Xây dựng chiến lược kinh doanh Ngân hàng thương mại cổ phần Bưu điện Liên Việt Luận văn thạc sĩ

TR NGă IăH CăKINHăT ăTHÀNHăPH ăH ăCHÍăMINH... TR NGă IăH CăKINHăT ăTHÀNHăPH ăH ăCHÍăMINH LU NăV NăTH CăS ăKINHăT TS.ăTR NăTH ăM NGăTUY T TP... Tác gi ký tên Nguy n Nam Huân... 23 1.4.2

TR NGă IăH CăKINHăT ăTHÀNHăPH ăH ăCHÍăMINH

TR NGă IăH CăKINHăT ăTHÀNHăPH ăH ăCHÍăMINH

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

TS.ăTR NăTH ăM NGăTUY T

TP H Chí Minh - 2014

Tôi xin cam k t đơy lƠ công trình nghiên c u đ c l p c a riêng tôi Các s li u, nghiên c u là trung th c vƠ đ c trích d n ngu n K t qu nghiên c u trong lu n v n này là trung th c vƠ ch a đ c công b trong b t k công trình nghiên c u nào khác

Tác gi ký tên

Nguy n Nam Huân

Trang ph bìa

L iăcamăđoan

M c l c

Danh m c t vi t t t

Danh m c các hình b ng

Danh m c các hình v ,ăđ th

L i m đ u

HÀNGăTH NGăM I 1

1.1 Chi năl c kinh doanh c a doanh nghi p 1

1.1.1 Các khái ni m v chi n l c kinh doanh 1

1.1.2 Xây d ng chi n l c kinh doanh 2

1.1.2.1 Giai đo n hình thành chi n l c 3

1.1.2.2 Giai đo n th c thi chi n l c 6

1.1.2.3 Giai đo n đánh giá chi n l c 6

1.1.3 M t s công c đ xây d ng và l a ch n chi n l c kinh doanh 7

1.1.3.1 Các công c đ xây d ng chi n l c 7

1.1.3.2 Các công c l a ch n chi n l c 11

1.2 T ng quan v ngơnăhƠngăth ngăm i 13

1.2.1 Khái ni m 13

1.2.2 Các lo i hình ngơn hƠng th ng m i 16

1.2.3 c đi m ho t đ ng kinh doanh c a ngơn hƠng th ng m i 17

1.2.4 D ch v ngân hàng 18

1.3.1 Chi n l c kinh doanh ngân hàng 19

1.3.2 Các lo i chi n l c kinh doanh c a ngơn hƠng th ng m i 20

1.3.3 S c n thi t c a xây d ng chi n l c kinh doanh ngân hàng 21

1.3.4 C s xây d ng chi n l c kinh doanh ngân hàng 22

1.3.4.1 i u ki n bên trong 22

1.3.4.2 i u ki n bên ngoài 23

1.4 Kinh nghi m xây d ng chi năl c kinh doanh m t s ngân hàng hi n t i 23

1.4.1Ngân hàng th ng m i c ph n Quơn i (MBB) 23

1.4.2 The Hongkong and Shanghai Banking Corporation Limited (HSBC) 26

1.4.3 Bài h c kinh nghi m 27

K T LU N CH NG 1 28

CH NGă2: TH C TR NG TH C HI N CHI NăL C KINH DOANH C A NGÂN HÀNG TH NGăM I C PH N B Uă I N LIÊN VI T 29

2.1 Gi i thi u t ng quát v th ngăm i c ph năB uă i n Liên Vi t 29

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n 29

2.1.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh 30

2.2 Phân tích th c tr ng th c hi n chi năl c kinh doanh c a ngơnăhƠngăth ngă m i c ph n B uă i n Liên Vi t 32

2.2.1 T m nhìn, m c tiêu và chi n l c kinh doanh đang th c hi n 32

2.2.2 K t qu th c hi n chi n l c kinh doanh cu ngơn hƠng th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t 33

2.2.2.1 C c u t ch c 33

2.2.2.2 V n đi u l 33

2.2.2.3 S n ph m d ch v ngân hàng 35

2.2.2.5 Nhân s 38

2.2.2.6 Ho t đ ng Marketing, nghiên c u và phát tri n th tr ng 39

2.2.2.7 H th ng qu n lý 40

2.2.3 Kh o sát ý ki n đánh giá th c tr ng th c hi n chi n l c kinh doanh c a ngơn hƠng th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t 40

2.2.3.1 S n ph m d ch v ngân hàng 41

2.2.3.2 Th tr ng ho t đ ng và kênh phân ph i 42

2.2.3.3 Nhân s 43

2.2.3.4 Ho t đ ng Marketing, nghiên c u và phát tri n th tr ng 43

2.2.4 Xây d ng ma tr n đánh giá n i b 44

2.3 Phân tích s tácăđ ng c aămôiătr ngăđ n ho tăđ ng c a ngơnăhƠngăth ngăm i c ph năB uă i n Liên Vi t 46

2.3.1 Môi tr ng v mô 46

2.3.1.1 Y u t kinh t 46

2.3.1.2 Y u t chính tr 50

2.3.1.3 Y u t pháp lu t 51

2.3.2 Môi tr ng ho t đ ng ngơn hƠng th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t

52

2.3.2.1 Khách hàng 52

2.3.2.2 i th c nh tranh 55

2.3.2.3 S n ph m thay th 60

2.3.2.4 i th ti m n 61

2.3.3 Xây d ng ma tr n đánh giá y u t bên ngoài 61

c ph n B uă i n Liên Vi t 63

2.4.1 K t qu đ t đ c 63

2.4.2 H n ch và nguyên nhân 64

K T LU N CH NG 2 65

CH NGă3ăXÂYăD NG CHI NăL C KINH DOANH NGÂN HÀNG TMCP B Uă I N LIÊN VI Tă NăN Mă2020 66

3.1 M c tiêu phát tri n c aăNHăTMCPăB uă i n Liên Vi tăđ n 2020 66

3.2 Xây d ng và l a ch n chi năl c cho NHăTMCPăB uă i n Liên Vi tăđ năn mă 2020 66

3.2.1 Hình thành chi n l c qua phân tích SWOT 66

3.2.2 S d ng ma tr n đ nh l ng l a ch n chi n l c 67

3.2.2.1 Ma tr n QSPM cho nhóm S/O 67

3.2.2.2 Ma tr n QSPM cho nhóm W/O 68

3.2.2.3 Ma tr n QSPM cho nhóm S/T 69

3.2.2.4 Ma tr n QSPM cho nhóm W/T 70

3.2.3 Chi n l c kinh doanh NH TMCP B u i n Liên Vi t đ n n m 2020 71

3.2.4 L trình th c hi n chi n l c kinh doanh c a ngơn hƠng th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t 73

3.3 Các gi i pháp ch y u đ hoàn thi n chi năl c 74

3.3.1 Nhóm gi i pháp Marketing 74

3.3.2 Nhóm gi i pháp ho t đ ng 76

3.3.2.1 Phát tri n s n ph m, d ch v - S d ng hi u qu ti m l c tài chính 76

3.3.2.2 Phát tri n v n 77

3.3.3 Gi i pháp qu n tr h th ng 78

3.3.3.2 Gi i pháp qu n lý m ng l i chi nhánh 79

3.3.3.3 Nơng cao n ng l c qu n tr r i ro 79

3.3.4 Nhóm gi i pháp nhân l c 80

3.4 Ki n ngh 81

3.4.1 i v i NhƠ n c 81

3.4.2 i v i Ngơn hƠng NhƠ n c 82

K T LU N CH NG 3 82

K T LU N

Tài li u tham kh o

Ph l c

ABBank Ngơn hƠng th ng m i c ph n An Bình

ACB Ngơn hƠng th ng m i c ph n Á Chơu

AgriBank Ngơn hƠng Nông Nghi p vƠ Phát Tri n Nông Thôn Vi t Nam

ANZ Ngân hàng ANZ

ATM Máy rút ti n t đ ng

Bac A Bank Ngơn hƠng th ng m i c ph n B c Á

Baoviet Bank Ngơn hƠng th ng m i c ph n B o Vi t

BIDV Ngơn hƠng th ng m i c ph n u t vƠ Phát tri n Vi t Nam

Cafef Website thông tin tài chính Cafef

Citibank Ngân hàng Citi

CPI Ch s giá tiêu dùng

CRV Công ty c ph n X p h ng tín nhi m doanh nghi p

DaiA Bank Ngơn hƠng th ng m i c ph n i Á

DongA Bank Ngơn hƠng th ng m i c ph n ông Á

EFE External Factor Evaluation Matrix: Ma tr n các y u t bên ngoƠi ETF Qu hoán đ i ch s

Eximbank Ngơn hƠng th ng m i c ph n xu t nh p kh u Vi t Nam

FBNC Kênh tin t c tƠi chính FBNC

FTA Hi p đ nh th ng mai t do

GDP T ng s n ph m qu c n i

Habubank Ngơn hƠng th ng m i c ph n phát tri n NhƠ HƠ N i

HDBank Ngơn hƠng th ng m i c ph n phát tri n NhƠ thƠnh ph H Chí Minh

H BT H i đ ng B tr ng

HSBC Ngơn hƠng H ng Kông vƠ Th ng H i

IFE Internal Factor Evaluation Matrix: Ma tr n các y u t bên trong

Kienlong Bank Ngân hƠng th ng m i c ph n Kiên Long

LienvietBank Ngơn hƠng th ng m i c ph n Liên Vi t

LienVietPostBank Ngơn hƠng th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t

MaritimeBank Ngơn hƠng th ng m i c ph n HƠng H i Vi t Nam

MBB Ngơn hƠnh th ng m i c ph n Quơn i

MDB Ngơn hƠng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông

MHB Ngơn hƠng th ng m i c ph n Phát tri n nhƠ đ ng b ng sông C u Long NamABank Ngơn hƠng th ng m i c ph n Nam Á

Navibank Ngơn hƠng th ng m i c ph n Nam Vi t

NhƠ n c OCB Ngơn hƠng th ng m i c ph n Ph ng ông

OceanBank Ngơn hƠng th ng m i c ph n i D ng

PG Bank Ngơn hƠng th ng c ph n X ng D u Petrolimex

POS Máy ch p nh n thanh toán th

QSPM

Quantitative Strategic Planning Matrix: Ma tr n quy ho ch chi n l c có

th đ nh l ng

ROA T su t l i nhu n sau thu /T ng tƠi s n

ROE T su t l i nhu n sau thu / V n ch s h u

Sacombank Ngơn hƠng th ng m i c ph n SƠi Gòn Th ng Tín

Saigonbank Ngơn hƠng th ng m i c ph n SƠi Gòn Công Th ng

SASCO Công ty d ch v hƠng không sơn bay Tơn S n Nh t

SATRA T ng công ty th ng m i SƠi Gòn

SHB Ngơn hƠng th ng m i c ph n SƠi Gòn HƠ N i

Southern Bank Ngơn hƠng th ng m i c ph n Ph ng Nam

SWOT Ma tr n đi m m nh, đi m y u, nguy c , c h i

Techcombank Ngơn hƠng th ng m i c ph n K Th ng

TCTD T ch c tín d ng

TMCP Th ng m i c ph n

TPP Hi p đ nh th ng m i xuyên Thái Bình D ng

USD Dollar M

VCCI Phòng Th ng m i vƠ Công nghi p Vi t Nam

VIB Ngơn hƠng th ng m i c ph n Qu c T

VietABank Ngơn hƠng th ng m i c ph n Vi t Á

VietBank Ngơn hƠng th ng m i c ph n Vi t Nam Th ng Tín

VCB Ngơn hƠng th ng m i c ph n ngo i th ng Vi t Nam

VietinBank Ngơn hƠng th ng m i c ph n Công th ng Vi t Nam

Vn-Index Ch s ch ng khoán S giao d ch ch ng khoán thƠnh ph H Chí Minh VPBank Ngơn hƠng th ng m i c ph n Vi t Nam Th nh V ng

VPSC Công ty D ch v Ti t ki m B u i n

WB Ngơn hƠng th gi i

Western Bank Ngơn hƠng th ng m i c ph n Ph ng Tơy

WTO T ch c th ng m i Th gi i

B ng 1.1 Minh h a ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài 7

B ng 1.2 Minh h a ma tr n đánh giá các y u t bên trong 8

B ng 1.3 Ma tr n SWOT 10

B ng 1.4 Ma tr n QSPM 12

B ng 2.1 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a LienVietPostBank 31

B ng 2.2 Bi n đ ng tài s n LienVietPostBank giai đo n 2008-2013 33

B ng 2.3 T l v n đi u l /T ng tài s n m t s ngân hàng n m 2013 34

B ng 2.4 i m giao d ch m t s ngơn hƠng trên đ a b n TP H Chí Minh 37

B ng 2.5 Nhân s LienVietPostBank 38

B ng 2.6 Ma tr n quy đ i câu tr l i thƠnh đi m s 45

B ng 2.7 Ma tr n đánh giá các y u t bên trong (IFE) 45

B ng 2.8 Thành t u kinh t Vi t Nam giai đo n 2008 ậ 2014 47

B ng 2.9 Lãi su t huy đ ng m t s ngân hàng t i các k h n 51

B ng 2.10 Ch tiêu t ng tr ng tín d ng ngơn hƠng nhóm 1 vƠ 2 n m 2012 56

B ng 2.11 Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài (EFE) 62

B ng 3.1 T ng h p đi m h p d n chi n l c 72

Hình 1.1 Mô hình qu n tr chi n l c toàn di n 2

Hình 1.2 Các b c phân tích y u t môi tr ng bên ngoài 5

Hình 1.3 Ma tr n chi n l c chính 13

Hình 1.4 V n đi u l ngân hàng MBB giai đo n 2003-2013 24

Hình 1.5 M ng l i phân b chi nhánh ngơn hƠng ACB n m 2013 25

Hình 2.1 T l n x u toƠn ngƠnh ngơn hƠng giai đo n 2008 ậ 2013 48

Hình 2.2 Bi n đ ng Vn-Index và kh i l ng giao d ch giai đo n 3/2009 -7/2014 49

Hình 2.3 T ng s d huy đ ng v n và t ng d n tín d ng toàn h th ng ngân hàng 53

Hình 2.4 T ng s d huy đ ng v n và t ng d n tín d ng LienVietPostBank 53

Hình 2.5 Th ph n ngƠnh ngơn hƠng Vi t Nam 53

Hình 2.6 V n đi u l m t s ngơn hƠng 59

Hình 2.7 T ng tƠi s n m t s ngơn hƠng 59

Hình 2.8 L i nhu n sau thu m t s ngơn hƠng 59

1- Lý do ch năđ tài

B t c m t doanh nghi p nào mu n đ ng v ng và phát tri n đ u đòi h i có chi n l c kinh doanh đúng đ n Chi n l c đó ph i phù h p v i môi tr ng v

mô vƠ vi mô, trên c s đi m m nh vƠ đi m y u c a doanh nghi p M t chi n

l c đúng đ n giúp doanh nghi p phát huy đ c đi m m nh và kh c ph c đ c

đi m y u, đ ng th i t n d ng t t các c h i và h n ch các r i ro có th x y ra Trong đi u ki n c nh tranh kh c li t hi n nay, vi c xây d ng m t chi n l c đúng

đ n s giúp doanh nghi p có đ c l i th

c thành l p n m 2008, Ngơn hƠng th ng m i c ph n B u i n Liên

Vi t (LienVietPostBank) là m t ngân hàng có tu i đ i còn tr LienVietPostBank

ra đ i trong b i c nh n n kinh t Vi t Nam và th gi i có nhi u khó kh n Ngân hàng nh n di n đó lƠ khó kh n nh ng c ng lƠ c h i cho LienVietPostBank T

đó, LienVietPostBank đƣ th c hi n chi n l c kinh doanh vƠ giƠnh đ c các thƠnh công đáng ghi nh n nh k t qu kinh doanh, m c huy đ ng và c p tín d ng ngƠy cƠng t ng, cung ng d ch v ngân hàng ngày càng m r ng ra kh p đ a bàn các đ a ph ng trong c n c,… Tuy v y, LienVietPostBank v n còn các h n ch

nh : N ng l c tài chính, v n t có còn th p so v i các ngân hàng trong, s c c nh tranh c a LienVietPostBank so v i các ngơn hƠng đ i th ,

Th a thu n m c a ngành ngân hàng khi Vi t Nam gia nh p t ch c th ng

m i th gi i đang đ n g n, các hi p đ nh song ph ng, đa ph ng trong v n đ

m c a th tr ng tài chính, vi c đi đ n kí k t hi p đ nh th ng m i xuyên Thái Bình D ng (TPP),… d n đ n lƠn sóng đ u t , m r ng c a h th ng các đ nh

ch tƠi chính n c ngoài Bên c nh đó, lƠ vi c các th tr ng v n c ng c nh tranh

kh c li t v i h th ng ngơn hƠng nh th tr ng ch ng khoán, các s n ph m hàng hóa, th tr ng đ a c,… Xu t phát t nh ng yêu c u trên, v n đ c n xây d ng

m t chi n l c kinh doanh m i cho LienVietPostBank trong giai đo n 2014-2020

là c c kì c p thi t

th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t” cho lu n v n cao h c c a mình v i ý

mu n nh m v n d ng nh ng ki n th c và kinh nghi m th c t đ đóng góp vƠo thành công c a ngơn hƠng th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t trong t ng lai

2- M c tiêu nghiên c u:

úc k t lý lu n t ng quan v chi n l c kinh doanh trong ho t đ ng c a m t doanh nghi p nói chung và ngân hàng nói riêng

Tìm hi u th c tr ng th c hi n chi n l c kinh doanh c a LienVietPostBank

d a trên s li u th c t , phân tích các y u t nh h ng đ n s phát tri n c a LienVietPostBank, t đó rút ra nh ng đi m m nh và nh ng đi m y u hi n có c a Ngân hàng

Xây d ng thành công chi n l c kinh doanh cho LienVietPostBank đ n n m

2020, nh m đóng góp vƠo s thành công c a ngân hàng

3- ụăngh aăth c ti n c aăđ tài

Trong quá trình th c hi n lu n v n, tôi có tham kh o m t s nghiên c u tr c đơy nh sau:

Nguy n Quang H ng, 2011 Xây d ng chi n l c kinh doanh c a Ngân hàng

th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t đ n n m 2025 Trong nghiên c u này,

tác gi Nguy n Quang H ng đƣ nêu ra c s lý lu n v chi n l c kinh doanh, phân tích th c tr ng và xây d ng chi n l c kinh doanh c a ngơn hƠng th ng

m i c ph n B u i n Liên Vi t đ n n m 2025 c thu n l i h n tác gi , khi tôi ti n hành nghiên c u c a mình vƠo n m 2014, ba n m sau khi LienvietBank

ti n hành sáp nh p v i qu ti t ki m B u i n và tr thành LienVietPostBank

nh ngƠy nay T đó, tôi có đ c s li u kinh doanh th c t c a LienVietPostBank giai đo n 2008-2013 đ có đ c nh ng phơn tích, đánh giá đ xây d ng chi n l c kinh doanh m i cho LienVietPostBank Bên c nh đó, tôi còn

đi u ch nh th i gian h ng t i t n m 2025 xu ng 2020 đ phù h p v i chi n

l c phát tri n ngành ngân hàng c a Ngơn hƠng NhƠ n c đ n n m 2020

hàng th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t Trong nghiên c u, tác gi Nguy n

Th C m Tú đƣ nêu ra t ng quan lý thuy t v d ch v ngân hàng, th c tr ng và

gi i pháp nâng cao ch t l ng d ch v t i Ngơn hƠng th ng m i c ph n B u

i n Liên Vi t Trong nghiên c u này, tác gi ch đi phơn tích Ngơn hƠng TMCP

B u i n Liên Vi t, ch a đi so sánh v i các ngơn hƠng đ i th Khi th c hi n nghiên c u c a mình, tôi đƣ ti n hành tham kh o các phân tích và l p lu n c a tác

gi c ng nh th c tr ng và gi i pháp đ c đ a đ nâng cao ch t l ng d ch v vào xây d ng chi n l c kinh doanh cho Ngơn hƠng TMCP B u i n Liên Vi t

V i m i ngân hàng, m i th i kì s có nh ng đi u ki n bên trong và bên ngoài khác nhau Nh ng xét v góc đ đ nh h ng chi n l c kinh doanh thì đ u mang

nh ng c s lý lu n vƠ ph ng cách th c hi n t ng đ ng nhau Do đó đ tài này không ch giúp ích cho LienVietPostBank mà còn h u ích cho nh ng nhà xây

d ng chi n l c t i nh ng ngân hàng khác tham kh o đ áp d ng xây d ng chi n

l c cho ngân hàng mình trong tình hình c nh tranh trong ngành và tình hình h i

nh p kinh t c a Vi t Nam

4- iăt ng và ph m vi nghiên c u

tài nghiên c u chi n l c ho t đ ng kinh doanh cho ngân hàng th ng

m i c ph n nói chung vƠ ngơn hƠng th ng m i c ph n B u i n Liên Vi t nói riêng

Ph m vi nghiên c u: Chi n l c kinh doanh t i ngơn hƠng th ng m i c

ph n B u i n Liên Vi t giai đo n t n m 2008 đ n n m 2013

5- Ph ngăphápănghiênăc u

Lu n v n nƠy s d ng ph ng pháp mô t , ph ng pháp b ng s li u, ph ng pháp logic th ng kê, ph ng pháp kh o sát b ng câu h i là ch y u, đ ng th i k t

N i dung lu n v n g m 03 ch ng:

Ch ngă1:ăT ng quan v chi n l c kinh doanh c a ngơn hƠng th ng m i

Ch ngă2:ăTh c tr ng th c hi n chi n l c kinh doanh c a ngơn hƠng th ng

m i c ph n B u i n Liên Vi t

Ch ngă 3:ă Xây d ng chi n l c kinh doanh ngơn hƠng th ng m i c ph n

B u i n Liên Vi t đ n n m 2020

CH NG 1: T NG QUAN V CHI N L C KINH DOANH C A NGÂN HÀNG TH NG M I

1.1 CHI N L C KINH DOANH C A DOANH NGHI P

1.1.1 Các khái ni m v chi n l c kinh doanh

Chi n l c kinh doanh và m t s khái ni m liên quan đ c các nhà qu n tr

hi u theo nhi u cách khác nhau i u đó có th do h có nhi u cách ti p c n khác nhau trong nghiên c u

Theo Arthur A.Thomson, Js Và A.J.Strickland III thì “Chi n l c kinh doanh

là m t chu i nh ng ho t đ ng c nh tranh và ph ng th c qu n lý ti p c n trong kinh doanh đ đ t đ c k t qu kinh doanh thành công Chi n l c kinh doanh

th c s là k ho ch c a nhà qu n lý nh m c ng c v trí t ch c, tho mãn nhu

c u c a khách hàng và đ t đ c nh ng m c tiêu kinh doanh mong mu n”

Theo Fred R.David thì “Chi n l c kinh doanh là nh ng ph ng ti n đ đ t

đ n m c tiêu dài h n”

Theo Alfred Chadler, i h c Havard thì “Chi n l c kinh doanh là s xác

đ nh các m c tiêu c b n, lâu dài c a doanh nghi p, đ ng th i l a ch n các cách

th c ho c quá trình ho t đ ng và phân ph i các ngu n l c c n thi t đ th c hi n các m c tiêu đó”

Theo Willam J Glueck : “Chi n l c kinh doanh là m t k ho ch mang tính

th ng nh t, toàn di n và tính ph i h p đ c thi t k đ đ m b o r ng các m c tiêu

1.1.2 Xây d ng chi n l c kinh doanh

Xây d ng chi n l c có th hi u là các quá trình nghiên c u môi tr ng hi n

t i c ng nh t ng lai, ho ch đ nh các m c tiêu c a t ch c; đ ra, th c hi n và

ki m tra vi c th c hi n các quy đ nh nh m đ t đ c các m c tiêu trong môi

tr ng hi n t i c ng nh trong t ng lai

Quá trình xây d ng chi n l c có th đ c khái quát hoá qua mô hình qu n tr chi n l c toàn di n nh sau:

Hình 1.1 Mô hình qu n tr chi n l c toàn di n

(Ngu n: Fred R.David, 2003 Khái lu n v qu n tr chi n l c, NXB Th ng Kê)

Theo Hình 1.1, quy trình trên g m có 10 b c và đ c chia thành ba giai đo n

là các giai đo n: Hình thành chi n l c, th c thi chi n l c và đánh giá chi n

l c

1.1.2.1.Giai đo n hình thành chi n l c

B c đ u tiên trong giai đo n hình thành chi n l c là doanh nghi p c n ph i

đ ra đ c nhi m v , các m c tiêu và các chi n l c hi n t i mà doanh nghi p

c n theo đu i đ ra đ c các nhi m v và m c tiêu chính xác, phù h p v i hoàn c nh hi n t i và t ng lai thì nh t thi t doanh nghi p c n ph i ti n hành xem xét môi tr ng bên trong và bên ngoài doanh nghi p b ng cách th c hi n vi c

ki m soát bên trong và ki m soát n i b đ đánh giá các c h i và đe do phát sinh t bên ngoài c ng nh đánh giá các đi m m nh, đi m y u bên trong tác đ ng

đ n vi c th c hi n chi n l c th nào

Môi tr ng bên ngoài:

+ Môi tr ng v mô:

Môi tr ng v mô bao g m y u t kinh t , chính ph và chính tr , y u t xã

h i, y u t t nhiên, y u t công ngh và k thu t và m i liên h gi a các y u t Nhân t kinh t có nh h ng tr c ti p đ i v i s c hút ti m n ng c a các chi n l c khác nhau Các bi n s kinh t quan tr ng c n theo dõi: M c thu nh p,

xu h ng chi tiêu c a ng i dân, lãi su t, t l l m phát, đi u ki n kinh t c a các

qu c gia n c ngoài, N u các bi n s kinh t này d báo n n kinh t trong th i gian t i t ng tr ng thì các chi n l c đ c u tiên s là phát tri n s n ph m, m

r ng s n xu t Ng c l i, n u các bi n s kinh t v mô d báo n n kinh t s đi vào suy thoái, chi n l c đ c u tiên s là thu h p ho t đ ng, gi m chi phí ho t

đ ng,

nh h ng c a pháp lu t, chính ph và chính tr : S l thu c l n nhau m i lúc

m t t ng trên ph m vi toàn qu c gi a các n n kinh t , th tr ng, chính ph và t

ch c, đòi h i công ty ph i xem xét đ n nh h ng có th có c a các bi n s chính

tr đ i v i vi c so n th o và th c hi n các chi n l c c nh tranh Các bi n s chính tr , chính ph và pháp lu t quan tr ng: Các đi u l , các qui đ nh c a chính

ph các thay đ i c a lu t thu , các u ban ho t đ ng chính tr , t l tham gia c a các c tri, lu t b o v môi tr ng, m c chi tiêu cho vi c phòng th , m c tr c p

c a chính ph , lu t ch ng đ c quy n,… Các kho n quy đ nh, đi u l này làm t ng

thêm chi phí ho t đ ng, t đó tác đ ng đ n l i nhu n c a doanh nghi p và c ng là rào c n vô hình khi các doanh nghi p tham gia vào th tr ng N u các chi phí này quá l n làm gi m thu nh p đáng k , doanh nghi p s l a ch n chi n l c là

r i b th tr ng hay c t gi m ho t đ ng

Các nh h ng công ngh cho th y nh ng v n h i và m i đe do mà chúng

ph i đ c xem xét trong vi c so n th o chi n l c S ti n b k thu t có th tác

đ ng sâu s c lên nh ng s n ph m, d ch v , th tr ng, nhà cung c p, nhà phân

ph i, ng i c nh tranh, khách hàng, quá trình s n xu t, th c ti n ti p th và v th

c nh tranh c a các doanh nghi p

+ Môi tr ng vi mô:

Môi tr ng vi mô là nh ng y u t ngo i c nh có liên quan đ n doanh nghi p

Nó bao g m: Các đ i th c nh tranh trong ngành, ng i tiêu dùng, nhà cung c p, các s n ph m thay th , các đ i th ti m n V i vi c xác đ nh đ c các y u t này

vô cùng quan tr ng trong vi c xây d ng chi n l c kinh doanh Có r t nhi u doanh nghi p cùng kinh doanh trong m t ngành ngh , khi xây d ng chi n l c

ho t đ ng kinh doanh, doanh nghi p ph i d a trên n ng l c và v trí c a b n thân doanh nghi p mình đ xác đ nh đ c đ i th c nh tranh chính, phân khúc th

tr ng nh m t i, các đ i th c nh tranh ti m n, đ t đó có chi n l c kinh doanh phù h p

K t h p v i nh ng y u t t môi tr ng bên ngoài, có th tóm t t các b c đ phân tích các y u t môi tr ng bên ngoài tác đ ng đ n vi c hình thành chi n

l c ho t đ ng nh sau:

B ng cách s d ng ph ng pháp phân tích đi t trên xu ng đi t môi tr ng v

mô đ n môi tr ng vi mô đ có m t cái nhìn khái quát toàn b n n kinh t , toàn

b ngành ngh kinh doanh, t đó nh n th y c h i và nguy c c a doanh nghi p

i u này đ c th hi n trong Hình 1.2 Các b c phân tích y u t môi tr ng bên ngoài Các b c th c hi n: B c 1, phân tích môi tr ng v mô nh m th y đ c

nh h ng c a các y u t v mô tác đ ng nh th nào đ n ho t đ ng c a doanh nghi p, và có nh ng d báo kinh t v mô trong th i gian t i B c 2, phân tích môi tr ng vi mô trong ngành, nh m xác đ nh đ c đ i th c nh tranh chính, tri n v ng ngành, B c 3, Xây d ng chi n l c, d a trên nh ng phân tích

b c 1 và b c 2 xác đ nh đ c nh ng c h i và nguy c c a doanh nghi p t đó xây d ng các chi n l c kinh doanh phù h p Sau khi đã phân tích môi tr ng bên ngoài, đ hoàn thành xây d ng chi n l c c n phân tích môi tr ng n i b

Phân tích môi tr ng n i b

Môi tr ng n i b bao g m các y u t n i t i mà doanh nghi p có th ki m soát đ c Vi c phân tích n i b đòi h i ph i thu th p, x lý nh ng thông tin v ban qu n lý, tài chính, nhân s , nghiên c u và phát tri n, ti p th và tình hình ho t

đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p T đó rút ra nh ng nhân t nào là quan tr ng s ng còn đ i v i doanh nghi p, so sánh v i các công ty đ i th chính

nh h ng kinh t ,

nh h ng xã h i, nhân kh u, v n hoá,

đ a lý, nh h ng chính tr , lu t pháp

và chính ph

Các đ i th c nh tranh

Ng i cung c p Nhà phân ph i

Ch n Khách hàng

C ng đ ng Nhà qu n lý

C đông

S n ph m

D ch v , th tr ng

CÁC C H I VÀ NGUY C C A DOANH NGHI P

Hình 1.2 Các b c phân tích y u t môi tr ng bên ngoài

(Ngu n: Fred R.David, 2003 Khái lu n v qu n tr chi n l c, NXB

Môi tr ng v mô Môi tr ng vi mô Xây d ng chi n l c

trong t ng ngành đ nh n bi t đ c đi m m nh và đi m y u c a doanh nghi p mình

Trên c s các t ng h p đó nhà qu n lý có th bi t đ c doanh nghi p đang đâu và qua đó nhà qu n tr c n xem xét l i m c tiêu kinh doanh ban đ u và nh ng

đi u ch nh t ng gi m cho phù h p

Các b c ti p theo trên c s đã xác đ nh chính xác m c tiêu kinh doanh là

ph i xác đ nh đ c các m c tiêu dài h n mà doanh nghi p c n theo đu i đ đ t

đ c m c tiêu kinh doanh G n li n v i các m c tiêu dài h n là chi n l c đ

th c hi n các m c tiêu đó c ng ph i đ c hình thành

1.1.2.2 Giai đo n th c thi chi n l c

Th c thi có ngh a là huy đ ng nhân l c đ th c hi n các chi n l c đã đ c

l p ra Ba ho t đ ng c b n c a th c thi chi n l c là: Thi t l p các m c tiêu hàng n m, đ ra các chính sách và phân ph i các ngu n tài nguyên ây là giai

đo n khó kh n nh t trong quá trình qu n tr chi n l c, vi c th c thi chi n l c đòi h i tính k lu t, s t n t y và c s hy sinh c m i cá nhân Vi c th c thi chi n l c g m vi c phát tri n các ngân qu ng h cho chi n l c, các ch ng trình, môi tr ng v n hoá và đ ng th i liên k t vi c thúc đ y nhân viên v i các h

th ng ban th ng đ i v i các m c tiêu dài h n và hàng n m Các ho t đ ng th c thi chi n l c nh h ng t i m i thành viên trong t ch c Thách th c c a vi c

th c thi chi n l c là kích thích m i thành viên trong t ch c làm vi c v i hi u

qu cao nh t h ng đ n vi c đ t m c tiêu đ ra

1.1.2.3 Giai đo n đánh giá chi n l c

Do t t c các chi n l c đ u b nh h ng do s thay đ i trong t ng lai vì các y u t bên trong và bên ngoài thay đ i vì th công vi c c n thi t cho giai đo n này là: Xem xét l i các y u t là c s cho chi n l c hi n t i có còn phù h p hay không, đo l ng thành tích và th c hi n các ho t đ ng hi u ch nh c n thi t đ

đ m b o cho s c n thi t đ đ m b o cho s phát tri n b n v ng và thành công trong t ng lai

1.1.3 M t s công c đ xây d ng và l a ch n chi n l c kinh doanh

1.1.3.1 Các công c đ xây d ng chi n l c

+ Ma tr n đánh giá y u t bên ngoài (EFE/External Factor Evaluation Matrix)

Ma tr n này cho phép tóm t t và đánh giá môi tr ng bên ngoài c a doanh nghi p

Ma tr n EFE là mô hình đ c dùng đ đánh giá các nhân t bên ngoài liên quan đ n t ch c, công ty đ ra quy t đ nh chi n l c chính xác

B ng 1.1 Minh h a ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài

Các y u t bên ngoài M c quan

v i đó là m c đ quan tr ng, phân lo i, t đó tính ra đ c s đi m quan tr ng c a

t ng y u t

M c quan tr ng c a các y u t t 0.0 (không quan tr ng) đ n 1,0 (r t quan

tr ng) M c quan tr ng c a các y u t ph thu c vào m c đ nh h ng c a các

y u t t i s thành công c a l nh v c ngành, ngh mà doanh nghi p tr c ti p s n

xu t, kinh doanh T ng m c đ quan tr ng c a t t c các y u t b ng 1,0

Phân lo i t 1 đ n 4 cho t ng y u t , phân lo i c a m i y u t nh h ng tùy thu c vào m c đ ph n ng c a doanh nghi p v i các y u t Trong đó, 4 là ph n

ng t t nh t, 3 là ph n ng trên trung bình, 2 là ph n ng trung bình, 1 là ph n

ng y u Nhân m c quan tr ng v i phân lo i đ có s đi m quan tr ng c a t ng

y u t T ng t t c s đi m quan tr ng đó đ xác đ nh t ng s đi m c a ma tr n

M c quan tr ng và phân lo i s đ c t ng h p t k t qu kh o sát khi ti n hành nghiên c u

T ng s đi m quan tr ng cao nh t mà m t doanh nghi p có th có là 4,0 và

th p nh t là 1,0 T ng s đi m quan tr ng trung bình là 2,5 T ng s đi m quan

tr ng 4 cho th y r ng doanh nghi p đang ph n ng r t t t v i các c h i và m i

đe do hi n t i trong môi tr ng c a h T ng s đi m là 1 cho th y r ng nh ng chi n l c mà công ty đ ra không t n d ng đ c các c h i ho c tránh đ c các

m i đe do bên ngoài

+ Ma tr n đánh giá các y u t n i b (IFE/ Internal Factor Evaluation Matrix)

Ma tr n các y u t n i b (IFE) là công c đ c s d ng đ tóm t t và đánh giá nh ng m t m nh và y u quan tr ng c a b ph n kinh doanh ch c n ng và nó

c ng cung c p c s đ xác đ nh và đánh giá môi tr ng quan h gi a các b

ph n này

B ng 1.2 Minh h a ma tr n đánh giá các y u t bên trong

Các y u t bên trong M c quan

M c đ quan tr ng: đ c x p t 0,0 ( không quan tr ng ) đ n 1,0 ( r t quan

tr ng) cho t ng y u t T m quan tr ng c a nh ng y u t này ph thu c vào m c

đ nh h ng c a các y u t t i s thành công c a doanh nghi p trong ngành

T ng s t m quan tr ng c a t t c các y u t ph i b ng 1,0

Phân lo i t 1 đ n 4 cho t ng y u t , phân lo i c a m i y u t nh h ng tùy thu c vào m c đ ph n ng c a doanh nghi p v i các y u t Trong đó, 4 là ph n

ng t t nh t, 3 là ph n ng trên trung bình, 2 là ph n ng trung bình, 1 là ph n

ng y u Nhân m c quan tr ng v i phân lo i đ có s đi m quan tr ng c a t ng

y u t T ng t t c s đi m quan tr ng đó đ xác đ nh t ng s đi m c a ma tr n

M c quan tr ng và phân lo i đ c t ng h p t k t qu kh o sát khi ti n hành nghiên c u

+ Ma tr n đi m m nh – đi m y u, c h i – nguy c (SWOT)

ây là giai đo n k t c a quá trình hình thành chi n l c Các chi n l c đ c xây d ng trên c s phân tích và đánh giá môi tr ng kinh doanh, nh n bi t đ c

nh ng c h i và m i đe do tác đ ng đ n s t n t i c a doanh nghi p T đó xác

đ nh các ph ng án chi n l c đ đ t đ c m c tiêu đ ra Các ph ng án chi n

l c này s đ c l a ch n, ch t l c đ có nh ng ph ng án t i u và kh thi nh t

Ma tr n SWOT là công c k t h p quan tr ng có th giúp cho nhà qu n tr phát tri n 4 lo i chi n l c sau:

- Chi n l c đi m m nh – c h i (SO)

- Chi n l c đi m y u – c h i (WO)

- Chi n l c đi m m nh – nguy c (ST)

- Chi n l c đi m y u – nguy c (WT)

S k t h p các y u t quan tr ng bên trong và bên ngoài là nhi m v khó kh n

nh t c a vi c phát tri n m t ma tr n SWOT Nó đòi h i ph i có s phán đoán t t,

k t h p h p lý và t i u các y u t bên trong và bên ngoài N u không vi c phát tri n các chi n l c s không đem l i k t qu mong mu n

Các chi n l c SO s d ng nh ng đi m m nh bên trong c a doanh nghi p đ

t n d ng nh ng c h i bên ngoài Thông th ng các t ch c s theo đu i chi n

l c WO, ST hay WT đ đ a t ch c vào v trí mà h có th áp d ng đ c chi n

l c SO

Các chi n l c WO nh m c i thi n nh ng đi m y u bên trong b ng cách t n

d ng nh ng c h i bên ngoài ôi khi nh ng c h i l n bên ngoài đang t n t i

nh ng doanh nghi p l i đang có nh ng đi m y u bên trong ng n c n nó khai thác

nh ng c h i này

Các chi n l c ST s d ng các đi m m nh c a doanh nghi p đ tránh kh i hay gi m đi nh h ng c a nh ng m i đe do bên ngoài

Các chi n l c WT là nh ng chi n l c phòng th nh m làm gi m đi nh ng

đi m y u bên trong và tránh kh i nh ng m i đe do bên ngoài

Bi u đ c a ma tr n SWOT g m 9 ô trong đó 4 ô ch a đ ng các y u t quan

tr ng (S,W,O,T), 4 ô chi n l c (SO, ST, WO, WT), 1 ô luôn đ tr ng là ô phía trên bên trái

B c 1: Li t kê các c h i /đe do bên ngoài và các đi m m nh / đi m y u quan tr ng bên trong các c t trái c a các ma tr n QSPM Các thông tin này

đ c l y tr c ti p t ma tr n IFE và ma tr n EFE Ma tr n QSPM nên bao g m

t i thi u 10 y u t quan tr ng bên trong và 10 y u t thành công quan tr ng bên ngoài

B c 2: Phân lo i cho m i y u t thành công quan tr ng bên trong và bên

ngoài S phân lo i này c ng t ng t nh ma tr n IFE và ma tr n EFE

B c 3: Xác đ nh chi n l c có th thay th mà t ch c nên xem xét th c

hi n Ghi l i các chi n l c này trên hàng đ u tiên c a ma tr n QSPM T p h p các chi n l c thành các nhóm riêng bi t nhau n u có th

B c 4: Xác đ nh s đi m h p d n c a m i chi n l c (AS) S đi m h p d n

đ c phân cho m i chi n l c đ bi u th tính h p d n t ng đ i c a m i chi n

l c so v i các chi n l c khác S đi m h p d n đ c phân t 1 = không h p

d n, 2 = có h p d n đôi chút, 3 = khá h p d n, 4 = r t h p d n N u các y u t thành công quan tr ng này không có nh h ng đ i v i s l a ch n các chi n

l c thì không ch m đi m h p d n các chi n l c trong nhóm chi n l c này

B c 5: Tính t ng đi m h p d n (TAS) T ng s đi m h p d n là k t qu c a

vi c nhân s đi m phân lo i (b c 2) v i s đi m h p d n (b c 4) trong m i hàng

B c 6: Tính t ng c ng c a t ng s đi m h p d n ó là phép c ng c a t ng

s đi m h p d n trong c t chi n l c c a ma tr n QSPM Xét v t t c các y u t

bên trong và bên ngoài thích h p có th nh h ng đ n các chi n l c thì s đi m

(Ngu n: Tr n Huy Hoàng, 2011 Qu n tr ngân hàng, NXB Lao đ ng xã h i.)

Các b c v a k trên là nh ng n i dung chính và c b n cho quá trình ho ch

đ nh chi n l c Tuy v y, doanh nghi p có th c n c vào tình hình th c t mà b

qua m t s b c đ vi c xây d ng nhanh h n

hai khía c nh sau đ đánh giá: v trí c nh tranh và s t ng tr ng c a thông tin

Chi n l c thích h p cho t ch c đ c li t kê theo th t h p d n trong m i góc

vuông c a ma tr n

Các doanh nghi p n m góc t I c a ma tr n chi n l c chính có v trí chi n

l c r t t t i v i nh ng công ty này, ti p t c t p trung vào th tr ng hi n t i

(thâm nh p th tr ng và phát tri n th tr ng) và s n ph m (phát tri n s n ph m)

là nh ng chi n l c thích h p Các doanh nghi p góc t II, có v trí c nh tranh

y u nh ng trong m t th tr ng t ng tr ng nhanh chóng, chi n l c t p trung là phát tri n th tr ng, thâm nh p, k t h p theo chi u ngang Các doanh nghi p góc t III, có v trí c nh tranh y u trong m t th tr ng t ng tr ng ch m, chi n

l c u tiên s là gi m b t chi tiêu, đa d ng theo liên k t, lo i b t, thanh lý Doanh nghi p góc t IV, v trí c nh tranh m nh trong m t th tr ng t ng

tr ng ch m, chi n l c u tiên là đa d ng hóa t p trung, liên doanh

(Ngu n Michael Porter, 1996 Chi n l c kinh doanh, NXB Khoa h c và K thu t)

m nh

S t ng tr ng ch m ch p c a th tr ng

Hình 1.3 Ma tr n chi n l c chính

thanh toán và cung ng d ch v ngân hàng cho các đ i t ng nói trên Ngân hàng

th ng m i là lo i ngân hàng có s l ng l n và r t ph bi n trong n n kinh t

Lu t s 02/1997/QHX Lu t các t ch c tín d ng Vi t Nam, đ c s a đ i b sung Lu t s 20/2004/QHXI kh ng đ nh “Ngân hàng là lo i hình t ch c tín d ng

đ c th c hi n toàn b ho t đ ng ngân hàng và các ho t đ ng kinh doanh khác có liên quan Theo tính ch t và m c tiêu ho t đ ng, các lo i hình ngân hàng g m ngân hàng th ng m i, ngân hàng phát tri n, ngân hàng đ u t , ngân hàng chính sách, ngân hàng h p tác và các lo i hình ngân hàng khác.” ( i u 20 Lu t các t

đ c huy đ ng, t p trung l i, đ ng th i s d ng s v n đó đ c p tín d ng cho các

t ch c kinh t , cá nhân đ ph c v phát tri n kinh t - xã h i

Qua các khái ni m trên có th rút ra nh ng nh n xét:

- Ngân hàng th ng m i là lo i hình doanh nghi p, vì ngân hàng th ng m i

ra đ i đ kinh doanh, m c đích ho t đ ng vì l i nhu n Nói r ng ngân hàng

th ng m i là m t doanh nghi p b i vì nó có c c u, t ch c b máy nh m t doanh nghi p bình đ ng trong quan h kinh t v i các doanh nghi p khác, t ch

v tài chính và ph i có ngh a v đóng thu cho Nhà n c nh các doanh nghi p khác

- Ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i là ho t đ ng kinh doanh kinh doanh, các nhân hàng th ng m i ph i có v n (v n đ c ngân sách c p n u là ngân hàng công, đ c c đông góp v n n u là ngân hàng c ph n,…), ph i t ch

v tài chính (t l y thu nh p đ bù đ p chi phí); đ c bi t ho t đ ng kinh doanh

c n đ t đ n m c tiêu tài chính cu i cùng là l i nhu n, ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i c ng không n m ngoài xu h ng đó

Ngân hàng th ng m i là m t doanh nghi p đ c bi t Nét đ c bi t c a doanh nghi p ngân hàng th hi n qua n i d ng sau:

- L nh v c kinh doanh c a ngân hàng là ti n t , tín d ng và d ch v ngân hàng ây là l nh v c đ c bi t vì tr c h t nó liên quan tr c ti p đ n t t c các ngành, liên quan đ n m i m t c a đ i s ng kinh t - xã h i và m t khác; l nh v c

ti n t - ngân hàng là l nh v c “nh y c m”, nó đòi h i m t s th n tr ng trong

đi u hành ho t đ ng ngân hàng đ tránh nh ng thi t h i cho n n kinh t - xã h i

Ch t li u kinh doanh c a ngân hàng là ti n t , mà ti n t là m t công c đ c Nhà

n c s d ng đ qu n lý v mô n n kinh t , nó quy t đ nh đ n s phát tri n ho c

s suy thoái c a c m t n n kinh t , do đó ch t li u này đ c Nhà n c qu n lý

r t ch t ch

- Là m t doanh nghi p nh ng ngu n v n ch y u mà ngân hàng s d ng trong kinh doanh là v n huy đ ng t bên ngoài, trong khi đó v n riêng c a ngân hàng l i chi m t tr ng th p trong t ng ngu n v n kinh doanh

Trong t ng tài s n c a m t ngân hàng, tài s n h u hình chi m t tr ng th p,

mà ch y u là tài s n vô hình Nó t n t i d i hình th c các tài s n tài chính,

ch ng h n nh các lo i k phi u, trái phi u, th ng phi u, c phi u và các gi y t

có giá khác

- Ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i ch u s chi ph i r t l n

c a chính sách tài chính ti n t c a ngân hàng trung ng, m t ngân hàng th ng

m i không th m r ng kinh doanh khi ngân hàng trung ng đang áp d ng chính sách ti n t th t ch t nh m h n ch ngân hàng th ng m i m r ng; và ng c l i

Do đó vi c ngân hàng m r ng hay thu h p ho t đ ng kinh doanh c a mình đ u

ph i ch u s chi ph i b i chính sách ti n t c a ngân hàng trung ng

- Ngân hàng th ng m i là m t trung gian tín d ng, đóng vai trò m t t ch c trung gian đ ng ra t p trung, huy đ ng các ngu n v n ti n t t m th i nhàn r i trong n n kinh t (bao g m ti n g i ti t ki m c a các t ng l p dân c , ti n g i c a

các đ n v , t ch c kinh t ,…) bi n nó thành ngu n v n tín d ng đ cho vay (c p tín d ng) đáp ng các nhu c u v n kinh doanh và v n đ u t cho các ngành kinh

t , nhu c u v n tiêu dùng c a xã h i Nh v y, có th nói r ng ngân hàng th ng

m i là nh p c u n i li n nh ng ch th th a v n (các cá nhân có thu nh p nh ng

ch a có nhu c u s d ng, các doanh nghi p v a tiêu th đ c s n ph m nh ng

ch a có nhu c u nh p v t t , hàng hóa) v i các ch th thi u v n (nh ng cá nhân phát sinh nhu c u tiêu dùng nh ng thu nh p l i ch a đ hay các doanh nghi p, các t ch c kinh t đang c n nh p v t t , nguyên v t li u nh ng ch a tiêu th

đ c s n ph m)

1.2.2 Các lo i hình ngân hàng th ng m i

Tùy theo góc đ ti p c n, ngân hàng th ng m i có th phân lo i nh sau:

Phân lo i theo s n ph m ngân hàng cung c p cho khách hàng

Ngân hàng bán buôn: S l ng s n ph m cung c p cho khách hàng không nhi u nh ng giá tr c a t ng s n ph m r t l n Khách hàng ch y u c a ngân hàng này là các công ty, xí nghi p quy mô l n, các t p đoàn kinh t , t ng công ty Ngân hàng bán l : S l ng s n ph m mà ngân hàng cung c p cho khách hàng r t nhi u nh ng giá tr c a t ng s n ph m th ng không l n, ph n l n ngân hàng này cho vay đ gi i quy t v n đ tiêu dùng ho c s n xu t v i quy mô nh h gia đình Vì v y, khách hàng ch y u là các cá nhân ho c doanh nghi p có quy

v c a ngân hàng nh ngân hàng c m c b t đ ng s n, ngân hàng đ u t b t đ ng

s n, Do nhu c u c a khách hàng ngày càng đa d ng nên lo i ngân hàng chuyên doanh d n chuy n sang kinh doanh t ng h p đ b o toàn v n và thu hút khách hàng

Ngân hàng đa n ng, kinh doanh t ng h p: Là lo i ngân hàng ho t đ ng m i

l nh v c kinh t và b t kì nghi p v nào đ c cho phép c a m t ngân hàng

th ng m i

1.2.3 c đi m ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i

Kinh doanh ngân hàng là lo i hình kinh doanh đ c bi t, ch t li u kinh doanh

ch y u c a lo i hình này là quy n s d ng các lo i ti n t

S n ph m c a ngân hàng có hình thái phi v t ch t: s n ph m ngân hàng không

b hao mòn v t ch t và ít b l i th i; ti n trình lão hóa c a đa s các s n ph m ngân hàng r t ch m S n ph m ngân hàng không đ c b o v tác quy n b i b ng sáng ch và m i d ch v m i do m t ngân hàng sáng t o ra có th b các ngân hàng khác b t ch c ngay Ngân hàng không có s n ph m t n kho

S n ph m ngân hàng đ c chào m i tr c ti p v i khách hàng: Không có

ng i môi gi i ki u buôn s , bán l , đ i lý đ c quy n, xen vào chu trình phân

ph i Nh ng chu trình phân ph i này và m ng l i chi nhánh đ u do ngân hàng

qu n lý Do đó, đ i v i khách hàng, s t ng h p hoàn toàn gi a hình nh c a ngân hàng và hình nh c a chi nhánh

S n ph m c a ngân hàng có th làm đ i t ng d phân bi t: Trong l nh v c ngân hàng c ng có th phân bi t s n ph m c a ngân hàng này so v i ngân hàng khác, tuy ban đ u s n ph m c a các ngân hàng đ có m t s đ ng nh t nào đó do

nh ng quy đ nh c a pháp lý hay do th l ch đ b t bu c Có hai m t phân bi t

s n ph m ngân hàng: Có th do tên g i khác nhau gi a các ngân hàng, hay do

ch t l ng n i t i c a s n ph m đ c làm n i b t mà đ nh ngh a pháp lý không

th nói lên đ c

S n ph m ngân hàng có tính không thu n nh t: nhu c u c a nh ng lo i khách hàng khác nhau thì r t khác nhau Ph i phân lo i khách hàng m i n m b t đ c nhu c u s n ph m thích h p c a t ng khách hàng

Cung và c u s n ph m ngân hàng có tính đ c l p: Ngh a là trong th tr ng,

nh ng ng i bán và nh ng ng i mua đ u đ m nh và đông đ không ng i nào

có th t o nh h ng đ n s v n hành c a th tr ng và n đ nh giá c Tuy nhiên,

đ i v i nh ng xí nghi p l n thì đôi khi gi th m nh trên th tr ng, ngh a là h

có th m c c

C u v s n ph m ngân hàng mang tính c m tính, kinh doanh ngân hàng ch

y u d a trên lòng tin, lòng tin là y u t quy t đ nh trong ho t đ ng kinh doanh

c a m t ngân hàng, m t khi lòng tin b đánh m t thì s nh h ng không ch đ n

ho t đ ng kinh doanh c a m t ngân hàng mà s nh h ng đ n hàng lo t các ngân hàng khác

Các m i quan h trong th tr ng là m t d ng đ c bi t, h t s c đa d ng và

ph c t p: M t ngân hàng có th liên h v i nhi u ngân hàng trong và ngoài n c Trong th tr ng ti n t , ngân hàng có th có nhi u m i liên h v i m t khách hàng v i nhi u t cách khác nhau, ch ng h n v a là ng i đi vay, v a là ng i cho vay, v a là ng i t v n, v a là nhà đ u t ,

R i ro trong các ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng: N u x y ra thì th ng

r t l n, đ l i nh ng h u qu nghiêm tr ng cho c ngân hàng, khách hàng và n n kinh t xã h i S c n ng c a r i ro nhi u khi làm ngân hàng do d khi ch p nh n

nh ng s n ph m m i Ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng g n li n và có quan

h m t thi t đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a khách hàng, đi u này th hi n

ch : doanh nghi p làm n có hi u qu thì doanh nghi p m i có th tr n vay cho ngân hàng, khi đó ngân hàng m i có th t n t i và ti p t c cho vay N u doanh nghi p ho t đ ng không có hi u qu , d n đ n doanh nghi p không th tr n cho ngân hàng, khi đó ngân hàng d đi đ n phá s n

Ngân hàng ho t đ ng trong m t môi tr ng pháp lu t ch t ch : Ngân hàng

ph i tuân theo các quy đ nh v gi i h n ho t đ ng nh khung giá c a s n ph m,

nh ng u tiên hay h n ch đ i v i m t s l nh v c, các quy đ nh v an toàn,

ngo i t , chi t kh u th ng phi u và cho vay th ng m i, nh n ti n g i, b o qu n

v t có giá, tài tr các ho t đ ng c a chính ph , cung c p các tài kho n giao d ch, cung c p các d ch v y thác,

Nh ng d ch v ngân hàng m i phát tri n g n đây: Do s phát tri n c a kinh t

xã h i và s phát tri n c a công ngh thông tin đã làm thay đ i phong cách tiêu dùng s n ph m ngân hàng c a khách hàng, h yêu c u nh ng s n ph m hi n đ i,

ti n l i và đa d ng h n, Do đó đã hình thành m t s s n ph m m i nh : Cho vay tiêu dùng, t v n tài chính, qu n lý ti n m t, d ch v thuê mua thi t b , cho vay tài tr d án, bán các d ch v b o hi m, cung c p các k ho ch h u trí, cung

c p các d ch v môi gi i đ u t ch ng khoán, cung c p các d ch v tài chính ngân hàng qua đi n tho i, Internet,

Rõ ràng, không ph i t t c m i ngân hàng đ u cung c p nhi u d ch v tài chính nh đã nêu trên, nh ng qu th t, d ch v ngân hàng đang t ng lên nhanh chóng Nhi u lo i hình tín d ng và tài kho n ti n g i m i đang đ c phát tri n, các lo i d ch v m i nh giao d ch qua Internet và th thông minh đang đ c m

r ng và các d ch v m i ( nh b o hi m và kinh doanh ch ng khoán) đ c tung

ra hàng n m Nhìn chung, danh m c các d ch v đ y n t ng do ngân hàng cung

c p t o ra m t thu n l i cho khách hàng Khách hàng có th hoàn toàn th a mãn

t t c các nhu c u tài chính c a mình thông qua m t ngân hàng và t i m t đ a

đi m Th c s ngân hàng đã tr thành “bách hóa tài chính” k nguyên hi n đ i,

vi c h p nh t các d ch v ngân hàng, b o hi m, môi gi i ch ng khoán, d i

m t mái nhà tài chính đ c g i v i các thu t ng nh Universal Banking M , Canada và Anh, là Allginanz c, và là Bancassurance Pháp

1.3 T ng quan v xây d ng chi n l c kinh doanh ngân hàng

1.3.1 Chi n l c kinh doanh ngân hàng

Chi n l c kinh doanh ngân hàng là m t ch ng trình hành đ ng dài h n

nh m đ t đ c nh ng m c tiêu kinh doanh ng n h n ho c dài h n c a ngân hàng

M c tiêu kinh doanh c a m t ngân hàng có th chia thành hai lo i:

M c tiêu đ nh tính: là m c tiêu mang tính ch t xác đ nh v trí c a ngân hàng

đó trong h th ng ngân hàng M c tiêu đ nh tính đ c th hi n qua quy mô, ph m

vi ho t đ ng, s chuyên môn hóa v l nh v c ho t đ ng,

M c tiêu đ nh l ng: là nh ng m c tiêu đ c th hi n b ng nh ng con s c

th , cho th y rõ các ch tiêu s l ng mà ngân hàng ph i đ t đ c t i m t th i

đi m trong t ng lai Ví d , v n t có, doanh s cho vay, l i nhu n,

Thông th ng m c tiêu dài h n c a m t ngân hàng ph i đ c th hi n c hai m t đ nh tính và đ nh l ng M c tiêu ng n h n là m c tiêu c a n m ho t

đ ng, là s phân chia m c tiêu dài h n ra thành các giai đo n và nó đ c th hi n qua các con s c th

1.3.2 Các lo i chi n l c kinh doanh c a ngân hàng th ng m i

hoàn thành các m c tiêu đã đ t ra cho ngân hàng mình, thông th ng ngân hàng s s d ng nh ng chi n l c sau:

Chi n l c n đ nh: không t o ra s thay đ i đáng k trong ho t đ ng c a ngân hàng, chi n l c này đ c s d ng đ c ng c nh ng ngu n l c mà ngân hàng hi n có, t o n n t ng đ ngân hàng th c hi n chi n l c phát tri n

Chi n l c phát tri n: nh m t ng thêm m c đ ho t đ ng c a ngân hàng s

l ng và ch t l ng Chi n l c này nh m t ng thêm m c đ ho t đ ng c a ngân hàng v s l ng và ch t l ng Chi n l c này đ c s d ng khi kinh doanh có

Chi n l c ph i h p: đây là chi n l c ph bi n nh t hi n nay, nh m th c

hi n nhi u chi n l c k trên cùng m t lúc các b ph n khác nhau c a ngân hàng ho c s d ng chúng trong nh ng kho ng th i gian khác nhau

1.3.3 S c n thi t c a xây d ng chi n l c kinh doanh ngân hàng

S c n thi t c a xây d ng chi n l c kinh doanh ngân hàng th hi n trên ba giác đ :

Th nh t, đ i v i ngân hàng: Chi n l c kinh doanh là c u n i gi a hi n t i

và t ng lai c a ngân hàng, đ m b o cho vi c hình thành m t chi n l c có hi u

qu và m t k t qu mong mu n

Giúp nhà qu n lý có th nh n ra và t n d ng các c h i s n có c ng nh có

th thích nghi và ng phó v i nh ng thay đ i c a môi tr ng kinh doanh

nh h ng giúp cho ngân hàng xác đ nh đ c ph ng h ng ho t đ ng c a mình, l nh v c nào là ch y u c n t p trung cao s c l c và l nh v c nào là th

y u

Th hai, đ i v i khách hàng: Chi n l c kinh doanh giúp nh n di n khách

hàng m c tiêu và th tr ng tr ng đi m

Tìm hi u nhu c u c a khách hàng đ đ a ra các gi i pháp nh m đáp ng và phát tri n nh ng nhu c u đó

Th ba, đ i v i n n kinh t : V i vai trò là m t t ch c tài chính trung gian

trong n n kinh t V i m t chi n l c kinh doanh t t đóng góp vào s thành công trong kinh doanh c a ngân hàng, t đó ngân hàng hoàn thành nhi m v b m v n vào n n kinh t , giúp t ng l u thông ti n t , đ y m nh phát tri n kinh t

V i vai trò là m t t ch c trong n n kinh t , m t ngân hàng kinh doanh t t s đóng góp cho n n kinh t chung thông qua vi c n p thu , s vi c làm t ng thêm,

t ng l ng, th ng cho nhân viên

Vai trò đ i v i xã h i: M t ngân hàng kinh doanh hi u qu không nh ng có

đi u ki n đ th c hi n quy n l i và ngh a v c a mình nh m t doanh nghi p trong n n kinh t , mà còn đóng góp cho c ng đ ng, cho xã h i thông qua các

ch ng trình t thi n, ch ng trình nhân đ o, ch ng trình đ n n đáp ngh a, Khi ngân hàng th c hi n các trách nhi m đ i v i xã h i s làm n i b t đ c tính nhân v n, nâng cao ý ngh a c a ngân hàng đ t đó t o đ ng l c cho quá trình

ho t đ ng trong t ng lai

1.3.4 i u ki n đ xây d ng chi n l c kinh doanh ngân hàng

Xây d ng chi n l c kinh doanh là công vi c mang tính t ng h p và toàn

di n, nó liên quan đ n nhi u l nh v c khác nhau nh tài s n, ngu n v n, nhân l c

1.3.4.1 i u ki n bên trong

+ i ng nhân viên

ây là m t trong nh ng nhân t quy t đ nh đ n s thành công c a ngân hàng Nhân t này đ c xem xét hai m t: s l ng và ch t l ng V s l ng, ph i xác đ nh l ng nhân viên hi n có c a ngân hàng và kh n ng có th thu hút thêm

V ch t l ng, ph i đánh giá đúng trình đ chuyên môn c ng nh kinh nghi m

mà h đã tích l y đ c

+ Ngu n v n hi n có

Ch y u là quy mô v n t có và kh n ng huy đ ng v n V n t có là ngu n

v n quan tr ng c a ngân hàng nh m t o đ c ni m tin đ i v i khách hàng và đ m

b o cho ngân hàng có th m r ng quy mô kinh doanh Lu t pháp không cho phép ngân hàng huy đ ng nhi u h n m t t l so v i v n t có H n n a, v n t

có còn là ngu n v n mà ngân hàng đ c s d ng đ xây d ng, mua s m c s v t

ch t, k thu t

+ C s v t ch t k thu t

ây là ti n đ đ ngân hàng ho t đ ng hi u qu , nó bao g m m ng l i các chi nhánh, v trí các chi nhánh, h th ng công ngh thông tin c a ngân hàng,

+ Tài s n vô hình c a ngân hàng

Bao g m th ng hi u và uy tín c a ngân hàng hi n có Tài s n này khó có th

đ nh giá nh ng có giá tr r t l n, quy t đ nh đ n s thành công c a chi n l c kinh doanh ngân hàng

+ V trí hi n t i và m c tiêu c a ngân hàng trong t ng lai

V trí c a ngân hàng trong h th ng các ngân hàng ph i đ c xác đ nh rõ, đi u

đó cho th y ngân hàng đang th thu n l i trong c nh tranh hay đang g p khó

kh n vì có quá nhi u đ i th m nh Còn trong t ng lai, ngân hàng d ki n đâu s

là các m c tiêu mà ngân hàng đ t ra đ ph n đ u

1.3.4.2 i u ki n bên ngoài

+ Môi tr ng kinh doanh

ây là y u t chi ph i m nh đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng c

Là y u t tr c ti p và đ c bi t quan tr ng tác đ ng đ n ho t đ ng kinh doanh

c a ngân hàng Vi c phân tích đ i th c nh tranh bao g m: Xác đ nh đ i th c nh tranh chính, phân tích đi m m nh, đi m y u c a m i đ i th và so sánh v i ngân hàng đang đi xây d ng chi n l c Phân tích các đ i th c nh tranh nh m nh n

di n kh n ng c nh tranh c a ngân hàng N u m t ngân hàng có s c c nh tranh

m nh m , chi n l c đ c l a ch n là chi n l c t n công, ng c l i, v i m t ngân hàng có s c c nh tranh y u và đang b t n công t các đ i th c nh tranh, chi n l c đ c l a ch n là phòng th

K t h p nh ng y u t trên đ v ch ra chi n l c kinh doanh, t c là v n d ng các y u t ch quan đang có trong m t môi tr ng ho t đ ng th c t đ t đó giúp ngân hàng thích nghi v i môi tr ng t t nh t, đ ng th i phát huy h t kh

2003, MBB th c hi n chi n l c kinh doanh m i, t đó đánh d u s phát tri n

v t b c c a MBB N m 2011, MBB tri n khai chi n l c giai đo n 2011-2015,

v i m c tiêu tr thành ngân hàng trong nhóm ba ngân hàng th ng m i c ph n hàng đ u Vi t Nam.

tài ch xem xét m t s b c đi MBB đã th c hi n trong giai đo n

2013, v n đi u l MBB là 11.594 t đ ng (ngu n: Báo cáo th ng niên MBB

n m 2013) Trong Hình 1.4: V n đi u l ngân hàng MBB qua các n m, trong giai

đo n 2003-2006, v n đi u l MBB bi n đ ng không nhi u Giai đo n 2006-2010,

v n đi u l MBB t ng n t ng t 1103 lên 7553 t đ ng, giai đo n 2011-2013,

th c hi n chi n l c t ng tr ng m i, v n đi u l MBB t ng t 7553 lên 11.594

t đ ng

Hình 1.4 V n đi u l ngân hàng MBB giai đo n 2003-2013

(Ngu n: Báo cáo th ng niên MBB giai đo n 2003-2013)

Ch tính t n m 2003 đ n 2013, MBB đã t ng v n đi u l lên g n 41 l n, giai

đo n này MBB c ng nh n đ c nhi u thành t u trong ho t đ ng kinh doanh

+ Phát tri n m ng l i giao d ch

Bên c nh vi c t ng v n đi u l , MBB chú tr ng đ n vi c phát tri n m ng

l i chi nhánh, phòng giao d ch Tính đ n cu i n m 2013, m ng l i ho t đ ng

0 2000 4000 6000 8000 10000