Mối quan hệ giữa giám sát ngân hàng, tập trung quyền sở hữu quản lý và giá trị công ty Luận văn thạc sĩ 2014

công b trong các công trình nào khác... Ch ng Khoán Thành Ph H Chí Minh HSX... t ng giá tr công ty... Carletti et al... Shepherd et al... Các công ty trên th tr ng Vi t Nam b... Foglia e

NGUY N TH M N NG

M I QUAN H GI A GIÁM SÁT NGÂN HÀNG,

T P TRUNG QUY N S H UQU N LÝ

L I CAM OAN -o0o -

Tôi xin cam đoan, lu n v n th c s “M I QUAN H GI A GIÁM SÁT

NGÂN HÀNG, T P TRUNG QUY N S H U QU N LÝ VÀ GIÁ TR CÔNG TY” là công trình nghiên c u c a riêng tôi d i s h ng d n c a PGS TS

công b trong các công trình nào khác

Ng i th c hi n lu n v n

Nguy n Th M N ng

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC T VI T T T

DANH M C B NG BI U

DANH M C HÌNH V

T́M T T 1

CH NG 1: GI I THI U 2

1.1 V n đ nghiên c u 2

1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u 3

1.2.1 M c tiêu nghiên c u 2

1.2.2 Câu h i nghiên c u 3

1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u 3

1.3.1 i t ng nghiên c u 3

1.3.2 Ph m vi nghiên c u 4

1.4 Ph ng ph́p nghiên c u 4

1.5 ́ng ǵp c a lu n v n 4

1.6 B c c lu n v n 5

CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TH C NGHI M 6

2.1 N n t ng ĺ thuy t 6

2.1.1 Lý thuy t t p trung quy n s h u qu n lý 6

2.1.2 Lý thuy t chi phí đ i di n 7

2.2 T ng quan các k t qu nghiên c u tr c đây 9

2.2.1 T p trung quy n s h u qu n lý và hi u qu ho t đ ng c a công ty 9

2.2.2 M i quan h tín d ng v i ngân hàng và v n đ chi phí đ i di n 13

2.3 Tóm t t các k t qu nghiên c u th c nghi m 17

CH NG 3: PH NG PH́P NGHIÊN C U 19

3.1 D li u nghiên c u 19

3.2 Gi thuy t nghiên c u 21

3.2.1 Gi thuy t 1 22

3.2.2 Gi thuy t 2 22

3.2.3 Gi thuy t 3 22

3.2.4 Gi thuy t 4 23

3.2.5 Gi thuy t 5 23

3.2.6 Gi thuy t 6 23

3.2.7 Gi thuy t 7 24

3.3 Mô t bi n s d ng trong mô hình 24

3.4 Ph ng trình c l ng s d ng trong mô hình 30

3.4.1 Ph ng tr̀nh (1): xem x́t các y u t d n đ n s l ng các m i quan h ngân hàng 31

3.4.2 Ph ng trình (2): xem xét các y u t d n đ n v n đ t p trung quy n s h u qu n lý 32

3.4.3 Ph ng trình (3):xem xét các y u t tác đ ng đ n giá tr công ty 32

3.5 Ph ng ph́p c l ng 34

CH NG 4: N I DUNG VÀ K T QU NGHIÊN C U 41

4.1 Phân tích th ng kê mô t 41

4.2 Ma tr n h s t ng quan gi a ćc bi n 44

4.3 Ki m đ nh và l a ch n mô hình 45

4.3.1 Ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n 45

4.4 K t qu h i quy 50

4.4.1 Th o lu n ph ng tr̀nh (1)s l ng các m i quan h ngânhàng 50

4.4.2 Th o lu n ph ng tr̀nh (2)quy n s h u qu n lý 52

4.4.3 Th o lu n ph ng tr̀nh (3)giá tr công ty 53

4.4.4 Chia đo n m u b ngTobin’s Qcao và th p đ xem xét tácđ ng 57

4.4.5 T ng h p k t qu nghiên c u 60

CH NG 5: K T LU N 65

5.1 K t lu n chung 65

5.2 H n ch đ tài và h ng nghiên c u ti p theo 66

T̀I LI U THAM KH O

PH L C

T́M T T -o0o -

theo ph ng pháp b̀nh ph ng b́ nh t ba giai đo n (3SLS)

công ty khi t l s h u c ph n c a các nhà qu n lý m c quá cao

T kh́a: Quy n s h u qu n lý, m i quan h ngân hàng, giá tr công ty, h ph ng

tr̀nh đ ng th i, 3SLS

Ch ng 1: GI I THI U

-o0o -

1.1 V n đ nghiên c u

Ng i qu n lý đóng m t vai trò quan tr ng cho s thành công c a m t doanh

đông v̀ nó làm t ng đ ng l c cho các nhà qu n lý đ gia t ng giá tr công ty Jensen

và Meckling (1976) l p lu n r ng quy n s h u qu n lý g n l i ích c a các nhà

t ng quá m c quy n s h u qu n lý

tri n Shepherd và c ng s (2007) th y r ng các ngân hàng th c hi n m t vai trò

t ng giá tr công ty

Karaca và Ekşi (2012); Ryu và Yoo (2011); McConnell và c ng s (2008);

Shepherd và c ng s (2007); Detragiache và c ng s (2000); Yu và c ng s (2012);

V H u Thanh và Nguy n Minh Hà (2013) Tuy nhiên t i Vi t Nam, hi n v n ch a

có nghiên c u xem xét các tác đ ng đ ng th i gi a m i quan h tín d ng c a công

lý và giá tr công ty” v i mong mu n cung c p thêm b ng ch ng th c nghi m v

tác đ ng c a m i quan h tín d ng c a công ty v i các ngân hàng lên giá tr công ty

1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u

1.2.1 M c tiêu nghiên c u

l ng ngân hàng trong m i quan h tín d ng c a công ty v i các ngân hàng các

1.2.2 Câu h i nghiên c u

C ch giám sát t o ra t nh ng m i quan h tín d ng c a doanh nghi p v i

Tobin’s Q) c a các công ty phi tài chính niêm y t trên s giao d ch ch ng khoán

1.3.2 Ph m vi nghiên c u

Ch ng Khoán Thành Ph H Chí Minh (HSX) Giai đo n nghiên c u t n m 2008

đ n 2013

1.4 Ph ng ph́p nghiên c u

Bài vi t s d ng d li u b ng , thi t l p h ph ng tr̀nh đ ng th i , c l ng theo ph ng pháp b̀nh ph ng b́ nh t ba giai đo n (3SLS) đ ki m đ nh m i quan

h n i sinh gi a s l ng m i quan h tín d ng v i các ngân hàng; t p trung quy n

s h u qu n lý và giá tr công ty

1.5 ́ng ǵp c a lu n v n

i m m i c a bài vi t này là xem x́t tác đ ng đ ng th i gi a m i quan h tín

 Ch ng 3: Ph ng Pháp Nghiên C u

CH NG 2: T NG QUAN ĆC NGHIÊN C U TH C NGHI M

-o0o -

2.1 N n t ng ĺ thuy t

2.1.1 Lý thuy t t p trung quy n s h u qu n lý

đông) và quy n qu n lý (ban giám đ c) gây ra mâu thu n ti m tàng gi a c đông và

cho công ty gi i quy t mâu thu n Tuy nhiên, bi n pháp này gây ra hai hi u ng trái

ng c gi a quy n s h u qu n lý và hi u qu ho t đ ng c a công ty c ph n: hi u

đ ra nh ng quy t đ nh mà không b chi ph i b i các y u t bên ngoài và th m chí

M t khác, khi c ph n công ty đ c chia nh và phân ph i cho nhi u c đông

th hi n s phân tán quy n s h u th̀ các nhà qu n tr hay các nhà qu n lý c p cao

ít có đ ng c đ t i đa hóa giá tr doanh nghi p h n là k hi m c đ t p trung quy n

s h u cao (Turkin and Sedrine, 2012) V̀ khi m c đ t p trung quy n s h u cao , quy n l i c a cá c nhà qu n lý g n ch t v i giá tr công ty H hành đ ng h ng say

đ t i đa hóa giá tr tài s n c đông c ng chính là giá tr tài s n c a h (Zeitun and Almudehki, 2012)

Tóm l i, quy n s h u qu n lý s giúp g n l i ích c a nhà qu n lý v i công ty

t ng giá tr công ty

2.1.2 Lý thuy t chi phí đ i di n

ban giám đ c hay quan h gi a ng i s h u v n và ng i đ i di n đ s d ng v n

nghi p

u th h n ch s h u v thông tin, nên d dàng hành đ ng t l i, h n n a vi c giám sát các hành đ ng c a ng i đ i di n c ng r t t n ḱm, khó kh n và ph c t p

không đ siêng n ng, m n cán, và có th tìm ki m các l i ích cá nhân cho mình ch không ph i cho công ty

Khi nhà qu n lý không s h u c ph n công ty , l i ích c a h không g n ch t

v i giá tr công ty , h ít có đ ng l c đ n l c t i đa, t̀m ki m các ph ng án đ u

t t t nh t, hi u qu nh t đ gia t ng giá tr doanh nghi p t đó t i đa hóa giá tr tài

s n c đông Thay vào đó h có th s d ng quy n l c đ đ a ra m t s quy t đ nh

tr c l i gây nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng công ty , c̀n g i là r i ro đ o đ c

R i ro đ o đ c là h qu t v n đ b t cân x ng thông tin gi a ng i s h u và nhà

đem l i m c tiêu c c đ i giá tr cho nhà đ u t , đ c bi t h n là nh ng hành vi này

giám sát thông tin ch t ch , tuy nhiên gây t n ḱm và ít hi u qu do nh h ng b i

v n đ “ng i không h ng l i” (“free-riding’’) là khi m t s c đông có th là

qu n lý khi tin r ng đã có các c đông khác thay h làm đi u này và cu i cùng t o

ra m t s giám sát không hi u qu và không c̀n ng i th c hi n (Shleifer and Vishny, 1997)

ng i qu n lý công ty, b ng cách thi t l p nh ng c ch đãi ng (compensation

t l i c a ng i qu n lý công ty Vì v y, m t bi n pháp hi u qu đ các nhà s h u

có th h n ch v n đ chi phí đ i di n là g n l i ích nhà qu n lý v i thành qu công

m c tiêu t i đa hóa giá tr tài s n c đông c ng chính là tài s n c a h (Fauzi and Locke, 2012)

2.2 T ng quan các k t qu nghiên c u th c nghi m tr c đây

2.2.1 T p trung quy n s h u qu n lý và hi u qu ho t đ ng công ty:

Lee and Ryu (2003), nghiên c u các công ty trong ngành công nghi p hóa ch t

hi n hành c a các nhà qu n lý

đ ng ng u nhiên (REM) cho k t lu n: t l s h u c a các c đông l n nh t có tác

đ ng tích c c trên l i nhu n tr c thu c a công ty tuy nhiên không tìm th y tác

đ ng lên hi u qu ho t đ ng công ty (đo l ng b i Tobin’q)

đ i v i h u h t các doanh nghi p có t l s h u n i b ít h n 42%, giá c phi u và

Hassan and Butt (2009) nghiên c u 59 công ty phi tài chính Pakistan niêm y t

công ty, k t qu nghiên c u cho th y m t m i t ng quan ngh ch gi a t l s h u

n i b và giá tr công ty

Lins and Lemon (2001) s d ng m t m u c a 800 doanh nghi p trong tám

n c ông Á: H ng Kông; Indonesia; Malaysia; Philippines; Singapore; Hàn Qu c;

ài Loan và Thái Lan đ nghiên c u nh h ng c a c u trúc s h u đ n giá tr công

h ng tiêu c c đ n c h i đ u t và hi u qu ho t đ ng c a các công ty Tác gi s

ph ng pháp b̀nh ph ng b́ nh t (OLS) và mô hình nh h ng c đ nh (FEM), ghi nh n r ng các công ty có t l s h u qu n lý cao có m c gi m Tobin’s sau

các công ty có t l s h u qu n lý th p K t qu nghiên c u này là m t b ng ch ng

ty

g i là “hi u ng h i t l i ích” (convergence of interest)

m i t ng quan d ng gi a m c đ t p trung quy n s h u qu n lý và giá tr doanh nghi p Theo h , nh ng h n ch v quy n s h u c ph n có th gây t n h i cho

c a nhân viên

Khác v i các k t lu n v m i quan h tuy n tính đ c nêu ra trên, Bhabra

đo l ng b ng c ba ch s , g m: Tobin’s Q, ME/BE (giá tr th tr ng trên giá tr

đ nh m i quan h gi a t l s h u c a ban giám đ c và giá tr công ty, ban đ u tác

b̀nh ph ng b́ nh t hai giai đo n (2SLS) cho h ph ng tr̀nh đ ng th i c a hai

tích l y c ph n s h u khi công ty có thành qu ho t đ ng t t K t qu nh n đ c: ban đ u s h u n i b t l thu n v i giá tr công ty t i m c th p, sau đó t l

n i sinh ti m tàng trong m i quan h gi a t l s h u c a nhà qu n lý và giá tr công ty

Thomsen and Pedersen (2000) khi nghiên c u 100 công ty phi tài chính l n

đo n nghiên c u t n m 1991 đ n n m 1996 c ng tìm th y m t m i quan h phi

T ng t trong nghiên c u c a mình, McConnell et al (2008) khi nghiên c u

c a m t m i quan h đ ng cong d ng “hình chuông” gi a giá tr công ty và quy n

s h u qu n lý

T i Vi t Nam, Thân Th Thu Th y và c ng s (2014) trong bài vi t “Nghiên

ph n t i Vi t Nam”, nghiên c u các công ty c ph n có v n ch s h u trên 1.000

đ i di n và c u trúc s h u, s d ng ph ng pháp c l ng b̀nh ph ng nh nh t

h ng c a t l s h u qu n tr đ n hi u qu ho t đ ng c a các công ty niêm y t

Q2-2011, ti n hành nghiên c u th c nghi m 126 công ty niêm y t trên sàn giao d ch

gia t ng trong t l s h u c ph n c a nhà qu n lý, s làm gi m hi u qu ho t đ ng

“đ ng l i ích” (alignment of interest) và tác đ ng “tham quy n c v ” (entrenchment)

Tóm l i, v i ćc nghiên c u th c nghi m các th tr ng, qu c gia khác nhau tìm th y các m i quan h khác nhau gi a t p trung quy n s h u qu n lý và gí tr doanh nghi p Tác đ ng đó có th là tích c c, tiêu c c, m i quan h có th là tuy n tính ho c phi tuy n đ u đ c tìm th y các nghiên c u c bi t là m i quan

h nhân qu ng c ŕt ra t ćc nghiên c u th c nghi m cho ph́p t́c gi xem x́t

đ n v n đ n i sinh ti m t̀ng gi a m c đ t p trung quy n s h u qu n lý v̀ gí tr công ty

2.2.2 M i quan h tín d ng v i các ngân hàng và chi phí đ i di n:

quan h tín d ng v i các ngân hàng Trong s t n t i c a thông tin b t cân x ng,

tin và chi phí đ i di n c a tài tr n t ng đ i l n, nh ng l i ích t vay c a Ngân

giám sát c a chính các ngân hàng này Các ngân hàng ít có kh n ng khuy n khích

cao, do đó r t khó cho các doanh nghi p m r ng quy mô i u này càng rõ r t h n

đ i v i doanh nghi p có quy mô nh (Dass and Massa, 2006) hay công ty ph thu c vào tín d ng c a m t ngân hàng chính (Gambini and Zazzazo, 2009) N ngân hàng

th ng đ̀i h i chi phí trung gian cao h n Ki m soát c a các ngân hàng có th nh

h ng x u đ n các u đãi đ u t c a các công ty là khách hàng c a mình Khi ngân hàng xác đ nh m c đ r i ro th p, ngân hàng có th cho nh ng khách hàng quen

thu đ c nh ng thông tin m t c a các doanh nghi p trong su t th i gian c a m i

l m t s thông tin v t̀nh h̀nh đ c thù c a công ty cho các ch n đ thuy t ph c

th gây b t l i cho các công ty

Houston and James (1996) khi nghiên c u m u ng u nhiên 250 công ty

th ng m i t i M v i giai đo n nghiên c u t 1980-1990, k t qu c l ng t

ph ng pháp b̀nh ph ng t i thi u (OLS) ch ra r ng m i quan h gi a n ngân hàng và c h i t ng tr ng ph thu c vào s l ng các ngân hàng mà công ty s

d ng Các doanh nghi p v i nhi u m i quan h tín d ng v i các ngân hàng, s ph

Degryse and Ongena (2001) khi nghiên c u các công ty t i Na Uy, trong giai

đo n nghiên c u t 1979-1995 S d ng ROA đ đo l ng hi u qu ho t đ ng công

cho th y t n t i m i quan h nhân qu rõ ràng gi a vi c có quá nhi u m i quan h

quan h tín d ng v i ngân hàng s làm gi m giá tr công ty

đ n quy mô công ty M u nghiên c u g m các công ty Ý t n m 1998 đ n n m

hàng là m t ngu n tài tr chính Trong m u, 4% các công ty có m i quan h tín

v i ngân hàng K t qu cho th y r ng l i nhu n trên v n ch s h u (ROE) và l i

tích ch ra r ng càng ít m i quan h tín d ng v i các ngân hàng s giúp gi m b t cân

x ng thông tin và các v n đ chi phí đ i di n Carletti et al (2004) cho th y r ng

Nghiên c u c a Hiraki et al (2004) là m t trong nh ng nghiên c u hi m hoi

đ n 1998 k t h p vi c s d ng ph ng pháp b̀nh ph ng b́ nh t (OLS), k t lu n

ngân hàng chính Nh t B n

Aya and Mouldi (2012) s d ng d li u g m 394 công ty t i Tunisia là m t

đo l ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p K t qu th c nghi m t c l ng

đ c đánh giá cao s có xu h ng đ giao d ch v i nhi u ngân hàng và ti t l chút thông tin riêng có giá tr

và chi phí đ i di n Shepherd et al (2007) tìm th y r ng trong m t s tr ng h p

gia t ng khi quy n s h u c a ngân hàng chính gi m

Minh Hà (2013) s d ng d li u b ng 465 công ty phi tài chính niêm y t t i s giao

d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh và S giao d ch ch ng khoán Hà N i,

Tóm l i, trong đi u ki n thông tin b t đ i x ng, các m i quan h gi a ngân hàng và doanh nghi p mang l i l i ích cho c hai bên Giá tr c a m i quan h này

đ c x́c đ nh b i chi phí và l i ích c a nó M i quan h tín d ng c a công ty v i ngân hàng có th t o ra m t c ch gím śt bên ngòi, t́c đ ng lên hi u qu ho t

đ ng c a các công ty, gíp gia t ng gí tr công ty, tuy nhiên chi phí t o ra t s chi ph i ho t đ ng c a m i quan h ǹy c ng có th làm gi m hi u qu ho t đ ng

c a các công ty M i quan h này có th là tuy n tính ho c phi tuy n tính ng

th i, đ n l t mình, hi u qu ho t đ ng c a công ty c ng góp ph n chi ph i đ n quy t đ nh s d ng s l ng m i quan h tín d ng v i các ngân hàng

2.2.3 M i quan h đ ng th i gi a tín d ng ngân hàng, t p trung quy n s

h u qu n lý và giá tr công ty:

đ ng th i gi a quan h tín d ng v i ngân hàng, t p trung quy n s h u qu n lý và

v n đ n i sinh gi a s l ng ngân hàng mà công ty vay, t l s h u c ph n c a

pháp b̀nh ph ng b́ nh t ba giai đo n (3SLS) đ c s d ng đ ki m đ nh K t qu

d ng v i ngân hàng, t p trung quy n s h u qu n lý và giá tr công ty Các công ty

b̀nh có liên quan đ n quy n s h u t p trung h n T n t i m i quan h phi tuy n

t ng s l ng m i quan h tín d ng v i ngân hàng làm gi m giá tr công ty Và cu i

Các nghiên c u th c nghi m K t qu nghiên c u Liên h k v ng lên giá tr doanh nghi p

M i quan h tín d ng c a công ty

v i ngân hàng có th làm t ng

ho c gi m giá tr công ty

T n t i m i quan h n i sinh gi a quan h tín d ng v i ngân hàng

và giá tr công ty

-

Castelli và c ng s (2006) Hiraki và c ng s (2004) Aya and Mouldi (2012) Degryse and Ongena (2001)

V H u Thanh và Nguy n Minh Hà (2013)

Tên Bi n Ký hi u

M i

t ng quan

Các nghiên c u th c nghi m K t qu nghiên c u Liên h k v ng lên giá tr doanh nghi p

Tr n Minh Trí và D ng Nh Hùng (2011)

Quy n s h u qu n lý có th đ c

l p ho c có tác đ ng làm t ng,

gi m giá tr công ty theo m i quan h tuy n tính ho c phi tuy n

m i quan h b c 2 d ng "hình chuông"

M i quan h tín d ng c a công ty

v i ngân hàng làm gi m giá tr công ty

T n t i m i quan h n i sinh gi a quan h tín d ng v i ngân hàng,

t p trung quy n s h u qu n lý

và giá tr công ty

Ngu n: Do tác gi t ng h p

đ ng đ ng th i m i quan h tín d ng v i các ngân hàng nh h ng nh th nào đ n

đ ng th i này trên th tr ng Vi t Nam, đ tr l i câu h i: các m c đ t p trung

quy n s h u qu n lý, tác đ ng giám sát bên ngoài t m i quan h tín d ng v i các ngân hàng có làm t ng giá tr công ty?

CH NG 3: PH NG PH́P NGHIÊN C U

-o0o -

3.1 D li u nghiên c u

đ nh ch tài chính nh : ngân hàng, công ty b o hi m, công ty tài chính, công ty

2013 là do giai đo n s khai 2000-2004, s l ng các công ty niêm y t còn quá ít,

t ng đáng k , tuy nhiên quy đ nh v t l thành viên h i đ ng qu n tr tham gia đi u

quy ch qu n tr công ty áp d ng cho các công ty niêm y t Vì v y k t qu c a vi c

th ng niên, b n cáo b ch c a các công ty D li u v s l ng ngân hàng cho công

(quy mô, đ̀n b y, thâm niên, c t c, t ng tr ng, lãi vay, thu nh p…) đ c thu

đ c t i v t website c a s giao d ch ch ng khoán TP H Chí Minh

các công ty niêm y t

b d li u m u g m 624 quan sát cho 104 công ty phi tài chính niêm y t trên s

B ng 3.1: Th ng kê tóm t t đ c tính công ty

Ngành

S Công

Ty

Gí tr trung bình NB

Gí tr trung bình MO

Gí tr trung bình TOBINQ

B ng 3.2: S li u th ng kê c a các bi n n i sinh qua ćc n m

N m Gí tr trung bình TOBINQ Gí tr trung bình NB Gí tr trung bình MO

Ngu n: Do tác gi t ng h p t d li u thu th p cho m u nghiên c u

n m t 2008 đ n 2011 và gi m ch́t ít hai n m sau đó cho th y các công ty có xu

h ng ngày càng s d ng nhi u h n các kho n vay ngân hàng đ duy trì ho t đ ng

n m, riêng n m 2013 m c đ s h u qu n lý tr nên khá t p trung Hi u qu ho t

đ ng các doanh nghi p trung bình dao đ ng trong biên đ khá nh (t 0.9 đ n 1.4) trong giai đo n nghiên c u (2008-2013)

3.2 Gi thuy t nghiên c u

m i quan h tín d ng v i các ngân hàng và t l s h u c ph n c a nhà qu n lý lên

t n t i m i quan h n i sinh gi a quan h tín d ng v i ngân hàng và quy n s h u

qu n lý lên giá tr công ty (Bhabra, 2007) Vì v y, khi nghiên c u các công ty t i

hàng và t l s h u c ph n c a nhà qu n lý lên giá tr công ty, d a vào các k t qu

nghiên c u th c nghi m trên th gi i và t i Vi t Nam, tác gi đ xu t các gi thuy t nghiên c u sau:

3.2.1 Gi thuy t 1:

Các nghiên c u th c nghi m t i các qu c gia khác nhau cho th y khi nhà qu n

lý không đ c đ ng viên đ́ng cách (không s h u ho c có s h u r t ít c ph n

H1: T l s h u c ph n c a các nhà qu n lý có tác đ ng đ n quy t đ nh gia

t ng s l ng m i quan h tín d ng v i các ngân hàng c a các công ty (m i quan h đ ng bi n)

3.2.2 Gi thuy t 2:

Tobin’s Q (TOBINQ) th ng đ c s d ng nh là m t đ i di n cho các c h i

t ng tr ng hay hi u qu ho t đ ng c a m t công ty Các công ty ho t đ ng t t yêu

c u ít giám sát các ngân hàng, và có t n t i m i quan h nhân qu rõ ràng gi a vi c

có quá nhi u m i quan h tín d ng v i các ngân hàng và các công ty có hi u qu

H2: Thành qu ho t đ ng t t s chi ph i đ n quy t đ nh gi m s l ng m i quan

h tín d ng v i các ngân hàng c a các công ty (m i quan h ngh ch bi n)

3.2.3 Gi thuy t 3:

l ng m i quan h tín d ng v i các ngân hàng t ng lên (vay t ngân hàng chính có

H3: S l ng l n m i quan h tín d ng v i các ngân hàng liên quan đ n các công ty có quy n s h u qu n lý t p trung h n (m i t ng quan d ng)

3.2.4 Gi thuy t 4:

tin đ u tiên v giá tr và thành qu c ng nh tri n v ng công ty Công ty ho t đ ng

H4: Các doanh nghi p có thành qu ho t đ ng t t có liên quan đ n quy n s

h u qu n lý t p trung (m i t ng quan d ng)

3.2.5 Gi thuy t 5:

h n v quy n s h u qu n lý mang l i l i ích c đông v̀ nó làm t ng đ ng l c các

H5: T n t i m i quan h phi tuy n b c hai d ng “hình chuông” gi a t l s h u

c ph n c a nhà qu n lý và thành qu ho t đ ng c a doanh nghi p

3.2.6 Gi thuy t 6:

Kaplan and Minton (1994) th y r ng các ngân hàng th c hi n m t vai trò

ch ng nh n và giám sát quan tr ng T t c các b ng ch ng trên cho th y r ng các

Weinstein and Yafeh (1998) th y r ng các công ty Nh t B n v i m i quan h tín

kho n n ngân hàng c a h

C ng có nh ng nghiên c u c g ng gi i thích các y u t xác đ nh s l ng

l ng m i quan h tín d ng v i các ngân hàng lên giá tr công ty V y li u r ng v i

thay đ i tác đ ng c a quy n s h u qu n lý lên giá tr công ty? ây chính là gi

nh sau:

H7: S t ng tác gi a quy n s h u qu n lý và m i quan h tín d ng v i các ngân hàng s làm gi m giá tr công ty (m i t ng quan âm)

3.3 Mô t bi n s d ng trong mô hình

nhóm tác gi Hai-Chin Yu, Ben J Sopranzetti and Cheng-Few Lee (2012), tác gi

c ng đ a vào mô h̀nh các bi n nh sau:

công ty trong n m, đ c đo b ng Logarit t nhiên c a s l ng ngân hàng cho công

ty vay

 MO: đ i di n cho m c đ t p trung quy n s h u qu n lý c a các công ty,

tr ng c a v n ch s h u c ng v i giá tr s sách c a n , sau đó đem chia cho

t ng c a giá tr s sách c a v n ch s h u và giá tr s sách c a n (theo Degryse and Ongena, 2001)

Houston and James (1996) phát hi n ra r ng các công ty có nhi u m i quan h tín

đ ng tiêu c c đ n t p trung quy n s h u Các công ty trên th tr ng Vi t Nam b

d a vào các kho n vay ngân hàng, vì v y có th hy v ng r ng các công ty l n h n

LOGTA = Logarit (t ng tài s n)

cho r i ro v n c a công ty Foglia et al (1998) cho th y nhi u m i quan h tín

ty

T ng n + (S c ph n l u hành × P)

này làm t ng kh n ng vay m n t nhi u ngân hàng

Chi phí lãi vay

không đ c đ ng viên đ́ng cách Các nhà qu n lý có ít quy n s h u c ph n trong

quán cao EBITSD đ c đo b ng đ l ch chu n trung bình bi n đ ng qua các n m trong giai đo n nghiên c u c a thu nh p tr c thu và lãi vay

ng c l i bi n này s nh n giá tr b ng 0 Tài s n th ch p là c n thi t g n nh ph

bi n các ngân hàng t i Vi t Nam Stulz and Johnson (1985) l p lu n r ng n có

nh p ròng Quy n s h u n i b có liên quan đ n t l thu nh p đ c phân ph i c

 CAPEXTA: t l chi phí v n c a công ty trên t ng tài s n, đ c đo l ng

 RDSALES: t l chi tiêu chi phí nghiên c u phát tri n R&D trên doanh

m i cho công ty, hình thành nên các giá tr tài s n vô hình cho công ty Vì v y ch tiêu thay đ i trong toàn b giá tr tài s n c a công ty n m hi n t i so v i n m

tr c đ c k v ng có t ng quan ch t v i ch tiêu R&D V i nh ng công ty có giá

CAPEXTA T l chi phí v n

trên t ng tài s n

Chênh l ch t ng n ph i tr v i t ng

tài s n n m t Chênh l ch t ng n ph i tr v i t ng

RDSALES

Chi phí nghiên c u phát tri n trên doanh thu

Doanh thu n m t

Ngu n: Do tác gi t ng h p t d li u thu th p cho m u nghiên c u

3.4 Ph ng trình c l ng s d ng trong mô hình:

+ t (1)

MOt = ß0 + ß1LOG(NB)t + ß2TOBINQ t + ß3LOG(TA)t + ß4AGEt

+ß5LEVERAGEt + ß6EBITSDt +ß7PAYOUTt +ß8BLOCKt

+ vt (2)

t

MO + 3 LOG(NB)t + 4 LOG(NB)x MOt + 5 AGEt + 6 LOG(TA)t + 7SGROWTHt + 8CAPEXTAt + 9RDSALES + t (3)

AGE : Thâm niên ho t đ ng

ngoài đ t ng kh n ng c a v n đ “ng i không h ng l i” (“free-riding”)

t l các kho n n ngân hàng trong t ng n th p Ngoài ra, Houston and James (1996) phát hi n ra r ng các công ty có nhi u m i quan h tín d ng v i các ngân

h n và tr h n có thông tin b t đ i x ng nghiêm tr ng h n s d a trên m t m i