Trang Trang ph bìa .... Lý thuy t Balassa-samuelson ..... Ph ng pháp c a Engle và Granger EG ...
Trang 3Tôi xin cam đoan đ tài “Các y u t nh h ng đ n t giá th c t i m t s
n c ông Nam Á” là đ tài nghiên c u c a riêng tôi d i s h ng d n c a
ng i h ng d n khoa h c Các s li u, k t qu nêu trong lu n v n là trung th c
Trang 4Trang
Trang ph bìa
L i cam đoan
M c l c
Danh m c t vi t t t
Danh m c b ng bi u
Danh m c hình v
Tóm t t
L i m đ u 1
CH NG 1: GI I THI U 3
1.1 t v n đ 3
1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u 4
1.2.1 M c tiêu nghiên c u 4
1.2.2 Câu h i nghiên c u 5
1.3 Ph m vi nghiên c u 5
1.4 Ph ng pháp nghiên c u 5
1.5 i m m i c a đ tài 6
1.6 N i dung đ tài 6
CH NG 2: C S LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C U TH C NGHI M 8
2.1 C s lý thuy t 8
2.1.1 T l th ng m i 9
2.1.2 Lý thuy t ngang giá s c mua 10
2.1.3 Lý thuy t Balassa-samuelson 11
2.1.4 Ngang giá lãi su t và Hi u ng Fisher qu c t 11
Trang 52.2.3 Tác đ ng c a t l th ng m i đ n t giá h i đoái th c 15
2.2.4 Tác đ ng c a y u t khác bi t d tr đ n t giá th c 16
2.3 T ng h p k t qu nghiên c u th c nghi m 16
CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 20
3.1 C s d li u 20
3.1.1 L a ch n qu c gia nghiên c u 20
3.1.2 Phân tích s l c các qu c gia 23
3.1.3 Ngu n d li u 26
3.2 Mô hình nghiên c u 27
3.2.1 Mô t bi n 27
3.2.2 Mô hình nghiên c u 34
3.3 Ph ng pháp ki m đ nh mô hình 36
3.3.1 Ki m đ nh tính d ng 36
3.3.2 Ki m đ nh đ ng liên k t 37
3.3.2.1 Ki m đ nh đ ng liên k t d a trên ph n d c a Engle và Granger (1987) 37
3.3.2.2 Ki m đ nh đ ng liên k t Johansen (1988) 38
3.3.3 Mô hình hi u ch nh sai s (VECM) 39
3.3.4 D báo b ng ph ng pháp phân rư ph ng sai 39
CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U 40
4.1 Ki m đ nh tính d ng 40
4.2 Ki m đ nh đ ng liên k t 43
4.2.1 Ph ng pháp c a Engle và Granger (EG) 43
4.2.2 Ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên k t c a Johansen 44
4.3 K t qu c l ng c a mô hình hi u ch nh sai s (VECM) 47
Trang 65.1 K t qu nghiên c u 57
5.2 M t s khuy n ngh cho Vi t Nam 58
5.3 H n ch c a đ tƠi vƠ h ng nghiên c u ti p theo 59
Tài li u tham kh o
Ph l c
Trang 7DR Real Interest Rate Differential Khác bi t lãi su t th c
EG Engle, and Granger Nghiên c u c a Engle và
Granger (1987) ERS Elliot, Rothenberg, and Stock Nghiên c u c a Elliot,
Rothenberg, và Stock (1996) FRED Federal Reserve Economic
Data
Trung tâm l u tr d li u kinh t
Liên Bang (M ) G7 Group of Seven Nhóm 7 qu c gia phát tri n nh t
th gi i GDP Gross Domestic Product T ng s n ph m qu c n i
GLS Generalized Least Squares Bình ph ng bé nh t t ng quát
IMF International Monetary Fund Qu ti n t qu c t
OECD Organization for Economic
Co-operation and Development
T ch H p tác và Phát tri n Kinh t
OPEC Organization of the Petroleum
Trang 8TOT Terms of Trade T l th ng m i
VAR Vector Auto-Regression T h i quy véct
VECM Vector Error Correction Model Mô hình hi u ch nh sai s
Trang 9B ng 2.1 T ng h p các nghiên c u tr c đây 17
B ng 3.1 T l kim ng ch xu t nh p kh u v i M c a Philippines, Singapore, Thái Lan và Vi t Nam t n m 2000 đ n n m 2013 21
B ng 3.2 m c a Philippines, Singapore, Thái Lan và Vi t Nam t n m 2000 đ n n m 2013 22
B ng 3.3 D li u nghiên c u 27
B ng 3.4 Mô t và đo l ng các bi n nghiên c u 27
B ng 4.1 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v ZA c a Philippines và Singapore 41
B ng 4.2 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v ZA c a Thái Lan và Vi t Nam 42
B ng 4.3 K t qu ki m tra đ ng liên k t b ng ph ng pháp kh xu h ng GLS c a EG c a ph ng trình 1a 43
B ng 4.4 K t qu ki m tra đ ng liên k t b ng ph ng pháp kh xu h ng GLS c a EG c a ph ng trình 1b 43
B ng 4.5 K t qu xác đ nh đ tr cho mô hình 45
B ng 4.6 K t qu ki m tra đ ng liên k t Johansen 46
B ng 4.7 K t qu mô hình VECM c a Philippines 47
B ng 4.8 K t qu mô hình VECM c a Singapore 48
B ng 4.9 K t qu mô hình VECM c a Thái Lan 49
B ng 4.10 K t qu mô hình VECM c a Vi t Nam 50
B ng 4.11 K t qu phân rư ph ng sai c a Philippines 52
B ng 4.12 K t qu phân rư ph ng sai c a Singapore 53
B ng 4.13 K t qu phân rư ph ng sai c a Thái Lan 53
B ng 4.14 K t qu phân rư ph ng sai c a Vi t Nam 54
Trang 10Hình 3.1 T giá th c c a Philippines, Singapore, Thái Lan, Vi t Nam 23
Hình 3.2 GDP c a Philippines, Singapore, Thái Lan, Vi t Nam 24
Hình 3.3 M c t ng CPI c a Philippines, Singapore, Thái Lan, Vi t Nam và M 25
Hình 3.4 Lãi su t th tr ng ti n t c a Philippines, Singapore, Thái Lan, Vi t Nam và M 26
Hình 3.5 Bi u đ các bi n t giá th c, t l th ng m i, khác bi t n ng su t, khác bi t d tr và giá d u th c t i Philippines 29
Hình 3.6 Bi u đ các bi n t giá th c, t l th ng m i, khác bi t n ng su t, khác bi t d tr và giá d u th c t i Singapore 30
Hình 3.7 Bi u đ các bi n t giá th c, t l th ng m i, khác bi t n ng su t, khác bi t d tr và giá d u th c t i Thái Lan 30
Hình 3.8 Bi u đ các bi n t giá th c, t l th ng m i, khác bi t n ng su t, khác bi t d tr và giá d u th c t i Vi t Nam 31
Hình 3.9 Bi u đ bi n khác bi t lãi su t c a Philippines 32
Hình 3.10 Bi u đ bi n khác bi t lãi su t c a Singapore 32
Hình 3.11 Bi u đ bi n khác bi t lãi su t c a Thái Lan 33
Hình 3.12 Bi u đ bi n khác bi t lãi su t c a Vi t Nam 33
Trang 11
tác đ ng đ n t giá th c b n qu c gia ông Nam Á là: Philippines, Singapore, Thái Lan và Vi t Nam Ph ng pháp
ki m đ nh đ ng liên k t d a trên ph n d , và ki m đ nh đ ng liên k t Johansen
đư tìm th y các b ng ch ng v đ ng liên k t c a các y u t xem xét Sau khi
ki m đ nh b ng mô hình hi u ch nh sai s (VECM), các y u t t l th ng m i,
khác bi t n ng su t, khác bi t d tr và giá d u th c đ c tìm th y là có ý ngh a
trong vi c gi i thích bi n đ ng t giá th c trong dài h n Tuy nhiên, m c ý ngh a
và d u c a các bi n tác đ ng đ n t giá th c là khác nhau gi a các qu c gia
Cu i cùng, ph ng pháp phân rư ph ng sai cho th y: y u t khác bi t d tr và
giá d u th c đóng góp l n l t là 6%, và 4% trong vi c gi i thích bi n đ ng t
giá th c t i Philippines; y u t khác bi t n ng su t và giá d u th c đóng góp l n
l t là 10%, và 13% trong vi c gi i thích bi n đ ng t giá th c c a Singapore; trong khi đó bi n t l th ng m i có 1% và giá d u th c là 6% kh n ng gi i
thích bi n đ ng t giá th c Thái Lan; và bi n đ ng t giá th c Vi t Nam thì
y u t khác bi t d tr có kh n ng gi i thích 11%, y u t t l th ng m i có
kh n ng gi i thích kho ng 4% T nh ng k t qu trên, có th rút ra m t s
khuy n ngh và h ng nghiên c u ti p theo
T khóa: VECM, t giá th c, t l th ng m i, khác bi t n ng su t, khác bi t d
tr , giá d u th c, ông Nam Á
Trang 12L I M U
Trong môi tr ng kinh t toàn c u ngày càng h i nh p, các nhóm c ng đ ng kinh
t đ c thành l p, các hi p h i th ng m i t do ngày càng m r ng thì vi c l u
chuy n hàng hóa và v n gi a các qu c gia ngày càng thông su t và m nh m h n
Trong khi đó, t giá h i đoái th c l i là th c đo c nh tranh v giá – chi phí gi a
các qu c gia v i nhau, vì th t giá th c là m t trong nh ng y u t quan tr ng có
th đi u hòa, d n d t các dòng th ng m i và dòng v n luân chuy n trên kh p th
gi i Th y đ c t m quan tr ng đó, thì vi c hi u rõ s bi n đ ng và các nhân t tác đ ng lên t giá h i đoái th c là m t trong nh ng v n đ quan tr ng hàng đ u
mà m i qu c gia đ u quan tâm
T tr c đ n nay, đư có m t s l ng l n các công trình lý thuy t c ng nh th c
nghi m nghiên c u sâu r ng v các y u t tác đ ng đ n t giá th c t i nhi u qu c
gia, nhóm qu c gia trên kh p th gi i Tuy nhiên, các v n đ v t giá là m t bài
toán hóc búa vì s đa d ng, ph c t p c a các y u t tác đ ng đ n t giá th c và
Các qu c gia ông Nam Á ph n l n là các n c đang phát tri n, ti m n ng t ng
tr ng l n nh ng m c đ n đ nh v mô ch a cao và kinh nghi m đi u hành t
giá không nhi u Vì th , tr c tình hình h i nh p sâu r ng trong khu v c chung,
tr c tình hình h i nh p toàn c u, tham gia vào các t ch c th ng m i t do s
là m t thách th c l n cho các Ngân Hàng Trung ng N u có m t hi u bi t và
nh ng đánh giá đúng đ n v các nhân t tác đ ng đ n t giá th c, Ngân Hàng
Trang 13Trung ng có th ng phó t t tr c các thay đ i đ n t các y u t c n b n s tác
đ ng đ n t giá th c T đó, Ngân Hàng Trung ng có th th c hi n các chính
sách ti n t , t giá phù h p đ giúp n đ nh kinh t ho c thúc đ y n n kinh t theo
m c tiêu đư xác đ nh
Trang 14CH NG 1: GI I THI U
1.1 t v n đ
Trong th gi i nay, có th d dàng nh n th y là không m t n n kinh t nào có th phát tri n mà tách r i kh i h i nh p qu c t Vi c h i nh p qu c t có th mang
đ n ngu n l c vô t n cho m t qu c gia phát tri n kinh t nh : v n, lao đ ng, khoa
h c k thu t, hàng hóa… nh ng c ng ch a đ y nguy c t các y u t t bên ngoài tác đ ng vào Và t giá h i đoái kênh truy n d n chính, giúp thu hút nh ng ngu n
l c phát tri n c ng nh mang đ n nhi u r i ro b t n cho n n kinh t trong n c
t các tác đ ng bên ngoài T giá th c là m t th c đo c nh tranh v giá – chi phí, khi bi t đ c các y u t tác đ ng đ n t giá th c chúng ta có th gi i thích đ c dòng th ng m i và dòng v n qu c t Ngoài ra, t giá th c còn là m t y u t v
mô có m i t ng quan v i các y u t v mô quan tr ng khác khác trong và ngoài
n c, vì th n u không hi u bi t v t giá và hành đ ng đúng đ n, m t qu c gia
có th nh p kh u r i ro, bi n đ ng x u t ph n còn l i c a th gi i
Trong môi tr ng kinh t toàn c u ngày càng h i nh p, t giá th c l i là m t trong
nh ng y u t quan tr ng có th d n d t các dòng th ng m i và dòng v n luân
chuy n gi a các qu c gia trên th gi i, ví d nh Trung Qu c có th thu hút dòng
v n đ u t , tr thành công x ng s n xu t cho c th gi i là nh đ nh giá th p
đ ng Nhân Dân T Vì th vi c tìm hi u các nhân t tác đ ng lên t giá h i đoái
th c là m t trong nh ng v n đ quan tr ng hàng đ u mà các nhà chính sách, đi u
hành kinh t quan tâm Ngoài ra, t giá th c là ch đ thu hút nhi u nhà nghiên
c u kinh t , vì các v n đ v t giá là m t bài toán hóc búa do tính đa d ng, ph c
t p c a các y u t tác đ ng đ n t giá th c và các nhân t tác đ ng đ n t giá m t
n c có th đ n t n c đó và các n c khác v i nhi u tác đ ng đan xen, thu n
Trang 15ngh ch Do v y, không có m t t p h p chung nào đ gi i thích bi n đ ng t giá
th c cho t t c các n c, ho c xuyên su t theo th i gian
Trong nh ng n m g n đây, khu v c ông Nam Á là m t trong nh ng khu v c sôi
đ ng và phát tri n nh t trên th gi i Tuy nhiên do nhi u n n kinh t trong khu
v c còn non tr , các y u v mô không b n v ng và kinh nghi m đi u hành chính
sách t giá không nhi u nên các n n kinh t t i đây d b t n th ng i n hình là
cu c kh ng ho ng tài chính Châu Á n m 1997 b t ngu n t Thái Lan, do các n c
trong khu v c đã neo c đ nh t giá trong th i gian dài Vì v y vi c nghiên c u
các y u t tác đ ng đ n t giá th c t i khu v c ông Nam Á là c n thi t
T tr c đ n nay có r t nhi u nghiên c u v các y u t nh h ng đ n t giá nh :
Miyakoshi (2003) th y r ng khác bi t n ng su t là y u t tác đ ng đ n t giá h i
đoái th c t gi a Nh t B n và các n c ông Á Lee, Nziramasanga, và Ahn
(2002) tìm th y r ng các bi n th c, nh t l th ng m i và n ng su t công nghi p
có tác đ ng dài h n đ n t giá th c trong khi các bi n danh ngh a, cung ti n và tài
kho n vãng lai có tác đ ng ng n h n đ n t giá h i đoái th c Lizardo và Mollick (2010) th y r ng tác đ ng c a giá d u th c đ n t giá th c Aizenman và Riera -
Trang 16Bài vi t tìm hi u, đo l ng tác đ ng c a các nhân t nh h ng đ n t giá h i đoái
th c t i m t s qu c gia ông Nam Á, d a trên c s lý lu n t các lý thuy t c
b n và các k t qu nghiên c u th c nghi m tr c đây
1.2.2 Câu h i nghiên c u
gi i quy t m c tiêu nghiên c u c a tác gi , toàn b n i dung c a đ tài s t p
trung tr l i cho hai câu h i nghiên c u chính
Th nh t, các y u t : t l th ng m i (terms of trade), chênh l ch n ng su t, giá
d u th c, chênh l ch d tr ngo i t có hay không nh h ng đ n t giá th c t i
m t s n c ông Nam Á
Th hai, m c ý ngh a và tác đ ng c a các y u t nh h ng này đ n t giá th c
c a các qu c gia ông Nam Á có gi ng nhau hay không
1.3 Ph m vi nghiên c u
D li u nghiên c u đ c thu th p, x lý t n m 2000-2013 b n qu c gia ông
Nam Á là: Philippines, Singapore, Thái Lan, Vi t Nam Lý do vi c ch n k nghiên
c u này là do t th i đi m 2000 sau cu c kh ng ho ng tài chính Châu Á n m
1997, t giá b t đ u đ c đi u ch nh cho phù h p v i đi u ki n m i Các qu c gia
trong khu v c ông Nam Á đ c ch n l a d a trên tiêu chí: đ m c a n n kinh
t , t l kim ng ch giao th ng v i M và đ n đ nh trong ch đ t giá h i đoái
1.4 Ph ng pháp nghiên c u
Bài nghiên c u này s d ng ph ng pháp đ nh l ng đ tìm hi u và đo l ng tác
đ ng c a các nhân t đ n t giá th c Vì xem xét tác đ ng dài h n, nên tr c tiên
các bi n nghiên c u đ c ki m đ nh đ ng liên k t b ng hai ph ng pháp, đó là
d a trên ph n d và ki m đ nh Johansen Sau đó, mô hình hi u ch nh sai s
Trang 17(VECM) đ c s d ng đ tìm hi u các y u t t l th ng m i, chênh l ch n ng
su t, giá d u th c, chênh l ch d tr ngo i t có tác đ ng đ n t giá th c hay không
và tác đ ng theo chi u h ng nào Cu i cùng, ph ng pháp phân rư ph ng sai
đ c áp d ng đ tìm hi u m c đ ý ngh a c a các nhân t xem xét gi i thích bi n
đ ng trong t giá h i đoái th c
1.5 i m m i c a đ tài
Cho đ n nay, đư có r t nhi u các công trình lý thuy t c ng nh th c nghi m nghiên
c u v v n đ này các qu c gia, các khu v c cùng đ c đi m kinh t Tuy nhiên,
bài nghiên c u này t p trung vào các bi n gi i thích ít đ c quan tâm nh t l
th ng m i, chênh l ch n ng su t, giá d u th c, chênh l ch d tr ngo i t ; trong khi các y u t lưi su t th c, l m phát ho c t ng s n ph m qu c n i thì đ c các nhà đi u hành chính sách quan tâm nhi u h n
Ti p c n v n đ này m t khía c nh m i đ gi i thích bi n đ ng c a t giá th c
và nh n ra m t s nhân t v mô quan tr ng trong vi c đi u hành chính sách t giá,
giúp ích trong vi c l a ch n nh ng công c chính sách nh m giúp t ng s c c nh
tranh hàng hóa ngo i th ng ho c thu hút các dòng v n qu c t V i nh ng k t
qu có đ c, đ tài đóng góp m t khía c nh khác trong vi c đi u hành chính sách
t giá đ góp ph n vào m c tiêu n đ nh v mô, h i nh p toàn c u t t h n cho các
qu c gia
Ngoài nghiên c u t i Vi t Nam, đ tài còn m r ng nghiên c u thêm các qu c
gia trong khu v c là Philippines, Singapore, Thái Lan đ xem xét, so sánh các bi n
gi i thích tác đ ng đ n t giá th c c a các qu c gia là nh th nào, có gi ng nhau
hay không; hay là có nh ng y u t đóng vai trò quan tr ng, y u t không m i
qu c gia nghiên c u
1.6 N i dung đ tài
Trang 18Nh m đ tr l i cho nh ng v n đ nêu trên, đ tài chia b c c bài vi t làm n m
Tóm l i, trong ch ng này đã nêu lên lý do cho vi c ch n đ tài, m c tiêu nghiên
c u, ph m vi nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u và n i dung c a đ tài làm
c c cho nh ng ch ng ti p theo trong đ tài
Trang 19CH NG 2: C S LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C U TH C
NGHI M
2.1 C s lý thuy t
T giá h i đoái th c: là t giá h i đoái danh ngh a đư đ c đi u ch nh cho phù h p
v i các m c giá t ng đ i gi a hai n c (Keith Pilbeam, 1992)
Trong đó: là t giá h i đoái th c, e là t giá h i đoái danh ngh a, p là m c giá
hàng hóa trong n c, và p* là m c giá hàng hóa n c ngoài Khi t ng ngh a là
đ ng n i t t ng giá
Theo m t s lý thuy t thì t giá h i đoái th c s không thay đ i theo th i gian Ví
d nh lý thuy t ngang giá s c mua, khi chênh l ch l m phát gi a hai qu c gia
xu t hi n thì t giá h i đoái danh ngh a s thay đ i đ quay v đi m cân b ng ban
đ u; ho c lý thuy t ngang giá lãi su t, lý thuy t hi u ng Fisher qu c t cho r ng
chênh l ch lãi su t gi a hai qu c gia xu t hi n thì t giá danh ngh a c ng s thay
đ i sao cho t su t sinh l i th c trên m i đ ng ti n đ u nh nhau Nh ng trên th c
t thì t giá h i đoái th c có s thay đ i, m t ph n do các lý thuy t không duy trì
liên t c, m t ph n do các nhân t tác đ ng khác Cho nên, vi c xác đ nh nhân t
nào nh h ng t i t giá th c là m t v n đ r t quan tr ng, b i vì khi hi u bi t
đ c các y u t tác đ ng thì các nhà đi u hành chính sách m i có th đ a ra các
quy t đ nh đúng v i đ nh h ng đi u hành n n kinh t
Trang 20Trong ph m vi nghiên c u c a đ tài, m t s lý thuy t có th gi i thích cho các
y u t tác đ ng đ n t giá th c s đ c trình bài
2.1.1 T l th ng m i (Terms of trade)
T l th ng m i dùng đ đánh giá ti m l c kinh t c a qu c gia trong th ng m i
qu c t , nh h ng c a th ng m i qu c t đ n thu nh p qu c gia tính theo hàng
hóa nh p kh u c a n c ngoài và đánh giá s ph thu c c a s n xu t trong n c
đ i v i hàng hóa nh p kh u Nh chúng ta bi t, t l th ng m i có r t nhi u lo i,
nh ng trong ph m vi bài nghiên c u t l th ng m i đ c đ c p là t l th ng
m i hàng hóa, đ c tính b ng cách l y ch s giá hàng xu t kh u chia cho ch s
giá hàng nh p kh u
Bi n đ ng c a t l th ng m i ph n ánh thay đ i thu nh p c a qu c gia tính theo
hàng hóa nh p kh u c a n c ngoài Khi t l th ng m i gi m, đ ng ngh a v i
thu nh p qu c gia gi m vì c n ph i t ng thêm hàng xu t kh u đ mua đ c m t
đ n v hàng nh p kh u Và khi giá hàng xu t kh u t ng d n t i t l th ng m i
t ng, ngh a là v i m t l ng hàng xu t kh u nh t đ nh có th đ i l y m t l ng
hàng nh p kh u l n h n Tuy nhiên, giá hàng xu t kh u t ng có th d n t i nhu
c u c a bên ngoài đ i v i hàng xu t kh u gi m, do v y trong khi m t đ n v hàng
xu t kh u có th đ i l y nhi u hàng nh p kh u h n thì t ng giá tr hàng xu t kh u
có th gi m và kéo theo kh n ng nh p kh u c a qu c gia gi m
T l th ng m i c a hàng hóa c a các n c đang phát tri n có xu h ng gi m
theo th i gian Do nhu c u c a các n c đang phát tri n đ i v i s n ph m công
nghi p xu t kh u t các n c phát tri n có xu h ng t ng nhanh h n nhu c u c a các n c phát tri n đ i v i s n ph m nông nghi p xu t kh u t các n c đang phát
tri n N u t ng n ng su t t i các n c phát tri n và các n c đang phát tri n đ u
đ c ph n ánh d i d ng giá c hàng hóa th p h n, khi đó t l th ng m i c a
các n c đang phát tri n s t ng theo th i gian T ng n ng su t trong nông nghi p
Trang 21nhìn chung th p h n trong công nghi p, vì v y chi phí s n xu t và giá c c a s n
ph m công nghi p gi m m nh h n so v i s n ph m nông nghi p Các n c đang
phát tri n ch y u xu t kh u s n ph m nông nghi p, ng c l i, các n c phát tri n
ch y u xu t kh u s n ph m công nghi p, nh p kh u s n ph m nông nghi p và nguyên li u thô Vì v y t l th ng m i c a hàng hóa c a các n c phát tri n s
gi m
D a vào nh ng phân tích trên v t l th ng m i, chúng ta có th th y vi c t l
th ng m i nh h ng tr c ti p đ n thu nh p qu c gia, đi u hòa hàng hóa xu t
nh p kh u d n đ n thay đ i trong cung c u ngoài t , thay đ i s c m nh c a n n
kinh t gây tác đ ng đ n t giá h i đoái
2.1.2 Lý thuy t ngang giá s c mua (PPP)
Lý thuy t ngang giá s c mua đ c dùng đ gi i thích s bi n đ ng c a t giá h i đoái khi có s thay đ i c a l m phát, theo PPP thì t giá th c gi a hai đ ng ti n
s t i v trí cân b ng, khi s c mua c a các qu c gia có s chênh l ch thì t giá
danh ngh a s đi u chình đ duy trì ngang giá s c mua Khi m c giá trong n c
t ng (l m phát) so v i n c khác, thì t giá h i (v i n c so sánh t l l m phát)
đó ph i t ng (đ ng ti n n c đó s t giá) đ quay v đi m cân b ng nh lý thuy t
ngang giá s c mua đư nêu
lý thuy t ngang giá s c mua đúng thì c n m t s gi đ nh nh hàng rào m u
d ch và thu quan không đ i, phí v n chuy n không đ i… ngoài ra, lý thuy t ngang
giá s c mua có m t s đi m h n ch , và không duy trì liên t c nh : không tính
đ n các lo i hàng hóa phi th ng m i, không có hàng thay th cho hàng nh p
kh u,…
Trang 222.1.3 Lý thuy t Balassa-Samuelson
Theo lý thuy t Balassa - Samuelson thì chênh l ch n ng su t lao đ ng là nhân t
chính trong mô hình Mô hình g n v i s d ch chuy n c a t giá th c trong dài
h n, ki m đ nh xem s d ch chuy n c a t giá th c có đúng nh lý thuy t PPP
phát bi u hay không
Các nghiên c u th c nghi m cho th y r ng n ng su t lao đ ng c a các n c phát
tri n cao h n so v i các n c đang phát tri n S khác bi t trong n ng su t lao
đ ng x y ra ph n l n trong khu v c hàng hoá ngo i th ng (nh ngành s n xu t,
ch t o…), còn khu v c hàng hoá phi ngo i th ng thì không có s chênh l ch
nhi u Nh ng do c nh tranh trên th tr ng lao đ ng nên m c l ng trong khu v c
hàng hoá ngo i th ng và phi ngo i th ng là nh nhau t i m i qu c gia i u này có ngh a là, các n c giàu hàng hóa phi ngo i th ng đang có m c giá cao
h n các n c nghèo, vì n ng su t lao đ ng không cao h n n c nghèo mà l i
đ c tr l ng b ng khu v c ngo i th ng
D a trên l p lu n trên, khi m t n c có n ng su t lao đ ng khu v c ngo i th ng cao h n (n c còn l i), d n đ n ti n l ng khu v c ngo i th ng và phi ngo i
th ng đ u t ng cao h n (n c còn l i), nh ng th c ch t n ng su t khu v c phi
ngo i th ng gi a hai qu c gia không khác bi t m y, đi u này làm cho m c giá
khu v c phi ngo i th ng b th i ph ng lên làm cho thu nh p th c t c a qu c gia
có n ng su t cao h n gi m Vì v y t giá th c c a qu c gia có n ng su t lao đ ng
khu v c ngo i th ng t ng cao h n s b đ nh giá cao h n
2.1.4 Ngang giá lãi su t và Hi u ng Fisher qu c t
Lãi su t trong n c c a m t qu c gia có liên quan đ n t giá và c ng là m t nhân
t tác đ ng đ n t giá, vì khi Ngân hàng Trung ng m t qu c gia đi u ch nh t ng
lãi su t ti n g i n i t , thì s làm t ng c u v n i t , vì nh ng ng i trong n c có
Trang 23ngo i t s bán ngo i t l y n i t đ g i vào ngân hàng nh m h ng m c lãi su t
cao, ho c m t s nhà đ u t n c ngoài tìm ki m l i nhu n chênh l ch lãi su t
i u này s làm cho n i t đ c giá h n Nh ng trong tr ng h p lãi su t ti n g i
n i t t ng ch do y u t tr t giá (l m phát t ng), thì s không làm cho giá tr n i
t t ng, mà ch là s bù đ p l i m c gi m giá c a n i t Trong tr ng h p này,
cung c u không thay đ i và t giá không bi n đ ng
Theo lý thuy t ngang giá lãi su t, n u hai qu c gia có s chênh l ch v lãi su t thì
t giá k h n s thay d i đ bù đ p đúng m c chênh l ch đó T c là nhà đ u t
không th tìm ki m đ c t su t sinh l i v t tr i t kinh doanh chênh l ch lãi
su t có phòng ng a b ng cách chuy n đ u t sang n c có lãi su t cao h n, khi
xu t hi n ngang giá lãi su t thì th tr ng h i đoái s không t n t i kinh doanh
chênh l ch lãi su t có phong ng a Tuy nhiên lý thuy t ngang giá lãi su t này l i
đ c xây d ng d a trên m t s gi đ nh và b qua r i ro, chi phí khi đ u t ra
n c ngoài nên đ chính xác ch có tính t ng đ i, và t giá h i đoái t ng lai
ph thu c vào r t nhi u y u t ch không ch có riêng lãi su t, nh ng lý thuy t
ngang giá lãi su t là m t lý thuy t quan tr ng giúp lý gi i m t cách khái quát s chênh l ch lãi su t s tác đ ng đ n t giá nh th nào
Hi u ng Fisher qu c t gi i thích chênh l ch lãi su t s làm thay đ i t giá theo
th i gian nh th nào Theo hi u ng Fisher qu c t , lãi su t danh ngh a bao g m
hai ph n: lãi su t th c và m t ch s l m phát d ki n, mà chênh l ch l m phát d
ki n gi a hai n c s đ c bù đ p b ng thay đ i t giá (theo PPP) vì th t su t
sinh l i th c c a m i đ ng ti n là nh nhau, và không th tìm ki m t su t sinh
l i v t tr i b ng cách đ u t ra n c ngoài Trong th c t , lãi su t th c gi a các
qu c gia hi m khi b ng nhau vì nhi u y u t nh : r i ro c a m i qu c gia là khác
nhau, cung c u v n, h n ch quá trình đ u t qu c t hay nh ng can thi p c a
chính ph làm h n ch s m c a tài kho n v n , và do lý thuy t ngang giá s c mua không luôn luôn duy trì nên hi u ng Fisher qu c t c ng không luôn đúng
Trang 24M c chênh l ch v lãi su t gi a các n c là y u t có kh n ng nh hu ng đ n t
giá h i đoái Lãi su t chính là giá c c a v n, vì th có th xem y u t lãi su t luôn
là m t y u t hàng đ u có kh n ng tác đ ng làm thay đ i tình hình các giao d ch
trong tài kho n v n N c nào có lãi su t ti n g i ng n h n cao h n lưi su t ti n
g i c a các n c khác thì v n ng n h n s ch y vào nh m thu ph n chênh l ch do
ti n lãi t o ra, do đó s làm cho cung ngo i t t ng lên, t giá s gi m xu ng V i
đi u ki n lãi su t xem xét ph i đ c cân nh c d a trên lãi su t th c và ch có khác
bi t lãi su t th c m i t o nên s l u chuy n v n, t đó m i gây tác đ ng th c đ n
t giá h i đoái M c dù có th xem lãi su t luôn nh là m t công c h u hi u đ
chuy n h ng t giá theo m c tiêu các nhà qu n lý song lãi su t ch phát huy hi u
qu c a nó trong ng n h n V lâu dài, gi i pháp này có th gây ra nh ng tác đ ng
tai h i lên toàn b n n kinh t , vì mu n đi u khi n t giá ph i hy sinh m t s y u
t khác, và ph i n m trong gi i h n an toàn n u không có th x y ra nhi u v n đ
nghiêm tr ng, đi n hình là kh ng ho ng tài chính Châu Á 1997 c ng b t ngu n t
chênh l ch lãi su t cao và vi c kh ng ch t giá n đ nh c a m t s qu c gia ông
Nam Á
2.2 Các nghiên c u th c nghi m
Theo các nghiên c u c a Gruen và Wilkinson (1994), Chinn (2000), Miyakoshi (2003), Wang và Dunne (2003), Bagchi và các c ng s (2004), Egert và các c ng
s (2006) và Wong Hock Tsen (2011) thì các y u t xác đ nh t giá h i đoái th c
là khác nhau gi a các n n kinh t Không có m t t p h p các nhân t chung nào
là có ý ngh a trong vi c xác đ nh t giá h i đoái th c cho các qu c gia
2.2.1 Tác đ ng c a chênh l ch n ng su t đ n t giá th c
Miyakoshi (2003) xem xét các y u t nh h ng t i t giá h i đoái th c gi a Nh t
B n và các n c ông Á, c th là Hàn Qu c, Malaysia, Indonesia, và Philippines
Tác gi dùng ph ng pháp đ ng kiên k t Johansen, sau đó ki m tra gi thuy t h
Trang 25s b ng không và ki m tra d u c a các h s , đ tìm hi u xem y u t chênh l ch
lãi su t th c và chênh l ch n ng su t có nh h ng t i t giá th c hay không S chênh l ch n ng su t đ c tìm th y là y u t quan tr ng nh h ng t giá h i đoái
th c c a Indonesia và Philippines so v i đ ng yên Nh t, t ng ng s chênh l ch
gi a lãi su t th c đ c tìm th y là y u t quan tr ng nh h ng t giá h i đoái
th c c a Hàn Qu c, Malaysia, và Indonesia so v i đ ng yên Nh t B n
Wang và Dunne (2003) nghiên c u s bi n đ ng c a t giá h i đoái th c ông
Á, c th là Nh t B n, Hàn Qu c, Malaysia, Singapore, Indonesia, Philippines, và Thái Lan Tác gi ki m tra các nhân t khác bi t n ng su t, chi tiêu chính ph và
giá d u th c tác đ ng đ n t giá th c b ng các ki m đ nh đ ng liên k t, phân rã
ph ng sai và hàm ph n ng đ y K t qu ch ng minh r ng các y u t c b n nh chênh l ch n ng su t gi i thích đ c m t s khác bi t trong bi n đ ng t giá th c,
nh ng không ph i t t c các bi n đ ng c a t giá h i đoái th c Các y u t khác
nhau có m c đ tác đ ng khác nhau đ i v i m i c p t giá th c
Các nghiên c u c a Chinn (2000), Choudhri và Khan (2005), Egert, Lommatzsch,
và Lahreche - Revil (2006), và Guo (2010), c ng tìm th y t m quan tr ng c a gi
thuy t Balassa - Samuelson trong vi c xác đ nh t giá h i đoái th c
2.2.2 Tác đ ng c a giá d u th c t i t giá th c
Chen và Chen (2007) nghiên c u tác đ ng c a giá d u trên th c t giá h i đoái
th c trong các n c G7, c th là Canada, Pháp, c, Ý, Nh t B n, V ng qu c
Anh, và Hoa K (M ) t tháng 1 n m 1972 đ n tháng 10 n m 2005 b ng các
ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên k t và d báo khác nhau Các k t qu c a
ph ng pháp đ ng liên k t Johansen (1988) ch ra m i liên h gi a giá d u th c
và t giá h i đoái th c Giá d u th c là quan tr ng trong vi c xác đ nh t giá h i đoái
Trang 26Korhonen và Juurikkala (2009) xem xét các y u t nh h ng đ n t giá h i đoái
th c c a các qu c gia thu c T ch c các n c xu t kh u d u m (OPEC) theo d
li u n m t 1975 đ n 2005 Các k t qu ch ra r ng s gia t ng giá d u th c s d n
đ n s đ nh giá cao c a t giá th c
Lizardo và Mollick (2010) tìm th y r ng tác đ ng c a giá d u th c lên t giá th c
khác nhau gi a các n n kinh t b ng d li u tháng t n m 1970 đ n 2008 S gia
t ng giá d u th c s d n đ n m t giá đáng k c a đ ng đôla M so v i đ ng ti n
n c xu t kh u ròng d u, ch ng h n nh Canada, Mexico, và Nga Ng c l i, s gia t ng giá d u th c s d n đ n m t giá đáng k c a đ ng ti n n c nh p kh u
ròng d u so v i đ ng đôla M , ch ng h n nh Nh t B n
2.2.3 Tác đ ng c a t l th ng m i đ n t giá h i đoái th c
Amano và Van Norden (1995) cho th y t giá h i đoái th c và t l th ng m i
là đ ng liên k t Canada và M H n n a, s thay đ i trong t giá h i đoái th c
b nh h ng nhi u b i t l th ng m i, tác đ ng c a y u t chênh l ch lãi su t
là th y u
Bagchi và các c ng s (2004) nghiên c u các tác đ ng c a bi n chênh l ch lưi
su t th c d ki n và bi n t l th ng m i lên t giá th c trong chín n n kinh t
nh và đư phát tri n, c th là Úc, Australia, Canada, Ph n Lan, Ý, New Zealand,
Na Uy, B ào Nha, và Tây Ban Nha b ng ph ng pháp đ ng liên k t Johansen
(1988) K t qu cho th y bi n chênh l ch lưi su t th c d ki n và t l th ng m i
s nh h ng đ n t giá h i đoái th c trong th i gian dài nh ng tác đ ng c a t l
th ng m i nói chung là phù h p h n Trong n m n n kinh t (Australia, Canada,
Ph n Lan, Ý, và B ào Nha), s chênh l ch gi a lãi su t th c d ki n có quan
h ngh ch bi n v i t giá th c Trong m t s n n kinh t , t l th ng m i (giá
xu t kh u chia cho giá nh p kh u) c i thi n s làm t giá h i đoái th c t ng giá trong khi m t s n n kinh t khác thì gi m giá
Trang 27Các nghiên c u c a Bleaney và Francisco (2010) , Karfakis và Phipps (1999),
Aruman và Dungey (2003), và Bergvall (2004), đ u cho th y r ng t l th ng
ph i là r t quan tr ng đ i v i các n c công nghi p
Wang và các c ng s (2007) c tính t giá th c hi u l c c a Trung Qu c nh
m t hàm c a t l th ng m i, giá c t ng đ i c a hàng hóa ngo i th ng đ i
v i hàng hóa phi ngo i th ng, d tr ngo i h i, và s thay đ i c a cung ti n Các
k t qu c a ph ng pháp đ ng liên k t Johansen (1988) cho th y, s gia t ng d
tr ngo i h i s d n đ n s gia t ng t giá th c hi u l c Tuy nhiên, tác đ ng c a
d tr qu c t lên t giá th c có th khác nhau gi a các n n kinh t
2.3 T ng h p k t qu nghiên c u th c nghi m
Nh m cung c p m t cái nhìn mang tính t ng quát các nghiên c u th c nghi m đư
đ c trình bày trên Theo đó đ tài s t ng h p các nghiên c u theo các nhân t tác đ ng đ n t giá th c
Trang 28giá h i đoái th c gi a Nh t B n và các n c ông Á, c th là Hàn
Qu c, Malaysia, Indonesia, và Philippines
Ki m đ nh đ ng liên k t, s d ng
mô hình VECM, phân rư ph ng
sai, mô hình ph n ng xung
Giá d u th c Chen và Chen (2007)
Trang 29t ng giá d u th c s d n đ n m t giá đáng k c a đ ng ti n n c nh p
S thay đ i trong t giá h i đoái
th c b nh h ng nhi u b i t l
th ng m i Canada và M , tác
đ ng c a y u t chênh l ch lãi su t
là th y u Nghiên c u các tác đ ng c a bi n chênh l ch lãi su t th c d ki n và
Trang 30Khác bi t d
tr ngo i h i
Aizenman và Riera - Crichton (2008)
giá th c
c tính t giá th c hi u l c c a Trung Qu c nh m t hàm c a t l
th ng m i, giá c t ng đ i c a
hàng hóa ngo i th ng đ i v i hàng
hóa phi ngo i th ng, d tr ngo i
h i, và s thay đ i c a cung ti n
Nh ng y u t nh h ng t i t giá h i đoái th c là m t trong nh ng ch đ quan
tr ng mà gi i h c thu t và nh ng nhà ho ch đ nh chính sách quan tâm vì nh ng tác đ ng c a nó Trong các nghiên c u th c nghi m b ng đ nh l ng v các y u
t nh h ng t i t giá h i đoái th c thì ph n l n các nhà kinh t th ng s d ng các mô hình nh : đ ng liên k t Johansen, VAR, VECM, ph n ng xung… D a
vào tính kh thi và m c tiêu nghiên c u nêu trên, nên đ tài s ch n nghiên c u
c a ông Wong Hock Tsen (2011) làm c s cho nghiên c u c a đ tài
Tóm l i, trong ch ng này đã nêu lên m t s c s lý thuy t và t ng h p các
nghiên c u th c nghi m có liên quan đ n m c tiêu nghiên c u c a đ tài, đ ng
th i ch ra m t s bi n th ng đ c s d ng trong nghiên c u v các y u t nh
h ng t i t giá h i đoái đ làm n n t ng cho vi c ch n l a mô hình nghiên c u trong ch ng ti p theo
Trang 31CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U
M i m t mô hình phân tích hay d báo đ u có nh ng u và nh c đi m riêng,
đi u này xu t phát t nh ng gi đ nh trong mô hình đ c ng d ng Theo đó mô
hình nghiên c u sau s kh c ph c nh ng nh c đi m c a mô hình nghiên c u
tr c đó, t đó cho phép nh ng nhà nghiên c u th c nghi m trong các v n đ kinh
t - tài chính nói chung mô ph ng ngày càng chính xác h n các hi n t ng kinh
t - tài chính đang di n ra Xu t phát đi m là k th a các nghiên c u tr c đây
trong ph m vi nghiên c u c a tác gi đ tài s s d ng mô hình VECM đ nghiên
c u m i quan h gi a các bi n gi i thích nêu trên v i t giá th c d a trên nghiên
c u c a Wong Hock Tsen (2011)
l ng Chúng ta nghiên c u t giá th c song ph ng, M đ c ch n là qu c gia
so sánh đ i ng, vì đ ng đô la M th n i hoàn toàn, là đ ng ti n giao d ch qu c
t và bi n đ ng m t cách t do t ng ng theo các đ c đi m kinh t v mô c a M
và xu h ng qu c t Ngoài ra, M còn là m t qu c gia l n, đ m cao và có giao
d ch ngo i th ng v i nhi u n c trên th gi i, và trong đó có khu v c ông Nam
Á
B n qu c gia ông Nam Á đ c l a ch n trên vi c t l giao th ng v i M , đ
m n n kinh t và đ n đ nh ch đ t giá h i đoái Trong su t giai đo n nghiên
c u t 2000 đ n 2013, Philippines có t l giao th ng v i M bình quân kho ng
Trang 3219% trên t ng kim ng ch xu t nh p kh u c a Philippines, còn Singapore kho ng 9%, Thái Lan kho ng 12% và Vi t Nam là 10% Theo b ng 3.1 thì t n m 2000
đ n 2009 thì t l giao th ng v i M chi m đ n 21,12% t ng kim ng ch xu t
nh p kh u c a Philippines, nh ng sau đó m c đ gi m d n Singapore và Thái Lan c ng có t l giao th ng v i M gi m d n trong nh ng n m g n đây, và ch
có Vi t Nam là m c đ giao th ng v i M t ng
B ng 3.1 T l kim ng ch xu t nh p kh u v i M c a Philippines, Singapore,
Thái Lan và Vi t Nam t n m 2000 đ n n m 2013
Philippines Singapore Thái Lan Vi t Nam
B ng 3.2 th ng kê đ m n n kinh t (đ c tính b ng t ng xu t nh p kh u chia
cho t ng s n ph m trong n c) c a b n qu c gia xem xét Singapore là qu c gia
có đ m cao nh t, g n 300%; Thái Lan và Vi t Nam thì t ng đ ng, kho ng
120% trong su t 10 n m đ u, và nh ng n m g n đây đ m c a Vi t Nam t ng nhanh h n Tr ng h p Philippines khá đ c bi t khi bình quân 10 n m đ u, đ m
n n kinh t c a philippines kho ng 80%, nh ng nh ng n m cu i giai đo n thì s t
gi m r t m nh, còn kho ng 50%
Trang 33B ng 3.2 m c a Philippines, Singapore, Thái Lan và Vi t Nam t n m
Ngu n: Tính toán d a trên s li u thu th p t IMF
V ch đ t giá h i đoái, thì Philippines và Thái Lan là hai qu c gia theo ch đ
t giá th n i có qu n lý Vi t Nam có chính sách t giá c đ nh và có th đi u
ch nh tùy theo tình hình và m c tiêu c a Ngân Hàng Nhà N c Vi t Nam Còn
Singapore thì theo m t ch đ t giá khá đ c bi t, khi cho t giá bi n đ ng trong
m t biên đ và có th đi u ch nh không báo tr c
Tóm l i, vi c l a ch n qu c gia nghiên c u c n d a vào m c đ giao th ng v i
n c so sánh, và đ m n n kinh t N u các ch m c đ giao th ng và đ m
quá nh thì t giá th c song ph ng s không ph n nh đúng các nhân t bi n
đ ng Ngoài ra còn có m t s quan đi m, và suy lu n cho r ng ch đ t giá khác nhau c ng s làm cho các nhân t t l th ng m i, khác bi t n ng su t, khác bi t
d tr và giá d u th c tác đ ng lên t giá th c m t cách khác nhau Vì th tác gi
l a ch n ch đ t giá có khác bi t đ xem xét k t qu có th mang đ n m t h ng
nghiên c u m i cho v n đ các nhân t nh h ng t i t giá th c hay không
Trang 343.1.2 Phân tích s l c các qu c gia
có cái nhìn rõ h n v các qu c gia nghiên c u, vi c so sánh s l t m t s ch tiêu chính nh : t giá th c, t ng s n ph m trong n c, l m phát, lãi su t danh ngh a c a b n n c Philippines, Singapore, Thái Lan và Vi t Nam là c n thi t
Ch tiêu l m phát và lãi su t có th so sánh thêm M , là qu c gia đ i tr ng trong
vi c tính t giá th c song ph ng
Hình 3.1 T giá th c (đư l y log) c a Philippines, Singapore, Thái Lan và Vi t
Nam
T hình 3.1 trên, có th d dàng th y r ng, t giá th c c a b n qu c gia ông Nam
Á: Philippines, Singapore, Thái Lan và Vi t Nam có m u hình khá t ng đ ng nhau ó là t giá th c c a c b n qu c gia đ u t ng trong kho ng t n m 2000
Trang 35Hình 3.2 GDP c a Philippines, Singapore, Thái Lan và Vi t Nam
D a vào hình 3.2, n u ch xét v GDP có th th y Thái Lan là n n kinh t l n nh t trong b n n c, k đ n là Singapore, Philippines và Vi t Nam Giai đo n quý 2
n m 2008, GDP c a ba n c Thái Lan, Singapore, Philippines s t gi m m nh, và
Vi t Nam thì đi ngang đ n quý 1 n m 2009 thì GDP các n c t ng tr l i ó là giai đo n kh ng ho ng tài chính toàn c u, các qu c gia ông Nam Á ch b nh
h ng nh , nh ng t c đ t ng tr ng GDP không còn cao nh tr c, và Thái Lan,
Singapore có thêm m t quý s t gi m là quý 4 n m 2011 Nhìn chung, tính toàn giai đo n thì GDP c a Philippines, Singapore, Thái Lan và Vi t Nam l n l t là
Trang 36Hình 3.3 M c t ng CPI c a Philippines, Singapore, Thái Lan, Vi t Nam và M
Theo hình 3.3 thì t n m 2000 đ n 2013, M , Thái Lan và Singapore có m c t ng CPI là t ng đ ng nhau, v i m c chênh l ch không đáng k Còn Philippines thì
m c t ng CPI g n 100% trong 14 n m, Vi t Nam thì cao nh t v i m c t ng g n
200% Theo hình v thì ch s CPI c a Vi t Nam và Philippines giai đo n quý 1
n m 2000 đ n quý 3 n m 2007 ch t ng 50%, nh ng sau đó CPI c a Philippines
t ng v t lên g n 100% th i đi m quý 4 n m 2013, còn Vi t Nam là g n 200%
Trang 37Hình 3.4 Lãi su t th tr ng ti n t c a Philippines, Singapore, Thái Lan, Vi t
Nam và M
T hình 3.4 có th th y lãi su t c a Vi t Nam và Philippines là cao nh t, vì l m phát c a hai n c này cao nên lãi su t danh ngh a ph i cao t ng ng đ bù đ p
l i s m t giá do l m phát Nhìn chung thì đ ng bi u di n lãi su t c a Thái Lan,
Singapore, và M có nhi u đi m t ng đ ng v xu h ng và m c bi n đ ng
Theo lý thuy t, nh ng y u t nh GDP, l m phát, lãi su t danh ngh a đ u có th tác đ ng đ n t giá h i đoái Nh nh ng phân tích trên, có th th y r ng c b n
Trang 38D tr ngo i h i 2000Q1-2013Q4 IMF, World Bank
T ng s n ph m qu c n i 2000Q1-2013Q4 IMF (Vi t Nam l y t
t ng c c th ng kê)
Ch s giá tiêu dùng 2000Q1-2013Q4 IMF
Lãi su t th tr ng ti n t 2000Q1-2013Q4 Ngân hàng trung ng
các n c
N i dung nghiên c u c a đ tài là nh m xem xét các y u t tác đ ng đ n t giá
h i đoái th c, do đó trong ph m vi nghiên c u c a tác gi đ tài ch xem xét các
y u t nh h ng mà tác gi quan tâm t i t giá th c các n c: Philippines, Singapore, Thái Lan, Vi t Nam D li u nghiên c u c a đ tài đ c thu th p theo quý trong giai đo n t quý 1 n m 2000 đ n quý 4 n m 2013
3.2 Mô hình nghiên c u
3.2.1 Mô t bi n
Trong ph n này đ tài s ti n hành mô t l i các bi n nghiên c u trong mô hình
nghiên c u c a tác gi T t c đ c th ng kê trong B ng sau:
B ng 3.4 Mô t và đo l ng các bi n nghiên c u
RERt T giá h i đoái th c RER ER trong đó ERt là t giá
đ ng n i t so v i đ ng đô la M , CPId,t là
ch s giá tiêu dùng trong n c (CPI n m
2010 = 100) , và CPIus,t là ch s CPI c a M
Trang 39DRt = rd,t – rus,t trong đó rd,t là lãi su t th
tr ng ti n t th c trong n c và rus,t là lãi
Trang 40Sau khi d li u đ c thu th p, c n ph i qua các b c x lý nh : t t c các d li u
đi u ch nh bi n đ ng theo mùa b ng ph ng pháp đi u ch nh Census X12, m t s
d li u đ c chuy n sang d ng ch s v i n m g c 2010=100 cho th ng nh t, và
t t c d li u ph i chuy n sang d ng logarithm, ngo i tr lưi su t