ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ TRUYỀN DẪN TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN LẠM PHÁT NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TỪ BỐN QUỐC GIA CHÂU Á LUẬN VĂN THẠC SĨ.PDF

Theo ông Osé Manuel Campa and Linda S... Võ V n εinh 2009 Exchage Rate Pass Through and Its Implication for Inflation in Viet Nam”... Osé Manuel Campa and Linda S... Theo đó, utFE= tFE.

Tôi xin cam đoan đ tài “ o l ng m c đ truy n d n t giá h i đoái đ n

l m phát Nghiên c u th c nghi m t i b n n c Châu Á ” là đ tài nghiên

c u c a riêng tôi d i s h ng d n c a ng i h ng d n khoa h c Các s

li u, k t qu nêu trong lu n v n là trung th c và có ngu n g c rõ ràng

Tôi xin cam đoan nh ng l i nêu trên đây là hoàn toàn đúng s th t

Tp.HCM, ngày 10 tháng 07 n m 2014

Tác gi

NGUY N LÝ THIÊN H NG

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c t vi t t t

Danh m c b ng bi u

Tóm t t

L i m đ u 1

CH NG 1: GI I THI U 3

1.1.D t v n đ 3

1.2.M c tiêu nghiên c u 6

1.2.1.M c tiêu nghiên c u 6

1.2.2.Câu h i nghiên c u 6

1.3.Ph m vi nghiên c u 6

1.4.Ph ng pháp nghiên c u 6

1.5 i m m i c a đ tài 7

1.6.K t c u c a đ tài 8

CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY 9

2.1.Các quan đi m nghiên c u tr c đây 9

2.1.1.Th nào là truy n d n t giá h i đoái 9

2.1.2.C ch truy n d n c a t giá h i đoái đ n giá trong n c 10

2.1.3.Nguyên nhân làm cho hi u ng ERPT không hoàn toàn 11

2.2.T ng quan các nghiên c u tr c đây 13

2.2.1.Các nghiên c u trên th gi i 13

2.2.2.Các nghiên c u Vi t Nam 17

3.2.Mô hình nghiên c u 26

3.2.1.Mô t bi n 26

3.2.2.Mô hình nghiên c u 27

3.3.Ph ng pháp ki m đ nh mô hình 30

3.3.1.Ki m đ nh tính d ng 30

3.3.2.L a ch n đ tr t i u cho mô hình 31

3.3.3.Ki m đ nh nhân qu Granger 31

3.3.4.Xác đ nh mô hình VAR rút g n 32

3.3.5.Ki m tra tính n đ nh c a mô hình 33

3.3.6.Hàm ph n ng đ y (IRF) và phân rã ph ng sai 33

CH NG 4: PHÂN TệCH D LI U VÀ K T QU NGHIÊN C U

35

4.1.Ki m đ nh tính d ng 35

4.2.Xác đ nh đ tr t i u cho mô hình 37

4.3.Ki m đ nh đ ng liên k t 38

4.4.Ki m đ nh nhân qu Granger 41

4.5.K t qu c l ng mô hình SVAR 43

CH NG 5: K T LU N 58

5.1.K t qu nghiên c u và ki n ngh chính sách 58

5.2.H n ch c a đ tƠi vƠ h ng nghiên c u ti p theo 59

5.2.1.H n ch c a đ tài 59

5.2.2.H ng nghiên c u ti p theo 60

Tài li u tham kh o

T vi t

t t

Ti ng Anh Ti ng Vi t

CPI Consumer Price Index Ch s giá tiêu dùng

ECM Error Correction Model Mô hình hi u ch nh sai s ERPT Exchange Rate Pass Through Truy n d n t giá

GDP Gross Domestic Product T ng s n ph m qu c n i

IMF International Monetary Fund Qu ti n t qu c t

IRF Impulse Reponse Funtion Hàm ph n ng thúc đ y

NEER Nomial Effective Exchange Rate T giá danh ngh a hi u l c OECD Organization for Economic Co-

operation and Development

T ch H p tác và Phát tri n Kinh t

OLS Ordinary Least Squares Bình ph ng bé nh t

PPP Power Parity Theory Ngang giá s c mua

PTM Pricing to Market nh giá th tr ng

REER Real Effective Exchange Rate T giá th c hi u l c

SVAR Structural Vecto AutoRegression T h i quy véct c u trúc SVECM Structural Vecto Error Correction

Model

Mô hình hi u ch nh sai s c u trúc

VAR Vector AutoRegression T h i quy véct

VECM Vector Error Correction Model Mô hình hi u ch nh sai s trong

dài h n WPI Wholesale Price Index Ch s giá bán s

B ng 2.1.T ng h p các nghiên c u tr c đây 19

B ng 3.1.D li u nghiên c u 23

B ng 3.2.Mô t và đo l ng các bi n nghiên c u 24

B ng 4.1.K t qu ki m đ nh tính d ng chu i d li u c a Vi t Nam 32

B ng 4.2.K t qu ki m đ nh tính d ng chu i d li u c a Thái Lan 33

B ng 4.3.K t qu ki m đ nh tính d ng chu i d li u c a Indonesia 33

B ng 4.4.K t qu ki m đ nh tính d ng chu i d li u c a Philippin 34

B ng 4.5.K t qu xác đ nh đ tr cho mô hình 35

B ng 4.6.K t qu ki m đ nh đ ng liên k t cho tr ng h p Vi t Nam 36

B ng 4.7.Ki m đ nh đ ng liên k t cho tr ng h p Thái Lan 36

B ng 4.8.Ki m đ nh đ ng liên k t cho tr ng h p Philippin 37

B ng 4.9.Ki m đ nh đ ng liên k t cho tr ng h p Indonesia 37

B ng 4.10.Ki m đ nh nhân qu Granger cho tr ng h p Vi t Nam 38

B ng 4.11.Ki m đ nh nhân qu Granger cho tr ng h p c a Thái Lan 39

B ng 4.12.Ki m đ nh nhân qu Granger cho tr ng h p c a Indonesia 39

B ng 4.13.Ki m đ nh nhân qu Granger cho tr ng h p c a Philippin 40

B ng 4.14.K t qu ki m đ nh t t ng quan c a ph n d các mô hình VAR rút g n c a các n c nghiên c u 41

B ng 4.15.Ki m đ nh ph ng sai thay đ i c a các ph n d c a các mô hình VAR rút g n c a các n c nghiên c u 41

B ng 4.16.K t qu c l ng ma tr n A0 cho các n c nghiên c u 43

B ng 4.17.H s truy n d n t giá đ n ch s giá c a các n c nghiên c u 48

B ng 4.18.K t qu phân rã ph ng sai c a ch s giá tiêu dùng 52

Hình 2.1.C ch truy n d n t giá đ n giá trong n c 8

Hình 4.1.K t qu ki m tra tính n đ nh c a mô hình 42

Hình 4.2.Ph n ng tích lu c a ch s giá tr c cú s c t giá 44

Hình 4.3.Ph n ng c a t giá do tác đ ng c a cú s c d tr ngo i h i 46

Hình 4.4.Ph n ng c a t giá do tác đ ng c a cú s c cung ti n 46

t i b n n c Châu Á là Vi t Nam, Thái Lan, Indonesia và Philippin, theo đó

đ tài s d ng mô hình SVAR đ l ng tác hoá tác đ ng c a các cú s c đ n

ch s giá tiêu dùng c a các n c nghiên c u, sau đó tính toán các h s

truy n d n các n c nghiên c u V i chu i d li u thu th p t quý 1 n m

2000 đ n quý 4 n m 2013 đ tài tìm th y sau khi x y ra cú s c t giá đ u tiên

và h s truy n d n đ t m c l n nh t sau 3 quý v i h s truy n d n là 0.667 cho tr ng h p c a Vi t Nam, 0.057 cho tr ng h p c a Indonesia và 0.044 cho tr ng h p c a Philippin, h s truy n d n c a Thái Lan là r t th p g n

nh không đáng k Bên c nh đó đ tài c ng tìm th y cú s c t giá đóng góp

r t ít trong vi c gi i thích s bi n đ ng c a ch s giá tiêu dùng Vi t Nam, Indonesia và Philippin Trong khi đó Thái Lan y u t t giá gi i tích đ c

9% trong s bi n đ ng c a ch s giá tiêu dùng

V i nh ng k t qu tìm th y đ tài cho r ng đ đi u ti t l m phát trong n n

kinh t các n c Vi t Nam, Indonesia và Philippin có th s d ng công c d

tr ngo i h i và cung ti n trong vi c đi u ti t l m phát trong n n kinh t Trong khi đó Thái δan, có th s d ng t t các công c : T giá, d tr ngo i

h i, cung ti n trong vi c đi u ti t l m phát c a n n kinh t

L I M U

T giá h i đoái có t m quan tr ng đ c bi t v i kinh t toàn c u, đ c bi t là

n n kinh t đang h i nh p nh Vi t Nam T giá nh h ng đ n giá c t ng

đ i gi a hàng hóa trong n c và n c ngoài, vì v y nó tác đ ng đ n nhu c u

c a các lo i hàng hóa K t qu là, c t ng kh i l ng s n xu t và m c giá c a

m t n n kinh t m ph thu c vào t giá h i đoái T nh ng n m 1970, các

nhà kinh t h c đã nghiên c u nh ng nhân t nh h ng đ n t giá h i đoái

và ng c l i tác đ ng c a nh ng bi n đ ng t giá h i đoái đ n giá c trong

n c vì nó có ý ngh a quan tr ng trong vi c truy n d n nh ng cú s c ti n t

qu c t , quy t đ nh t i u c a chính sách ti n t trong n c và gi i pháp cho

s m t cân đ i c a th ng m i toàn c u

Qua th c nghi m cho th y t giá h i đoái bi n đ ng l n sau kh ng ho ng tài chính n m 2008 và cu c kh ng ho ng n qu c t đã làm t ng s chú ý v ERPT Cho đ n nay, đã có m t s l ng l n các công trình lý thuy t c ng

nh th c nghi m nghiên c u sâu r ng v các y u t quy t đ nh, đ ng l c và

m c đ c a ERPT các qu c gia, các ngành và trên t ng s n ph m khác nhau Nh v y, v n đ truy n d n ERPT vào giá đã đ c công nh n là m t c

ch truy n d n quan tr ng và ph c t p M t trong nh ng tác đ ng quan tr ng

c a t giá đ n n n kinh t đó là tác đ ng l m phát Tác đ ng c a t giá h i đoái đ n l m phát đ c khái ni m r ng ra là truy n d n t giá đ n l m phát

T m quan tr ng c a ERPT đã đ c phân tích b i nhi u nhà kinh t h c khác nhau nh ng trong đó hai vai trò chính c a ERPT đó là d báo l m phát

bi t, riêng l m phát Vi t Nam không ch là n i lo l ng kéo dài hàng bao

th p k đ i v i ng i dân mà còn là v n đ gây đau đ u đ i v i chính ph nói chung và Ngân hàng nhà n c (NHNN) nói riêng C m i l n đi u ch nh t

giá, công lu n l i nóng lên v i nhi u nh n đ nh liên quan đ n tác đ ng c a

bi n đ ng t giá đ n giá c , l m phát, đôi khi kèm theo nh ng phát bi u đ nh

l ng thu n túy nh “t giá đ c đi u ch nh 1% s làm l m phát thay đ i x%” Do đó, v c b n vai trò quan tr ng nh t c a ERPT là t m nh h ng

c a nó trong vi c d báo l m phát, công vi c r t quan tr ng c a Ngân hàng

Trung ng trong đi u hành chính sách ti n t N u có m t góc nhìn và

nh ng đánh giá đúng đ n v ERPT, Ngân Hàng Trung ng có th hi u m c

đ và nh h ng c a m t cú s c t giá đ n thay đ i trong l m phát T đó, Ngân Hàng Trung ng, đ c bi t là v i ch đ l m phát m c tiêu, có th th c

hi n chính sách ti n t phù h p đ gi l m phát trong vùng m c tiêu

CH NG 1: GI I THI U

1.1 t v n đ

Trong su t nh ng n m qua, s phát tri n c a th tr ng tài chính cùng v i

các công c tài chính đa d ng trong b i c nh các qu c gia ngày càng ti n sâu

vào quá trình toàn c u hóa và các dòng v n đ c t do di chuy n gi a các

n c đã và đang làm thay đ i nhanh chóng đ nh h ng chính sách ti n t c a Ngân Hàng Trung ng Xu h ng thay đ i là nh m làm cho chính sách ti n

t có th theo đu i m c tiêu dài h n là ki m soát l m phát, n đ nh giá tr

đ ng ti n trong khi v n có s linh ho t nh t đ nh trong vi c k t h p v i các

m c tiêu ng n h n mà không b chi ph i b i các m c tiêu đó

Chính sách m c tiêu l m phát đã đ c nhi u qu c gia theo đu i, và đã đem l i m t s k t qu tích c c Tuy nhiên, m t qu c gia không th đ ng th i

th c hi n chính sách ti n t đ c l p (theo đu i m c tiêu l m phát), n đ nh t

giá và t do hóa tài kho n v n M t n c theo đu i chính sách l m phát m c

tiêu thì không th cùng m t lúc theo đu i c m c tiêu t giá Tuy nhiên, đi u này không có ngh a là Ngân Hàng Trung ng t b vi c can thi p lên th

tr ng h i đoái, do v y vi c nghiên c u v nh h ng chuy n ti p nh ng bi n

đ ng t giá đ n m c giá c n i đ a thông qua giá c nh p kh u, đ c coi nh

là m t hành đ ng t t y u trong m t n n kinh t m M i quan h gi a t giá

và l m phát, tác đ ng c a t giá t i l m phát….là nh ng v n đ khác đã và đang đ c nhi u nhà kinh t h c quan tâm nghiên c u

Có khá nhi u bài nghiên c u lý thuy t c ng nh th c ti n v v n đ l m

phát và các nhân t tác đ ng Theo Nguy n Th Thu H ng và Nguy n c

Thành (2010) bên c nh hai cách ti p c n quen thu c là kinh t h c ti n t nh

Keynes, Milton Freidman và kinh t h c c c u nh Akinboade, Greene, các

nghiên c u trong quá kh v l m phát còn đ a ra m t cách ti p c n th ba và

có l đ n gi n nh t trong vi c nghiên c u các nhân t quy t đ nh l m phát:

cách ti p c n ngang b ng s c mua - purchasing power parity (PPP) Gi s

trong đi u ki n c nh tranh lành m nh, n ng su t lao đ ng c a hai n c t ng

đ ng nh nhau, c ch qu n lý ngo i h i t do, khi đó t giá bi n đ ng ph

thu c vào m c chênh l ch l m phát c a hai đ ng ti n: n c nào có m c đ

l m phát l n h n thì đ ng ti n c a n c đó b m t giá so v i đ ng ti n n c

còn l i Cách ti p c n này g i ý r ng l m phát ch u nh h ng ho c gián ti p

t giá nh p kh u cao h n ho c tr c ti p t s gia t ng c a c u trong n c

Ph ng trình này ng m ý r ng t giá đóng vai trò nh t đ nh trong vi c quy t

đ nh m c giá và m c chuy n t giá vào l m phát c n ph i đ c xem xét S phá giá đ ng n i t có th tr c ti p tác đ ng lên giá trong n c c a hàng hóa

th ng m i nh ng c ng có th gián ti p tác đ ng vào m c giá chung n u các

quy t đ nh v giá ch u nh h ng c a chi phí nh p kh u

M t s chuyên gia ti n t đ ng ý v i quan đi m c c a các h c gi Ph ng

Tây v m i quan h gi a t giá và l m phát Các nhà nghiên c u cho r ng: Khi m c đ phá giá c a ti n t l n h n s m t giá c a hàng hóa, l m phát s gia t ng Khi m c đ m t giá c a ti n t th p h n s m t giá c a hàng hóa,

l m phát s đ c h n ch B i v y khi l m phát tr m tr ng, t ng t giá có th

h n ch đ c l m phát

Tuy nhiên nh ng ý ki n trên ch mang tính lý thuy t, do v y, c n ph i có

nh ng công trình nghiên c u th c nghi m đ đ a ra chính xác m c đ tác

đ ng c a s truy n d n t giá h i đoái vào l m phát, t đó Ngân hàng Trung

ng các n c s có nh ng h ng đi u hành chính sách ti n t m t cách hi u

Th c t cho th y bi n đ ng t giá h i đoái nh h ng r t l n đ n ho t

đ ng xu t nh p kh u, cán cân th ng m i, n qu c gia, th m chí còn nh

h ng đ n ni m tin c a công chúng Nên khi có cú s c t nên kinh t v mô

và s thay đ i trong t giá th c thì thông qua ERPT s là m t công c h tr

cho m t chính sách ti n t hi u qu b ng cách tác đ ng tr l i lên giá tiêu dùng trong n c Theo nghiên c u c a An (2006) thì phân tích vai trò t giá

h i đoái c c kì quan tr ng b i ba nguyên nhân chính sau đây:

+ Th nh t, hi u rõ nh ng nhân t nào tác đ ng vào t giá s ki m soát

đ c m c đ c ng nh chu k truy n d n ERPT giúp cho các nhà ho ch đ nh

đi u ti t giá c trong n c t đó xây d ng m t chính sách ti n t hi u qu

thông qua l m phát d ki n

+ Th hai, đ duy trì l m phát m c tiêu đòi h i các nhà ho ch đ nh đo

l ng đ c đ l n c ng nh t c đ truy n d n c a ERPT lên l m phát

+ Cu i cùng, s thay đ i trong t giá có th phù phép các kho n n qu c

gia

Xu t phát t th c ti n nghiên c u trên th gi i và trong b i c nh n n kinh

t các n c Châu Á đang đ ng tr c nh ng c h i và thách th c m i sau

cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u 2008 thì vi c xem xét l i m c đ nh

h ng c a ERPT đ n l m phát là c n thi t Và đó c ng là lý do tác gi ch n

đ tài: “ o l ng m c đ truy n d n t giá h i đoái đ n l m phát Nghiên

trên n n t ng nghiên c u c a Naz và c ng s (2012) đ tài s d ng các bi n

kinh t v mô đ c l ng m c đ và th i gian nh h ng ERPT vào n n

kinh t Bài nghiên c u kh o sát d li u t n m 2000 t i n m 2013 là 52 quan

sát Tác gi đi sâu vào phân tích truy n d n t giá đ n l m phát ch y u t p

trung t i Vi t Nam, Indonesia, Thái Lan, Philippin

1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u

1.2.1 M c tiêu nghiên c u

Bài vi t làm rõ khái ni m v truy n d n t giá h i đoái, c ch truy n d n

t giá đ n l m phát và các nhân t v mô tác đ ng đ n m c truy n d n t giá

đ n l m phát d a trên c s lý lu n t t ng h p k t qu các bài nghiên c u

tr c đây

1.2.2 Câu h i nghiên c u

gi i quy t m c tiêu nghiên c u c a mình toàn b n i dung c a đ tài s

t p trung tr l i cho ba câu h i nghiên c u chính

Th nh t: Gi đ nh các y u t khác không đ i, t giá thay đ i (m t giá)

1% thì l m phát thay đ i bao nhiêu ph n tr m?

Th hai: T giá h i đoái có th gi i thích bao nhiêu ph n tr m nh ng thay

đ i c a l m phát?

Th ba: Có s khác nhau v h s truy n d n t giá h i đoái đ n ch s giá trong n c gi a các qu c gia nghiên c u hay không?

1.3 Ph m vi nghiên c u

o l ng m c đ và th i gian truy n d n t giá h i đoái vào l m phát giai

đo n t n m 2000 t i nay Lý do vi c ch n k nghiên c u này là do t th i

đi m 2000 sau cu c kh ng ho ng t giá b t đ u đ c đi u ch nh cho phù h p

v i đi u ki n m i

- D li u nghiên c u đ c thu th p, x lý t n m 2000-2013

1.4 Ph ng pháp nghiên c u

phù h p v i n i dung, yêu c u và m c tiêu nghiên c u đ tài s d ng

mô hình VAR c u trúc (SVAR) v i s h tr c a ph n m m Eviews 6.0 đ đo

l ng và phân tích s truy n d n t giá h i đoái đ n các ch s giá; đ ng th i

thông qua ch c n ng phân rã ph ng sai, đ tài phân tích vai trò c a các y u

t v mô nh h ng đ n l m phát t i các n c th c nghi m

1.5 i m m i c a đ tài

Cho đ n nay, đã có m t s l ng l n các công trình lý thuy t c ng nh

th c nghi m nghiên c u v v n đ này các qu c gia, các ngành và s n ph m

khác nhau Tuy nhiên, nghiên c u trên di n r ng nhi u qu c gia t i Vi t Nam

v n còn h n ch H u h t các nghiên c u t p trung vào đo l ng truy n d n t

giá vào các ch s giá trong n c mà ch a liên h nhi u v i các công c th c

thi chính sách ti n t Trong ph m vi đ tài này t p trung chính vào kênh

truy n d n gián ti p ERPT t c là đo l ng th i gian và m c đ tác đ ng đ n

l m phát khi có bi n đ ng trong s t ng hay gi m giá đ ng ti n

Ti p c n v n đ này m t khía c nh m i là không ch đo l ng m c đ

truy n d n c a t giá h i đoái nh đã nêu ph n trên mà còn liên h cho th y

t m quan tr ng c a các bi n kinh t v mô trong vi c gi i thích bi n đ ng c a

l m phát, giúp ích trong vi c l a ch n nh ng công c chính sách phù h p trong m c tiêu n đ nh l m phát; v i nh ng so sánh đánh giá k t qu có đ c

đ tài đóng góp ph n nào trong th c thi chính sách ti n t nói chung và chính

sách t giá nói riêng đ góp ph n vào m c tiêu chung ki m ch l m phát, n

đ nh kinh t v mô

Ngoài nghiên c u t i Vi t Nam, đ tài còn m r ng nghiên c u thêm các

qu c gia có đi u ki n kinh t t ng đ ng nh Vi t Nam là Indonesia, Thái δan, Philippin đ cho th y m c đ truy n d n t giá vào ch s giá trong n c

c a các qu c gia là nh th nào và y u t nào đóng vai trò quan tr ng trong

vi c th c thi chính sách ti n t m i qu c gia nghiên c u

Tóm l i, trong ch ng này đ tài đã nêu lên lý do cho vi c ch n đ tài,

m c tiêu, ph m vi nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u và câu h i nghiên

c u và b c c c a đ tài làm c c cho nh ng ch ng ti p theo trong đ

tài

CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY

2.1 Các quan đi m nghiên c u tr c đây

2.1.1 Th nào là truy n d n t giá h i đoái

Lý thuy t ti n t cho r ng cung ti n quá m c là ngu n g c làm cho t giá

và giá c trong n c tr nên b t n Qua th c nghi m ch ra r ng t giá h i đoái và l m phát khá nh y c m khi x y ra cú s c ti n t , do đó mà các bi n

này có m i quan h c c kì ch t ch v i nhau Nhìn chung, các nhà nghiên c u

tr c đây đ u k t lu n r ng nhìn góc đ c a nhà làm chính sách thì s hi u

bi t truy n d n t giá h i đoái r t quan tr ng trong vi c đi u hành chính sách

ti n t nh m ki m soát giá c Tính t i th i đi m này, thì khái ni m “truy n

d n” c ng ch a đ c th ng nh t b i các nhà nghiên c u Theo Jonathan

McCarthy (2000) thì xem xét khái ni m truy n d n t giá h i đoái d i góc

đ là s tác đ ng c a bi n đ ng t giá h i đoái và giá nh p kh u đ n t l l m phát trong n c Cu i cùng Goldberg và Knetter (1997) cho r ng “truy n d n

là khi t giá thay đ i s tác đ ng vào giá c trong n c thông qua giá nh p

kh u và giá xu t kh u” Qua m t s nh ng nghiên c u đã nêu tác gi khái quát đ nh ngh a truy n d n t giá nh sau: “truy n d n t giá h i đoái là ph n

tr m thay đ i c a các ch s giá trong n c khi t giá h i đoái danh ngh a

thay đ i m t ph n tr m” Các ch s giá trong n c bao g m ch s giá nh p

kh u, ch s giá s n xu t và ch s giá tiêu dùng N u t giá h i đoái thay đ i

1% khi n cho giá c thay đ i 1% thì s truy n d n đ c g i là “hoàn toàn”

(complete pass-through), và n u nh h n 1% thì s đ c g i là s truy n d n

“không hoàn toàn” (incomplete pass-through)

Nghiên c u th c nghi m ch ra r ng trong ng n h n truy n d n t giá vào giá c là không hoàn toàn ngh a là t giá thay đ i 1% thì giá c không thay

đ i theo t ng ng t l 1:1 đi u này đ c phát tri n t h c thuy t h n ba

th p k qua Bên c nh đó, qua phân tích th c nghi m c ng ch ng minh có s

Kênh tr c ti p Kênh gián ti p

C u hàng hóa thay th trong

n c t ng

C u xu t kh u

t ng

Lafleche (1996) gi i thi u s đ v truy n d n c a t giá thông qua kênh

tr c ti p và gián ti p nh hình 1

Kênh tr c ti p: Tác đ ng c a t giá t i giá nh p kh u ròng khi đ ng n i

t gi m giá so v i đ ng ti n n c ngoài s nh h ng t i giá các nguyên li u

nh p đ u vào t đó làm t ng chi phí s n xu t làm hàng hóa tiêu dùng t ng

Kênh gián ti p: Khi đ ng n i t gi m giá so v i đ ng ti n n c ngoài s làm t ng c u v hàng hóa thay th và làm t ng l i th xu t kh u do giá c r

h n so v i ng i mua n c ngoài Khi đó c u t ng s làm t ng các chi phí

đ u vào d n đ n giá tiêu dùng trong n c t ng

2.1.3 Nguyên nhân làm cho hi u ng ERPT không hoàn toàn

Nghiên c u th c nghi m đã ch ng t r ng LOP (lu t m t giá) và PPP

(ngang giá s c mua) không t n t i trong ng n h n Có r t nhi u lí do khi n ngang giá s c mua không đ c duy trì liên t c do bên c nh chênh l ch v l m

phát thì t giá h i đoái còn ch u r t nhi u nh h ng c a các nhân t khác d n

đ n mô hình lý thuy t PPP trong th gi i th c r t khó x y ra v i nh ng gi

đ nh hoàn h o nh không có chi phí v n chuy n, thu quan và h n ng ch,

c nh tranh hoàn h o…

Hi u ng d ch chuy n chi tiêu: M t s thay đ i trong t giá h i đoái danh ngh a có th không d n đ n thay th nhi u gi a hàng hóa s n xu t trong n c

và hàng hoá s n xu t qu c t , b i vì giá c t ng đ i c a nh ng m t hàng không thay đ i nhi u cho ng i s d ng cu i cùng ho c do không có hàng

hóa thay th cho hàng nh p kh u

T tr ng nh p l ng phi m u d ch trong hàng hóa: có nh ng lo i hàng

hóa, d ch v tuy đ ng nh t nh ng m c giá v n chênh l ch nhau trên th gi i

Nguyên nhân d n đ n s chênh l ch giá là do các lo i hàng hóa này có t

đ u vào phi m u d ch l n McCallun và Nelson (1999) cho r ng

khi đó, nh ng thay đ i c a t giá s không tác đ ng l n đ n giá tr hàng hóa

tiêu dùng cu i cùng, b i vì chúng ch tác đ ng đ n m t ph n không l n giá tr

c a hàng hóa

Th tr ng đ ng nh t: Trong m t n n kinh t l n, hi u ng l m phát do s

gi m t giá n i t đ c k t h p v i s gi m giá toàn c u (do c u th gi i

gi m), t đó làm gi m ERPT Trong m t n n kinh t nh , m t s gi m t giá

n i t không nh h ng đ n giá th gi i, do đó, ERPT ph i là toàn ph n (100%) trong mô hình này Do đó, ngay c trong khuôn kh mô hình đ n gi n

này (mô hình ng h quy lu t m t giá), ERPT không đ ng nh t các qu c gia

và s cao h n các n n kinh t nh so v i các n n kinh t l n i u này cho

th y r ng m c dù th tr ng có th đ ng nh t, c tính hi u ng ERPT có th

xu t hi n không đ y đ

Phân khúc th tr ng và đ nh giá th tr ng (pricing to market-PTM):

đ nh giá th tr ng đ c đ nh ngh a là s thay đ i % trong giá s n ph m c a

n c xu t kh u theo đ ng ti n c a n c xu t kh u do m t s thay đ i trong t

giá h i đoái % Thay vì l a ch n s thay đ i th ng xuyên giá c a mình đ i

v i s thay đ i t giá, m t công ty xu t kh u s ch n gi giá c đ nh và đ n

gi n là c t gi m ho c gia t ng ph n lãi trong giá bán Hành vi này g i là chi n

l c Giá - Th tr ng i u này có ngh a là công ty xu t kh u ch p nh n s

thua l t m th i trong doanh thu đ tránh s thua l trong dài h n v th ph n

nh h ng đ n s c m nh đ c quy n và do quy t đ nh giá c a doanh nghi p:

Nhi u nghiên c u đã ch ng minh m c truy n d n t giá h i đoái là th p

đ i v i các qu c gia có môi tr ng l m phát th p, ng c l i các qu c gia có môi tr ng l m phát cao thì m c truy n d n t giá h i đoái s l n h n; tiêu

bi u là bài vi t do ông Choudhri và c ng s 2001 “Truy n d n t giá h i t i

ch s giá trong n c: Li u có m i quan h nào đ n môi tr ng l m phát hay không?” d a trên nghiên c u c a Taylor (2000) Tác gi nghiên c u trên 71

qu c gia chia làm ba nhóm n c: nhóm m t: qu c gia có l m phát th p nh

h n 10% , Nhóm hai: qu c gia có l m phát trung bình dao đ ng trong kh ng

t 10% đ n 30%, nhóm ba: qu c gia có l m phát cao l n h n 30%, trong giai

đo n t n m 1979 đ n n m 2000 c l ng b ng OLS mô hình h i quy tuy n tính xem xét giai đo n ng n h n, trung h n, dài h n v i b n bi n đ c l p là

l m phát trung bình, ph ng sai thay đ i c a l m phát, đ m c a n n kinh t ,

ph ng sai thay đ i c a đ bi n thiên t giá trong đó bi n đ c l p là truy n

c l ng r ng môi tr ng l m phát các n c

càng th p và n đ nh thì ERPT càng nh và ng c l i Nghiên c u còn cho

th y ERPT th ng cao h n đ i v i các n c đang phát tri n h n là nh ng

n c công nghi p

Theo ông Osé Manuel Campa and Linda S Goldberg, José M Mínguez (2005) nghiên c u v “Truy n d n t giá đ n giá nh p kh u trong

González-n c các qu c gia khu v c Euro” troGonzález-ng giai đo González-n t González-n m 1975 đ González-n González-n m

2003 b ng mô hình VECM tính cho ba bi n là t giá h i đoái, l i nhu n biên

nh p kh u và chi phí biên xu t kh u đ c l ng m c đ truy n d n trong

ng n h n l n dài h n các qu c gia khu v c EMU K t qu cho th y có s khác bi t ERPT gi a các qu c gia K t qu nghiên c u: trong ng n h n, nh

h ng c a bi n đ ng t giá đ n giá nh p kh u cao nh ng không hoàn toàn

(nh h n 1), và r ng m c truy n d n là khác nhau gi a các ngành công

nghi p và các qu c gia Trong dài h n: m c chuy n d ch l i cao h n (g n

b ng 1), không tìm th y b ng ch ng thuy t ph c r ng s ra đ i c a đ ng Euro

gây ra m t s thay đ i c u trúc v m c truy n d n t giá vào giá nh p kh u

c a khu v c đ ng Euro M t l n n a ông ng h quan đi m c a Taylor môi

tr ng l m phát các n c càng th p và n đ nh thì ERPT càng nh và

ng c l i

εichele Ca’ Zorzi, Elke Hahn và εarcelo Sánchez (2007) s d ng mô hình VAR đ nghiên c u s truy n d n t giá h i đoái đ i v i 12 n c đang

phát tri n thu c châu Á, M δatinh, Trung và ông K t qu nghiên c u cho

th y r ng đ i v i các n c đang phát tri n có l m phát ch m c m t con s

thì m c truy n d n đ n ch s giá nh p kh u và ch s giá tiêu dùng là th p

K t qu nghiên c u c ng cho th y m t m i quan h cùng chi u rõ r t gi a đ

l n c a s truy n d n t giá h i đoái và l m phát, đi u này phù h p v i

nghiên c u c a Taylor (2000) Trong khi m i t ng quan cùng chi u gi a đ

m c a m t qu c gia và đ l n c a s truy n d n t giá h i đoái ch đ c h

tr m c y u

2.2.1.1.2 Chính sách ti n t ( c l ng qua Cung ti n M2)

Theo Rehana Siddiqui and Naeem Akhtar (1999) v “ nh h ng bi n

đ ng t giá h i đoái vào ch s giá: tr ng h p qu c gia Pakistan” m c tiêu

nghiên c u đo l ng l m phát nh p kh u vào s thay đ i c a ch s giá trong

n c trên hai qu c gia là M và Paskistan (trong đó ε đóng vai trò y u t tác đ ng t bên ngoài), b ng ph ng pháp ECε xét cho các bi n ch s giá

tiêu dùng (CPI), ch s giá bán s (WPI), GDP, cung ti n M2, lãi su t phi r i

ro Tác gi ti n hành đo l ng s thay đ i chính sách ti n t và nh ng y u t

kinh t tác đ ng l m phát trong n c K t qu cho th y chính sách ti n t

thông qua bi n M2 có nh h ng t i l m phát t i Pakistan N u đ l n chính

sách ti n t m r ng trong n c l n h n đ l n c a chính sách ti n t n c ngoài thì khi đó ch s giá trong n c s t ng lên, l m phát kì v ng và lãi su t

l i không tác đ ng v giá, giá c trong n c ch y u b tác đ ng b i cung ti n

và các ho t đ ng kinh t khác Nh v y cung ti n m r ng có tác đ ng cùng

chi u v i l m phát trong n c t i Pakistan

S liên h gi a l m phát và tác đ ng truy n d n c a t giá h i đoái hàm ý

r ng các chính sách ti n t c ng nh h ng t i các tác đ ng c a s thay đ i t

giá h i đoái t i giá c hàng hóa n i đ a, Joseph E Gagnon và Jane Ihrig

(2004) trong nghiên c u c a mình v “Chính sách ti n t và hi u ng truy n

d n t giá” trên 20 n c công nghi p trong giai đo n t n m 1971 đ n n m

2003 b ng ph ng pháp mô ph ng Monte Carlo, ông ti n hành phân chia làm hai giai đo n nghiên c u t i các qu c gia theo đ c đi m thay đ i ch đ t giá

t i các n c đó n u tính trung bình thì truy n d n t giá h i đoái gi m t 0.16 giai đo n đ u còn 0.05 giai đo n sau, ngoài ra bài nghiên c u cho th y r ng các n c th c thi chính sách l m phát m c tiêu, m c đ truy n d n t giá h i

đoái đ n t l l m phát là th p h n h n so v i các n c khác; nguyên nhân là

do nh ng nhà s n xu t và các nhà phân ph i khi bi t Chính ph th c thi chính sách l m phát m c tiêu s e ng i h n trong vi c đi u ch nh t ng giá bán s n

ph m mà thay vào đó h ch p nh n gi m l i nhu n biên (trong m t gi i h n

nh t đ nh) c a mình dù đ ng ti n n i đ a có b đi u ch nh m t giá Hi n t ng

này làm gi m tác đ ng truy n d n c a t giá h i đoái đ n giá c hàng hóa Ngoài ra làm rõ h n v n đ v l m phát m c tiêu theo nghiên c u c a ông

Pierre L.Skilos (2000) v “ i u hành chính sách ti n t minh b ch, rõ ràng,

th tr ng hi u qu t i qu c gia Canada” cho th y trong m t môi tr ng l m

phát th p nh h ng t i hành vi đ nh giá c a nhà s n xu t, khi mà l m phát

th p và Ngân hàng t o đ c ni m tin cho công chúng tin r ng l m phát này

ti p t c duy trì thì nhà s n xu t ít có khuynh h ng t ng giá bán s n ph m

Nh v y, nh ng qu c gia mà có chính sách ti n t đáng tin c y và có xu

h ng ki m ch l m phát th ng có m t t l tác đ ng truy n d n c a t giá

th p h n

2.2.1.1.3 D tr ngo i h i

Hi n nay ch a có nhi u bài vi t v d tr ngo i h i tác đ ng t i truy n d n

ERPT t i ch s giá trong n c H u h t các bài nghiên c u t p trung vào tác

đ ng c a d tr ngo i h i t i t giá h i đoái Theo ông Aizenman and

Riera-Crichton (2008) nghiên c u cho r ng d tr ngo i h i là nhân t làm y u đi s

nh h ng các cú s c th ng m i đ n t giá h i đoái Còn theo Johansen

(1988) b ng ph ng pháp đ ng liên k t ông cho r ng s gia t ng d tr ngo i

h i làm t ng REER và s nh h ng d tr ngo i h i lên giá có th khác nhau

gi a các qu c gia

2.2.1.1.4 T giá h i đoái

Theo Zulfiqar Hyder and Sardar Shah (2004) v “Nghiên c u truy n d n

t giá h i đoái vào ch s giá trong n c t i qu c gia Pakistan” c l ng

b ng mô hình Var đ quy, tác gi kh o sát d li u theo tháng, t tháng

01/1988 đ n tháng 09/2003 cho sáu bi n: l m phát giá d u, cú s c t ng c u,

t ng tr ng cung ti n, thay đ i trong t giá h i đoái, ch s l m phát c a giá

bán s , ch s giá l m phát CPI Hai ông chia d li u thành hai giai đo n

nghiên c u tr c và sau khi Pakistan áp d ng chính sách t giá th n i đ ng

Rupee/Dollar (6/2000) K t qu cho th y h s truy n d n t giá vào giá tiêu dùng gi m t 8,25% còn 4,73% sau khi qu c gia này áp d ng ch đ t giá

m i Nh v y, n u m t qu c gia s d ng ch đ t giá h i đoái th n i s làm

truy n d n vào l m phát y u h n

Monzur Hossain and Mansur Ahmed (2009) nghiên c u v : “Nh ng nh n

đ nh và đánh giá v chính sách t giá th n i hoàn toàn mà qu c gia Banglades đang theo đu i” T ngày 31/05/2003, Banglades chính th c c i

cách ch đ t giá theo chính sách t giá th n i hoàn toàn, xét trong ng n h n thì đây đ c xem nh là th i kì hoàng kim khi t giá h i đoái đ c duy trì

khá n đ nh Tác gi d a trên mô hình VECM ki m tra m c đ phù h p trong

dài h n c a chính sách trong giai đo n t n m 2000 đ n n m 2008 K t qu

cho th y trong dài h n h s truy n d n khá cao M c dù Banglades công b theo ch đ t giá th n i nh ng tác gi phát hi n ra trong quá trình đi u hành

vi ph m m t s đ c đi m c a chính sách này Nhìn chung, Banglades đang theo đu i chính sách th n i có qu n lý Nh v y, k t khi áp d ng ch đ t

giá th n i thì Banglades đã có đ c nh ng thành công nh t đ nh trong vi c

n đ nh t giá

2.2.2 Các nghiên c u Vi t Nam

2.2.2.1 L m phát

Rina Bhattacharya (2013) v “δ m phát và kênh truy n d n chính sách

ti n t t i Vi t Nam và các qu c gia châu Á m i n i khác” K t qu c a bài

nghiên c u này ch ra r ng l m phát Vi t Nam trong giai đo n t n m 2004

đ n cu i n m 2011 cao h n bình quân các n c khác trong khu v c các n c

châu Á m i n i nh China, India, Sri δanka, Thailand, Philippines, εalaysia,

và Indonesia Vi t Nam đ t đ nh đi m cao nh t vào gi a n m 2011 đây là h u

qu c a vi c n i l ng chính sách ti n t thêm vào đó là s gia t ng giá c

l ng th c th c ph m Trong hai n m 2010 và n m 2011 Vi t Nam đã tr i

qua m t t l l m phát cao h n b t k qu c gia nào trong khu v c châu Á m i

n i khác, ngoài tr quý 2 n m 2010 Tác gi c l ng b ng mô hình b ng cho các n c k trên t quý 1 n m 2004 t i quý 2 n m 2012 qua các bi n sau:

đ tr l m phát, t l t ng tr ng GDP, cung ti n M2, NEER nh m xác đ nh

h s truy n d n t giá h i đoái vào ch s giá trong n c Tác gi c ng đ a

vào mô hình bi n gi đ i di n cho s thay đ i c u trúc trong 2007Q4 (Vi t

Nam và n ) ho c 2008Q3 (Philippines, Malaysia, Indonesia và Thái Lan)

K t qu cho th y Vi t Nam có m c đ dai d ng l m phát cao h n h n các

qu c gia khác c bi t, 1% l m phát thay đ i trong quá kh liên quan t i gia

t ng l m phát 0.87% trong hi n t i, cao h n 0.51 trung bình m u Bi n t l

lãi su t và bi n cung ti n đ u không tác đ ng t i l m phát Vi t Nam và các

qu c gia đang kh o sát nh ng bi n NEER và t l t ng tr ng GDP có tác

đ ng m nh m t i l m phát Vi t Nam S li u cho th y t ng tr ng GDP t ng

1% thì t l l m phát t ng 1.03%, NEER m t giá 1% thì t l l m phát t ng

0.03% T khi Vi t Nam theo ch đ t do hóa th tr ng do đ m c a n n

kinh t cao nên Vi t Nam ch u tác đ ng t l m phát nh p kh u đ n ch s giá cao h n các n c khác

2.2.2.2 Chính sách ti n t ( c l ng qua Cung ti n M2)

Võ Trí Thành (2001) phân tích m i quan h gi a cung ti n, CPI, t giá h i

đoái và GDP th c b ng cách s d ng mô hình VECε đ ch y chu i d li u

th ng kê k t n m 1992 đ n n m 1999 K t qu c a nghiên c u cho m t

chính sách ti n t (th hi n qua cung ti n) th đ ng đ c th c thi trong

kho ng th i gian này, chính sách ti n t ch ch y theo nh ng chuy n bi n c a

l m phát và GDP

Nguy n Vi t Hùng và Pfau (2008) nghiên c u các c ch tác đ ng c a ti n

t Vi t Nam v i s li u t quý II n m 1996 đ n quý IV n m 2005 và ch ra

r ng có m i quan h ch t ch gi a cung ti n và s n l ng th c t nh ng

không có m i quan h ch t ch gi a cung ti n và l m phát

Nguy n Th Thu H ng và Nguy n c Thành (2010) s d ng mô hình

VECε đ phân tích m i quan h gi a 12 bi n: CPI, s n l ng s n xu t công

nghi p, cung ti n ε2, t ng tr ng tín d ng, lãi su t, ch s giá s n xu t PPI,

thâm h t ngân sách tích l y, t ng giá tr giao d ch c a th tr ng ch ng

khoán, ch s giá nh p kh u, giá d u th gi i và giá g o th gi i t n m 2000 – 2010 K t qu c a nghiên c u cho th y: các cú s c làm t ng cung ti n

th ng ph i m t 5-6 tháng m i có tác d ng đáng k đ n l m phát (gi i thích

đ c trên 50% s bi n đ ng c a CPI)

2.2.2.3 D tr ngo i h i

Hi n nay ch a có nhi u bài nghiên c u đ nh l ng v m i quan h gi a d

tr ngo i h i và ERPT t i Vi t Nam Theo Tô Kim Ng c và Lê Th Tu n

Ngh a v “C ch t giá và chính sách m c tiêu l m phát”, hai ông k t lu n

r ng các qu c gia có n n kinh t ph thu c nh p kh u v i quy mô d tr ngo i h i th p, t giá b bi n đ ng m nh b i nh h ng t cung, c u ngo i t

2.2.2.4 T giá h i đoái

T ng h p các bài nghiên c u c a NEER vào l m phát t i Vi t Nam đ a ra

k t qu nh sau: Goujon (2006) b ng nghiên c u th c nghi m, ông cho r ng

tr c nh ng n m 1990, l m phát ch y u b tác đ ng b i bi n đ ng c a t giá

và cung ti n

Theo IεF n m 2003: Nghiên c u s d ng mô hình VAR v i 7 bi n s : giá

d u th gi i, giá g o th gi i, s n l ng công nghi p, t giá h i đoái, cung

ti n, ch s giá nh p kh u và ch s giá tiêu dùng; d li u th ng kê t tháng 1

n m 1995 đ n tháng 3 n m 2003 K t qu nghiên c u cho th y chính nh ng tác đ ng trong quá kh là nguyên nhân ch y u gi i thích cho s gia t ng c a

l m phát danh ngh a, l m phát c b n và ch s giá tiêu dùng T giá h i đoái

gi i thích t i 10% trong s bi n đ ng c a l m phát su t giai đo n 1995-2003,

h s truy n d n là 0,25 trong n m đ u tiên Ti p theo nghiên c u IMF (2006) giai đo n 2001-2006 h s truy n d n ch còn 0.03

Camen, U (2006) nghiên c u v các y u t tác đ ng lên l m phát CPI c a

Vi t Nam v i chu i s li u tháng t 2/1996 - 4/2005 c l ng b ng mô hình Var đã k t lu n r ng t giá danh ngh a USD/VND đóng góp khá quan tr ng

vào t c đ t ng CPI c a Vi t Nam, gi i thích kho ng 19% trong t ng m c

t ng CPI sau 12 tháng

Võ V n εinh (2009) Exchage Rate Pass Through and Its Implication for Inflation in Viet Nam” Tác gi s d ng mô hình VAR đ c l ng m c tác

đ ng c a cú s c t giá đ n ch s giá nh p kh u và t l l m phát trong n c

D li u đ c l y t tháng 1/2001- T2/2007 K t qu nghiên c u ERPT truy n

d n đ n CPI trong 4 tháng đ u là âm và m c tác đ ng tích l y sau m t n m là

0.13 - m c th p so v i các n c trong khu v c, tác gi gi i thích đi u này là

do môi tr ng l m phát, tình tr ng đôla hóa th p và vi c t do hóa lãi su t giai đo n này đã cho k t qu nh v y

Nguy n Phi Lân (2010) T i trang thông tin c a Ngân hàng Nhà n c, bài

nghiên c u c a tác gi v i chu i s li u t 1998 - 2009 v c ch truy n t i

chính sách ti n t c ng cho th y t ng quan t l thu n gi a t giá và l m

phát m c dù kh n ng gi i thích c a t giá đ i v i l m phát là khá khiêm t n,

5% sau 12 tháng và 8% sau 24 tháng K t qu phân tích c ng cho th y s bi n

đ ng c a t giá ph thu c r t l n vào công tác đi u hành chính sách ti n t

thông qua các công c lãi su t và l ng ti n cung ng ra l u thông, các nhân

t bên ngoài n n kinh t c ng tác đ ng t i s bi n đ ng c a t giá nh ng

không quá l n

G n đây nh t theo nghiên c u c a Nguy n Th Thu H ng và Nguy n c

Thành (2010) tìm th y vai trò tác đ ng c a t giá h i đoái ngày càng l n và

có ý ngh a đáng k , đ c bi t là phá giá n i t , làm t ng áp l c l m phát Tác

gi cho r ng có s khác bi t so v i các nghiên c u tr c đây vì t n m 2008

tr l i đây Vi t Nam theo ch đ t giá th n i có qu n lý, so v i tr c là t

giá c đ nh hoàn toàn

Osé Manuel Campa and Linda S

Goldberg, José M

González-Mínguez (2005)

εichele Ca’ Zorzi,

Elke Hahn và Marcelo Sánchez (2007)

Rina Bhattacharya (2013)

ph ng sai thay đ i c a đ

bi n thiên t giá -Giai đo n t n m 1975

đ n n m 2003 các qu c gia

khu v c EMU b ng mô hình VECM tính cho ba bi n là t giá h i đoái, l i nhu n biên

nh p kh u và chi phí biên xu t

kh u

- S d ng mô hình VAR đ

nghiên c u s truy n d n t giá h i đoái đ i v i 12 n c đang phát tri n thu c châu Á,

M δatinh, Trung và ông

tr l m phát, t l t ng

tr ng GDP, cung ti n M2,

NEER Cung

ti n M2

Rehana Siddiqui and Naeem Akhtar (1999)

Joseph E Gagnon

và Jane Ihrig (2004) Pierre L.Skilos (2000)

Võ Trí Thành (2001)

-Ph ng pháp ECε xét

cho các bi n ch s giá tiêu dùng (CPI), ch s giá bán s (WPI), GDP, cung ti n M2, lãi

su t phi r i ro

Cung ti n, CPI, t giá h i

đoái và GDP th c

CPI, s n l ng s n xu t

và Pfau (2008) Nguy n Th Thu

H ng và Nguy n c Thành (2010)

Ng c và PGS.,TS Lê

Th Tu n Ngh a

-Cán cân th ng m i TOT,

REER, RES ch s d tr ngo i h i/GDP

Goujon (2006)

Theo IεF n m

2003 Camen, U (2006)

Võ V n εinh

(2009) Nguy n Phi Lân (2010)

th gi i, s n l ng công

nghi p, t giá h i đoái, cung

ti n, ch s giá nh p kh u và

ch s giá tiêu dùng

Nguy n Th Thu

H ng và Nguy n c Thành (2010)

Tóm l i, nh ng tác đ ng c a truy n d n t giá h i đoái t i l m phát là m t

trong nh ng ch đ quan tr ng mà gi i h c thu t và nh ng nhà ho ch đ nh

chính sách quan tâm vì nh ng tác đ ng c a nó Trong các nghiên c u th c

nghi m b ng đ nh l ng v truy n d n t giá h i đoái t i các ch s giá trong

n c thì ph n l n các nhà kinh t th ng s d ng các mô hình nh : VAR, SVAR, VAR đ quy, VECM, ECM, SVECM… Do các chính sách kinh t

c a Vi t Nam và Pakistan có nhi u đi m t ng đ ng nên đ tài s ch n

nghiên c u c a ông Farah Naz, Asma Mohsin, Khalid Zaman (2012) làm c

s cho nghiên c u c a đ tài

Tóm l i, trong ch ng này đ tài đã th c hi n t ng h p m t s nghiên c u

có liên quan, đ ng th i ch ra m t s bi n th ng đ c s d ng trong nghiên

c u v truy n d n t giá h i đ i đ n các ch s giá trong n c đ làm n n

t ng cho vi c ch n l c mô hình nghiên c u trong ch ng ti p theo

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U

M i m t mô hình phân tích hay d báo đ u có nh ng u và nh c đi m

riêng, đi u này xu t phát t nh ng gi đ nh trong mô hình đ c ng d ng Theo đó mô hình nghiên c u sau s kh c ph c nh ng nh c đi m c a mô

hình nghiên c u tr c đó, t đó cho phép nh ng nhà nghiên c u th c nghi m

trong các v n đ kinh t -tài chính nói chung mô ph ng ngày càng chính xác

h n các hi n t ng kinh t - tài chính đang di n ra Xu t phát đi m là k th a

các nghiên c u tr c đây trong ph m vi nghiên c u c a mình đ tài s s

d ng mô hình SVAR đ nghiên c u tác đ ng truy n d n c a t giá đ n l m

phát d a trên nghiên c u c a Naz và c ng s (2012) đây đ tài s d ng mô

hình SVAR thay vì mô hình VAR vì theo Sims và Zha (1995) thì mô hình VAR t n t i khuy t đi m l n nh t đó là không cho phép tác đ ng đ ng th i

c a các bi n kinh t trong cùng m t giai đo n Trong khi đó, mô hình SVAR

v i nh ng ràng bu c theo các lý thuy t kinh t s kh c ph c đ c nh c đi m

này c a mô hình VAR

Ch s giá tiêu dùng(2005=100) 2000Q1-2013Q4 IMF

N i dung nghiên c u c a đ tài là nh m xem xét m c đ truy n d n t giá

đ n l m phát các n c trong khu v c Châu Á, do đó trong ph m vi nghiên

c u c a mình đ tài ch xem xét m c đ truy n d n t giá đ n l m phát các

n c: Vi t Nam, Thái Lan, Indonesia, Philippin D li u nghiên c u c a đ

tài đ c thu th p theo quý trong giai đo n t quý 1 n m 2000 đ n quý 4 n m

v mô trong giai đo n t 2000-2005 c a Vi t Nam là n đ nh và ít bi n đ ng

Ngoài ra vi c ch n n m 2005 làm n m g c c ng giúp cho đ tài trong vi c thu

th p d li u đ c d dàng h n T t c đ c th ng kê trong b ng sau:

B ng 3.2 Mô t và đo l ng các bi n nghiên c u

CPI

Ch s giá tiêu dùng

CPI: ch s giá tiêu dùng

T tr ng kim ng ch

xu t nh p kh u gi a 2 n c (n c nghiên c u và các đ i tác th ng m i j) c thu

th p t Word Bank

3.2.2 Mô hình nghiên c u

D a trên n n t ng bài nghiên c u c a Naz và c ng s (2012) và các nghiên

c u tr c đây và c ng nh m đ tr l i các câu h i nghiên c u, mô hình

nghiên c u c a đ tài là mô hình SVAR (Structure Vecto AutoRegression)

Mô hình VAR đ c gi i thi u đ u tiên b i Sims (1980) So v i các mô

hình truy n th ng tr c thì các bi n đ c chia làm bi n n i sinh và bi n ngo i

sinh Tuy nhiên theo Sims thì t t c các bi n trong mô hình đ u đ c xem là

bi n n i sinh i u này là phù h p khi đánh giá tác đ ng c a các bi n kinh t

v mô Tuy nhiên mô hình VAR l i t n t i m t khuy t đi m đó là không cho phép tác đ ng đ ng th i c a các bi n kinh t trong cùng m t giai đo n Sims

và Zha (1995) đã đ xu t s d ng mô hình VAR d i d ng c u trúc (SVAR)

b ng cách đ a vào nh ng ràng bu c cho phép kh c ph c các khuy t đi m

tr c đó c a mô hình VAR Mô hình SVAR là h th ng các ph ng trình c a

các bi n n i sinh Trong đó, giá tr c a m i bi n s ph thu c vào đ tr c a chính nó và đ tr c a các bi n còn l i trong quá kh ây là mô hình t ng

quát nh t, vi c quy t đ nh h s nào trong ma tr n h s c a các bi n b ng 0

hay không, là ph thu c vào ý ngh a kinh t c a nó

C th s t ng tác c a các bi n đ c mô t nh sau:

Yt là vect (n x 1) c a các bi n n i sinh, A0 là ma tr n (n x n) h s m i quan h đ ng th i c a các bi n n i sinh; Xtlà đ tr c a cc bi n n i sinh, A là

ma tr n các h s c a các bi n tr trong mô hình; t là vect (n x 1) cú s c c u

trúc và là đ i di n cho ma tr n hi p ph ng sai c a sai s

c u trúc H n n a, t tr c giao và phân ph i chu n, đi u này đ ng ngh a v i

cú s c không t ng quan v i nhau và ma tr n hi p ph ng sai theo phân ph i

chu n v i giá tr trung bình b ng 0 Khó kh n chính trong mô hình c l ng

này là chúng ta không c l ng đ c các giá tr c a A0 và A m t cách tr c

ti p Vì v y, các tham s c a mô hình trên đ c chuy n sang mô hình d ng

trong ma tr n A, B ph i có cùng h s trong ma tr n hi p ph ng sai c a mô

hình rút g n Nói cách khác, đi u ki n này nh m đ m b o có th kh c

Trong n i dung nghiên c u c a mình, c ng nh m tr l i m c tiêu nghiên

c u mô hình nghiên c u c a đ tài là d a trên nghiên c u c a Nar và c ng s (2012), theo đó mô hình nghiên c u c a đ tài đ c th hi n d i d ng vect

Ytnh sau:

Do phát tri n t lý thuy t ngang giá s c mua PPP nên tác gi s d ng bi n NEER (t giá h i đoái danh ngh a đa ph ng) đ i di n cho m c giá c gi a

các qu c gia thay vì bi n REER (t giá h i đoái th c đa ph ng) đã đ c

đi u ch nh đ lo i b l m phát Do đó, tùy theo m c tiêu nghiên c u mà l a

ch n NEER hay REER cho phù h p

Ràng bu c đ u tiên theo đó cho r ng bi n d tr ngo i h i ch ch u tác

đ ng c a chính nó, đi u này là h p lý vì d tr ngo i h i h u nh không ch u

s tác đ ng c a các y u t bên ngoài nh : Dòng v n đ u t n c ngoài vào trong n c, kho n vi n tr , và giá c hàng hoá n c ngoài h n là giá c hàng hoá trong n c Do đó, đ tài k v ng r ng bi n d d tr ngo i h i ch

ch u tác đ ng c a chính nó, theo nh nghiên c u c a Nar và c ng s (2012) Theo đó,

utFE= tFE

Ràng bu c th hai trong mô hình cho r ng cung ti n ch ch u tác đ ng t c

th i c a các cú s c ngo i sinh c th là d tr ngo i h i, theo nghiên c u c a Hassan (2011) cho r ng t c đ t ng tr ng trong cung ti n ch y u là d a trên

kho n tích lu t tài s n n c ngoài h n là dòng tín d ng đ c t o ra trong

n c và cung ti n còn ch u tác đ ng c a chính nó Theo đó, tM2 = a21utFE+utM2

Ràng bu c th ba trong ph ng trình đ c đ t ra v i gi đ nh r ng nh ng

bi n đ ng trong t giá ch u s tác đ ng t c th i c a cú s c ngo i sinh, c th

là d tr ngo i h i và cung ti n trong n c theo nghiên c u c a Nar và c ng

s (2012) và c ng gi đ nh r ng nó không ch u tác đ ng c a l m phát, theo đó

tNEER = a31utFE + a32utM2 + utNEER

Ràng bu c cu i cùng đ c đ t ra v i gi đ nh r ng l m phát s ch u tác

đ ng c a đ ng th i c a các bi n còn l i trong mô hình vì l m phát mà c th

là m c giá chung c a n n kinh t s ch u tác đ ng đ ng th i c a các nhân t

cung và c u, theo đó tCPI = a41utFE +a42utM2 +a43 utNEER + utCPI

3.3 Ph ng pháp ki m đ nh mô hình

3.3.1.Ki m đ nh tính d ng

Trong nghiên c u th c nghi m khi s d ng d li u là chu i th i gian và

đ c bi t là s d ng mô hình VAR thì t t c các bi n trong mô hình ph i d ng

(Stationary) M t chu i d li u th i gian đ c xem là d ng n u trung bình và

ph ng sai không thay đ i theo th i gian và hi p ph ng sai gi a hai th i

đi m ch ph thu c vào kho ng cách hay đ tr v th i gian ch không ph

thu c vào th i đi m đang xét C th :

l ng các tham s ho c ki m đ nh gi thuy t c a mô hình, n u không ki m

đ nh tính d ng c a d li u thì các k thu t phân tích thông th ng ch ng h n

ph ng pháp bình ph ng bé nh t (OLS) s không chính xác và h p lý Theo

Granger và Newbold (1977) các k t qu phân tích t chu i d li u không

ki m tra tính d ng trong bài, đ tài s s d ng ki m đ nh Augmented

Dickey Fuller (ADF), m t trong nh ng công c ph bi n trong ki m đ nh tính

d ng c a chu i th i gian theo Gujarati (2003) Theo đó các đ tr th i gian s

đ c l a ch n theo tiêu chu n AIC (Akaike Information Criteria) (Xem thêm

ph l c 1) N u chu i d li u không d ng đ tài s s d ng k thu t l y sai phân đ đ a chu i d li u v d ng d ng

3.3.2 L a ch n đ tr t i u cho mô hình

Do t t c các bi n trong mô hình VAR đ u là bi n n i sinh, bi n nghiên

c u ph thu c vào đ tr c a nó Do đó có quá nhi u tham s ph i c l ng

(2n2-n h s ) nên vi c th c hi n ki m đ nh đ l a ch n đ tr t i đa và đ tr

c n lo i b trong mô hình VAR là quan tr ng

l a ch n đ tr t i đa cho mô hình đ tài s d ng ki m đ nh Lag length

criteria d a trên các tiêu chu n LR, FPE, AIC, HC, SQ M i m t tiêu chu n

đ u có nh ng gi thi t nh t đ nh

Trong ph n này đ tài s th c hi n ki m đ nh nhân qu Granger nh m xem

xét v i đ tr đ c l a ch n thì các bi n trong mô hình có quan h nhân qu

v i nhau v m t th ng kê hay không Mô hình ki m đ nh Granger ch đ n

gi n đ c dùng đ tr l i cho câu h i có hay không s thay đ i c a bi n X