Lí do chọn đề tài: Hiện nay, việc thực hiện cuộc vận động “Hai không – Bốn nội dung” trong trường học vẫn còn mắc phải cái vòng lẩn quẩn giữa số lượng và chất lượng.. Mục đích nghiên cứu
Trang 1MỤC LỤC
1 Khái quát phạm vi ( địa bàn ) nghiên cứu 6
Trang 2I PHẦN MỞ ĐẦU:
1 Lí do chọn đề tài:
Hiện nay, việc thực hiện cuộc vận động “Hai không – Bốn nội dung”
trong trường học vẫn còn mắc phải cái vòng lẩn quẩn giữa số lượng và chất lượng Chỉ tiêu về chất lượng “Gò ép” số lượng, rồi chỉ tiêu về số lượng lại
“Gò ép” chất lượng Nên lâu nay, ngành GD muốn đạt được số lượng thì chất lượng lại không bảo đảm, mà muốn đạt được chất lượng thì lại mất đi
số lượng Vì thế, chúng ta cần phải có những giải pháp cụ thể để củng cố và nâng cao chất lượng cũng như số lượng trong dạy và học
Đó chính là lí do của đề tài : “Giải pháp nào cho cuộc vận
động “Hai không – Bốn nội dung” trong việc dạy và học”.
2 Mục đích nghiên cứu :
Với đề tài : “Giải pháp nào cho cuộc vận động “Hai không – Bốn nội
dung” trong việc dạy và học”, sẽ ít nhiều giúp cho việc thực hiện công tác
dạy học trong nhà trường ngày càng bảo đảm hơn về chất lượng cũng như số lượng Giúp cho hoạt động dạy và học trong nhà trường ngày càng trong sạch hơn, tích cực hơn, không còn tình trạng tiêu cực trong thi cử, không còn bịnh thành tích, không vi phạm đạo đức nhà giáo và không cho học sinh chưa đúng tiêu chuẩn lên lớp
3 Đối tượng phạm vi nghiên cứu :
Đối tượng của phạm vi nghiên cứu đó chính là hoạt động dạy và học của
giáo viên và học sinh trong nhà trường, theo cuộc vận động “Hai không –
Bốn nội dung” trong việc dạy và học của ngành GD.
4 Nhiệm vụ nghiên cứu :
Trang 3Đề tài : “Giải pháp nào cho cuộc vận động “Hai không – Bốn nội
dung” trong việc dạy và học” giúp cho người dạy (GV) và người học (HS)
thực hiện nhiệm vụ dạy và học của mình được tốt hơn, hiệu quả hơn Thầy
sẽ tận tụy hơn, trò sẽ tích cực hơn Tất cả đều cố gắng làm cho môi trờng dạy học trong sạch hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn
5 Phương pháp nghiên cứu :
Đề tài : “Giải pháp nào cho cuộc vận động “Hai không – Bốn nội dung”
trong việc dạy và học” là sự kết hợp công việc học tập, tìm hiểu, sưu tầm và
nghiên cứu qua các văn bản, bài viết, ý kiến,…của nhiều thông tin đại chúng
với thực tế của việc dạy và học trong nhà trường qua cuộc vận động “Hai
không – Bốn nội dung” trong việc dạy và học của ngành GD.
6 Nội dung của đề tài :
Đề tài : “Giải pháp nào cho cuộc vận động “Hai không – Bốn nội dung” trong việc dạy và học”.
Trong đề tài này gồm có 8 nội dung chính mà giáo viên cần thực hiện, như sau :
(1) Cần quán triệt sự nhận thức đúng đắn, đầy đủ và sâu sắc về vai trò, chức năng và nhiêm vụ của người giáo viên.
(2) Phải thật sự coi trọng vấn đề nâng cao chất lượng trong công tác giảng dạy.
(3) Ý thức tốt trong việc tự học tập, tự bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ và nghiệp vụ sư phạm.
(4) Thực hiện tốt việc công bằng trong kiểm tra – thi cử – chấm bài và ghi điểm.
Trang 4(5) Có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, kiểm tra việc chuẩn bị bài, học bài, làm bài của học sinh và kịp thời chấn chỉnh việc học của học sinh.
(6) Có nhiệm vụ giáo dục học sinh ý thức tự học.
(7) Có nghĩa vụ tuyên truyền, giải thích cho PHHS & HS quán triệt việc thực hiện cuộc vận động “Hai không – Bốn nội dung” trong việc dạy và học” trong trường học.
(8) Tu dưỡng tư tưởng, đạo đức và lối sống lành mạnh, trong sạch qua cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
II NỘI DUNG ĐỀ TÀI :
CHƯƠNG I : Cơ sở lí luận liên quan đến đề tài nghiên cứu :
1 Cơ sở pháp lí :
- Căn cứ vào cuộc vận động “Hai không – Bốn nội dung” của
ngành GD trong việc day học trong nhà trường
- Căn cứ vào thực trạng dạy và học trong trường học hiện nay -Căn cứ vào một số tài liệu tham khảo khác
2 Cơ sở lí luận :
Giải pháp cho cuộc vận động cuộc vận động “Hai không – Bốn
nội dung” không những giúp cho GV thực hiện công tác giảng
dạy tốt hơn mà còn giúp cho HS ý thức tốt việc học tập và rèn luyện đạo đức Từ đó tạo điệu kiện tốt nâng cao dần chất lượng dạy và học trong nhà trường
3 Cơ sở thực tiễn :
Hiện nay, việc dạy và học trong trường học hình như đang mắc vào cái vòng lẩn quẩn giữa chất lượng và số lượng trong công tác
Trang 5dạy học và đào tạo nhân lực, nhân tài cho xã hội Vì vậy, chúng ta
cần phải thực hiện tốt cuộc vận động “Hai không – Bốn nội
dung” là điều cần thiết Nhưng cần phải có những giải pháp cụ thể
để định hướng cách thức thực hiện trong hoạt động dạy và học của
GV và HS trong hiện tại cũng như lâu dài Vì vậy, cần phải có những giải pháp nhất định để thực hiện thành công và hiệu quả cho
cuộc vận động “Hai không – Bốn nội dung” trong từng năm học
cụ thể
CHƯƠNG II : Thực trạng của đề tài nghiên cứu
1 Khái quát phạm vi ( địa bàn ) nghiên cứu :
“Giải pháp nào cho cuộc vận động “Hai không – Bốn nội dung” trong việc dạy và học” là một đề tài phục vụ cho công tác dạy và học của GV và
HS trong trường học Nhằm thúc đẩy việc dạy và học ngày càng thực chất hơn, chất lượng hơn
2 Thực trạng của đề tài nghiên cứu :
- Đề tài nghiên cứu về “Giải pháp nào cho cuộc vận động “Hai không –
Bốn nội dung” trong việc dạy và học” là một đề tài được tìm hiểu, sưu tầm,
nghiên cứu và được đúc kết ra một cách cụ thể nhằm phục vụ cho công tác dạy học
- Đề tài nghiên cứu về “Giải pháp nào cho cuộc vận động “Hai không –
Bốn nội dung” trong việc dạy và học” về cơ bản được viết hoàn chỉnh và
được thông qua cấp tổ Nhằm mục đích quán triệt tinh thần dạy và học trong năm học 2007 – 2008 được hiệu quả hơn, chất lượng hơn
- Nội dung cơ bản của đề tài, đó là :
Trang 6* Cần quán triệt sự nhân thức đúng đắn, đầy đủ và sâu sắc về vai trò, chức năng và nhiêm vụ của người giáo viên.
* Phải thật sự coi trọng vấn đề nâng cao chất lượng trong công tác giảng dạy.
* Ý thức tốt trong việc tự học tập, tự bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ và nghiệp vụ sư phạm.
* Thực hiện tốt việc công bằng trong kiểm tra – thi cử – chấm bài và ghi điểm.
* Có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, kiểm tra việc chuẩn bị bài, học bài, làm bài của học sinh và kịp thời chấn chỉnh việc học của học sinh.
* Có nhiệm vụ giáo dục học sinh ý thức tự học.
* Có nghĩa vụ tuyên truyền, giải thích cho PHHS & HS quán triệt việc thực hiện cuộc vận động “Hai không – Bốn nội dung” trong việc dạy
và học trong trường học.
* Tu dưỡng tư tưởng, đạo đức và lối sống lành mạnh, trong sạch qua cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
3 Nguyên nhân của thực trạng :
Hiện nay, việc dạy và học trong nhà trường vẫn còn tồn tại một số vấn đề cần phải giải quyết triệt để, mới mông thực hiện tốt hơn cho cuộc
vận động “Hai không – Bốn nội dung” trong việc dạy và học trong
trường học và cho sự phát triển của ngành GD nước nhà
Sự tồn tại đó, có thể liệt kê một và nét cơ bản như sau :
Một là : Người dạy (GV) chưa thật sự toàn tâm, toàn ý trong công tác
dạy học Còn nhiều GV dùng áp lực đối với PHHS và HS để dạy thêm,
Trang 7mà chỉ có lợi cho GV chứ thực tế hoàn toàn không có lợi về lâu về dài cho HS Việc thực hiện hồ sơ chuyên môn của GV còn máy móc, sao chép, đối phó mà chưa có sự đầu tư thực chất ( nhất là bài soạn giảng ) Việc tự học, tự bồi dưỡng thường xuyên còn mang tính hình thức, chưa thực chất
Hai là : Vẫn còn tình trạng chấm bài, ghi điểm chưa thật sự công bằng.
Ghi điểm vì sự thân quen Rồi đến chuyện xin điểm, xin lên lớp của PHHS và của HS
Ba là:Vì tỉ lệ thi đua, vì chỉ tiêu mà GV tự động nâng khống điểm môn
dạy Cùng với chỉ tiêu lên lớp, chỉ tiêu phổ cập, chỉ tiêu thi đua của trường tạo áp lực lên GV trực tiếp giảng dạy Ngoài ra, chất lượng đầu vào của lớp đầu cấp còn quá thấp
Bốn là : Vẫn còn tình trạng GV chưa có đạo đức thực sự tốt Một số GV
quan hệ trong xã hội chưa tốt, sinh hoạt đời thường còn quá dễ dãi ( nhất
là trong ăn uống, nói năng, đi đứng,…), cuộc sống gia đình chưa thật sự lành mạnh, chưa gương mẫu trước HS,…
Năm là : Việc cho HS thi lại lần hai, xét lên lớp và xét tốt nghiệp lần hai
vẫn còn nặng về hình thức, chưa có chất lượng thực sự, làm ảnh hưởng đến tâm lí người dạy và người học
CHƯƠNG III : Biện pháp, giải pháp chủ yếu để thực hiện đề tài
1 Cơ sở xuất phát :
Việc thực hiện công tác dạy học trong trường học vừa cần phải chú trọng về chất lượng (nhu cầu chất lượng ) lại vừa phải chú trọng về số lượng(chỉ tiêu phổ cập ), nên cần phải có những giải pháp cụ thể, hợp lí cho từng giai đoạn trong hiện tại cũng như về lâu dài.Nhằm bảo đảm thực chất về chất lượng lẫn số lượng trong cong tác dạy học
Trang 82 Các giải pháp chủ yếu :
(1) Cần quán triệt sự nhận thức đúng đắn, đầy đủ và sâu sắc về vai trò, chức năng và nhiêm vụ của người giáo viên:
Là GV trong sự nghiệp của nước nhà, cần phải có sự nhận thức đúng đắn về đường lối , chủ trương của Đảng, của Nhà nước về công tác giáo dục là quốc sách hàng đầu của Quốc gia.Nếu muốn đất nước tiến theo kịp với các quốc gia phát triển khác, bức ra khỏi sự lạc hậu, đói khổ, thì không còn con đường nào khác là phải vực dậy và phát triển ngành
GD của Nuớc nhà
Vai trò của người GV phải là người “Đầu tầu gương mẫu”,
“Đứng mũi, chịu sào” để dìu dắt, dạy dỗ, giáo dục cho thế hệ trẻ những
tư tưởng, tình cảm, những kiến thức cơ bản để sau này trở thành những người vừa có đức vừa đủ tài để phục vụ cho công cuộc đổi mới của Nước nhà
GV phải thật sự kiểm soát được việc học tập, rèn luyện hạnh kiểm của HS trong nhà trường, tạo điều kiện tốt cho HS vươn lên trong học tập
GV phải là người ra sức giảng dạy, dìu dắt, giáo dục thế hệ trẻ nên người, tạo nên một thế hệ trê thực sự đủ tài, đủ đức cho mai sau , chứ
không phải “nhào nặn”, “nhồi nhét” cho thế hệ trẻ một kiến thức nhất
thời, một đạo đức giả tạo
Để làm được như thế, GV phải có sự nhận thức và hành động một cách tích cực, chính xác, cụ thẻ, rõ ràng cho công việc quan trọng của mình mà Nước nhà đã giao phó
Trang 9(2) Phải thật sự coi trọng vấn đề nâng cao chất lượng trong công tác giảng dạy:
Là GV trực tiếp giảng dạy và giáo dục HS, nên coi trọng việc nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng day hơn là yếu tố thi đua của cá nhân
Gv cần phải lấy sự học thật của HS, lấy kiến thức thật mà mình “Trao”
cho HS, lấy sự hiểu biết, sự tiến bộ trong học tập kiến thức và rèn luyện đạo đức của HS làm thước đo cho lương tâm của chính mình GV cần phải lấy hiệu quả trong công tác giảng dạy của mình qua những tri thức, kiến thức mà HS đã “chiếm lĩnh” và “sở hữu” nó một cách thực sự chắc chắn, chứ không phải chạy theo một kết quả giả tạo mà chỉ do một mình
người dạy “nhào nặn” ra nó, còn người học thì vô tình không cần biết,
không cần học, không cần hiểu, không cần chiếm lĩnh và có thể thậm chí
không cần lên lớp mà vẫn “bị lên lớp”.
Trong GD, khi nào người dạy xác định được việc dạy cần thực chất, người học xác định việc học là cần thiết Thì việc dạy và học tự nhiên sẽ
đi vào cái quỹ đạo thật của nó ( “Bất chiến tự nhiên thành” ), mà không cần "ò ép” Còn nếu người dạy chỉ chạy theo lợi ích cá nhân và người
học chỉ chạy theo lợi ích trước mắt (những lợi ích nhất thời, giả tạo), thì việc dạy và học sẽ bị quay theo một quỹ đạo giả tạo mà ta có muốn cho
nó chuyển hướng hay dừng lại thì cũng không thể nào làm được
Vậy để làm được như thế, GV phải thực sự rũ bỏ những lợi ích trước mắt và thật sự khoát lên vai mình chiếc áo trách nhiệm của một
người thầy, một nhà giáo vì “… lợi ích trăm năm trồng người"
(3) Ý thức tốt trong việc tự học tập, tự bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ và nghiệp vụ sư phạm:
Trang 10Là GV muốn tồn tại và phát triển trong sự nghiệp GD thì không còn con đường nào khác là tự bản thân mình phải vươn lên trong lao động, trong học tập để tự nâng cao dần về trình độ, về chuyên môn nghiệp vụ của mình trong công việc; không để mình lạc hậu, tục hậu với thời gian và sự phát triển của tri thức, sự tiến bộ của loài người
Là GV cần phải biết tự học, tự bồi dưỡng cho bản thân về tri thức lẫn đạo đức Mà đó phải là cái tri thức và đạo dức thật, rất thật thì mới đạt được kết quả như mong đợi, chứ không phải cái tri thức, cái đạo đức giả tạo trong việc học với mục đích mong sao có được bằng cấp cao hơn
để được lên lương, lên chức
Như thế, đã là GV không những chỉ biết dạy và phải dạy thật tốt
mà còn phải biết học, tiếp tục học thật tốt thì mới đảm đương được trách nhiệm và nghĩa vụ mà Tổ quốc đã giao cho
(4) Thực hiện tốt việc công bằng trong kiểm tra – thi cử – chấm bài và ghi điểm:
Môi trường GD là một môi trường công bằng và phải thật sự công bằng và trong sạch Nếu cái sự công bằng đó là giả tạo, thì GV là người giả dối Mà nếu GV không gương mẫu thì làm sao dạy bảo và giáo dục
HS nên người.Vì thế, việc kiểm tra – thi cử – chấm bài và ghi điểm trong học tập của HS là điều rất quan trọng trong công tác dạy học của GV Là
một GV mà lại “gà bài” trước cho HS theo học thêm môn mình dạy để được “điểm giả” cao hơn “điểm thật” của HS không đủ “điều kiện” để
học thêm là không công bằng, là giả dối Là một GV mà chấm bài HS
theo cách “nhìn mặt, đặt tên”, sửa chữa lại những bài của HS mà mình
“được thân quen”, “bị gởi gấm” là không công bằng,…
Trang 11Nếu người dạy không xứng đáng là một GV thì không thể nào giảng dạy và giáo dục HS nên người được HS sẽ không nghe và không học Điều đó làm sao có chất lượng trong việc dạy và học được
Cái lí do làm cho HS chán nãn không học, chủ quan không học, làm cho việc dạy và học không có chất lượng, đó chính là sự mất lòng tin của HS vào GV Từ đó, dẫn đến HS coi thường việc học và là một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng chất lượng dạy và học chưa cao
Vì vậy, môi trường GD là một môi trường phải thật sự trong sạch
và công bằng Để làm được điều đó không khó Cái khó ở đây là chúng
ta, người GV có thực sự đủ “cả đức lẫn tài” để phục vụ cho công tác dạy
học hay không? Và làm sao vừa bảo đảm tính công bằng lại vừa bảo đảm
cả chất lượng và số lượng, đó là một thách thức lớn trong công tác dạy học của tất cả chúng ta
(5) Có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, kiểm tra việc chuẩn bị bài, học bài, làm bài của học sinh và kịp thời chấn chỉnh việc học của học sinh:
Trong việc dạy học vẫn có thể tồn tại việc GV chưa thường xuyên theo dõi kiểm tra việc học của HS (Vì thời gian tiết dạy) và chấn chỉnh kịp thời, thì sẽ làm cho HS không có ý thức tốt viêc học, HS sẽ chây lười
và chán học Nhưng ngược lại, nếu GV nào lại đòi hỏi việc học của HS quá cao thì cũng dễ gây tác dụng phụ ngược lại, càng làm cho HS sợ học, học không vào và cũng sẽ dẫn đến chây lì và chán học
Trong một tiết dạy, chỉ có 45 phút cho GV làm rất nhiều công việc như : kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS, kiểm tra bài cũ của HS(cả lý thuyết lẫn bài tập), GV dạy và HS học bài mới, GV hướng dẫn HS làm bài tập, GV hướng dẫn HS học bài, làm bài tập và chuẩn bị bài mới ở
Trang 12nhà Vì vậy, GV cần phải có kế hoạch linh động để thực hiện tốt công việc lên lớp của mình làm sao cho phù hợp với điều kiện của HS từng nơi, từng lớp là điều quan trọng Vì tất cả những công việc đó GV không thể nào bỏ qua được Nếu GV bỏ qua một trong những công việc nào đó thì HS sẽ chủ quan không học
Vậy, là GV trực tiếp giảng dạy cần phải có trách nhiệm và ý thức
rõ công việc của mình, từ đó có kế hoạch cụ thể, linh động trong công tác dạy học của mình làm sao vừa bảo đảm chất lượng và số lượng mà không đòi hỏi quá cao và không cần thiết
(6) Có nhiệm vụ giáo dục học sinh ý thức tự học:
Phương pháp dạy học hiện nay là lấy HS làm trung tâm, mà trung tâm là phần quan trọng Nếu cái trung tâm không chịu hoạt động thì mọi cái bên ngoài có hoạt động đến mấy cũng bằng không Vì vậy, trước khi dạy kiến thức, GV cần phải dạy cho HS cái ý thức tự học trước đã Khi
HS đã ghi nhớ, chiếm lĩnh, thấm nhuần cái “tri thức” đó thì bất cứ cái tri thức nào khác HS cũng sẽ tự mình tìm tòi, học hỏi, chiếm lĩnh nó một cách dễ dàng theo sự dạy bảo, hướng dẫn của GV
Trong dạy và học, cái quan trọng nhất là GV phải biết "khai phá,
khơi thông" tư tưởng trong cái đầu của HS trước, chứ không phải “nhồi nhét” kiến thức vào cái đầu chưa thông tư tưởng của HS Vì nếu HS đi
học mà không xác định việc học là cần thiết, học để làm gì,… thì không
một GV nào có thể “nhồi nhét” nổi vào cái đầu óc những gì mà mình
mong muốn
Vì vậy, việc trước tiên GV cần giáo dục tốt ý thức tự học của HS (
“Tiên học lễ, hậu học văn” ) Khi nào HS có được ý thức tự học, thì
việc truyền thụ kiến thức cho HS là một việc làm không mấy khó khăn