Ảnh hưởng của việc định giá sai cổ phần đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp Luận văn thạc sĩ

Cho nên nh ng nhà qu n... Sau khi phân chia các ngành, tác gi ch y công ty có R&D th p.



LÊ TH M NGÂN

NH H NG C A VI C NH GIÁ SAI GIÁ C PH N

N QUY T NH U T C A DOANH NGHI P

TP.H Chí Minh - N m 2014



LÊ TH M NGÂN

NH H NG C A VI C NH GIÁ SAI GIÁ C PH N

N QUY T NH U T C A DOANH NGHI P

Chuyên ngành: Tài chính – ngân hàng

L I CAM OAN

vi c đ nh giá sai giá c ph n đ n quy t đ nh đ u t c a doanh nghi p” là công trình

viên tr ng đ i h c Kinh t Thành ph H Chí Minh

Các k t qu nghiên c u trong bài nghiên c u này là hoàn toàn trung th c và

ch a đ c công b trong b t kì công trình nào khác

Ng i th c hi n

Lê Th M Ngân

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CH VI T T T

DANH M C B NG BI U

TÓM T T 1

PH N I: T NG QUAN 2

1.1 S c n thi t c a đ tài 2

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

1.3 i t ng nghiên c u 3

1.4 Ph ng pháp nghiên c u 3

1.5 Ý ngh a c a đ tài 3

1.6 K t c u đ tài 5

PH N II: C S LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY 2.1 Lý thuy t v m i quan h gi a đ nh giá trên th tr ng ch ng khoán và quy t đ nh đ u t c a doanh nghi p 5

2.1.1 Gi thi t thông tin th đ ng 5

2.1.2 Gi thi t thông tin ch đ ng 6

2.1.3 Gi thi t d n truy n tài tr 6

2.1.4 Gi thi t áp l c th tr ng 8

2.2 Các nghiên c u th c nghi m v đ nh giá trên th tr ng và quy t đ nh đ u t c a doanh nghi p 8

3.2 Mô hình nghiên c u và gi i thích các bi n 17

3.3 Qui trình nghiên c u 27

PH N IV: K T QU NGHIÊN C U TH C NGHI M 31

4.1 K t qu th ng kê mô t m u 31

4.1.1 Th ng kê mô t bi n t l đ u t theo th i gian 31

4.1.2 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u 33

4.2 K t qu h i qui 36

4.2.1 nh h ng c a đ nh giá sai lên quy t đ nh đ u t – B ng ch ng trên toàn m u 4.2.2 B ng ch ng v nh h ng c a đ nh giá sai lên quy t đ nh đ u t nh ng công ty không phát hành c ph n 48

4.2.3 nh y c m c a quy t đ nh đ u t nh ng công ty ho t đ ng trong nh ng ngành có chi phí R&D cao và th p 50

4.2.4 nh y c m c a quy t đ nh đ u t nh ng công ty c phi u đ c n m gi ng n h n và dài h n 53

4.2.5 K t lu n k t qu ki m đ nh bài nghiên c u 56

PH N V: K T LU N 5.1 Các k t lu n chung t bài nghiên c u 59

5.2 H n ch bài nghiên c u 60

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

FEM Random Effects Model: Mô hình nh h ng ng u nhiên

LR Ki m đ nh Likelihood Ratio

B ng 3.1 Mô t kì v ng các bi n trong mô hình 23

B ng 3.2 Tóm t t mô t các bi n và cách tính toán các bi n s đ c s d ng trong mô hình 24

B ng 4.1 Th ng kê mô t bi n t l đ u t qua các n m 32

B ng 4.2 Th ng kê mô t các bi n s d ng trong mô hình 33

B ng 4.3 Phân tích t ng quan 35

B ng 4.4 H i qui mô hình (1) theo ph ng pháp Pooled OLS, FEM, REM 38 B ng 4.5 H i qui mô hình (2) theo ph ng pháp Pooled OLS, FEM, REM 40 B ng 4.6 H i qui mô hình (3) theo ph ng pháp Pooled OLS, FEM, REM 42 B ng 4.7 H i qui mô hình (4) theo ph ng pháp Pooled OLS, FEM, REM 45 B ng 4.8 T ng k t h i qui 4 ph ng trình theo ph ng pháp REM 47

B ng 4.9 K t qu h i qui các công ty không phát hành c ph n theo ph ng pháp REM 49

B ng 4.10 K t qu mô hình h i qui nh ng công ty ho t đ ng trong nh ng ngành có chi phí R&D cao 51

B ng 4.11 K t qu h i qui nh ng công ty ho t đ ng trong nh ng ngành có chi phí R&D th p 52

TÓM T T

đ c niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Các b ng ch ng th c nghi m

n c ngoài cho th y r ng, trong n n kinh t bình th ng, n u c ph n đang b th

tr ng đ nh giá sai, các nhà qu n tr doanh nghi p s có xu h ng đ u t nhi u h n

tin t ng l c quan vào nh ng d án t ng lai c a công ty, m i khi công ty có d án

đ u t m i thì nhà đ u t s nâng giá c phi u lên Vì th vi c đ nh giá sai c ph n

t có m i quan h ngh ch chi u, đ nh giá sai càng l n thì vi c đ u t c a doanh nghi p

đ u t di n ra m nh h n, ngh a là công ty có chi phí R&D cao thì khi có đ nh giá sai

Ngoài ra, đ nh y c m v quy t đ nh đ u t c ng x y ra v i nh ng công ty mà c

phi u đ c n m gi ng n h n

T khóa: nh giá sai, d n tích linh ho t, quy t đ nh đ u t

”đã mô t cách th c đ nh giá sai trên th tr ng t các c đông có t m nhìn ng n h n tác đ ng đ n quy t đ nh đ u t c a công ty Khi công ty đ c đ nh giá cao, nhà qu n

h ng th tr ng đ nh giá cao c phi u công ty có th bù đ p t t th m chí cao h n

tr ng dành cho công ty có th cao h n, ho c bù đ p đ c cho hình ph t mà công ty

tr l i

V i bài nghiên c u này, tác gi s d ng d n tích linh ho t làm bi n s ch báo

đo l ng đ nh giá sai c a các nhà đ u t , cùng nh ng s li u th c t các công ty

đ c niêm y t trên th tr ng, tác gi mong mu n có m t câu tr l i v vi c li u có

đ nh đ u t khi có đ nh giá sai trên th tr ng và b t l i do vi c đ u t kém hi u qu

gây ra

1.2 M c tiêu nghiên c u

a, Có hay không vi c đ nh giá sai giá c ph n nh h ng đ n quy t đ nh đ u t c a

doanh nghi p?

ngành có chi phí R&D cao và th p?

gi ng n h n và dài h n?

1.3 i t ng nghiên c u

d ch ch ng khoán TP HCM và S giao d ch ch ng khoán Hà N i có báo cáo tài chính

đ y đ t n m 2005 đ n 2013

1.4 Ph ng pháp nghiên c u

V i đ c đi m m u nghiên c u g m nhi u bi n quan sát và tr i dài theo th i gian nên

ph ng pháp h i qui đ c s d ng là h i qui b ng d li u b ng (Panel data) V i

ph ng pháp h i qui b ng d li u b ng, các mô hình s d ng bao g m các mô hình

h p nh t gi a các mô hình Pooled OLS, REM, FEM

1.5 Ý ngh a c a đ tài

các nhà qu n tr tài chính doanh nghi p t i Vi t Nam

1.6 K t c u đ tài

Bài nghiên c u g m 5 ph n chính và các ph l c

Ph n I: T ng quan Trong ch ng này tác gi s gi i thi u s b v tài nghiên

nghiên c u

nghi m tr c đó

hành c l ng và th c hi n ki m đ nh v i ph n m m Eview

t

PH N II: C S LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN

2.1 Lý thuy t v m i quan h gi a đ nh giá trên th tr ng ch ng khoán và quy t

đ nh đ u t c a doanh nghi p

Vishny (1990) đã đ a ra 4 gi thi t gi i thích t i sao giá ch ng khoán và quy t đ nh

đ u t có m i quan h v i nhau: gi thi t thông tin b đ ng, gi thi t thông tin ch

đ ng, gi thi t v chi phí tài tr , gi thi t v áp l c th tr ng

2.1.1 Gi thi t thông tin th đ ng

c s cho vi c ra quy t đ nh đ u t Quan đi m này cho r ng các nhà qu n tr c a

th tr ng ch ng khoán không cung c p b t kì thông tin nào có th giúp ng i qu n

lỦ đ a ra quy t đ nh đ u t Nh ng s li u có đ c t th tr ng s nói lên nhà đ u

t đang suy ngh gì v kho n m c đ u t c a doanh nghi p, nh ng đi u đó không nh

h ng đ n quy t đ nh đ u t c a công ty Nh v y, d i góc đ này, không nh ng

Ali và Mohamad (2003) “Investment and Stock Market: Evidence from Arab

quy t đ nh đ u t c a công ty Th tr ng ch ng khoán r p là m t th tr ng ph (sideshow), trong đó bi n đ ng giá c phi u là không hi u qu , không d a trên nh ng

nguyên t c c b n và không đ c các nhà qu n lỦ xem xét tr c khi ra quy t đ nh

đ u t

khoán c ng nh th tr ng tín d ng không th quy t đ nh vi c đ u t trong t ng lai

2.1.2 Gi thi t thông tin ch đ ng

nh m t ngu n thông tin khi đ a ra nh ng quy t đ nh đ u t Gi thi t này cho r ng

truy n đ t thông tin h u ích tr c khi nhà qu n lý ra quy t đ nh Thông tin này có th đúng, có th không chính xác trong vi c d báo các r i ro c b n Dù th tr ng ch ng

b i tâm lỦ nhà đ u t , nên nhà qu n tr không th tách r i các thông tin đ có nh ng

quy t đ nh chính xác Và cho dù, th tr ng ch ng khoán g i nh ng tín hi u không chính xác, nh ng thông tin v n có th s d ng và ch c ch n r ng s nh h ng đ n

quy t đ nh đ u t Morck, Shleifer và Vishny (1990)

2.1.3 Gi thi t kênh truy n d n tài tr

truy n đ t thông tin: Thông tin ch m s không nh h ng đ n quy t đ nh đ u t ,

r ng, th tr ng ch ng khoán đóng vai trò quan tr ng trong vi c giúp đ các công ty huy đ ng v n i u này áp d ng cho các công ty m i, trong tr ng h p phát hành c

huy đ ng v n cho các d án đ u t trong su t vòng đ i c a công ty Trong nh ng l n

đó là gi m chi phí tài tr cho d án

th p

đ nh th i đi m c a c u trúc v n không xem xét c u trúc v n m c tiêu và s đi u ch nh

phi u đang xu ng th p B ng cách đó, các nhà qu n tr tin r ng doanh nghi p c a h

qu n lý xem vi c nhà đ u t đ nh giá c ph n c a chính công ty mình nh là c h i

đ gi m chi phí tài tr Baker và Wurgker (2002)

c phi u không gi m Morck, Shleifer và Vishny (1990)

– 1996) Khi vi c kinh doanh chênh l ch giá là có gi i h n, nhà đ u t không mu n

th nh h ng đ n quy t đ nh đ u t

2.2 Các nghiên c u th c nghi m v đ nh giá trên th tr ng và quy t đ nh đ u

t c a doanh nghi p

tr ng ch ng khoán có giúp các công ty phân b v n h p lý vào các quy t đ nh đ u

t ? Theo mô hình c a Modigliani – Miller (1958), trong đi u ki n th tr ng hoàn

l ng b ng Q theo Tobin’s (1969) Do v y, s không có vi c phân chia gi a n và

v n c ph n, không có vi c tích tr ti n m t và c ng không liên quan đ n th tr ng

tài chính

n m qua cho th y r ng lý thuy t là ch a đúng, vi c ki m soát c h i đ u t s giúp

th p h n Fazzari, Hubbard and Petersen(1988): đã nghiên c u nh h ng c a khó

kh n tài chính vào s nh y c m c a đ u t đ n dòng ti n Sau khi ki m soát c h i

đ u t v i bi n Q, h s d ng t l chia c t c đ phân bi t các công ty đang đ i m t

v i khó kh n tài chính và nh ng công ty còn l i H nh n th y r ng dòng ti n có th

nh h ng đ n đ u t vì s không hoàn h o c a th tr ng v n, thông tin b t đ i x ng

lu n này c ng phù h p v i nghiên c u c a Mayer and Kuh(1984)

đ ng tiêu c c đ n đ u t c đ nh c a các doanh nghi p niêm y t t i Jordan Nghiên

c u c ng ch ra r ng n ngân hàng có tác đ ng m nh đ n đ u t c đ nh h n so v i

không có tác đ ng tiêu c c đ n đ u t c đ nh c a doanh nghi p Th hai, Tobin’s Q

ngân hàng trong vi c ki m ch đ u t quá m c c a doanh nghi p, nó cho th y hi u

hai ông đã đ a ra khuy n ngh r ng nhà đ u t nên cân nh c đòn b y tài chính trong

kh n ng đ u t c a công ty khi ph i đ i m t v i các h n ch tài chính cho các doanh

Thêm vào đó, Hall và c ng s (1998) s d ng d li u b ng v i ph ng pháp VAR đ c tính các y u t quy t đ nh đ n vi c đ u t c a các công ty thu c ngành

Hubbard (1998) đã phân tích các y u t khác nhau nh đ u t hàng t n kho, nghiên

Hubbard đã ng h m nh m r ng có m i quan h Ủ ngh a gi a đ u t và nh ng thay

đ i trong giá tr tài s n c a công ty

gi a đ nh giá trên th tr ng so v i các đ nh giá hi u qu đ c g i ý t nh ng mô hình đ nh giá c b n và sau đó ki m đ nh xem li u r ng các quy t đ nh đ u t có nh y

ch ng khoán nh m t d li u đ u vào đ d báo v chính sách đ u t c a doanh

nghi p trong t ng lai Có th k đ n các nghiên c u sau, Chirinko và Schaller (2001)

cho r ng bong bóng giá trên th tr ng v n Nh t B n giai đo n 1987 – 1989 đã làm

đ u t tài s n c a các công ty t i đ t n c này lên kho ng 6 – 9% Panageas (2005),

đ u t th c s nh y c m v i các bi n ch báo cho vi c đ nh giá sai trên th tr ng Tuy nhiên, nh chính các nhà nghiên c u này th a nh n, k t lu n c a h d a trên r t

Vi c đ nh giá trên th tr ng còn nh h ng đ n t c đ đi u ch nh c a đòn b y

v đòn b y m c tiêu c a các doanh nghi p Nhóm tác gi Richard, William (2012)

công ty có đòn b y l n h n hay nh h n đòn b y m c tiêu N u v n c ph n đ c

đ nh giá cao trên th tr ng, khi đó t ng chi phí đ phát hành c phi u là th p, công

Ng c l i, n u c phi u công ty b đ nh giá th p khi đó vi c phát hành c ph n là

t ng đ i t n kém, đi u ch nh b ng phát hành c ph n s đ c th c hi n ch m h n

T đó nhóm tác gi kh ng đ nh vi c đ nh giá sai v n c ph n là m t y u t quan tr ng làm thay đ i chi phí c a vi c đi u ch nh c u trúc v n

Stein (1996) đã th c hi n ki m đ nh đ i v i nh ng công ty ph thu c vào

h ng l i t vi c c phi u đ c đ nh giá cao, sau đó dùng ngu n ti n này đ đ u t

đ n cho các nhà đ u t v s ph n vinh c a công ty Ví d n u bây gi , công ty tuyên

b t ng t l chi tr c t c hay phát hành c ph n, các nhà đ u t s xem đây nh là

m t thông đi p mà ban qu n tr công ty t tin là ho t đ ng kinh doanh c a công ty trong t ng lai s t o đ ti n m t đ công ty có th ti p t c duy trì vi c tr c t c

có s n nh nhau Do đó, quan đi m c a các nhà đ u t v tri n v ng phát tri n công

ty là nh nhau và kì v ng v công ty là gi ng nhau Tuy nhiên th c t có s b t cân

đ u t là khác nhau M t khác, do v trí và tính ch t công vi c trong công ty, các nhà

và l i nhu n c a công ty Vì các nhà qu n lý có thông tin mà có th không có s n cho

các nhà đ u t bên ngoài, h có th s d ng s thay đ i trong t l c t c ti n m t

đích t o ra nhu c u l n h n đ i v i c phi u c a công ty, do đó nh h ng đ n giá tr

th tr ng công ty và s giàu có c a c đông

truy n tài tr C th t mô hình Stein phát tri n t 1996, g i ý r ng nh ng công ty

đang c n ngu n tài tr t v n c ph n t bên ngoài s có đ u t đ c bi t nh y c m

quy t đ nh b i các thông tin c b n v doanh nghi p mà đ n t s không sáng su t

vi đ u t c a nh ng công ty ph thu c ngu n tài tr bên ngoài s không t i u, hay

b t n trong các quy t đ nh đ u t c a nh ng công ty ph thu c ngu n tài tr bên ngoài, do đó khi n h không th c hi n các quy t đ nh đ u t l ra là t t nh t

Polk và Sapien (2009) đã tìm câu tr l i cho câu h i: li u r ng có m t kênh

gi ng nh ti m n ng phát tri n hi n có; đi u đó đ ng ngh a là khi c phi u công ty đang đ c đ nh giá cao, nhà qu n tr s đ u t nhi u h n mà không c n ph i phát

trong t ng lai, chính vì v y, t n d ng c h i này, nhà qu n lý s th c hi n đ u t

nhi u h n k c nh ng d án có NPV <0 nh m m c đích làm t ng giá c phi u trong

đ i di n cho đ nh giá sai đó là bi n d n tích linh ho t ã có nhi u ki m đ nh th c t

m c đích đ y giá c phi u lên

Masahiro (2013) nghiên c u s khác bi t gi a qu n lý l i nhu n b ng d n tích

c u trúc v n và các quy t đ nh tài chính, nhà qu n lý s th i ph ng thu nh p đ nâng

Subramanyam (1996) s d ng mô hình Jones (1991) tách bi t t ng d n tích thành 2 thành ph n là d n tích và không ph i là d n tích và tìm th y b ng ch ng c

d n đ n th tr ng s có nhìn nh n sai l ch v thu nh p công ty ho c n u th tr ng

cho giá tr c a ch ng khoán v giá tr th c

Tech, Welch, và Wong (1998a, b) tìm th y b ng ch ng t nh ng công ty phát

th ng đ t m c t su t sinh l i th p trong ng n h n

công ty khác s g p tình hu ng t su t sinh l i trên c phi u gi m trong các kì sau

đó, t su t sinh l i bi n đ ng m nh nh t là t i th i đi m ngay sau khi công ty công

d n tích linh ho t và t su t sinh l i c phi u c a công ty, b ng ch ng h tìm th y

d n tích linh ho t cao s g p tình tr ng t su t sinh l i trên c phi u gi m vào các kì

sau đó H u h t thành qu b t th ng c a công ty th ng x y ra đ i v i nh ng công

nh là bi n đ i di n cho đ nh giá sai

corporation finance, and the theory of investment

Quy t đ nh đ u t ph thu c vào

(2009)

corporate investment: a test of catering theory

Th tr ng ch ng khoán tác đ ng

đ n quy t đ nh đ u t m t cách

tr c ti p

Masahiro

(2013)

earnings management: an international comparison for investor protection

Nghiên c u s khác bi t gi a

qu n lý l i nhu n b ng d n tích

và qu n lý l i nhu n th c 38

qu c gia Tech, Welch,

(1998a, b)

Earnings management and

performance of initial public offerings

Earnings management and

information in accruals and cash flows about future earnings?

Nh ng công ty có m c d n tích

b t th ng cao so v i công ty

khác s g p tình hu ng t su t sinh l i trên c phi u gi m trong

các kì sau đó

d án đ u t c a mình Trong ph n này, tác gi c ng đ a ra m t s b ng ch ng th c

công ty có l ng d n tích cao th ng có t su t sinh l i dài h n là r t th p, đi u đó

ty

PH N III: D LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 3.1 D li u

M u dùng đ nghiên c u g m các công ty đã niêm y t trên th tr ng ch ng

khoán Vi t Nam trên sàn Hà N i (HNX) và thành ph H Chí Minh (HOSE) M u

thông, kho v n, xây d ng)

Các công ty có m t trong m u là nh ng công ty th a mãn nh ng tiêu chí sau:

- Nh ng công ty đã niêm y t và có báo cáo tài chính liên t c t 2005 - 2013

- Bi n đ u t không đ c âm

- Nh ng công ty tài chính, b o hi m, ch ng khoán b lo i ra kh i m u

D li u s d ng trong bài nghiên c u g m 2 t p h p Th nh t d li u giao

sánh đ i chi u v i các website khác nh stox.vn, vietstock.com D li u v d n tích,

s đ c trình bày ti p theo khi bài nghiên c u đ c p đ n t ng mô hình c th

3.2 Mô hình nghiên c u và gi i thích các bi n

Nghiên c u này k th a nghiên c u c a các tác gi Polk và Sapienza (2009)

đ ki m tra vi c đ nh giá sai tác đ ng đ n quy t đ nh đ u t c a doanh nghi p Mô

= + 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + i,t

Bi n ph thu c:

Ii,t: đ i di n cho quy t đ nh đ u t đ c tính b ng đ u t thu n c a doanh nghi p i t i

th i đi m t (b ng chi thu n cho mua s m tài s n c đ nh trong n m t) chia cho tài s n

c đ nh thu n vào cu i n m

: là h s ch n cho bi t t l đ u t nh t đ nh mà các doanh nghi p v n ti n hành

đ nh kì không ph thu c vào di n bi n c a các bi n nghiên c u, c a các n m nghiên

đi m th c t thu ho c th c t chi ti n ho c t ng đ ng ti n Báo cáo tài chính l p trên c s d n tích ph n ánh tình hình tài chính c a doanh nghi p trong quá kh , hi n

t i và t ng lai” Vì v y vi c ghi nh n doanh thu và chi phí có nh h ng quy t đ nh

đ n báo cáo l i nhu n c a doanh nghi p trong m t k , c s k toán d n tích đ c

thu vào và doanh thu trong k ; t n t i chênh l ch gi a chi phí ghi nh n và l ng ti n

theo yêu c u khách quan trong k toán Ghi nh n doanh thu và chi phí không d a vào

li u trên báo cáo tài chính th hi n m t ph n ý ki n ch quan c a nhà k toán Ch ng

đó thông qua các bi n pháp nh ghi nh n doanh thu (doanh nghi p ghi nh n m c

đ ng; ph ng pháp xác đ nh giá tr hàng t n kho nh h ng ghi nh n giá v n hàng

h n s làm gi m ho c t ng chi phí c a niên đ hi n hành); l a ch n th i đi m đ u t

cao, đi u đó có ngh a là các nhà đ u t bên ngoài đang nhìn v công ty c a h nh là

m t công ty đ c qu n tr t t, đang có nhi u c h i đ u t thành công trong t ng lai, nên nhà đ u t s n sàng tr giá cao h n ti m n ng t ng tr ng trong t ng lai c a

công ty, h quá h h i, quá l c quan v công ty c a mình Cho nên nh ng nhà qu n

ty này đ u t thêm n a, s càng t o giá tr gia t ng l n h n, nh v y s đ y giá c

phi u lên Ng c l i, nh ng công ty mà giá c phi u trên th tr ng đang b đ nh giá

công ty này đang qu n tr t i, và không có nhi u c h i đ u t thành công h a h n trong t ng lai, vì th nh ng công ty càng đ u t càng b gi m giá B i nhà đ u t bên ngoài không tin là công ty đó đ u t có hi u qu Panageas (2005), Humberman

(2005)

đang đ c đ nh giá cao hay th p N u cao, h s chi u lòng nhà đ u t (catering) đ

nh m đ y giá c phi u lên vì m c đích nào đó Và chúng ta s không quan tâm đ n

m c đích c a nhà qu n tr đ y giá c phi u lên đ làm gì Chúng ta xem xét có đúng

h n” (overinvestment), n u nh ng công ty đang đ u t nhi u h n là nh ng công ty

đó đang b đ nh giá sai Polk và Sapienza (2009)

NCCA: Tài s n ng n h n phi ti n m t c tính toán b ng t ng tài s n ng n h n tr

đi ti n và các kho n t ng đ ng ti n

ACCR đ c ki m soát b i t ng tài s n c a doanh nghi p

: d n tích thông th ng N u doanh thu t ng thì chênh l ch gi a

ti n ra và dòng ti n vào c a m t doanh nghi p Còn báo cáo thu nh p th hi n k t qu

th ng nh là m t ph n c a t ng d n tích và đi u ch nh b ng doanh thu c a công ty

Có ngh a là m c đ d n tích thông th ng không ph i là m t con s c đ nh mà s

= SALEi,t

2013 Do đi u ki n d li u không cho phép và do ph i tính chênh l ch qua các n m

tr c khi tính ACCR nên tác gi l y k=3 (b t đ u t n m 2006 đ n 2008 đ tính cho

th i đi m quan sát là 2009) sau đó t nh ti n qua các n m

Sau khi tính đ c d n tích thông th ng ta ti n hành tính toán d n tích linh

Bi n ki m soát

Bi n đ c tính b ng t s c a giá tr th tr ng c a tài s n chia cho giá

+ tài s n thu thu nh p hoãn l i) S li u v giá tr s sách c a tài s n và tài s n thu

đánh giá cao v nh ng c h i, ti m n ng t ng tr ng c a công ty trong t ng lai Giá

Bi n : b ng l i nhu n tr c các kho n b t th ng c ng v i kh u hao

đ c s d ng trong ho t đ ng đ u t Nó c ng cung c p b ng ch ng cho th y đ u t

có liên quan đ n các qu n i b s n có Dòng ti n có th đ c g i là dòng ti n th ng

d c n thi t đ tài tr cho t t c các giá tr hi n t i ròng c a d án Trong lý thuy t

tr u tiên hàng đ u cho quy t đ nh đ u t Do đó, tác gi kì v ng dòng ti n và đ u

t có m i quan h cùng chi u

Bi n : ti n thu đ c t phát hành c ph n: Tác gi cho r ng khi c phi u

đó dùng ti n này đ đ u t nhi u h n i u này c ng có ngh a là đ nh giá sai s tác

đ ng gián ti p đ n quy t đ nh đ u t thông qua kênh phát hành c ph n Bi n này

đ ng đ n quy t đ nh đ u t đ c l p v i kênh phát hành c ph n Bi n này đ c tìm

th y trong thuy t minh báo cáo tài chính và đ i chi u t ng v n c ph n c ng v i

th ng d v n c ph n trên b ng cân đ i k toán Và tác gi c ng kì v ng bi n này có tác đ ng cùng chi u v i quy t đ nh đ u t

Bi n ,và bi n : L i nhu n n m t và l i nhu n n m t + 1, đ c l y t báo cáo th ng niên c a các công ty Tác gi c ng cho r ng chính l i nhu n gi l i

là đ ng l c thúc đ y nhà qu n tr quy t đ nh đ u t nhi u h n LỦ thuy t tr t t phân

l i đ làm ngu n tài tr chính cho các d án đó Và th ng xem xét ngu n l i nhu n các kì tr c đó Nên tác gi đã đ a vào mô hình 2 bi n ki m soát là l i nhu n n m

l i Vì th , tác gi đã phân lo i nh ng công ty có chi phí R & D cao và nh ng công

ph ng pháp c a Gaspar, Massa và Matos (2005) Trong đó bi n đ i di n c phi u

đ c n m gi a ng n h n hay dài h n là TURN Ch s này đ c tính b ng trung bình

plant and equipment

cu i n m trên b ng cân đ i k toán

tích/accruals

CL - DEP

NCCA Tài s n ng n h n phi

ti n m t/non cash current assets

3.3 Quy trình nghiên c u

B c 1: Sau khi l p b ng th ng kê, mô t d li u c a các bi n Ta ti n hành h i quy

đ nh giá sai theo ph ng trình sau

B c 2: Lo i b nh ng công ty đã phát hành c ph n ch y l i mô hình gi ng h t

b c 1 theo ph ng pháp h i quy d li u b ng đ ki m tra l n n a t n t i không vi c

đ nh giá sai tác đ ng đ n quy t đ nh đ u t

B c 3: Thông th ng, nh ng công ty có chi phí R&D càng cao, thì b t cân x ng

yêu c u các doanh nghi p ph i báo cáo s li u v chi phí nghiên c u và phát tri n nên

ngành có R&D cao và th p d a vào bài nghiên c u c a Alexander (2003)

ắReviewing the nomenclature for high technology” Theo k t qu , tác gi s p x p

y t , d ng c quang h c thu c ngành công nghi p, các thuy t b công nghi p truy n

ph m d u m tinh ch , các ngành công nghi p nhiên li u h t nhân, s t và ngành công

gi y, in n và ngành công ngh xu t b n Sau khi phân chia các ngành, tác gi ch y

công ty có R&D th p

B c 4: Vì có l p lu n cho r ng, đ i v i nh ng c phi u đ c n m gi ng n h n, thì

vi c đ u t s di n ra nhi u h n đ i v i nh ng công ty có c phi u đ c n m gi

cho toàn b m u

Ki m đ nh Redundant variable

M c đích c a ki m đ nh: xem xét s có m t c a bi n không c n thi t nh m xác đ nh

bi n nào không c n thi t hay còn g i là th a bi n trong mô hình h i qui d li u b ng

Ng c l i prob > 0.05 các bi n không có Ủ ngh a th ng kê và lo i kh i mô hình

Ki m đ nh đa c ng tuy n (correlations)

M c đích: Xem xét các bi n đ c l p X có nh h ng l n nhau, hay còn g i là có s

t ng quan v i nhau không i u này đ c th c hi n b ng cách t o m t ma tr n

t ng quan gi a các bi n gi i thích v i nhau Cách nh n bi t hi n t ng đa c ng

M c đích: s d ng ki m đ nh t t ng quan c a ph n d qua h s Durbin – Watson

Ki m đ nh l a ch n mô hình

pháp Pooled OLS, Random Effects, và Fixed Effects Mô hình h i qui g p (Pooled

theo các công ty Ta b qua bình di n không gian và th i gian c a d li u k t h p và

ch c l ng h i qui OLS thông th ng, t c là đây chúng ta xem xét nh h ng

ty đ u có nh ng đ c đi m riêng bi t có th nh h ng đ n các bi n gi i thích, nh ng

đ c đi m này l i không quan sát đ c, FEM phân tích m i t ng quan này gi a ph n

d c a m i công ty v i các bi n gi i thích qua đó ki m soát và tách nh h ng c a các đ c đi m riêng bi t (không đ i theo th i gian) ra kh i các bi n gi i thích đ có

th c l ng nh ng nh h ng th c (net effects) c a bi n gi i thích lên bi n ph

– bi n gi i thích trong mô hình nh h ng c đ nh thì trong mô hình nh h ng ng u

đ n các bi n gi i thích

ki m đ nh xem ph ng pháp h i qui nào là phù h p nh t trong 3 ph ng pháp trên, đ tài s d ng 2 ki m đ nh: Ki m đ nh Likelihood Ratio (LR) đ c s

d ng đ ki m đ nh l a ch n 2 ph ng pháp Fixed Effects và Pooled OLS Ki m đ nh

Ki m đ nh Hausman, gi thuy t H0: mô hình Random effects là phù h p Gi thuy t

H1: Mô hình Fixed effects là phù h p N u k t qu h i qui cho P-value < thì bác b

bày các ph ng pháp ki m đ nh l a ch n mô hình M u nghiên c u g m 81 công ty

đ c niêm y t t i S giao d ch ch ng khoán TP HCM và S giao d ch ch ng khoán

PH N 4: K T QU NGHIÊN C U TH C NGHI M

4.1 K t qu th ng kê mô t m u

4.1.1 Th ng kê mô t bi n t l đ u t theo th i gian

đ u t c a 81 doanh nghi p trong m u T l đ u t c a các doanh nghi p trong n m

2009 đ n 2013 gi m t 0.6729 xu ng còn 0.3548, riêng trong giai đo n 2010 – 2011

xu ng còn 0.2783 n m 2013 Hi n t ng này m t ph n ph n ánh s khó kh n trong

c ng cho th y tác đ ng c a suy thoái kinh t trong giai đo n này đã nh h ng r t

h ng c a kh ng ho ng kinh t tài chính, n công toàn c u đã góp ph n nh h ng

đ n n n kinh t Vi t Nam nh làm cho l m phát t ng cao và m t b ng lãi su t m c

kh n h n đ i v i các doanh nghi p

B ng 4.1: Th ng kê mô t bi n t l đ u t theo các n m

4.1.2 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u

B ng 4.2: Th ng kê mô t các bi n s d ng trong mô hình

Ghi chú: Bi n ph thu c là đ u t Bi n đ c l p g m: : d n tích linh ho t, :

Tobin’s Q đ c tính b ng giá tr th tr ng chia giá tr s sách; dòng ti n; ti n thu

đ c t phát hành c ph n; l i nhu n n m t; l i nhu n n m t+1 : vòng quay

c phi u