Quan hệ giữa sự kiêm nhiệm giám đốc điều hành với giá tri doanh nghiệp và chi phí đại diện của các công ty Việt Nam Luận văn thạc sĩ 2014

Mô hình tác đ ng ng u nhiên Random effect model ậREM: ..... GMM: General Method of Moments - ph ng pháp mô men t ng quát.. TP.HCM: Thành Ph H Chí Minh... Witteloostuijn HƠn Qu c vƠ Thái

PHAN V PHONG

I U HÀNH V I GIÁ TR DOANH NGHI P VÀ

LU N V N TH C S KINH T

TP H Chí Minh - N m 2014

PHAN V PHONG

I U HÀNH V I GIÁ TR DOANH NGHI P VÀ

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n ắM I QUAN H GI A S KIÊM NHI M GIÁM C I U HÀNH V I GIÁ TR DOANH NGHI P VÀ CHI PHÍ

I DI N C A CÁC CÔNG TY VI T NAM ” là công trình nghiên c u c a

chính tác gi , n i dung đ c đúc k t t quá trình h c t p và các k t qu nghiên

c u th c ti n trong th i gian qua, s li u s d ng là trung th c và có ngu n g c trích d n rõ ràng Lu n v n đ c th c hi n d i s h ng d n khoa h c c a TS

Tr n Th H i Lý

Tác gi lu n v n

Phan V Phong

M C L C

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC KÝ T VÀ CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG BI U

DANH M C S VÀ PH L C

TÓM L C 1

1 Gi i thi u: 2

1.1 Lý do ch n đ tài: 2

1.2 M c tiêu nghiên c u: 2

1.3 Câu h i nghiên c u: 3

1.4 B c c c a lu n v n: 3

2 T ng quan lý thuy t và b ng ch ng th c nghi m v s nh h ng c a s kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh đ n giá tr th tr ng vƠ chi phí đ i di n c a các công ty: 3

2.1 T ng quan lý thuy t: 4

2.1.1 Lý thuy t đ i di n (Agency Theory): 4

2.1.2 Lý thuy t qu n lý (Stewardship theory): 10

2.2 B ng ch ng v s nh h ng c a s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành và các bi n qu n tr công ty khác đ n giá tr doanh nghi p vƠ chi phí đ i di n công ty: 13

3 D li u vƠ ph ng pháp nghiên c u: 32

3.1 M u nghiên c u: 32

3.2 Mô t các bi n: 33

3.2.1 Bi n ph thu c: 33

3.2.2 Bi n đ c l p: 34

3.2.3 Bi n ki m soát: 37

3.3 Mô hình nghiên c u: 37

3.3.1 Mô hình h i quy g p Pooled OLS: 38

3.3.2 Mô hình tác đ ng c đ nh (Fixed effect model ậFEM): 39

3.3.3 Mô hình tác đ ng ng u nhiên (Random effect model ậREM): 40

3.3.4 Ki m tra ph ng sai thay đ i, t t ng quan cho ph n d vƠ cách kh c ph c: 41

3.3.5 Ki m tra n i sinh và cách kh c ph c: 41

3.4 Các b c ki m đ nh th c nghi m: 42

3.5 Gi thuy t nghiên c u: 43

4 K t qu nghiên c u: 44

4.1 Th ng kê mô t các bi n: 44

4.2 Phân tích m i t ng quan gi a các bi n: 48

4.3 K t qu h i quy: 51

4.4 Phát hi n ph ng sai thay đ i và t t ng quan trong mô hình: 55

4.4.1 Phát hi n ph ng sai thay đ i: 55

4.4.2 Phát hi n t t ng quan: 55

4.4.3 Kh c ph c ph ng sai thay đ i và t t ng quan: 56

4.5 Ki m tra n i sinh: 57

4.6 H i quy c l ng Arellano ậ Bond system GMM: 58

5 K t lu n, hàm ý và h n ch c a đ tài: 62

5.1 K t lu n: 62

5.2 Hàm ý c a đ tài: 63

5.3 H n ch c a đ tài: 63

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CÁC KÝ T VÀ CH VI T T T

HOSE: Sàn giao d ch ch ng khoán Thành Ph H Chí Minh

HNX: Sàn giao d ch ch ng khoán Hà N i

REM: Random Effect Model - Mô hình tác đ ng ng u nhiên

FEM: Fixed Effect Model - Mô hình tác đ ng c đ nh

GLS: Generalized Least Square - ph ng pháp bình ph ng t i thi u t ng quát

GMM: General Method of Moments - ph ng pháp mô men t ng quát

OLS: Ordinary least square- ph ng pháp bình ph ng t i thi u

TP.HCM: Thành Ph H Chí Minh

DANH M C CÁC B NG BI U

B ng 3.1: Tóm t t các nghiên c u tr c đơy v nh h ng các bi n đ c đi m c a

H i đ ng qu n tr đ n giá tr doanh nghi p vƠ chi phí đ i di n công ty 28

B ng 4.1: Th ng kê mô t các bi n trong mô hình 44

B ng 4.2: Ma tr n t ng quan gi a các bi n 50

B ng 4.3: K t qu ch y h i quy cho bi n ph thu c TQ: 52

B ng 4.4: K t qu ch y h i quy cho bi n ph thu c ASSETS: 54

B ng 4.5: K t qu ki m đ nh phát hi n ph ng sai thay đ i: 55

B ng 4.6: K t qu ki m đ nh phát hi n t t ng quan: 56

B ng 4.7: Ki m đ nh Dubin-Wu-Hausman cho n i sinh c a bi n h i quy: 58

B ng 4.8: K t qu c l ng Arellano ậ Bond system GMM c a TQ và ASSETS: 59

DANH M C S VÀ PH L C

Bi u đ 5.1: T tr ng s l ng thành viên H i đ ng qu n tr các công ty Vi t

Nam 47

Ph l c 1 K t qu ch y h i quy d ng Pooled t ph n m m STATA 11 70

Ph l c 2 K t qu ch y h i quy d ng FEM t ph n m m STATA 11 71

Ph l c 3: K t qu ch y h i quy d ng REM t ph n m m STATA 11 72

Ph l c 4: K t qu ch y h i quy GLS - kh c ph c các khi m khuy t ph ng sai thay đ i và t t ng quan 73

Ph l c 5: K t qu ch y h i quy GMM - kh c ph c các khi m khuy t ph ng sai thay đ i và t t ng quan vƠ n i sinh 74

Ph l c 6: Danh sách các công ty niêm y t trên sàn HOSE trong m u nghiên c u 77

TịM L C

M c tiêu c a bài nghiên c u này là xem xét nh h ng các đ c đi m c a H i đ ng

qu n tr đ t bi t là s kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh đ n giá tr doanh nghi p và chi

phí đ i di n c a các công ty t i Vi t Nam Bài nghiên c u s d ng m u g m 610 quan

sát đ c thu th p t 122 công ty niêm y t trên S giao d ch ch ng khoán Thành Ph

H Chí Minh trong th i gian t n m 2008-2012 B ng vi c phân tích s d ng k thu t

d li u b ng, th c hi n h i quy b ng ph ng pháp mô men t ng quát (GMM)- ki m

soát hi n t ng n i sinh trong m i quan h gi a qu n tr công ty v i giá tr doanh

nghi p vƠ chi phí đ i di n- Tác gi không tìm th y tác đ ng c a s kiêm nhi m Giám

đ c đi u hƠnh đ n hi u qu tƠi chính đ c đo b ng Tobin’s Q vƠ chi phí đ i di n đ c

đo b ng hi u su t s d ng tài s n c a các công ty t i Vi t Nam khi k t qu h i quy

không có ý ngh a th ng kê Tuy nhiên, đ i v i các đ c đi m khác c a H i đ ng qu n

tr , Tác gi tìm th y tác đ ng cùng chi u c a quy mô H i đ ng qu n tr lên đ n giá tr

doanh nghi p vƠ chi phí đ i di n; t l s h u c a H i đ ng qu n tr tác đ ng ng c

chi u đ n chi phí đ i di n S h u t ch c có tác đ ng cùng chi u đ n giá tr doanh

nghi p đ ng th i tác đ ng ng c chi u đ n chi phí đ i di n

T khóa: S kiêm nhi m, giá tr doanh nghi p, chi phí đ i di n

1 Gi i thi u:

1.1 Lý do ch n đ tài:

T n m 1999 đ n n m 2003, hƠng tr m công ty đư đ c chuy n đ i t c u trúc kiêm

nhi m Giám đ c đi u hành sang b t kiêm nhi m Giám đ c đi u hành, trong khi có m t vƠi công ty thì lƠm ng c l i (Wei- Chen, Lin và Yi, 2008) V i s bùng n c a các v

bê b i l n t i các công ty c a M , v n đ kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh cƠng đ c

quan tâm nhi u h n, b i vì các Giám đ c đi u hành l m d ng quy n l c c a h , do có

s t p trung quá nhi u quy n t vi c kiêm nhi m, đư t c đi quy n s h u tài s n công

ty và c đông T l c a các công ty chuy n đ i sang b t kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh t ng t 55% n m 1999 lên kho ng 70% n m 2003, Wellalage vƠ Locke (2011)

Nhìn chung, 84 % các công ty châu Âu tách bi t vai trò Ch t ch H i đ ng qu n tr và Giám đ c đi u hành T i các công ty các n c nh Úc, c, Hà Lan, Th y i n và

Anh luôn tách bi t vai trò này (Boards in Turbulent Times, 2009)

M c dù m i quan h gi a s lưnh đ o c a H i đ ng qu n tr , giá tr doanh nghi p và chi phí đ i di n r t đ c quan tâm trong các nghiên c u tr c đơy, nh ng các b ng

ch ng th c nghi m h n h p d n đ n không th k t lu n đ c nh ng phát hi n Nh ng

phát hi n t nghiên c u th c nghi m tr c đơy ho c là ng h ng lý thuy t đ i di n

ho c lý thuy t qu n lý, mà các lý thuy t này mâu thu n tr c ti p v i nhau Và h u h t các nghiên c u tr c đơy s d ng ph ng pháp h i quy OLS đ đánh giá m i quan h

gi a s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành và giá tr doanh nghi p Tuy nhiên n u các

đ c đi m c a H i đ ng qu n tr trong th c t b xác đ nh có n i sinh thì ph ng

ph ng pháp h i quy OLS s b ch ch và không phù h p i u này có th là m t lý do

khi n h u h t các nghiên c u tr c đơy cho k t qu c a nh ng phát hi n không thuy t

ph c

Trong bài nghiên c u này Tác gi đư s d ng d li u lƠ 5 n m, t n m 2008 ậ 2012,

phân tích s d ng k thu t d li u b ng, th c hi n h i quy b ng ph ng pháp mô men

t ng quát (GMM)- ki m soát hi n t ng n i sinh lên các bi n qu n tr công ty, các đ c

đi m c a công ty không quan sát đ c vƠ tác đ ng c a nó lên giá tr doanh nghi p và

mâu thu n đ i di n- đ xem xét s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành có th t s nh

h ng, nh h ng nh th nƠo đ n giá tr th tr ng vƠ chi phí đ i di n c a các công ty

niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam? Vi c tìm câu tr l i cho câu h i này

là lý do khuy n khích Tác gi ch n đ tài ắM I QUAN H GI A S KIÊM NHI M GIÁM C I U HÀNH V I GIÁ TR DOANH NGHI P VÀ CHI PHệ I DI N C A CÁC CÔNG TY VI T NAM” làm lu n v n t t nghi p

1.2 M c tiêu nghiên c u:

Xem xét m c đ nh h ng c a s kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh đ n giá tr th

tr ng vƠ chi phí phí đ i di n c a các Công ty niêm y t trên S giao d ch ch ng

TP.HCM trong giai đo n t n m 2008-2012

1.3 Câu h i nghiên c u:

gi i quy t m c tiêu nghiên c u trên, Tác gi s tr l i hai câu h i nghiên c u nh

sau:

M t là: S kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh có t ng quan v i giá tr th tr ng c a

công ty t i Vi t Nam không?

Hai là: S kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh có t ng quan v i chi phí đ i di n c a

công ty t i Vi t Nam không?

2 T ng quan lỦ thuy t vƠ b ng ch ng th c nghi m v s nh

h ng c a s kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh đ n giá tr th

tr ng vƠ chi phí đ i di n c a các công ty:

Có hai lý thuy t khác nhau v c c u lưnh đ o c a H i đ ng qu n tr D a trên lý

thuy t đ i di n (Jensen và Meckling, 1976; Fama và Jensen, 1983) cho r ng s kiêm

nhi m Giám đ c đi u hành gây c n tr ho t đ ng c a H i đ ng qu n tr trong giám sát

qu n lý công ty vƠ do đó lƠm t ng v n đ chi phí đ i di n Và k t qu là s kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh lƠm t ng s l m quy n trong qu n lý công ty và làm gi m s đ c

l p c a H i đ ng qu n tr (Finkelstine vƠ D Aveni, 1994; Rhoades, Rechner vƠ Sundaramurthy, 2001) Ng c l i, d a trên lý thuy t qu n lý Donaldson và Davis

(1990) l p lu n r ng các nhà qu n lý v n đư qu n lý t t các ngu n l c c a công ty H

gi i thích r ng s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành t o ra vai trò lưnh đ o và ý th c rõ

ràng v quy t đ nh chi n l c Vi c b t kiêm nhi m có th t o ra chi phí truy n thông

cao và quá trình ra quy t đ nh có th kém hi u qu và kém t i u h n khi có đ n hai nhƠ lưnh đ o

2.1 T ng quan lý thuy t:

2.1.1 Lý thuy t đ i di n (Agency Theory):

Lý thuy t đ i di n chính th c ra đ i t đ u nh ng n m 1970, lƠ k t qu nghiên c u c a các nhƠ nghiên c u nh Armen Alchian, Harold Demsetz, Michael Jensen, William Meckling vƠ S.A.Ross Lý thuy t đ i di n xu t hi n trong b i c nh vi c qu n tr kinh doanh g n li n v i nh ng nghiên c u v hƠnh vi c a ng i ch vƠ ng i lƠm thuê thông qua các h p đ ng Nh ng nghiên c u đ u tiên t p trung vƠo nh ng v n đ v thông tin không hoƠn h o trong nh ng h p đ ng c a ngƠnh b o hi m (Spence vƠ

Zeckhauser, 1971; Ross, 1973), vƠ nhanh chóng tr thƠnh m t lý thuy t khái quát

nh ng v n đ liên quan đ n h p đ ng đ i di n trong các l nh v c khác (Jensen vƠ

Meckling, 1976; Harris và Raviv, 1978)

Theo Jensen vƠ Meckling (1976) thì m t m i quan h đ i di n đ c đ nh ngh a nh lƠ

m t h p đ ng mƠ trong đó m t bên lƠ m t ho c nhi u ng i lƠ ch th (principal) hay

c đông (Shareholders)- ch s h u ngu n v n - quy t đ nh công vi c vƠ m t bên khác

lƠ ng i đ i di n (Agent) hay nhƠ qu n lý (Manager) th c hi n các công vi c đó Lý thuy t đ i di n lƠ lý thuy t nghiên c u v các m i quan h đ i di n vƠ các v n đ phát sinh t m i quan h nƠy Khi c ch s h u l n ng i đ i di n đ u mu n t i đa hóa l i ích thì s phát sinh tr ng h p bên đ i di n s không hƠnh đ ng vì l i ích t t nh t cho bên ch s h u Ch s h u có th h n ch mơu thu n đ i di n b ng cách đ a ra các khuy n khích vƠ u đưi thích h p dƠnh cho ng i đ i di n nh ng ph i ch u các chi phí

ki m soát (monitoring costs) đ h n ch các ho t đ ng b t th ng c a ng i đ i di n Thêm vƠo đó, trong m t s tr ng h p ch s h u còn tr cho ng i đ i di n chi phí giao kèo (bonding costs) đ đ m b o r ng ng i đ i di n không có nh ng hƠnh đ ng

nh t đ nh mƠ nh ng hƠnh đ ng đó gơy t n h i cho ch s h u ho c đ ch c r ng ch s

h u đ c b i th ng n u ng i đ i di n có nh ng hƠnh đ ng nh v y NgoƠi ra, do có

s khác bi t gi a nh ng quy t đ nh trên th c t c a ng i đ i di n vƠ nh ng quy t

đ nh nh m t i đa hóa l i ích ch s h u c ng t o ra m t chi phí c a m t m i quan h

đ i di n đ c g i lƠ t n th t l i ích (Residual Loss hay Welfare Loss)

Trong các công ty c ph n, ch s h u chính lƠ các c đông s h u c ph n vƠ ng i

đ i di n chính lƠ các Giám đ c đi u hƠnh Các c đông lƠ ng i s h u h p pháp c a công ty nh ng h không tr c ti p ki m soát các ho t đ ng trong công ty hay nói cách khác h lƠ ng i b ti n vƠo công ty nh ng l i không tr c ti p s d ng s ti n nƠy Chính s tách bi t gi a quy n s h u vƠ quy n qu n lý trong công ty c ph n nh v y lƠm n y sinh mơu thu n đ i di n vƠ các yêu c u: lƠm sao c đông có th thu h i đ c

v n đ u t vƠ lưi, lƠm sao bi t ch c nh ng ng i đi u hƠnh công ty không đ u t vƠo

nh ng d án thua l nh m m c đích t l i cá nhơn, lƠm sao ki m soát đ c ban đi u

hành

Fama và Jensen (1983) đ xu t nên tách b ch gi a quy t đ nh qu n tr vƠ quy t đ nh

ki m soát, nói cách khác lƠ ng i s h u th c s c a công ty không tham gia vƠo vi c

qu n lý công ty, nh m t o đi u ki n thu n l i cho vi c gi m chi phí đ i di n vƠ đ t thƠnh qu công ty t i u Vi c ki m soát các mơu thu n đ i di n trong quá trình ra quy t đ nh lƠ r t quan tr ng khi ng i ra quy t đ nh qu n tr l i chính lƠ ng i th c

hi n quy t đ nh đó N u không có th t c ki m soát hi u qu thì các quy t đ nh c a

ng i đ i di n s có nh ng hƠnh đ ng sai l ch kh i l i ích c a ch s h u M t h

th ng ki m soát quy t đ nh hi u qu bao g m vi c phê duy t vƠ giám sát quy t đ nh

m t m c đ tách bi t v i qu n lý quy t đ nh Các quy t đ nh c a ng i đ i di n có th liên quan đ n m t s quy t đ nh qu n tr vƠ ki m soát ho t đ ng c a cá nhơn khác,

nh ng c n ph i tách bi t qu n lý vƠ ki m soát đ c quy n trong cùng m t quy t đ nh Dalton vƠ các c ng s (1998) c ng cho r ng s tách bi t gi a vai trò c a Ch t ch H i

đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hƠnh cho phép các Giám đ c đi u hƠnh t p trung vƠo

ho t đ ng kinh doanh, trong khi Ch t ch H i đ ng qu n tr t p trung vƠo ho t đ ng

H i đ ng qu n tr M t Ch t ch H i đ ng qu n tr đ c l p vƠ giƠu kinh nghi m c ng

có th lƠ m t ngu n l c có giá tr vƠ ti ng nói c a H i đ ng qu n tr đ tìm gi i pháp

gi i quy t các v n đ nan gi i c a Giám đ c đi u hƠnh

M c đích c a c đông chính lƠ t i đa hóa giá tr doanh nghi p, thông qua vi c t ng giá

tr c phi u b ng cách yêu c u ng i đ i di n th c hi n các chi n l c vƠ k ho ch kinh doanh, các cam k t mƠ c đông mong mu n Vì th , vai trò c a ng i đ i di n ngƠy cƠng đ c chú tr ng vƠ tuy n ch n kh t khe thông qua các quy đ nh c a ng i

ch đ a ra c ng nh các quy đ nh pháp lý liên quan b t bu c ng i đ i di n ph i h i t

đ các y u t sau: có trình đ , n ng l c chuyên môn cao, có đ o đ c ngh nghi p, kh

n ng lưnh đ o t t N u th c hi n t t vai trò vƠ k ho ch c a ng i ch thì ng i đ i

di n s nh n đ c nh ng kho n đưi ng nh : l ng, th ng cao, quy n s h u c phi u u đưi, c phi u bi u quy t, nơng cao uy tín qu n tr công ty trên th tr ng lao

đ ng Tuy nhiên, trong nhi u tr ng h p m i quan h nƠy c ng x y ra nhi u mơu thu n liên quan đ n l i ích vì Giám đ c đi u hƠnh th ng không c g ng lƠm gia t ng

l i ích c đông mƠ s n sƠng đeo đu i nh ng ph ng án kinh doanh, đ u t , chi tiêu không đem l i hi u qu cao nh t, th m chí không hi u qu n u các ph ng án nƠy có

l i cho h v l i ích v t ch t

Johnson (1996) nêu ra 3 trách nhi m c a H i đ ng qu n tr : giám sát ho t đ ng c a ban đi u hƠnh, tham m u cho H i đ ng qu n tr vƠ quan tr ng nh t chính lƠ tinh l c các ngu n l c bên ngoƠi đ xơy d ng n ng l c bên trong công ty Fama (1980) trong nghiên c u v Lý thuy t đ i di n cho r ng H i đ ng qu n tr có vai trò giám sát, theo dõi, ph i h p ho t đ ng v i ban đi u hƠnh Trong đó, quy mô H i đ ng qu n tr , c u trúc H i đ ng qu n tr vƠ s ch đ o c a H i đ ng qu n tr lƠ v n đ trung tơm mƠ H i

đ ng qu n tr c n ki m soát ho t đ ng c a ban đi u hƠnh Khaled Elsayed (2007) nh n

đ nh vi c kiêm nhi m s gi m hi u qu ki m soát c a H i đ ng qu n tr đ i v i ban

đi u hƠnh b i vì vai trò c a Ch t ch H i đ ng qu n tr vƠ vai trò c a Giám đ c đi u hƠnh lƠ hoƠn toƠn khác nhau nh ng l i do cùng m t ng i đ m nhi m thì y u t khách quan th ng khó kh thi vƠ đi u nƠy d n đ n nh h ng tiêu c c trong thƠnh qu công

ty

Johnny Jermias (2008) cho r ng H i đ ng qu n tr đ c l p ra đ ki m soát vƠ qu n lý các quy t đ nh qu n tr trong công ty nh m b o v l i ích cho c đông Vi c ki m soát

hi u qu c a H i đ ng qu n tr s lƠm gi m chi phí đ i di n vƠ đem l i thƠnh qu công

ty t t h n Williamson (1985) cho r ng l i ích c a c đông ch đ c b o v khi Ch

t ch H i đ ng qu n tr không kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh vƠ khi đó Giám đ c đi u hƠnh s có cùng l i ích nh nh ng c đông khác trong công ty thông qua các ph n

th ng vƠ đưi ng phù h p t H i đ ng qu n tr

u nh ng n m 1990, kho ng 70% các công ty M th ng không phân chia vai trò

c a Giám đ c đi u hành và Ch t ch H i đ ng qu n tr Khi đó, n u m t công ty M

tách bi t hai vai trò nƠy có ngh a lƠ công ty đó đang ch a đ ng d u hi u y u kém đ i

v i các nhƠ đ u t , White vƠ Ingrassia (1992) ch ng minh thành qu ho t đ ng kém

c a các công ty nh General Motor, IBM vƠ Westinghouse Tuy nhiên t n m 1994

đ n n m 2003, hƠng tr m công ty đư đ c chuy n đ i t c u trúc kiêm nhi m Giám

đ c đi u hành sang b t kiêm nhi m Giám đ c đi u hành, trong khi có m t vài công ty thì lƠm ng c l i (Wei- Chen , Lin và Yi , 2008) V i s bùng n c a các v bê b i l n

t i các công ty c a M , v n đ kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh cƠng đ c quan tâm

nhi u h n, b i vì các Giám đ c đi u hành l m d ng quy n l c t vi c kiêm nhi m, h

t c đi quy n s h u tài s n công ty và c đông Theo Dahya (2005), t n m 1994 đ n

n m 2003, các th tr ng ch ng khoán ít nh t 15 qu c gia khác ngoài th tr ng

ch ng khoán Anh đư đ a ra báo cáo đ xu t vi c tách Giám đ c đi u hành và Ch t ch

H i đ ng qu n tr Theo Faleye (2007) các đ xu t c a c đông t i M kêu g i vai trò

b t kiêm nhi m t ng liên t c t 3 đ xu t n m 2001 lên 20 đ xu t n m 2003 vƠ 32 đ

xu t trong n m 2004 H n n a t l c a các công ty chuy n đ i sang b t kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh t ng t 55% n m 1999 lên kho ng 70% n m 2003, Wellage vƠ

Locke (2011) Nhìn chung, 84 % các công ty châu Âu tách bi t vai trò Ch t ch H i

đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành T i các công ty các n c nh Úc, c, Hà Lan, Th y i n và Anh luôn tách bi t vai trò này, th i báo Boards in Turbulent (2009)

Nh ng quan đi m ng h vi c tách bi t vai trò gi a Ch t ch H i đ ng qu n tr và Giám đ c đi u hành cho r ng: ng i Ch t ch H i đ ng qu n tr không đi u hành ho t

đ ng công ty s đem l i nh ng ki n th c, kinh nghi m m i m khi đ a ra quy t đ nh

chi n l c bên trong công ty vì h có đi u ki n, th i gian đ h c h i và n m b t xu th

c ng nh có t m nhìn v tri n v ng trong t ng lai t th tr ng th gi i vƠ đ a ra quy

trình ng d ng các k ho ch và chi n l c m i đáp ng v i nh ng thay đ i c a môi

tr ng kinh doanh Ngoài ra, vi c tách bi t hai vai trò nƠy c ng th hi n vai trò ch

đ o, giám sát c a H i đ ng qu n tr đ i v i ban giám đ c t t h n đ b o v l i ích c a

c đông Vì vai trò c a Ch t ch H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành là hoàn toàn

khác nhau và th m chí có th đ i l p nhau M t Ch t ch không kiêm nhi m Giám đ c

đi u hành s tích c c khuy n khích tranh lu n gi a các thành viên H i đ ng qu n tr và

ch t v n ban đi u hành trong các cu c h p H i đ ng qu n tr Quan đi m c a Ch t ch

H i đ ng qu n tr là b o v l i ích c a c đông trong khi quan đi m c a Giám đ c đi u

hành là ti p c n các v n đ th c t qu n lý b máy công ty vƠ mong đ i c a các bên

h u quan lƠ nhơn viên, đ i tác, c ng đ ng và các l i ích cá nhơn Giám đ c đi u hành

và Ch t ch H i đ ng qu n tr không kiêm nhi m đ c cho là giúp h th ng qu n tr

n i b m nh h n

Trong các công ty c ph n n ng đ ng và hi n đ i, quy mô c a H i đ ng qu n tr l n s

bao g m các thành viên H i đ ng qu n tr bên trong và bên ngoài công ty Các thành

viên H i đ ng qu n tr bên trong th ng d i quy n và ch u s ki m soát c a Giám

đ c đi u hành kiêm nhi m Ch t ch H i đ ng qu n tr Do đó, chi phí đ i di n đ ki m

soát hành vi c a Ch t ch H i đ ng qu n tr không kiêm nhi m Giám đ c đi u hành s

th p h n nh ng công ty có kiêm nhi m hai v trí này Fama và Jensen (1983) cho r ng

vi c tách bi t gi a quy n qu n lý và quy n ki m soát có th làm gi m chi phí đ i di n

Nh ng công ty tách bi t hai v trí này có th gi m chi phí đ i di n b ng cách ki m soát

vi c truy n t i thông tin c a công ty đ n H i đ ng qu n tr và qu n lý ch t ch l ch

trình làm vi c c a H i đ ng qu n tr Khi đó, vi c tách bi t hai vai trò này s cung c p

thêm cho H i đ ng qu n tr m t lu ng thông tin m i bên c nh các báo cáo và thông tin

do Giám đ c đi u hành cung c p Ngu n thông tin đ c l p này r t c n thi t trong vi c

đ a ra các quy t đ nh và ch c n ng giám sát c a H i đ ng qu n tr Theo k t qu c a

các nghiên c u th c nghi m cho th y, lưnh đ o công ty th ng dùng đ m i bi n pháp

đ tránh né h th ng ki m soát và c che đ y thông tin truy n t i đ n H i đ ng qu n

tr Ngoài ra, khi có s kiêm nhi m thì Ch t ch H i đ ng qu n tr s dùng quy n l c

c a mình áp đ t lên ý ki n c a các thành viên khác trong cu c h p vì h lƠ ng i am

hi u t ng t n nh t m i v n đ trong công ty

M t khác, khi có kiêm nhi m thì vi c đánh giá thƠnh qu ho t đ ng và giám sát công ty

l i chính lƠ đánh giá thƠnh qu ho t đ ng c a chính v Ch t ch H i đ ng qu n tr kiêm

nhi m Giám đ c đi u hƠnh nƠy i u này li u có khách quan vƠ có đúng v i vai trò

c a Ch t ch H i đ ng qu n tr hay không? Vi c lưnh đ o c a nh ng công ty có s

kiêm nhi m s m t đi s thúc đ y và khuy n khích vi c đánh giá mang tính khách

quan Tranh lu n khác n a là, khi có s tách bi t hai v trí này thì có th t i thi u hóa

r i ro cho công ty, nh t lƠ đ i v i các d án m o hi m thì H i đ ng qu n tr s không

ch p nh n cho Giám đ c đi u hƠnh đ u t v n T i các công ty không kiêm nhi m s

có nhi u khuy n khích vƠ u đưi dƠnh cho Giám đ c đi u hành nh m b o v l i ích c a

c đông ch ng h n nh l ng, th ng cao hay các đi u kho n ràng bu c h p d n Giám

đ c đi u hành th c hi n t t vi c gia t ng giá tr doanh nghi p

2.1.2 Lý thuy t qu n lý (Stewardship theory):

Lý thuy t qu n lý đ c đ a ra b i Lex Donaldson và James H Davis (1990), Barney (1990) Trái ng c l i v i lý thuy t đ i di n, lý thuy t qu n lý cho r ng ng i qu n lý

t c Giám đ c đi u hành v c b n luôn mu n hoàn thành t t nhi m v , qu n lý th t t t

tài s n c a công ty Lý thuy t qu n lý đ c p đ n v n đ đ ng l c c a nh ng nhà qu n

lý và cho r ng thành qu công ty khác nhau là do tình tr ng c u trúc qu n tr , trong đó Giám đ c đi u hƠnh có đ c t o đi u ki n đ làm vi c hi u qu hay không

Liên quan đ n vai trò c a Giám đ c đi u hành, c u trúc qu n tr s giúp h đ t đ c

hi u su t cao cho công ty khi Giám đ c đi u hành t p trung quy n l c hoàn toàn và vai

trò c a h là rõ ràng và không b thách th c Vi c này s đ t đ c d dƠng h n khi Giám đ c đi u hƠnh c ng lƠ Ch t ch H i đ ng qu n tr S c m nh và quy n t p trung

m t ng i Không có ch cho s nghi ng v ng i có quy n và có trách nhi m trên

m t v n đ c th T ng t nh v y, nh ng k v ng v s lưnh đ o c a công ty s

đ c rõ rƠng h n vƠ phù h p h n c cho các nhà qu n lý c p d i và cho các thành

viên khác trong H i đ ng qu n tr c a công ty T ch c s đ c h ng nh ng l i ích

t s th ng nh t trong ch đ o, ch huy và ki m soát m nh m Nh v y, lý thuy t qu n

lý không t p trung vƠo đ ng l c c a Giám đ c đi u hành mà là s thoát kh i khó kh n,

tr ng i, c ch trao quy n và cho r ng s kiêm nhi m vai trò c a Ch t ch H i đ ng

qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành s nâng cao hi u qu và s n xu t, k t qu là, l i nhu n

cho các c đông cao h n vi c tách bi t vai trò c a Ch t ch H i đ ng qu n tr và Giám

đ c đi u hành, Lex Donaldson và James H Davis (1991)

Lý thuy t qu n lý cho r ng vi c kiêm nhi m Ch t ch H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c

đi u hành s t i đa hóa l i ích c a c đông vì nó lƠm t ng quy n l c c a Giám đ c đi u hƠnh, giúp Giám đ c đi u hành d dàng quy t đ nh các v n đ c p bách m t cách

nhanh chóng mà không ph i thông qua nhi u c p cao h n chi ph i vì h lƠ ng i n m

quy t đ nh c a H i đ ng qu n tr Ngoài ra, v i ki n th c sâu r ng, am hi u chi ti t và

có t m nhìn v công ty thì Ch t ch kiêm nhi m này s hi u rõ đ c đi m m nh c ng

nh đi m y u c a công ty T đó, s có cái nhìn sâu s c h n v ho t đ ng và s c kh e

tài chính c a công ty mình qu n lý, đ lưnh đ o vƠ h ng d n các thành viên H i đ ng

qu n tr hi u rõ, suy xét k l ng vƠ đ a ra các quy t đ nh c n thi t nh t cho công ty

Vi c kiêm nhi m hai v trí này có th làm gi m chi phí chuy n giao thông tin gi a các

c p lưnh đ o v i nhau vì thông tin chuy n giao có th t n kém, không k p th i ho c không đ y đ và không chính xác

Khi có s kiêm nhi m thì kh n ng h p tác và th ng nh t gi a H i đ ng qu n tr và ban đi u hành công ty vì Ch t ch H i đ ng qu n tr kiêm Giám đ c đi u hành s t o

đi u ki n thu n l i cho s h p tác gi a H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c công ty M t s

nhà nghiên c u đư g i ý r ng m t H i đ ng qu n tr có th th c hi n vai trò qu n lý t t

h n khi có s h tr và h p tác gi a giám đ c và các nhân viên c a các phòng ban trong công ty Các Giám đ c đi u hƠnh lƠ nhƠ lưnh đ o c p cao trong công ty và m t s

thành viên c a nhóm đi u hƠnh nƠy c ng lƠ thƠnh viên c a H i đ ng qu n tr Do đó,

Ch t ch H i đ ng qu n tr có th t o đi u ki n thu n l i cho s đ ng thu n ý ki n

trong vi c ra các quy t đ nh chi n l c B ng vi c quan sát các đ ng thái trong phòng

h p c a Ban Giám đ c cho th y nhi u t p đoƠn th c s mu n phát tri n m t n n v n

hóa g n bó s hài hòa giá tr n i b h n lƠ tranh lu n m nh m

Quan đi m ng h vi c kiêm nhi m t p trung ch y u vào vi c c i thi n ti m n ng

qu n lý c a H i đ ng qu n tr h n lƠ giám sát hƠnh vi đi u hƠnh Quan đi m này cho

r ng, vi c tách bi t hai vai trò này s kém hi u qu trong vi c k t n i chi n l c công

ty và quá trình th c hi n H i đ ng qu n tr khi l p chi n l c th ng không l ng h t

đ c các y u t c a th c t v n hành Khi H i đ ng qu n tr lưnh đ o b máy đi u

hành th c hi n các chi n l c đư đ c H i đ ng qu n tr thông qua, m t khi c n thay

đ i đ phù h p v i nh ng bi n đ ng vƠ thay đ i c a th c t th tr ng, th ng ph i

m t nhi u th i gian đ trình bày và ch phê duy t, làm m t đi nhi u c h i góc đ dung hòa các mong đ i gi a nhóm c đông vƠ các bên h u quan khác, H i đ ng qu n

tr n u kiêm nhi m Ch t ch H i đ ng qu n tr s nhanh chóng h n trong vi c th ng

nh t các mong đ i khác nhau, vì Giám đ c đi u hành hi u rõ t t c các nhóm l i ích

Vi c tách bi t vai trò Ch t ch H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành là c n thi t đ

ki m soát quy n l c c a Giám đ c đi u hƠnh, nh ng nó c ng có th d n đ n nguy c lƠm cho Giám đ c đi u hành ch t p trung vào nh ng m c tiêu ng n h n, nh t là khi

vi c đánh giá k t qu ho t đ ng và ch đ l ng, th ng đ c c n c vào k t qu đ t

đ c nh ng m c tiêu mà H i đ ng qu n tr đ ra

2.2 B ng ch ng v s nh h ng c a s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành

và các bi n qu n tr công ty khác đ n giá tr doanh nghi p vƠ chi phí đ i

gi l c kh o các nghiên c u liên quan v v n đ trên

Pi vƠ Timme (1993) xem xét tr ng h p Ch t ch H i đ ng qu n tr kiêm nhi m Giám

đ c đi u hành có nh h ng đ n giá tr doanh nghi p c a 112 ngơn hƠng th ng m i

niêm y t trên sàn ch ng khoán M Mâu thu n gi a ng i ch s h u vƠ ng i đ i

di n có th tr nên gay g t h n khi có s kiêm nhi m hai vai trò Ch t ch H i đ ng

qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành trong quy trình ra quy t đ nh c a m t t ch c K t qu

h i quy OLS cho th y: T i các ngân hàng có kiêm nhi m Giám đ c đi u hành thì có

chi phí th p h n các ngơn hƠng không có kiêm nhi m Giám đ c đi u hành; Vi c kiêm

nhi m Giám đ c đi u hành có m i quan h ng c chi u v i su t sinh l i trên tài s n

(ROA) K t qu nghiên c u ng h cho lý thuy t đ i di n v vi c tách bi t vai trò Ch

t ch H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành

đánh giá quy t đ nh nên tách bi t hay k t h p vai trò Ch t ch H i đ ng qu n tr và Giám đ c đi u hƠnh có lƠm t ng giá tr doanh nghi p, Maria Carapeto và các c ng s

(2005) s d ng 119 công ty có s tách bi t hai vai trò gi a Ch t ch H i đ ng qu n tr

vƠ Giám đ c đi u hành và 49 công ty có s kiêm nhi m hai vai trò Ch t ch H i đ ng

qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành Anh trong giai đo n t n m 1995 đ n n m 2003

B ng ph ng pháp h i quy OLS, k t qu đư cung c p b ng ch ng m nh m cho lý

thuy t đ i di n v ngày công b su t sinh l i b t th ng có quan h cùng chi u khi

công ty không kiêm nhi m, và có quan h trái chi u khi công ty có kiêm nhi m vai trò

Ch t ch gi a Ch t ch H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành Ngoài ra, ngày công

b su t sinh l i b t th ng liên quan m t thi t đ n các cách đo l ng khác nhau c a chi phí đ i di n Tuy nhiên, k t qu nghiên c u còn th hi n vi c tách bi t hay kiêm nhi m

hai vai trò gi a Ch t ch H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành không th xóa b hay t ng thêm các mơu thu n đ i di n

Mary A Callaghan (2005) s d ng m u 485 công ty trong b ng x p h ng c a ch s

S&P 500 trong n m tƠi chính 2003 vƠ n m 2004 V i các bi n ph thu c là ROE, ROA, đòn b y tài chính c a công ty; bi n đ c l p là c u trúc c a Ch t ch H i đ ng

qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành S d ng ph ng pháp ki m đ nh phi tham s v i gi

thuy t là: C u trúc Ch t ch H i đ ng qu n tr và Giám đ c đi u hƠnh không tác đ ng

đ n ROE, ROA, đòn b y tài chính Tác gi tìm th y ROE nh ng công ty có Ch t ch

H i đ ng qu n tr kiêm Giám đ c đi u hƠnh cao h n các công ty có Ch t ch H i

đ ng qu n tr tách bi t Giám đ c đi u hƠnh, nh ng m i quan h nƠy không có ý ngh a

th ng kê m c ý ngh a 5% Th ng kê mô t cho th y ROA các công ty có Ch t ch

H i đ ng qu n tr kiêm Giám đ c đi u hƠnh cao h n các công ty tách bi t hai vai trò nƠy nh ng các ki m đ nh th ng kê l i ch a th k t lu n t n t i m i quan h gi a c u

trúc Ch t ch H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành v i ROA K t qu ki m đ nh

cho th y, đòn b y các công ty có Ch t ch H i đ ng qu n tr kiêm Giám đ c đi u

hành cao g p hai l n các công ty có Ch t ch H i đ ng qu n tr tách bi t Giám đ c đi u

hành

Anthony Kyereboah-Coleman và Nicolas Biekpe (2005) xem xét nh h ng c a quy

mô H i đ ng qu n tr , thành ph n H i đ ng qu n tr và s kiêm nhi m gi a Ch t ch

H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hƠnh đ i v i thành qu ho t đ ng, đo l ng b i

ROA, Tobin’s Q vƠ t ng tr ng doanh thu c a các công ty phi tài chính niêm y t trên

sàn ch ng khoán Ghana B ng cách thu th p d li u b ng c a 16 công ty trong th i gian t n m 1990-2001, Tác gi s d ng 2 c l ng: tham s và phi tham s , ch y h i

quy d li u b ng theo mô hình tác đ ng ng u nhiên (REM), c l ng theo ph ng pháp bình ph ng t i thi u t ng quát (GLS) K t qu nghiên c u cho th y, quy mô H i

đ ng qu n tr có nh h ng ng c chi u đ n t c đ t ng tr ng doanh thu m c ý ngh a 5% i u này th ng nh t v i các k t qu nghiên c u c a Jensen (1993), Lipton

& Lorsch (1992), khi quy mô H i đ ng qu n tr càng l n thì hi u qu qu n lý càng

kém Tuy nhiên quy mô H i đ ng qu n tr có nh h ng cùng chi u lên Tobin’s Q và

ROA m c ý ngh a 1% NgoƠi ra, đa s các công ty Ghana trong m u đ u áp d ng

c u trúc không kiêm nhi m gi a Ch t ch H i đ ng qu n tr vì s tách bi t hai vai trò

này s giúp gi m chi phí đ i di n và t i thi u hóa c ng th ng gi a các thành viên H i

đ ng qu n tr vƠ Ban giám đ c và nh h ng tích c c đ n thành qu công ty t i Ghana

hay s kiêm nhi m có tác đ ng ng c chi u đ n Tobin’s m c ý ngh a 1%, nh ng l i không có ý ngh a th ng kê đ i v i ROA và t c đ t ng tr ng doanh thu Nghiên c u

còn ch ra t l thành viên H i đ ng qu n tr đ c l p không nh h ng t i hi u qu

công ty

Các k t qu nh h ng c a quy mô H i đ ng qu n tr nƠy trái ng c v i nghiên c u

tr c đó c a Yermach (1996) cung c p b ng ch ng th c nghi m cho m i quan h

ng c chi u gi a quy mô H i đ ng qu n tr lên giá tr doanh nghi p (Tobin’s Q) vƠ k t

qu nghiên c u c a Yermach (1996) phù h p v i các nhà nghiên c u tr c đó c a

Lipton và Lorsh (1992), Jensen (1993) S d ng Tobin’s Q nh lƠ đ i di n c a giá tr

th tr ng, Yermach s d ng d li u b ng t n m 1984-1991 c a 452 t p đoƠn công

nghi p l n c a M có doanh thu, t ng tài s n, giá tr v n hóa c a th tr ng và thu

nh p ròng cao nh t trong báo cáo tƠi chính hƠng n m trên b ng x p h ng danh nghi p

c a t p chí Forbes K t qu cho th y, nh ng công ty có quy mô H i đ ng qu n tr nh

s t o ra các t s tài chính t t h n nh ng công ty có quy mô H i đ ng qu n tr l n và

khuy n khích Giám đ c đi u hƠnh đ t k ho ch đ ra b ng cách đưi ng t các ph n

th ng hay đ a ra nguy c b sa th i n u không đ t đ c k ho ch mà H i đ ng qu n

tr đ ra Khi t ng quy mô H i đ ng qu n tr t 6 thành viên lên 12 thành viên thì có

d u hi u s t gi m giá tr doanh nghi p Khi t ng quy mô H i đ ng qu n tr t 12 thành

viên lên 24 thành viên thì giá tr t n th t nƠy c ng ngang b ng v i khi t ng quy mô H i

đ ng qu n tr t 6 lên 12 thành viên

Y.T.Mak và Yuanto Kusnadi (2005) xem xét nh h ng c a qu n tr công ty t i 271

công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Singapore và 279 công ty niêm y t trên sàn

Kuala Lumpur Malaysia đ n Tobin’s Q c a nh ng công ty nƠy trong 2 n m 1999 vƠ

2000 K t qu phơn tích đa bi n cho th y c hai qu c gia nƠy đ u th hi n m i quan h

ng c chi u gi a quy mô H i đ ng qu n tr đ n giá tr doanh nghi p, đi u này nh t

quán v i gi đ nh c a Jensen (1993), k t qu th c nghi m c a Yermack (1996),

Eisenberg và các c ng s (1998)

Henk Berkmana, Rebel A Coleb, Andy Leec and Madhu Veeraraghavand (2005) nghiên c u m i quan h gi a tính đ c l p c a H i đ ng qu n tr và hi u qu công ty

c a 898 công ty trong 3 n m 2001 đ n n m 2003 n K t qu là t l thành viên

H i đ ng qu n tr đ c l p không đi u hƠnh t ng quan ng c chi u đ n giá tr doanh

nghi p đ c đo b ng Tobin’s Q

Peng, Zhang và Li (2007) d a trên m u d li u g m 403 công ty trên th tr ng ch ng

khoán Trung Qu c trong 5 n m t n m 1992 đ n n m 1996 Phát hi n c a nghiên c u

này cho th y s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành h tr m nh m cho lý thuy t qu n

lý, ít h tr cho lý thuy t đ i di n

Khaled Elsayed (2007) ch n m u 92 công ty trong 19 ngành công nghi p khác nhau t i

Ai C p trong th i k 5 n m t n m 2000 đ n 2004, dùng ph ng pháp h i quy bình

ph ng nh nh t (OLS) và h i quy giá tr tuy t đ i nh nh t (Least absolute value

regression- LAV) C u trúc Ch t ch H i đ ng qu n tr vƠ Giám đ c đi u hành không

tác đ ng đ n thành qu công ty đ c đ i di n b i ROA trên toàn m u kh o sát Nh ng

khi chia m u thành ba nhóm công ty: các công ty có ROA cao, trung bình và th p, k t

qu cho th y c u trúc Ch t ch H i đ ng qu n tr kiêm Giám đ c đi u hƠnh có tác đ ng

tích c c đ n ROA c a các công ty có ROA th p - trong các công ty có ROA th p thì

công ty có c u trúc nƠy có ROA cao h n; Ch t ch H i đ ng qu n tr kiêm Giám đ c

đi u hƠnh không tác đ ng đ n các công ty có ROA cao c bi t, khi coi ngành công

nghi p là m t bi n đi u ti t t ng tác v i c u trúc Ch t ch H i đ ng qu n tr và Giám

đ c đi u hƠnh tác đ ng đ n thành qu tài chính công ty Elsyed cho r ng m i quan h

gi a s kiêm nhi m và thành qu tài chính khác nhau gi a các ngành công nghi p C

th Ch t ch H i đ ng qu n tr kiêm Giám đ c đi u hành có m i quan h cùng chi u

v i thành qu tài chính công ty trong các ngành: d t may và qu n áo, gi y, nh a và bao

bì, gas và khai khoáng, th c ph m vƠ đ u ng, b t đ ng s n và nhà Trong khi đó,

Ch t ch H i đ ng qu n tr kiêm Giám đ c đi u hành có m i quan h trái chi u v i

thành qu tƠi chính công ty trong ngƠnh xi m ng

Ajay Kumar Garg (2007) nghiên c u m i quan h gi a quy mô H i đ ng qu n tr , s

đ c l p c a H i đ ng qu n tr đ n giá tr doanh nghi p đo l ng b ng Tobin’s Q,

doanh thu ho t đ ng trên t ng tài s n (EBIT/Assets), hi u su t s d ng tài s n

(Sales/Assets) và t su t sinh l i c a ch ng khoán trên th tr ng hi u ch nh (MASR -

Market-adjusted stock price returns) Bi n đ c l p là quy mô H i đ ng qu n tr Tác

gi chia quy mô H i đ ng qu n tr thành 4 nhóm : Nhóm 1 có quy mô H i đ ng qu n

tr t 3 đ n 6 thành viên, nhóm 2 t 7 đ n 9 thành viên, nhóm 3 t 10 đ n 12 thành

viên, nhóm 4 l n h n 12 thƠnh viên Các bi n gi quy mô đ c t o ra cho các nhóm

quy mô t i th i đi m phân tích Bi n đ c l p còn là t l thành viên H i đ ng qu n tr không đi u hành trên t ng thành viên H i đ ng qu n tr Tác gi chia t l thành viên

H i đ ng qu n tr không đi u hành thành 5 nhóm: Nhóm 1 chi m t l ít h n 33% trên

t ng s thành viên H i đ ng qu n tr , nhóm 2 chi m t h n 33% đ n 50%, nhóm 3

chi m t h n 50% đ n 60%, nhóm 4 t h n 60% đ n 74%, nhóm 5 t h n 74% Các

bi n gi H i đ ng qu n tr đ c l p không đi u hƠnh đ c t o ra cho các nhóm t l

thành viên H i đ ng qu n tr đ c l p t i th i đi m phân tích Tác gi dùng d li u b ng

c a 164 công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán n trong kho ng th i gian 6 n m

1997-1998 đ n 2002-2003 K t qu nghiên c u cho th y: Quy mô H i đ ng qu n tr và

thành viên H i đ ng qu n tr đ c l p có nh h ng ng c chi u lên giá tr doanh

nghi p Quy mô H i đ ng qu n tr trong nhóm 1 t c t 3 đ n 6 thành viên s hi u qu

h n các nhóm còn l i T l thành viên H i đ ng qu n tr đ c l p trong t ng s thành

viên H i đ ng qu n tr khác nhau s tác đ ng không gi ng nhau đ n giá tr doanh

nghi p T l thành viên H i đ ng qu n tr nhóm 3 t c có t l 50-60% có m c đ nh

h ng nhi u h n các nhóm khác

Các nghiên c u n m 2007 trên phù h p v i Faleye (2007) tránh tình tr ng do áp

l c t bên ngoài tác đ ng vào công ty trong vi c tách vai trò kiêm nhi m Giám đ c

đi u hành ch không ph i do nh h ng c a các y u t kinh t c b n tác đ ng vào s

l a ch n c u trúc lưnh đ o, Tác gi s d ng m u g m 1883 công ty giao d ch trên th

tr ng ch ng khoán M t n m 1900 đ n n m 1994 cho th y quan h cùng chi u c a

s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành và giá tr doanh nghi p (Tobin’s Q) các t ch c

ph c t p, có Giám đ c đi u hành danh ti ng và quy n s h u qu n lý K t qu này cho

th y r ng các công ty nên cân nh c gi a chi phí và l i ích khi xem xét c u trúc lãnh

đ o thay th , và các yêu c u t t c các công ty tách bi t vai trò c a Giám đ c đi u hành

và Ch t ch H i đ ng qu n tr có th ph n tác d ng Ngoài ra nghiên c u còn cho th y

quy mô H i đ ng qu n tr có quan h ng c chi u đ n giá tr doanh nghi p m c ý ngh a 10%; t l thành viên H i đ ng qu n tr đ c l p không đi u hành có quan h

cùng chi u đ n giá tr doanh nghi p m c ý ngh a 10%; t l s h u c a H i đ ng

qu n tr nh h n 5% có quan h cùng chi u đ n giá tr doanh nghi p m c ý ngh a 5%, nh ng ng c chi u khi t l s h u t ng lên t 5% đ n 25% vƠ h n 25% các

i m khác bi t trong nghiên c u này là Tác gi s d ng bi n s con c a Giám đ c

đi u hành t 18 tu i tr lên trong công ty làm bi n công c cho bi n quy mô H i đ ng

qu n tr vì bi n công c có t ng quan v i bi n quy mô H i đ ng qu n tr nh ng l i

đ c l p v i bi n giá tr doanh nghi p Vi c s d ng bi n công c nh m m c đích kh c

ph c các v n đ hi n t ng n i sinh, ph ng sai thay đ i xu t hi n trong mô hình d

li u K t qu cho th y: Tác gi đư tìm ra b ng ch ng v m i quan h ng c chi u gi a

bi n công c và quy mô H i đ ng qu n tr trong nh ng công ty có con c a Giám đ c

đi u hành n m trong H i đ ng qu n tr Không tìm th y nh h ng c a quy mô H i

đ ng qu n tr đ n giá tr doanh nghi p c a nh ng công ty có quy mô H i đ ng qu n tr

d i 6 thƠnh viên đ c xem là quy mô H i đ ng qu n tr trong công ty v a và nh Khi t ng quy mô H i đ ng qu n tr t 6 thành viên tr lên thì quy mô H i đ ng qu n

tr có nh h ng ng c chi u đ n giá tr doanh nghi p

Johnny Jermias (2008) s d ng m u c a các công ty niêm y t trên S&P 500 trong giai

đo n t n m 1997-2004 đ xem xét nh h ng gi a s h u c a H i đ ng qu n tr v i

các nhân t : s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành, H i đ ng qu n tr đ c l p, t l s

h u c ph n c a H i đ ng qu n tr lên thành qu công ty Tác gi s d ng ROA, ROI

đ đo l ng thành qu ho t đ ng c a công ty B ng vi c thu th p d li u b ng và phân

tích h i quy nh h ng c a các nhân t b t đ nh trên ph n m m Stata, Tác gi đư thu

đ c k t qu nh sau: S kiêm nhi m Giám đ c đi u hành nh h ng ng c chi u đ n

giá tr doanh nghi p m c ý ngh a 5% đ i v i ROA, vƠ 10% đ i v i ROI T l thành

viên H i đ ng qu n tr đ c l p nh h ng ng c chi u đ n c ROA l n ROI m c ý ngh a 5% T l s h u c a H i đ ng qu n tr có t ng quan d ng v i giá tr doanh

nghi p, tuy nhiên t ng quan nƠy không có ý ngh a th ng kê

Paul M Guest (2009) xem xét nh h ng c a quy mô H i đ ng qu n tr đ n giá tr

doanh nghi p v i m u d li u l n g m 2.746 công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán

Anh trong giai đo n 22 n m t 1981 đ n 2002 Ngoài s d ng mô hình h i quy OLS,

FEM, Tác gi còn s d ng ph ng pháp c l ng moment t ng quát (GMM) theo mô

hình c a Arellano và Bond (1991), Tác gi s d ng đ tr c a c a bi n quy mô H i

đ ng qu n tr và bi n hi u qu công ty làm bi n công c ki m soát n i sinh K t qu

cho th y, quy mô H i đ ng qu n tr có nh h ng ng c chi u đ n Tobin’s Q, l i

nhu n trên t ng tài s n (ROA) và su t sinh l i c a c phi u đ t bi t trong nh ng công

ty l n có quy mô H i đ ng qu n tr l n Bi n quy mô H i đ ng qu n tr đ c đo l ng

b ng logarithm c a t ng s thành viên H i đ ng qu n tr vì Tác gi th y r ng các

nghiên c u tr c đơy ch s d ng bi n quy mô H i đ ng qu n tr là t ng s thành viên

H i đ ng qu n tr thì m i quan h gi a quy mô H i đ ng qu n tr và giá tr doanh

nghi p không ph i lƠ đ ng th ng tuy n tính mƠ nó có đ l i Các phát hi n c a nghiên

c u: Khi h i quy bi n ROA và t ng bi n gi quy mô H i đ ng qu n tr có giá tr t 4

đ n 8 thành viên thì có m i t ng quan cùng chi u v i giá tr doanh nghi p Khi bi n

gi Board size có giá tr t 9 đ n 11 thƠnh viên thì không có ý ngh a th ng kê Bi n gi

Board size có giá tr t 12 đ n 17 thành viên có m i t ng quan ng c chi u v i giá

tr doanh nghi p Vì th , Tác gi đ xu t s l ng quy mô H i đ ng qu n tr t t nh t là

d i 9 thƠnh viên, khi v t qua 9 thành viên thì s có t ng quan ng c chi u đ n

thành qu doanh nghiêp đo l ng b ng ROA V i th c đo Tobin’s Q vƠ T su t sinh

l i c phi u l i cho k t qu t ng quan ng c chi u v i quy mô H i đ ng qu n tr t i

t t c các giá tr c a bi n gi quy mô H i đ ng qu n tr nên trong tr ng h p này s

l ng thành viên H i đ ng qu n tr t i thi u là 3 thành viên

Beverley Jackling và Shireenjit Johl (2009) xem xét m i quan h gi a c u trúc qu n tr công ty n i b và hi u qu tài chính c a 180 công ty t i n t n m 2005 đ n n m

2006 trong 13 ngành ngh kinh doanh tr các công ty phi tài chính Hi u qu tài chính

c a công ty đ c đo l ng b ng t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) và giá tr th

tr ng c a công ty (Tobin’s Q) C u trúc c a H i đ ng qu n tr bao g m thành ph n

H i đ ng qu n tr , s l ng thành viên H i đ ng qu n tr , và s kiêm nhi m Giám đ c

đi u hành c a Ch t ch H i đ ng qu n tr n theo hai lý thuy t ph bi n: Lý

thuy t đ i di n và Lý thuy t ph thu c ngu n l c (Resource dependency Theory) Tác

gi s d ng h i quy theo ph ng pháp bình ph ng nh nh t 3 b c (3 Stage Least

Squares) K t qu th c nghi m cho th y, t l thành viên H i đ ng qu n tr không đi u hƠnh t ng quan cùng chi u v i hi u qu tài chính công ty; Quy mô H i đ ng qu n tr

có t ng quan cùng chi u v i hi u qu tài chính công ty; S kiêm nhi m Giám đ c

đi u hƠnh không có ý ngh a th ng kê trong h i quy ngh a lƠ s kiêm nhi m Giám đ c

đi u hƠnh không liên quan đ n hi u qu tài chính c a các công ty t i n

Mike W Peng (2010) s d ng m u g m d li u c a 163 công ty s h u nhƠ n c và

137 công ty s h u t nhân niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Trung Qu c t n m

2004 đ n n m 2005 đ nghiên c u nh h ng c a kiêm nhi m Giám đ c đi u hành, s

l ng l o v t ch c và lo i hình s h u nh h ng lên thành qu công ty K t qu

nghiên c u cho th y, s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành có nh h ng ng c chi u

lên giá tr doanh nghi p các công ty nhƠ n c và nh h ng cùng chi u lên giá tr

doanh nghi p các công ty t nhơn t i Trung Qu c

Ramdani and Witteloostuijn (2010) s d ng ph ng pháp H i Quy Phân V (Quantile Regression) đ c l ng tham s c a bi n gi i thích theo trung bình vƠ đi m phân v

v m i quan h gi a s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành, t l thành viên H i đ ng

qu n tr đ c l p không đi u hành, quy mô H i đ ng qu n tr , đ n giá tr doanh nghi p

(ROA) c a các công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán t i b n qu c gia: Indonesia, Malaysia, Hàn Qu c và Thái Lan trong th i gian ba n m t 2001-2002 H i Quy Phân

V đ c thi t k đ đánh giá m i quan h gi a các bi n gi i thích t i các đi m khác

nhau trong vi c phân ph i có đi u ki n c a bi n ph thu c Nó t p trung vào phân tích

m i quan h gi a bi n ph thu c và các bi n đ c l p phân v cho tr c K t qu

nghiên c u cho th y, m i quan h cùng chi u gi a s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành

và giá tr doanh nghi p khác nhau t ng đi m phân v , có ý ngh a th ng kê khi đi m

phân v t 0.3 - 0.7 Tuy nhiên, khi đi m phân v < 0.3 và > 0.7 thì m i quan h này

không có ý ngh a th ng kê Ngoài ra t l thành viên H i đ ng qu n tr đ c l p không

đi u hành và giá tr doanh nghi p c ng có t ng quan cùng chi u, l n nh t phân v

Mark A Bliss (2011) xem xét nh h ng c a kiêm nhi m Giám đ c đi u hành, H i

đ ng qu n tr đ c l p và nhu c u cao h n v ch t l ng ki m toán mƠ đ i di n là phí

ki m toán Tác gi thu th p d li u t 950 công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Úc

n m 2003 K t qu cho th y nh ng công ty có kiêm nhi m thì t l thành viên H i

đ ng qu n tr đ c l p trong H i đ ng qu n tr s cao h n công ty không kiêm nhi m và

phí ki m toán c ng cao t ng ng i u này cho th y gi a H i đ ng qu n tr đ c l p

và phí ki m toán có m i quan h cùng chi u trong nh ng công ty có kiêm nhi m x y

ra Ngoài ra, quy mô H i đ ng qu n tr càng cao thì thành qu ho t đ ng công ty càng

th p vì ch a đ ng nhi u r i ro vƠ đ ng nhiên phí ki m toán s cao h n nhi u

Amarjit Gill và Neil Mathur (2011) ki m tra nh h ng c a quy mô H i đ ng qu n tr

và s kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh đ n giá tr doanh nghi p s n xu t t i Canada

Tác gi s d ng m u g m 91 công ty s n xu t niêm y t trên sàn ch ng khoán Toronto (TSX) trong kho ng th i gian 3 n m t n m 2008 đ n 2010 B ng cách thu th p báo cáo tƠi chính n m c a 91 công ty s n xu t theo d li u chéo và s d ng ph ng pháp

h i quy OLS đ c l ng ph ng trình h i quy Bi n ph thu c c a mô hình là giá tr

doanh nghi p đ c đo b ng Tobin’s Q Hai bi n đ c l p là quy mô H i đ ng qu n tr

(Board size) và bi n gi b ng 1 n u có s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành (CEO

Duality), b ng 0 n u ng c l i Ba bi n ki m soát g m: quy mô công ty (Firm size), t

su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA), t ng tr ng ti m n ng (Potential Growth) K t

qu th c nghi m cho th y: Quy mô H i đ ng qu n tr có t ng quan ng c chi u đ n

giá tr doanh nghi p c a các công ty s n xu t t i Canada S kiêm nhi m Giám đ c

đi u hƠnh có t ng quan cùng chi u đ n đ n giá tr doanh nghi p c a các công ty này

Ngoài ra, Tác gi còn cho th y nh h ng cùng chi u c a quy mô công ty, su t sinh l i

trên tài s n vƠ t ng tr ng ti m n ng lên giá tr c a các công ty này Chính vì th , vi c

l a ch n qui mô H i đ ng qu n tr nhi u thành viên không ph i lƠ u tiên hƠng đ u c a

các công ty s n xu t t i Canada mà ch y u là l a ch n s kiêm nhi m Giám đ c đi u

hành nhi u h n vì nó c i thi n giá tr doanh nghi p t i các công ty nh Tuy nhiên, vi c

l a ch n đó c ng nên cơn nh c k l ng vì ch a ch c s đem l i l i ích cho các T p đoƠn đa qu c gia do s kiêm nhi m s d n đ n chi phí đ i di n cao

Md Abdur Rouf (2011) s d ng ph ng pháp c l ng OLS và h i quy b i đ xem

xét m i quan h gi a 4 thành ph n: Quy mô H i đ ng qu n tr , t l thƠnh viên đ c l p

c a H i đ ng qu n tr , kiêm nhi m Giám đ c đi u hành, Ban ki m soát lên giá tr

doanh nghi p S d ng d li u b ng c a 93 công ty phi tài chính niêm y t trên sàn

ch ng khoán Dhaka t i Bangladesh n m 2006 K t qu cho th y s kiêm nhi m có

t ng quan cùng chi u đ n giá tr doanh nghi p Tuy nhiên, bài nghiên c u này không

cung c p b ng ch ng nào th hi n m i quan h gi a quy mô H i đ ng qu n tr và Ban

ki m soát nh h ng đ n giá tr doanh nghi p đo l ng b ng ROA và ROE t i 93 công

ty phi tài chính t i Bangladesh

Masood Fooladi Chaghadari (2011) xem xét b n đ c đi m c a H i đ ng qu n tr g m tính đ c l p c a H i đ ng qu n tr , s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành, t l s h u

H i đ ng qu n tr và quy mô H i đ ng qu n tr nh h ng nh th nƠo đ n hi u qu

công ty, s d ng m u d li u ng u nhiên g m 30 công ty l n nh t trong ngành V t li u

và Xây d ng t i Malaysia trong n m 2007 K t qu h i quy tuy n tính v i th c đo

hi u qu công ty cho th y s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành có nh h ng ng c

chi u lên hi u qu tƠi chính công ty, đ c đo l ng b ng ROE và ROA m c ý ngh a

10% Ngoài ra, ba y u t còn l i lƠ tính đ c l p c a H i đ ng qu n tr , t l s h u c a

H i đ ng qu n tr và quy mô H i đ ng qu n tr không có ý ngh a th ng kê v i ROA và

ROE

Wellalage vƠ Locke (2011) xem xét m i quan h gi a Ch t ch H i đ ng qu n tr , hi u

qu tƠi chính c a công ty (Tobin’s Q) vƠ chi phí đ i di n (hi u su t s d ng tài s n) c a

86 công ty con thu c các t p đoƠn đa qu c gia (MNC) vƠ 113 công ty trong n c (LPC) t i Sri Lanka t n m 2006-2010 Tác gi thu th p d li u b ng vƠ c tính tham

s b ng ph ng pháp c l ng moment t ng quát (GMM) Nghiên c u này cung c p

b ng ch ng th c nghi m cho Lý thuy t qu n lý vƠ tƠi li u nghiên c u lý thuy t khi các công ty lƠ công ty con thu c công ty đa qu c gia K t qu ch y h i quy c l ng b ng theo ph ng pháp GMM tìm th y: i v i hi u qu tài chính c a công ty đ c đo

b ng Tobin’s Q: S kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh c a công ty con c a các công ty

đa qu c gia t i Sri Lanka có nh h ng cùng chi u đ n Tobin’s Q c a m c ý ngh a 5% vì đơy lƠ công ty n c ngoài ho t đ ng trong n c có môi tr ng kinh doanh n ng

đ ng vƠ ph c t p nên c n có s nh y bén vƠ n m b t k p th i c a ban lưnh đ o Tuy nhiên, t i các công ty trong n c thì s kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh không có nh

h ng đ n Tobin’s Q Quy mô H i đ ng qu n tr có nh h ng ng c chi u đ n Tobin’s Q c a công ty con c a các công ty đa qu c gia m c ý ngh a 5% nh ng l i không có ý ngh a th ng kê các công ty trong n c T l s h u c a H i đ ng qu n

tr có nh h ng cùng chi u v i Tobin’s Q cho c công ty con c a các công ty đa qu c

gia l n các công ty trong n c m c ý ngh a 1% T l thành viên H i đ ng qu n tr

đ c l p không đi u hành có nh h ng cùng chi u v i Tobin’s Q t c cƠng lƠm t ng

hi u qu tài chính c a công ty khi chi m t l càng cao công ty con c a các công ty

đa qu c gia m c ý ngh a 1% Tuy nhiên l i có nh h ng ng c chi u t i Tobin’s Q các công ty trong n c m c ý ngh a 5% S h u t ch c các công ty trong n c có

nh h ng cùng chi u t i Tobin’s m c ý ngh a 1% Tuy nhiên không có ý ngh a

th ng kê công ty con c a các công ty đa qu c gia i v i phí đ i di n đ c đo b ng

hi u su t s d ng tài s n: S kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh c a công ty con c a các công ty đa qu c gia t i Sri Lanka có nh h ng cùng chi u t c lƠm t ng hi u su t s

d ng tài s n m c ý ngh a 1% Tuy nhiên, s kiêm nhi m có tác đ ng ng c chi u các công ty trong n c m c ý ngh a 5% Quy mô H i đ ng qu n tr không nh

h ng đ n hi u su t s d ng tài s n c ty con c a các công ty đa qu c gia l n các công ty trong n c T l s h u c a H i đ ng qu n tr có nh h ng ng c chi u đ n

hi u su t s d ng tài s n, nh ng ch có ý ngh a th ng kê 1% các công ty trong n c, không có ý ngh a th ng kê công ty con c a các công ty đa qu c gia T l thành viên

H i đ ng qu n tr đ c l p không đi u hành có nh h ng cùng chi u đ n hi u su t s

d ng tài s n, nh ng ch có ý ngh a th ng kê 1% công ty con c a các công ty đa qu c gia, không có ý ngh a th ng kê các công ty trong n c V n đ s h u t ch c hay s

h u cá nhân không nh h ng đ n hi u su t s d ng tài s n c a công ty Cu i cùng,

nghiên c u này ch ra r ng không có c c u H i đ ng qu n tr kiêm nhi m hay không

kiêm nhi m Giám đ c đi u hành là t i u Do đó, khi các công ty mu n áp d ng c u trúc qu n tr kiêm nhi m hay tách bi t vai trò gi a Ch t ch H i đ ng qu n tr và Giám

đ c đi u hƠnh thì ph i nh n di n đ c đ c đi m công ty vƠ có các bi n pháp d phòng

nh m t ng c ng vƠ khuy n khích vi c ki m soát ho t đ ng tài chính c a công ty

Naveen Kumar và J P Singh (2012) xem xét nh h ng c a thành viên H i đ ng qu n

tr không đi u hành c a 157 công ty phi tài chính c a n trong n m 2008 đ n giá

tr doanh nghi p đ c đo l ng b ng Tobin’s Q Phát hi n c a nghiên c u cho th y t

l thành viên H i đ ng qu n tr không đi u hƠnh t ng quan cùng chi u v i giá tr

doanh nghi p K t qu c a nghiên c u có ý ngh a quan tr ng cho vi c xây d ng m t

mô hình H i đ ng qu n tr cho các công ty n

Chan Kaixian, Hee Pui Mun, Lee Chaw Chin và Yeoh Huey Chyng (2012) nghiên c u

m i quan h gi a đ c đi m H i đ ng qu n tr bao g m tình tr ng kiêm nhi m Giám

đ c đi u hành, thành viên H i đ ng qu n tr đ c l p và quy mô H i đ ng qu n tr lên

giá tr doanh nghi p t i 205 công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Malaysia trong n m

2010 b ng cách áp d ng lý thuy t đ i di n K t qu cho th y, hai bi n kiêm nhi m và

quy mô H i đ ng qu n tr đ u không có m i t ng quan v i giá tr doanh nghi p, ch

có bi n t l thành viên H i đ ng qu n tr đ c l p có m i quan h cùng chi u v i giá tr

doanh nghi p

Blanca Arosa, Txomin Iturralde và Amaia Maseda (2012) s d ng d li u chéo c a

307 công ty nh và v a ch a niêm y t t i Tơy Ban Nha n m 2006 vƠ mô hình h i quy OLS đ xem xét nh h ng c a quy mô H i đ ng qu n tr , t l thành viên H i đ ng

qu n tr đ c l p, s kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh đ n hi u qu công ty K t qu cho

th y quy mô H i đ ng qu n tr và t l thành viên H i đ ng qu n tr đ c l p có t ng quan ng c chi u đ n hi u qu công ty; s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành không nh

h ng đ n giá tr doanh nghi p

Peng Wang (2013) thu th p d li u b ng không cơn đ i c a 1.325 công ty phi tài chính

đ c niêm y t trên hai sàn ch ng khoán Shanghai và Shenzhen trong kho ng th i gian

t n m 2000-2009 ki m tra hi n t ng n i sinh, theo ph ng pháp c a Cheng

(2008), Tác gi dùng bi n quy mô H i đ ng qu n tr và t l thành viên Ban Ki m soát

trên t ng thành viên H i đ ng qu n tr và thành viên Ban Ki m Soát cùng v i các đ c

tr ng khác c a công ty trong n m đ u tiên làm m u gi i thích cho giá tr th tr ng c a công ty qua các n m khi s d ng thêm đ tr Tobin’s Q (lagged-1) Cách làm này s

giúp xóa b các m i t ng quan gi a các sai s không quan sát đ c và hai bi n đ c

l p c a mô hình làm cho giá tr doanh nghi p thay đ i K t qu cho th y quy mô H i

đ ng qu n tr có t ng quan ng c chi u đ n giá tr th tr ng c a công ty t i Trung

Qu c

Vi t Nam có khá ít nghiên c u nói v nh h ng c a các nhân t đ c tính c a H i

đ ng qu n tr tác đ ng lên giá tr doanh nghi p Tr n Minh Trí, D ng Nh Hùng

(2011) d a vào d li u thu th p t 126 công ty niêm y t trên sàn sàn HOSE trong giai

đo n t n m 2006 đ n n m 2009 v vi c nghiên c u m i quan h gi a s h u H i

đ ng qu n tr và hi u qu ho t đ ng c a công ty đ c đo b ng Tobin’s Q K t qu

nghiên c u đư tìm ra m i quan h phi tuy n gi a hai y u t trên Khi t l H i đ ng

qu n tr nh h n 59.1% s nh h ng cùng chi u đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty

Khi t l H i đ ng qu n tr l n h n 59.1% s nh h ng ng c chi u đ n hi u qu

ho t đ ng c a công ty

Ph m Qu c Vi t (2012) nghiên c u nh h ng c a các nhân t đi u hƠnh công ty đ n

hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n niêm y t trên sàn HOSE Tác gi thu th p

đ c m u d li u bao g m 133 b n cáo b chtrong kho ng th i gian 2006 ậ 2008 V i

nghiên c u này, Tác gi đư rút ra các k t lu n: T l s h u c ph n c a thành viên H i

đ ng qu n tr có t ng quan ơm v i hi u qu ho t đ ng c a công ty Ch t ch H i đ ng

qu n tr kiêm nhi m T ng giám đ c có t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng c a

Xu t phát t các k t qu nghiên c u trên, trong bài nghiên c u c a mình, Tác gi s

ti n hành xem xét nh h ng c a s kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh đ n giá tr th

tr ng và hi u su t s d ng tài s n c a các doanh nghi p t i Vi t Nam nh th nào và đóng góp thêm b ng ch ng th c nghi m t i Vi t Nam c ng nh t i các th tr ng m i

n i

B ng 2.1: Tóm t t các nghiên c u tr c đơy v nh h ng các bi n đ c đi m c a H i đ ng qu n tr đ n giá tr doanh

nghi p vƠ chi phí đ i di n công ty

I Bi n kiêm nhi m Giám đ c đi u hƠnh (CEO):

2

Maria Carapeto và các

4 Anthony and Biekpe 2005 Ghana 1990-2001 16 OLS, REM, GLS -* Not significant

Not significant/

9 Jackling và Johl 2009 n 2005-2006 180 3SLS Not significant Not significant

17

Chan Kaixian vƠ c ng

18

Blanca Arosa vƠ c ng

19 Ph m Qu c Vi t 2012 Vi t Nam 2006-2008 133 ANOVA +*

II Bi n quy mô H i đ ng qu n tr (BOARD):

11 Md Abdur Rouf 2011 Bangladesh 2006 93 OLS Not significant

14

Chan Kaixian vƠ c ng

15

Blanca Arosa vƠ c ng

III Bi n t l s h u H i đ ng qu n tr (INSIDE):

5

Tr n Minh Trí,

D ng Nh Hùng 2011 Vi t Nam 2006-2009 126 OLS +*/ -*

IV Bi n t l thƠnh viên H i đ ng qu n tr đ c l p (NONE):

1 Anthony and Biekpe 2005 Ghana 1990-2001 16 OLS, REM, GLS Not significant Not significant

Witteloostuijn HƠn Qu c vƠ Thái Lan Regression

12

Chan Kaixian vƠ c ng

13

Blanca Arosa vƠ c ng

V Bi n hình th c s h u cá nhơn hay t ch c (OWNER):

Ngu n:Tác gi t ng h p

Chú thích: +: m i quan h cùng chi u gi a bi n đ c và bi n ph thu c; - : m i quan h ng c chi u gi a bi n đ c và bi n

ph thu c; *: có ý ngh a th ng kê; Not significant: không có ý ngh a th ng kê

3 D li u vƠ ph ng pháp nghiên c u:

3.1 M u nghiên c u:

đ m b o kính th c vƠ tính đ i di n c a m u đ i v i đ i t ng kh o sát trong vi c

l a ch n ngu n d li u nghiên c u, Tác gi s d ng các công ty niêm y t trên S Giao

d ch Ch ng khoán Thành Ph H Chí Minh (HOSE) Tính đ n th i đi m l y m u

nghiên c u, tháng 10 n m 2013, có 309 công ty niêm y t trên HOSE Tuy nhiên s

l ng công ty có th i gian niêm y t đ 5 n m t n m 2008 đ n n m 2012 vƠ v n còn

giao dch trên HOSE đ n tháng 10 n m 2013 lƠ 136 công ty Tác gi ti p t c lo i 14

công ty ho t đ ng trong l nh v c tài chính M u cu i cùng c a Tác gi là 122 công ty

niêm y t trên sàn ch ng khoán HOSE trong th i gian 5 n m t n m 2008 đ n n m

2012 v i 610 s quan sát

D li u nghiên c u c n thi t ph c v cho vi c ki m đ nh là d li u th c p đ c Tác

gi thu th p t B n cáo b ch, Báo cáo th ng niên, Báo cáo tƠi chính đ c ki m toán

và thông tin th tr ng c a các công ty đ c đ ng trên website c a S giao d ch ch ng

khoán Thành Ph H Chí Minh http://www.hsx.vn/ B n cáo b ch cung c p các thông tin chi ti t v n m thƠnh l p, tình hình ho t đ ng c a công ty, c u trúc s h u, thông

tin v H i đ ng qu n tr , ban giám đ c, k ho ch kinh doanh Báo cáo th ng niên là

v n b n mà các công ty g i cho các bên liên quan nh c đông, nhƠ cung c p, nhà tài

tr , khách hƠng theo đ nh k hƠng n m Báo cáo th ng niên cung c p cho Tác gi

các thông tin v H i đ ng qu n tr nh : quy mô H i đ ng qu n tr , s l ng thành viên

H i đ ng qu n tr không đi u hành, có hay không s kiêm nhi m Giám đ c đi u hành

c a Ch t ch H i đ ng qu n tr , s c phi u đang l u hƠnh H i đ ng qu n tr đang n m

gi , hình th c s h u, trong t ng n m tƠi chính theo đ nh k h ng n m i v i báo cáo tƠi chính đ c s d ng đ thu th p d li u lƠ báo cáo tƠi chính đư đ c ki m toán,

các thông tin Tác gi thu th p đ c t báo cáo này: t ng tài s n, ngu n v n ch s h u,

n ph i tr đ c thu th p t B ng cơn đ i k toán, doanh thu đ c thu th p t Báo cáo