Mối quan hệ giữa tính thanh khoản và tỷ suất sinh lợi trên TTCK Việt Nam Luận văn thạc sĩ 2014

NGUY NăTH ăTHI N M IăQUANăH ăGI AăTệNHăTHANHăKHO NăVÀă CH NGăKHOỄNăVI TăNAM LU NăV NăTH CăS ăKINHăT TP.ăH ăChíăMinhăậ N mă2014... 2.2 M iăquanăh ăgi aătínhăthanhăkho năvƠăt ăsu tăsinh

NGUY NăTH ăTHI N

M IăQUANăH ăGI AăTệNHăTHANHăKHO NăVÀă

CH NGăKHOỄNăVI TăNAM

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

TP.ăH ăChíăMinhăậ N mă2014

NGUY NăTH ăTHI N

M IăQUANăH ăGI AăTệNHăTHANHăKHO NăVÀă

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi d i s h ng

Trangăph ăbìa

L iă amăđoan

M ăl

Danh m ă á ăt ăvi tăt tăvƠăthu tăng

Danhăm ăb ngăbi u

Danhăm ă á ăph ngătrình

TịMăT T 1

CH NGă1:ăGI IăTHI U 2

1.1 Lý do ch n đ tài 2

1.2 M c tiêu nghiên c u 3

1.3 C u trúc c a đ tài 3

CH NGă2:ăT NGăQUANăV ăCỄCăNGHIểNăC UăTR Că ỂY 5

2.1 T m quan tr ng c a thanh kho n trong đ nh giá tài s n, d u hi u trên th tr ng ch ng khoán Bolsa và Borse 1902-1925, Moore and Sadka 2006 5

2.2 M i quan h gi a tính thanh kho n và t su t sinh l i trên th tr ng ch ng khoán Trung Qu c, Paresh Kumar Narayan and Xinwei Zheng, 2010 7

2.3 ánh giá th c nghi m v tính thanh kho n và t su t sinh l i trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong giai đo n kh ng ho ng, Xuan Vinh Vo and Jonathan Batter, 2010 8

2.4 Thanh kho n và đ nh giá tài s n: b ng ch ng t th tr ng ch ng khoán Hong Kong, Keith S.K Lam, Lewis H.K Tam 2011 9

2.5 Quy mô, giá tr và thanh kho n, đâu th c s là v n đ trên th tr ng ch ng khoán m i n i, Jduith Lischewski, Svitlana Voronkova 2012 11

2.6 M t s nghiên c u khác 12

CH NGă 3:ă D ă LI Uă NGHIểNă C Uă MỌă HỊNHă NGHIểNă C Uă VÀă PH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 14

3.1 C s l a ch n mô hình nghiên c u 14

3.2 D li u nghiên c u 14

3.3 Các ph ng pháp đo l ng tính thanh kho n trong bài nghiên c u 15

3.4 Xây d ng nhân t thanh kho n 16

3.4.1 Nhân t thanh kho n d a trên kh i l ng giao d ch – TV 16

3.4.2 Nhân t thanh kho n d a trên t l doanh thu – TR 18

3.4.3 Nhân t thanh kho n d a trên kh n ng x y ra giao d ch – TP 19

3.5 Xây d ng danh m c đ u t 20

3.5.1 Xây d ng danh m c đ u t theo MV 20

3.5.2 Xây d ng danh m c đ u t theo nhân t thanh kho n TV 20

3.5.3 Xây d ng danh m c đ u t theo nhân t thanh kho n TR 21

3.5.4 Xây d ng danh m c đ u t theo nhân t thanh kho n TP 21

3.6 Mô hình nghiên c u 22

3.6.1Mô t bi n ph thu c 23

3.6.2 Mô t bi n đ c l p 24

3.7 Ph ng pháp nghiên c u 26

3.7.1 Th ng kê mô t 26

3.7.2 Phân tích t ng quan 26

3.7.3 Ph ng pháp c l ng mô hình 27

3.7.4 Ki m đ nh Hausman đ l a ch n mô hình 29

3.7.5 Ki m đ nh ph ng sai thay đ i 30

3.7.6 Ki m đ nh t t ng quan 30

3.7.7 Ph ng pháp bình ph ng nh nh t t ng quát (GLS) 31

CH NGă4:ăMỌăT ăVÀăPHỂNăTệCHăK TăQU ăNGHIểNăC U 32

4.1 Phân tích t ng kê mô t 32

4.2 K t qu h i quy mô hình 35

4.2.1 K t qu phân tích mô hình - V i nhân t thanh kho n TV 36

4.2.1.1 H i quy Fixed Effects Model (FEM) 36

4.2.1.2 H i quy Random Effects Model (REM) 37

4.2.1.3 Ki m đ nh hausman đ l a ch n mô hình FEM hay REM 38

4.2.1.4 Ki m đ nh hi n t ng t t ng quan 39

4.2.1.5 K t qu h i quy b ng ph ng pháp bình ph ng nh nh t t ng quát GLS 40

4.2.2 K t qu phân tích mô hình - V i nhân t thanh kho n TR 41

4.2.2.1 H i quy Fixed Effects Model (FEM) 41

4.2.2.2 H i quy Random Effects Model (REM) 42

4.2.2.3 Ki m đ nh hausman đ l a ch n mô hình FEM hay REM 43

4.2.2.4 Ki m đ nh hi n t ng t t ng quan 44

4.2.2.5 K t qu h i quy b ng ph ng pháp bình ph ng nh nh t t ng quát

GLS 45

4.2.3 K t qu phân tích mô hình - V i nhân t thanh kho n TP 46

4.2.3.1 H i quy Fixed Effects Model (FEM) 46

4.2.3.2 H i quy Random Effects Model (REM) 47

4.2.3.3 Ki m đ nh hausman đ l a ch n mô hình FEM hay REM 48

4.2.1.4 Ki m đ nh hi n t ng t t ng quan 49

4.2.3.5 K t qu h i quy b ng ph ng pháp bình ph ng nh nh t t ng quát

GLS 50

4.2.4 Tóm t t k t qu h i quy c a các danh m c v i các nhân t thanh kho n 51

CH NGă5:ăK TăLU N 52

5.1 K t lu n chung t k t qu nghiên c u 52

5.2 H n ch c a đ tài và đ xu t h ng nghiên c u ti p theo 53

DANHăM CăTÀIăLI UăTHAMăKH O

PH ăL C

TSSL T su t sinh l i

HOSE Ho Chi Minh Stock Exchange – S giao d ch ch ng

khoán Thành ph H Chí Minh

TR Nhân t thanh kho n d a trên t l doah thu

TV Nhân t thanh kho n d a trên kh i l ng giao d ch

TP Nhân t thanh kho n d a trên kh n ng x y ra giao d ch

BM Book to market ratio – T l giá tr s sách trên giá tr th

tr ng

DANHăM CăB NGăBI U

và nhân t thanh kho n

32

(4.2) B ng TSSL v t tr i và đ l ch chu n TSSL v t tr i

c a 12 danh m c

33

(4.3) Ma tr n t ng quan theo t ng c p gi a nhân t th

tr ng Rm và nhân t thanh kho n TV, TR, TP 34

(4.4) B ng k t qu c l ng mô hình v i nhân t thanh

(4.5) B ng k t qu c l ng mô hình v i nhân t thanh

B ng k t qu h i quy mô hình GLS – Nhân t TV

B ng k t qu c l ng mô hình v i nhân t thanh

kho n TR – H i Quy FEM

B ng k t qu c l ng mô hình v i nhân t thanh

kho n TR – H i Quy REM

B ng k t qu phân tích mô hình v i nhân t thanh kho n TR và danh m c MV – Hausman test

B ng k t qu phân tích mô hình v i nhân t thanh kho n TR và danh m c TR – Hausman test

B ng k t qu h i quy mô hình GLS – nhân t TR

B ng k t qu c l ng mô hình v i nhân t thanh

kho n TP – H i Quy FEM

B ng k t qu c l ng mô hình v i nhân t thanh

kho n TP – H i Quy REM

B ng k t qu phân tích mô hình v i nhân t thanh kho n TP và danh m c MV – Hausman test

B ng k t qu phân tích mô hình v i nhân t thanh kho n TP và danh m c TP – Hausman test

B ng k t qu phân tích mô hình v i nhân t thanh kho n TP và danh m c MV – t t ng quan

B ng k t qu phân tích mô hình v i nhân t thanh kho n TP và danh m c TP – t t ng quan

B ng k t qu h i quy mô hình GLS – nhân t TP

DANHăM CăCỄCăPH NGăTRỊNH

và nhân t thanh kho n TP

Ph ng trình đ nh giá tài s n – Mô hình Martinez

Ph ng trình xác đ nh TSS v t tr i c a danh m c

Ph ng trình đ nh giá tài s n – Mô hình Martinez v i

nhân t thanh kho n TV

Ph ng trình đ nh giá tài s n – Mô hình Martinez v i

nhân t thanh kho n TR

Ph ng trình đ nh giá tài s n – Mô hình Martinez v i

nhân t thanh kho n TP

1 TịMăT T

M c tiêu c a bài nghiên c u là xem xét nh h ng c a tính thanh kho n lên t su t sinh l i trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam D li u nghiên c u đ c l y trong giai đo n t 01/01/2008 đ n 30/06/2013 trên th tr ng ch ng khoán Hà N i và thành ph H Chí Minh Tính thanh kho n đ c tính toán d a trên 3 th c đo: Kh i

l ng giao d ch, t l doanh thu, Kh n ng x y ra giao d ch

K t qu cho th y tính thanh kho n thì có nh h ng ngh ch chi u t i t su t sinh l i tuy nhiên m c đ nh h ng thì khác nhau trên ba bi n đ i di n cho tính thanh kho n

Nhân t thanh kho n TV và TR thì quan h ngh ch v i TSSL danh m c ch ng khoán m t cách tr c ti p Tuy nhiên, hai nhân t này l i bi n thiên cùng chi u v i TSSL danh m c ch ng khoán m t cách gián ti p thông qua ch s giá tr s sách trên giá tr th tr ng

Nhân t thanh kho n TP thì không có tác đ ng đ n TSSL danh m c ch ng khoán

m t cách gián ti p c ng nh tr c ti p

2 CH NGă1:ăGI IăTHI U

1.1ăLỦădoă h năđ ătƠi

i v i các nhà đ u t thì th tr ng ch ng khoán Vi t Nam (t n m 2000) đư là

m t kênh đ u t h p d n, bên c nh các kênh đ u t lâu đ i nh b t đ ng s n, vàng hay ngo i t Bên c nh vi c mang l i cho nhà đ u t nh ng kho ng l i nhu n đáng

k thì th tr ng ch ng khoán c ng luôn ti m n nh ng r i ro, nh ng bi n đ ng và không n đ nh

Trong nh ng nhân t v mô và vi mô nh h ng đ n t su t sinh l i, thì tính thanh kho n c a ch ng khoán c ng ngày càng đ c nhà các nhà đ u t quan tâm B i tính thanh kho n nh h ng đ n t su t sinh l i và quan đi m c a nhà đ u t là r i ro thanh kho n c n ph i đ c đ nh giá và tính thanh kho n là m t nhân t quan tr ng

mà các nhà đ u t xem xét khi quy t đ nh đ u t Nh đ nh ngh a c a Amihud and Mendelson (2008), tính thanh kho n là kh n ng tài s n đ c chuy n đ i thành ti n

m t m t cách nhanh nh t v i chi phí th p nh t Còn theo Fang et al (2009), c phi u niêm y t là ti n t mà quy t đ nh c dòng ti n và quy n ki m soát Kh n ng giao d ch c a lo i ti n t này đóng vai trò trung tâm trong qu n tr , đ nh giá và ho t

đ ng c a doanh nghi p M i quan h gi a tính thanh kho n và t su t sinh l i c a

ch ng khoán đ c nghiên c u đ u tiên b i Amihud and Mendelson (1986), ng i

đư thi t l p đ ng l c lý thuy t đ u tiên trong m i quan h gi a tài s n có tính thanh kho n th p (ho c chi phí giao d ch cao) và t su t sinh l i v t tr i; Chordia et all (2001) nghiên c u v m i quan h gi a tính thanh kho n (Ho t đ ng giao d ch và t

l doanh thu) và t su t sinh l i Bài nghiên c u cho th y r ng tính thanh kho n

t ng quan ngh ch v i t su t sinh l i ch ng khoán có đi u ch nh r i ro; và nh ng bài nghiên c u khác nh Pastor Stambaugh (2003); Marshall and Young (2003) …

K t qu chung c a các bài nghiên c u này ch ra r ng tính thanh kho n làm gi m l i nhu n và ch ra d u hi u th c nghi m r ng tính thanh kho n c n ph i đ c đ nh giá Tuy nhiên m t bài nghiên c u trên th tr ng Vi t nam c a tác gi Xuân Vinh Võ

and Jonathan Batten (2010) l i có k t lu n ng c l i r ng tính thanh kho n thì nh

h ng tích c c t i t su t sinh l i ch ng khoán Th c s có hay không s khác bi t trong tác đ ng c a tính thanh kho n lên t su t sinh l i th tr ng Vi t Nam và th

tr ng các n c phát tri n trong đó có Trung Qu c Và nh m giúp nhà đ u t có cái nhìn chính xác h n v thanh kho n c a ch ng khoán trong quy t đ nh đ u t c a mình, tác gi đư ch n đ tài nghiên c u cho lu n v n th c s c a mình:

“M I QUAN H GI A TệNH THANH KHO N VÀ T SU T SINH L I TRÊN

TH TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM”

1.2ăM ătiêuănghiênă u:

M c tiêu c a bài nghiên c u là xem xét s nh h ng c a tính thanh kho n lên t

su t sinh l i trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

1.3ăC uătrú ă aăđ ătƠi:

Ngoài danh m c b ng, danh m c các ch vi t t t, ph l c và tài li u tham kh o, đ tài g m 5 ch ng, bao g m:

Ch ngă1:ăGi iăthi uăđ ătƠi

ch ng này tác gi tóm t t các n i dung chính c a đ tài nh lý do, m c tiêu c a nghiên c u

Ch ngă2:ăT ngăquanăv ă á ănghiênă uătr ăđơy

Trong ch ng này, tác gi tóm t t l i các bài nghiên c u tr c đây v nh h ng

c a tính thanh kho n lên TSSL c a các ch ng khoán đ c niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán trong và ngoài n c

Ch ngă3:ăMôăt ăd ăli uămôăhìnhănghiênă uăvƠăph ngăphápănghiênă u

Tác gi mô t ngu n d li u, bi n ph thu c và các bi n đ c l p đ c s d ng trong bài nghiên c u Bên c nh đó tác gi trình bày ph ng pháp nghiên c u nh là c s cho ph n phân tích ti p theo ch ng 4

Ch ngă4:ăK tăqu ănghiênă u

ch ng này tác gi phân tích tác đ ng c a tính thanh kho n th hi n qua TV, TR

và TP tác đ ng đ n TSSL c a các c phi u niêm y t trên th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam

Ch ngă5:ăK tălu n

Tác gi dành ch ng này đ t ng k t l i v n đ nghiên c u, các h n ch c a lu n

v n c ng nh là đ xu t h ng nghiên c u ti p theo

3 CH NGă2:ăT NGăQUANăV ăCỄCăNGHIểNăC UăTR Că ỂY

2.1ăT măquanătr ngă aăthanhăkho nătrongăđ nhăgiáătƠiăs n,ăd uăhi uătrênăth ă

tr ngă h ngăkhoánăBolsaăvƠăBorseă1902-1925, Moore and Sadka 2006

Tác gi nghiên c u tính thanh kho n nh là m t y u t c n b n trong đ nh giá tài

s n trên hai th tr ng tài chính Madrid Bolsa and The Zurich Borse trong khoang

D li u g m 76 c phi u, 14 c phi u c a công ty tài chính và ngân hàng (trong đó

có 2 là công ty n c ngoài), 24 c phi u v n t i, 5 c phi u công nghi p m , 17 c phi u ngành tiêu dùng, và 5 c phi u công ty d ch v c b n Giá c phi u đ c l y vào ngày th 28 trong tháng (m i th 6 tu n th 4 c a tháng) ho c là ngày giao d ch

cu i cùng c a c phi đó trong tháng

Th tr ng Zurich bao g m 78 trái phi u chính ph trong đó 34 trái phi u chính ph

Th y S và 44 trái phi u n c ngoài Th tr ng g m 209 c phi u trong đó, 69 c phi u ngành công nghi p (bao g m 10 c phi u n c ngoài), 73 c phi u công ty tài chính và ngân hàng (17 c phi u n c ngoài), 35 c phi u công ty v n t i (10 c phi u n c ngoài), 2 c phi u công ty khai thác m South African, 22 c phi u công ty tiêu dùng (15 công ty n c ngoài) và 8 c phi u công ty d ch v n i đ a

Tác gi s d ng 3 th c đo thanh kho n cho m i ch ng khoán M c đ thanh kho n đ c coi nh là không đ i theo th i gian Thanh kho n đ c đo l ng nh

sau:

+ T l th i gian c phi u đ c niêm y t trên th tr ng ch ng khoán và nó đ c giao d ch trong ngày cu i cùng c a kì nghiên c u (trên hai th tr ng Madrid và

Zurich)

Liquidity1,i =

Trong đó, NLilà s kì ch ng khoán i đ c niêm y t

+ Thanh kho n đ c đo l ng b ng trung bình s c phi u/trái phi u giao d ch vào ngày th 28 c a m i tháng (Trên th tr ng Madrid)

Liquidity2,i =

Trong đó, Turnovert,i là s l ng c phi u c a ch ng khoán i đ c giao d ch vào ngày th 28 c a tháng t

NLi là s kì ch ng khoán i đ c li t kê trên Bolsa

+ T l bid-ask spread (Trên th tr ng Zurich)

Liquidity3,i =

Tác gi ki m đ nh nh h ng c a thanh kho n lên t su t sinh l i b ng ph ng pháp Fama và MacBeth (1973) u tiên tác gi s d ng d li u ban đ u đ d đoán beta t su t sinh l i th tr ng, beta thanh kho n và thanh kho n có th gi i thích chéo t su t sinh l i ch ng khoán

Bài nghiên c u cho th y r ng d a trên b d li u c phi u giao d ch trên th tr ng

ch ng khoán Madrid Bolsa và Zurich Borse t n m 1902 đ n n m 1925 đư ng h cho lý thuy t r ng thanh kho n là nhân t quy t đ nh t su t sinh l i ch ng khoán Thanh kho n c a ch ng khoán thì quan tr ng trong vi c gi i thích t su t sinh l i trên th trý ng ch ng khoán Madrid, nhýng nó l i không gi i thích m nh trên th trý ng Zurich

Beta t su t sinh l i th trý ng và beta thanh kho n thì không đóng góp quan tr ng

đ gi i thích t su t sinh l i Ch ng khoán thanh kho n th p thì có t su t sinh l i cao h n và ng c l i

2.2 M iăquanăh ăgi aătínhăthanhăkho năvƠăt ăsu tăsinhăl iătrênăth ătr ngă

h ngăkhoánăTrungăQu , Paresh Kumar Narayan and Xinwei Zheng, 2010

Tác gi nghiên c u s tác đ ng c a tính thanh kho n lên t su t sinh l i ch ng khoán trên th tr ng ch ng khoán Shanghai (SHSE) và th tr ng ch ng khoán

Tác gi nghiên c u 259 c phi u trên th tr ng ch ng khoán Trung Qu c giai đo n

t 01/1994 đ n 12/2005 T 259 c phi u này tác gi xây d ng 40 danh m c đ u t :

10 danh m c cho m i th c đo thanh kho n (TV, TR & TP) xây d ng danh

m c này, tác gi s d ng h i quy m i c ph n c a TSSL v t tr i và m i th c đo thanh kho n T nh ng giá tr Beta, tác gia xây d ng danh m c t 1(beta nh nh t)

đ n 10 (beta l n nh t) và 10 danh m c truy n th ng theo v n hóa th tr ng vào

m i cu i n m (MV) MV đ c tính b ng s l ng c ph n m i doanh nghi p vào

tháng 12 nhân v i giá c a h vào m i cu i tháng c a n m sau Danh m c s p x p t MV1 (nh nh t) đ n MV10 (l n nh t)

Tác gi dùng th ng kê mô t đ xem xét s giao đ ng c a t su t sinh l i v i m i

th c đo c a tính thanh kho n trên l n l t t hai th tr ng

Tác gi s d ng ph ng pháp chi bình quân nh nh t s d ng b ng (POLS) và ki m

đ nh Hausman đ h tr l a ch n m t mô hình tác đ ng ng u nhiên K t qu c a bài nghiên c u đ c rút ra nh sau :

Th nh t, có nhi u b ng ch ng h n v tác đ ng tr c ti p và gián ti p c a tính thanh kho n lên TSSL trên sàn SHSE h n là sàn SZSE Tuy nhiên, b ng ch ng trên sàn SHSE thì không v ng qua t t c các tính thanh kho n Vì th , k t lu n chung là có

b ng ch ng y u v m i quan h ngh ch gi a tính thanh kho n và TSSL trên S giao

d ch ch ng khoán Trung Qu c

Th hai, có b ng ch ng không thuy t ph c r ng r i ro thanh kho n c n đ c đ nh giá trên S giao d ch ch ng khoán Trung Qu c, vì ph n l n k t qu cho th y m i quan h không có ý ngh a th ng kê gi a tính thanh kho n và TSSL trên c hai sàn

ch ng khoán SHSE và SZSE

Bài nghiên c u cho th y tính thanh kho n làm gi m TSSL trên th tr ng ch ng khoán Trung Qu c Có nhi u b ng ch ng h n v thanh kho n có tác đ ng tiêu c c

đ n TSSL trên SHSE so v i SZSE, tuy nhiên, b ng ch ng này không ph i là m nh

m trên ba đ i di n c a tính thanh kho n mà tác gi s d ng Do đó, k t qu là không thuy t ph c i u này có ngh a r ng có hay không r i ro thanh kho n c n

đ c đ nh giá trên th tr ng ch ng khoán Trung Qu c là đáng ng và nên đ c nghiên c u thêm L p lu n chính c a tác gi là các ch ng c y u cho m t nh

h ng tiêu c c gi a tính thanh kho n và TSSL có th là do th c t th tr ng Trung

Qu c b chi ph i b i thông tin b t đ i x ng, trong đó có chính ph ki m soát n ng,

có th vô hi u hóa cu c kh ng ho ng thanh kho n M t ví d đi n hình c a vi c này

là cu c kh ng ho ng tài chính 1997/1998 châu Á đư có m t tác đ ng t ng đ i nh trên Th tr ng ch ng khoán Trung Qu c

2.3ă ánhăgiáăth ănghi măv ătínhăthanhăkho năvƠăt ăsu tăsinhăl iătrênăth ă

tr ng h ngăkhoánăVi tăNamătrongăgiaiăđo năkh ngăho ng,ăXuanăVinhăVoă

and Jonathan Batter, 2010

Bài nghiên c u nh m đánh giá m i quan h th c nghi m gi a tính thanh kho n và

t su t sinh l i trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong su t cu c kh ng ho ng

- Bi n quy mô đ c tính b ng log c a giá tr v n hóa th tr ng vào cu i m i tháng

- T l giá tr s sách trên giá tr th tr ng (book to market ratio) đ c tính b ng t

l giá tr s sách vào quý tr c chia cho giá tr th tr ng vào cu i m i tháng

- T su t sinh l i VN INDEX đ i di n cho t su t sinh l i c a th tr ng

- Beta đ c tính b ng d li u giá c a n m tr c

Tác gi ki m đ nh theo mô hình Fama and French (1992) m r ng 5 nhân t

Nh ng bi n ki m soát g m : Quy mô doanh nghi p, t l giá tr s sách trên giá tr

th trý ng và beta doanh nghi p

K t qu c a bài nghiên c u cho th y r ng tính thanh kho n nh h ng tích c c đáng

k đ n t su t sinh l i ch ng khoán trong su t kho ng th i gian nghiên c u i u này thì đi ng c l i v i các nghiên c u tr c đây r ng tính thanh kho n thì tác đ ng ngh ch t i t su t sinh l i ch ng khoán

Tính thanh kho n đóng m t vai trò quan tr ng trong đ nh giá tài s n

Tính thanh kho n tr nên quan tr ng h n trong th i kì kh ng ho ng tài chính b i vì tính thanh kho n giúp c i thi n t su t sinh l i ch ng khoán

2.4ăThanhăkho năvƠăđ nhăgiáătƠiăs n:ăb ngă h ngăt ăth ătr ngă h ngăkhoánă

Hong Kong, Keith S.K Lam, Lewis H.K Tam 2011

M c tiêu c a bài nghiên c u là xem xét tác đ ng c a tính thanh kho n lên TSSL trên th tr ng ch ng khoán Hongkong

Tác gi nghiên c u th tr ng ch ng khoán Hong Kong, là m t th tr ng quan

tr ng, x p h ng th 7 trên th gi i v v n hóa th tr ng vào cu i n m 2008, đi u này có th giúp tác gi hi u m c nh h ng c a tính thanh kho n đ n đ nh giá tài

s n th tr ng m i n i b i vì th tr ng Hong Kong đ c bi t là m t trong nh ng

th tr ng ch ng khoán bi n đ ng nh t trên th gi i và đ c bi t đ n là th tr ng

có nhi u doanh nghi p nh Vì v y, Hong Kong là th tr ng lý t ng đ ki m đ nh

m i quan h TSSL – tính thanh kho n b i vì tính thanh kho n (tính thi u thanh kho n) t s nh h ng đ n TSSL k v ng c a nhi u công ty niêm y t

Các nhân t đ c s d ng trong bài g m: beta, quy mô, và nhân t t l market, nhân t momentum và nhân t moment (coskewness) cao h n Tác gi thu

book-to-th p d li u t ngu n c s d li u Pacific-Basin Capital Markets (PACAP) đ c

t p h p b i Tr ng i h c Rhode Island T p d li u g m 769 công ty đ c niêm

y t trên S giao d ch ch ng khoán Hong Kong t tháng 7 n m 1981 đ n tháng 6

n m 2004

Trong bài nghiên c u, tác gi gi i thích t m quan tr ng c a tính thanh kho n trong

vi c đ nh giá TSSL trong các nhân t nh h ng theo chu i th i gian đ c bi t Hong Kong Các nghiên c u tr c đây không gi i thích rõ v m i quan h gi a tính thanh kho n, các nhân t đ nh giá tài s n quan tr ng theo truy n th ng và TSSL

ch ng khoán th tr ng Hong Kong và th tr ng ch ng khoán các n c Châu Á Tác gi ch n nghiên c u th tr ng có tính bi n đ ng cao nh Hong Kong đ nghiên c u xem nhân t thanh kho n có nh h ng đáng k đ n TSSL c a ch ng khoán hay không K t qu c a bài nghiên c u cho th y r ng:

M t là, nhân t thanh kho n là m t nhân t quan tr ng trong đ nh giá TSSL trên th

tr ng ch ng khoán Hong Kong

Hai là, trong t t c các mô hình đ nh giá tài s n mà tác gi nghiên c u thì mô hình

t t nh t là mô hình b n nhân t có nhân t tính thanh kho n, bao g m nhân t TSSL

v t tr i c a th tr ng, nhân t quy mô, nhân t t l giá tr s sách trên giá tr th

tr ng và nhân t thanh kho n

2.5ăQuyămô,ăgiáătr ăvƠăthanhăkho n,ăđơuăth ăs ălƠăv năđ ătrênăth ătr ngă

h ngăkhoánăm iăn i,ăJduithăLis hewski,ăSvitlanaăVoronkovaă2012

M c tiêu c a tác gi nghiên c u, xem xét li u tính thanh kho n có là nhân t r i ro

đ c đ nh giá hay không bên c nh các nhân t truy n th ng là nhân t th tr ng, quy mô và nhân t giá tr trên th tr ng m i n i Ba Lan

Tác gi thu th p d li u c a t t c ch ng khoán trong n c có niêm y t trên sàn

ch ng khoán Warsaw t tháng 01/1996 đ n tháng 03/2009

B ng ch ng th c nghi m c a các nghiên c u tr c đây cho r ng m t s nhân t có

th gi i thích mô hnh TSSL c a tài s n Tác gi m r ng b ng ch ng này b ng cách nghiên c u mô hnh TSSL c a th tr ng phát tri n nh t và l n nh t c a Trung và ông Âu Ngoài quy mô, theo tác gi đ c bi t thì ch a có nghiên c u nào nghiên

c u nhân t r i ro tác đ ng đ n TSSL ch ng khoán th tr ng ch ng khoán Ba

Lan Bài nghiên c u này tác gi nghiên c u xem li u các nhân t mà đ c phát hi n

là quan tr ng cho th tr ng phát tri n và th tr ng m i n i khác c ng có đóng vai

t trong đ nh giá tài s n th tr ng này hay không, đ c bi t là tác gi nghiên c u

m i t ng quan gi a các nhân t th tr ng, quy mô, giá tr s sách trên giá tr th

tr ng, và tính thanh kho n Trong khi ba nhân t đ u tiên thì đ c thi t l p k trong nghiên c u tài chính th c nghi m, còn nhân t thanh kho n đ c xem nh là nhân t r i ro thì ch m i đ c nghiên c u trong th i gian r t g n đây Các phát

hi n v tác đ ng c a tính thanh kho n trên th tr ng ch ng khoán m i n i có th

có hàm ý t ng quan ti m n cho vi c đ a ra quy t đ nh chính xác v đ nh giá tài

s n i u này đ c bi t đúng khi xem tính thanh kho n là nhân t r i ro, đi u này

đ c bi t quan tr ng th tr ng m i n i, là th tr ng có s l ng ch ng khoán, s

l ng nhà đ u t và hi u qu c a c ch giao d ch th p h n th tr ng phát tri n

K t qu nghiên c u cho th y r ng:

M t là, tác gi kh ng đ nh m t s b ng ch ng hi n h u cho nh ng th tr ng phát tri n Nh ng ch ng khoán nh t t h n nh ng ch ng khoán l n và nh ng ch ng khoán có giá tr t t h n nh ng ch ng khoán t ng tr ng Nh ng ch ng khoán giá tr

nh có TSSL cao nh t trong khi nh ng ch ng khoán t ng tr ng l n cho TSSL th p

nh t th tr ng ch ng khoán Ba Lan

Hai là, tác gi nh n th y b ng ch ng nhân t th tr ng, quy mô, và nhân t giá tr

s sách trên giá tr tr ng đ u có nh h ng đ n TSSL ch ng khoán th tr ng Ba

Lan

Ba là, tác gi nh n th y r i ro thanh kho n ít có t ng quan đ i v i th tr ng ch ng khoán

c a Ba Lan

2.6ăM tăs ănghiênă uăkhá

Chordia et al (2001) : Tác gi nghiên c u m i quan h gi a tính thanh kho n và t

su t sinh l i

Bài nghiên c u đo l ng tính thanh kho n thông qua hai bi n đ i di n: ho t đ ng giao d ch (The trading activity) và t l doanh thu (The turnover rate)

K t qu c a bài nghiên c u nh n th y r ng tính thanh kho n thì t ng quan ngh ch

v i t su t sinh l i ch ng khoán có đi u ch nh r i ro

Pastor and Stambaugh (2003) : Tác gi nghiên c u r i ro thanh kho n trong đ nh giá tài s n trên th tr ng ch ng khoán M t n m 1963 đ n 1999

R i ro thanh kho n đ c đo l ng thông qua th c đo thi u thanh kho n c a Amihud (2002) v i ý ngh a c phi u thanh kho n y u thì có t su t sinh l i cao h n

K t qu c a bài nghiên c u cho th y ch ng khoán có tính thanh kho n không n

đ nh thì có t su t sinh l i kì v ng th p h n i u này ng ý m t m i quan h ngh ch bi n gi a tính thanh kho n và t su t sinh l i kì v ng Bài nghiên c u c ng cho th y r ng ch ng khoán có r i ro thanh kho n cao h n thì yêu c u m t t su t sinh l i kì v ng cao h n trên th tr ng ch ng khoán M

Marshall and Young (2003): Tác gi c ng nghiên c u v m i quan h gi a tính

thanh kho n và t su t sinh l i trên th tr ng ch ng khoán Úc

Bài nghiên c u ch n bi n đ i di n đ đo l ng tính thanh kho n là t l doanh thu

(turnover rate)

K t qu nghiên c u tìm th y m i quan h ngh ch bi n có ý ngh a th ng kê gi a t

su t sinh l i và tính thanh kho n i u này phù h p v i lý thuy t v thanh kho n, ngh a là ch ng khoán có thanh kho n càng cao thì có TSSL càng th p

4 CH NGă3:ăD ăLI UăNGHIểNăC UăMỌăHỊNHăNGHIểNăC UăVÀă

3.1ăC ăs ăl aă h nămôăhìnhănghiênă u

D a vào các k t qu nghiên c u th c nghi m tr c đây v các y u t tác đ ng đ n TSSL ch ng khoán và đ c đi m c a th tr ng tài chính t i Vi t Nam, tác gi đư l a

ch n bài nghiên c u c a PareshăKumarăNarayanăandăXinweiăZheng,ă2010,ăM iă

quanăh ăgi aătínhăthanhăkho năvƠăTSSLătrênăth ătr ngă h ngăkhoánăTrungă

Qu ăđ làm c s cho nh ng nghiên c u c a mình Vi c l a ch n bài nghiên c u

này đ phân tích và áp d ng s li u t i th tr ng Vi t Nam vì nh ng lý do sau :

- Trung Qu c và Vi t Nam đ u là nh ng qu c gia có n n kinh t m i n i Do

đó vi c phân tích th tr ng tài chính t i qu c gia này có nh ng nét t ng đ ng v i

th tr ng tài chính c a Vi t Nam

- D a vào các bi n nghiên c u trong bài, tác gi có th thu th p ngu n d li u

c a các lo i bi n này t i th tr ng Vi t Nam

- Vi c s d ng k t qu c a bài nghiên c u này đ áp d ng nghiên c u v i s

li u t i th tr ng Vi t Nam s giúp cho tác gi d dàng so sánh k t qu nghiên c u

c a lu n v n này v i k t qu nghiên c u tr c đó

3.2ăD ăli uănghiênă u

Bài nghiên c u s d ng d li u hang ngày và hàng tháng c a các c phi u đ c niêm y t trong 66 tháng liên ti p t ngày 01/01/2008 đ n ngày 30/06/2013 trên

TTCKVN

ng v i m i công ty tham gia m u, tác gi thu th p các d li u sau:

- Kh i l ng giao d ch các c phi u đ c tính theo tháng trong giai đo n t

ngày 01/01/2008 đ n ngày 30/06/2013

- Giá đóng c a có đi u ch nh c a c phi u theo t ng ngày trong giai đo n t

ngày 01/01/2008 đ n ngày 30/06/2013 S li u nh m đ tính t su t sinh l i ch ng

3.3ăCá ăph ngăphápăđoăl ngătínhăthanhăkho nătrongăbƠiănghiênă u

Kh iăl ngăgiaoăd hă(tradingăvolume)

Kh i l ng giao d ch thì đư đ c đ c p trong nhi u nghiên c u tr c đây (Brenna

et al., 1998; Chordia et al., 2001)

M t cách đ n gi n thì kh i l ng giao d ch đ c đo l ng b ng kh i l ng giao

d ch trong m t tháng Do đó, ch ng khoán có kh i l ng giao d ch càng cao thì tính

thanh kho n càng cao

T ăl ădoanhăthuă(turnoverărate)

Ph ng pháp đo l ng bao nhiêu l n ch ng khoán giao d ch T l này càng cao thì tính thanh kho n c a ch ng khoán càng cao Datar et all (1998) đư đ a t l này

nh m t bi n đ i di n đ đo l ng tính thanh kho n và sau đó nó tr nên ph bi n

trong các nghiên c u liên quan

T l doanh thu đ c đo l ng b i s l ng c phi u giao d ch trong m t tháng chia cho s l ng c phi u l u hành

Trong đó:

tri,t: t l doanh thu c a ch ng khoán i trong tháng t

STi,t: là s l ng c phi u giao d ch trong c a tài s n i trong tháng t

SOi,t : s l ng c phi u l u hành c a tài s n i trong tháng t

S d ng t l doanh thu đ đo l ng tính thanh kho n có m t vài u đi m sau:

- D li u giao d ch hàng ngày thì s n có b t kì th tr ng ch ng khoán nào

- Tính thanh kho n gi a các ch ng khoán có th so sánh m t cách d dàng

Kh ăn ngăgiaoăd hă(theătradingăprobability)

McManus, Smith, and Thomas (2009) c ng xem xét kh n ng giao d ch nh

là m t th c đo đ đo l ng tính thanh kho n Kh n ng giao d ch đ c tính toán

b ng:

tp = 1/(1+s ngày không giao d ch trong m t tháng)

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, s ngày không giao d ch trong m t tháng (non trading days in month) đ c tính là s ngày có kh i l ng giao d ch

kh p l nh b ng 0

Th c đo này đ c s d ng nh m tránh các tác đ ng l ch t tin đ n th

tr ng và th c đo này có th tính toán đ c kích th c t c đ c a tính thanh kho n trong khi các th c đo truy n th ng nh bid – ask pread ch tính đ n chi phí giao d ch tp càng nh thì ch ng khoán có tính thanh kho n càng cao và ng c l i

3.4ăXơyăd ngănhơnăt ăthanhăkho n

3.4.1ăNhơnăt ăthanhăkho năd aătrênăkh iăl ngăgiaoăd hă- TV

Tác gi phân lo i ch ng khoán thành 3 danh m c thanh kho n HS, MS, LS d a trên

m c đ nh y c m c a t su t sinh l i ch ng khoán và ch s kh i l ng giao d ch

(tv)

Tác gi c l ng m c đ nh y c m d a trên ph ng trình sau:

Rit = a1i+ b1itvit + 1i (1)

Trong đó:

tvit: kh i l ng giao d ch c a ch ng khoán th i vào tháng t

Rit: t su t sinh l i c a ch ng khoán th i trong tháng t

V i:

Pit: là giá đóng c a đư đ c đi u ch nh c phi u i th i đi m cu i tháng t

Pi(t-1): là giá đóng c a đư đ c đi u ch nh c phi u i th i đi m đ u tháng t Giá đóng c a hàng tháng là giá đóng c a c a phiên giao d ch cu i cùng trong tháng,

tr ng h p c phi u không có giao d ch phiên cu i tu n thì l y giá đóng c a phiên ngày ti p theo Giá đóng c a c a c phi u ngày giao d ch cu i tháng và đ c đi u

ch nh đ ph n ánh c t c c phi u, c phi u th ng và c t c ti n m t

C phi u đ c phân lo i thành 3 nhóm: high, medium và low sensitivity d a trên h

s bi c a ph ng trình (1) H s bithay đ i theo t ng tháng và là k t qu c a h i quy m i 12 tháng (rolling 12 tháng) k t tháng cu i cùng c a m u trong kho ng

th i gian 66 tháng t tháng 01/2008 đ n tháng 6/2013 Chúng ta có m t chu i d

li u theo tháng c a ba danh m c d a trên h s b1i (HS, MS, LS)

Danh m c HSTV là m t danh m c bao g m 55 c phi u có b1i cao nh t

Danh m c MSTV là m t danh m c bao g m 55 c phi u có b1i trung bình

Danh m c LSTV là m t danh m c bao g m 55 c phi u có b1i th p nh t

T đây, nhân t thanh kho n TV đ c tính là chênh l ch TSSL c a danh m c có h

s nh y c m c a TSSL và ch s thanh kho n ch ng khoán cao và danh m c có h

s nh y c m th p, đ c tính theo công th c sau:

Ri là TSSL c a ch ng khoán th i

3.4.2ăNhơnăt ăthanhăkho năd aătrênăt ăl ădoanhăthuă- TR

Tác gi phân lo i ch ng khoán thành 3 danh m c thanh kho n HS, MS, LS d a trên

m c đ nh y c m c a t su t sinh l i ch ng khoán và t l doanh thu tr

Tác gi c l ng m c đ nh y c m d a trên ph ng trình sau:

Rit = a2i+ b2itrit + 2i (2)

Trong đó:

trit: t l doanh thu c a ch ng khoán th i vào tháng t

Rit: t su t sinh l i c a ch ng khoán th i trong tháng t

C phi u đ c phân lo i thành 3 nhóm: high, medium và low sensitivity d a trên h

s b2i c a ph ng trình (2) H s b2ithay đ i theo t ng tháng và là k t qu c a h i quy m i 12 tháng (rolling 12 tháng) k t tháng cu i cùng c a m u trong kho ng

th i gian 66 tháng t tháng 01/2008 đ n tháng 6/2013 Chúng ta có m t chu i d

li u theo tháng c a ba danh m c d a trên h s b2i (HS, MS, LS)

Danh m c HSTR là m t danh m c bao g m 55 c phi u có b2i cao nh t

Danh m c MSTR là m t danh m c bao g m 55 c phi u có b2i trung bình

Danh m c LSTR là m t danh m c bao g m 55 c phi u có b2i th p nh t

T đây, nhân t thanh kho n TR đ c tính là chênh l ch TSSL c a danh m c có h

s nh y c m c a TSSL và ch s thanh kho n ch ng khoán cao và danh m c có h

s nh y c m th p, đ c tính theo công th c sau

Ri là TSSL c a ch ng khoán th i

3.4.3ăNhơnăt ăthanhăkho năd aătrênăkh ăn ngăx yăraăgiaoăd hă- TP

Tác gi phân lo i ch ng khoán thành 3 danh m c thanh kho n HS, MS, LS d a trên

m c đ nh y c m c a t su t sinh l i ch ng khoán và ch s đo l ng kh n ng x y

ra giao d ch tp

Tác gi c l ng m c đ nh y c m d a trên ph ng trình sau:

Rit = a3i+ b3itrit + 3i (3)

Trong đó:

tpit: ch s đo l ng kh n ng x y ra giao d ch c a ch ng khoán th i vào tháng t

Rit: t su t sinh l i c a ch ng khoán th i trong tháng t

C phi u đ c phân lo i thành 3 nhóm: high, medium và low sensitivity d a trên h

s b3i c a ph ng trình (3) H s b3ithay đ i theo t ng tháng và là k t qu c a h i quy m i 12 tháng (rolling 12 tháng) k t tháng cu i cùng c a m u trong kho ng

th i gian 66 tháng t tháng 01/2008 đ n tháng 6/2013 Chúng ta có m t chu i d

li u theo tháng c a ba danh m c d a trên h s b3i (HS, MS, LS)

Danh m c HSTP là m t danh m c bao g m 55 c phi u có b3i cao nh t

Danh m c MSTP là m t danh m c bao g m 55 c phi u có b3i trung bình

Danh m c LSTP là m t danh m c bao g m 55 c phi u có b3i th p nh t

T đây, nhân t thanh kho n TP đ c tính là chênh l ch TSSL c a danh m c có h

s nh y c m c a TSSL và ch s thanh kho n ch ng khoán cao và danh m c có h

s nh y c m th p, đ c tính theo công th c sau

TP = RHSTP - RLSTP

Trong đó:

RHSTP: Là TSSL trung bình c a danh m c HSTP

RLSTP: Là TSSL trung bình c a danh m c LSTP

V i:

Ri là TSSL c a ch ng khoán th i

3.5ăXơyăd ngădanhăm ăđ uăt ă

Trong bài này, tác gi xây d ng 12 danh m c đ u t đ ch y mô hình Martinez (2005), g m có 4 nhóm danh m c: 3 danh m c truy n th ng đ c xây d ng d a

trên giá tr v n hóa th tr ng (MV), và 3 nhóm danh m c, m i nhóm g m 3 danh

m c đ c xây d ng d a trên thanh kho n th tr ng TV, TR và TP

3.5.1ăXơyăd ngădanhăm ăđ uăt ătheoăMV

Ba danh m c đ c thành l p d a trên giá tr v n hoá th tr ng c a m i c phi u

(MV)

SOiy: Là s l ng c phi u l u hành c a doanh nghi p th i vào tháng 12 c a n m

tr c

Pit: là giá c phi u i vào cu i tháng t đư đ c đi u ch nh

S p x p c phi u theo th t t nh nh t đ n l n nh t c a giá tr v n hoá th tr ng trong t ng tháng, ta có:

Danh m c MV1 là danh m c g m 55 c phi u có MV nh nh t

Danh m c MV2 là danh m c g m 55 c phi u có MV trung bình

Danh m c MV3 là danh m c g m 55 c phi u có MV l n nh t

3.5.2ăXơyăd ngădanhăm ăđ uăt ătheoănhơnăt ăthanhăkho năTV

Ta có, ph ng trình th hi n m c đ nh y c m c a TSSL và nhân t thanh kho n

TV

Rit = i+ TViTVt + i (4)

TVi: là ch s th hi n m c đ nh y c m c a TSSL và nhân t thanh kho n TV

Ch s TVi là k t qu h i quy c a ph ng trình (4) m i 12 tháng (rolling 12 tháng)

k t tháng cu i cùng c a m u trong kho n th i gian 55 tháng t tháng 12/2008 đ n

tháng 6/2013

TVi thay đ i theo t ng tháng và chúng ta s p x p chúng theo th t t th p t i cao,

ta đ c các danh m c TV1, TV2, TV3

Danh m c TV1 là m t danh m c bao g m 55 c phi u có TV th p nh t

Danh m c TV2 là m t danh m c bao g m 55 c phi u có TV trung bình

Danh m c TV3 là m t danh m c bao g m 55 c phi u có TV cao nh t nh t

3.5.3ăXơyăd ngădanhăm ăđ uăt ătheoănhơnăt ăthanhăkho năTR

Ta có, ph ng trình th hi n m c đ nh y c m c a TSSL và nhân t thanh kho n

TR

Rit = i+ TRiTRt + i (5)

TRi: là ch s th hi n m c đ nh y c m c a TSSL và nhân t thanh kho n TR

Ch s TRi là k t qu h i quy c a ph ng trình (5) m i 12 tháng (rolling 12 tháng)

k t tháng cu i cùng c a m u trong kho n th i gian 55 tháng t tháng 12/2008 đ n

tháng 6/2013

TRithay đ i theo t ng tháng và chúng ta s p x p chúng theo th t t th p t i cao,

ta đ c các danh m c TR1, TR2, TR3

Danh m c TR1 là m t danh m c bao g m 55 c phi u có TR th p nh t

Danh m c TR2 là m t danh m c bao g m 55 c phi u có TR trung bình

Danh m c TR3 là m t danh m c bao g m 55 c phi u có TR cao nh t nh t

3.5.4ăXơyăd ngădanhăm ăđ uăt ătheoănhơnăt ăthanhăkho năTP

Ta có, ph ng trình th hi n m c đ nh y c m c a TSSL và nhân t thanh kho n

TP

Rit = i+ TPiTPt + i (6)

TPi: là ch s th hi n m c đ nh y c m c a TSSL và nhân t thanh kho n TP

Ch s TPi là k t qu h i quy c a ph ng trình (6) m i 12 tháng (rolling 12 tháng)

k t tháng cu i cùng c a m u trong kho n th i gian 55 tháng t tháng 12/2008 đ n

tháng 6/2013

TPi thay đ i theo t ng tháng và chúng ta s p x p chúng theo th t t th p t i cao,

ta đ c các danh m c TP1, TP2, TP3

Danh m c TP1 là m t danh m c bao g m 55 c phi u có TP th p nh t

Danh m c TP2 là m t danh m c bao g m 55 c phi u có TP trung bình

Danh m c TP3 là m t danh m c bao g m 55 c phi u có TP cao nh t nh t

3.6 Môăhìnhănghiênă u

Bài nghiên c u đ c th c hi n theo ph ng pháp đ nh l ng S d ng d li u b ng

(Panel Data) – là d li u k t h p d li u chéo và d li u theo chu i th i gian Vi c

k t h p 2 lo i d li u này có nhi u l i th và thu n l i trong phân tích, đ c bi t khi

mu n quan sát, phân tích s bi n đ ng c a các nhóm đ i t ng nghiên c u theo

th i gian c ng nh phân tích s khác bi t gi a các nhóm đ i t ng nghiên c u u

đi m c a d li u b ng là: do vi c k t h p các chu i theo th i gian c a các quan sát theo không gian, nên d li u b ng cung c p nhi u thông tin h n, đa d ng h n, ngoài

ra vi c s d ng d li u b ng s h n ch đ c hi n t ng đa c ng tuy n

Mô hình nghiên c u:

E(Rj,t) = o + 1 jm,t + 2 jbm,t + 3 jmbm,t + 4 jL,t + 5 jLbm,t (7)

V i:

Rjt là l i nhu n trung bình c a danh m c th j trong tháng t

Rmtlà l i nhu n trên danh m c th tr ng trong tháng t

bmt - (BM) t l giá tr s sách trên giá tr th tr ng, trung bình c ng c a các t l BM riêng bi t,

Ltlà nhân t thanh kho n (TV, TR, và TP)

3.6.1 Môăt ăbi năph ăthu

T su t sinh l i v t tr i hàng tháng c a danh muc:

3.6.2ăMôăt ăbi năđ ăl p

T ăs ăgiáătr ăs ăsá hătrênăgiáătr ăth ătr ngă(bm)

V i:

BMit : t s giá tr s sách trên giá tr th tr ng c a doanh nghi p th i

BEit: Giá tr s sách c a doanh nghi p i trong tháng t, là giá tr vào tháng 12

c a n m tr c đó và không đ i t tháng 1 cho t i tháng 12

MEi(t-1): Giá tr th tr ng c a doanh nghi p th i trong tháng t – 1

TSSLădanhăm ăth ătr ngă(Rm)

Nhơnăt ăthanhăkho nă(L t )

Nhân t thanh kho n L g m ba nhân t TV, TR, TP đư đ c mô t và tính toán trong ph n 3.4 c a bài nghiên c u

Cá ătínhă á ăbi năđ ăl p

Các bi n gi i thích là nh ng sigma c a các nhân t khác nhau đ c c l ng m i

18 tháng (rolling 18 tháng) bao g m tháng quan sát và 17 tháng tr c đó, t ng c ng

là 18 quan sát cho m i h i quy Bi n đi u ki n là t l BM

- jm: đ c đo b ng t s gi a hi p ph ng sai c a TSSL danh m c ch ng khoán và TSSL th tr ng v i ph ng sai c a TSSL th tr ng

- jbm: đ c đo b ng t s gi a hi p ph ng sai c a TSSL danh m c ch ng khoán

và t l BM v i ph ng sai c a t l BM

- jmbm: đ c đo b ng t s gi a hi p ph ng sai c a TSSL danh m c ch ng khoán

và tích t l BM và TSSL th tr ng v i ph ng sai tích BM, Rm

- jL: đ c đo b ng t s gi a hi p ph ng sai c a TSSL danh m c ch ng khoán và

m i nhân t thanh kho n (TV, TR, TP) v i ph ng sai c a các nhân t thanh kho n

(TV, TR, TP)

- jLbm: đ c đo b ng t s gi a hi p ph ng sai c a TSSL danh m c ch ng khoán

và tích BM v i m i nhân t thanh kho n (TV, TR, TP) v i ph ng sai c a tích này

3.7ăPh ngăphápănghiênă u

ti n hành nghiên c u m i quan h gi a tính thanh kho n và t su t sinh l i

ch ng khoán, tác gi ti n hành th c hi n các ph ng pháp sau:

3.7.1ăTh ngăkêămôăt

Th ng kê mô t đ c s d ng nh m mô t l i nh ng đ c tính c a d li u nghiên

c u và đ a ra nh ng nh n đ nh ban đ u v chu i d li u nghiên c u, c th đ tài s

mô t l i d li u d a trên các tiêu chí: giá tr trung bình, đ bi n đ ng đ c đo

l ng b ng đ l ch chu n, giá tr nh nh t và giá tr nh nh t

3.7.2ăPhơnătí hăt ngăquan

Phân tích t ng quan đ c đ tài s d ng nh m xem xét m i quan h gi a các bi n

đ c l p và bi n ph thu c H s t ng quan (Pearson) đ c đ a ra đ u tiên b i Francis và Galton theo đó h s t ng quan đ c tính b ng cách chia hi p ph ng sai c a bi n v i tích đ l ch chu n c a chúng tài xây d ng ma tr n h s t ng

quan kèm theo m c ý ngh a nh m đánh giá b c đ u v m i t ng quan gi a các

bi n Ngoài ra, trong tr ng h p các bi n đ c l p có m i t ng quan cao (l n h n 0.8) và đây có th là d u hi u c a hi n t ng đa công tuy n và c ng là c s đ đ tài th c hi n các ki m đ nh c n thi t và hi u ch nh mô hnh nghiên c u

3.7.3ăPh ngăphápă ăl ngămôăhình

Trong khi phân tích t ng quan nh m xem xét các bi n nghiên c u có m i quan h

v i nhau hay không thì phân tích h i quy đ c dùng đ đo l ng m c đ nh h ng

c a các bi n đ c l p v i các bi n ph thu c qua đó cho bi t chi u h ng tác đ ng

c a t ng bi n đ c l p đ n bi n ph thu c Ph ng pháp này cho phép đ tài tr l i cho câu h i nghiên c u c a mình và ki m đ nh các gi thi t nghiên c u Theo đó đ tài th c hi n c l ng theo hai cách: Fixed effect (mô hình tác đ ng c đ nh - FEM) và Random effect (mô hình tác đ ng ng u nhiên - REM)

Sau đó, tác gi s s d ng ki m đ nh Hausman nh m so sánh mô h nh Fixed effect

v Random effect, v l a ch n ra mô h nh t i u h n

Mô hình FEM : Mô hình tác đ ng c đ nh FEM hay còn g i là h i quy bi n gi bình ph ng nh nh t LSDV (Least Squares Dummy Variable)

Trong mô hình FEM, m i th c th đ u có nh ng đ c đi m riêng bi t, có th nh

h ng đ n các bi n gi i thích FEM có th ki m soát và tách nh h ng c a các đ c

đi m riêng bi t (không đ i theo th i gian) này ra kh i các bi n gi i thích đ chúng

ta có th c l ng nh ng nh h ng th c c a bi n gi i thích lên bi n ph thu c

Mô hình FEM thích h p trong nh ng tình hu ng mà tung đ góc chuyên bi t theo

cá nhân có th t ng quan v i m t hay nhi u h n m t bi n h i quy đ c l p Hay có

th nói là mô hình FEM đ c s d ng trong tr ng h p phân tích tác đ ng c a

nh ng bi n thay đ i theo th i gian

V i gi đ nh m i th c th đ u có nh ng đ c đi m riêng bi t có th nh h ng đ n các bi n gi i thích, FEM phân tích m i t ng quan này gi a ph n d c a m i th c

th v i các bi n gi i thích qua đó ki m soát và tách nh h ng c a các đ c đi m