.1 Khái quát v ho t đ ng đ u t doanh nghi p thông qua vi c di n bi n t ng
tài s n bình quân và tài s n c đ nh c a doanh nghi p:
4.1.1.1 Di n bi n t ng tài s n bình quân c a doanh nghi p:
K t qu kh o sát cho th y di n bi n t ng tài s n bình quân c a 100 doanh nghi p nghiên c u trong giai đo n 2007 – 2012 cho th y quy mô tài s n có xu h ng t ng
v giá tr tuy t đ i, tuy nhiên m c đ t ng có xu h ng ngày càng gi m N m 2008
m c t ng là 22.13%, n m 2009 là 35.34%, đ n n m 2010 là 31.50%, n m 2011 còn 20.20% và n m 2012 ch còn là 4.76%
Nguyên nhân c b n c a v n đ này là do giai đo n 2007 – 2012 là giai đo n khó
kh n c a n n kinh t Vi t Nam (đ d c t đ nh n m 2007 và cho t i 2012 v n ch a
rõ đáy c a n n kinh t …) do v y các doanh nghi p niêm y t c ng không th tránh
kh i tác đ ng mang tính h th ng đó và di n bi n này đã tác đ ng toàn di n đ n
ho t đ ng s n xu t, kinh doanh và vi c m r ng quy mô s n xu t, đ u t Do đó chúng ta có th th y càng v sau t l t ng tr ng tài s n càng gi m, nó cho th y
vi c đ u t và quy mô c a doanh nghi p có xu h ng ch ng l i và vi c t ng tr ng
v tài s n lúc này không ph i ph c v cho vi c m r ng quy mô, s n xu t kinh doanh mà ch y u là do m r ng hàng t n kho, các kho n ph i thu
4.1.1.2 Di n bi n quy mô tài s n c đ nh bình quân c a doanh nghi p
T i s n c đ nh là kho n m c ph n ánh sát nh t ho t đ ng đ u t c a doanh nghi p cho t li u s n xu t kinh doanh c a mình K t qu kh o sát 200 doanh nghi p niêm
y t trong giai đo n 2007 – 2012 cho th y di n bi n tài s n c đ nh bình quân nh
Trang 31sau: Quy mô tài s n c đ nh t ng v giá tr tuy t đ i trong giai đo n t 2007 – 2012, sang n m 2012 thì g n nh ch ng l i v giá tr tuy t đ i Tuy nhiên v xu h ng
t ng m nh trong kho n th i gian 2007 – 2010 và sau đó gi m m nh trong các n m
2011 và m nh nh t vào n m 2012, c th nh sau: n m 2008 t ng m nh 39.50% so
v i 2007; n m 2009 t ng 29.21% so v i 2008, n m 2010 t ng 37.19% so v i 2009,
n m 2011 t ng 16.50% so v i 2010 và n m 2012 ch còn t ng 8.49% so v i 2011 Bên c nh đó, di n bi n c c u và t l t ng tr ng (%) tài s n c đ nh c a các doanh nghi p c ng cho th y t tr ng tài s n c đ nh trong t ng tài s n c a các doanh nghi p niêm y t sau khi t ng t c t chi m 30.60% t ng tài s n n m 2007 lên 34.96% n m 2008 thì có xu h ng luôn đ c duy trì n đ nh xoay quanh m c này
Nó ph n ánh các doanh nghi p đang hình thành m t cách n đ nh vi c phân b c
c u các lo i tài s n trong ho t đ ng c a mình
4.1.2 Di n bi n l i nhu n sau thu và EPS bình quân c a doanh nghi p niêm
y t
K t qu kh o sát 200 doanh nghi p niêm y t trong giai đo n 2007 – 2012 cho th y
di n bi n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p nghiên c u thông qua các ch tiêu l i nhu n sau thu , EPS bình quân nh sau: K t qu nghiên c u cho th y l i nhu n sau thu c a các doanh nghi p nghiên c u có các bi n đ ng th t th ng tùy vào t ng
n m và di n bi n v mô c a n n kinh t N m 2008 l i nhu n c a các doanh nghi p
gi m 11.73% N m 2009 nh chính sách kích thích kinh t c a Nhà n c, l i nhu n các doanh nghi p t ng t i 89.44% so v i 2008 N m 2010, l i nhu n các doanh nghi p đ t đ nh v i giá tr l n nh t 128.246 t so v i c giai đo n nghiên c u;
nh ng t c đ t ng thì khá th p so v i 2009 ch còn 21.74% N m 2011 l i nhuân l i suy gi m nghiêm tr ng t ng ng các m c s t gi m là -10.85%, n m 2012 l i nhu n v n ch a có d u hi u ph c h i m c dù t c đ gi m đã ch ng l i ch còn – 6.46%
T ng ng v i di n bi n l i nhu n sau thu , EPS bình quân c a các doanh nghiêp niêm y t c ng có các di n bi n t ng đ ng nh sau: N m 2008 EPS gi m -16.08%
Trang 32so v i 2007, n m 2009 t ng m nh 30,39%, sau đó gi m d n t 2009 cho đ n n m
2012 (2010 là -9,22%, 2011 là -30,29%, 2012 là -32,01%) EPS suy gi m ngoài nguyên nhân l i nhu n suy gi m thì chúng ta có th th y còn do nguyên nhân các doanh nghi p t ng v n đi u l nhanh h n vi c gia t ng l i nhu n nh đã phân tích trên (t ng s l ng c phi u lên nhanh chóng và đ u đ n qua các n m và t đó t o
ra hi u ng “pha loãng” làm EPS suy gi m nhanh và m nh h n m c gi m l i nhu n)
4.1.3 Di n bi n giá th tr ng và ch tiêu P/E c a doanh nghi p niêm y t
K t qu kh o sát 200 doanh nghi p niêm y t trong giai đo n 2007 – 2012 cho th y
di n bi n giá th tr ng và t l giá th tr ng trên thu nh p v n c ph n (P/E) c a các doanh nghi p nghiên c u cho th y giá tr th tr ng c a doanh nghi p nghiên
c u suy gi m r t nhanh trong giai đo n 2007 – 2012 N m 2007 giá bình quân 1 c phi u là 63,770 đ ng thì t i n m 2012 ch còn 14,640 đ ng M c đ suy gi m c
th nh sau: N m 2008 là -70.92%, n m 2009 là 78.15% (do s ph c h i đ t bi n
c a th tr ng ch ng khoán), n m 2010 -17.18%, n m 2011 -49.12%, n m 2012
ph c h i nh 5.25% Di n bi n này c ng cho th y h qu c a m t quá trình suy
gi m kéo dài v hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh và qu n tr c a các doanh nghi p nghiên c u
T ng ng v i di n bi n giá th tr ng c a m t c phi u thì di n bi n ch tiêu P/E
ph n ánh kh n ng nhà đ u t ph i b ra bao nhiêu ti n đ thu đ c 1 đ n v l i nhu n; đ ng th i nó c ng ph n ánh m c đ r i ro c a th tr ng ch ng khoán, c a doanh nghi p là cao hay th p nh sau: N m 2008 gi m là -43.3%, n m 2009 t ng là 192.67%, n m 2010 gi m là -46.57%, n m 2011 t ng 83.4%, n m 2012 t ng là
39.80%
4.1.4 Di n bi n n c a doanh nghi p niêm y t
K t qu kh o sát 200 doanh nghi p niêm y t trong giai đo n 2007 – 2012 cho th y
di n bi n n c a các doanh nghi p nghiên c u có xu h ng t ng d n trong giai đo n nghiên c u t m c 49.99% t ng tài s n 2007 lên 52.50% t ng tài s n n m 2012;
Trang 33trong đó n ng n h n chi m t tr ng l n trong t ng n và có xu h ng t ng t 40.47% n m 2007 lên 42.08% n m 2012; n dài h n chi m t tr ng th p v i di n
bi n t ng t m c 9.24% n m 2007 lên 11.64% n m 2010 và t đó t i nay l i suy
gi m n m 2012 còn 10.42%
N h v y qua các di n bi n phân tích trên, chúng ta có th rút ra k t lu n t các
hi n t ng là trong giai đo n 2007 – 2012 quy mô c a các doanh nghi p niêm y t
TTCK Vi t Nam t ng lên r t m nh, ngu n v n ch s h u nhân lên nhi u l n tuy nhiên đi kèm v i đó kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p gi m xu ng, r i ro th
tr ng t ng cao, n vay nói chung và n ng n h n t ng lên nhi u; ho t đ ng đ u
t nhìn chung là đ c duy trì liên t c Nh ng hi n t ng này s đ c ti p t c đ c
phân tích ph n ti p theo c a ch ng 4 này thông qua các mô hình h i quy FEM,
REM và các ki m đ nh
Trang 344.2 Mô t d li u nghiên c u và p hân tích t ng quan
V i d li u thu th p c a 200 doanh nghi p niêm y t trong giai đo n 2007 – 2012 t ng ng v i 1200 quan sát, tác gi đã s
d ng ph n m m Eview 6 đ phân tích v n đ và thu nh n đ c b c đ u các thông tin v các bi n nghiên c u nh d i đây:
B ng 4.1: Mô t v các bi n nghiên c u
Mean 0.273204 0.510883 -0.319593 1.192856 0.21074 0.239313 6.850619 14.84546 Median 0.195595 0.542494 -0.189438 0.948889 0.00000 0.18056 0.00000 0.00000 Maximum 6.029499 0.905543 85.78728 20.93303 0.905543 0.877611 925.106 3825.435 Minimum 0.000000 0.008615 -22.765610 0.010202 0.000000 0.000000 -37.981620 -441.879500 Std Dev 0.353508 0.207303 2.94163 0.992503 0.278116 0.254655 28.730200 148.559800 Skewness 6.996238 -0.334642 19.87611 8.760748 0.889034 0.541071 27.388960 19.193010 Kurtosis 90.92098 2.210419 620.1705 143.7959 2.252872 1.877134 871.400800 429.175200 Jarque-Bera 396294.4 53.56893 19123986 1006525 185.9863 121.5931 37856032 9154941
Trang 35Probability 0.000000 0.000000 0.000000 0.000000 0.000000 0.000000 0.000000 0.000000 Sum 327.8449 613.0591 -383.5120 1431.427 252.8875 287.1753 8220.743 17814.56 Sum Sq
Dev 149.8367 51.52628 10375.170 1181.090 92.7407 77.75436 989683.8 26461962
Observations 1200 1200 1200 1200 1200 1200 1200 1200
Ngu n: Tính toán t Eview 6
Trang 36B ng trên cho th y: Các d li u nghiên c u đ u cho th y không có phân ph i chu n (V i c p gi thiêt Ho: D li u có phân ph i chu n/ H1: D li u không có phân
ph i chu n, ki m đ nh Jarque-Bera cho k t qu Probability đ u nh h n 5%, nh
200 doanh nghi p niêm y t đã đ c thu th p trong giai đo n 2007 – 2012, tác gi đã
ti n hành ki m đ nh Pearson Correlation đ xem xét m i liên h t ng quan gi a các bi n nghiên c u đ c tác gi s d ng v i các tiêu chu n ki m đ nh th ng kê
nh d i đây:
- M c ý ngh a = 5%3; Pvalue > ch p nh n Ho; Pvalue < bác b Ho
- Ho: C p bi n nghiên c u không có m i liên h t ng quan (đ c l p)
- H1: C p bi n nghiên c u có m i liên h t ng quan (ph thu c)
K t qu phân tích m i quan h t ng quan gi a các bi n nghiên c u đ c
th hi n nh b ng d i đây, d u “+” cho bi t t ng quan là cùng chi u, d u “-“ là
ng c chi u; giá tr càng l n t ng quan càng ch t, nh h n 0.3 t ng quan là r t
y u4 (Xem chi ti t thêm ph n ph l c)
3
Trong m t s tr ng h p đ c bi t s xem xét thêm m c ý ngh a 1% ho c 10% nh m t ng ho c gi m tính chính xác đ đ t đ c các k t lu n nghiên c u mong mu n
4 Theo Nunnally & Burnstein(1994), h s t ng quan các bi n s có các m c đ phân lo i nh sau:
±0.01 đ n ±0.1: M i t ng quan quá th p, không đáng k
Trang 38TOBINSQ 0.081096 -0.165772 -0.059600 1.000000 0.004900 0.000000 0.039000 - HQ_LEV 0.115479 0.243584 -0.030818 0.295315 1.000000 0.000100 0.000000 0.286100 0.000000 - LQ_LEV -0.104172 0.395744 0.018086 -0.370473 -0.712682 1.000000 0.000300 0.000000 0.531400 0.000000 0.000000 - HQ_PE 0.012899 -0.009551 -0.022596 0.201961 0.250427 -0.224267 1.000000 0.655300 0.741000 0.434200 0.000000 0.000000 0.000000 - LQ_PE -0.024201 0.000270 0.005314 -0.044990 -0.075784 0.076385 -0.023848 1.000000 0.402300 0.992500 0.854100 0.119300 0.008600 0.008100 0.409200 -
Ngu n: Tính toán t Eview 6
Trang 394.3 Phân tích đ nh l ng tác đ ng c a đòn b y tài chính đ n quy t đ nh đ u t
phân tích tác đ ng c a đòn b y tài chính đ n quy t đ nh đ u t v i d
li u b ng đã đ c thu th p trong giai đo n 2007 – 2012 cho 200 doanh nghi p niêm
y t, tác gi đã v n d ng hai ph ng pháp h i quy tác đ ng c đ nh (FEM) và h i quy tác đ ng ng u nhiên (REM) H n n a ph ng pháp phân tích tác đ ng c a đòn
b y tài chính đ n quy t đ nh đ u t còn đ c xem xét theo ba mô hình nghiên c u
đã đ c Yuan Yuan và Motohashi Kazuyuki (2008) đ c p trong nghiên c u các doanh nghi p niêm y t t i Trung Qu c, c th ba mô hình nh sau:
Investmenti,t = + 1*Levi,t-1 + 2*Cashflowi,t-1 + 3* Tobin’sqi,t-1 + *Year + µi + i,t
(1)
Investmenti,t = + 1*Levi,t-1 + 2*Cashflowi,t-1 + 3* Tobin’sqi,t-1 + 4*HQ*Levi,t-1
+ 5* LQ*Levi,t-1 + *Year + µi + i,t (2)
Investmenti,t = + 1*Levi,t-1 + 2*Cashflowi,t-1 + 3* Tobin’sqi,t-1 + 4*HQ*PEi,t-1 +5* LQ*PEi,t-1 + *Year + µi + i,t (3)
4.3 1 Phân tích tác đ ng c a đòn b y tài chính đ n quy t đ nh đ u t theo mô
hình (1)
B n ch t c a mô hình (1) là mô hình khái quát chung nh t đ xem xét các tác đ ng
c a đòn b y tài chính nói chung, dòng ti n n i b , Tobin’s q c a k tr c t i quy t
đ nh đ u t k này; đ ng th i mô hình còn xem xét di n bi n (s khác bi t này) qua các n m quan sát (bi u hi n bi n *Year); các ph n µi + i,t là các ph n d c a mô hình nghiên c u, µi ph nd c a doanh nghi p quan sát i trong kho ng th i gian nghiên c u khi đ c xem xét riêng cho t ng doanh nghi p, i,t ph n d chung c a
mô hình khi quan sát t t c các doanh nghi p K t qu c l ng mô hình (1) b ng Eview 6 nh sau:
Trang 40B ng 4.3: K t qu c l ng mô hình (1) theo FEM và REM
Variable Coefficient Prob Coefficient Prob
C 0.394929 0.0000 0.282518 0.0000 LEV(-1) -0.271842** 0.0192 -0.063018 0.3176 CASHFLOW(-1) 0.008457** 0.0106 0.003598 0.2611 TOBINSQ(-1) 0.005121 0.7020 0.008759 0.4463 R-squared 0.388949 0.027073