QUẢN TRỊ DANH MỤC TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT Á.PDF

Có th phân lo i DMTD thành các nhóm sau:... - Tái ki m tra và đánh giá các mô hình.. Study Group on Credit Portfolio Management, 2007... Các ngân hàng ph i.

Tôi xin cam đoan lu n v n Th c s Kinh t v i đ tài: “Qu n tr danh m c tín

d ng t i Ngân hàng TMCP Vi t Á ” là công trình do chính b n thân tôi nghiên

L i cam đoan

M c l c

Danh m c t ng vi t t t

Danh m c b ng bi u

Danh m c các hình v , bi u đ

C A NGÂN HÀNG TH NG M I 4

1.1 DANH M C TÍN D NG C A NGÂN HÀNG TH NG M I 4

1.1.1 Khái ni m danh m c tín d ng 4

1.1.2 Cách phân lo i danh m c tín d ng 4

1.1.3 R i ro danh m c tín d ng c a NHTM 6

1.1.4 H u qu c a r i ro danh m c tín d ng 7

1.2 QU N TR DANH M C TÍN D NG C A NGÂN HÀNG TH NG M I 7

1.2.1 C s lý lu n v qu n tr danh m c tín d ng 7

1.2.2 Ph ng pháp qu n tr danh m c tín d ng 10

1.2.3 M i quan h gi a qu n tr danh m c tín d ng và r i ro danh m c tín d ng 14

1.2.4 M i quan h gi a qu n tr danh m c tín d ng và qu n tr tài s n có 15

1.3 CÁC NHÂN T NH H NG N QU N TR DANH M C TÍN D NG C A NGÂN HÀNG TH NG M I 18

1.3.1 Các nhân t ch quan t NHTM 18

1.3.2 Các nhân t t môi tr ng 20

1.4 KINH NGHI M QU N TR DANH M C TÍN D NG C A NGÂN HÀNG M T S N C TRÊN TH GI I VÀ BÀI H C KINH NGHI M I V I NGÂN HÀNG TMCP VI T Á 22

1.4.1 Kinh nghi m v qu n tr danh m c tín d ng c a ngân hàng m t s n c trên th gi i 22

NGÂN HÀNG TMCP VI T Á 26

2.1 GI I THI U V NGÂN HÀNG TMCP VI T Á 26

2.2 K T QU HO T NG KINH DOANH C A NGÂN HÀNG TMCP VI T Á T N M 2010 N 2013 27

2.3 TH C TR NG DANH M C TÍN D NG T I NGÂN HÀNG TMCP VI T Á 34

2.3.1 Phân tích c c u danh m c tín d ng theo th i h n vay 36

2.3.2 Phân tích c c u danh m c tín d ng theo ngành kinh t 37

2.3.3 Phân tích c c u danh m c tín d ng theo m c đích vay 39

2.3.4 Phân tích c c u danh m c tín d ng theo đ i t ng khách hàng 40

2.3.5 Phân tích c c u danh m c tín d ng theo nhóm n 41

2.4 TH C TR NG QU N TR DANH M C TÍN D NG T I NGÂN HÀNG TMCP VI T Á 43

2.4.1Th c tr ng qu n tr danh m c tín d ng t i Ngân hàng TMCP Vi t Á 43

2.4.2 Nh ng k t qu đ t đ c 46

2.4.3 Nh ng h n ch 51

2.4.4 Nguyên nhân d n đ n h n ch trong qu n tr danh m c tín d ng t i VAB 53

K T LU N CH NG 2 59

CH NG 3: GI I PHÁP QU N TR DANH M C TÍN D NG T I NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N VI T Á 61

3.1 NH H NG HO T NG KINH DOANH C A NGÂN HÀNG TMCP VI T Á N N M 2018 60

3.2 NH H NG HOÀN THI N QU N TR DANH M C TÍN D NG C A NGÂN HÀNG TMCP VI T Á 61

3.3 CÁC GI I PHÁP HOÀN THI N QU N TR DANH M C TÍN D NG C A NGÂN HÀNG TMCP VI T Á 62

3.4 KI N NGH I V I CHÌNH PH VÀ NGÂN HÀNG NHÀ N C 69

K T LU N CH NG 3 73

B ng 1.1: So sánh qu n tr tín d ng truy n th ng và qu n tr danh m c tín d ng 14

B ng 2.1: Danh m c tín d ng t i VAB 34

B ng 2.2: Danh m c tín d ng theo đ i t ng khách hàng 40

B ng 2.3: Danh m c tín d ng theo nhóm n 41

B ng 2.4: Phân lo i x p h ng tín d ng 49

B ng 2.5: Phân lo i tài s n b o đ m 49

B ng 2.6: X p h ng khách hàng 50

B ng 2.7: T l trích l p d phòng 50

Hình 1.2: Mô hình qu n tr danh m c tín d ng ch đ ng 11

Hình 2.1: S đ t ch c th c hi n và giám sát danh m c tín d ng 44

Bi u đ 2.1: T ng huy đ ng t TCKT, dân c phân theo lo i ti n 27

Bi u đ 2.2: D n cho vay c a VAB 30

Bi u đ 2.3: K t qu ho t đ ng kinh doanh c a VAB 32

Bi u đ 2.4: C c u danh m c tín d ng theo th i h n 36

Bi u đ 2.5: C c u danh m c tín d ng theo ngành kinh t 37

Bi u đ 2.6: C c u danh m c tín d ng theo m c đích vay 39

M U

Trong đi u ki n n n kinh t m , t do hóa th ng m i và t do hóa tài chính, nhu c u v các d ch v phi tín d ng ngày càng chi m v trí quan tr ng trong ho t

đ ng c a các ngân hàng trên th gi i Tuy nhiên, Vi t Nam t tr c đây cho đ n

th i đi m hi n nay thì t tr ng v n s d ng cho các ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng th ng m i v n còn chi m h n m t n a Tín d ng là ho t đ ng kinh doanh chính c a h u h t các ngân hàng th ng m i, đi n hình là danh m c tín d ng

là tài s n l n nh t và là ngu n mang l i doanh thu nhi u nh t cho ngân hàng

Ngân hàng TMCP Vi t Á là m t ngân hàng quy mô nh , ho t đ ng kinh doanh mang l i ngu n thu ch y u là ho t đ ng tín d ng Tuy nhiên, ho t đ ng này luôn

ti m n r i ro cao, t l n x u trên t ng d n t ng cao, do h th ng thông tin thi u minh b ch và không đ y đ , trình đ qu n tr danh m c tín d ng còn h n ch , tính chuyên nghi p c a cán b ngân hàng ch a cao, Do đó, yêu c u xây d ng m t mô hình qu n tr danh m c tín d ng có hi u qu và phù h p v i đi u ki n c a Ngân hàng TMCP Vi t Á là m t đòi h i b c thi t đ đ m b o h n ch r i ro trong ho t

đ ng c p tín d ng, h ng đ n các chu n m c qu c t trong qu n tr danh m c tín

r i ro cao, ch a quan tâm đ n công tác xây d ng và đánh giá tính hi u qu c a toàn

b danh m c tín d ng

Hi n t i, Ngân hàng TMCP Vi t Á đang th c hi n tái c u trúc mô hình nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng M t trong nh ng nhi m v c a quá

trình tái c u trúc là đánh giá l i danh m c tín d ng hi n t i đ hoàn thi n qu n tr danh m c tín d ng hi u qu h n Xu t phát t th c t đó, tác gi ch n đ tài “Qu n

tr danh m c tín d ng t i Ngân hàng TMCP Vi t Á” đ nghiên c u trong lu n v n

t t nghi p cao h c

2 M C TIÊU NGHIÊN C U

Nghiên c u t p trung vào gi i quy t các m c tiêu:

- Xác đ nh danh m c tín d ng, mô hình đo l ng r i ro danh m c tín d ng và

ph ng pháp qu n tr danh m c tín d ng phù h p v i qui mô ho t đ ng c a VAB

- ánh giá th c tr ng qu n tr danh m c tín d ng t i VAB đ rút ra nh ng k t

qu và h n ch còn t n t i trong công tác qu n tr danh m c tín d ng hi n t i

- xu t gi i pháp đ hoàn thi n qu n tr danh m c tín d ng t i VAB trong

- Nghiên c u th c tr ng qu n tr danh m c tín d ng và đ xu t gi i pháp hoàn thi n qu n tr danh m c tín d ng t i VAB

Ph m vi nghiên c u:

- Lu n v n nghiên c u th c tr ng qu n tr danh m c tín d ng t i VAB trong giai đo n t n m 2010 – 2013

- Nh ng k t qu đ t đ c và h n ch trong qu n tr danh m c tín d ng t i VAB và đ xu t nh ng gi i pháp đ hoàn thi n qu n tr danh m c tín d ng

Lu n v n s d ng các ph ng pháp sau:

- Ph ng pháp đ nh tính đ c s d ng đ t ng h p các lý lu n v danh m c tín d ng và qu n tr danh m c tín d ng đang đ c áp d ng t i các n c phát tri n t

đó v n d ng đ phân tích th c tr ng qu n tr danh m c tín d ng t i VAB

- Ph ng pháp th ng kê đ c s d ng đ thu th p thông tin, d li u t các bài báo, t p chí, m ng internet đ t ng h p s li u s d ng cho phân tích đánh giá

ho t đ ng c a VAB

Trong th i gian qua, các ngân hàng th ng m i Vi t Nam nói chung và VAB nói riêng ch a th c s quan tâm đ n vi c qu n tr danh m c tín d ng Do đó, vi c nghiên c u v qu n tr danh m c tín d ng đ t đó đ a ra các gi i pháp qu n tr danh m c tín d ng theo xu h ng c a n n kinh t hi n đ i là đi u c n thi t

tài giúp VAB c ng nh các ngân hàng th ng m i trong n c rút ra nh ng bài h c kinh nghi m th c t v qu n tr danh m c tín d ng, t đó hoàn thi n qu n tr danh m c tín d ng đ nâng cao hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng

CH NG 3: GI I PHÁP QU N TR DANH M C TÍN D NG T I NGÂN

HÀNG TMCP VI T Á

“Danh m c” đ c d ch t t ti ng Anh là “portfolio”, có ngh a là k t h p t hai

tr lên các lo i hình đ u t ch ng khoán, trái phi u, hàng hóa, b t đ ng s n, công c

t ng đ ng ti n m t, hay các tài s n khác b i m t cá nhân hay nhà đ u t thu c

m t t ch c (Nguy n V n Lu n, 2001)

“Portfolio” là danh m c t t c các lo i ch ng khoán đ c các cá nhân, công ty

đ u t , ngân hàng đang n m gi cho m c đích đ u t (Dickerson Knight Group, Inc., 2003)

Nh v y trong l nh v c tài chính, thu t ng “danh m c” đã th hi n s đa d ng tài s n d i nhi u hình th c nh m gi m thi u r i ro c a vi c đ u t Còn đ i v i NHTM là lo i hình doanh nghi p có ch c n ng kinh doanh và cung ng các s n

ph m ti n t cho ho t đ ng kinh t thì danh m c tài s n c a ngân hàng r t đa d ng

So v i l i nhu n thu đ c t các kho n m c ho t đ ng kinh doanh và đ u t tài chính khác thì kho n m c tín d ng chi m t tr ng l n nh t Chính vì v y danh m c tín d ng chi m m t v trí c c k quan tr ng trong danh m c tài s n c a b t k m t ngân hàng th ng m i nào

V y, danh m c tín d ng là g m nhi u kho n tín d ng h p thành c c u tín d ng

c a ngân hàng đ c phân lo i theo t ng m c đích vay v n r t đa d ng c a khách hàng, đ c nhà qu n tr ngân hàng xây d ng d a trên đ nh h ng, chính sách c a

c quan qu n lý nhà n c

M t danh m c tín d ng r t đa d ng đ c s p x p b ng cách phân theo t ng m c đích s d ng (Ross, 1999) Có th phân lo i DMTD thành các nhóm sau:

- Danh m c tín d ng theo th i h n: t tr ng cho vay ng n h n, trung h n và

dài h n đ c thi t k h p lý, nh m cân đ i ngu n v n và c c u th i h n c a ngu n

v n, đ m b o h n ch r i ro v thanh kho n và lãi su t

h ng cho quá trình đ u t tín d ng c a ngân hàng Thông qua t tr ng cho vay c a

t ng ngành trong t ng th danh m c, nhà qu n lý s cân đ i đ c ngành nào c n phát tri n, ngành nào c n h n ch Danh m c cho vay ph n ánh quan đi m c a ngân hàng là: t p trung cho vay m t s l nh v c u tiên hay là cho vay nhi u ngành ngh

v th tr ng m c tiêu, phù h p v c s v t ch t, m ng l i ho t đ ng và n ng l c

ki m soát c a nhân viên tín d ng Trong quá trình giám sát, nhà qu n lý s đi u

ch nh t tr ng cho vay theo t ng khu v c cho h p lý, đ m b o m c tiêu đã ho ch

đ nh

chia h p lý t tr ng cho vay trong các kho n m c theo đ i t ng khách hàng vì m i khách hàng có nh ng đ c đi m khác nhau nh m đ m b o s an toàn cho danh m c

- Danh m c tín d ng theo lo i ti n t : giúp nhà qu n lý đánh giá m c đ r i

ro khi có bi n đ ng th tr ng trong và ngoài n c, v t giá c a đ ng ngo i t so

v i n i t

- Danh m c tín d ng theo l nh v c đ u t : g m s n xu t kinh doanh và phi

s n xu t kinh doanh Danh m c cho vay s n xu t kinh doanh g m có: cho vay công nghi p, nông nghi p, th ng m i,… ; phi s n xu t kinh doanh g m : cho vay tiêu dùng, cho vay kinh doanh ch ng khoán, cho vay kinh doanh b t đ ng s n

d ng có tài s n đ m b o và tín ch p, đ đ m b o cân đ i t tr ng cho vay trong toàn danh m c nh m tránh r i ro không tr đ c n

1.1.3 R i ro danh m c tín d ng c a NHTM

R i ro danh m c tín d ng là m t hình th c r i ro tín d ng mà nguyên nhân phát sinh do nh ng h n ch trong qu n lý danh m c tín d ng c a ngân hàng th ng m i

R i ro trong ho t đ ng có xu h ng t p trung vào danh m c tín d ng (Ross, 1999)

R i ro danh m c tín d ng là r i ro mà t l l c a danh m c cao h n ho c giá tr

c a danh m c th p h n m c tiêu ban đ u R i ro này chính là h u qu c a s t p trung r i ro v n cho vay trong m t nhóm ngành công nghi p nào đó R i ro danh

m c tín d ng t ng quan v i t n th t không d tính (Sarraf, 2006)

R i ro danh m c tín d ng đ c chia làm hai lo i:

- R i ro n i t i: xu t phát t đ c đi m s d ng v n và ho t đ ng c a khách hàng mang tính ch t riêng bi t bên trong c a m i ch th đi vay ho c ngành, l nh v c kinh t (Tr n Huy Hoàng và c ng s , 2011)

- R i ro t p trung: là tr ng h p ngân hàng t p trung v n cho vay quá nhi u đ i

v i m t s khách hàng; cho vay quá nhi u doanh nghi p ho t đ ng trong cùng m t ngành kinh t ; ho c cùng m t vùng đ a lý; ho c cùng m t lo i hình cho vay có r i

ro cao (Tr n Huy Hoàng và c ng s , 2011)

1.1.4 H u qu c a r i ro danh m c tín d ng

R i ro danh m c tín d ng có th bi u hi n trong m c đ t p trung tín d ng vào các ngành/l nh v c có đ r i ro n i t i cao, ho c là thi u đa d ng trên danh m c,

m c đ phân tán th p H u qu c a r i ro danh m c tín d ng không ch nh h ng

x u t i hi u qu kinh doanh mà còn quy t đ nh s t n t i c a ngân hàng

- Cho vay t p trung vào m t nhóm khách hàng v i s ti n cho vay l n Khi nhóm khách hàng m t kh n ng d n đ n ngân hàng ph i x lý n x u, kh n ng thu

h i n th p

- T p trung cho vay vào m t s l nh v c ngành ngh Khi ngành ngh này b

nh h ng b i các chính sách kinh t thay đ i c a nhà n c và nhu c u th tr ng

gi m d n đ n kh n ng tr n c a ng i đi vay th p Ví d : nh ng n m 2007-2008, các ngân hàng t p trung cho vay các khách hàng kinh doanh b t đ ng s n và kinh

ch ng khoán Khi chính sách thay đ i và nhu c u th tr ng xu ng th p, ng i đi

vay không th bán tài s n đ tr n vay cho ngân hàng Ngân hàng ph i kh i ki n khách hàng đ thu h i n vay nh ng kh n ng thu h i n vay th p, th ng b m t

v n

1.2.1.1 Khái ni m qu n tr danh m c tín d ng

Qu n tr danh m c tín d ng (QTDMTD) là k thu t cho phép nhà qu n lý r i ro

đo l ng l i nhu n v i r i ro tín d ng đã x y ra, cho phép nhà qu n tr phân lo i DMTD đ ch n ra DMTD phù h p v i kh u v r i ro tín d ng c ng nh t i u hóa

t l r i ro/l i nhu n (Sarraf, 2006)

QTDMTD xây d ng h th ng phân tích, ki m soát và đo l ng r i ro/l i nhu n

c a t ng kho n cho vay b ng cách phát tri n các ph ng pháp đ nh l ng và cho ra

đ i các mô hình đo l ng r i ro tín d ng đ đánh giá khách hàng nh m đi u ch nh

r i ro (Gregoriou and Hoppe, 2009)

QTDMTD là phân ph i giá tr gia t ng b ng cách t o ra công c chuy n đ i cao

h n c n c trên t ng th DMTD, chính nó s t o ra các quy t đ nh kinh doanh m t cách hi u qu h n QTDMTD giúp gi i phóng ngu n v n b t n đ ng trong nh ng tài s n c m c không phát sinh l i nhu n, thúc đ y t ng thu l i nhu n ho c phí t mua bán, c c u, ho c tái c c u r i ro tín d ng (Gregoriou and Hoppe, 2009)

V y, QTDMTD là quá trình mà theo đó nh ng r i ro n i t i trong quá trình c p tín d ng đ c qu n lý và ki m soát liên t c tr ng thái c a DMTD b ng cách s

d ng các công c đo l ng r i ro DMTD đ đánh giá r i ro/l i nhu n c a toàn b DMTD T k t qu đánh giá DMTD, nhà qu n tr danh m c tín d ng s th c hi n các giao d ch mua bán, c c u, ho c tái c c u r i ro tín d ng đ tìm cách gia t ng

l i nhu n và gi m thi u r i ro c a DMTD

- Xây d ng n n t ng công ngh thông tin và c s d li u, b o đ m ch t l ng

d li u và phát tri n ph ng pháp đ đánh giá r i ro (Gregoriou and Hoppe, 2009)

- Ki m soát, báo cáo và ch u trách nhi m v l i nhu n c a DMTD thông qua

vi c phát tri n và ng d ng mô hình toán h c đ đo l ng r i ro và l i nhu n DMTD (Bluhm, 2005)

- Tái ki m tra và đánh giá các mô hình ng th i ng d ng các mô hình này vào đánh giá DMTD c a ngân hàng đ đ a ra nh ng ki n ngh phù h p v i qui đ nh

và chu n m c k toán hi n hành c a ngân hàng (Bluhm, 2005)

đ c phát tri n trong danh m c (Gregoriou and Hoppe, 2009)

Có th phân lo i QTDMTD thành ba m c tiêu chính nh sau:

- Gi m r i ro t p trung tín d ng: xác đ nh vi c t p trung tín d ng trong m t s ngành ngh , l nh v c kinh t đ t đó đi u ch nh l i DMTD (Study Group on Credit Portfolio Management, 2007)

- Gi m r i ro tín d ng (gi i phóng ngu n v n kinh t ): h tr qu n tr trong phân b ngu n v n kinh t trong ho t đ ng kinh doanh n i b c a NHTM (Study Group on Credit Portfolio Management, 2007)

- T i u hóa r i ro/l i nhu n: quy t đ nh đ i v i nh ng tài s n nào c n phòng

h , bán ho c ch ng khoán hóa (Study Group on Credit Portfolio Management, 2007)

1.2.1.4 o l ng r i ro danh m c tín d ng

đánh giá ho t đ ng QTDMTD, các mô hình đo l ng r i ro danh m c tín

d ng đã ra đ i Các mô hình đo l ng r i ro danh m c là m t b c ti n m i trong QTDMTD c a ngân hàng th ng m i Nó giúp các ngân hàng l ng hóa chính xác

h n m c đ t n th t r i ro danh m c so v i các ph ng pháp tr c đây

- Mô hình “Qu n tr danh m c – Portfolio Manager” c a Moody’s – KMV ra đ i

n m 1993 và mô hình “Qu n tr tín d ng – CreditManager” c a Risk Metrics Group

ra đ i n m 1997: đ c đi m c a mô hình này là đi sâu vào tìm hi u nh ng đi u n

ch a đ ng sau s v n hay nói khác là tìm nguyên nhân làm bùng n s c v

n Nghiên c u t ng quan tài s n gi a hai công ty và xác xu t v n riêng bi t c a

t ng công ty s cho bi t xác xu t mà hai công ty cùng v n t i m t th i đi m và

đi u này liên quan t i bi n c v n c a danh m c tài s n (Andrews et al., 1999)

- Mô hình Credit Porfolio View do McKinsey và công ty gi i thi u vào n m 1998: nh n m nh m i liên h gi a bi n c v n và tình tr ng ho t đ ng c a n n kinh t Mô hình ch ra r ng xác xu t v n c a ng i vay s l n h n khi n n kinh

t thu h p và ng c l i s gi m đi khi n n kinh t m r ng (Andrews et al., 1999)

- Mô hình Credit Risk Plus do Credit Suisse Fist Boston gi i thi u n m 1997:

t p trung vào y u t duy nh t là bi n c v n Các y u t c a n n kinh t , giá tr tài

s n và nh ng chi ti t đòn b y trong tình hình tài chính công ty (ch ng h n c u trúc tài s n) đ c xem là không c n thi t và b b qua (Andrews et al., 1999)

- Mô hình Credit Metrics do JP Morgan và các ngân hàng liên minh gi i thi u

n m 1997: còn g i là mô hình VaR - Value at Risk, là s d ng các ph ng pháp tính toán đ đo l ng giá tr ch u r i ro t i thi u c a t ng kho n vay c ng nh toàn danh m c Mô hình này đ c xem là thích h p nh t v i ngân hàng, b i vì nó t p trung ch y u cho danh m c tín d ng (Andrews et al., 1999)

n i xét duy t cho hay không cho vay đ i v i ch th vay v n, ngoài ra còn ph i

ch u trách nhi m t p h p và phân tích các thông tin trong DMTD; b ph n còn l i là

qu n lý kho n tín d ng và ch u trách nhi m v ngu n g c kho n tín d ng c ng nh tái c p và theo dõi cho đ n k h t h n c a h p đ ng

hàng yêu c u t i b ph n qu n lý khách hàng Sau đó, h s vay s đ c chuy n

tr c ti p đ n b ph n phê duy t tín d ng xem xét c th v lãi su t, k h n, s ti n vay, tài s n đ m b o, ngu n tr n , đ ra quy t đ nh thông báo tín d ng đ n b

ph n qu n lý khách hàng v vi c đ c hay không đ c c p tín d ng N u thông báo tín d ng là ch p nh n kho n vay thì các quy trình còn l i s chuy n sang b ph n

h tr tín d ng, đ ng th i kho n vay s đ c b sung vào DMTD d i s ki m tra

c a b ph n phê chu n tín d ng (sau khi món vay đ c gi i ngân) Nhi m v còn

m c

l i c a b ph n qu n lý khách hàng và h tr tín d ng là theo dõi, ki m tra và tái xét các tài s n trong DMTD

đ ng kinh doanh trên th tr ng th c p luôn xoay quanh các đ n v DMTD M c đích phân lo i thành các đ n v DMTD đ thu n ti n trong ho t đ ng qu n lý tài s n

và quy t đ nh mua, bán, b o h nh ng m c giá khác nhau v i t ng lo i tài s n

nh m t i đa hóa l i nhu n và gi m thi u r i ro Do đó, mô hình m i g m nhi u b

ph n ch c n ng v i gi i h n nh t đ nh v quy n h n c ng trách nhi m trong toàn b quy trình tín d ng Nh ng b ph n ch c n ng đó g m:

khách hàng trong các nghi p v tín d ng và phi tín d ng Nh ng h s vay c a khách hàng s đ c hoàn thi n t i b ph n này theo nh ng đi u ki n trong quy trình

H i đ ng tín d ng

Qu n lý khách hàng

Ho t đ ng cho vay

Ch ng khoán hóa

X p h ng / nh giá

- X p h ng tín d ng/đ nh giá: ch c n ng b ph n này t ng t b ph n phê

duy t tín d ng mô hình truy n th ng nh ng l i v t tr i h n v u th quy n h n

ho t đ ng v i vai trò đánh giá, x p h ng tín d ng c a t ng món vay, đ t đó phân

h ng đ c r i ro và đ nh giá chính xác giá tr m i lo i tài s n B ph n x p h ng tín

d ng và đ nh giá tài s n là b ph n chính trong vi c đ nh giá c c a t ng món vay

l n giá th tr ng c a t ng lo i tài s n trong danh m c đ u t tránh nh ng xung

đ t v l i ích, ch c n ng x p h ng/đ nh giá s hoàn toàn đ c l p các b ph n ch c

n ng khác và c DMTD

trách nhi m v DMTD n v danh m c đ u t ho t đ ng nh m t nhà qu n lý tài

s n c ng v i ch c n ng mua, bán, b o h các tài s n trong danh m c trên th tr ng

th c p

khe h và kh c ph c r i ro b ng nh ng chính sách đi u ch nh lãi su t h p lý ng

th i, h i đ ng này c ng ho ch đ nh chi n l c v n và qu n tr tài chính cho DMTD,

c ng nh gi i h n c th nh ng quy n h n và trách nhi m c a đ n v danh m c đ u

b ph n qu n lý chung ra đ i nh m ki m soát, kh c ph c các ho t đ ng không t t

di n ra nh ng b ph n chính B ph n này ki m soát hoàn toàn mô hình QTDMTD ch đ ng thông qua ho t đ ng theo dõi bi n đ ng c a danh m c đ u t , khách hàng và th tr ng th c p

nhi u cho ho t đ ng ki m soát n i b Lúc này, khách hàng vay đ c ti p xúc v i

ba b ph n riêng bi t, m i b ph n là m t khâu trong quy trình c p tín d ng H s vay v n đ c b sung và hoàn thi n t i b ph n qu n lý khách hàng, nh ng đi u

ki n c a h s c n ph i đáp ng yêu c u c th c a h i đ ng tín d ng và đ c đ nh giá, x p h ng tín d ng t i b ph n chuyên bi t Sau đó, tùy vào s ti n vay s có các

c p phán quy t tín d ng t ng ng N u v t m c phán quy t h s s đ c th m

đ nh và đ c phán quy t b i h i đ ng tín d ng N u h s đ c phê duy t, b ph n

h tr tín d ng s có trách nhi m v i khách hàng cho đ n lúc gi i ngân Sau khi gi i ngân, DMTD đ c gia t ng v quy mô l n r i ro Trong mô hình m i, m t b ph n riêng bi t s đ m nh n qu n lý DMTD và có quy n th c hi n các giao d ch mua, bán, b o h nh ng tài s n đ c cho là r i ro (k c nh ng kho n vay h p v n trên

th tr ng liên ngân hàng nh ng c n có s ki m soát c a h i đ ng tín d ng) trên th

tr ng th c p thông qua các công c tài chính phái sinh nh quy n ch n, t ng lai, nghi p v swap, M i ho t đ ng c a b ph n này đ u n m d i quy n qu n lý c a

h i đ ng tín d ng l n b ph n qu n lý chung

Theo Study Group on Credit Portfolio Management (2007), ph ng pháp QTDMTD đã đ c đ nh h ng theo hai tr ng phái riêng bi t:

trong DMTD h n là gia t ng l i nhu n và đi n hình là m c đích gi i phóng v n kinh t b ng cách đi u ch nh t p trung tín d ng

c i thi n cân đ i l i nhu n và r i ro b ng cách không ch gi m r i ro mà còn t ng

l i nhu n c bi t h n n a, m c tiêu c a lo i qu n tr danh m c tín d ng này là không ch đ n gi n là phóng thích ngu n v n kinh t , mà còn gia t ng hi u qu s

d ng ngu n v n, và thông th ng nó đ c s d ng trong th tr ng tín d ng cho

vi c tái cân b ng m t cách linh ho t DMTD

So sánh nh ng đ c đi m gi a qu n tr danh m c tín d ng truy n th ng và

qu n tr danh m c tín d ng ch đ ng (Study Group on Credit Portfolio Management, 2007):

B ng 1.1: So sánh qu n tr danh m c tín d ng truy n th ng và qu n tr

danh m c tín d ng ch đ ng

Chính sách đ u t Kho n vay g c và n m gi kho n

vay cho đ n ngày đáo h n/ kho n vay không đ c hoàn tr

Kho n vay g c và th c

hi n các giao d ch mua bán, hoán đ i n u c n thi t Tiêu chu n đánh

giá giao d ch

kho n cho vay

Phân tích riêng kho n cho vay Phân tích trong m i t ng

quan v i danh m c hi n hành

Sáng ki n cho vay Lãi su t cho vay an toàn

Ch s qu n tr L i nhu n kinh doanh thu n L i nhu n đi u ch nh r i ro ánh giá kho n

R i ro tín d ng đ c đo l ng, ki m soát và qu n lý không ch m c đ c a

t ng kho n cho vay đ n l mà m c đ c a c DMTD ó là b i vì r i ro tín d ng

c a t ng kho n vay đ n l trong m t DMTD thì th ng có liên quan v i nhau Hai

r i ro đ c xem nh có liên quan tích c c v i nhau n u hai r i ro t ng ho c gi m tác đ ng đ n s thay đ i nh ng y u t r i ro ti m n R i ro có tác đ ng tiêu c c

n u m t r i ro gi m trong khi r i ro khác l i t ng lên i u này có ngh a là đo l ng

m i liên h c a các r i ro là y u t có ý ngh a trong vi c xác đ nh t ng r i ro tín

d ng, khi t ng r i ro đ n l th ng không cân b ng t ng r i ro c a toàn b DMTD

Ví d , đa d ng hóa, m r ng danh m c cho vay trong nh ng ngành công nghi p khác nhau, vùng đ a lý, x p h ng phân lo i và quy mô đ cho th y m i liên h tích

c c ho c tiêu c c, giúp làm gi m r i ro tín d ng Ng c l i, t p trung hóa trong m t ngành công nghi p nào đó, x p h ng và phân lo i s làm t ng r i ro tín d ng M c

đ t ng quan gi a các kho n vay trên DMTD càng cao, thì m c đ r i ro c a s

S d ng công c tài chính ho c bán các kho n cho vay có th ki m soát m c đ

đa d ng hóa trong DMTD, nh ng chính vi c này s t o nh ng r i ro trong DMTD

QTDMTD ch đ ng là s k t h p phân b ngu n v n c a ngân hàng và qu n lý r i

ro tín d ng đ n l Nó t o ra nh ng đi u ki n c n thi t không ch đo l ng, t p h p

và ki m soát r i ro, mà còn nh h ng đ n ho t đ ng c a QTDMTD m t cách ch

đ ng

Do đó, đ th c hi n qu n lý r i ro tín d ng c n s d ng các công c tín d ng phái sinh Công c tín d ng phái sinh là các h p đ ng tài chính đ c ký k t b i các bên tham gia giao d ch tín d ng (ngân hàng, công ty tài chính, công ty b o hi m, nhà đ u t ,…) nh m đ a ra nh ng kho n đ m b o ch ng l i s d ch chuy n b t l i

v ch t l ng tín d ng c a các kho n đ u t ho c nh ng t n th t liên quan đ n tín

d ng ây là công c hi u qu giúp ngân hàng gi m thi u r i to tín d ng, r i ro lãi

su t, đ ng th i t i đa hóa l i nhu n cho ngân hàng

V i m c v n t có xác đ nh, ngân hàng ph i gi i h n t n th t trên danh m c

t ng x ng M c t n th t d ki n phù h p v i kh n ng ch u đ ng b ng v n t có

c a ngân hàng đ c g i là t n th t m c tiêu Bên c nh con s m c tiêu v l i nhu n, ngay t khi ho ch đ nh m c tiêu qu n tr danh m c, ngân hàng c ng ph i xác đ nh con s t n th t m c tiêu

DMTD là m t b ph n c a tài s n Có c a ngân hàng Do đó, vi c QTDMTD

ph i nh m b o đ m m c tiêu: t i đa hóa l i nhu n, t i thi u r i ro và đ m b o đ c nhu c u thanh kho n và kh n ng sinh l i (Tr n Huy Hoàng và c ng s , 2011) Do

đó đ ho t đ ng QTDMTD có hi u qu c n ph i xây d ng m t chính sách tín d ng

phù h p v i chi n l c phát tri n c a NH và nh ng quy đ nh c a pháp lu t hi n hành

xây d ng chính sách tín d ng c n ph i xác đ nh đ c quy mô tín d ng, đó chính là t tr ng c a kho n m c tín d ng trong danh m c tài s n Có Tùy theo qui

mô ngân hàng, đ c bi t là quy mô v n t có mà xây d ng chính sách cho phù h p

đ đ t đ c m c tiêu cân b ng gi a t i đa hóa l i nhu n và gi m thi u r i ro, đ m

b o kh n ng t ng tr ng và đ u t an toàn, hi u qu , đúng đ nh h ng và chi n

l c phát tri n c a ngân hàng M i quan h gi a qu n tr danh m c tín d ng và

qu n tr tài s n có là m i quan h có tác đ ng qua l i l n nhau

V n kinh t đ c s d ng khá ph bi n trong qu n tr ngân hàng hi n đ i Th c

ch t v n kinh t là m t phiên b n khác c a v n t có trong ngân hàng, đ c ngân hàng t xác đ nh t các giao d ch s d ng v n (trong đó có cho vay) V n kinh t

đ c hi u là con s c tính v ngu n ph i có đ trang tr i cho các t n th t không

d tính đ c, trong m t kho ng th i gian xác đ nh (th ng là m t n m đ i v i danh

m c) (Smithson, 2003) V n kinh t liên quan đ n đ n hai khái ni m: t n th t d tính (Expected Loss) và t n th t không d tính (Unexpected Loss) (Smithson, 2003)

- T n th t d tính (Expected Loss): là s phân b các kho n l T n th t d tính không ph i là r i ro, mà ch là chi phí c a ho t đ ng kinh doanh (Smithson, 2003)

- T n th t không d tính (Unexpected Loss): là r i ro liên quan đ n ho t đ ng kinh doanh Chi phí cho ho t đ ng kinh doanh ph i l n đ đ bù đ p cho t n th t d tính (Smithson, 2003)

N u t n th t không d tính (Unexpected Loss) càng cao thì yêu c u v v n kinh

t càng ph i l n đ có th bù đ p t ng x ng Nói khác đi v n kinh t th hi n kh

n ng ch u đ ng r i ro c a NHTM, n u m c v n kinh t c a ngân hàng b ng ho c

l n h n t n th t không d tính mà ngân hàng gánh ch u thì ngân hàng đ c đánh giá là có đ kh n ng ch u đ ng r i ro Tr ng h p, ng c l i ngàn hàn có th r i vào tr ng thái m t kh n ng thanh toán và phá s n

Ngân hàng t ng c ng s d ng ph ng pháp l i nhu n có đi u ch nh r i ro trên giá v n g i t t là RAROC (vi t t t t ti ng Anh “Risk Adjusted Return on Capital” ngh a là l i nhu n có đi u ch nh r i ro trên giá v n) đ đánh giá ho t đ ng kinh doanh RAROC đ c xác đ nh nh sau:

* Thu nh p thu n có đi u ch nh r i ro đ c tính nh sau:

Doanh thu – Chi phí – T n th t k v ng + Doanh thu tính trên v n kinh t + /- giá tr chuy n nh ng

V n kinh t là s chênh l ch gi a t n th t không d tính và t n th t d tính

V n kinh t đ c tính b ng cách s d ng giá tr chi t kh u c a kho n l đ c tính toán chia thành giá tr hi n t i c a danh m c

V n kinh t tr l i cho câu h i “V i r i ro c a danh m c đ c l p ra thì nhà

qu n tr ngân hàng s đ i m t v i kho n l nh th nào?” (Smithson, 2003)

RAROC ph n ánh m i liên quan c a ngân hàng v i t ng r i ro; đ n gi n trong áp d ng; phân chia r i ro thành t ng đ n v nh ; đi u ch nh r i ro c a t ng giao d ch riêng l so v i t ng tài s n c a ngân hàng m t cách hi u qu

1.3 C ÁC NHÂN T NH H NG N QU N TR DANH M C TÍN D NG

C A NHTM

1.3.1 Các nhân t ch quan t NHTM

ây đ c xem là y u t quan tr ng quy t đ nh ý th c ch đ ng c a các NH trong vi c s d ng QTDMTD nh là m t trong các công c đ đ t m c tiêu kinh doanh Trong nh ng n n kinh t có tính c nh tranh th p ho c đ c bao c p b i Chính ph thông th ng các ch th kinh doanh, k c các ngân hàng, không b đòi

h i g t gao trong vi c ph i đ i m i đ t n t i và phát tri n Tình tr ng đó lâu d n hình thành thói quen b o th khó ch p nh n cái m i Tuy nhiên, QTDMTD là m t

ph ng th c qu n tr hi n đ i, thích h p v i n n kinh t m , có tính c nh tranh cao

Áp d ng QTDMTD là xu h ng t t y u c a các ngân hàng trên đà h i nh p qu c t ,

là bi u hi n c a kh n ng ti p c n các chu n m c, thông l qu c t c a ngân hàng Ngoài nh n th c v s c n thi t ph i th c hi n QTDMTD, thì quan đi m c a nhà qu n tr c ng là v n đ quan tr ng, s chi ph i hành đ ng c a h Theo lý thuy t tài chính hi n đ i, các nhà qu n tr nói chung và nhà qu n tr ngân hàng nói riêng đ c chia thành hai tr ng phái có quan đi m trái ng c nhau (i) Tr ng phái phòng th có các hành đ ng mang tính b đ ng, thông th ng h nghiêng v h ng

x lý sau, nh m gi m thi u tác đ ng c a r i ro đ n k t qu kinh doanh c a ngân hàng; (ii) Tr ng phái t n công, luôn có các hành đ ng đi tr c, không ch đ n khi danh m c hình thành và r i ro xu t hi n m i hành đ ng M t trong các bi u hi n

c a tr ng phái này là h s d ng đa d ng hóa các lo i tài s n cho vay trên danh

m c nh là m t bi n pháp chính đ ng n ch n, gi m thi u s xu t hi n c a r i ro Ngoài ra nhà qu n tr theo tr ng phái này c ng r t có ý th c ch đ ng trong vi c

đi u ch nh c c u danh m c đ tìm ki m c h i gia t ng l i nhu n cho ngân hàng

qu n tr

ây là y u t nh h ng tr c ti p t i hi u qu ho t đ ng QTDMTD c a ngân hàng Mu n v y, vi c l p k ho ch và thi t k danh m c ph i đ c d a trên nh ng

d báo chính xác v các đi u ki n c a n n kinh t , các di n bi n c a th tr ng trong th i gian xây d ng DMTD và đ ng th i xu t phát t các đi u ki n th c t c a ngân hàng t i th i đi m l p k ho ch N u ngân hàng có b ph n d báo thông tin kinh t ho t đ ng hi u qu , s đ m b o cho tính kh thi c a danh m c mà ngân hàng xây d ng

Vi c thi t k danh m c đòi h i s linh ho t uy n chuy n, không c ng nh c, phù

h p v i nh ng thay đ i có th x y ra trong n n kinh t Do v y, có th có nhi u

ph ng án danh m c đ c xây d ng, phù h p v i các k ch b n khác nhau i u này

s d dàng h n cho ngân hàng trong quá trình giám sát và đi u ch nh c c u danh

m c sau giám sát, đ m b o th c hi n m c tiêu kinh doanh đã ho ch đ nh

Y u t này bi u hi n n ng l c c a nhà qu n tr ngân hàng trong vi c t ch c

th c hi n và giám sát DMTD B máy t ch c g n nh nh ng hi u qu , quy đ nh c

ch giám sát ch t ch , phù h p v i mô hình t ch c và n ng l c c a nhân viên th c thi, có tác đ ng r t l n đ n hi u qu c a công tác QTDMTD t i ngân hàng

Bên c nh kh n ng ho ch đ nh, thi t k danh m c thì n ng l c đi u hành giám sát có ý ngh a h t s c quan tr ng trong vi c bi n danh m c d đ nh thành hi n th c

M t khác, vi c đi u ch nh c c u danh m c có k p th i, hi u qu hay không c ng thu c v kh n ng đi u hành giám sát danh m c c a nhà qu n tr , nó cho th y s

nh y bén c a nhà qu n tr trong v n đ n m b t nh ng bi n đ i c a n n kinh t , chính sách đi u hành v mô c a Chính ph , c a ngân hàng Nhà n c áp d ng vào quá trình đi u hành th c t t i ngân hàng

V i m t c c u DMTD xác đ nh, ngân hàng s tính đ c giá tr t n th t không d

ki n và m c v n kinh t t ng x ng đ trang tr i cho nh ng t n th t đó Ng c l i,

v i m c v n đã có, ngân hàng c ng có th c u trúc danh m c tín d ng sao cho t ng

t n th t c a toàn danh m c phù h p v i kh n ng ch u đ ng r i ro v n ngân hàng Khi giám sát DMTD, đ nh n d ng các d u hi u b t n trên danh m c, nh t thi t

ph i xem xét các gi i h n an toàn (th ng đ c xác đ nh theo quy mô v n t có)

c a NHTM Ngoài v n t có, các y u t n i l c khác nh trình đ c a đ i ng nhân viên tín d ng, hi u qu c a h th ng ki m soát n i b / b ph n ki m toán n i b t i ngân hàng, ch t l ng c a h th ng thông tin qu n lý, m ng l i chi nhánh ho t

đ ng …c ng có nh ng nh h ng r t l n đ n công tác qu n tr danh m c i ng nhân viên tín d ng am hi u nhi u ngành ngh có th cho phép ngân hàng d n thân vào cho vay đa d ng các ngành kinh t M ng l i chi nhánh ngân hàng ph kh p các đ a ph ng, v i kh n ng ki m soát r ng c ng có th thúc đ y s đa d ng hóa

v khu v c đ a lý trên danh m c tín d ng ây là nh ng y u t có tác đ ng không

nh đ n vi c xây d ng và th c hi n DMTD, vì v y các ngân hàng ph i cân nh c

m t cách th n tr ng ngay t khi xây d ng m c tiêu, thi t l p chính sách c ng nh thi t k DMTD

Ho t đ ng tín d ng ngân hàng t khi m i ra đ i cho đ n nay luôn đ c đánh giá

là đòn b y cho s phát tri n kinh t c a m t qu c gia Do v y, trong QTDMTD, t giai đo n ho ch đ nh m c tiêu, thi t k danh m c cho đ n khi giám sát th c hi n

đ u ch u nh h ng r t l n b i môi tr ng kinh t trong n c M t DMTD đ c thi t k phù h p v i môi tr ng kinh t s đ m b o h n ch đ c nh ng r i ro có

th x y ra và t o đi u ki n đ duy trì l i nhu n m t cách b n v ng cho ngân hàng Trong m t qu c gia có môi tr ng kinh t đa d ng phong phú, ngân hàng t i

qu c gia đó có th xây d ng m t DMTD có tính đa d ng hóa cao, đi u này s giúp cho r i ro danh m c đ c phân tán và gi m thi u B i vì r i ro có th x y ra cho ngành này/ l nh v c này mà không x y ra ngành khác/ l nh v c khác, cho ch th này mà không ch th khác Do đó, m t n n kinh t đa d ng s là thu n l i cho ngân hàng trong vi c thi t k m t danh m c tín d ng t i u, hi u qu cao Ng c

l i, n u n n kinh t qu c gia ho c đ a ph ng có tính t p trung, ch y u d a vào

m t vài ngành s n xu t kinh doanh đ c thù nào đó, nh nông nghi p, xu t kh u thì r t khó cho ngân hàng xây d ng đ c m t DMTD có tính đa d ng hóa, mà thông

th ng s là t p trung, chuyên môn hóa Nh ng danh m c nh v y đ c xem là

ti m n r i ro r t cao và s tr thành t n th t cho ngân hàng n u di n bi n kinh t theo chi u h ng không thu n l i Quá trình th c hi n DMTD c ng có s g n k t

ch t ch v i bi n đ ng c a n n kinh t và đi u này đem l i c thu n l i c ng nh khó kh n cho ho t đ ng QTDMTD

S tác đ ng c a th tr ng tài chính trong n c có nh h ng không nh đ n

ho t đ ng QTDMTD c a NHTM M t th tr ng tài chính n ng đ ng, s t o đi u

ki n h tr c ng nh kích thích các NHTM tham gia th a mãn các nhu c u trao đ i,

nh m tái c u trúc danh m c cho vay, t đó đ t m c tiêu kinh doanh t t h n

Tình tr ng kém phát tri n c a th tr ng tài chính s khi n các ngân hàng tr nên

th đ ng, không linh ho t đ thay đ i c u trúc danh m c, lâu d n tr nên b o th , khó kh n trong quá trình h i nh p Th c t cho th y, s phát tri n n ng đ ng c a th

tr ng tài chính luôn tác đ ng vào DMTD c a ngân hàng, khi n cho c c u c a nó

có th linh ho t và uy n chuy n h n, thông qua các ho t đ ng trao đ i, mua bán trên th tr ng

Ho t đ ng ngân hàng nói chung và ho t đ ng tín d ng nói riêng ch u nh h ng

r t m nh m b i nh ng tác đ ng c a quá trình h i nh p qu c t H u h t các ngân hàng th ng m i t i các qu c gia đang phát tri n đ u có các ho t đ ng ngân hàng

qu c t DMTD c a các ngân hàng không ch gói g n trong ph m vi m t lãnh th

mà m r ng ra nhi u qu c gia trên th gi i, vì v y s bi n đ ng c a n n kinh t th

gi i và khu v c có tác đ ng r t m nh m t i hi u qu ho t đ ng c ng nh DMTD

c a các ngân hàng

M t khác, khi ho t đ ng trong môi tr ng qu c t , các ngân hàng ph i tuân th các quy c, các chu n m c do các t ch c qu c t nh y ban giám sát ngân hàng

Basel, qu ti n t qu c t , ngân hàng th gi i, Thông th ng nh ng quy t c chu n

m c này c ng đ c ngân hàng Trung ng các n c chu n hóa thành các quy đ nh riêng c a qu c gia mình, bu c các ngân hàng trong n c ph i tuân theo

Ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng luôn luôn và bao gi c ng ph i đ t trong khuôn kh lu t pháp c a m t qu c gia nh t đ nh M t DMTD khi xây d ng ph i tuân th các gi i h n và ch u s giám sát c a ngân hàng Trung ng, c quan qu n

lý nhà n c trong l nh v c kinh doanh ti n t

Trong QTDMTD c a NHTM, s giám sát c a c quan qu n lý ngân hàng v a

có ý ngh a đ nh h ng cho các ngân hàng tuân theo các chu n m c chung, v a có tác d ng c nh báo t xa Khi n n kinh t có nh ng bi n đ i, góc đ kinh doanh, các ngân hàng r t d ch y theo l i nhu n tr c m t, không l ng h t h u qu lâu dài sau này S giám sát c nh báo c a c quan qu n lý ngân hàng là h t s c c n thi t, nh m đ m b o s an toàn không ch cho t ng ngân hàng mà còn cho c h

th ng

d ng Các ngân hàng ph i nh n th c đ c gi m r i ro t p trung tín d ng ti p t c là

v n đ quan tr ng đ i v i qu n lý ngay c khi ch t l ng c a DMTD đã đ c c i thi n t ng ng B i vì t p trung tín d ng vào m t khách hàng hay m t ngành công nghi p s tác đ ng đ n tính n đ nh c a ho t đ ng QTDMTD Các ngân hàng ph i

có ph ng pháp c a riêng mình đ xây d ng và v n hành h th ng ki m soát n i b tinh vi h n, bao g m c QTDMTD d a trên ngu n v n kinh t

Nhóm qu n lý các kho n cho vay và ch p nh n chi n l c gi m r i ro đ c i thi n

r i ro/l i nhu n b ng cách chuy n các kho n cho vay l n sang b ph n ngân hàng

đ u t

Theo nghiên c u c a Csongor David và Curtis Dionner (2005), th c hi n t i các

b n ngân hàng hàng đ u c a Th y i n Trong su t b n th p niên v a qua ngành công nghi p ngân hàng c a Th y i n đã tr i qua nh ng thay đ i r t l n Khu v c ngân hàng và th tr ng tín d ng c a Th y i n nh ng n m 1960 – 1970 th k 20

đã đ c chu n hóa theo nh ng quy đ nh c a chính ph Tuy nhiên qu n tr r i ro tín

d ng trong ngân hàng v n ti p t c phát tri n không ng ng Các mô hình x p h ng

r i ro tín d ng tr c đây cho phép các ngân hàng c i thi n và phòng tránh đ c

nh ng kho n cho vay doanh nghi p không có kh n ng chi tr t i thi u hóa r i

ro danh m c tín d ng, các ngân hàng có th xem xét vi c đa d ng hóa danh m c c a

h Nghiên c u còn ch ra m i t ng quan gi các thành ph n c a danh m c th ng không đ c xem xét b i ngân hàng Vì th , ngân hàng công b r i ro tín d ng đ i

v i doanh nghi p thì đ c bi t th p, nh ng t ng r i ro c a toàn danh m c tín d ng thì

l i cao Nghiên c u còn phát hi n ra, đa s các ngân hàng l n c a Th y i n r t

nh y bén trong vi c đa d ng danh m c tín d ng c a h

Kh ng ho ng tài chính 2007-2008 là bài h c kinh nghi m l n nh t và m i

nh t cho vi c s d ng các ho t đ ng ngo i b ng c a ngân hàng t i M Trong báo

cáo c a y ban đi u tra kh ng ho ng tài chính M , th m h a tài chính hình thành

do h i t nhi u y u t nguy hi m nh vi c cho vay d i chu n th ch p b ng b t

đ ng s n, vi c l m d ng ch ng khoán hóa các kho n n và bán cho nhà đ u t ,

c ng nh vi c đánh c c đ y r i ro vào giá tr các c phi u đ t c s trên các kho n

n này Vi c s d ng các s n ph m phái sinh đ che d u r i ro tín d ng t bên th

ba, đ y các s n ph m này ra kh i s ki m soát c a c quan qu n lý nhà n c, trong khi v n b o v đ i tác c a h p đ ng phái sinh đã gây nên kh ng ho ng M n m

2008 (Nguy n Minh Sáng và Nguy n Th Lan H ng, 2013)

T k t lu n c a các nghiên c u các n c, ta nh n th y vi c qu n tr danh m c tín d ng và phòng ch ng r i ro v danh m c tín d ng luôn luôn đ c các ngân hàng quan tâm và u tiên hàng đ u Chúng ta rút ra m t s kinh nghi m sau:

- Kinh nghi m c a Nh t: gi m r i ro t p trung tín d ng vào m t khách hàng hay m t nghành công nghi p, xây d ng h th ng qu n lý ph c t p và tinh vi đ QTDMTD

- Kinh nghi m c a Th y i n: t i thi u hóa r i ro b ng cách đa d ng hóa danh

T các nghiên c u trên, chúng ta rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam trong

ho t đ ng qu n tr danh m c tín d ng là quan tâm đ n vi c xây d ng danh m c tín

d ng phù h p v i nhu c u kinh t xã h i t i t ng th i đi m, có nh ng đi u ch nh cho phù h p nh m tránh r i ro ho t đ ng Bên c nh đó, các ngân hàng Vi t Nam

c ng nên quan tâm đ n vi c xây d ng m t b ph n qu n lý chuyên trách v QTDMTD và đa d ng hóa danh m c tín d ng Các ho t đ ng tín d ng c n ph i có

s giám sát ch t ch c a các c qu n lý nhà n c đ tránh vi c l m d ng các chính sách c a nhà n c trong ho t đ ng

K T LU N CH NG 1

Ch ng 1 đã gi i thi u nh ng v n đ c b n v DMTD và QTDMTD c a NHTM

Tr c h t là lý lu n đ c p đ n nh ng n i dung c b n v DMTD, QTDMTD, ph ng pháp QTDMTD, m i quan h gi a QTDMTD và r i ro DMTD,

m i quan h gi a QTDMTD và qu n tr tài s n Có Lu n v n đ c p các nhân t

nh h ng đ n QTDMTD c a NHTM

Bên c nh đó lu n v n c ng đ c p đ n kinh nghi m QTDMTD c a m t s

n c nh Nh t, c, Th y i n và M trên c s đó rút ra nh ng n i dung then

ch t có ý ngh a là nh ng bài h c kinh nghi m có ý ngh a tham kh o đ i v i các VAB trong QTDMTD

CH NG 2

TH C TR NG QU N TR DANH M C TÍN D NG T I

NGÂN HÀNG TMCP VI T Á 2.1 GI I THI U V NGÂN HÀNG TMCP VI T Á

Ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Á (VAB) đ c thành l p t i Vi t Nam

d i hình th c ngân hàng th ng m i c ph n th i gian ho t đ ng trong vòng 99

n m k t ngày 4 tháng 7 n m 2003, VAB đ c chuy n đ i trên c s h p nh t

gi a Công ty Tài chính C ph n Sài Gòn và Ngân hàng TMCP Nông thôn à N ng theo quy t đ nh s 440/Q -NHNN ngày 9 tháng 5 n m 2003 c a Ngân hàng Nhà

n c (g i t t là “NHNN”) Ngân hàng ho t đ ng theo gi y phép ho t đ ng s 12/NH-GP ngày 9 tháng 5 n m 2003 do th ng đ c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam

c p và ch ng nh n đ ng ký kinh doanh s 4103001665 ngày 19 tháng 6 n m 2003

do S K ho ch và u t Thành ph H Chí Minh c p và các gi y phép đi u ch nh khác

VAB ho t đ ng v i đ y đ các ch c n ng kinh doanh c a m t ngân hàng

th ng m i và có th m nh trong các ho t đ ng tài chính nh : kinh doanh vàng, đ u

T n m 2003 đ n nay tr i qua 10 n m xây d ng và tr ng thành, tính đ n th i

đi m cu i n m 2013 đã phát tri n l n m nh theo mô hình ngân hàng đa n ng v i

v n đi u l là 3.098 t đ ng, t ng tài s n c a VAB là 27.033 t đ ng cùng m ng

l i ho t đ ng r ng kh p các t nh thành ph , trong đó t p trung vào các t nh mi n Nam và mi n Trung, t ng s đi m giao d ch là 85 đi m g m: 01 H i s , 01 S giao

d ch, 16 chi nhánh, 63 phòng giao d ch và 04 qu ti t ki m

2.2 K T QU HO T NG KINH DOANH C A NGÂN HÀNG TMCP

Ngu n: Báo cáo tài chính c a VAB t n m 2010 – 2013

N m 2010, VAB áp d ng nhi u chính sách huy đ ng có hi u qu t các t ch c kinh t , dân c và các ngu n v n khác, t ng huy đ ng đ t là 20.124 t đ ng

B c sang n m 2011, tình hình huy đ ng v n g p nhi u khó kh n h n nên t ng huy đ ng v n ch đ t 17.683 t đ ng, gi m 2.441 t đ ng so v i n m 2010; trong

đó, huy đ ng t TCKT và dân c đ t 11.745 t đ ng c ng gi m so v i n m 2010,

m c gi m là 1.723 t đ ng Vì trong th i gian qua, do chính sách th t ch t ti n t

c a NHNN đ ki m soát l m phát và n đ nh kinh t , và do NHNN duy trì tr n lãi

su t huy đ ng đã làm cho tình tr ng lãi su t huy đ ng gi a các ngân hàng ngày càng gay g t Các thông tin ngân hàng nh có nguy c sáp nh p, gi i th , m t thanh kho n do báo chí công khai đã nh h ng không nh đ n tình hình huy đ ng c a các ngân hàng có th ng hi u còn h n ch trong đó có VAB

N m 2012, bên c nh vi c t ng tr ng d n cho vay, VAB đ c bi t chú tr ng

đ n công tác huy đ ng v n, ch m sóc khách hàng có ngu n ti n g i n đ nh t các TCKT, dân c đang giao d ch và phát tri n khách hàng m i b ng các chính sách u đãi, lãi su t h p d n và c nh tranh nh m m c đích đ m b o thanh kho n cho ngân hàng Tính đ n 31/12/2012, t ng v n huy đ ng c a Ngân hàng đ t 19.278 t đ ng,

t ng 1.595 t đ ng so v i n m 2011, t l t ng là 9%, m c t ng tr ng khá t t so

v i m c t ng c a 2011 so v i 2010 c bi t, t ng huy đ ng v n t TCKT, dân c

t ng cao, v i m c t ng 41% so v i n m 2011, đ t giá tr là 16.568 t đ ng, đây là tính hi u đáng khích l vì VAB thu hút đ c ngu n v n t dân c , là ngu n v n có tính n đ nh cao

N m 2013, VAB ti p t c phát huy nh ng chích sách huy đ ng v n đã th c hi n trong n m 2012 và c g ng n l c m r ng quan h khách hàng trong th i k c nh tranh gi a các ngân hàng ngày càng gay g t Tính đ n 31/12/2013, t ng v n huy

đ ng c a Ngân hàng đ t 18.822 t đ ng, v t ch tiêu k ho ch là 103%, t ng 3.826

t đ ng so v i n m 2012, t l t ng là 19,8%, m c t ng tr ng khá t t trong su t

nh ng n m qua T ng huy đ ng v n t TCKT, dân c đ t giá tr là 18.822 t đ ng,

t ng 2.255 t đ ng so v i n m 2012, t c đ t ng tr ng đ t 13% Trong n m 2013, VAB t t toán toàn b s d huy đ ng vàng đúng h n 30/06/2013 và chuy n sang

gi h vàng, ch p hành đúng yêu c u c a Ngân hàng Nhà n c v t t toán tr ng thái vàng c a t ch c tín d ng

Phân tích v c c u lo i ti n huy đ ng t các TCKT, dân c

Nhìn chung, trong t ng v n huy đ ng t các TCKT, dân c thì s d huy đ ng

VN luôn chi m t tr ng cao, c th n m 2010 là 59,9%, n m 2011 là 57,3% và

n m 2012 là 87%, n m 2013 là 96,6%; k đ n là s d huy đ ng vàng v i t l n m

2010 là 33,6%, n m 2011 là 38,2% và n m 2012 là 9,5%; còn l i là s d huy đ ng

ngo i t ; tuy nhiên, trong n m 2013 có s thay đ i, VAB c ng nh các t ch c tín

d ng khác không còn huy đ ng vàng, ngoài s d huy đ ng VN là s d huy đ ng ngo i t chi m t l 3,4%

Trong đó, n m 2012 do nh h ng b i tình tr ng c nh tranh lãi su t gi a các Ngân hàng c ng v i Ngân hàng Nhà n c có chính sách ng ng huy đ ng vàng t ngày 25/11/2012 nên s d huy đ ng vàng n m 2012 đã gi m 2.919 t đ ng so v i

n m 2011, t l gi m 65% nh ng bù l i s d huy đ ng b ng VN có s b t phá, huy đ ng b ng VN t ng 116% so v i cu i n m 2011 Và đ n n m 2013 thì ch còn s t ng tr ng c a huy đ ng b ng VN t ng 25,1% và huy đ ng b ng ngo i t

có t l t ng khá t t 38,4%

Vi c t ng tr ng huy đ ng VN xu t phát t n l c chung c a toàn h th ng trong công tác huy đ ng, chính sách lãi su t thích h p v i th tr ng c a VAB v i nhi u ch ng trình thúc đ y huy đ ng đ c tri n khai trong toàn h th ng

nhu n ch y u cho VAB, nh ng c ng là ho t đ ng mang l i nhi u r i ro cho ngân hàng Ho t đ ng kinh doanh c a VAB không n m ngoài quy lu t đó, nhi m v kinh doanh c a VAB là làm sao có th đáp ng đ nhu c u v n cho s phát tri n kinh t

m t cách hi u qu và mang l i l i nhu n, nh ng đ ng th i ph i có bi n pháp h n

ch t i đa r i ro x y ra Và th c t , ho t đ ng tín d ng c a VAB trong nh ng n m

g n đây đã cho th y rõ đi u đó

Bi u đ 2.2: D n cho vay c a VAB

n v tính: T VN

Ngu n: Báo cáo tài chính c a VAB t n m 2010 – 2013

Tình hình t ng d n cho vay c a VAB trong giai đo n t n m 2010 – 2013 có

s t ng gi m qua t ng n m:

C th , n m 2010 d n cho vay c a VAB là 13.290 t đ ng Giai đo n này, th

tr ng b t đ ng s n ch a đóng b ng, nhi u khách hàng v n còn m nh d ng đ u c vào nhà đ t, đ u t các d án b t đ ng s n nhà , chung c nên ho t đ ng cho vay trung dài h n (ch y u vay mua nhà đ t, đ u t d án) c a VAB t ng m nh n

n m 2011, tình hình kinh t th gi i c ng nh kinh t trong n c g p nhi u khó

kh n nh l m phát, lãi su t t ng cao,… kéo theo đó là th tr ng b t đ ng s n g n

nh đóng b ng hoàn toàn, đ c bi t là các d án nhà , d án chung c , ho t đ ng cho vay nh ng kho n trung dài h n c a ngân hàng c ng h n ch Bên c nh đó, do

n n kinh t không n đ nh, ho t đ ng s n xu t kinh doanh g p nhi u khó kh n, hàng hóa s n xu t ra không tiêu th đ c, doanh nghi p kinh doanh thua l , làm cho

nh ng kho n vay ng n h n c a khách hàng khi đ n h n không có ngu n thu tr vào

ho c khách hàng gi m b t d n vay ho c không ti p t c vay l i nh m gi m b t chi phí lãi vay Vì v y, d n vay n m 2011 c a VAB ch đ t 11.578 t đ ng, gi m 1.712 t đ ng so v i n m 2010, t l gi m là 12,9%; trong đó, d n trung dài h n

có t ng nh 90 t đ ng, còn d n ng n h n gi m 1.802 đ ng

Trong n m 2012 v a qua có th coi là n m có r t nhi u bi n đ ng l n trên th

tr ng tài chính và là n m sa sút nhi u m t c a các ngân hàng th ng m i

H u h t các nhà b ng đ u không đ t ch tiêu k ho ch kinh doanh T ng tài s n c

h th ng nói chung và riêng nhi u thành viên d tính s t gi m m nh T ng tr ng tín d ng th p là đa s , th m chí c n m v n âm; l i nhu n kém và có c tr ng h p

l ; n x u t ng cao, chi phí d phòng l n và có tr ng h p n c vào v n ch s

h u

Song song đó, trong n m 2012 đánh d u s thay đ i l n trong c c u s h u và

t ch c đi u hành c a VAB c vi t là s chuy n giao quy n s h u t c đông chính là Công ty TNHH MTV Vàng B c á Quý Sài Gòn – SJC sang cho Công ty

C Ph n T p đoàn u t Vi t Ph ng n m ph n l n giá tr c ph n trong t ng v n

đi u l c a VAB t cu i n m 2011; Ch t ch H i đ ng Qu n Tr c ng thay đ i và kéo theo đó là s thay đ i g n nh toàn B Ban i u hành c

D i s đi u hành c a Ban lãnh đ o m i, h th ng Ngân hàng TMCP Vi t Á đang có s thay đ i trong đ nh h ng ho t đ ng đ phù h p v i tình hình c a h

th ng ngân hàng trong n m 2012 và các n m ti p theo C th , t ng d n n m

2012 đ t 12.890 t đ ng, t ng 1.312 t đ ng so v i n m 2011, t l t ng là 11,3% Tuy nhiên, s t ng d n này ch y u t các kho n vay c a các Công ty có m i quan h thân thi t đ i v i m t s lãnh đ o trong Ngân hàng, s t ng tr ng d n này ch a đ ng r t nhi u r i ro

n n m 2013, d n cho vay đ t 14.388 t đ ng, t ng 1.498 t đ ng so v i

n m 2012, t c đ t ng tr ng đ t 11,6% T ng tr ng tín d ng so v i bình quân c a ngành n m 2013 thì m c t ng tr ng tín d ng này khá t t Ph n l n d n t ng là

do vi c t p trung đ u t vào các ngành tr ng đi m nh : g , đi n t , c khí và d ch

v , b t đ ng s n, … Trong n m 2013, d n cho vay vàng còn l i là 1.128 t đ ng

v n ch a đ c t t toán ho c chuy n đ i ra VN do các kho n vay này ch a nh n

đ c s h p tác c a khách hàng vay T tháng 6/2013 đ n nay VAB áp d ng theo Quy ch phê duy t tín d ng t p trung nên có s thay đ i nhi u trong đ nh h ng phát tri n tín d ng

2.2.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh

Trong nh ng n m g n đây, trong b i c nh khó kh n c a n n kinh t nói chung

và c a ngành Ngân hàng nói riêng L i nhu n c a các Ngân hàng luôn s t gi m, n

x u t ng cao, s c nh tranh trong ngành Ngân hàng ngày càng gay g t Trong b i c nh

đó, VAB t p trung vào n đ nh và thúc đ y k t qu kinh doanh, đi u này đ c th hi n qua các s li u trong nh ng n m g n đây

Bi u đ 2.3: K t qu ho t đ ng kinh doanh c a VAB

n v tính: T VN

Ngu n: Báo cáo tài chính c a VAB t n m 2010 – 2013

Nhìn vào bi u đ , ta th y l i nhu n tr c thu c a VAB có s t ng gi m qua các

n m C th :

N m 2010, l i nhu n tr c thu là 347 t đ ng n n m 2011, tình hình kinh t

t ng tr ng gi m, l m phát v n m c cao, chính sách ti n t th t ch t, ho t đ ng c a các doanh nghi p g p nhi u khó kh n nên đã nh h ng không nh đ n ho t đ ng c a VAB Tuy t ng thu nh p n m 2011 t ng 26,8% so v i n m 2010 nh ng t c đ t ng

c a chi phí cao h n đ n 33,2% làm cho k t qu l i nhu n tr c th thu gi m N m

2011, l i nhu n tr c thu đ t 324 t đ ng, gi m 23 t đ ng so v i n m 2010, t l

gi m là 6,7%