Các công c online marketing .... Affliate Marketing ..... Trong s các công c tìm ki m, Google hi năđangălƠăcôngăc ph bi n nh t không ch Vi t Nam mà còn cácăn căph ngătơy... Online PR có
Trang 3L I CAM OAN
Lu năv năắGi i pháp hoàn thi n Online Marketing cho dòng s n ph mătròăch iă
tr c tuy n t i th tr ng Vi t Nam”ădoătôiănghiênăc u, tìm hi u v năđ , v n d ng ki n
th căđưăh c vƠătraoăđ i v i gi ngăviênăh ng d n, các chuyên gia marketing trong ngành tròăch iătr c tuy n, b năbèầ
TôiăxinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăc u c a riêng tôi, các s li u và k t qu trong lu năv nănƠyălƠătrungăth c
TP.H Chí Minh, ngày 15 tháng 10 n mă2014
Ng i th c hi n lu năv n
Trang 4M C L C
TRANG PH BÌA
L IăCAMă OAN
M C L C
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T
DANH M C CÁC B NG
DANH M C CÁC HÌNH V ,ă TH
M C L C 2
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T 4
DANH M C CÁC B NG 5
DANH M C CÁC HÌNH V ,ă TH .7
L I M U 1
CH NGă1:ăC ăS LÝ THUY T V ONLINE MARKETING 6
1.1 Th ngăm iăđi n t và B2C 6
1.2 Khái ni m v online marketing 6
1.3 Các công c online marketing 7
1.3.1 SEM (Search engine marketing) 7
1.3.2 Email marketing 9
1.3.3 Viral marketing 10
1.3.4 Online PR 11
1.3.5 Qu ng cáo tr c tuy n (Online Advertising) 12
1.3.6 Mobile Marketing 15
1.3.7 Social Media Marketing 17
1.3.8 Quan h đ i tác tr c tuy n (Online Partnership) 17
1.3.8.1 Affliate Marketing 17
1.3.8.2 Tài tr tr c tuy n (Online sponsorship) 18
1.4 Khách hàng tr c tuy n (online customer) 18
1.5 Hi u qu truy năthôngăđ n các khách hàng tr c tuy n 20
1.6 Xây d ng mô hình nghiên c u và các gi thuy t: 20
1.7 T ng k tăch ngă1 22
CH NGă2:ăTH C TR NG ONLINE MARKETING T I VI T NAM 23
2.1 Tình hình Internet t i Vi t Nam 23
2.2 Tìnhăhìnhăth ngăm iăđi n t t i Vi t Nam: 25
Trang 52.3 Tình hình online marketing s n ph mătròăch iătr c tuy n t i Vi t Nam 28
2.3.1 Tình hình th tr ng game online Vi t Nam 28
2.3.2 Th c tr ngăonlineămarketingăngƠnhătròăch iătr c tuy n t i Vi t Nam 30
2.4 Phân tích k t qu kh o sát 33
2.4.1 Ph ngăphápăl y m u kh o sát 33
2.4.2 Th ng kê nhân kh u h c 34
2.4.3 K t qu phân tích các công c Online Marketing 35
2.4.3.1 K t qu phân tích công c SEM 36
2.4.3.2 K t qu phân tích công c Email Marketing 39
2.4.3.3 K t qu phân tích công c Viral Marketing 42
2.4.3.4 K t qu phân tích công c Online PR 46
2.4.3.5 K t qu phân tích công c Online Advertising 49
2.4.3.6 K t qu phân tích công c Mobile Marketing 53
2.4.3.7 K t qu phân tích công c Social Media Marketing 58
2.4.3.8 K t qu phân tích công c Online Partnership 61
2.5 T ng k tăch ngă2 64
CH NGă3:ăK T LU N VÀ GI I PHÁP 65
3.1 Th o lu n v k t qu 65
3.2 M t s gi i pháp nâng cao s thu hút t các công c online marketing 67
3.2.1 Nhóm gi i pháp ng n h n 67
3.2.1.1 Ph i h p các ho tăđ ng online và offline 67
3.2.1.2 N i dung marketing c n g n li n v i n i dung ingame 67
3.2.1.3 C i thi n các công c theoădõiăvƠăđánhăgiáăhi u qu t ng kênh 68
3.2.2 Nhóm gi i pháp dài h n 69
3.2.2.1 S d ng t ng kênh online marketing theo t ngăgiaiăđo n khác nhau 69
3.2.2.2 Xây d ngăc ăs d li u khách hàng 74
3.2.2.3 Nâng cao ki n th c marketing c aăđ iăng ănhơnăs v n hành game 74
3.3 Nh ng h n ch c aăđ tài 75 TÀI LI U THAM KH O
PH L C 1: DÀN BÀI TH O LU N NHÓM
PH L C 2: PHIÊU KH O SÁT V S THU HÚT C A CÁC CÔNG C ONLINE MARKETING
PH L C 3: K T QU TH O LU N NHÓM V CÁC THU C TÍNH C N KH O SÁT
C A CÁC CÔNG C ONLINE MARKETING
Trang 6DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T
1 SPSS : ph n m m th ng kê khoa h c xã h i
(Statistical Package for the Social Science)
2 SEM : Marketing thông qua công c tìm ki m
(Search Engine Marketing)
3 Crosstabs :ăPh ngăphápăth ng kê d li u s d ng b ng chéo
4 B2C : m i quan h th ngăm i gi a công ty và khách hàng
(Business to Consumer)
Trang 7DANH M C CÁC B NG
B ng 1.1: Danh sách các thu c tính nh măđoăl ng s thu hút 22
B ng 2.1: T ng quan th tr ng Internet Vi t Nam 24
B ng 2.2: Th ng kê v nhân kh u h c 34
B ng 2.3: S l ngăng iăch iăbi tăđ n công c SEM 36
B ng 2.4: Th ng kê k t qu ph n h i các thu c tính c a công c SEM 36
B ng 2.5: Phân tích m căđ tácăđ ng công c SEM theo gi i tính 37
B ng 2.6: Phân tích m căđ tácăđ ng công c SEMătheoăđ tu i 37
B ng 2.7: Phân tích m căđ tácăđ ng công c SEM theo thu nh p 38
B ng 2.8: S l ngăng iăch iăbi tăđ n công c Email Marketing 39
B ng 2.9: Th ng kê k t qu ph n h i các thu c tính c a công c Email Marketing 39
B ng 2.10: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Email Marketing theo gi i tính 40
B ng 2.11: Phân tích m căđ tácăđ ng công c EmailăMarketingătheoăđ tu i 41
B ng 2.12: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Email Marketing theo thu nh p 41
B ng 2.13: S l ngăng iăch iăbi tăđ n công c Viral Marketing 42
B ng 2.14: Th ng kê k t qu ph n h i các thu c tính c a công c Viral Marketing 43
B ng 2.15: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Viral Marketing theo gi i tính 43
B ng 2.16: Phân tích m căđ tácăđ ng công c ViralăMarketingătheoăđ tu i 44
B ng 2.17: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Viral Marketing theo thu nh p 45
B ng 2.18: S l ngăng iăch iăbi tăđ n công c Online PR 46
B ng 2.19: Th ng kê k t qu ph n h i các thu c tính c a công c Online PR 46
B ng 2.20: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Online PR theo gi i tính 47
B ng 2.21: Phân tích m căđ tácăđ ng công c OnlineăPRătheoăđ tu i 47
B ng 2.22: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Online PR theo thu nh p 48
B ng 2.23: S l ngăng iăch iăbi tăđ n công c Online Advertising 49
B ng 2.24: Th ng kê k t qu ph n h i các thu c tính c a công c Online Advertising 50
B ng 2.25: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Online Advertising theo gi i tính 50
B ng 2.26: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Online Advertisingătheoăđ tu i 51
B ng 2.27: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Online Advertising theo thu nh p 52
B ng 2.28: S l ngăng iăch iăbi tăđ n công c Mobile Marketing 53
B ng 2.29: Th ng kê k t qu ph n h i các thu c tính c a công c Mobile Marketing 54
B ng 2.30: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Mobile Marketing theo gi i tính 54
B ng 2.31: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Mobile Marketingătheoăđ tu i 55
Trang 8B ng 2.32: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Mobile Marketing theo thu nh p 57
B ng 2.33: S l ngăng iăch iăbi tăđ n công c Social Media Marketing 58
B ng 2.34: Th ng kê k t qu ph n h i các thu c tính công c Social Media Marketing 58
B ng 2.35: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Social Media Marketing theo gi i tính 59
B ng 2.36: Phân tích m căđ tácăđ ng công c SocialăMediaăMarketingătheoăđ tu i 60
B ng 2.37: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Social Media Marketing theo thu nh p 60
B ng 2.38: S l ngăng iăch iăbi tăđ n công c Online Partnership 61
B ng 2.39: Th ng kê k t qu ph n h i các thu c tính c a công c Online Partnership 62
B ng 2.40: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Online Partnership theo gi i tính 62
B ng 2.41: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Online Partnershipătheoăđ tu i 63
B ng 2.42: Phân tích m căđ tácăđ ng công c Online Partnership theo thu nh p 64
Trang 9DANH M C CÁC HÌNH V , TH
Hình 1.1: Mô hình nghiên c u Online Marketing c a Kiekowski 21
Hình 2.1: Bi uăđ tình hình s d ng Internet t i Vi tăNamăthángă1ăn mă2014 23
Hình 2.2: Bi uăđ đ tu i s d ng Internet t i Vi t Nam 24
Hình 2.3: Bi uăđ t n su t truy c p Internet t i Vi t Nam 25
Hình 2.4: Bi uăđ các ho tăđ ng trên Internet 26
Hình 2.5: Bi uăđ các hình th c qu ng cáo c aăwebsiteăTM T 27
Hình 2.6: Bi uăđ top 10 m ng xã h i t i Vi t Nam 27
Hình 2.8: Bi u đ doanh thu các th tr ngăgameăonlineă ôngăNamăÁ 28
Trang 10L I M U
ụ ngh a vƠ tính c p thi t c a đ tài
Theo s li u t reportă Cimigoă netcitizensă ină VietNamă n mă 2012ă c a t ch c nghiên c u th tr ngăCimigo,ăcóăđ n 35% dân s Vi t Nam bi t s d ng internet, trong đóă35%ăng i s d ng internet cho m căđíchăch iăgameă(baoăg m web game và các ng
d ng game online) 9% trong s này th măchíăch iăgameăhƠngăngƠy.ăInternetănóiăchungăvƠătròăch iătr c tuy nănóiăriêngăđangăcóăs c lan t a r t l n, không ch vì nhu c u gi i trí, đóăcònălƠăn iăh đ c th a mãn nh ngăkhaoăkhát,ăđ c ch ng t và th hi n b n thân theo cách riêng c a mình
B tăđ u hình thành t n mă2004ăv i các t a game MU, Priston Tales và tr nên phát tri n thông qua dòng game Võ Lâm Truy n K ,ătròăch iătr c tuy n không còn là
m t khái ni m xa l đ i v iăng i dân Vi tăNam,ăđ c bi t là gi i tr T 1-2 game trên th
tr ng, hi nă nayă tròă ch iă tr c tuy nă đưă tr thành m t ngành ngh h p d n các doanh nghi p, v iăh nă100ăt a game khác nhau V i s c nh tranh ngày càng kh c li tănh ăv y, online marketing là m t gi i pháp r t phù h păđ qu ngăbáăđ doanh nghi p có th qu ng
bá r ng rãi s n ph mătròăch iătr c tuy n c aămìnhăđ n v i c ngăđ ng.ăNh ngăl nhăv c nƠyă ch aă đ că quană tơmă đúngă m c, nhi u doanh nghi p v n ch ti n hành online marketingănh ăm t công vi căth ng th y khi ra m t s n ph m m iămƠăch aăth yăđ c vai trò th c s c a nó Vi c tìm hi u vai trò c a online marketing, cách th c t ng công c
ho tăđ ng,ăđoăl ng,ăđánhăgiáăhi u qu t đóătìmăraăph ngăh ng phát tri n là m t v n
đ quan tr ngăđ i v i s phát tri n c a doanh nghi p kinh doanh trong ngành Vì th tác
gi đưăl a ch năđ tài ắGi i pháp hoàn thi n Online Marketing cho dòng s n ph m trò ch i tr c tuy n t i th tr ng Vi t NamẰ Thông qua nghiên c u này, tác gi hy
v ngăđơyăs là ti năđ c ngănh ăc ăs tham kh o cho các công ty v năhƠnhătròăch iătr c tuy n trên th tr ng Vi t Nam có th áp d ng t tăh năcácăcôngăc online marketing
M c tiêu nghiên c u
Trang 11M c tiêu chung:
Nghiên c u t m nhăh ng c a các công c OnlineăMarketingăđ i v i t ng nhóm
đ iăt ng khách hàng s d ng s n ph mătròăch iătr c tuy n khác nhau
Ph m vi nghiên c u
tài có ph m vi nghiên c uălƠăcácănhómăkháchăhƠngăđưăt ng tr i nghi mătròăch iă
tr c tuy n t iă2ăđ a bàn TP Hu và TP.HCM, t pătrungăvƠoănhómăđ iăt ng s d ng d ch
v t i các ti m Internet
Trang 12T ng quan vƠ đi m m i c a lu n v n
Chaffey (2009) phân lo iăcácăph ngăti n truy n thông online marketing, bao g m SEM, Online Partnership, Online Advertising, Email Marketing, Viral Marketing
Danaher và Rossiter (2011) nh n m nh r ngăcácăthôngăđi păđ c truy n t i xuyên
su t và vai trò quan tr ng c a truy n thông trong vi c giao ti p hi u qu ă ki m tra s
hi u qu c a các kênh truy n thông h đưăđ aăraăm i b n thu c tính di n t tính hi u
qu : d t ch i (easy-to-reject), thú v (enjoyable),ăđángătinăc y (trustworthy), ch aăđ ng thông tin (informative), thu n ti n (convenient), ch p nh năđ c (acceptable), có tính gi i trí (entartaining), tin c yăđ c (reliable), phù h p (appropriate), ph năđ i (objectionable), phi n ph c (annoying), t n th i gian (time-consuming), khó b qua (difficult to ignore)
và gây r i (disruptive)
Trong bài nghiên c u này, tác gi k t h p 2 nghiên c u c a Chaffey và Danaher, quaăđóăđánhăgiáăm căđ thu hút c a các công c Online Marketing Tác gi s d ng 2 ngu n d li u chính:
o D li u th c p: các báo cáo v tình hình th tr ng game c a CIMIGO, t p chí game, các website cung c păthôngătinăgameầ
o D li uăs ăc p:ăđi u tra kh o sát thu th p t cácăđ iăt ngăng iăch iăgameătrênă
đ a bàn TP.Hu và TP.HCM-c ă s đ th c hi n nghiên c u b ngă ph ngă phápă
th ng kê mô t
Tuyă nhiênă đ phù h p v i các ki n th c m iă c ngă nh ă v n d ng th c t c a Online Marketing ngày nay, tác gi b sung thêm 2 công c OnlineăMarketingăđangăn i lên là Mobile Marketing và Social Media Marketing T ng s công c mà tác gi s đoă
l ngăvƠăđánhăgiáăm căđ thu hút là 8 công c thay vì 6 công c nh ătr c
Khung nghiên c u
Trang 13Trong nghiên c u này, tác gi s trìnhăbƠyăc ăs lý thuy t c a nghiên c u,ăsauăđóă
ti n hành phân tích th c tr ng, phân tích các s li u kh o sát th c t , t đóăđ ra các gi i pháp ng n h n và dài h n nh m hoàn thi n các công c Online Marketing
Ph ng pháp nghiên c u
M u kh oăsátăđ c ch nătheoăph ngăphápăthu n ti năvƠăđ c ti n hành thông qua các c a ti m internet t iăđ a bàn thành ph Hu & TP.HCM và qua m ng (google docs)
g iăđ n b n bè vƠăđ ng nghi păđưăt ngăch iăgameăonline.ăTácăgi ti n hành th ng kê mô
t các d li u thu th păđ c nh măđánhăgiáăvaiătròăc a t ng công c Online Marketing
đ năcácănhómăđ iăt ngăkháchăhƠngăkhácănhau,ăphơnăchiaătheoăđ tu i, m c thu nh p và
gi i tính T t c các công c trênăđ c th c hi n thông qua ph n m m x lý th ng kê SPSS
N i dung tóm t t nghiên c u
Báo cáo nghiên c uăđ căchiaăthƠnhă3ăch ng:
o Ch ng 1 gi i thi u t ng quan v d án nghiên c u,ă trìnhă bƠyă c ă s lý
thuy t v online marketing
Trang 14o Ch ng 2 trình bày th c tr ng tình hình phát tri nă Internet,ă th ngă m i
đi n t và ngành game online t i Vi t Nam, phân tích các s li uăthuăđ c sau khi ti n hành kh o sát
o Ch ng 3 trình bày nh ng n iă dungă thuă đ c sau khi phân tích k t qu
kh oăsátăvƠăđ aăraăgi i pháp phát tri n marketing online t i Vi t Nam, bao
g m các gi i pháp ng n h n và gi i pháp dài h n
Trang 15CH NG 1: C S LÝ THUY T V ONLINE MARKETING
1.1 Th ng m i đi n t và B2C
TheoăChaffeyă(2009)ăth ngăm iăđi n t đ căđ nhăngh aălƠăt t c các giao d ch phi tài chính và tài chính s d ngăcácăph ngăti năđi n t trung gian gi a m t t ch c v i
b t k bên th ba nào khác
Internetăchoăphépăng i s d ng ph i tr chi phí giao d ch th păh năvƠănóăcungă
c p thông tin m t cách thu n ti n và chi ti tăh nănhi u so v i các hình th căthôngăth ng;
và internet cung c p nhi uăph ngăti n thay th v i giá c c nh tranh cho s n ph m và
d ch v so v iămôiătr ng truy n th ng (Chun & Kim, 2005) Internet cho phép d dàng truy c p vào m t th tr ng toàn c u trongăđóăthôngătinăcácăs n ph m, giá c và phân ph i
đ uăbìnhăđ ng cho t t c
Chaffey (2009) kh ngăđ nh, hình th căkinhădoanhăB2Că(ăbusinessătoăconsumer)ăđưă
có nh ngăđóngăgópăđángăk cho s phát tri năth ngăm i c a Internet, khuy n khích s
d ng r ng rãi quy mô c a các m ng máy tính m tăcáchăđaăd ng và ph m vi ngày càng tr nên toàn c u
1.2 Khái ni m v online marketing
Online marketing là m t khái ni m khá m iătrongăvòngă10ăn mătr l iăđơy,ănóăcóă
th có nhi u tên g iă khácă nhauă nh ă E-marketing, digital marketing,ă đ th ng nh t thì trong bài vi t này tác gi s s d ng tên g i chung là online marketing
Theoă Phillipă Kotler,ă chaă đ c a marketing hi nă đ i, ông s d ng thu t ng marketingăvƠăđ nhăngh aăe-marketing là quá trình l p k ho ch v s n ph m, giá, phân
Trang 16e-ph i và xúc ti năđ i v i s n ph m, d ch v vƠăỦăt ngăđ đápă ng nhu c u c a t ch c và
cá nhân d aătrênăcácăph ngăti năđi n t và internet (Philip Kotler, 2007)
Hay theo quan ni m c a Chaffey (2009) thì online marketing t p trung vào cách
th c công ty và các nhãn hi u s d ngătrangăwebăvƠăcácăph ngăti n truy năthôngăđi n t khácănh ăemailăvƠăthi t b diăđ ngăđ k t n i v i khách hàng nh măđ tăđ c m c tiêu marketing
M tă đ nhă ngh aă khácă toƠnă di n và th c tii nă h nă đ n t các chuyên viên c a CISCO: online marketing là 1 khái ni m t ng quát cho 1 t p h p các ho tăđ ng ậ qu ng cáo, giao ti p khách hàng, xây d ngă th ngă hi u,ă cácă ch ngă trìnhă kháchă hƠngă thơnăthi t.v.v ậ b ng cách s d ngă Internet.ă H nă c vi c phát tri nă websiteă thôngă th ng, online marketing t p trung vào vi c giao ti p tr c tuy n, trò chuy n tr c ti p v i khách hàng t đóăđóngăgópăvƠoăvi c t o ra s n ph m m i,ăcácăph ngăth c hi u qu đ chi m
đ c lòng tin khách hàng và giúp công vi c kinh doanh thu n l iăh n.ăOnlineămarketingă
là t ng h p c a t t c các ho tăđ ng mà 1 công ty ph i làm v i m căđích,ătìm,ăthuăhút,ăđ t
đ c và gi chân khách hàng
Nh ăv y có th hi u m tăcáchăđ năgi n, online marketing là ho t đ ng qu ng
bá s n ph m, d ch v b ng cách ng d ng các ph ng ti n đi n t nh đi n tho i, fax, internetầ nh m h ng đ n khách hàng
Tuy nhiên trong gi i h n c aăđ tài, tác gi s t p trung nghiên c u các ng d ng internet c a online marketing
1.3 Các công c online marketing
1.3.1 SEM (Search engine marketing)
SEM là vi t t t c a t Search Engine Marketing ậ là hình th c qu ng cáo thông qua các công c tìm ki m.ă ơyălƠăph ngăphápăti p c n khách hàng ti măn ngăb ng cách
đ aătrangăwebăc a doanh nghi p hi n th nh ng v tríăđ u trên trang k t qu c a các
Trang 17công c tìm ki mănh ăGoogle,ăYahoo,ăMSNầTìm ki m thông tin tr c tuy n là m t quá trình quan tr ng c a vi c mua s m ho c th nghi m m t s n ph m ho c d ch v Trong
s các công c tìm ki m, Google hi năđangălƠăcôngăc ph bi n nh t không ch Vi t Nam mà còn cácăn căph ngătơy
Ph ngă phápă qu ng cáo này có 2 hình th că c ă b n: SEO (Search Engine Optimization) ậ t iă uăhóaăcôngăc tìm ki m và PPC (Pay Per Click) ậ tr ti n theo Click
o SEO – t i u hóa công c tìm ki m
SEO là ch vi t t t c a t Search Engine Optimization (t iă uăhóaăcôngăc tìm
ki m) SEO là m t t p h păcácăph ngăphápănh m nâng cao th h ng c a m t website trong các trang k t qu c a công c tìm ki m.ăThôngăth ng m t trang k t qu tìm ki m
s bao g m 2 ph n là paid search (tìm ki m tr phí) và organic search (tìm ki m t nhiên) Doanh nghi p không c n tr phí n u xu t hi n trong ph n k t qu tìm ki m t nhiên nên m tătrangăwebăđ c t iă uăhóaăs ti t ki măđ c r t nhi u chi phí ch y Pay Per Click.ăSEOăđ c chia làm hai ph n: onpage optimization (là cách xây d ng c u trúc trang web, n i dung trang web, s ch t ch , k t n i gi a các trang trong trang c a b n) và off-page optimization (là quá trình ph bi n trang web c a b năđ n nhi uăng i) Các nhà marketing s d ng SEO v i m c tiêu ch y u là nâng cao th h ng c a danh sách tìm
ki m mi n phí theo m t s t khóa nh măt ngăl ng truy c p vào trang web
o Pay Per Click – Tr ti n theo Click
Pay Per Click là cách hi n th thôngăđi p qu ng cáo trên ph n liên k tăđ c tài tr trong trang k t qu tìm ki m c aă Google,ă Yahoo,ă MSNầă khiă ng i dùng tìm ki m
nh ng t khóa có liên quan Doanh nghi p s đ tăgiáăc ăb n cho m i click và tr ti n cho
m i l n công c tìm ki măh ng khách hàng t i website Khi có nhi uăng i truy c p vào trangăwebăđ ngăngh aăv i vi c doanh nghi p càng có nhi uăc ăh i trong vi c bán hàng và
t o d ngă th ngă hi u Công c SEMă đ c s d ng ph bi n Vi t Nam là google adwords
Trang 181.3.2 Email marketing
Qu ng cáo b ngăth ăđi n t (email) là m t trong nh ng hình th c qu ng cáo thông
d ng nh t hi n nay trên m ng Theo Martin (2003), email marketing tr nên ph bi n vì chi phí th păh năsoăv i hình th c g iăth ătruy n th ng và có th nh năđ c ph n h i nhanh chóng t khách hàng
th c hi n vi c g iăth ăđi n t t iăng i nh n, công ty ph iăcóăđ c danh sách
đ a ch th ăđi n t c a các khách hàng mà công ty mu n g iăthôngăđi p c a mình Công
ty có th điăthuêăc a nh ng công ty chuyên cung c p các danh sách email ho c có th t lƠmădanhăsáchăemailăchoăriêngămình.ăSauăkhiăđưăcóăđ c danh sách email c a các khách hàng, công ty có th ti n hành vi c g i email tr c ti păđ qu ng bá cho s n ph m c a công ty Tùy thu c vào s cho phép c aăng i nh năhayăkhôngăđ i v iăcácăemailăđó,ătaăcóăhai hình th c g i email tr c ti pălƠăemailăkhôngăđ c s cho phép c aăng i nh n và emailăđ c s cho phép c a ng i nh n
o Email không đ c s cho phép c a ng i nh n (Unsolicited Email
Marketing hay Unsolicited Commercial Email-UCE) hay còn g i là Spam
Spam là hi năt ng m t công ty g iăth ăqu ng cáo t iăcácăđ a ch mƠăng i nh n không có yêu c u v thông tin c a côngătyăđó”
ơyălƠăhìnhăth c marketing b ngăemailăđ u tiên xu t hi nătrênăInternet.ăNg i tiêu dùngăhayăkháchăhƠngăth ng nhìn nh n hi năt ngăspamănh ălƠăhìnhăth c marketing qua
đi n tho i,ăđi uăđóăcóăth gây phi n ph c cho h và r t có th s khi n h khó ch u và có
nh ng nh n xét không t t v côngătyăđưăg i spam Tuy nhiên, không ph i là không có cách kh c ph nh căđi m c a các spam n uănh ăng i làm marketing v n mu n dùng
nó M t nhà marketing khôn ngoan có th g i kèm theo b căth ăm t món quà nho nh và
m t m uăđ ngăkỦădanhăsáchăg iăth ăCh nên g i qu ng cáo c aămìnhăđ n h păth ăc a khách hàng m t ho c hai l n và s l n nên cách nhau m t kho ng th iăgianădƠiăđ không gây khó ch uăchoăng i nh n.ă ng th iăc ngănênănóiărõăchoăh bi t n u h không mu n
Trang 19nh năth ăc a công ty n a, ch c n th c hi n m t s thaoătácăđ năgi n là h có th lo i b tên c a mình ra kh i danh sách nh năth ,ăc ngănh ăs không ph i nh n m tăth ăm i nào khác
Tuy r ng nh ngă ph ngă phápă trênă cóă nh ng tác d ng nh tă đ nh, vi c s d ng spam v n có th mang l i m t r i ro r t l n cho uy tín c a công ty Vì v y, n u m t công
ty th c s mu năđ uăt ăvƠăthuăl i nhu n t ho tăđ ng kinh doanh tr c tuy n,ănênăsuyăngh ă
th t k tr c khi s d ngăph ngăth c này
o Email đ c s cho phép c a ng i nh n (Solicited Commercial Email)
ơyălƠăm t trong các hình th c marketing qu ng cáo t t nh tăđ t o cho công vi c kinh doanh c a công ty phát tri n, mang l i l i nhu n nhanh chóng v i chi phí th p nh t vì:
Công ty g i email cho nh ngăng iăcóăquanătơmăđ n s n ph m c a công ty và h s cámă năcôngătyăvìăđi u này
Công ty có th nh năđ căđ năđ t hàng c a khách hàng trong vòng vƠiăphútăsauăkhiăth ăchƠoăhƠngăđ c g iăđi
Công ty có th nhanh chóng xây d ng m i quan h ch t ch v i khách hàng thông qua vi c g i cho h các b n tin, thông tin c p nh t
v s n ph m, khuy n m i sau các kho ng th i gian khác nhau, hoàn toàn t đ ng
Nh căđi m duy nh t c a hình th c này là công ty ph iăđ c s cho phép c a
ng i nh n V y làm th nƠoăđ đ c khách hàng cho phép? Gi i pháp cho v năđ này là đóălƠăs d ngăcácădanhăsáchăth ăắti p nh n”ă(opt-inălist),ăngh aăng i nh n có yêu c u
đ c nh n các email Và b t k lúc nào h c ngăcóăquy n l a ch n ra kh i danh sách và không nh n email
1.3.3 Viral marketing
Trang 20Viralămarketingăđ căđ nh ngh aăb iăChaffeyă&ăSmithă(2008)ănh ălƠăm t công c khai thác hi u qu lan truy n c a internet và có th cóăđ tăđ c hi u qu khi nh măđ n
m t s l ng l năkháchăhƠng,ăt ngăt nh ăvirusămáyătínhăcóăth tácăđ ngăđ n nhi u máy móc trên toàn th gi i
Viral marketing là lo i hình truy n thông mà m iăng iăth ng g i v i cái tên là marketing lan truy n.ăNóăđ căđ nhăngh aăd a trên nguyên t c lan truy năthôngătin,ăc ngă
t ngăt nh ăcáchăth c virus lan truy n t ng iănƠyăsangăng i khác v i t căđ theo c p
s nhân Các nhà làm marketing s d ng hình th c này v i mong mu n làm bùng n thôngăđi p c a công ty lên g p nhi u l n
Viral marketing s s d ng t t c các hình th c c a truy năthôngăđ c th c hi n trênămôiătr ngăinternetănh ăcácăđo năvideo,ătròăch iătr c tuy n,ăbƠiăhát,ăsáchăđi n t , tin
m ng xã h iănh ăYoutube,ăFacebookăhayăTwitter,ăđi u này có th giúp công ty d dàng
đ tăđ c hàng ngàn, th m chí hàng tri uăl t xem ch trong m t th i gian ng n
1.3.4 Online PR
Online PR giúp t iăđaăhóaăs hi n di n c aăcôngăty,ăth ngăhi u, s n ph m ho c website trên nh ng website th ba nh m thu hút khách hàng m c tiêu Online PR có th
Trang 21m r ng s ti p c n và nh n th căth ngăhi u c a m tănhómăđ iăt ng và t o ra nh ng backlinks quan tr ngăđ i v iăSEO.ăNóăcònăđ c s d ngăđ h tr Viral Marketing trên cácăph ngăti n truy n thông khác (Chaffey et al, 2009)
Online PR bao g m m t s ho tăđ ng chính sau:
o Giao ti p v i nh ngăng i s h u truy n thông: Xây d ng m i quan h v i
nh ngăng i có nhăh ng trên m ng (online mediaăowners)ălƠăcáchăđ m
r ng s ti p c năđ i v iăth ngăhi u Ví d nhà báo, bloggers hay nh ng
ng i có danh ti ng có th l y ngu n t website c a công ty thông qua:
Các bài vi t trên website
Báo cáo mail v các bài vi t m i
Online new feeds
1.3.5 Qu ng cáo tr c tuy n (Online Advertising)
Internetăđưătr thành m tăph ngăti n ch ng minh cho qu ngăcáoăvƠăđưătr thành
m tă ph ngă ánă thayă th kh thiă choă cácă ph ngă th c truy n thông truy n th ngă nh ătruy n hình và các bi n qu ng cáo, theo Wang et al, (2002)
Chaffey (2009) cho r ng qu ng cáo hi n th (display advertising) giúp website thuăhútăl ng truy c p và t o ra s nh n di năth ngăhi u, s quen thu c,ă aăthíchăvƠăỦă
đ nh mua s m Qu ng cáo tr c tuy n có th bao g m d ng bi u ng ,ăv năb n,ăđaăph ngă
ti n (rich media)ănh ăbanner,ăpopăup,ăpop-underầ
Trang 22Nói tóm l i, qu ng cáo hi n th truy n t iăthôngăđi p qu ng cáo m t cách tr c quan
b ng vi c s d ngăv năb n, logo, hình nhăđ ng, video, hình nh, ho căcácăph ngăti n
đ h a khác Qu ng cáo hi n th th ng nh m m c tiêuăng i dùng v i nh ngăđ căđi m riêng bi tăđ giaăt ngăhi u qu qu ng cáo Nh ngăng i qu ng cáo tr c tuy n (thông qua máy ch c a h )ăth ng s d ngăcookiesăđ quy tăđ nh qu ng cáo nào s đ c hi n th
v i nh ng khách hàng riêng bi t Cookies có th theo dõi khi nào m tăng i dùng r i trang web mà không mua b t k th gì, vì th nhà qu ng cáo có th táiăđ nh v ng i dùng v i vi c hi n th qu ng cáo t nh ngătrangămƠăng iădùngăđưăt ng xem
Có nhi u hình th c qu ng cáo tr c tuy năkhácănhau,ătrongăđóăcóăm t s hình th c chínhănh ăsau:
o Bi u ng qu ng cáo (banner ads)
Bannerăđi n hình là nh ng qu ngăcáoăđ h a hi n th trong m t trang web Nhi u
bi u ng qu ngăcáoăđ c phân ph i b i m t máy ch qu ng cáo trung tâm
Banner có th s d ng hình th căđaăph ngăti nă(richămedia)ăđ k t h p video, âm thanh, hình nhăđ ng (gif), nút b m, bi u m u, ho c các y u t t ngătácăkhácăs d ng java, HTML5, Adobe Flash và nh ngăch ngătrìnhăkhác
o Khung qu ng cáo – Frame ads
Nh ng khung qu ng cáo là d ngăđ u tiên c a bi u ng qu ng cáo trên web T ắbi u ng qu ngăcáo”ăth ngăđ c păđ n khung qu ng cáo truy n th ng T ch c IAB (InteractiveăAdvertisingăBureau)ăđ xu tăđ năv đoăl ngăkíchăth c tiêu chu n cho các
m u qu ng cáo là pixel (vi t t t là px)
o Pop-up/pop-under ads
Trang 23Ki u qu ng cáo pop-upăđ c hi n th trên m t khung c a s m i c a trình duy t
và n m trên c a s trangăwebămƠăng iădùngăđangăxem.ăCònăki u qu ng cáo pop-under
m m t c a s trình duy t n măd iătrangăwebămƠăng iădùngăđangăxem
o Floating ads
Ki u qu ng cáo Floating ads (ho c overlay ads) là m t d ng qu ngăcáoăđaăph ngă
ti n xu t hi n ch ng lên n i dung c a trang web Floating ads có th bi n m t ho c gây ít khó ch uăh năsauăm t th iăgianăđ nhătr c
o Expanding ads
Ki u qu ngăcáoăExpandingăadsăthayă đ iăkíchăth c theo m tăđi u ki năđưăđ nh
tr c, ví d nh ătrongăm t kho ng th iăgianăng i xem xem m tătrangăweb,ăng i xem
nh n chu t vào qu ng cáo ho că ng i xem di chuy n con tr chu t lên qu ng cáo Expanding ads cho phép các nhà qu ngăcáoăđ t nhi uăthôngătinăh năvƠo m t không gian
qu ng cáo h n ch
o Trick banners
Trick banners là m t d ng qu ng cáo mô ph ngăcácăthôngăbáoăth ng g p c a các
ch ngătrìnhămƠăng i xem hay s d ng (ví d nh ăthôngăbáoăcóăemailăm i) nh m d d
ng i xem click vào bi u ng qu ng cáo Do đóă đơyălƠăki u qu ng cáo có t l nh n chu t cao so v i các lo i hình qu ngăcáoăthôngăth ng khác Tuy nhiên, ki u qu ng cáo này s gây ra c m giác b c b i và có th t y chay nhà qu ng cáo do h đưăb l a
o Interstitial ads
Ki u qu ng cáo Interstitial ads hi n th tr căkhiăng i dùng có th truy c p vào
n i dung c năxem,ăđôiăkhiăh còn ph iăđ i m t kho ng th iăgianăđ qu ng cáo hi n th , đơyălƠăm t d ng c a ki uămarketingăgiánăđo n (interruption marketing)
Trang 24o Text ads
Text ads hi n th liên k t d aătrênăv năb n, nó có th hi n th đ c l p v i trang web
ho c có th chèn liên k t d a trên n iădungămƠăng iădùngăđangăxem
o Ph n m m qu ng cáo (adware)
Là m t d ng ph n m măkhiăđ căcƠiăđ t vào máy tính c aăng i dùng, nó s t
đ ng hi n th qu ng cáo Các qu ng cáo có th xu t hi n trên b n thân ph n m m, tích
h pă vƠoă trangă webă đangă xemă c aă ng i dùng, ho c d ng pop-ups/pop-unders Ph n
m m qu ngăcáoăđ căcƠiăđ t mà không có s cho phép c aăng i dùng là m t d ng ph n
m măđ c h i (malware)
1.3.6 Mobile Marketing
Nói v mobileămarketing,ăch aăcóăm tăđ nhăngh aăchínhăxácăv thu t ng này, tuy nhiên mobile marketing có th đ c hi u là s d ngă cácă kênhă thôngă tină diă đ ng làm
ph ngăti n ph c v cho các ho tăđ ng marketing
Mobile marketing là lo iăhìnhăđ c l a ch n do nó th hi n m t s uăth khác
th g i ph n h i ngay khi nh năđ căthôngăđi p
o Công c này còn có th tích h p v i các công c truy nă thôngă khácă nh :ătruy nă hình,ă báoă chí,ă đƠiă phátă thanh,ă t r i,ầă Ch ng h n nh ă cácăgameshow truy năhìnhăth ng có ph năh ng d năng i xem g i tin nh n bình ch n cho các thí sinh mà khán gi yêu thích
Trang 25Có khá nhi u ng d ng có th th c hi n trên n n t ngădiăđ ng,ăsauăđơyălƠăm t s
ng d ngăđi năhìnhăth ng s d ng:
o SMS-tin nh n v n b n: đơyălƠăhìnhăth căđ năgi n và ph bi n nh t Công ty
b n có th s d ngăSMSăđ g i cho khách hàng thông tin v các s n ph m
m i,ă ch ngă trìnhă khuy n m i m i, hay m t l i chúc m ng sinh nh tầă
nh ng n i dung này có th phát tri n ra r t nhi u hình th c khác nhau, tùy thu c vào s sáng t o c a công ty Tuy nhiên, có m t h n ch là s ký t cho phép c a m t tin nh n SMS hi n nay ch là 160 ký t Vì th b n s
ph i cân nh c th t k v n i dung thông tin g iăđi.ăM t khác, vi c g i tin
nh năc ngănênăđ c s đ ngăỦătr c c a khách hàng, n u không, tin nh n
s b x p vào d ngăắtinărác”ăvƠăgơyătácăd ngăng c l i
o PSMS: đơyă lƠă m t d ng phát tri nă h nă c a SMS, có m că phíă caoă h nă tină
nh năv năb năthôngăth ngăvƠăth ngăđ c s d ngăđ kêu g i khách hàng tham gia vào m tătròăch iăd đoánănƠoăđó,ăho căđ bán các d ch v nh ă
nh c chuông, hình n năchoăđi n tho iădiăđ ng
o MMS: tin nh năđaăph ngăti n, bao g m c v năb n, hình nh và âm thanh điăcùngătinănh n Hình th c này m i ch đ c s d ng m tăvƠiăn mătr l i đơyăchoăcácăch ngătrìnhămarketingăc a m t s hãng l n trên th gi i Lý
do d hi u là vì chi phí cho tin nh n MMS l năh năvƠăkhôngăph i khách hàng nào c a b nă c ngă cóă ch că n ngă g i/nh n tin nh nă MMSă trênă đi n tho i Tuy nhiên, hi u qu nóăđemăl i cso th khá b t ng
o WAP: hi u m tă cáchă đ nă gi nă đóă lƠă nh ngă trangă webă trênă đi n tho i di
đ ng.ăT ngăt nh ănh ngătrangăwebăđ c xem trên internet, b n có th
đ aăthôngătinăv công ty hay các s n ph m d ch v c a công ty mình lên
nh ng trang wap này, ho c ph bi năh nălà các thông tin h tr khách hàng
o Video xem trên đi n tho i di đ ng:t ngăt nh ătinănh năMMS,ătácăđ ng
c aăvideoăđ i v i khách hàng có th khá b t ng nh ngăhìnhăth c này khó
Trang 26áp d ng vì s h n ch c aăc ăs h t ng công ngh nhi uăn căch aăchoăphép, c ngănh ăs thi t b có th xemăđ căvideoădiăđ ngăc ngăch aănhi u
1.3.7 Social Media Marketing
Social Media Marketing là m t thu t ng đ ch m t cách th c truy n thông ki u
m i, trên n n t ng là các d ch v tr c tuy n, v i m căđíchăt p trung các thông tin có giá
tr c a nh ngă ng i tham gia, mà các nhà marketing Vi tă Namă th ng g i là truy n thông xã h i hay truy năthôngăđ i chúng
Truy n thông xã h iăđ c th hi năd i hình th c là các m ngăgiaoăl uăchiaăs thôngătinăcáănhơnănh ăFacebook,ăYahooă360,ăTwitterầăhay các m ng chia s tài nguyên
c th nh :ă nh (Flickr), video (Youtube), tài li u (scribb)
1.3.8 Quan h đ i tác tr c tuy n (Online Partnership)
Ryan (2009) cho r ng quan h đ i tác tr c tuy n là m t th a thu n hai bên cùng có
l i gi a hai t ch căđ cùngăđ t k t qu mong mu n Theo Chaffey (2009) quan h đ i tác tr c tuy n là m t ph n quan tr ng c a online marketing h n h p và có th đ c qu n
lý thông qua vi c xây d ng các liên k t (link building), Affliate Marketing và Online Sponsorship
Nhìn chung Affiliate Marketing là d ng marketing x y ra khi các nhà qu ng cáo liên k t
v i bên th 3ăđ t o ra các khách hàng ti măn ngăc a h ăCácăđ i lý bên th ba s nh n
đ c thanh toán d a trên doanh s mà h t o ra thông qua các ho tăđ ng xúc ti n c a h
Trang 271.3.8.2 Tài tr tr c tuy n (Online sponsorship)
Ryană(2009)ăđ nhăngh aătƠiătr tr c tuy n là m i liên k t c a m tăth ngăhi u v i n i dung ho c ng c nh liên quan cho m că đíchă t o ra s nh n di nă th ngă hi uă vƠă t ngă
c ng s h p d n c aăth ngăhi u trong m t hình th c phân bi t rõ ràng t bi u ng , nút
b m ho căcácăđ năv qu ng cáo tiêu chu n khác
TheoăSallyăJ.Mcmilliană(2007),ăt ngăt nh ăhìnhăth c tài tr truy n th ng, tài tr tr c tuy n t n d ng l i th c a m t s ki n và t oăraăl ng truy c p ho căxuăh ng tích c c
đ i v i trang web c a công ty tài tr
1.4 Khách hàng tr c tuy n (online customer)
B tăđ u v i thu t ng ắng i dùng cu i”,ăđ căđ nhăngh aăb i các h c gi t th p niên 1970, nh măxácăđ nhăng iăđ căh ng l i t vi c s d ngăthôngătin,ăchúngătôiăđ
c pă đ nă h nă m i tri uă ng i,ă trongă vòngă 20ă n mă sauă đóă đưă khaiă sinhă raă thu t ng ắng iătiêuădùng”ănh m kh ngăđ nh s c m nh kinh t trong vi c mua s m (Nicholas et al, 2003)
Nicholas và Dobrowolski (2008) tranh lu n v vi c s d ng quá m c thu t ng
ng i s d ng (user)ăđ ch các ho tăđ ng trên internet và gi i thi u thu t ng ng i ch i
(player)ăđ di n t s k t n i gi a m tăng i v i h th ngăthôngătinăt ngătácăngƠyănay.ăThu t ng này cung c p m t cái tên m i cho nh ngă ng i tiêu dùng thông tin (information consumer) và phân lo i các hành vi tìm ki măthôngătinănh ăt ngătác,ăgi i trí, xã h i và c nh tranh v i s c thái ph thu c vào s tham gia tr c tuy n c a t ng cá nhân
D a vào nh ng nghiên c u c a h n mă2003,ănh ng ng i ch i nƠyăcóăcácăđ c
đi m sau:
Trang 28o S l ng l năvƠăch aăt ngăcóătr că đó;ăchúngătôiăđangănóiăl ng truy c p các websiteălênăđ n hàng tri u
o T t c r t m nh m , s c m nhăđ n t nh ng con s , b i các kh n ngătoăl n trong
vi c ra quy tăđ nh
o Tính cách cá nhân; h bao g m các nhóm tu i, nhóm h c th c và gi iătính.ăH nă
n a, nghiên c u ch ra r ng Internet không còn ch đ c s d ng b i nam gi i và
tr nên cân b ngăh năvƠăc n m t cách phân lo i m iătrongăhƠnhăviăng i tiêu dùng
Nhi u ngu n thông tin và d li u có th d năđ n:
o Ng i dùng h n t p (Promiscuous users) ậ th i gian chú ý và truy c p ng n; h
đ c g i là nh ng bouncers
o Hành vi h n t pă (Promiscuousă behavior);ă ng i dùng truy c p m t lo t website,
nh ngăch th c hi n hành vi mua s m m tăvƠiăn i
o Khôngătinăt ng; m iăthôngătinăđ u có tính hai chi uăvƠăng i cung c p thông tin
có th là b t k ai
o Không d đoánă đ c; m tăth ngăhi u ho c m t cách làm m i có th tr thành
hi năt ng toàn c u trong th i gian ng n
Dobrowolskiăetăal.,ă(2008)ăđưăg i th h nƠyălƠăắth h Google”:ănh ngăng i sinh sauăn mă1993ăvƠăkhôngăh có ý th c v m i th di năraătr c khi có internet H đ i di n cho toàn b các tính cách trên, c ng v i vi c ph thu căvƠătinăt ng hoàn toàn vào các công c tìm ki m, không có k n ngăphơnătíchăthôngătin.ăH thi u hi u bi t v thông tin
h c n và thi u k n ngăđ x lỦăcácăthôngătinăđó
M c dù thi u s tinăt ng và h n t p, xu t hi n ki uăng i tiêu dùng m i k t n i hàng ngày v i internet ho c các ph ngăti nădiăđ ngăkhácăđ th c hi n các công vi c kinh doanh và nh n thông tin H hy v ng thông tin có s n theo yêu c u c a h ,ăđ ng
th i h có công c l n mong mu n chia s và xã h iăhóaăcácăthôngătinăđóăv i nh ng
Trang 29ng iăđángătinăc y ậ m c dù h có th c s bi t hay không Nicholas et al g i h là nh ng
ng i tiêu dùng giao d ch có kh n ngă t ngă tácă vƠă k t n i v iă côngă tyă h nă lƠă ch download m t vài th
Tóm l i, nh ngăkháchăhƠngăonlineăngƠyănayăđ c cung c p, th m chí là t n công
d n d p b i m t lo t thôngătinăvƠăthôngăđi p khi n h thayăđ i thói quen online, tr nên
h n t p và t o thành nh ngăng iădùngăđ y tính yêu c u và quy n l c, quy n l c n m trong quy tăđ nh c a h
1.5 Hi u qu truy n thông đ n các khách hàng tr c tuy n
Danaher và Rossiter (2011) nh n m nh r ngăcácăthôngăđi păđ c truy n t i xuyên
su t và vai trò quan tr ng c a truy n thông trong vi c giao ti p hi u qu ă ki m tra s
hi u qu c a các kênh truy n thông h đưăđ aăraăm i b n thu c tính di n t tính hi u
qu : d t ch i (easy-to-reject), thú v (enjoyable),ăđángătinăc y (trustworthy), ch aăđ ng thông tin (informative), thu n ti n (convenient), ch p nh năđ c (acceptable), có tính gi i trí (entartaining), tin c yăđ c (reliable), phù h p (appropriate), ph năđ i (objectionable), phi n ph c (annoying), t n th i gian (time-consuming), khó b qua (difficult to ignore)
và gây r i (disruptive)
1.6 Xây d ng mô hình nghiên c u và các gi thuy t:
Trang 30Hình 1.1: Mô hình nghiên c u Online Marketing c a Kiekowski
Ngu n: T ng h p t Kierzkowski et al., (1996) và Chaffey (2009)
Chaffey (2009) phân lo iăcácăph ngăti n truy n thông online marketing, bao g m SEM, Online Partnership, Online Advertising, Email Marketing, Viral Marketing Do xu
th phát tri n hi n t i, tác gi s thêmăvƠoă2ăph ngăti n n a là Mobile Marketing và Social Media Marketing
Trong ph m vi nghiên c u, tác gi s t p trung vào vi c thu hút khách hàng thông quaăcácăph ngăti n Online Marketing và t m th iăkhôngăquanătơmăđ n b n n l c còn
l i.ă ng th i tác gi l a ch n 10 trong s 14 thu c tính c a Danaher và Rossiter (2011)
đ đoăl ng m căđ thu hút c a các công c marketing, do m t s thu c tính khi d ch t
ti ng anh sang ti ng vi tăcóăỦăngh aăt ngăđ ng, c th là:
o Thu că tínhă ắthu n ti n”ă vƠă ắch p nh nă đ c”ă cóă Ủă ngh aă t ngă t thu c tínhăắphùăh p”ănênătácăgi s không s d ng 2 thu c tính này
o Thu cătínhăắd t ch i”ăvƠăắph nh n”ăcóăỦăngh aăt ngăt nhau nên tác gi
s không s d ng thu cătínhăắd t ch i”
o Thu cătínhăắgơyăr i”ăvƠăắkhóăch u”ăcóăỦăngh aăt ngăt nhau nên tác gi s không s d ng thu cătínhăắgơyăr i”
Doăđóă10ăthu c tính mà tác gi s s d ngăđ đoăl ngănh ăsau:
Thú v Tho iămáiăkhiăđ căvƠăti pănh n T t
áng tin c y Thông tin chính xác T t
Ch a đ ng thông tin tìmăraăth ămƠătôiămu năbi t T t
Phù h p Thôngătinăphùăh păkênhătruy năthông T t
Có tính gi i trí c măth yăvuiăkhiătruyăc p T t
Trang 31Ph nh n Khôngăch pănh năthôngătin Khôngăt t
Khó ch u qu yăr iăng iădùng Khôngăt t
M t th i gian gơyăm tăth iăgianăchoăng iădùng Khôngăt t
B qua Khôngăti pănh năthôngătin Khôngăt t
Ph n đ i Khôngăđ ngătìnhăv iăthôngătinăđ aăra Khôngăt t
B ng 1.1: Danh sách các thu c tính nh m đo l ng s thu hút
1.7 T ng k t ch ng 1
Trongăch ngă1,ătácăgi đưăgi i thi u v c ăs lý thuy t c aăđ tài, trình bày các khái ni m,ăđ nhăngh aăvƠăquanăđi m v OnlineăMarketing,ăđ ng th i gi i thi u mô hình nghiên c u mà tác gi s s d ng Trong ph n cu iăch ngă1ătácăgi trình bày thêm v bài h c kinh nghi m Online Marketing t i m t s qu c gia và công ty ho tăđ ng trong
ngƠnhăgameăonline.ăCh ngăti p theo tác gi s trình bày v th c tr ng Online Marketing
t i th tr ng Vi tă Nam,ă đ ng th i phân tích s li u b ng kh oă sátă thôngă quaă ph ngăpháp th ng kê mô t , s d ng ph n m m SPSS
Trang 32CH NG 2: TH C TR NG ONLINE MARKETING T I VI T NAM
2.1 Tình hình Internet t i Vi t Nam
S ng i s d ng Internet t i Vi tăNamăt ngăm nhăquaăcácăn m,ăk t th iăđi m Internet b tăđ u ph bi n t i Vi tăNamăvƠoăđ u nh ngăn mă2000,ăs l ngăng i s d ng Internetăđưăgiaăt ngăr t m nh m v i m c t ngăr t năđ nhăquaăcácăn m,ăt 4% dân s ti p
c n v iăInternetăn mă2003,ăconăs nƠyăđưăt ngălênăđ nă31%ăvƠoăn mă2010ăvƠă39%ăvƠoă
S ăl ngăng iăs ăd ngăInternetăt iăVi tăNam
S ăl ngăng iăs ăd ng &ăDơnăs
Trang 33Theo t ch c We are social, s ng i s d ng Internet t i Vi t Nam vào tháng 1
n mă2014ălƠăh nă36ătri uăng i, chi măđ n 39% dân s ,ătrongăđóăcóăđ n 134 tri u thi t b diăđ ngăđ c s d ng Nghiên c uăc ngăch ra r ng th i gian mà m tăng i s d ng đ truy c p Internet m iăngƠyălênăđ n 4 gi 37ăphút.ă ơyălƠăm t con s r t năt ng v s phát tri n c a Internet t i Vi t Nam T l nƠyăcaoăh năm c trung bình chung c a th gi i (32%)
B ng 2.1: T ng quan th tr ng Internet Vi t Nam
th h l nă h nă đưă b tă đ u làm quen v i vi c s d ng máy tính và các ng d ng trên
m ng, nh ng th ch m i xu t hi nătrongăvòngă10ăn mătr l iăđơy
Hình 2.2: Bi u đ đ tu i s d ng Internet t i Vi t Nam
Trang 34Ngu n: Báo cáo Cimigo Netcitizens 2012
2.2 Tình hình th ng m i đi n t t i Vi t Nam:
TheoăbáoăcáoăTh ngăM iă i n T 2013 c a C căTh ngăM iăđi n t và Công ngh thôngătin,ătrongă781ăng i có s d ngăInternet,ăcóăđ nă702ăng i s d ng Internet hàng ngày, t l lênăđ n 92% Ch có 3% trong s nh ngăng i tham gia kh o sát là s
d ngăinternetăkhôngăth ngăxuyên.ă i u này ch ng t internet hi năđưăr t ph c p t i
Vi t Nam M iăng iăđ u có th ti p c n internet t nhi u ngu n
Trongă đóă vi c s d ng Internet cho ho tă đ ngă ch iă gameă chi mă đ nă 37%,ă đơyăkhông ph i là con s quá l n n u so sánh v i các m căđíchătruyăc păInternetăkhácănh ăc p
nh t thông hay tham gia m ng xã h iănh ngăv n là con s kh quan và nhi u k v ng
Hình 2.3: Bi u đ t n su t truy c p Internet t i Vi t Nam
Trang 35Ngu n:ăBáoăcáoăth ngăm iăđi n t Vi t Nam 2013
Hình 2.4: Bi u đ các ho t đ ng trên Internet
Ngu n:ăBáoăcáoăth ngăm iăđi n t Vi t Nam 2013
i v i th tr ngăth ngăm iăđi n t Vi t Nam, qu ng cáo thông qua m ng xã
h i và các công c tìm ki mă(đ c bi t là Google) là hình th c qu ng cáo ph bi n nh t,
Hàng ngày HƠngătu n Hàng tháng Khôngăth ngăxuyên
T năsu tătruyăc păInternetăt iăVi tăNam
Truyăc păemail
Ph căv ăcôngăvi c Xemăphim,ă nh,ăngheănh c
Ho tăđ ngăkhác Nghiênăc u,ăh căt p
Ch iăgame
Mua bán cá nhân
Cácăho tăđ ngătrênăInternet
Trang 36chi măđ năh nă80%.ăTi pătheoăđóălƠămarketingăliênăk t (affiliate marketing) Báo gi y và truy n hình ch chi m 1 t l r t nh
Hình 2.5: Bi u đ các hình th c qu ng cáo c a website TM T
Ngu n:ăBáoăcáoăth ngăm iăđi n t Vi t Nam 2013
i v i các trang m ng xã h i, Facebook v năđangălƠăm ng xã h i l n nh t Vi t Nam v i s l ngăthƠnhăviênălênăđ n 11,8 tri uăng i (chi măđ n 1/3 s ng i s d ng Internet t i Vi t Nam)
Cácăcôngăc ătìmăki m
M ngăxưăh i
Cácăhìnhăth căqu ngăcáoăc aăwebsiteăTM T
Trang 37Ngu n: Báoăcáoăth ngăm iăđi n t Vi t Nam 2013
2.3 Tình hình online marketing s n ph m trò ch i tr c tuy n t i Vi t Nam 2.3.1 Tình hình th tr ng game online Vi t Nam
Th tr ngătròăch iătr c tuy n (game online) t i Vi t Nam b tăđ u nhen nhóm t i
Vi t Nam t đ u nh ngăn m 2000, cùng v i s du nh p c a Internet Tuy nhiên game online ch th c s bùng n vƠoăgiaiăđo n 2004, khi game online n i ti ng Võ Lâm Truy n
K ra m tăvƠăthuăhútăh nă1,5ătri uăng i Vi tăNamăthamăgiaăvƠoăc năs t này K t đó,ă
th tr ngăgameăonlineăđưăcó nh ngăb c phát tri năv t b c Theo báo cáo t chuyên gia
t păđoƠnăDeNAăAsiaăPacificăc a Tetsuya Mori, th ph n game online t i th tr ng Vi t Namăđưăv t qua 2 th tr ng l năkhácălƠăTháiăLanăvƠăMalaysiaăđ đ ngăđ u khu v c ôngăNamăÁ.ăT 23%ăvƠoăn m 2007 v iăh nă30ătri u USD, con s nƠyăđưăt ngălênăđ n 45.2%ăvƠoăn mă2012ăvƠăth măchíălƠă69.1%ăn mă2014,ăv i m c doanh thu x p x 500 tri uăUSD.ă ơyăqu th c là m t con s kh ng l cho m t th tr ng non tr
Hình 2.8: Bi u đ doanh thu các th tr ng game online ông Nam Á
Trang 38Ngu n: Báo cáo Game Development-Driving’săVietnamăandăYourăOwnăFuture
C ngătheoăbáoăcáoănƠy,ăngoƠiăcácăhìnhăth cătròăch iătr c tuy n truy n th ng, xu t
hi n hai hình th c m iăđangăn i lên và tr thƠnhăxuăh ng,ăđóălƠăSocialăgamesăvƠăMobileăgames M c dù th ph n c aăhaiădòngăgameănƠyălƠăch aăl nănh ngătrongăt ngălai,ăcùngă
v i s phát tri n c a smartphone và s l n m nh c a các m ng xã h i, nó s lƠăxuăh ng cho s phát tri năgameăonlineătrongăt ngălai
Tuy nhiên th tr ng game online Vi tă Namă đưă b că vƠoă giaiă đo n khó
kh n.ă óălƠăcácăkhóăkh năv m t th tr ng (s l ng game m i phát hành ngày càng nhi uătrongăkhiăl ngăng iăch iăcóăh n, s c nh tranh c aăcácănhƠăphátăhƠnhăgameăn c ngoƠiầ),ănh ng tr ng i v nhân l c (nhân s làm game nhi uănh ngăthi u nh ng nhà thi t k game chuyên nghi păđ tiêu chu n)ăvƠăđ c bi t là s thi u nghiêm tr ng nh ng nghiên c u, báo cáo khoa h c chính xác c aăcácăchuyênăgiaătrongăngƠnh.ă c bi t là s thi uăđ uăt ătrongăvi c nghiên c u, phát tri n n i dung game m i Ch có m t s nhà phát hành l nănh ăVNG,ăSohaăm i tri n khai vi c nghiên c u và phát tri n,ăđaăs các nhà phát hành nh v n th c hi năph ngăchơmămuaăgameăTrungăQu c v i giá r và v n hành theo
ki u hút máu, thi u s đ uăt ălơuădƠi.ăTh c t là g nănh ăt t c cácăgameăđangăđ c phát
Trang 39hành t i Vi tăNamăđ u là các game nh p kh u t n căngoƠi,ăđaăs là Trung Qu c và Hàn
Qu c Doanh thu c aăcácănhƠăphátăhƠnhăthuăđ căđ u ph i chia s v iăđ iătácăn c ngoài Trongăkhiăđóăv công tác h tr game, m i khi có l i c aăcácăđ i tác này doanh nghi p
Vi t Nam ph i ch u thêm nhi u kho n chi phí cho vi c kh c ph c s c ăThêmăvƠoăđó,ădoăđaăs là các game nh p kh u, game th ph i làm quen, nh p vai các nhân v tăn c ngoài,
v n r t xa l v iăv năhóaăVi t Nam
Hi n t i,ăđưăcóăm t vài doanh nghi pălƠmăgameăđangăđ uăt ăcóăquyămôăchoăvi c phát tri n các game có n i dung thu n Vi t, th c t đưăcóăm t s t a game v i n i dung thu n Vi tăraăđ iănh ăThu n Thiên Ki m (VNG), 7554 (Emobi Studio), Chinh ph căv ămôn (Egame) tuy nhiên nh ng t a game này v n còn thi u s h p d n c n thi tăđ i v i game th n c nhà, h qu là l năl tăcácăgameăđ u ph iăđóngăc aădoăl ngăng iăch iăquá ít Các doanh nghi păc ngăch aăc i m thông tin v Ủăt ng phát tri n game Vi t, có
th vì mu n gi bí m tăỦăt ng kinh doanh ho căch aăth c s t tin vào kh n ngăthƠnhăcông
2.3.2 Th c tr ng online marketing ngƠnh trò ch i tr c tuy n t i Vi t Nam
Choăđ nănay,ăch aăcóăm t th ng kê hay báo cáo c th nào v tình hình online marketing riêng v ngành game t i Vi t Nam Tác gi t ng h p tình hình chung v online marketing d a trên kinh nghi m làm vi c, tham kh o t đ ng nghi p, và các báo cáo có liênăquanăđ n online marketing t i Vi t Nam
o i v i SEO, các nhà phát hành Vi t Nam th c hi n SEO cho các s n ph m
c a mình khá t t, m t ph nălƠădoăđơyălƠăcácădoanhănghi pătiênăphongătrongăl nhă
v c công ngh thông tin nên r t am hi u và có nhi u kinh nghi m v m ng này M t lý do khác n m các t a game, tên c a m iăgameăth ng r t riêng và khôngătrùngănhau,ădoăđóăvi călƠmăSEOăt ngăđ iăítăđ i th c nh tranh Riêng công c PPC,ăđaăs nhà phát hành s d ng h th ng google adwords v i s
ph bi n c a công c tìm ki m này c a Vi tăNam.ă ơyălƠăm t công c d đoă
Trang 40ph n khác do nh ngăđ iăt ngăch iăgameăđaăs là h c sinh, sinh viên Nhóm
đ iăt ng này ch aăcóăthóiăquenăs d ng và làm vi c v iăemailăth ng xuyên
mà ch s d ngăđ đ ngăkỦătƠiăkho năgameălƠăchính.ă ôiălúcăemailămarketingă
v năđ c s d ng cho nh ng d p ra m t phiên b n m i ho c m i g i nh ng
ng iăch iăc ăquayăl iănh ngăhi u qu là không cao
o Viral marketing là m t hình th că đ c s d ng khá nhi uătrongăl nhăv c trò
ch iătr c tuy n,ăđ c bi tălƠăđ i v i các game s p ra m t Các video v i n i dung mang tính vui nh n, s d ng hot boy, hot girl là hình th căth ngăđ c các nhà phát hành s d ng M t s clip viral c a các game l n trên th tr ng cóăl t view trên youtube r t cao, t oăđ nh n bi tăth ngăhi u và mang l i
l ng truy c p trang ch l năchoăgame.ăV năhóaătruy n mi ng c a Vi t Nam
v n còn khá ph bi n nên nh ngăch ngătrìnhăviralămarketing n uăđ c th c
hi n t t có th mang l iăl ngăng iăch iăkh ng l M t trong nh ng ví d thƠnhă côngă đi n hình trong th i gian v a qua là game MOBA Liên Minh Huy n Tho i c a nhà phát hành Garena
o Online PR t i th tr ng Vi t Nam r tăđaăd ng v hình th c th c hi n, có th
k đ n m t s hình th c sau: vi t bài gi i thi u game trên các báo & t p chí
đi n t , thi t k các trang teaser hoành tráng, qu ng bá cho game trên các forumăvƠăfanpageăd i vai trò là game th , m iăcácăhotăboy,ăhotăgirlălƠmăđ i s hình nhăchoăgameầ.NhìnăchungăonlineăPRălƠăm t công c t tăđ gi i thi u
s n ph măđ n v i các game th Tuy nhiên trong nh ngăn măg năđơyăcácăchiêuătrò PR c aănhƠăphátăhƠnhăth ng l p l i và không còn nhi u tính sáng t oănh ă
th iăgianăđ u, d n d n khi n game th c m th y nhàm chán và có th tóm t t
ng n g n trong 3 t ắsex,ăshock,ăs n”