Phát triển hoạt động cho vay đầu tư tại sở giao dịch II - Ngân hàng phát triển Việt Nam Luận văn thạc sĩ

TR NGă IăH CăKINHăT ăTP.ăHCM VÕăTH ăH NGăMINH NGÂNăHÀNGăPHÁTăTRI NăVI TăNAM LU NăV NăTH CăS KINHăT THÀNHăPH ăH ăCHÍăMINHăậ N Mă2014... Bi u đ 1.1: S hình thành NHPT qua các n m Ngu n

TR NGă IăH CăKINHăT ăTP.ăHCM

VÕăTH ăH NGăMINH

NGÂNăHÀNGăPHÁTăTRI NăVI TăNAM

LU NăV NăTH CăS KINHăT

THÀNHăPH ăH ăCHÍăMINHăậ N Mă2014

TR NGă I H C KINH T TP H CHÍ MINH

VÕ TH H NG MINH

NGÂN HÀNG PHÁT TRI N VI T NAM

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng

ngu n g c rõ ràng, tuân th đúng nguyên t c và k t qu đ c thu th p trong quá trình nghiên c u là hoàn toàn trung th c

TP.HCM, tháng 5 n m 2014 Tác gi lu n v n

Võ Th H ng Minh

TRANG

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CH VI T T T

DANH M C B NG BI U

DANH M C BI U

PH N M U 1

1 Lý do l a ch năđ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u: 1

3.ă i t ng và ph m vi nghiên c u 1

4 Ph ng pháp nghiên c u 2

5.ă óngăgópăc a lu năv n 2

6 K t c u c a lu năv n 2

CH NG 1: T NG QUAN V HO Tă NG CHO VAY U T T I NHPT 3

1.1.ăCHOăVAYă U T 3

1.1.1 Khái ni m Cho vay đ u t 3

1.1.2 c đi m c a cho vay đ u t 4

1.1.3 Vai trò cho vay đ u t t i NHPT đ i v i n n kinh t 5

1.1.4 R i ro cho vay u t t i NHPT 6

1.1.5 S c n thi t c a ho t đ ng cho vay đ u t t i NHPT VN 8

1.2 NGÂN HÀNG PHÁT TRI N 8

1.2.3 Ch c n ng c a NHPT 14

1.2.4 Kinh nghi m cho vay đ u t t i m t s NHPT trên th gi i 16

1.2.5 Bài h c kinh nghi m th c hi n cho vay đ u t t i NHPT đ i v i Vi t Nam 17 TÓM T T CH NG 1 18

CH NG 2: TH C TR NG HO Tă NG CHO VAY U T 19

T I S GIAO D CH II ậ NHPT VN 19

2.1 NGÂN HÀNG PHÁT TRI N VI T NAM VÀ S GIAO D CH II 19

2.1.1 Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam 19

2.1.1.2 M c tiêu thành l p NHPT VN 20

2.1.1.3 Nhi m v và quy n h n c a NHPT VN 21

2.1.1.4 C c u t ch c b máy qu n lý 21

2.1.1.5 c đi m c a NHPT VN 22

2.1.1.6 C ch cho vay u t t i NHPT VN 23

2.1.1.7 S khác nhau gi a cho vay TD T t i NHPT VN và các ngân hàng trung gian khác 24

2.1.2 Gi i thi u v S Giao d ch II - NHPT VN 27

2.2 TH C TR NG HO Tă NG CHO VA Yă U T T I S GIAO D CH IIăGIAIă O N 2008-2013 30

2.2.1 Các y u t tác đ ng đ n ho t đ ng cho vay đ u t t i S Giao d ch II 30

2.2.2 K t qu th c hi n Cho vay đ u t t i S Giao d ch II 35

2.2.2.4 Tình hình n quá h n 41

2.3.ă ÁNHă GIÁă TH C TR NG PHÁT TRI N HO Tă NG CHO VAY U T T I S GIAO D CH II 43

2.3.1 Các thành t u đ t đ c 43

2.3.2 H n ch 44

GIAO D CH II 46

2.4.1 Ma tr n các y u t bên ngoài t i S Giao d ch II 48

2.4.2 Ma tr n các y u t bên trong t i S Giao d ch II 49

TÓM T T CH NG 2 51

CH NG 3: GI I PHÁP PHÁT TRI N HO Tă NG CHO VAY U T T I S GIAO D CH II ậ NHPT VN 53

3.1 TRI N V NG KINH T - XÃ H IăTP.HCMăGIAIă O N 2014-2020 53

3.2 NH H NG HO Tă NG C AăNHPTăVNă NăN Mă2020 53

3.3 NH H NG HO Tă NG C A S GIAO D CHăIIă NăN Mă2020 55

3.4 GI I PHÁP PHÁT TRI N HO Tă NGăCHOăVAYă U T T I S GIAO D CH II 56

3.4.1 i v i c ch , chính sách c a Chính ph 56

3.4.2 i v i khách hàng vay v n 58

3.4.3 i v i S Giao d ch II – NHPT VN 59

TÓM T T CH NG 3 63

PH N K T LU N

DANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C

ODA (Official development aids) H tr phát tri n chính th c

S Giao d ch II S Giao d ch II - Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam

WB (World Bank) Ngân hàng th gi i

WTO (The world trade organization) T ch c th ng m i th gi i

B ng 1.1 Th ph n c a m t s NHPT n m 2009 11

B ng 1.2 S khác nhau c b n gi a cho vay đ u t t i NHPT và cho vay t i các trung gian tài chính khác 11

B ng 1.3 So sánh m c lưi su t cho vay c a NHPT v i lưi su t trung bình c a các NHTM 27

B ng 2.1 Doanh s cho vay đ u t t 2008-2013 36

Bi u đ 1.1 S hình thành NHPT qua các n m 11

Bi u đ 1.2 Nhóm các NHPT theo tài s n n m 2009 11

Bi u đ 2.1 T c đ t ng tr ng GDP qua các n m 2008-2013 33

Bi u đ 2.2 Ch s giá tiêu dùng (CPI) TP.HCM qua các n m 2008-2013 34

Bi u đ 2.3 Doanh s cho vay giai đo n n m 2008-2013 36

Bi u đ 2.4 D n TD T t i th i đi m t n m 2008- 2013 38

Bi u đ 2.5 C c u d n TD T theo ngành ngh các n m 2008- 2013 39

Bi u đ 2.6 Doanh s thu n TD T t n m 2008- 2013 41

Bi u đ 2.7 N quá h n TD T t n m 2008 - 2013 42

PH N M U

1 Lý do l a ch năđ tài

Th i gian v a qua ho t đ ng tín d ng ngân hàng đóng góp không nh vào s phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c Là m t trong nh ng hình th c c a Tín d ng ngân hàng, Cho vay đ u t là m t kênh c p v n quan tr ng h tr cho các d án, thành ph n kinh t góp ph n thúc đ y t ng tr ng, chuy n d ch c c u kinh t và n

đ nh an sinh ậ xã h i

Trong b i c nh c h th ng các t ch c tín d ng trong đó có NHPT VN đang

b t đ u th c hi n vi c tái c c u thì vi c xem xét l i các ho t đ ng c a NHPT VN trong đó có ho t đ ng cho vay đ u t đ tìm ra các gi i pháp, ph ng h ng phát tri n cho các ho t đ ng hi n t i là m t vi c làm c n thi t

Là m t trong nh ng đ n v đ c giao nhi m v th c hi n chính sách cho vay

đ u t c a NHPT, đ phát huy h n n a vai trò c a ho t đ ng cho vay đ u t nh m

th c hi n m c tiêu h tr t i đa cho các doanh nghi p, t ch c, đóng góp vào s phát tri n chung c a đ t n c, t nh ng nghiên c u v th c t tri n khai ho t đ ng

t i S Giao d ch II, lu n v n đư th c hi n nghiên c u đ tài: ắPhát tri n ho tăđ ng

choăvayăđ u t ăt i S Giao d ch II ậ Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam”

2 M c tiêu nghiên c u:

- Làm rõ các n i dung v Cho vay đ u t t i S Giao d ch II

- ánh giá th c tr ng ho t đ ng cho vay đ u t phát tri n t i S Giao d ch II trong th i gian qua

- ng d ng ma tr n các y u t bên ngoài và bên trong đ đánh giá các y u t

nh h ng đ n ho t đ ng cho vay đ u t t i S Giao d ch II t đó đ a ra các gi i pháp

3 iăt ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u:

+ Ho t đ ng cho vay đ u t t i S Giao d ch II

- Ph m vi nghiên c u:

+ Lu n v n th c hi n nghiên c u t i S Giao d ch II

+ Lu n v n th c hi n nghiên c u trong kho ng th i gian t n m 2008 đ n n m

2013

4 Ph ngăphápănghiênăc u

Lu n v n ti p c n b ng ph ng pháp đ nh tính Thông qua các d li u s c p (b ng kh o sát) và d li u th c p (các báo cáo, các nghiên c u, …), lu n v n ch

y u d a trên ph ng pháp th ng kê, phân tích, so sánh, t ng h p đ th c hi n nghiên c u

D li u thông tin c n thi t đ c thu th p t các ngu n:

- Báo cáo ho t đ ng c a S Giao d ch II và NHPT VN t 2008 đ n 2013

- Niên giám th ng kê c a TP.HCM t 2008-2013 và báo cáo c a UBND TP.HCM

- Các bài báo, t p chí, các nghiên c u liên quan và thông tin trên internet

- Phi u kh o sát t 30 chuyên gia là các tr ng, phó phòng và các nhân viên

t i S Giao d ch II các chi nhánh lân c n v i yêu c u có thâm niên t 5 n m tr lên

5 óngăgópăc a lu n v n

- Lu n v n bên c nh vi c h th ng l i các khái ni m chung v cho vay đ u

t , đư đánh giá m t cách khách quan th c tr ng ho t đ ng cho vay đ u t t i S Giao d ch II

- Lu n v n còn g i ý vi c ng d ng ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài và bên trong đ phát tri n ho t đ ng Cho vay đ u t t i S Giao D ch II

6 K t c u c a lu năv n

Ngoài ph n m đ u, k t lu n, danh m c tài li u tham kh o, danh m c b ng

bi u, …, k t c u lu n v n g m 3 ch ng nh sau:

Ch ng 1: T ng quan v ho t đ ng Cho vay đ u t t i Ngân hàng Phát tri n

Ch ng 2: ánh giá th c tr ng ho t đ ng Cho vay đ u t t i S Giao d ch II

Ch ng 3: Gi i pháp phát tri n ho t đ ng Cho vay đ u t t i S Giao d ch II

CH NGă1: T NG QUAN V HO Tă NG CHO VAY

UăT T I NHPT

1.1 CHO VAY UăT ă

1.1.1 Khái ni m Cho vay đ u t

Trong Bách khoa toàn th ậ PGS TS Ph m Hùng Vi t đư đ a ra đ nh ngh a: Tín d ng là khái ni m th hi n m i quan h gi a ng i cho vay và ng i vay Trong quan h này, ng i cho vay có nhi m v chuy n giao quy n s d ng ti n

ho c hàng hoá cho vay cho ng i đi vay trong m t th i gian nh t đ nh Ng i đi vay có ngh a v tr s ti n ho c giá tr hàng hoá đư vay khi đ n h n tr n có kèm

ho c không kèm theo m t kho n lãi

N u xét theo ch th tham gia trong quan h s d ng v n, Tín d ng đ c chia thành: Tín d ng th ng m i, tín d ng ngân hàng, tín d ng thuê mua và tín d ng Nhà n c

Trong đó, tín d ng Nhà n c là quan h tín d ng gi a nhà n c và các ch th trong n n kinh t đ đ m b o ch c n ng, nhi m v c a nhà n c trong n n kinh t -

xã h i Trong đó, nhà n c là ng i đi vay đ đ m b o các kho n chi tiêu c a Ngân sách nhà n c (NSNN), đ ng th i là ng i cho vay đ th c hi n các ch c n ng, nhi m v c a mình trong qu n lý kinh t - xã h i và phát tri n quan h đ i ngo i + Khi Nhà n c đi vay thông qua công c : Tín phi u kho b c; Trái

phi u kho b c; Trái phi u đ u t : công trái; Trái phi u chính ph qu c t + Khi nhà n c cho vay thông qua: Cho vay đ u t , cho vay xu t kh u,

b o lãnh tín d ng

Theo lu t các t ch c tín d ng s 47/2010/QH12 ngày 16/6/2010: C p tín

d ng là vi c th a thu n đ t ch c, cá nhân s d ng m t kho n ti n ho c cam k t cho phép s d ng m t kho n ti n theo nguyên t c có hoàn tr b ng nghi p v cho vay, chi t kh u, cho thuê tài chính, bao thanh toán, b o lãnh ngân hàng và các nghi p v c p tín d ng khác

Và Cho vay là hình th c c p tín d ng, theo đó bên cho vay giao ho c cam k t giao cho khách hàng m t kho n ti n đ s d ng vào m c đích xác đ nh trong m t

th i gian nh t đ nh theo th a thu n v i nguyên t c có hoàn tr c g c và lãi

u t phát tri n là m t ho t đ ng c b n c a đ u t , là vi c chi dùng v n trong hi n t i đ ti n hành các ho t đ ng nh m làm t ng thêm ho c t o ra nh ng tài

s n v t ch t (nhà x ng, thi t b , …) và tài s n trí tu (tri th c, k n ng, …), gia

t ng n ng l c s n xu t, t o thêm vi c làm và vì m c tiêu phát tri n (PSG.TS Nguy n B ch Nguy t, TS.T Quang Ph ng, 2007) M c đích c a đ u t phát tri n

là vì s phát tri n b n v ng, vì l i ích qu c gia, c ng đ ng và nhà đ u t Trong đó,

đ u t nhà n c nh m thúc đ y t ng tr ng kinh t , t ng thu nh p qu c dân, góp

ph n gi i quy t vi c làm, nâng cao đ i s ng c a các thành viên trong xã h i

Cho vay đ u t là lo i cho vay nh m thúc đ y nhanh quá trình đ u t c s h

t ng và phát tri n s n xu t Theo đó, các d án đ u t c a Nhà n c hay c a Doanh nghi p v phát tri n s n xu t kinh doanh c s h t ng, d ch v , đ i s ng n u tính toán đ c hi u qu kinh t , có tính kh thi mà thi u v n thì ngân hàng s cho vay

d án đ u t , giúp đ n v ch đ u t có v n đ hoàn thành d án đ u t (PGS.TS Nguy n ng D n, 2007)

Cho vay đ u t t i NHPT theo Ngh đ nh s 75/2011/N -CP ngày 30/8/2011

- M c tiêu cho vay: Khác v i các hình th c cho vay khác cho vay đ u t phát tri n không đ t m c tiêu l i nhu n lên hàng đ u mà vì m c tiêu kinh t - xã h i, vì

l i ích qu c gia và c ng đ ng

- i t ng cho vay: Do m c tiêu phát tri n kinh t , t ng tr ng v mô đ c

đ t lên hàng đ u nên đ i t ng cho vay c ng s đ c h n ch trong m t gi i h n

nh t đ nh theo các m c tiêu trong t ng giai đo n mà Nhà n c đ ra Th ng s t p trung vào các l nh v c tr ng đi m, then ch t ho c các khu v c khó kh n, … phù

h p v i đ nh h ng và ch tr ng ch a Nhà n c

- Ngu n v n th c hi n cho vay: Ch y u t NSNN

- Lãi su t cho vay: Th ng là lãi su t u đưi phù h p v i t ng giai đo n c

th c a kinh t đ i v i t ng đ i t ng cho vay

- nh ch tài chính trung gian th c hi n nghi p v : Là c quan thu c quy n

qu n lý c a nhà n c, ho t đ ng nh ngân hàng, có c ch ho t đ ng riêng

1.1.3 Vai trò cho vay đ u t t i NHPT đ i v i n n kinh t

- B sung kho ng tr ng cho vay dài h n

Trong khi các NHTM t p trung vào các kho n vay ng n h n và trung h n vì

m c tiêu an toàn và m c tiêu sinh l i, s có m t kho ng tr ng v n c n đ c bù đ p cho các kho n vay dài h n T i m t s n n kinh t , nh ng kho ng tr ng cho vay dài

h n này s đ c bù đ p b ng các ch ng khoán dài h n t i th tr ng v n Tuy nhiên, nhi u n c đang phát tri n, th tr ng v n ch a đ m nh đ đ m b o cho

ng i đi vay có th tìm ki m đ c kho n vay này Do đó, hình th c cho vay U

T là m t kênh v n c n thi t đ b sung kho ng tr ng cho vay dài h n

kinh t th p và r i ro cao Do đó, cho vay đ u t s giúp chính ph th c hi n đ c các m c tiêu này thông qua vi c tài tr các d án, ch ng trình m c tiêu

- Gi m bao c p và nâng cao hi u qu trong đ u t

Thay vì Chính ph ph i th c hi n đ u t cho nh ng d án trong các l nh

v c m c tiêu thông qua c p phát, hình th c cho vay đ u t s gi m b t gánh n ng cho NSNN Thông qua chính sách cho vay đ u t , Chính ph có th v a th c hi n

đ c các d án trong các chi n l c phát tri n v a giám sát đ c các kho n vay

bu c các C T ph i nâng cao hi u qu trong đ u t theo các cam k t nh t đ nh

- Là công c tài chính quan tr ng c a chính ph trong vi c góp ph n làm lành m nh hóa n n tài chính qu c gia

Cho vay đ u t ngoài vi c làm gi m áp l c c p phát t NSNN đ th c hi n

đ u t , còn tác đ ng tr c ti p lên cung- c u v n thông qua chính sách huy đ ng v n

và cho vay, tác đ ng đ n l m phát và lãi su t trên th tr ng Vi c phát hành TPCP

m t m t làm đa d ng hóa trên th tr ng ch ng khoán, m t khác gia t ng s đ m

b o c a Chính ph đ i v i các ch ng khoán này, thúc đ y th tr ng v n phát tri n

1.1.4 R i ro cho vay đ u t t i NHPT

Do đ c đi m đ c bi t c a cho vay đ u t , bên c nh nh ng r i ro v n có nh

nh ng r i ro c a ho t đ ng cho vay t i các t ch c tín d ng khác, r i ro khi th c

hi n cho vay đ u t mang nh ng đ c đi m riêng g n li n v i đ c tr ng c a TD T

PT c ng nh các đ nh ch tài chính phát tri n c a Nhà n c C th :

- Kh n ng phát sinh r i ro khi th c hi n cho vay u t cao h n các hình

th c cho vay khác Do các d án th c hi n cho vay đ u t th ng là d án có quy

mô l n, có th i gian thu h i v n dài, hi u qu sinh l i th ng không cao M t khác,

vì m c tiêu phát tri n kinh t , n đ nh v mô và an sinh xư h i, nên các đ a bàn th c

hi n cho vay thông th ng s bao g m nh ng đ a bàn khó kh n (khó thu hút v n t

kh i t nhân) Do đó, r i ro th ng s cao h n các hình th c cho vay khác

- R i ro cho vay đ u t g n k t ch t ch v i tình tr ng c a n n kinh t : M t

m t, kh n ng thu h i v n c a ho t đ ng cho vay ph thu c vào hi u qu c a d án, trong khi hi u qu d án l i g n bó m t thi t v i tình tr ng c a n n kinh t nh ng

th i k kinh t phát tri n n đ nh, các d án th ng phát huy t i đa hi u qu , ng c

l i, trong th i k kinh t suy thoái, hi u qu c a d án không đ c nh mong đ i,

do đó kh n ng thu h i v n g p khó kh n M t khác, r i ro khi cho vay đ u t c ng tác đ ng đ n n n kinh t : Do m c tiêu phát tri n kinh t nên đ i t ng cho vay

th ng thu c các l nh v c ngành ngh tr ng y u, mang tính ch t có kh n ng chuy n dch c c u kinh t c a t ng đ a ph ng, th m chí c a c đ t n c Không

nh các hình th c cho vay khác, khi r i ro x y đ n đ i v i ho t đ ng cho vay đ u

t , th ng s kéo theo s tác đ ng tiêu c c đ n c l nh v c ngành ngh , ho c các ngành ngh ph tr , tác đ ng đ n s đi u ti t v mô c a Nhà n c

- R i ro cho vay đ u t có tác đ ng tiêu c c đ n các khâu tài chính khác trong h th ng tài chính, đ c bi t là NSNN: Các đ nh ch tài chính th c hi n nhi m

v cho vay đ u t th c hi n huy đ ng v n b ng vi c phát hành trái phi u c a các

ch th khác trong n n kinh t R i cho c a vi c cho vay đ u t làm gi m kh n ng thanh toán các kho n n đ n h n c a nh ng t ch c n m gi trái phi u c a các đ nh

ch tài chính trên, t c là đư làm nh h ng đ n s v n đ ng bình th ng c a các khâu tài chính khác, do đó tác đ ng tiêu c c đ n h th ng tài chính qu c gia

- R i ro cho vay đ u t có quan h đ n s n đ nh chính tr : B n ch t quan h vay m n trong cho vay đ u t là quan h gi a Nhà n c v i các ch th kinh t khác trong n n kinh t i t ng c a cho vay đ u t là nh ng d án thu c các l nh

v c đ c Chính ph u tiên, khuy n khích đ u t , có tác đ ng đ n s n đ nh và phát tri n kinh t - xã h i v m t v mô, do đó góp ph n t o ra s n đ nh v chính

1.1.5 S c n thi t c a ho t đ ng cho vay đ u t t i NHPT VN

T i m i n n kinh t , đ c bi t là các n n kinh t đang phát tri n nh Vi t Nam, luôn t n t i nh ng vùng kinh t , nh ng ngành ngh l nh v c kém phát tri n

h n Nh ng vùng kinh t có v trí đ a lý không thu n l i (vùng sâu, vùng xa), nh ng

l nh v c ngành ngh ch a đ ng nhi u r i ro, hay có kh n ng sinh l i th p đ u không thu hút đ c nhi u v n c a các nhà đ u t mong mu n tìm ki m l i nhu n Tùy theo đ c đi m kinh t c a m i qu c gia t i t ng giai đo n phát tri n mà

đ t ra yêu c u u tiên phát tri n cho t ng l nh v c tr ng đi m nh t đ nh ó có th

là nh ng l nh v c mà khu v c ngoài qu c doanh không có mong mu n ho c không

đ kh n ng th c hi n (l nh v c an ninh, qu c phòng…) Nh ng d án c n ngu n

v n l n, có th i gian thu h i v n dài ho c r t dài th ng b t ch i b i các NHTM (là nh ng ngân hàng có ngu n v n ch y u t ti n g i ng n h n c a khách hàng)

Nh ng l nh v c mang Ủ ngh a v m t xã h i cao (l nh v c y t , giáo d c, …)

m c dù c n thi t nh ng l i không t o ra nhi u l i nhu n v m t kinh t c ng không thu hút đ c nhi u v n đ u t c a các nhà đ u t thông th ng

Nh ng v n đ trên đ t ra yêu c u c n có m t kênh cung c p v n đ h tr , khuy n khích các nhà đ u t tham gia Trong khi vi c Nhà n c đ u t thông qua

c ch c p phát, bao c p đư b c l nhi u nh c đi m thì cho vay t tín d ng Nhà

n c là m t hình th c phù h p và c n thi t

- Cho vay t i NHPT là m t kênh cung c p v n, v a h tr khuy n khích các nhà đ u t tham gia vào các l nh v c c n thi t, v a có th ràng bu c các ch đ u t tuân th theo các nguyên t c tài chính nh t đ nh, t o áp l c v hi u qu d án đ i

v i các ch đ u t T đó giúp Chính ph đ t đ c m c tiêu phát tri n kinh t - xã

h i trong t ng th i k

1.2 NGÂN HÀNG PHÁT TRI N

1.2.1 L ch s phát tri n c a NHPT

L ch s đư ghi nh n các NHPT là m t công c tài chính quan tr ng đ các

qu c gia th c hi n thúc đ y s phát tri n c a n n kinh t , b t k qu c gia đó đang giai đo n nào c a s phát tri n

S xu t hi n c a NHPT đ c bi t đ n ngày nay b t ngu n t cu c cách m ng công nghi p các n c Châu Âu vào th k 19 Nh ng NHPT đ u tiên xu t hi n Châu Âu v i vai trò là các ắNgân hàng Công nghi p” nh m đáp ng nhu c u cung

c p v n trung và dài h n cho l nh v c công nghi p hóa, b t đ u Hà Lan (1822), Pháp (1848-1852), sau đó t i c, ụ và các n c khác T ng t nh v y, t i M , NHPT ra đ i vào cu i th k 19 v i ch c n ng cung c p tài chính dài h n cho các

d án có r i ro đ c bi t nh ng h a h n m c l i nhu n cao t ng lai đ i v i các

l nh v c s n xu t m i

T i các qu c gia đang phát tri n, các NHPT đ u tiên c ng đ c hình thành cùng th i gian này, nh Mexico (Ngân hàng El Banco de Avio n m 1821) Ngân hàng này c ng ch y u cung c p s h tr tài chính đ phát tri n các ngành công nghi p đ ng s t, s n xu t bông, l a, s t …

n sau cu c kh ng ho ng tài chính th gi i n m 1929 đ n 1932, khi m t

s ngành l nh v c đ i m t v i nguy c b s p đ , chính ph m t s n c l a ch n con đ ng xây d ng các NHPT nh m t gi i pháp đ c i thi n th tr ng v n i

di n nh Ngân hàng Nacional Finaciera c a Mexico đ c thành l p n m 1934 Sau chi n tranh th gi i th hai, vi c thi u ngu n v n dài h n cho các d án

đ u t nh m m c tiêu phát tri n đ t n c khi n nhi u qu c gia khuy n khích thành

l p các t ch c phát tri n tài chính b ng cách s d ng công qu , đ l p đ y kho ng cách tài chính Giai đo n c th Trong phát tri n này bao g m ắcác công ty phát tri n tài chính” (t ch c công c ng v i các ho t đ ng phi ngân hàng), ắQu phát tri n” (th ng d a trên các tài kho n đ c bi t c a Ngân hàng Trung ng ), và ngày nay là các ắNHPT qu c gia”

Theo đó, các NHPT l n l t ra đ i t i các qu c gia vào nh ng n m 50 nh m

t o kênh thu hút v n trong và ngoài n c, cung c p tài chính ph c v cho các m c tiêu khôi ph c và phát tri n kinh t Nh ng n m 60 là giai đo n các NHPT thu c s

h u t nhân có s tham gia c a chính ph phát tri n m nh m Nh ng n m 70 l i là giai đo n phát tri n c a các NHPT thu c s h u Chính ph Tuy nhiên các NHPT

t i các qu c gia đ u g n li n v i s h tr c a Chính ph b t k tính ch t s h u

c a nó là gì

José de Luna-Martínez và Carlos Leonardo Vicente trong nghiên c u kh o sát toàn c u c a mình v NHPT n m 2012 đư đ a ra s li u v s thành l p NHPT qua các n m nh sau: Có 12% s l ng các NHPT đ c thành l p tr c n m 1946, 49% các NHPT thành l p sau n m 1946 (sau th chi n th II) và 30% các NHPT đ c thành l p t n m 1990 đ n 2011 (Bi u đ 1.1)

Tác gi c ng nh n th y có m t s l ng l n các NHPT đ c thành l p h n ba

th p k tr c đ n nay v n t n t i và ho t đ ng m c dù g p không ít l i ch trích c a

nh ng ng i ch ng l i NHPT trong nh ng n m 80, 90 và vai trò ngày càng t ng c a

l nh v c Ngân hàng t nhân

Và trên th c t th i gian qua, trong khi chính ph các n c đư t nhân hóa các

t ch c tài chính thu c s h u nhà n c thì m t s n c khác l i đang hình thành

nh ng NHPT m i Ví d nh NHPT Bungari, NHPT DNNVV c a Thái Lan, Ngân hàng Financiera (Mexico) và g n đây, các NHPT m i đư đ c thi t l p Serbia, Bosnia, Herzegovina, Malawi và Mozambique

Cho đ n hi n nay, trên th gi i có kho ng 520 NHPT, và h có xu h ng t p trung ch y u vào vi c cung c p tài chính dài h n cho các d án v i l i ích xã h i

l n H c ng cung c p d ch v phát tri n nh nghiên c u, v n đ ng và h tr k thu t (Bruck, 2005)

Bi u đ 1.1: S hình thành NHPT qua các n m (Ngu n: José de Luna-Martínez Carlos Leonardo Vicente 2012- “Global survey

of Development banks”).

Bi u đ 1.2: Nhóm các NHPT theo tài s n n m 2009

(Ngu n: José de Luna-Martínez Carlos Leonardo Vicente 2012- “Global survey

of Development banks”)

Bi u đ v kích th c các NHPT d a trên t ng tài s n (Bi u đ 1.2) cho th y:

Cu i n m 2009, có 51% các NHPT có t ng tài s n d i m t t đôla (nhóm các NHPT nh ), 3,3% s l ng các NHPT có t ng tài s n t m t t đôla đ n d i 10 t

đô (nhóm các NHPT trung bình), 11% các NHPT thu c nhóm NHPT l n (tài s n t

10 t đ n 99 t đôla) và 5% nhóm NHPT siêu l n v i tài s n trên 100 t đôla ( ắcác Mega-banks”).

i u này cho th y, t i các qu c gia, các NHPT đ u đ c t ch c t ng đ i

nh và n m gi m t ph n nh trong tài s n c a th tr ng Tuy nhiên, c ng có m t nhóm nh các NHPT đang đóng vai trò t ng đ i l n trong h th ng ngân hàng

c bi t là các n n kinh t nh Ví d , NHPT c a Qu n đ o Cook chi m 11%

t ng tài s n trong h th ng ngân hàng, NHPT Phi-gi 11%, và NHPT Rwanda 12% Trong m t vài n n kinh t l n, m t s NHPT c ng có m t ph n đáng k c a th

ph n trên th tr ng Ví d , T C Ziraat Bankasi (Ngân hàng nông nghi p) Th

Nh K , NHPT Qu c gia Brazil, và Ngân hàng đ t c a Philippines chi m 15%, 10%

và 9% t ng tài s n t ng ng trong h th ng ngân hàng c a n c h

B ng 1.1: Th ph n c a m t s NHPT trong n m 2009 (T l ph n tr m t ng tài s n so v i toàn h th ng NH qu c gia)

i u này ch ra r ng, m i n n kinh t đ u t n t i m t s ngành, l nh v c có vai trò quan tr ng trong vi c thúc đ y phát tri n kinh t -xã h i qu c gia nh ng khó có

th ti p c n đ c v i các ngu n tín d ng th ng m i do tính ch t r i ro cao ho c l i nhu n k v ng th p, ngu n v n l n ho c th i gian hoàn v n kéo dài… Chính vì

v y, trong m i giai đo n c a n n kinh t , Chính ph các n c s có các quy t sách phù h p thông qua công c h tr là NHPT đ ph c v cho m c tiêu qu c gia Và Chính ph các n c đ u nh n th y các NHPT nh là m t công c liên quan đ n thúc đ y phát tri n kinh t - xã h i

1.2.2 Khái ni m NHPT

B n ch t c a NHPT đư đ c đ a ra đ u tiên b i Joseph Schumpeter trong

cu n sách c a ông ậ ắLý thuy t phát tri n kinh t ”, đ c xu t b n b ng ti ng Anh vào n m 1934 Schumpeter l p lu n r ng ngân hàng và doanh nghi p là hai tác nhân quan tr ng trong quá trình phát tri n kinh t Ông là m t trong nh ng ng i s m

nh t cho r ng phát tri n tài chính d n đ n phát tri n kinh t , vì th tr ng tài chính thúc đ y t ng tr ng b ng cách tài tr các doanh nghi p và t o kênh v n cho các d

án l i nhu n cao

Nh ng ph i đ n n m 1957, Kane m i đ c coi là ng i đ u tiên đ a ra đ nh ngh a v NHPT, theo ông NHPT là m t t ch c trung gian tài chính cung c p ngu n

v n dài h n cho các d án phát tri n kinh t và cung c p các d ch v liên quan

C ng theo Kane, b ng vi c hình thành các NHPT thay th cho các t ch c tài chính

h n h p ho c không ho t đ ng, các n c đang phát tri n có th b qua nhi u giai

đo n phát tri n mà các n c công nghi p hóa đư tr i qua và do đó có th phát tri n nhanh h n và ti n g n h n t i công nghi p hóa

Armendáriz de Aghion (1998) coi NHPT là trung gian tài chính chuyên v cung c p các kho n tr c p tín d ng dài h n th ng xuyên đ thúc đ y các d án công nghi p ho c c s h t ng Bruck (1998); Yeyati và c ng s (2004) cho r ng NHPT chuyên v vi c cung c p v n dài h n và cho vay đ i v i các công ty mà các công ty đó s không th c hi n đ c các d án n u không có s tr c p kinh phí dài

h n Panizza (2004) cho r ng: NHPT là các t ch c tài chính ch y u liên quan t i

vi c cung c p ngu n v n dài h n cho các d án t o ra ngo i tác tích c c do đó đ c

s tài tr c a các nhà tín d ng t nhân

José de Luna-Martínez và Carlos Leonardo Vicente trong nghiên c u kh o sát

c a mình v NHPT n m 2012 đư đ nh ngh a ắNHPT là m t ngân hàng ho c t ch c tài chính v i s v n nhà n c s h u ít nh t 30% và đư đ c giao m t nhi m v pháp lý rõ ràng đ th c hi n các m c tiêu phát tri n kinh t , xã h i trong m t khu

v c, bao g m c th tr ng ho c phân khúc ngành công nghi p”

Theo đó, NHPT đ c hi u đ y đ là m t t ch c tài chính đ c chính

ph giao nhi m v th c hi n chính sách phát tri n thông qua vi c c p tín d ng và cung c p các d ch v khác theo ch ng trình h tr c a chính ph nh m đ t các

m c tiêu t ng tr ng và phát tri n kinh t - xã h i

Hay nói cách khác, NHPT t p h p các ngu n v n trung và dài h n trong và ngoài n c đ th c hi n tài tr cho các đ i t ng nh t đ nh đ đ t đ c các m c tiêu nh t đ nh mà Chính ph đ t ra trong t ng th i k

1.2.3 Ch c n ng c a NHPT

Hinds (2002) cho r ng các NHPT khu v c có vai trò trong vi c th c hi n tái

c u trúc n n tài chính th gi i hi n đ i Ông phân tích và ch ra các công c và l i khuyên liên quan đ n các chính sách mà các NHPT có th s d ng đ th c hi n các vai trò này (Sobreiya, 2009) cho r ng m t trong nh ng đ c đi m khác bi t chính

c a các NHPT đ c thành l p t i các n c đang phát tri n, đó là các m i liên h

tr c ti p và gián ti p c a h v i chính sách phát tri n kinh t -xã h i qu c gia và đ c

bi t v i s tài tr c a quá trình này Nh ng đi u này ph n ánh m t đ c tính các NHPT là b tr cho quá trình phát tri n H n n a, NHPT còn d đoán nhu c u, xác

đ nh các l nh v c m i, các ho t đ ng, các s n ph m ho c chi n l c phát tri n qu c gia và các ch ng trình chung cho đ u t trong các l nh v c này Lazzarini và Musacchio (2011) qua nghiên c u các NHPT c a Brazil t n m 1995 đ n n m 2003

cho r ng có NHPT có m t tác đ ng tích c c thúc đ y đ u t dài h n Tác gi Gaurav Arkani n m 2012 đư rút ra các vai trò c a NHPT t i n nh sau:

- Giúp thúc đ y và phát tri n các ngành công nghi p quy mô nh (SSI)

n

- Tài tr cho s phát tri n c a khu v c nhà n

- T o thu n l i cho s phát tri n c a ngành công nghi p quy mô l n (LSI)

n

- Giúp phát tri n ngành nông nghi p và nông thôn n

- T ng c ng th ng m i v i n c ngoài

- Giúp xem xét (c u ch a) đ n v công nghi p non y u

- Khuy n khích phát tri n c a các doanh nhân n

s h u đang n m gi , các NHPT mua c ph n thi u s trong m t lo t các công ty giao d ch đ i chúng NHPT tham gia vào quá trình t nhân hóa không nh ng đ

ch ng t r ng chính ph ch a m t s c hút trong n n kinh t , mà còn thu hút đ c các nhà đ u t t nhân và n c ngoài thông qua vi c t o ngu n v n s n có đáng k Thorn và Charlotte du Toit (2009) cho r ng các NHPT ho t đ ng nh m t t ch c tài chính c a Chính ph trong nh ng giai đo n khó kh n b ng vi c th c hi n nh ng chính sách c a chính ph (h u h t phi l i nhu n)

T i Vi t Nam, Theo quy t đ nh s 110/Q -TTg ngày 19/5/2006 v vi c phê duy t đi u l ho t đ ng c a NHPT VN, NHPT có các ch c n ng sau:

- Huy đ ng, ti p nh n v n c a các t ch c trong và ngoài n c đ th c

hi n tín d ng đ u t phát tri n và tín d ng xu t kh u theo quy đ nh c a Chính ph

- Th c hi n chính sách tín d ng đ u t phát tri n và tín d ng xu t kh u c a Nhà n c theo quy đ nh

- Nh n y thác qu n lý ngu n v n ODA đ c Chính ph cho vay l i; nh n

y thác, c p phát cho vay đ u t và thu h i n c a khách hàng t các t ch c trong

và ngoài n c thông qua h p đ ng nh n y thác gi a Ngân hàng Phát tri n v i các

t ch c y thác

- Cung c p các d ch v thanh toán cho khách hàng và tham gia h th ng thanh toán trong n c và qu c t theo quy đ nh c a pháp lu t

- Th c hi n nhi m v h p tác qu c t trong l nh v c tín d ng đ u t phát tri n và tín d ng xu t kh u

- Th c hi n m t s nhi m v khác do Th t ng Chính ph giao

Nh v y, NHPT chính là t ch c tài chính th c hi n chính sách cho vay

U T c a Chính ph

1.2.4 Kinh nghi m cho vay đ u t t i m t s NHPT trên th gi i

Theo s li u th ng kê, hi n nay trên th gi i có kho ng trên 500 NHPT và các

t ch c có ch c n ng nh NHPT t i các qu c gia, khu v c v i các m c tiêu ch y u

là tài tr cho các d án, ch ng trình nh m phát tri n kinh t - xã h i Nh ng NHPT này đ u d a trên các Ủ t ng là có s can thi p l n c a chính ph vào vi c phát tri n kinh t đ đ t các m c tiêu v mô

Các NHPT t i các qu c gia có m t s đi m t ng đ ng v i Vi t Nam nh : 1.2.4.1 Ngân hàng Phát tri n Nh t B n

Nh ng h u qu n ng n th i h u chi n đ t ra yêu c u tái thi t c p bách và lâu dài cho Nh t B n NHPT Nh t B n (DBJ) thu c s h u 100% nhà n c ra đ i n m

1951 trên c s k th a Ngân hàng Tài chính tái thi t Nh t B n-RFB (1947) đ tài

tr cho các ngành công nghi p có quy mô l n v i m c tiêu khôi ph c kinh t đư b tàn phá sau chi n tranh Giai đo n đ u sau chi n tranh, nh ng kho n tài tr c a WB cho Nh t B n đ u thông qua NHPT và các d án đ c tài tr ch y u cho các l nh

v c then ch t nh đi n l c, đ ng s t, khai khoáng, … Sau m t th i gian, t l này

gi m d n do các ngành này đư đ ng v ng và chuy n sang đ u t vào các l nh v c

k t c u h t ng

DBJ lúc m i thành l p ho t đ ng d a trên ngu n v n hoàn toàn do ngân sách

c p Th i gian sau đó, DBJ th c hi n huy đ ng thêm thông qua phát hành trái phi u trong và ngoài n c do chính ph b o lãnh, vay c a WB, ADB, … i t ng cho vay ch y u là các ngành then ch t trong t ng giai đo n d a trên nguyên t c không

c nh tranh v i các t ch c tài chính t nhân v i lãi su t th p h n lưi su t các t

th c hi n m c tiêu tách b ch các kho n vay U T c a Nhà n c theo

ch đ nh c a Chính ph ra kh i các kho n vay tín d ng th ng m i N m 1994, NHPT Trung Qu c (CDB) đ c thành l p v i ngu n v n ho t đ ng ban đ u do Chính ph c p và huy đ ng thông qua phát hành trái phi u và các lo i ch ng khoán

n b ng c ngo i t và n i t

NHPT Trung Qu c ho t đ ng cho vay u đưi đ i v i các d án có quy mô l n

v phát tri n c s h t ng, các ngành công ngi p m i, nông nghi p nông thôn và xã

h i hóa, b o v môi tr ng Do th c hi n huy đ ng v n v i lãi su t ngang v i th

tr ng và cho vay u đưi v i lãi su t th p, đ i v i m t s các d án chính sách sau khi th c hi n th a thu n v i B tài chính đ cho vay, Chính ph ph i th c hi n c p

bù m c chênh l ch lãi su t này

1.2.5 Bài h c kinh nghi m th c hi n cho vay đ u t t i NHPT đ i v i Vi t

Nam

Nghiên c u chính sách cho vay đ u t t i các NHPT trên th gi i và m t s NHPT t i các qu c gia có các nét th ng đ ng v i Vi t Nam hi n nay, chúng ta rút

ra m t s kinh nghi m ch y u:

- Ngu n v n ban đ u c a NHPT do ngân sách qu c gia c p Trong quá trình

ho t đ ng, NHPT ch đ ng đa d ng hóa ngu n v n và gi m d n s ph thu c vào ngu n v n chính ph Các NHPT phát tri n theo h ng c ph n hóa có s qu n lý

v mô và giám sát c a Chính ph

- Ho t đ ng cho vay c a NHPT t p trung vào các l nh v c tr ng y u c a

qu c gia nh m đi u ch nh c c u kinh t t ng giai đo n, th i k Ban đ u, ngu n

v n TD T PT t p trung ch y u các ngành công nghi p then ch t nh m khôi ph c

h u qu sau chi n tranh Sau đó t tr ng dành cho các ngành này gi m d n và thay vào đó là t p trung vào đ u t k t c u h t ng, c i thi n đ i s ng, an sinh xã h i và môi tr ng

- M c tiêu c a NHPT không vì l i nhu n th ng m i mà đ t l i ích kinh t

- xã h i, n đ nh v mô lên hàng đ u Không c nh tranh v i ho t đ ng c a các NHTM mà t o đi u ki n cho các NHTM cho vay v n các d án liên quan

- Lãi su t: có hai xu h ng lãi su t là cho vay theo lãi su t th tr ng và cho vay th p h n lưi su t th tr ng đ c chính ph c p bù chênh l ch lãi su t

TÓM T T CH NGă1

Trong ch ng 1, lu n v n đư khái quát khái ni m v cho vay đ u t t i NHPT, khái ni m và l ch s hình thành các NHPT trên th gi i và Vi t Nam Bên c nh đó,

đư ch ra nh ng đ c đi m trong c ch cho vay đ u t t i NHPT và nh ng khác bi t

c b n v ho t đ ng cho vay đ u t t i NHPT so v i các đ nh ch tài chính khác Ngoài ra, Ch ng này c ng t ng h p và đ a ra nh ng kinh nghi m trong ho t đ ng cho vay đ u t t i NHPT m t s qu c gia trên th gi i có nh ng nét t ng đ ng

v i Vi t Nam, t đó rút ra nh ng bài h c kinh nghi m trong ho t đ ng cho vay đ u

t t i NHPT cho Vi t Nam

C H NGă2: TH C TR NG HO Tă NG CHO VAY UăT

Sau 5 n m ho t đ ng, mô hình m t c quan th c hi n 2 m c tiêu c p phát

v n và cho vay đư không th c s phát huy t i đa hi u qu Vì lỦ do đó, T ng c c

u t và Phát tri n đ c chia tách làm 2 b ph n: b ph n c p phát v n ngân sách

đ c sáp nh p vào Kho B c Nhà n c và b ph n tín d ng đ c chuy n đ i thành

Qu H tr Phát tri n Qu H tr Phát tri n đ c thành l p theo Ngh đ nh s 50/1999/N -CP ngày 08/07/1999 c a Chính ph v i c c u t ch c và ho t đ ng theo i u l ban hành theo Quy t đ nh s 231/1999/Q -TTg ngày 17/12/1999 Ban

đ u các ho t đ ng chính c a Qu h tr ch bao g m: cho vay đ u t , h tr lãi su t sau đ u t , b o lãnh tín d ng đ u t ; đ n tháng 9/2001, Qu đ c b sung nhi m v tín d ng h tr xu t kh u theo Quy t đ nh s 133/2001/Q -TTg c a Th t ng Chính ph , và tháng 11/2008 Th t ng Chính Ph có Công v n s 2081/TTg-KTTH giao cho NHPT VN th c hi n b o lãnh tín d ng cho doanh nghi p v a và

nh khi vay v n c a các t ch c tín d ng đ s n xu t kinh doanh

Vi c hình thành và phát tri n h th ng Qu H tr Phát tri n đ th c hi n chính sách đ u t phát tri n và tín d ng xu t kh u c a nhà n c là b c chuy n k

ti p trong mô hình t ch c tài chính c a Chính ph trong đi u hành kinh t v mô Trong 5 n m ho t đ ng, Qu H tr Phát tri n đư đ t đ c nhi u k t qu nh t đ nh trong vi c tri n khai các ch ng trình tín d ng h tr phát tri n c a Chính ph , là

m t kênh tài chính đ Chính ph th c hi n các chính sách h tr phát tri n kinh t

v mô Tuy nhiên, song song v i k t qu đ t đ c, Qu H tr Phát tri n c ng đư

b c l nh ng t n t i v ng m c c v c ch , chính sách, ph m vi, quy mô ho t

đ ng c ng nh c c u t ch c d n đ n vi c h n ch kh n ng phát tri n c a Qu

H n n a, khi Vi t Nam gia nh p WTO vi c h tr tr c ti p cho doanh nghi p s b

c m Trong giai đo n 2006-2010 nh ng hình th c h tr s ngày càng gi m d n và

ti n t i xóa b h n Vì v y, vi c thay đ i hình th c ho t đ ng c a Qu H tr Phát tri n là m t vi c làm c p thi t

NHPT VN (Vietnam Development Bank - VDB) đ c thành l p trên c s

Qu H tr Phát tri n theo Quy t đ nh 108/2006/Q -TTG c a Th t ng Chính

ph ban hành ngày 19/5/2006 Là m t đ n v cho vay chính sách phi l i nhu n, v i

s v n đi u l đ n nay lên t i 10 nghìn t đ ng

2.1.1.2 M c tiêu thành l p NHPT VN

- áp ng yêu c u đ u t phát tri n đ t n c ngày càng cao; nâng cao kh

n ng huy đ ng v n và hi u qu đ u t t ngu n v n Nhà n c, tránh đ u t dàn

tr i, ch ng th t thoát lãng phí v n trong đ u t ;

- óng góp vào quá trình xoá đói gi m nghèo thông qua các kho n vay cho

các công trình xây d ng thu l i và giao thông nông thôn, xây d ng c s h t ng cho các làng ngh , xây d ng c s h t ng kinh t xã h i cho các vùng sâu, vùng xa

và h tr xu t kh u;

- áp ng yêu c u th c hi n các nguyên t c và cam k t qu c t trong quá

trình h i nh p, chính sách tín d ng đ u t phát tri n c a Nhà n c c n đ c đi u

ch nh theo nguyên t c v a đ m b o l i ích qu c gia, v a phù h p v i các cam k t

h i nh p, theo đó: đ i t ng, hình th c và th i h n h tr s đ c đi u ch nh cho phù h p v i Hi p đ nh v tr c p và các bi n pháp đ i kháng c a WTO (Hi p đ nh SMC) Vi c hoàn thi n chính sách tài chính, trong đó có chính sách h tr đ u t và

xu t kh u, chính sách chi ngân sách Nhà n c ph i đ m b o tính minh b ch;

- Kh c ph c nh ng t n t i, v ng m c trong quá trình tri n khai th c hi n

tín d ng đ u t phát tri n và tín d ng xu t kh u c a Nhà n c

So v i ho t đ ng c a Qu H tr Phát tri n, NHPT VN hi n nay đ c t ng quy n ch đ ng, t ng tính trách nhi m trong đánh giá, th m đ nh cho vay các d án

và có quy n t ch i cho vay đ i v i nh ng d án kém hi u qu

So v i các ngân hàng th ng m i khác, NHPT VN có s khác bi t là t ch c tài chính thu c s h u 100% c a Chính ph , không nh n ti n g i t dân c Do ho t

đ ng c a ngân hàng không vì m c đích l i nhu n nên đ c h ng m t s u đưi

đ c bi t nh : không ph i d tr b t bu c, không ph i tham gia b o hi m ti n g i,

đ c Chính ph b o đ m kh n ng thanh toán, đ c mi n n p thu và các kho n

n p ngân sách nhà n c theo quy đ nh c a pháp lu t Tuy nhiên, ngân hàng v n

- Nh n y thác qu n lý ngu n v n ODA đ c Chính ph cho vay l i; nh n

y thác, c p phát cho vay đ u t và thu h i n c a khách hàng t các t ch c trong

và ngoài n c thông qua h p đ ng nh n y thác gi a NHPT v i các t ch c y thác

- Cung ng các d ch v thanh toán cho khách hàng và tham gia h th ng thanh toán trong n c và qu c t ph c v các ho t đ ng c a NHPT theo quy đ nh

c a pháp lu t

2.1.1.4 C c u t ch c b máy qu n lý

NHPT VN đ c t ch c theo h th ng và th c hi n nhi m v th ng nh t t Trung ng đ n đ a ph ng C c u t ch c c a NHPT VN g m: H i đ ng qu n

lý, Ban ki m soát, B máy đi u hành Nhi m v và quy n h n c a H i đ ng qu n

lý, Ban ki m soát, B máy đi u hành đ c quy đ nh c th t i Quy t đ nh s 110/2006/Q -TTg ngày 19/05/2006 c a Th t ng Chính Ph

Ngu n: Website https://www.vdb.gov.vn 2.1.1.5 c đi m c a NHPT VN

- NHPT VN k th a m i quy n l i và trách nhi m t Qu H tr Phát tri n

01 VP đ i

di n trong

n c (TP.HCM)

S ăđ c ăc u t ch c NHPT VN:

quy t đ nh T ch c và ho t đ ng c a NHPT VN đ c quy đ nh theo i u l t

vi c gi i quy t nh ng v n đ chung và v n đ liên ngành c a NHPT VN Ngân

hàng Nhà n c h ng d n th c hi n nghi p v có liên quan đ n tín d ng đ u t và tín d ng xu t kh u, giám sát ho t đ ng nghi p v theo quy đ nh c a pháp lu t 2.1.1.6 C ch cho vay u t t i NHPT VN

Hi n nay, c ch cho vay đ u t t i NHPT VN đ c th c hi n theo Ngh đ nh

s 75/2011/N -CP ngày 30/8/2011 và ngh đ nh s 54/2013/N -CP ngày 22/5/2013 v/v b sung m t s đi u c a Ngh đ nh 75/2011/N -CP ho t đ ng cho vay v n TD T nhà n c, theo đó:

i t ng cho vay

i t ng cho vay là ch đ u t có d án đ u t thu c danh m c các d án vay v n tín d ng đ u t đ c ban hành kèm ngh đ nh

M c v n cho vay

M c v n cho vay đ i v i m i d án t i đa b ng 70% t ng m c v n đ u t c a

d án (không bao g m v n l u đ ng), đ ng th i ph i đ m b o m c v n cho vay t i

đa đ i v i m i ch đ u t không đ c v t quá 15% v n đi u l th c có c a NHPT

VN

Các tr ng h p m c v n vay cao h n 70% theo quy đ nh, NHPT báo cáo B Tài chính đ trình Th t ng Chính ph xem xét, quy t đ nh

Th i h n cho vay

Th i h n cho vay đ c xác đ nh theo kh n ng thu h i v n c a d án và kh

n ng tr n c a ch đ u t phù h p v i đ c đi m s n xu t, kinh doanh c a d án

nh ng không quá 12 n m Gia h n th i gian cho vay v n TD T NN t i đa là 15

n m, đ i v i m t s d án k t c u h t ng kinh t có quy mô đ u t l n trong l nh

v c s n xu t đi n, s n xu t xi m ng, s n xu t thép, cung c p n c s ch môi tr ng, đáp ng đ các đi u ki n: D án thu c d án nhóm A, B; Ch đ u t g p khó kh n

v tài chính: Có k t qu ho t đ ng kinh doanh b l trong n m 2011 và n m 2012; không cân đ i đ c ngu n v n đ tr n theo đúng h p đ ng tín d ng đư kỦ v i

NHPT VN

Lãi su t cho vay

Lãi su t cho vay tín d ng đ u t không th p h n lưi su t bình quân các ngu n

g m: c m c tài s n, th ch p tài s n, s d ng tài s n hình thành trong t ng lai và các bi n pháp b o đ m khác (n u có) theo quy đ nh c a pháp lu t v giao d ch b o

đ m

2.1.1.7 S khác nhau gi a cho vay TD T t i NHPT VN và các ngân hàng

trung gian khác

B ng 2.1: S khác nhau c b n gi a cho vay đ u t t i NHPT và cho

vay t i các trung gian tài chính khác

Ch tiêu so

sánh

Cho vay t i NHPT

Cho vay t i Ngân

hƠngăth ngăm i

Cho vay t i ngân hàng chính sách

Cho vay t i ngân Qu tín

d ng nhân dân

1 M c tiêu

cho vay

Không vì m c tiêu l i nhu n,

vì m c tiêu phát tri n kinh t - xã

c a Nhà n c

Không vì

m c tiêu l i nhu n mà vì

m c tiêu

t ng tr l n nhau gi a các thành viên tham gia

2 i t ng

cho vay

Gi i h n theo danh m c quy

đ nh c a Nhà

n c trong t ng giai đo n

Theo chi n l c kinh doanh c a t ng ngân hàng trong khuôn kh pháp lu t

Các đ i t ng thu c chính sách

Các thành viên

đ c b o lãnh có giá

tr l n h n kho n vay, tài s n hình thành t v n vay

Có ho c không

có tài s n b o

đ m

Có ho c không có tài

s n b o đ m

Ch tiêu so

sánh

Cho vay t i NHPT

Cho vay t i Ngân

hƠngăth ngăm i

Cho vay t i ngân hàng chính sách

Cho vay t i ngân Qu tín

d ng nhân dân

7 Ngu n

v n cho vay

Tài tr c a Chính ph , vay

t các trung gian tài chính, các t

ch c tài chính phát tri n song

ph ng hay đa

ph ng

V n huy đ ng và các ngu n v n vay khác

Ngu n v n c a nhà n c và huy đ ng t các cá nhân, t

ch c

Ngu n t các thành viên và huy đ ng t các t ch c,

cá nhân

Không nh nh ng NHTM, NHPT th c hi n cho vay không vì m c tiêu l i nhu n mà vì m c tiêu phát tri n kinh ậ t xã h i c a đ t n c Trong khi các t

ch c trung gian tài chính khác nh Ngân hàng Chính sách xã h i vì m c tiêu th c

hi n các chính sách xã h i, các qu tín d ng nhân dân l i ch y u t p trung vào m c tiêu t ng tr l n nhau gi a các thành viên

Theo đó, đ i t ng cho vay c a các NHPT c ng khác so v i các t ch c trung gian tài chính khác: i t ng cho vay c a các NHPT đ c gi i h n theo danh m c Chính ph quy đ nh trong t ng giai đo n, trong khi đ i t ng cho vay c a Ngân hàng Chính sách xã h i là các đ i t ng thu c chính sách, c a các qu tín d ng nhân dân là các thành viên c a qu còn đ i t ng c a các NHTM thì theo chi n

l c kinh doanh c a các NHTM Thông th ng, đ i t ng cho vay c a các NHTM

r ng h n so v i c a NHPT

Lãi su t cho vay t i NHPT nhìn chung th p h n lưi su t th tr ng trong cùng

th i đi m, c th nh b ng 1.3:

B ng 2.2: So sánh m c lãi su t cho vay c a NHPT v i lãi su t trung bình c a

Nhìn chung, lãi su t cho vay t i NHPT đ u th p h n so v i lãi su t cho vay

t i các NHTM trong cùng th i k Tuy nhiên, qua nhi u l n đi u ch nh, hi n nay lãi

su t cho vay t i NHPT tuy v n còn th p h n so v i NHTM nh ng đư g n sát h n so

v i m c chung trên th tr ng

2.1.2 Gi i thi u v S Giao d ch II - NHPT VN

S Giao d ch II - NHPT VN (S Giao d ch II) đ c thành l p theo Quy t đ nh

s 270/Q -NHPT ngày 19/6/2007 c a T ng Giám đ c NHPT VN trên c s t

ch c l i NHPT VN Chi nhánh TP.HCM

S Giao d ch II là đ n v thu c NHPT VN, ho t đ ng theo quy ch t ch c và

ho t đ ng c a NHPT VN, có nhi m v tri n khai các nghi p v theo phân c p, g m các nghi p v :

- Qu n lỦ và s d ng ngu n v n ODA, v n vi n tr , vay n n c ngoài c a

Chính ph dùng đ cho vay l i các d án đ u t trên đ a bàn TP.HCM, m t s d án liên t nh mà ch đ u t có tr s chính đ t t i TP.HCM;

- Th c hi n nhi m v thanh toán liên ngân hàng, thanh toán v i khách hàng,

thanh toán n i b trong toàn h th ng NHPT, t ch c công tác thanh toán qu c t theo quy t đ nh và h ng d n c a T ng Giám đ c

Theo Quy t đ nh s 288/Q -NHPT ngày 29/6/2007 và Quy t đ nh s 344/Q -NHPT ngày 23/7/2007 c a T ng Giám đ c NHPT VN, mô hình t ch c

hi n t i c a S Giao d ch II nh s đ 2.1:

K t khi thành l p, S Giao dch II đư t ng b c tr ng thành và kh ng đ nh vai trò trong vi c góp ph n phát tri n kinh t xã h i c a TP.HCM c ng nh góp

ph n vào s t ng tr ng c a NHPT VN

S ăđ 2.1: c ăc uăt ăch căS ăGiaoăd chăIIăậ NHPT VN:

v vi c phê duy t t ch c b máy S Giao d ch II)

C th , th i gian qua, S Giao dch II đư t p trung ngu n v n tín d ng nhà

n c đ đ u t vào các công trình, d án tr ng đi m, h tr các d án c i t o và phát tri n đ ng b h th ng h t ng đô th nh : D án xây d ng C ng hàng không

qu c t Tân S n Nh t, Xây d ng c u ng Nai, xây d ng các khu công nghi p trên

đ a bàn TP.HCM Bên c nh đó S Giao d ch II c ng đư đ u t vào các d án xã

h i hóa y t , giáo d c, các d án anh sinh xã h i trên thành ph , góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t xã h i m t cách b n v ng nh : Xây d ng b nh bi n đa khoa H ng

c III, Xây d ng b nh vi n Bình Dân, B nh vi n i h c Y D c TP.HCM, nhà

Giámăđ c

máy đi n gió B c Liêu, xây d ng tr ng i h c Tôn c Th ng, xây d ng nhà máy x lỦ n c BOO Th c, xây d ng nhà máy x lý rác th i sinh ho t, Ngoài ra, thông qua chính sách tín d ng xu t kh u, S Giao dch II c ng đư

h tr các doanh nghi p xu t kh u, góp ph n làm t ng kim ng ch xu t kh u c a Thành ph S Giao d ch II đư tài tr cho các doanh nghi p xu t kh u các m t hàng

nh cà phê, th y s n, g , cho các Công ty nh Công ty Xu t nh p kh u Cà phê Tây Nguyên, Công ty CP th c ph m Trung S n, Công ty lâm nghi p Sài Gòn Forimex, giúp các Công ty xu t kh u sang các th tr ng n c ngoài

n gi a n m 2012, b c đ u th c hi n vi c tái c c u NHPT, c c u t ch c

b máy ho t đ ng c a S Giao d ch II có s thay đ i, đó là k t ngày 01/7/2012,

S Giao d ch II ti p nh n sáp nh p Chi nhánh Long An (theo quy t đ nh s

273/Q -NHPT ngày 27/6/2012 c a T ng Giám đ c NHPT VN) M c dù có s thay

đ i trong t ch c, tuy nhiên S Giao d ch II và Chi nhánh Long An (nay là Phòng Giao d ch Long An) v n ti p t c n l c th c hi n các chính sách tín d ng c a nhà

V i các chính sách v đ i t ng cho vay khác nhau, lãi su t và th i h n cho vay khác nhau đi u này nh h ng đ n k t qu ho t đ ng cho vay đ u t c a S Giao d ch II trong t ng giai đo n:

i t ng vay v n t i Ngh đ nh 75/2011/N -CP ngày 30/8/2011 thu h p h n

so v i Ngh đ nh 151/2006/N -CP ngày 20/12/2006 v quy mô d án và t p trung

ch y u vào m t s d án phát tri n k t c u h t ng kinh t - xã h i nh c u đ ng,

x lỦ n c th i, c p n c sinh ho t, giáo d c y t ,

M c v n cho vay: T i đa b ng 70% t ng m c đ u t d án (không bao g m

v n l u đ ng) T i Ngh đ nh 75/2011/N -CP ngày 30/8/2011 quy đ nh thêm m c

v n cho vay t i đa đ i v i m i ch đ u t không v t quá 15% v n đi u l c a NHPT VN

Lãi su t cho vay: T i Ngh đ nh 151/2006/N -CP ngày 20/12/2006 và sau đó

là Ngh đ nh 106/2008/N -CP ngày 19/9/2008 quy đ nh m c lãi su t c n c trên lãi

su t trái phi u Chính ph k h n 5 n m + biên đ chênh l ch (0,5% t i Ngh đ nh 151/2006/N -CP và 1% t i Ngh đ nh 106/2008/N -CP) Tuy nhiên, đ n Ngh

đ nh 75/2011/N -CP ngày 30/8/2011 thì lãi su t cho vay do TG NHPT VN tính toán báo cáo Ch tch H QL trình B tài chính công b Nh v y, NHPT VN đư

ch đ ng h n trong vi c tính toán lãi su t cho vay

Th i h n cho vay: Th i h n vay v n h u nh n đ nh m c t i đa là 12 n m Riêng t i các đ a bàn khó kh n đ i v i m t s l nh v c nh t đ nh, Ngh đ nh 75/N -

CP ngày 30/8/2011 quy đ nh đ c gia h n t i đa 15 n m

B o đ m ti n vay: Ngh đ nh 151/2006/N -CP ngày 20/12/2006 quy đ nh Ch

đ u t đ c phép dùng tài s n hình thành t v n vay đ làm tài s n b o đ m, tr ng

h p tài s n hình thành t v n vay không đ thì ch đ u t s d ng tài s n h p pháp khác đ b o đ m ti n vay và b o lãnh v i giá tr t i thi u b ng 15% t ng m c vay

v n và b o lãnh Ngh đ nh 75/2011/N -CP quy đ nh Ch đ u t khi vay v n t i NHPT VN ph i th c hi n các bi n pháp b o đ m ti n vay theo quy đ nh c a pháp

lu t v giao d ch b o đ m Các bi n pháp b o đ m ti n vay bao g m: c m c tài