Nghiên cứu ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu và quản trị công ty đến hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết ở Việt Nam

Nguy n Th Uyên Uyên... Nguy n Th Uyên Uyên.

CÔNG TY NIÊM Y T VI T NAM

Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng

Mã ngành: 60340201

LU N V N TH C S KINH T

Ng i h ng d n khoa h c: TS Nguy n Th Uyên Uyên

L I CAM OAN

Tôixin cam đoan Lu n v n Th c s Kinh t v i đ tài “Nghiên c u nh h ng

c a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a các công ty niêm y t Vi t Nam” là công trình nghiên c u c a tôi, có s h ng

d n c a TS Nguy n Th Uyên Uyên Nh ng s li u thu th p ph c v cho vi c phân tích, nh n đ nh và đánh giá đ c thu th p có ngu n g c đáng tin c y và

đ c x lý khách quan Các n i dung nghiên c u và k t qu trong đ tài này là trung th c và ch a t ng đ c công b trong b t k công trình nào Các tham

kh o dùng trong lu n v n đ c trích d n đ y đ , rõ ràng

Thành ph H Chí Minh, tháng 11 n m 2014

H c viên th c hi n đ tài

B ch Lâm Duy

M C L C

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC B NG

TÓM T T 1

1 GI I THI U TÀI 3

1.1 Lý do ch n đ tài 3

1.2 M c tiêu nghiên c u 4

1.3 Ph m vi và ph ng pháp nghiên c u 5

1.4 óng góp c a lu n v n 5

1.5 B c c c a lu n v n 6

2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY 8

2.1 Nh ng b ng ch ng th c nghi m v nh h ng c a c u trúc s h u đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n 8

2.2 Nh ng b ng ch ng th c nghi m v nh h ng c a qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n 14

2.3 Nh ng b ng ch ng th c nghi m v nh h ng c a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n 21

3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 26

3.1 Mô hình nghiên c u 26

3.2 Gi thi t nghiên c u 32

3.3 Ph ng pháp nghiên c u 42

3.4 C s d li u 46

4 CÁC K T QU NGHIÊN C U 50

4.1 Th ng kê mô t 50

4.2 Phân tích t ng quan 52

4.3 Phân tích đa bi n 54

4.4 Gi i thích k t qu 73

5 K T LU N 80

5.1 K t lu n chung t nghiên c u 80

5.2 H n ch c a đ tài nghiên c u 81

5.3 H ng phát tri n nghiên c u 82

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CÁC B NG

B ng 3.1 Mô t các bi n s 48

B ng 4.1 Th ng kê mô t 50

B ng 4.2 Ma tr n h s t ng quan 53

B ng 4.3 Giá tr Durbin-Watson – Mô hình 1 55

B ng 4.4 K t qu ki m đ nh Likelihood – Mô hình 1 55

B ng 4.5 K t qu ki m đ nh Hausman – Mô hình 1 56

B ng 4.6 K t qu h i quy Mô hình 1 theo ph ng pháp Fixed Effects Model 58

B ng 4.7 K t qu h i quy Mô hình 1 theo ph ng pháp Random Effects Model 60

B ng 4.8 T ng h p k t qu h i quy mô hình 1 62

B ng 4.9 K t qu ki m đ nh Durbin-Watson – Mô hình 2 64

B ng 4.10 K t qu ki m đ nh Likelihood – Mô hình 2 64

B ng 4.11 K t qu ki m đ nh Hausman – Mô hình 2 65

B ng 4.12 K t qu h i quy Mô hình 2 theo ph ng pháp Fixed Effects Model 67

B ng 4.13 K t qu h i quy Mô hình 2 theo ph ng pháp Random Effects Model 69 B ng 4.14 T ng h p k t qu h i quy mô hình 2 71

TÓM T T

y t Vi t Nam

t i Vi t Nam

phu đáng tin c y Tác gi x lý d li u b ng theo th i gian (Time-Series Section) b ng các ph ng pháp h i quy d li u b ng bao g m: Poooled Model, Fixed

nghiên c u

cho c u trúc s h u và qu n tr công ty bao g m t l s h u c ph n c a thành viên

c a c đông là t ch c, t l s h u c ph n c a c đông l n, t l s h u c ph n

có ý ngh a th ng kê C th , nghiên c u đ a ra k t qu gia t ng t l s h u c a c đông nhà n c và t l s h u c ph n c a c đông l n s không đóng góp vào s gia t ng hi u qu ho t đ ng c a công ty, trong khi đó, gia t ng t l s h u c ph n

niêm y t t i Vi t Nam

Các k t qu trên phù h p v i th c tr ng t i Vi t Nam và xác nh n m t s k t qu th c

sách liên quan đ n m c a th tr ng cho các nhà đ u t n c ngoài là đi u c n thi t, qua đó s c i thi n h th ng qu n tr công ty c ng nh nâng cao đ c hi u qu ho t

đ ng c a các công ty c ph n t i Vi t Nam Tuy v y, nghiên c u c ng còn nhi u h n

h n n a, m t nghiên c u dài h n h n và quy mô h n đ i v i t t c các công ty niêm

y t t i sàn giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh và s giao d ch ch ng

cách chính xác h n nh h ng c a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu

1 GI I THI U TÀI

1.1 Lý do ch n đ tài

Trong n n kinh t th tr ng t i Vi t Nam, khi mà khu v c kinh t t nhân phát tri n ngày càng sâu r ng vào n n kinh t , khu v c kinh t nhà n c ngày càng thu h p nh

h ng c a mình đ i v i vi c đi u hành các công ty Thêm vào đó, v i chính sách m

c a th tr ng theo các cam k t gia nh p T ch c Th ng m i Th gi i (WTO) k t

n m 2007, các nhà đ u t n c ngoài v i kinh nghi m qu n lý và công ngh hi n đ i

c ng đã tham gia vào n n kinh t Vi t Nam thông qua vi c gián ti p và tr c ti p s

h u c ph n ho c v n t i các công ty Vi t Nam trong m i ngành ngh và l nh v c kinh doanh

Bên c nh đó, khi các công ty ngày càng phát tri n v quy mô và s l ng t i Vi t Nam, vi c xây d ng m t h th ng qu n tr công ty hi u qu tr nên ngày càng có ý ngh a quan tr ng C th , xây d ng h th ng qu n tr công ty chính là vi c t ch c

m t h th ng các thi t ch , chính sách nh m đ nh h ng, v n hành và ki m soát ho t

đ ng c a công ty, bao hàm m i quan h gi a nhi u bên, không ch trong n i b công

ty c ph n nh các c đông, ban giám đ c đi u hành, h i đ ng qu n tr (H QT) mà còn nh ng bên có l i ích liên quan bên ngoài công ty: c quan qu n lý nhà n c, đ i tác kinh doanh, c ng đ ng và xã h i

Trong nh ng n m g n đây, trong b i c nh cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u đã gây thi t h i nghiêm tr ng và đ l i h u qu lâu dài đ n th tr ng tài chính th gi i trong đó có Vi t Nam, t m quan tr ng trong qu n tr công ty đã đ c nâng cao và chú

tr ng Tuy nhiên, theo k t qu c a Báo cáo th đi m qu n tr công ty các n c thành viên Hi p h i các qu c gia ông Nam Á (ASEAN) do Di n đàn các th tr ng v n

Vi t Nam cu i b ng trong 6 n c ASEAN tham gia nghiên c u theo các thang đi m

v nguyên t c qu n tr công ty theo b nguyên t c qu n tr công ty do T ch c H p tác và Phát tri n Kinh t (OECD) công b Báo cáo này đ a ra ý ki n cho r ng các công ty Vi t Nam ch a th c s xây d ng đ c m t c ch qu n tr công ty hi u qu ,

k t qu này đ c gi i thích do nhi u nguyên nhân, do khái ni m qu n tr công ty còn

m i m đ i v i các công ty Vi t Nam, bên c nh đó, tính hi u l c và vi c th c thi các quy đ nh h ng d n v qu n tr công ty còn ch a đ c chú tr ng đúng m c

ã có r t nhi u nghiên c u trên th gi i tr c đây xem xét và đánh giá nh h ng

c a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty v c lý thuy t và th c nghi m t i nhi u qu c gia trên th gi i Theo đó, có r t nhi u k t qu

nhau c a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty T i

h u và qu n tr công ty làm nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng c a các công ty, tác

gi ch n đ tài: “Nghiên c u nh h ng c a c u trúc s h u và qu n tr công ty

đ n hi u qu ho t đ ng c a các công ty niêm y t Vi t Nam” làm đ tài cho lu n

v n cao h c này

1.2 M c tiêu nghiên c u

M c tiêu chính c a bài nghiên c u là xem xét nh h ng c a c u trúc s h u và qu n

tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a các công ty niêm y t Vi t Nam

th c hi n m c tiêu trên, đ tài s làm rõ các v n đ c th sau:

Th nh t, đ tài s xem xét các b ng ch ng th c nghi m trên th gi i v nh h ng

c a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty

Th hai, đ tài s ki m đ nh th c nghi m nh h ng c a c u trúc s h u và qu n tr

s d ng mô hình h i quy đa bi n t mô hình c b n trong nghiên c u c a Mallah và

c ng s (2012), s d ng m u d li u thu th p t các công ty c ph n niêm y t t i Vi t Nam

Nghiên c u này s tr l i cho câu h i nghiên c u là: C u trúc s h u và qu n tr công

ty nh h ng nh th nào đ n hi u qu ho t đ ng c a các công ty c ph n niêm y t

t i Vi t Nam?

1.3 Ph m vi và ph ng pháp nghiên c u

Nghiên c u đ c th c hi n t i Vi t Nam d a trên d li u b ng g m 750 quan sát

đ c thu th p trên 150 công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Thành ph H Chí Minh trong giai đo n t n m 2009 đ n n m 2013 Nh ng công ty trong m u nghiên

c u không bao g m các công ty thu c l nh v c tài chính, ngân hàng, b o hi m, kinh doanh ch ng khoán hay ti n ích công c ng theo công b danh sách phân ngành c a

y ban Ch ng khoán Nhà n c và ph i đ m b o ho t đ ng liên t c trong giai đo n

t n m 2009 đ n n m 2013 và v n ti p t c ho t đ ng tính đ n th i đi m l y m u là

Ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng là ph ng pháp h i quy d li u b ng theo

ph ng pháp g p (Pooled Model), ph ng pháp tác đ ng c đ nh (Fixed Effects

Sau đó, tác gi s th c hi n các ki m đ nh c n thi t (bao g m ki m đ nh Likelihood

và ki m đ nh Hausman) đ ch n mô hình h i quy x lý d li u phù h p nh t đ gi i thích k t qu nghiên c u

1.4 óng góp c a lu n v n

ã có nhi u nghiên c u v t ng quan gi a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n

hi u qu ho t đ ng công ty Tuy nhiên, bài nghiên c u này đ a ra m t cách nhìn khác khi xem xét m t cách đ ng th i t t c các đ i t ng s h u cùng v i các bi n qu n

tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty

H u h t các nghiên c u tr c đây t i Vi t Nam m c đ nh r ng s h u c ph n c a

H QT hay t l s h u c ph n c a c đông nhà n c hay n c ngoài s gi i thích

nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty mà không xem xét đ n vi c s h u c

ph n c a các đ i t ng khác (bao g m s h u c ph n c a c đông t ch c hay c đông l n) s có th là m t s thi u sót trong vi c đánh giá hi u qu ho t đ ng c a công ty

s h u công ty tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty ây có th đ c xem là

m t ngu n tham kh o m i đ i v i các nhà qu n lý, m t góc nhìn m i v m i t ng quan gi a c u trúc s h u, qu n tr công ty và hi u qu ho t đ ng c a công ty Nghiên c u này đóng góp thêm m t k t qu th c nghi m vào ch đ nh h ng c a

c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty – v n là m t trong nh ng ch đ v n đang t n t i nhi u tranh lu n các bài nghiên c u c a các tác gi khác nhau th c hi n t i nhi u qu c gia khác nhau

1.5 B c c c a lu n v n

Lu n v n này có trình t nh sau:

Ph n 1 gi i thi u m t cách t ng quát v đ tài c th bao g m lý do đ tài đ c l a

ch n, m c tiêu nghiên c u, nh ng đi m m i c ng nh b c c c a bài nghiên c u Các v n đ này đ a ra cái nhìn ban đ u m t cách ng n g n nh ng đ y đ v bài nghiên c u

Ph n 2 th o lu n v các nghiên c u tr c đây và đ a ra đ ng l c cho nghiên c u

v n đ nh h ng c a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty s đ c trình bày cho th y m t cách t ng quát các v n đ đã đ c nghiên

c u, các tranh lu n hi n t i, các h ng nghiên c u phát tri n ti p theo, t đó t o đ ng

l c cho vi c th c hi n nghiên c u này

Ph n 3 đ a ra gi thi t nghiên c u c th nh m m c tiêu xác đ nh nh h ng c a c u

trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a các công ty Vi t Nam Sau đó tác gi trình bày v d li u và các mô hình đ c s d ng trong bài nghiên

c u Bên c nh đó, cách thu th p và x lý s li u cho t ng bi n c th c ng đ c trình bày

Ph n 4 trình bày các k t qu nghiên c u và ki m đ nh đ v ng ch c c a k t qu

ph n này, các k t qu chính y u c a nghiên c u đ c đ a ra bao g m đánh giá tác

đ ng c a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty c

ph n niêm y t t i Vi t Nam Tác gi c ng th o lu n các nguyên nhân ti m tàng d n

đ n các k t qu nghiên c u d a trên th c tr ng nghiên c u t i Vi t Nam đ i v i các

k t qu đ t đ c

Ph n 5 k t lu n v các v n đ nghiên c u Sau khi so sánh và đ i chi u k t qu nghiên

c u tr c đây c ng nh đ a ra các nh n đ nh riêng t i th tr ng Vi t Nam, các k t

lu n đ c rút ra và trình bày trong ph n này Ngoài ra, m t s h n ch c a đ tài c ng

đ c nh n đ nh và đ xu t các h ng m r ng nghiên c u ti p theo cho đ tài

2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY

Qu n tr công ty đ c xem là m t trong nh ng y u t quan tr ng nh h ng đ n hi u

qu ho t đ ng c a công ty, do m t công ty đ c qu n tr t t thì s có r i ro ho t đ ng

th p và nh n đ c s tin t ng t các nhà đ u t và các bên có liên quan Thêm vào

đó, c u trúc s h u c ng có nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty Các nghiên c u tr c đây xem xét tác đ ng c a c hai y u t đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n có th đ c trình bày sau đây

2.1 Nh ng b ng ch ng th c nghi m v nh h ng c a c u trúc s h u đ n hi u

qu ho t đ ng c a công ty c ph n

N m 1932, trong nghiên c u c a mình, Berle và Means đã đ xu t v m t m i t ng quan ngh ch chi u gi a s phân tán s h u và hi u qu ho t đ ng c a công ty Trong khi đó, vào n m 1983, Demsetz tranh lu n r ng c u trúc s h u nên đ c xem là k t

qu n i sinh c a các quy t đ nh ph n ánh m c đ nh h ng c a các c đông và vi c mua bán ch ng khoán trên th tr ng c phi u Khi các c đông c a các công ty đ i chúng quy t đ nh bán l i c ph n c a mình, t c là h đã quy t đ nh thay đ i c u trúc

s h u c a công ty và làm cho c u trúc s h u này phân tán h n Sau đó, vi c mua bán c ph n s ph n ánh mong mu n c a các c đông hi n h u, c đông ti m n ng

nh m thay đ i c u trúc s h u c a công ty C u trúc s h u c a công ty s ph n ánh các quy t đ nh c a nh ng c đông hi n h u và c đông ti m n ng và đ u b chi ph i

b i l i ích t i đa hóa l i nhu n c a c đông Theo đó, s không có m i t ng quan

gi a s thay đ i c a c u trúc s h u và s thay đ i trong hi u qu ho t đ ng c a công

t ng quan gi a c u trúc s h u và hi u qu ho t đ ng c a công ty

h u và hi u qu ho t đ ng c a công ty khi xem xét c u trúc s h u là bi n n i sinh,

v i m u g m 511 công ty v i ngành ngh kinh doanh khác nhau t i M trong giai

đo n t n m 1976 đ n 1980, theo đó c u trúc s h u đ c đo l ng qua t l s h u

c ph n c a 5 c đông l n nh t công ty, t l s h u c a H QT, ban giám đ c và

hi u qu ho t đ ng đ c xem xét qua Tobin’s Q Nghiên c u đi đ n k t lu n r ng, không t n t i m i t ng quan có ý ngh a th ng kê gi a c u trúc s h u và hi u qu

ho t đ ng c a công ty

C ng đ a ra k t qu t ng t nh nghiên c u c a Demsetz và Lehn (1985), Morck

và c ng s (1988) s d ng m u d li u c a 371 công ty trong danh sách các công ty Fortune 500 vào n m 1980, sau khi đã lo i b các v n đ n i sinh và nghiên c u s

t ng quan gi a c u trúc s h u và hi u qu ho t đ ng, k t qu t các mô hình h i quy tuy n tính đ a ra là không có t ng quan có ý ngh a th ng kê gi a c u trúc s

h u và hi u qu ho t đ ng c a công ty đ c đo b ng Tobin’s Q và t su t l i nhu n Tuy nhiên, khi c l ng b ng mô hình h i quy tuy n tính t ng khúc (Piecewise Linear Regression), Morck và c ng s (1988) đã phát hi n ra các b ng ch ng v m t

m i t ng quan không đ ng nh t có ý ngh a th ng kê gi a hi u qu ho t đ ng đo

b ng Tobin’s Q và t l s h u c ph n c a H QT: ch s Tobin’s Q t ng lên khi t

l s h u c ph n c a H QT t ng t 0% đ n 5%, sau đó gi m xu ng khi t l s h u

c ph n c a H QT t ng t 5% đ n 25% và cu i cùng t ng lên rõ r t khi t l s h u

c ph n c a H QT t ng t 25% tr lên K t qu này c ng t ng t k t qu nghiên

c u c a Hermalin và Weisbach (1988) khi s d ng b ng d li u trong 5 n m (1971,

1974, 1977, 1980 và 1983) c a 142 công ty niêm y t trên sàn NYSE, và đ a ra k t

lu n có s t ng quan không đ ng nh t có ý ngh a th ng kê gi a t l s h u c ph n

c a H QT và hi u qu ho t đ ng: h s Tobin’s Q s t ng lên khi t l s h u c

ph n c a H QT t ng t 0% đ n 1%, gi m xu ng khi t l s h u c ph n c a H QT thay đ i t 1% đ n 5% và ti p t c t ng khi t l s h u c ph n c a H QT thay đ i

t 5% đ n 20% sau đó gi m khi t l s h u c ph n c a H QT t ng lên ngoài 20%

quan gi a t l s h u c ph n c a c đông l n và hi u qu ho t đ ng Theo lý thuy t

c a Berle và Means (1932), trong m t công ty v i đa s c đông nh l , có th s không m t c đông nào trong s các c đông nh l này ch u chi m t kho n ti n đ giám sát các ho t đ ng c a ban giám đ c Grossman và Hart (1986) c ng l p lu n

r ng, các c đông chi m c ph n l n trong công ty s s n sàng gi vai trò quan tr ng

trong vi c ra các quy t đ nh c a ban giám đ c vì h s có đ c l i ích t vi c t i đa hóa l i nhu n c a công ty, trong khi các c đông nh l s không có đ ng l c đ đ m

nh n vai trò qu n lý công ty

T nh ng n m 1990 tr đi, có nhi u nghiên c u v mâu thu n l i ích gi a c đông

l n có quy n ki m soát và các c đông thi u s Vi c s h u t p trung có th cho phép các c đông l n chi ph i c đông thi u s L i ích c a các c đông l n có th không đ ng nh t v i l i ích c a các c đông thi u s Theo các nghiên c u c a La Porta và c ng s (1999), và Claessens và c ng s (2000) đã l p lu n r ng c c u ki m soát hình kim t tháp và quy n b phi u đa s cho phép các c đông l n đ m b o

đ c quy n ki m soát c a mình mà không c n quan tâm đ n các quy n đ i v i dòng

ti n (cash flow rights) S e s c a các c đông thi u s do b chi ph i b i c đông

l n có th làm t ng chi phí s d ng v n d n đ n đ u t không hi u qu

Sarkar và Sarkar (2000) đã b sung b ng ch ng th c nghi m trong nghiên c u H c

thuy t c đông l n trong qu n tr công ty t i các n c đang phát tri n: b ng ch ng

t i n D a trên m u g m 1.272 công ty niêm y t t i n trong các n m 1994

đ n 1996, nghiên c u đ a ra m t s các k t qu sau: th nh t là t l s h u c phi u

c a c đông l n đ ng th i là thành viên H QT s làm gia t ng giá tr c a công ty (đo

l ng b ng giá tr th tr ng trên giá tr s sách và Tobin’s Q), th hai là không tìm

th y b ng ch ng cho th y có t ng quan gi a t l s h u c a các c đông là t ch c

đ n giá tr công ty, và th ba là nghiên c u đ a ra b ng ch ng cho r ng t l s h u

c ph n c a các nhà đ u t n c ngoài có t ng quan d ng v i giá tr c a công ty

Trong nghiên c u c a mình, Li u các công ty đ c qu n tr hi u qu ho t đ ng t t

Jürgenweigand (2000) s d ng s li u c a 361 công ty s n xu t t i c t n m 1991

đ n 1996 và nh n đ nh r ng t l s h u c ph n c a H QT s không tác đ ng đ n ROA c a các công ty niêm y t, tuy nhiên có t ng quan d ng đ i v i ROA c a các công ty không niêm y t trong ng n h n M t k t qu khác đ a ra trong nghiên c u là

s gia t ng t l s h u c ph n c a c đông l n không nâng cao đ c kh n ng sinh

l i c a các công ty

t i các công ty niêm y t Nauy, s d ng m u g m 217 công ty không ph i là công

ty tài chính niêm y t t i sàn giao d ch ch ng khoán Oslo Khi s d ng mô hình h i quy m t ph ng trình, Bohren và Odegaard (2001) đ a ra k t qu là c u trúc s h u

có nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty, c th là t l s h u c ph n c a

H QT s t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng, c c u s h u t p trung s làm

gi m giá tr công ty và t l s h u c a c đông là t ch c s làm t ng giá tr công ty

Fernandez và Gomez (2002), trong nghiên c u C u trúc s h u có tác đ ng đ n hi u

qu ho t đ ng? B ng ch ng t m t h th ng qu n tr theo phong cách l c đ a? c ng

c l ng h ph ng trình đ ng th i d a trên m u g p c a các công ty Tây Ban Nha

và đ a ra k t qu là t l s h u c ph n c a H QT không nh h ng đ n hi u qu

ho t đ ng c a công ty (đo b ng giá tr th tr ng trên giá tr s sách và ROA) K t

qu này c ng đ ng nh t v i nghiên c u c a Agrawal và Knoeber (1996) và nghiên

c u c a Firth và c ng s (2002) khi xây d ng m t h th ng h ph ng trình đ ng

th i ph c t p cho các công ty M và Trung Qu c

công ty có v n nhà n c, đã so sánh hi u qu ho t đ ng c a các công ty s h u nhà

n c và các công ty s h u t nhân Các nghiên c u tr c đó k t lu n r ng các công

ty t nhân thì ho t đ ng t t h n các công ty s h u nhà n c do các công ty nhà n c

h n nh m c tiêu phân b l i các ngu n l c xã h i ho c s n xu t các s n ph m hàng hóa d ch v công Nghiên c u này đ t các công ty s h u nhà n c và các công ty t

n c ch n t 500 công ty Canada đ ng trên t p chí Financial Post và m u t ng ng các công ty t nhân c ng đ c ch n t các công ty l n nh t niêm y t trên sàn giao

d ch ch ng khoán Toronto trong giai đo n t n m 1976 đ n 1996 Theo đó, k t qu

đ a ra là, n u ch xét trên m c đích t i đa hóa l i nhu n thì hi u qu ho t đ ng c a các công ty s h u nhà n c và công ty s h u t nhân là ngang nhau, do đó, lí do

mà các công ty s h u t nhân ho t đ ng d i m c là do k t qu c a vi c th c hi n các m c tiêu khác

Nghiên c u c a Gillian và Starks (2003) Qu n tr công ty, c u trúc s h u và vai trò

c a c đông là t ch c: cái nhìn toàn c u, đã ki m đ nh s t ng quan gi a qu n tr

công ty và c u trúc s h u, t p trung vào vai trò c a c đông là t ch c Theo đó,

khác nhau và nh h ng c a nh ng khác bi t này đ i v i s tham gia c a c đông là

t ch c vào qu n tr công ty K t qu th c nghi m cho th y vai trò c a c đông là t

ch c, đ c bi t là các c đông là t ch c n c ngoài trong vi c nâng cao th c hành

qu n tr công ty, đi u này đ c gi i thích là do s linh ho t c a c đông là t ch c

n c ngoài trong các môi tr ng ho t đ ng khác nhau, trong khi các c đông là t

ch c trong n c có xu h ng trung thành v i phong cách qu n tr công ty c a mình

Lins và c ng s (2003) trong nghiên c u C u trúc s h u và giá tr công ty các th

tr ng m i n i, s d ng m u g m 1.433 công ty t 18 n c đang phát tri n có n m

tài chính k t thúc vào ngày 31/12/1995 và đ a ra k t qu là, t l s h u c ph n c a các c đông l n không tham gia đi u hành có t ng quan d ng v i giá tr công ty (đ c đo l ng b ng h s Tobin’s Q), tác đ ng này có ý ngh a th ng kê các n c

có c ch b o v nhà đ u t th p Lins và c ng s (2003) cho r ng c ch b o v c đông bên ngoài có vai trò quan tr ng trong vi c gi m các chi phí đ i di n Các nghiên

c u c a Lauterbach và Tolkowsky (2005) và Kaserer và Moldenhauer (2005) c ng cho ra k t qu t ng t v s t ng quan d ng gi a t l s h u c ph n c a c đông l n và hi u qu ho t đ ng Nghiên c u c a Lauterbach và Tolkowsky (2005)

d a trên m u là 144 công ty Israel vào n m 2002 đã đ a ra k t qu là Tobin’s Q đ t

t i đa khi t l s h u c ph n c a nhóm c đông l n n m quy n ki m soát đ t 67%,

đi u này cho th y c u trúc s h u là y u t ngo i sinh Kaserer và Moldenhauer (2005) d a trên m u d li u c a 245 công ty t i c vào n m 2003 c ng nh n đ nh

v m i t ng quan d ng gi a t l s h u c ph n c a c đông l n bên ngoài và

hi u qu ho t đ ng (đo b ng Tobin’s Q và giá c phi u)

n m 2003 đã tìm ra b ng ch ng có m i t ng quan d ng có ý ngh a th ng kê gi a

hi u qu ho t đ ng (đo l ng b ng giá c phi u và Tobin’s Q) và t l s h u c ph n

c a H QT Nghiên c u này c ng cho ra k t qu r ng, t l s h u c a c đông l n

có t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng c a công ty

lý thuy t và th c nghi m, Hu và Izumida (2008) đ a ra nh n đ nh r ng, các c đông

chi ph i có nh h ng tích c c đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty các n c có xu

h ng theo h th ng n i b (insider/control-oriented system) nh châu Âu, Nh t B n Trong khi đó, các n c có xu h ng h th ng đ nh h ng th tr ng (market-oriented system) nh M và Anh, nh h ng c a c đông chi ph i đ n hi u qu ho t

đ ng không có ý ngh a th ng kê i u này đ c gi i thích là do các n c có h

th ng ki m soát đ nh h ng th tr ng, s h u t p trung là th p do các c phi u đ c mua bán th ng xuyên trên th tr ng và quy n c a các c đông đ c b o v ch t

ch , nên c u trúc s h u s không có nh h ng nhi u đ n công ty, vì vi c đi u hành công ty s do các cá nhân ngoài công ty th c hi n nh m phù h p v i c ch c nh tranh th tr ng và các quy đ nh liên quan ch không ph i do các c đông th c hi n Trong khi đó, các n c có h th ng đ nh h ng th tr ng, t n t i c u trúc s h u

t p trung do tính luân chuy n c a c ph n th p và c ch b o v nhà đ u t còn y u Nghiên c u c a Tr n Minh Trí và D ng Nh Hùng (2011), khi xem xét 126 công

ty niêm y t t i sàn giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh trong giai đo n

đ n hi u qu ho t đ ng Trong khi đó, t l s h u c a nhà n c không tác đ ng đ n

hi u qu ho t đ ng đo b ng Tobin’s Q nh ng t ng quan d ng v i hi u qu ho t

đ ng đo b ng ROE

N m 2007, Tam và c ng s đã gi i thi u nghiên c u C c u s h u, qu n tr công ty

và hi u qu ho t đ ng c a các công ty t i Malaysia Trong nghiên c u này, các tác

gi đã đ a ra nh ng b ng ch ng th c nghi m cho th y: các công ty có v n s h u nhà n c chi m t tr ng l n cho th y m c đ s h u t p trung cao nh t, tuy nhiên, tác gi không tìm th y b ng ch ng cho th y s h u nhà n c tác đ ng đ n hi u qu

ho t đ ng c a công ty t i Malaysia

Erkens và c ng s (2012) nghiên c u nh h ng c a qu n tr công ty đ n hi u qu

ho t đ ng tài chính trong giai đo n kh ng ho ng kinh t n m 2007-2008 trong Qu n

tr công ty trong giai đo n kh ng ho ng tài chính 2007 – 2008: B ng ch ng t các

t ch c tài chính trên th gi i S d ng m u g m 296 công ty tài chính t 30 n c

đ c xem là ch u nh h ng n ng n nh t c a cu c kh ng ho ng tài chính, nghiên

c u đ a ra k t qu là các công ty có t l s h u c a c đông là t ch c càng cao thì

b nh h ng càng l n b i kh ng ho ng tài chính d n đ n s m t mát c a c i c a c đông nhi u h n trong giai đo n kh ng ho ng

2.2 Nh ng b ng ch ng th c nghi m v nh h ng c a qu n tr công ty đ n hi u

qu ho t đ ng c a công ty c ph n

Khi nghiên c u nh h ng c a qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty

c ph n, các nghiên c u th ng t p trung phân tích các đ c tính c a H QT bao g m, quy mô H QT, ch t ch H QT kiêm nhi m t ng giám đ c, t l thành viên H QT

đ c l p

Khi xét đ n đ c tính c a qu n tr công ty liên quan đ n t l thành viên H QT đ c

l p, có nhi u nghiên c u (Chaganti và c ng s , 1985; Baysinger và Butler, 1985;

m i t ng quan gi a c c u H QT liên quan đ n s hi n di n c a thành viên H QT

đ c l p đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty Trong khi đó, có nhi u nghiên c u khác (Hermalin và Weishbach, 1991; Meharan, 1995; Bathala và Rao, 1995; Vafeas và Theodoru, 1998; Core và c ng s , 1999; Yermack, 1996) ch ra r ng có m i t ng quan ngh ch bi n gi a t l thành viên H QT đ c l p và giá tr công ty

Chaganti và c ng s (1985), trong nghiên c u Quy mô H QT, c c u qu n tr công

ty và các th t b i trong ngành công nghi p bán l , d a trên m u g m 21 c p công ty

t i M có lãi và không có lãi, đã đ a ra k t qu là không tìm th y k t qu có ý ngh a

th ng kê đ i v i các công ty ho t đ ng kém hi u qu t ng t l thành viên H QT đ c

l p trong n m n m ti p k t n m ho t đ ng thua l Hay nói cách khác, các công ty

có khuynh h ng đi u ch nh c c u H QT m t cách ch m ch p, ho c không đi u

ch nh nh m ph n ng l i v i tình tr ng ho t đ ng kém hi u qu

H QT, d a trên d li u b ng trong 5 n m (1971, 1974, 1977, 1980 và 1983) c a 142

công ty niêm y t trên sàn NYSE, đã đ a ra k t qu là t l thành viên H QT đ c l p

qu và không tìm th y s t ng quan gi a t l thành viên H QT đ c l p v i hi u

qu ho t đ ng c a công ty

Rosenstein và Wyatt (1990) trong nghiên c u c a mình đ a ra k t qu có ý ngh a

th ng kê là giá c phi u t ng lên khi các công ty b nhi m thêm các thành viên H QT

đ c l p, tác đ ng này đ c gi i thích do hi u ng phát tín hi u: vi c b nhi m thêm

m t thành viên H QT đ c l p có th phát tín hi u r ng công ty đang có k ho ch gi i quy t các v n đ v kinh doanh, th m chí c trong tr ng h p c c u H QT đ c

hi u là không có nh h ng đ n kh n ng công ty có th gi i quy t các v n đ kinh doanh c a mình

Các nghiên c u tr c đây v quy mô H QT th c hi n b i Lipton và Lorch (1992),

ngh và c c u t ch c s c t gi m đ c chi phí và t ng hi u qu ho t đ ng Trong khi đó,các nghiên c u th c nghi m c a Yermack (1996), Eisenberg và c ng s

quy mô H QT và hi u qu ho t đ ng C th là, Yermack (1996), khi nghiên c u

452 công ty trong l nh v c công nghi p M trong giai đo n t n m 1984 đ n 1991

r ng có m i t ng quan âm m nh m gi a quy mô H QT và Tobin’s Q và t ng t

có m i t ng quan âm gi a quy mô H QT v i m t s ch s đo l ng t su t sinh

l i khác Theo đó, công ty v i m t H QT có quy mô nh thì th hi n đi đôi v i các

ch s tài chính t t K t qu này c ng gi ng nh nghiên c u c a Eisenberg và c ng

s (1998) ki m đ nh m i quan h gi a quy mô H QT và t su t sinh l i c a các công

ty v a và nh Ph n Lan và đ a ra b ng ch ng v m i t ng quan ngh ch chi u gi a quy mô H QT và t su t sinh l i Barnhart và Rosenstein (1998) c ng đ a ra nh n

đ nh r ng các công ty có quy mô H QT nh thì ho t đ ng t t h n các công ty có quy

mô H QT l n

Pi và Timme (1993) đã ki m đ nh m u g m các ngân hàng cho giai đo n 1987 đ n

1990, theo đó, x p x 25% ngân hàng có tách bi t ch t ch H QT v i t ng giám đ c,

t su t sinh l i trên tài s n cao h n đ i v i các ngân hàng có tách bi t ch t ch H QT

giám đ c d n đ n c u trúc qu n lý d i m c hi u qu Cùng quan đi m này, Brickley

và c ng s (1997), trong nghiên c u C c u lãnh đ o: Tách b ch ch t ch H QT và

tu i tác, t l s h u, cho r ng vi c tách b ch gi a ch t ch H QT và t ng giám đ c

s gi m các chi phí đ i di n c a công ty và c i thi n hi u qu ho t đ ng Vi c tách

b ch nh v y có th mang l i chi phí ti m tàng tuy nhiên c ng mang l i l i ích, nh ng các chi phí liên quan thì l n h n so v i l i ích mang l i đ i v i h u h t các công ty

Trong khi đó, Baliga và c ng s (1996) trong nghiên c u Ch t ch H QT kiêm nhi m

t ng giám đ c và hi u qu ho t đ ng: v n đ tranh lu n? đã phân tích m u g m 131

công ty trong ngành công nghi p trong giai đo n t n m 1986 đ n 1991, trong đó, 20

t ch H QT kiêm nhi m t ng giám đ c Theo đó, tác gi tìm ra b ng ch ng r ng các công ty chuy n t vi c không kiêm nhi m sang kiêm nhi m thì ho t đ ng hi u qu

h n trong dài h n so v i các công ty gi nguyên tính kiêm nhi m

Kaplan (1994), trong nghiên c u Ban qu n lý c p cao, thay th nhân s và hi u qu

ho t đ ng c khi nghiên c u 42 công ty l n nh t t i c vào nh ng n m 1980,

đ a ra k t lu n r ng, s thay th nhân s c a các thành viên Ban ki m soát không có

nh h ng đ n b t kì ch s hi u qu ho t đ ng nào

Bhagat và Black (1998), trong nghiên c u d a trên d li u c a 957 công ty niêm y t

l n c a M trong giai đo n t n m 1983 đ n 1995 v vi c xem xét li u t l thành viên H QT đ c l p hay t l thành viên H QT không đ c l p s tác đ ng đ n hi u

qu ho t đ ng Theo đó, không tìm ra b ng ch ng cho th y r ng t l thành viên

H QT đ c l p s có nh h ng t i hi u qu ho t đ ng trong t ng lai (đo b ng giá

tr c phi u và các ch s k toán đo l ng hi u qu ho t đ ng) T l thành viên

H QT đ c l p cao s t ng ng v i t c đ t ng tr ng ch m và giá tr c phi u th p trong quá kh (tr c ngày th c hi n nghiên c u đo l ng c c u H QT) Bhagat và Black (1998) c ng đ a ra k t qu là t l thành viên H QT n i b có t ng quan

d ng đ n giá tr c phi u cao trong quá kh (không ph i t ng lai) và các ch s k toán đo l ng hi u qu ho t đ ng

Trái v i quan đi m trên, Rhoades và c ng s (2000) C c u H QT và hi u qu ho t

đ ng tài chính: phân tích nh h ng c a thành viên H QT đ c l p, cho r ng các

thành viên H QT đ c l p không gi ch c v qu n lý, không b nh h ng b i các mâu thu n, có th làm gi m b t các v n đ ng i đ i di n và l i ích cá nhân c a ban giám đ c, do đó, thành viên H QT đ c l p có th b o v đ c l i ích c a các c đông, th c hi n ch c n ng giám sát nh m phân b các ngu n l c đ ho t đ ng hi u

qu

Quay tr l i v n đ quy mô H QT và hi u qu ho t đ ng, Mak và Li (2001), trong

nghiên c u Các y u t quy t đ nh đ n c c u qu n tr và c u trúc H QT: b ng ch ng

t i Singapore, s d ng m u g m 47 công ty Singapore t d li u n m 1995, khi s

d ng ph ng pháp OLS đã cho ra k t qu là quy mô H QT, c u trúc s h u và quy

mô công ty có t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng, nh ng khi s d ng ph ng pháp h i quy 2SLS thì không đ t đ c k t qu trên

Bohren và Odegaard (2001), trong nghiên c u Qu n tr công ty và hi u qu ho t đ ng

t i các công ty niêm y t Nauy, s d ng m u g m 217 công ty không ph i là công

ty tài chính niêm y t t i sàn giao d ch ch ng khoán Oslo khi s d ng mô hình h i quy

m t ph ng trình đã đ a ra k t qu là quy mô H QT t ng quan ngh ch chi u v i giá tr công ty Tuy nhiên, k t qu này là không có ý ngh a khi s d ng mô hình h

ph ng trình đ ng th i

Hermalin và Weisbach (2003) cho r ng H QT quy mô l n thì ho t đ ng kém hi u

qu h n so v i H QT quy mô nh , do có nhi u v n đ liên quan đ n ng i đ i di n

d n đ n hi n t ng ng i n theo, Hermalin và Weisbach (2003) c ng cho r ng khi

H QT quá l n, nó s ch có mang tính bi u t ng h n là th c hi n đ y đ ch c n ng

qu n lý và giám sát Tuy v y, khi H QT quy mô quá nh thì c ng không hi u qu

b ng H QT quy mô l n do thi u các ý ki n đánh giá chuyên môn trong vi c đ a ra quy t đ nh

an M ch đã nh n đ nh quy mô H QT không nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng

c a công ty trong tr ng h p H QT có d i 6 thành viên, tuy nhiên khi H QT có

t 7 thành viên tr lên thì quy mô H QT có t ng quan ngh ch chi u v i hi u qu

ho t đ ng Trong khi đó, nghiên c u c a Adam và Mehran (2005) đã đ a ra k t qu

v s t ng quan đ ng bi n gi a quy mô H QT và hi u qu ho t đ ng (đo b ng Tobin’s Q) đ i v i các ngân hàng t i M , vi c đ a ra k t qu trái v i các nghiên c u khác đ c gi i thích là do đ c tr ng c a ngành

Mak và Kusnadi (2005) trong nghiên c u c a mình Quy mô H QT có th c s nh

h ng: b ng ch ng v m i quan h ngh ch bi n gi a quy mô H QT và giá tr công

ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Malaysia trong hai n m 1999 và 2000, cho r ng, có

m i t ng quan ngh ch bi n gi a quy mô H QT và Tobin’s Q Singapore và Malaysia Nghiên c u này đ a ra g i ý r ng t ng quan ngh ch bi n gi a quy mô

H QT và giá tr công ty v t ra kh i s khác bi t v h th ng qu n tr gi a các qu c gia

Có nhi u quan đi m cho r ng, H QT g m các thành viên đ c l p thì gi ch c n ng giám sát ho t đ ng c a Ban giám đ c đi u hành t t h n so v i H QT g m các thành viên gi các ch c v trong công ty Do đó, các c đông có xu h ng nghiêng v

H QT đ c l p hoàn toàn v i Ban giám đ c Laux (2005) trong nghiên c u S đ c

l p c a h i đ ng qu n tr và vi c thay th Giám đ c đi u hành, đã nh n đ nh r ng,

H QT ph thu c vào Giám đ c đi u hành thì ch p nh n vi c thay th Giám đ c đi u hành mi n c ng h n so v i tr ng h p H QT đ c l p

trên hi u qu ho t đ ng cho ban ki m soát – cách ti p c n t lý thuy t ng i đ i di n,

cho r ng n u s d ng báo cáo c a H QT làm ch s đo l ng hi u qu ho t đ ng, thì nghiên c u ch ra r ng s không t n t i m t tiêu chu n thù lao phù h p tr cho ban

ki m soát và m c thù lao c đ nh th ng có hi u qu khuy n khích ban ki m soát

h n Trong khi đó, Qin (2007) cho r ng s d ng các đ c tính c a ban ki m soát đ

ki m tra m i t ng quan gi a ban ki m soát và hi u qu ho t đ ng Nghiên c u ch

ra r ng, thành viên ban ki m soát đ c l p thì công ty s ho t đ ng hi u qu h n ng quan đi m này, trong nghiên c u c a Wei và Jiang (2010) đã ch ra r ng vi c ban

ki m soát v i các thành viên là đ c l p thì s nâng cao đ c hi u qu ho t đ ng c a công ty Tính đ c l p c a ban ki m soát là đi u ki n tiên quy t và c b n đ th c hi n

ch c n ng giám sát ho t đ ng c a ban ki m soát

đ ng và các g i ý v y ban Cadbury, trong nh ng n m 1990, các qu c gia trên th

gi i đã ch ng ki n vi c y thác nhi u h n vào các thành viên H QT đ c l p các công ty đ i chúng, m c dù m i t ng quan gi a vi c tuy n d ng các thành viên

H QT đ c l p và hi u qu ho t đ ng c a công ty v n ch a đ c ch ng minh m t cách thuy t ph c trong nh ng nghiên c u vào th i k này Do đó, tác gi đã kh o sát

s liên h gi a nh ng thay đ i trong c c u H QT và hi u qu ho t đ ng c a các

công ty Anh trong th i k 1989-1996, đây là th i k công b b ng báo cáo Cadbury

chúng

Dah và c ng s (2009), trong nghiên c u nh h ng c a thành viên H QT đ c l p

đ n giá tr công ty d a trên m u g m 24.479 quan sát trong giai đo n 1996 đ n 2009,

đã nh n đ nh r ng khi H QT càng khép kín, b sung thêm m t thành viên H QT

đ c l p thì s gi m b t tác đ ng tiêu c c c a t ng quan v t l thành viên H QT

đ c l p và giá tr công ty

Erkens và c ng s (2012) khi nghiên c u nh h ng c a qu n tr công ty đ n hi u

qu ho t đ ng tài chính trong giai đo n kh ng ho ng kinh t 2007-2008 và đ a ra k t

qu là công ty có t l thành viên H QT đ c l p nhi u h n thì có th huy đ ng v n

t t h n trong giai đo n kh ng ho ng d n đ n có m t s chuy n d ch v l i ích t các

c đông hi n h u sang các ch n T ng t nh v y, Kumar và Singh (2012) khi nghiên c u m u 157 công ty không ph i là công ty tài chính t i n cho n m 2008

đã đ a ra k t qu có ý ngh a th ng kê là t l thành viên H QT đ c l p có t ng quan d ng v i giá tr công ty Theo đó, Kumar và Singh (2012) thi t l p mô hình

H QT cho các công ty t i n là ph i t ng c ng s hi n di n c a các thành viên

đ c l p thay cho các thành viên bên ngoài không có chuyên môn qu n lý

Moscu (2013), trong nghiên c u M i quan h gi a hi u qu ho t đ ng và các đ c

tính c a H QT t i Romania, đã đ a ra m t s k t qu đáng chú ý, bao g m, m t là

quy mô H QT có t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng, hai là có t ng quan

âm gi a các thành viên H QT không tham gia đi u hành và hi u qu ho t đ ng c a công ty, ba là, có t ng quan d ng và có ý ngh a th ng kê gi a hi u qu ho t đ ng

c a công ty khi t l thành viên H QT tham gia đi u hành l n h n so v i t l thành viên H QT không đi u hành

các công ty niêm y t t i Trung Qu c đã nh n m nh r ng, cho đ n n m 2010, 100%

li u c a 61 công ty thì, 15% s công ty cho r ng nên lo i b ban ki m soát và 85% mong mu n gi l i ban ki m soát, tuy nhiên đ u có ý ki n th ng nh t cho r ng nên

h p nh t y ban ki m toán và ban ki m soát trong c c u qu n tr công ty

2.3 Nh ng b ng ch ng th c nghi m v nh h ng c a c u trúc s h u và qu n

tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n

nghiên c u C u trúc s h u và qu n tr công ty t i các công ty ch ng khoán Trung

Qu c v i m u g m 160 công ty niêm y t t i Trung Qu c Nghiên c u này xác đ nh

xem li u c u trúc s h u có nh h ng m t cách rõ ràng đ n hi u qu ho t đ ng c a

s h u ph c t p và h n h p v i ba nhóm c đông n i tr i bao g m nhà n c, t ch c,

khuynh h ng t p trung Phân tích th c nghi m ch ra r ng chính c u trúc s h u h n

h p và t p trung th c t đã nh h ng m t cách rõ ràng và có ý ngh a t i ho t đ ng

c a công ty (đo b ng ROA, ROE và giá tr th tr ng trên giá tr s sách, c th nh

sinh l i c a công ty; hai là, kh n ng sinh l i c a công ty t ng quan d ng v i t l

s h u c ph n c a các c đông t ch c, nh ng l i t ng quan âm v i t l s h u

c ph n c a nhà n c và t l s h u c ph n c a c đông là cá nhân; ba là, n ng su t lao đ ng có xu h ng gi m khi gia t ng t l s h u c ph n c a nhà n c Nh ng

k t qu này g i ý t m quan tr ng c a các c đông là các t ch c trong vi c qu n tr

v i m t c u trúc s h u quá phân tán

Dwivedi và Jain (2002) trong nghiên c u Qu n tr công ty và hi u qu ho t đ ng c a

các công ty n : Tác đ ng c a quy mô H QT và c u trúc s h u, đã s d ng m u

g m 340 công ty l n niêm y t t i n đ c chia thành 24 nhóm ngành công nghi p khác nhau cho giai đo n nghiên c u t n m 1997 đ n 2001 Các bi n đ c l p đ c

đ a vào mô hình bao g m quy mô H QT, t l s h u c ph n c a H QT, t l s

h u c ph n c a c đông t ch c và t l s h u c ph n c a c đông n c ngoài, trong khi đó, hi u qu ho t đ ng đ c đo l ng b ng Tobin’s Q M t s k t qu quan

tr ng đ c đ a ra nh sau: m t là, quy mô H QT gi m đ c các chi phí đ i di n và

có t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng, tuy nhiên m c đ còn y u; hai là, t

l s h u c ph n c a các c đông n c ngoài có t ng quan d ng v i hi u qu ho t

đ ng c a công ty; ba là, t l s h u c ph n c a các c đông đ i chúng (là c đông

nh l ) có t ng quan âm v i giá tr công ty, đi u này đ c gi i thích là do các c đông nh l không th th c hi n quy n liên quan đ n s h u c a mình, do đó làm

t ng chi phí đ i di n so v i các c đông l n; b n là, t l s h u c ph n c a các c đông là t ch c có t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng, tuy nhiên k t qu là không có ý ngh a th ng kê; n m là t l s h u c ph n c a H QT có t ng quan

âm có ý ngh a th ng kê v i giá tr công ty T k t qu trên, Dwivedi và Jain (2002)

ti p t c chia nhóm các công ty có t l s h u c ph n c a c đông đ i chúng và t

Theo nghiên c u Hi u qu ho t đ ng và Qu n tr công ty thông qua c u trúc s h u:

B ng ch ng th c nghi m t Th tr ng ch ng khoán Bangladesh, b ng cách nghiên

c u m u có ch n l c g m 145 công ty niêm y t t i Bangladesh t i hai m c th i gian

n m 2000 và 2003 nh m đánh giá tác đ ng c a c u trúc s h u đ n hi u qu ho t

đ ng, Imam và Malik (2007) ch ra r ng k t qu có ý ngh a th ng kê là t l s h u

c a thành viên H QT có t ng quan âm v i hi u qu ho t đ ng c a công ty Imam

và Malik (2007) ch ra r ng t l s h u c a c đông t ch c có c ph n l n trong

công ty có t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng c a công ty, đi u này đ c gi i thích là do các c đông t ch c n m c ph n l n có th chi ph i ho t đ ng c a ban giám đ c Nghiên c u này không tìm th y m i t ng quan gi a t l s h u c ph n

c a c đông t ch c nói chung và hi u qu ho t đ ng c a công ty mà đ a ra k t qu

d ng v i t l chi tr c t c c a công ty ng th i, Imam và Malik (2007) ch ra

k t qu có ý ngh a th ng kê là t l s h u n c ngoài có t ng quan đ ng bi n v i

hi u qu ho t đ ng c a công ty i u này đ c gi i thích là do s h u n c ngoài ngày càng t ng s làm cho h th ng qu n tr công ty t t h n và qua đó s nâng cao

hi u qu ho t đ ng c a các công ty K t qu c a nghiên c u này nhìn chung là th ng

nh t v i k t qu c a các nghiên c u tr c đây cho r ng s h u n c ngoài t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng c a công ty

Trong nghiên c u C u trúc s h u, qu n tr công ty và hi u qu ho t đ ng: b ng

ch ng th c nghi m t m t n c châu Phi m i n i, Mollah và c ng s (2012) đã s

d ng mô hình OLS đ i v i d li u c a 19 công ty niêm y t t i th tr ng ch ng khoán Botswana trong giai đo n t n m 2000 đ n n m 2007 đ ki m nghi m vai trò c a

qu n tr công ty và hi u qu ho t đ ng c a các công ty niêm y t t i m t th tr ng

m i n i Nghiên c u đ a ra m t s k t qu quan tr ng: t l s h u c ph n c a

H QT, t l s h u c ph n c a nhà n c, t l s h u c ph n c a c đông là t

ch c đ u tác đ ng ngh ch chi u lên hi u qu ho t đ ng và giá tr công ty Trong khi

đó, t l s h u c ph n c a c đông thi u s s tác đ ng tích c c lên giá tr v n hóa

th tr ng Mollah và c ng s đã không tìm th y t ng quan có ý ngh a th ng kê gi a

t l s h u c ph n c a c đông n c ngoài đ n hi u qu ho t đ ng K t qu nghiên

c u còn ch ra r ng, tr ng ban ki m soát là c đông c a công ty s có tác đ ng tích

c c lên hi u qu ho t đ ng c a công ty Tuy nhiên, nghiên c u này c ng trình bày

h n ch v quy mô m u nh và đ a ra đ nh h ng ti p theo cho các nghiên c u sau này v i kích th c m u l n h n

Nh v y, các nghiên c u tr c đây trên th gi i đã ch ra nh ng xu h ng và tác

đ ng khác nhau khi nghiên c u m i t ng quan gi a c u trúc s h u và qu n tr công

ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty các n c trên th gi i c ng nh các giai đo n

c u th c nghi m v nh h ng c a c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu

ho t đ ng c a các công ty c ph n niêm y t t i Vi t Nam

Sau đây, tác gi tóm t t m t s nghiên c u và k t qu ch y u liên quan đ n nh

T l s h u c ph n c a các c đông l n không tham gia

đi u hành có t ng quan d ng v i giá tr công ty Hermalin và

(1997)

Vi c tách b ch gi a ch t ch H QT và t ng giám đ c s

gi m chi phí đ i di n c a công ty và c i thi n hi u qu

ho t đ ng

Tác gi K t qu nghiên c u

không có nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng Qin (2007)

T l s h u c ph n c a các c đông là t ch c có t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng, tuy nhiên k t qu là không có ý ngh a th ng kê

T l s h u c ph n c a H QT có t ng quan âm có ý ngh a th ng kê v i giá tr công ty

Tr ng ban ki m soát là c đông c a công ty s có tác

đ ng tích c c lên hi u qu ho t đ ng c a công ty

t mô hình c b n trong nghiên c u c a Mallah và c ng s (2012):

Xi: bi n ki m soát liên quan đ n đ c đi m c a công ty th i

Zi: các bi n qu n tr công ty c a công ty th i

i t : ph n d không quan sát đ c c a công ty i th i đi m t

T mô hình c b n trên, Mallah và c ng s (2012) phân tích thành hai giai đo n: giai đo n 1, s nghiên c u tác đ ng c a các bi n c u trúc s h u và các bi n ki m soát đ c đi m c a công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty, và giai đo n 2, s b sung vào các bi n đ c tr ng cho qu n tr công ty nh m đánh giá tác đ ng c a c u trúc

s h u, qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty

Nghiên c u này c ng đi t cách ti p c n c a Mallah và c ng s (2012) b ng cách đi vào phân tích mô hình c b n theo hai giai đo n c th nh trên Các bi n nghiên c u

c ng đ c áp d ng t ng t nh trong nghiên c u c a Mallah và c ng s (2012), tuy

nhiên, có hi u ch nh đ phù h p v i tình hình th c t v vi c thu th p d li u t i Vi t Nam

Theo đó đã s d ng các ch s đo l ng hi u qu ho t đ ng thông qua cách ti p c n

th tr ng và thông qua cách ti p c n t báo cáo tài chính đ làm bi n ph thu c đ i

di n cho y u t hi u qu ho t đ ng c a công ty, bao g m: t su t sinh l i trên tài s n ROA, t su t sinh l i trên v n ch s h u ROE, giá tr v n hóa th tr ng và Tobin’s

Sau đó, mô hình 1 đ c m r ng b ng cách thêm vào các bi n đ c l p đ i di n cho

đ c tính qu n tr công ty, bao g m: ch t ch H QT kiêm nhi m t ng giám đ c, quy

mô H QT, t l thành viên H QT đ c l p và tr ng ban ki m soát là c đông công

ty đ tr thành mô hình 2 nh sau:

Mô hình 2:

ROAit/ROEit/LNMKTCAPit/TOBINQit = + 1SPONSORit + 2GOVTit + 3INSTit + 4 MAJORit + 5FOREIGNit + 1DEBTit + 2 SIZEit + 1DUALit + 2BORDSIZEit + 3INDEPENDit + 4CHAR_ECit + it

Trong đó, các bi n ph thu c, bi n đ c l p và bi n ki m soát đ c mô t nh sau:

Bi n ph thu c là hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n, c th là các ch tiêu đo

l ng ch s tài chính bao g m:

T su t sinh l i trên t ng tài s n đo l ng kh n ng sinh l i trong ho t đ ng kinh

T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) = Lãi sau thu

T ng tài s n bình quân

Ch tiêu ROA càng l n ph n ánh kh n ng sinh l i c a tài s n càng l n đo l ng

hi u qu ho t đ ng trong các nghiên c u khoa h c, ch tiêu ROA hay đ c s d ng

do tính đ n kh n ng khai thác toàn b tài s n c a công ty

h u

Ch tiêu t su t sinh l i trên v n ch s h u ph n ánh m c thu nh p ròng trên v n c

ph n c a c đông Ch tiêu này đ c nhà đ u t r t quan tâm vì ch tiêu này cho th y

kh n ng t o lãi c a 1 đ ng v n h b ra đ đ u t vào công ty

T su t sinh l i trên v n c

Lãi sau thu

V n ch s h u bình quân

S khác nhau gi a t su t sinh l i trên t ng tài s n và t su t sinh l i trên v n c ph n

là do công ty có s d ng v n vay, n u công ty không có v n vay thì hai t s này s

b ng nhau ROE càng l n ch ng t công ty s d ng càng hi u qu v n c a c đông

đ c bao g m các chi n l c kinh doanh và chi n l c tài chính

− LNMKTCAPit: i di n cho giá tr v n hóa th tr ng (trong nghiên c u này,

Giá tr v n hóa th tr ng là giá tr th tr ng c a c ph n c a công ty t i m t th i

đi m nh t đ nh, thông th ng là ngày giao d ch c phi u cu i cùng trong n m

Giá tr v n hóa

th tr ng =

Giá c phi u t i ngày giao d ch cu i cùng trong n m X

S l ng c ph n l u hành t i ngày giao d ch

cu i cùng trong n m

Ch tiêu này xem xét giá tr th tr ng c a công ty d a trên tâm lý c a các nhà đ u t vào công ty v giá tr c a công ty Ch tiêu này d tính toán, không d a trên các ch

s trên báo cáo tài chính mà d a vào giá tr th tr ng c a công ty, tuy nhiên, do tính

bi n đ ng c a giá c phi u trong n m d n đ n tính t ng đ i c a vi c xem xét giá tr

v n hóa th tr ng vào ngày giao d ch cu i cùng trong n m

Tobin’s Q là ch tiêu th ng đ c s d ng đ đo l ng giá tr doanh nghi p theo giá

tr th tr ng Tobin’s Q ph n ánh giá tr hi n t i và ti m n ng l i nhu n trong t ng lai c a doanh nghi p Tobin’s Q có s linh ho t v công th c nh m đáp ng yêu c u

c a nghiên c u Theo R Baurer và c ng s , Tobin’s Q đ c tính nh sau:

Tobin’s Q =

Giá tr th tr ng c a c ph n +Giá tr s sách c a tài

s n – Giá tr s sách c a c ph n

Giá t r s sách c a tài s n

Tobin’s Q ph thu c vào các giá tr vô hình c a công ty, ni m tin c a th tr ng đ i

v i t ng lai c a công ty và ph ng pháp h ch toán giá tr s sách c a tài s n u

đi m c a ch tiêu này là d tính toán, giúp nh n d ng và c l ng giá tr vô hình không đ c ghi nh n trong báo cáo tài chính

Tác gi nghiên c u t l v n góp s h u nhà n c trong các công ty c ph n là ph n

v n góp đ c đ u t t ngu n v n ngân sách nhà n c và ngu n v n khác c a nhà

n c do m t c quan nhà n c ho c t ch c kinh t làm đ i di n ch s h u (theo

đ nh ngh a t i Lu t doanh nghi p 2005) Hi n nay, Chính ph tr c ti p ki m soát

nhóm 10 t p đoàn kinh t nhà n c và 11 t ng công ty nhà n c i v i các doanh nghi p nhà n c còn l i, Chính ph trao quy n qu n lý, ki m soát cho đ i di n c a mình là các b , ngành, Ngân hàng Nhà n c, đ a ph ng, các t ng công ty nhà n c

và T ng công ty u t và Kinh doanh v n nhà n c (SCIC), là công ty do Nhà n c

là ch s h u và đ c qu n lý b i Chính ph có ho t đ ng kinh doanh là đ u t và kinh doanh v n vào ngành, l nh v c, d án đem l i hi u qu kinh t theo quy đ nh

c a pháp lu t

T l s h u c ph n c a c đông là t ch c đ c đo l ng b ng t l n m gi c

ph n c a công ty đ u t , các qu đ u t ch ng khoán chuyên nghi p đ u t và mua

c ph n trong các công ty

C đông l n là c đông s h u t 5% tr lên s c phi u có quy n bi u quy t c a t

ch c phát hành (Lu t ch ng khoán 2006) T l n m gi c ph n c a các c đông l n (bao g m c t ch c và cá nhân) là t l s h u c ph n c a các c đông n m t 5%

tr lên t ng s c phi u có quy n bi u quy t c a công ty

S h u c ph n c a c đông n c ngoài là s h u c ph n c a t ch c, cá nhân có

qu c t ch n c ngoài tham gia vào đ u t mua bán ch ng khoán t i các công ty niêm

y t trên sàn giao d ch ch ng khoán t i Vi t Nam

Bi n đ c l p th hi n c u trúc s h u c a công ty c ph n:

− DUALit: Ch tch H QT kiêm nhi m T ng giám đ c (Bi n này là bi n gi

H QT không kiêm nhi m T ng Giám đ c: 0)

Quy mô H QT là s l ng thành viên H QT Theo quy đ nh t i Lu t doanh nghi p (2005), H QT ph i có không ít h n ba thành viên, không quá m i m t thành viên,

n u i u l công ty không có quy đ nh khác Quy đ nh v qu n tr công ty đ i chúng yêu c u c c u H QT c n đ m b o s cân đ i gi a các thành viên có ki n th c và kinh nghi m v pháp lu t, tài chính và l nh v c ho t đ ng kinh doanh c a công ty

Theo quy đ nh hi n hành v qu n tr công ty áp d ng cho các công ty đ i chúng, thành viên H QT đ c l p là thành viên H QT đáp ng các đi u ki n sau:

M t là, ph i là thành viên H QT không đi u hành (t c thành viên H QT không ph i

là T ng giám đ c, Phó T ng giám đ c, K toán tr ng và cán b qu n lý khác đ c

H QT b nhi m) và không ph i là ng i có liên quan v i T ng giám đ c, Phó T ng giám đ c, K toán tr ng và nh ng cán b qu n lý khác đ c H QT b nhi m;

công ty con, công ty liên k t, công ty do công ty đ i chúng n m quy n ki m soát;

liên quan c a c đông l n c a công ty;

B n là, không làm vi c t i các t ch c cung c p d ch v t v n pháp lu t, ki m toán

cho công ty trong 02 n m g n nh t;

N m là, không ph i là đ i tác ho c ng i liên quan c a đ i tác có giá tr giao d ch

hàng n m v i công ty chi m t 30% tr lên t ng doanh thu ho c t ng giá tr hàng hoá, d ch v mua vào c a công ty trong 02 n m g n nh t

ng th i, quy đ nh yêu c u c c u H QT c n đ m b o s cân đ i gi a các thành viên kiêm đi u hành và các thành viên H QT đ c l p, trong đó t i thi u 1/3 t ng s thành viên H QT ph i là thành viên H QT đ c l p

− CHAR_ECit: Tr ng ban ki m soát là c đông công ty (Bi n này là bi n gi

0)

Bi n ki m soát đ c thêm vào mô hình nh m ki m soát vi c tác đ ng c a các y u t ngoài c u trúc s h u và qu n tr công ty đ n hi u qu ho t đ ng

Quy mô công ty càng l n, chi phí ho t đ ng và chi phí tài chính c a công ty càng l n Quy mô công ty th ng đ c đo l ng b ng nhi u cách th c khác nhau, tuy nhiên trong nghiên c u này, tác gi s d ng t ng tài s n đ đo l ng quy mô công ty, c

th tính quy mô công ty d a trên logarit t nhiên c a T ng tài s n c a công ty

− Y: Bi n gi nh m xác đ nh n m t ng ng trong nghiên c u c ng s đ c đ a

vào mô hình đ xét các k t qu theo n m

3.2 G i thi t nghiên c u

3.2.1 Gi thi t v nh h ng c a c u trúc s h u đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n

Trong các công ty c ph n, m c dù các c đông là nh ng ng i đang n m quy n s

h u công ty c ph n nh ng h không h n s là ng i tr c ti p qu n lý, thay vì tham gia qu n lý tr c ti p thì c đông s b phi u đ l a ch n thành viên H QT H QT

s đ i di n cho c đông và đ m b o cho ho t đ ng c a ban giám đ c theo m c tiêu

t i đa hóa giá tr công ty

Các nghiên c u tr c đây đ a ra các k t qu khác nhau v m i t ng quan gi a t l

s h u c ph n c a thành viên H QT và hi u qu ho t đ ng Theo đó, t l s h u

c ph n c a thành viên H QT có t ng quan d ng v i hi u qu ho t đ ng (Morck

và c ng s , 1988), trong khi đó, k t qu t ng quan âm v i hi u qu ho t đ ng l i

đ c tìm th y trong nghiên c u c a Imam và Malik (2007) Ho c có th cho ra k t

qu không rõ r ng v s t ng quan gi a t l s h u c ph n c a thành viên H QT

và hi u qu ho t đ ng nh nghiên c u c a Agrawal và Knoeber (1996), Fernandez

và Gomez (2002)

T i Vi t Nam, theo quy đ nh t i Lu t doanh nghi p (2005), H QT là c quan qu n

lý công ty, có toàn quy n nhân danh công ty đ quy t đ nh, th c hi n các quy n và ngh a v c a công ty không thu c th m quy n c a đ i h i đ ng c đông V m t pháp

lý, H QT s đ i di n cho quy n l i c a c đông, do c đông b u ra và ch u trách nhi m tr c c đông v hi u qu ho t đ ng c a công ty, gi i trình và ch u s ki m soát c a Ban ki m soát đ i v i các quy t đ nh c a mình Th c ti n Vi t Nam ch ra

r ng, H QT có th ch a th c hi n đ c t t c các quy n c a mình, và đôi khi còn b

l n l n v i vai trò c a Ban giám đ c trong vi c đi u hành công ty, d n đ n vi c H QT

có th đ a ra nh ng quy t đ nh thu c th m quy n c a Ban giám đ c, đ c bi t trong các công ty c ph n mà các thành viên trong gia đình n m c ph n chi ph i trong công ty

có xu h ng s tham gia ho c b nhi m đ i di n tham gia vào H QT đ quy t đ nh các v n đ mang tính chi n l c đ i v i công ty và theo đó, H QT có xu h ng

h ng ho t đ ng c a công ty theo mong mu n c a các c đông l n Do đó, t l s

h u c ph n c a thành viên H QT càng l n thì có xu h ng s t i đa hóa hi u qu

ho t đ ng c a công ty Do đó, tác gi đ xu t gi thi t nghiên c u là:

Gi thi t 1: T l s h u c ph n c a thành viên H QT có t ng quan d ng v i

hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n

3.2.1.2 T l s h u c ph n c a nhà n c và hi u qu ho t đ ng

Các nghiên c u trên th gi i tr c đây cho th y k t qu t l s h u c ph n c a nhà

n c có t ng quan âm (Xu và Wang, 1999; Bozec, Breton và Côté, 2002; Mollah

và c ng s , 2012) ho c không t ng quan (Tam và c ng s , 2007) v i hi u qu ho t

đ ng c a công ty Bozec, Breton và Côté (2002) gi i thích r ng, các công ty có t l

s h u nhà n c càng l n thì có xu h ng đi theo các m c tiêu khác ngoài m c tiêu

t i đa hóa l i nhu n, ch ng h n nh đ phân b l i các ngu n l c xã h i ho c cung

c p hàng hóa d ch v công

i v i Vi t Nam, vi c xây d ng n n kinh t theo đ nh h ng phát tri n n n kinh t

th tr ng, b o đ m vai trò ch đ o c a kinh t nhà n c là m t trong nh ng n i dung

c b n Kinh t nhà n c đ c hi u là bao g m các doanh nghi p thu c s h u nhà

n c, tài nguyên qu c doanh (do doanh nghi p Nhà n c s d ng), ngân sách nhà

n c và d tr qu c gia T nh ng n m 1990, nhà n c đã đ y m nh vi c c ph n hóa doanh nghi p nhà n c, đ t o ra m t lo i hình doanh nghi p có nhi u ch s

h u nh m v a s d ng có hi u qu v n, tài s n c a nhà n c v a huy đ ng thêm v n

c a xã h i, v a t o đ ng l c m nh m và c ch qu n lý n ng đ ng, có hi u qu , b o

đ m hài hòa l i ích c a nhà n c, doanh nghi p và ng i lao đ ng

Khi c ph n hóa, c ph n c a doanh nghi p nhà n c s đ c bán cho các nhà đ u

t trong n c, nhà đ u t n c ngoài ho c các nhà đ u t chi n l c và đ a ra l trình niêm y t trên s giao d ch ch ng khoán V n đ đ t ra là đ i v i các công ty

đ c c ph n hóa đã niêm y t là, tuy các công ty này đã đ c chuy n đ i thành công

ty c ph n, nh ng v n ch a hoàn toàn thay đ i v c ch qu n tr công ty do tr c đây hoàn toàn ph thu c vào nhà n c trong quá trình ho ch đ nh chi n l c kinh doanh, qu n tr tài chính và qu n tr nhân s M t m t nhà n c là ch th đ a ra các chính sách liên quan đ n ho t đ ng, m t m t nhà n c c ng là ch s h u t i các công ty, n m vai trò chi ph i, h n n a, mâu thu n v l i ích c a c đông nhà n c

và các c đông khác do các m c tiêu c ng c n d c xem xét khi đánh giá hi u qu

ho t đ ng c a các công ty

D a theo các k t qu nghiên c u c a Xu và Wang (1999) và Mollah và c ng s (2012) trên th tr ng Trung Qu c và Bostwana là hai n n kinh t t ng đ ng v i Vi t Nam,

đ u cho ra k t qu t ng quan ngh ch chi u gi a t l s h u c ph n c a nhà n c

và hi u qu ho t đ ng c a công ty, tác gi đ xu t gi thi t nghiên c u t i Vi t Nam:

Gi thi t 2: T l s h u c ph n c a nhà n c có t ng quan âm v i hi u qu ho t

đ ng c a công ty c ph n

3.2.1.3 T l s h u c ph n c a c đông là t ch c và hi u qu ho t đ ng

C đông là t ch c đ c hi u là s tác đ ng đ n hi u qu công ty thông qua vi c y quy n và b nhi m thành viên H QT, thành viên Ban giám đ c, thành viên Ban ki m soát và các y ban liên quan Ngoài ra, v i c đông là t ch c th hi n theo mô hình công ty n m quy n chi ph i trong công ty khác (công ty ph thu c ho c công ty liên quan), c ng nh h ng đ n ho t đ ng c a công ty do tác đ ng đ n các nhà đ u t khác giao d ch trên th tr ng ch ng khoán khi có b t k s thay đ i nào v t l n m

gi , ho c c ng tác đ ng đ n các bên liên quan bao g m ch n , nhà cung c p, khách hàng khi xem xét các quan h kinh doanh v i công ty

Các nghiên c u trên th gi i c ng đ a ra k t qu khác nhau khi xem xét t ng quan

gi a t l s h u c ph n c a c đông là t ch c và hi u qu ho t đ ng c a công ty

Th ng cho th y m i t ng quan d ng gi a t l s h u c a c đông là t ch c v i

hi u qu ho t đ ng (nghiên c u c a Xu và Wang, 1999; Imam và Malik, 2007), tuy nhiên c ng có th là t ng quan âm trong th i kì kh ng ho ng (nh nghiên c u c a Erkens và c ng s , 2012)

l n trong công ty c ph n có xu h ng s tham gia chi ph i ho t đ ng c a công ty c

ph n nh m đ n m c tiêu nâng cao hi u qu ho t đ ng c a công ty, theo đó s nâng cao giá tr c a công ty c ng nh gia t ng giá tr th tr ng c a công ty trên th tr ng

ch ng khoán H n n a, d a vào nghiên c u c a Xu và Wang (1999) t i th tr ng Trung Qu c và nghiên c u c a Imam và Malik (2007) t i Bangladesh đ u cho ra k t

qu t ng quan d ng gi a t l s h u c ph n c a c đông t ch c và hi u qu