Mối liên hệ giữa tỷ giá hối đoái và giá cổ phiếu ở một số thị trường mới nổi của Châu Á Luận văn thạc sĩ 2014

DANHăM CăHỊNHăV ,ăBI UăHình 3: S ăđ ătómăt tăph ngăphápăki măđ nh Hình 4.1: Quan h t giá h iăđoáiăvàăVNăậIndex Hình 4.2: Ki măđ nh tính năđ nh c a mô hình... Trongănh ngăn măg năđây,ăs ă

B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

L IăCAMă OAN

tài nghiên c u ắM i liên h gi a t giá h iăđoáiăvƠăgiáăc phi u m t

s th tr ng m i n iăChơuăÁ”ălàăđ tài nghiên c u do chính tác gi th c hi n.ă

tài này th c hi n thông qua vi c v n d ng ki n th căđưăh c, nhi u tài li u tham kh o

và s t nătìnhăh ng d n c a cô PGS TS TR N TH THÙY LINH

Lu năv nănàyăkhôngăsaoăchépăt b t k m t nghiên c u nào khác

Tôiăxinăcamăđoanănh ng l iănêuătrênăđâyălàăhoànătoànăđúngăs th t

TP H Chí Minh, Ngày tháng n mă2014

Tác gi

Lê Th H ng H nh

M C L C

TRANG PH BÌA

L IăCAMă OAN

M C L C

DANH M C CH VI T T T

DANH M C B NG BI U

DANH M C HÌNH V , BI Uă

TÓM T T 1

CH NGă1:ăGI I THI U 2

1.1 Tính c p thi t c aăđ tài 2

1.2ă i t ng và ph m vi nghiên c u 3

1.3 M c tiêu nghiên c u và câu h i nghiên c u 4

1.4ăPh ngăphápănghiênăc u 4

1.5 K t c uăđ tài 5

CH NGă2:ăKHUNGăLụăTHUY T VÀ CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂY 6 2.1 Khung lý thuy t 6

2.1.1 M i liên h gi a t giá h iăđoáiăvàăgiáăc phi u 6

2.1.2 Lãi su t và giá c phi u 8

2.2 Các nghiên c uătr căđây 9

2.3 Tóm t t k t qu nghiên c u th c nghi m 14

CH NGă3.ăD LI UăVĨăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 18

3.1 D li u nghiên c u 18

3.2 Mô t bi n 19

3.3 Mô hình nghiên c uăđ xu t 24

3.4ăPh ngăphápăki măđ nh mô hình 24

3.4.1 Th ng kê mô t (Descriptive Statistic) 26

3.4.2 Ki măđ nh nghi măđ năv (Unit root tests) 26

3.4.3 Ki măđ nhăđ ng liên k t (Cointegration Test) 28

3.4.4ăMôăhìnhăvéct ăhi u ch nh sai s (VECM) 29

3.4.5 Mô hình t h i quy phân ph i tr (ARDL) 30

3.4.6 Ki măđ nh m i quan h nhân qu Granger ( Granger Causility Tests) 31

3.4.7 Hàm ph n ngăđ y ( Impulse Reponse Function) 32

CH NGă4:ăK T QU NGHIÊN C U 33

4.1 Phân tích th ng kê mô t d li u Vi t Nam 33

4.1.1ăGiaiăđ an t ng th 2005 ậ 2014 33

4.1.2 Th ng kê mô t d li u 35

4.2 K t qu h i quy d li u Vi t Nam 36

4.2.1 K t qu h i quy d li uăgiaiăđo n 2005 ậ 2014 36

4.2.1.1 Ki m tra tính d ng c a chu i d li u 36

4.2.1.2 Ki măđ nhăđ ng liên k tătheoăph ngăphápăJohansenăvàăl a ch năđ tr t iă uăchoămôăhìnhăđ i v i toàn b m u d li u 39

4.2.1.3ă căl ng m i quan h dài h n và ng n h n gi a các nhân t đ i v i ch s giá ch ng khoán 40

4.2.1.4 Ki măđ nh ph năd ăc a mô hình 44

4.2.1.5 Ki măđ nh tính v ng ch c c a mô hình 45

4.2.2 K t qu h i quy d li uăgiaiăđo nătr c kh ng ho ng (t thángă8/2005ăđ n tháng 12/2007) 46

4.2.2.1 Ki m tra tính d ng c a chu i d li u 46

4.2.2.2 Ti n hành l a ch năđ tr t iă uăc a mô hình 47

4.2.2.3 Ki măđ nh m i quan h dài h n gi a các bi n 48

4.2.2.4ă căl ng m i quan h ng n h n gi a ch s ch ng khoán và các bi n kinh t v ămôătheoămôăhìnhăARDL 49

4.2.2.5 Ki măđ nh ph năd ăc a mô hình 49

4.2.3 K t qu h iăquyăgiaiăđo n kh ng ho ng (t thángă1/2008ăđ n tháng 5/2014) 50

4.2.3.1 Ki m tra tính d ng c a chu i d li u 50

4.2.3.2 Ti n hành l a ch năđ tr t iă uăc a mô hình 50

4.2.3.3 Ki măđ nh m i quan h dài h n gi a các bi n 50

4.2.3.4ă căl ng m i quan h ng n h n và dài h n gi a ch s ch ng khoán và các bi n kinh t v ămôătheoămôăhìnhăARDL 51

4.2.3.5 Ki măđ nh ph năd ăc a mô hình 53

4.3 K t qu ki măđ nh m t s n c m i n i ASEAN 54

4.4 K t qu ki măđ nh nhân qu Granger 58

4.5 Phân tích hàm ph n ngăđ y 60

4.6 Th o lu n k t qu nghiên c u 61

CH NGă5:ăK T LU N VÀ NG Ý CHÍNH SÁCH 64

5.1 K t lu n 64

5.2 Ng ý chính sách 64

5.3 H n ch c aăđ tàiăvàăđ nhăh ng nghiên c u ti p theo 66 DANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANHăM CăCH ăVI TăT T

ADF : Augmented Dickey ậ Fuller ậ Ph ngăpháp Dickey ậ Fuller b sung ARDL : Autoregressive Distributed Lag Estimates ậ Phân ph i tr t h i quy CPI : Consumer Price Index ậ Ch s giá tiêu dùng

DN : Doanh nghi p

ECM : Error correction model ậ Mô hình hi u ch nh sai s

HNX ậ Index : Ch s ch ng khoán sàn HNX

IFS : International Financial Statistics ậ Th ng kê tài chính qu c t

IMF : International Monetary ậ Qu ti n t qu c t

M2 : Quasy Money ậ cung ti n m r ng

MSCI : Morgan Stanley Capital International ậ Ch s ch ng khoán cho các

th tr ng qu c gia và qu c t

TTCK : Th tr ng ch ng khoán

UBCK : y ban ch ng khoán

VAR : Vector Autoregession ậ T h i quy vector

VECM : Vector error correction model: Mô hình vector hi u ch nh sai s VND : Vi tăNamăđ ng

DANHăM CăB NGăBI U

B ng 2.1: Tóm t t các k t qu nghiên c u th c nghi m

B ng 3.1: B ng tóm t t d li u nghiên c u

B ng 4.1: B ng k t qu th ng kê mô t cho d li u Vi t Nam t tháng 8/2005

đ n tháng 5/2014

B ng 4.2: Ki m tra tính d ng cho các chu i d li u Vi tăNamătrongăgiaiăđo n

t ăthángă8/2005ăđ n tháng 5/2014 theo mô hình A v iă1ăđi m gãy

B ng 4.3: Ki m tra tính d ng cho các chu i d li u Vi tăNamătrongăgiaiăđo n

t ăthángă8/2005 đ n tháng 5/2014 theo mô hình C v iă1ăđi m gãy

B ng 4.4: K t qu ki măđ nhăđ ng liên k t Vi t Nam

B ng 4.5: L a ch năđ tr t iă uă c aă ph ngă trìnhă VECMă c a Vi t Nam giai

B ng 4.10: K t qu h i quy ARDL Vi t Nam giai đo nătr c kh ng ho ng

B ng 4.11: Ki m tra tính d ng cho các chu i d li u Vi tăNamătrongăgiaiăđo n

t ăthángă2008ăđ n tháng 2014

B ng 4.12: Ki măđ nhăWaldătestăđ i v i các h s trong dài h năgiaiăđo n 2008 ậ

2014 c a chu i d li u Vi t Nam

B ng 4.13: K t qu h iăquyăARDLăgiaiăđo n 2008 - 2014 c a d li u Vi t Nam

B ng 4.14: K t qu tácăđ ng dài h năgiaiăđo n 2008 ậ 2014 c a Vi t Nam

B ng 4.15: B ng tóm t t k t qu tácă đ ng ng n h n và dài h n t i Vi t Nam, Thái Lan, Indonesia, Hàn Qu c

B ng 4.16: Tóm t t k t qu ki măđ nh nhân qu c aăcácăn c trong m iăgiaiăđo n khác nhau

DANHăM CăHỊNHăV ,ăBI Uă

Hình 3: S ăđ ătómăt tăph ngăphápăki măđ nh Hình 4.1: Quan h t giá h iăđoáiăvàăVNăậIndex Hình 4.2: Ki măđ nh tính năđ nh c a mô hình

TịMăT T

Lu năv nănghiênăc u m i quan h gi a giá c phi u và t giá h iăđoái v i bi n

đ i di n c a giá c phi u là ch ch ng ch ng khoánăđ c ch n, cùng v i các bi n nghiên kinh t v ămôăđ c ch n là: lãi su t liên ngân hàng, d tr ngo i h i, ch s giá ch ng khoán châu Á, giá d u thô th gi i giaiăđo n t 2005ăđ n 2014 Vi t Nam và m t s n c m i n i c a Châu Á c th là Indonesia, Hàn Qu c, Thái Lan

Lu năv nă ng d ng mô hình Phân ph i tr t h i quy ARDL (Pesaran và c ng s , 2001) và mô hình vect ăhi u ch nh sai s VECM đ xácăđ nh mô hình h i quy th

hi n m i quan h trong dài h n,ăđ ng th i áp d ng mô hình hi u ch nh sai s ECM

th hi n m căđ hi u ch nh trong ng n h năđ d năđ n cân b ng trong dài h n

K t qu cho th y r ng các bi n kinh t v ămôăđ c nghiên c uăcóătácăđ ng

đ n ch s giá ch ng khoán c a Vi t Nam trong dài h n cácăgiaiăđo n là khác nhau M i quan h gi a t giá h iăđoáiăvàăgiáăc phi uătácăđ ng khác nhau trong các giaiăđo năbìnhăth ngăvàăgiaiăđo n kh ng ho ng.ă ng th i, các yêu t lãi su t, giá

d u, ch s ch ng khoán châu Á và d tr ngo i h i trong m iăgiaiăđo n có m căđ nhăh ngăkhácănhau.ă i v iăgiaiăđo n kh ng ho ng, các y u t này h u h t có khuynhăh ng nhăh ng nhi uăh năsoăv iăgiaiăđo năbìnhăth ng Quaăđó,ăđ aăđ n

m t s ki n ngh k t h p gi a năđ nhăcácăchínhăsáchăv ămôăvàăgi i pháp nh m bình

n và phát tri n nhân t th tr ng, giúp th tr ng ch ng khoán năđ nh và phát tri năh n

T khóa: ch s giá ch ng khoán, th tr ng ch ng khoán, t giá h i đoái,

đ ng liên k t, ARDL, ECM, VECM

CH NGă1: GI IăTHI U

1.1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi

Th tr ng ch ng khoán là m t b ph n quan tr ng trong h th ng tài chính Ngân hà ngăchâuăÁăTháiăBìnhăD ngă(ADB) c ngăchoăr ng, khu v c kinh t châu Á

m i n iăc ngăs ti p t c ch ng ki n nh ngăb c phát tri năđángăghiănh n c a các

th tr ng ch ng khoán H u h t các th tr ng ch ng khoán các n n kinh t châu

Á m i n iăđưăh i ph c l iăxuăh ngăt ngătr ng M c dù phát tri n c a tín d ngăt ă nhân l n v n hóa th tr ng ch ngă khoánă đ c ki m ch t t so v i th i k ti n

kh ng ho ngătàiăchínhăchâuăÁ,ănh ngăth c t g năđâyăchoăth y, các th tr ng m i

n i v n b t t l iăphíaăsauăcácăn c công nghi p trong giá tr v n hóa c a c phi u

i u đóăc ngăcóăngh aălàăcácăn n kinh t m i n iăchâuăÁăđangăph iăđ i m t v i m t tình th ti năthoáiăl ng nan Trong khi châu Á mu n phát tri n th tr ng tài chính

đ tài tr cho nhu c u dài h n,ăthìăđi uănàyăc ngăkhi n cho s ki m soát c a h đ i lãi su t dài h n s tr thành m t v năđ l năh n

Trongănh ngăn măg năđây,ăs ăsuyăgi măt ngătr ngăkinhăt ăb iă nhăh ngă

c aăkh ngăho ngăkinhăt ătoànăc uălàmăth ătr ngăch ngăkhoánăcóănhi uăbi năđ ng,ă

đ căbi tălàăgiáăc ăphi uăcóănh ngăphiênăthayăđ iăb tăth ng.ă ưăcóănhi uănghiênă

c uăđ ătìmăki măcácănguyênănhânăc ngănh ăg iăỦăcácăchínhăsáchăđ ăth ătr ngănàyă năđ nh.ăSong,ăt tăc ăcácănghiênăc uăđóăh uăh tăchúătr ngăvàoăy uăt ăch ăs ăgiáăcôngă ngh i p,ăch ăs ăgiáătiêuădùng,ăt ngătr ngăcungăti n,ăbi năđ ngăgiáăd u,ăch ăs ăgiáă

ch ngăkhoánăbênăngoàiătácăđ ngălàmăbi năđ ngăgiáăc ăphi uăt iăc aăcácăth ătr ng Doăđó,ăđ ăcungăc păđ yăđ ăb cătranhăv ănguyênănhânăgâyăcúăắs c”ăgiáăc ăphi uăc aă

th ătr ngăcácăn căm iăn i,ăbàiăvi tănàyăt pătrungănghiênăc uăm iăquanăh ăgi aăgiáă

c ăphi uăvàăt ăgiáăh iăđoáiănh măcungăc păcácălu năc ăkhoaăh căđ ăgiúpăcácănhàă làmăchínhăsáchăxâyăd ngăcácăchínhăsáchăthúcăđ yăs ăphátătri năc aăth ătr ngăch ngă khoánănóiăriêngăvàăn năkinhăt ăqu cădânănóiăchung

H năn a, m i quan h gi a giá c phi u và t giá h iăđoáiăđưănh năđ c r t nhi u s chú ý t : các nhà kinh t ,ăcácănhàăđ uăt ăqu c t và các nhà ho chăđ nh

chính sách M t s nghiên c uăđưăđ c ti năhànhăđ xác minh m i quan h gi a giá

c phi u và t giá h iăđoái,ăv i vi c s d ngăcácăph ngăphápăkhácănhauăvàăt p h p

d li u,ă nh ngă cóă nhi u k t qu khác nhau C th : nghiên c u c a Asmy, Mohamed; Rohilina, Wisam; Hassama, Aris và Fouad, Md (2009) th tr ng Malaysia trong gia iăđo nătr c và sau kh ng ho ngă1997ă(giaiăđo n 1987 ậ 1995 và

1999 ậ 2007), k t qu cho th y t giá h iăđoáiăt ngăquanăd ngătrongăgiaiăđo n

tr c kh ng ho ngăvàăt ngăquanăâmătrongăgiaiăđo n sau kh ng ho ng, l m phát có

t ngăquanăd ng,ăcungăti năcóăt ngăquanăâm;ăKomain Jiranyakul (2009) nghiên

c u th c nghi m trên th tr ngăTháiăLanăgiaiăđo n 1993 ậ 2007 cho th y t giá h i đoáiăcóăt ngăquanăd ngăv i ch s giá ch ng khoán; Adnan Hssain, Irfan Lal, Muhammad Mubin (2009) nghiên c u cho th tr ng ch ng khoán Karachi giai

đo n 1989 ậ 2009, k t qu cho th y m i quan h cùng chi u gi a ch s công nghi p, t giá h iăđoáiăth c, d tr ngo i h i, cung ti n và chi tiêu t ng tài s n c

đ nh v i giá ch ng khoán, lãi su t có m i quan h khôngă đángă k ; Khaled Hussainey và Le Khanh Ngoc (2009) nghiên c uătácăđ ng ch báoăv ă môălênăgiáă

ch ng khoán Vi t Nam và M t 2001ăđ n 2008 cho th y lãi su t ng n h n có

t ngăquanăngh chăđ n giá ch ng khoán; Chien –Hsiu Lin (2011)cho th y t giá h i

đoáiătácăđ ng m nhăđ n giá ch ngăkhoánătrongăgiaiăđo n kh ng ho ng so v i giai

đo nă bìnhă th ng cácă n c m i n i châu Á c th là Indonesia, nă , Hàn

Qu c, Philippines, Thái Lan, H ngăKongătrongăgiaiăđo n 1986 ậ 2010

Trênăc ăs đó,ăđ tài ắăM i liên h gi a t giá h iăđoáiăvà giá c phi u

m t s th tr ng m i n iă chơuă Á” góp ph n b sung thêm các k t qu th c

nghi măliênăquanăđ n t giá h iăđoái

1.2 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

iăt ng chính c a bài nghiên c u là ch s giá ch ng khoán và t giá h i đoái,ăđ ng th i b sung thêm các nhân t lãi su tăquaăđêm,ăd tr ngo i h i, ch s

th tr ng ch ng khoán châu Á, giá d u thô th gi i th tr ngăcácăn c m i n i châu Á g m Vi t Nam, Indonesia, Hàn Qu c và Thái Lan

Bài vi t nghiên c u trên 4 n n kinh t m i n i châu Á bao g m: Vi t Nam, Indonesia, Hàn Qu c, Thái Lan v i chu i d li u th i gian theo tháng c a nghiên

c u t giaiăđo n t tháng 08 n mă2005ăđ n tháng 5 n mă2014 D li u g m các ch

s giá ch ng khoán Vi t Nam, t giá h iăđoáiădanhăngh aăcácăn căđ i v i USD, lãi

su tăquaăđêm,ăd tr ngo i h i, ch s giá châu Á (tr Nh t B n), giá d u thô th

gi i đ c cung c p t Bloomberg, IFS, MSCI

1.3 M cătiêuănghiênăc uăvƠăcơuăh iănghiênăc u

M c tiêu c a bài vi tănàyălàăđ xem xét m i quan h gi a t giá h iăđoáiăvà giá c phi u các th tr ng m i n iăChâuăÁ.ăH năn a, bài nghiên c u t p trung chính vào phân tích th tr ng Vi t Nam C th h n,ăm căđíchăchínhă đâyălàăđ

ki m tra m tăcáchăđ yăđ , m i quan h cân b ng ng n h n và dài h n gi a t giá h i đoáiăvàăgiáăc phi u c a th tr ng Vi t Nam và so sánh m i quan h này v i m t

s n c châu Á m i n iătrongăgiaiăđo n t tháng 08 n mă2005ăđ n tháng 05 n mă

2014, bao g m cu c kh ng ho ng tài chính toàn c uăn mă2008.ă

M c tiêu c th là tr l i các câu h i liên quan s auăđây:ă

(1) Xácăđ nh li u có hay không s tácăđ ng gi a ch s giá ch ng khoán và

t giá h iăđoái trongătr ng h p Vi t Nam và m r ng cácăn c m i

n i Indonesia, Hàn Qu c, Thái Lan

(2) Xácăđ nh li u có hay không m i quan h ng n h n và dài h n gi a ch

s giá ch ng khoán và t giá h iăđ i trongătr ng h p Vi t Nam và

m r ng cácăn c m i n i Indonesia, Hàn Qu c, Thái Lan

(3) S khác nhau c a các m i quan h ng n h n và dài h năđ i v i các y u

t trongăgiaiăđo năbìnhăth ngăvàăgiaiăđo n kh ng ho ng

1.4 Ph ngăphápănghiênăc u

u tiên, bài nghiên c u s ki măđ nh tính d ng cho t t c các bi n giai

đo n t ng th b ngăph ngăpháp ki măđ nh nghi măđ năv v iăđi m gãy c u trúc

c a Zivot ậ Andrews (1992) và Perron (1989)ăđ xácăđ nhăđi m gãy c u trúc Sau

đó,ăchiaăgiaiăđo n t ng th thành các giai đo n khác nhau c a m u bao g m giai

đo năbìnhăth ngăvàăgiaiăđo n kh ng ho ng Dùng ki măđ nh nghi măđ năv theo ADF và PP cho m iăgiaiăđo năbìnhăth ngăvàăgiaiăđo n kh ng ho ng

Ti p theo, ki măđ nhăđ ng liên k t, mô hình véct ăhi u ch nh sai s VECM trongă tr ngă h pă các chu i d ng cùng b c và mô hình tr phân ph i t h i quy (ARDL)ă trongă tr ng h p chu i không d ng cùng b c (bao g m h n h p các chu i I(1) và I(0)) nh m th hi n m i quan h dài h n c a các bi n, mô hình hi u

ch nh sai s ECM nh m th hi n m căđ đi u ch nh ng n h n

Cu i cùng, ki măđ nh các m i quan h ng n h n gi a các bi n s d ng mô hình quan h nhân qu Granger

Nghiên c u s d ng ph n m m Eview 8.0 và Microsoft Office đ th c hi n các

ki măđ nhăvàă c l ng cho chu i th i gian t iăcácăn c Vi t Nam, Indonesia, Hàn

Qu c, Thái Lan

1.5 K tăc uăđ ătƠi

tài g m có 5 ph nănh ăsau:

Ch ng I, nh m tóm t t các n i dung quan tr ng c a nghiên c uănh ătínhăc p thi t c aă tài,ăđ iăt ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u, m c tiêu nghiên c u

và câu h i nghiên c u

Ch ng II, gi i thi u tóm t t khung lý thuy t và các k t qu nghiên c u th c nghi măliênăquanălàmăc ăs nghiên c u cho bài nghiên c u này

Ch ng III, ph ngăphápănghiênăc u c aăđ tài

Ch ng IV, trình bày tóm t t k t qu nghiên c u c aăđ tài

Ch ng V, tóm t t các k t lu n c a bài nghiên c u, ng ý các chính sách kinh

t v ămôăc a Vi t Nam trong quá trình xây d ng và phát tri n th tr ng tài chính,

th tr ng ch ng khoán

CH NGă2: KHUNGăLụăTHUY TăVĨăCÁCăNGHIểNăC UăTR Că

ỂY

2.1ăKhungălỦăthuy t

2.1.1 M iăliênăh ăgi aăt ăgiáăh iăđoáiăvƠăgiáăc ăphi u

V m t lý thuy t có 3 cách ti p c n m i quan h gi a t giá h iăđoáiăvàăgiáă

s hoànătoànăng c l i n uănh ănh ng doanh nghi p này s d ng nhi u chi phí nh p

kh uăchoăđ u vào trong s n ph m c a h S giaăt ngăchiăphíătrongăs n ph m do

đ ng ti nătrongăn căđ căđ nh giá th p có th làm cho doanh thu và l i nhu n c a

h gi m,ăđi u này s làm cho giá c phi u c a nh ng doanh nghi p này gi m

Theo lý thuy t hi năđ i, lý thuy t danh m căđ uăt ăc a Markowitz (1952) cho

r ng danh m căđ uăt ăc n ph iăđ c xem xét l i khi t giá h iăđoáiăt ngăhayăgi m

Ch ng h n, m t s s t giá c a VND s d năđ n vi c m t danh m căđ uăt ăc aăn c ngoài chuy n t các tài s n n iăđ a, ch ng h n ch ng khoán, sang các tài s n bên ngoài do s gi măgiáăđ ng ti năđưălàmăgi m thu nh p c a các nhàăđ uăt ănu c ngoài khi nh ng dòng ti nănàyăđ c chuy năđ i sang đ ng ti n chính qu c, s rút lui c a cácă nhàă đ uă t ă n c ngoài có th gây ra m t s t gi m trong giá ch ng khoán Branson (1983) đưăch ng minh r ng: quan h gi a t giá và giá c phi uălàăng c chi u Nguyên nhân t o ra k t qu này có th đ c gi i thích t chi uătácăđ ng c a giá c phi u lên t giá Trong mô hình này, nh ngă nhàă đ uă t ă cáă nhână n m gi

nh ng tài s nătrongăn c và tài s năn c ngoài (bao g m c ti n t trong danh m c

đ uăt ăc a h ) đây,ăt giáăhoáiăđoáiăgi m tăvaiătròălàăđi u ch nh cân b ng cung

và c u tài s n M t khi nh ngănhàăđ uăt ăcáănhânănàyămu n mua nhi u tài s n trong

n căh năthìăh s bán b t nh ng tài s năn c ngoài mà hi n t i ít h p d n h ă i u này s d năđ năđ ng ti nătrongăn căđ căđ nh giá cao hay t giá gi m (vì t giá

đ căxácăđ nh là giá c a m tăđ năv ngo i t đ c tính theo giá c a m tăđ ng ti n khác ậ trongăn c), vì v y m i quan h c a giá ch ng khoán và t giáălàăng c chi u S t ngălênăv giá c a nh ng tài s nătrongăn c làm cho nh ngănhàăđ uăt ă giaăt ngănhuăc u c a h v ti n t ,ăđi u này l i làm cho lãi su tăgiaăt ng.ăM t ho t

đ ngăkhácăc ngălàmăchoăm i quan h gi a giá ch ng khoán và t giáăng c chi u là khi có s giaăt ngăđ uăt ătrongăkh iăđ u t ăn c ngoài vào tài s nătrongăn căc ngă làmăgiaăt ngăgiáăch ngăkhoán.ă i uănàyăc ngălàănguyênănhânăc a s đánhăgiáăcaoă

đ ng ti nătrongăn c

Khi ti p c n t giáănh ăm t tài s n (giá c a m tăđ năv ngo i t ) trong th

tr ng tài s n, Gavin (1989) trong mô hình ti n t đưăkh ngăđ nh t giá và giá c phi u có m i quan h y u ho c hoàn toàn không có quan h Gi ngănh ăgiáăc a

nh ng tài s n khác, t giáăc ngăđ căxácăđ nh b i t giáăt ngălaiăk v ng B t k

y u t nào nhăh ngăđ n giá tr t ngălaiăc a t giá thì s nhăh ngăđ n t giá

hi n t i

Nh ng y u t gây nên s thayăđ i trong t giá có th khác bi t v i nh ng y u

t gây nên s thayăđ i trong giá c phi u, trong nh ngătr ng h p này s không t n

t i quan h gi a nh ng tài s n trên Khi có m t vài y u t nhăh ngăđ n c giá c phi u và t giá, chúng ta hy v ng r ng có s liên h gi a hai bi n này S không liên h x yăraăkhi:ăđ ng ti nătrongăn căđ căđ nh giá th păđ nâng cao giá tr c a

nh ng doanh nghi p xu t kh uăhàngăhóaănh ngăn u nh ng doanh nghi p này nh p

kh u nhi uăchiăphíăchoăđ u vào n c ngoài thì giá c phi u có th s khôngăt ngă khiăđóăchiăphíăchoăs n ph m c a doanh nghi p s t ngălàmăchoădoanh nghi p gi m tính c nh tranh

M t khác, nh ng doanh nghi p không xu t kh u nh ng s n ph m c a h đ n

qu căgiaăkhácănh ngăl i nh p kh u nguyên li u thô có th giá c phi u c a chúng s

gi mă khiă đ ng ti nă trongă n că đ că đ nh giá th p có th nguyên nhân làm cho doanh thu ho c l i nhu n c a h gi m

Tóm l i, m i quan h gi a t giá v i ch s giá ch ng khoán là m t câu h i

th c nghi m Nh ng nghiên c u th c nghi m các th tr ng khác nhau s cho ra

nh ng k t qu khác nhau (có m i quan h cùng chi u,ăng c chi u hay th m chí không có m i liên h ràng bu c nào gi a th tr ng ch ng khoán và t giá)

2.1.2 Lưiăsu tăvƠăgiáăc ăphi u

Thuy tăngangăb ngălưiăsu tăc aăFisher (1911) nóiălênăr ngălưiăsu tăth căgi aă cácăn călàăb ngănhau,ăs ăkhácănhauăt măth iăc aălưiăsu tăth căgi aăcácăn căđ că bùăđ păb ngăs ăthayăđ iătrongăt ăgiá.ăKhiălưiăsu tătrongăn căt ngăso v iălưiăsu tă

n căngoàiăs ăd năđ nănhuăc uăđ uăt ăc aăđ ngăb năt ăt ng,ăngo iăt ăgi m,ăđ ngăb nă

t ăcóăxuăh ngăt ngăgiáăvàăng căl i

TheoălỦăthuy tăđ ngăcongălưiăsu tăvàăth ătr ngăch ngăkhoán.ăN uămu nă

nh nădòngăthu nh pă năđ nhăt ăm tăkho năđ uăt ăphiăr iăroăthìănên m tătráiăphi uă chínhăph ăTuyănhiên,ănhàăđ uăt cònăcóăm tăc h iănh năđ căph năth ngăl năh nă

t ăkho năđ uăt ăc aămình,ăđóălàămuaăch ngăkhoán, ăđâyănhàăđ uăt nh năđ căc ă

t căvàăthuănh păchênhăl chăgiá Khiălưiăsu tăth p,ănhi uănhàăđ u t tr căđâyăđưămuaă tráiăphi uănh mătìmăki măs ăanătoàn th ngăcóăxuăh ngăbánătráiăphi uăđ ătìmăki mă thuănh păcaoăh năt ăth ătr ngăch ngăkhoán,ăng căl i khi nhàăđ uăt c mănh nă

đ călàăh ăcóăth ănh năđ căm căthuănh păcaoăh năt ătráiăphi uăthì dòngăti năs ă

ch yăraăkh iăth ătr ngăch ngăkhoán Khiăđ ngăcongălưiăsu tăt ngăd c,ăt oăm tăápă

l că gi mă giáă ch ngă khoánă b iă vìă lưi su tă c aă tráiă phi uă chínhă ph ă s ă t ng.ă Tuyă nhiên,ăđi uănàyăch ămangătínhălỦăthuy t,ătrên th căt ăkhôngăcóăngh aălàăkhiăđ ngă cong lãi su tăt ngăcaoăs ăkhôngăcóăcácăc ăh iăđ u t ăvàoăch ngăkhoán,ătrênăth căt ,ă đâyăch ălàăm tănhânăt ămàăcácănhàăđ uăt ch ngăkhoánăc n xem xét khi phân tích xu

h ngăth ătr ngăch ngăkhoán

2.2 Các n ghiênăc uătr căđơy

 Abdalla và Murinde (1997) ki măđ nh m i quan h gi a t giá h iăđoáiăvàă giá c phi u trong th tr ng tài chính m i n i c a nă , Hàn Qu c, Pakistan và Philippines s d ng d li u hàng tháng cho t thángă01ăn mă1985ăđ năthángă07ăn mă

1994

K t qu cho th y không có s th ng nh t v m i quan h gi a hai bi n t giá

h iăđoáiăvàăgiáăc phi u t i các th tr ng m i n i T i Philippines không có m i quan h dài h n,ănh ngă Hàn Qu c, Pakistan và nă t n t i m i quan h ng n

h n và dài h n gi a t giá h iăđoáiăvàăgiáăch ngăkhoán.ă i v i quan h nhân qu Hàn Qu c, Pakistan và nă , có s t n t iătácăđ ng c a t giá h iăđoáiălênăgiáă

ch ngăkhoán,ătrongăkhiăđóă Philippines t n t iătácăđ ng t giá ch ng khoán lên t giá K t qu nghiên c u này phù h p v i m t s nghiên c uătr căđóăđ c th c

hi n các n n kinh t phát tri n Tác gi cho r ng, m i quan h nhân qu Granger

t t giá h iăđoáiătácăđ ng lên giá ch ng khoán, nh ngăthayăđ i trong t giá h iăđoáiă

s nhăh ngăđ n công ty xu t kh u và cu i cùng nhăh ngăđ n giá c phi u Do đó,ăchínhăph c a 4 th tr ng m i n i nên th c hi n th n tr ng các chính sách t giá h iăđoái,ăvìăchúngăs nhăh ngăđ n th tr ng ch ng khoán còn non tr

 Goswami và Jung (1997) đưănghiênăc u m i quan h trong ng n h n và cân

b ng dài h n c a các bi n kinh t v ămôăbaoăg m lãi su t ng n h n, lãi su t dài h n,

l m phát, cung ti n, s n xu t công nghi p, giá d u,ăcánăcânăth ngăm i, t giá h i đoáiătácăđ ngăđ n giá ch ng khoán c a Hàn Qu c b ng d li u tháng t tháng 01

n mă1980ăđ năthángă06ăn mă1996

K t qu nghiên c u cho th y, lãi su t và giá d u nhăh ng tiêu c căđ n ch

s giá ch ng khoán; t giá h iăđoáiăcóă nhăh ng tích c căđ n giá ch ng khoán

 Ming-Shiun Pan, Robert Chi-Wing Fok, Y Angela Liu (2006) xem xét

m i liên h n ngăđ ng gi a t giá h iăđoáiăvàăgiáăc phi u cho b y qu căgiaă ôngă

Á, bao g m c H ng Kông, Nh t B n, Hàn Qu c,ăMalaysia,ăSingapore,ă àiăLoană

và Thái Lan, trong kho ng th iă giană thángă 1ă n mă 1988ă đ nă thángă n mă 1998,ă s

d ng d li u theo ngày c a th tr ng ch ng khoán và t giá h iăđoáiă(tínhăb ng

đ ng n i t so v iăđôlaăM ) cho b y qu căgiaă ôngăÁ

K t qu cho th y m t m i quan h nhân qu t t giá h iăđoáiăđ n giá ch ng khoán H ng Kông, Nh t B n,ăMalaysia,ăvàăTháiăLanătr c cu c kh ng ho ng tài chínhăchâuăÁăn mă1997.ăTácăgi c ngătìmăth y m t m i quan h nhân qu t th

tr ng ch ngă khoánă đ n th tr ng ngo i h i H ng Kông, Hàn Qu c và Singapore.ăH năn a,ăkhôngăcóăn c nào cho th y m i quan h nhân qu gi a giá c phi u và t giá h iăđoáiătrongăgiaiăđo n kh ng ho ng châu Á, m t m i quan h nhân

qu t t giá h iăđoáiăđ n giá c phi uăđ c tìm th y t t c cácăn c, ngo i tr Malaysia K t qu nghiên c uă đ căchoălàă cóăỦăngh aă m nhăđ i v iăcácăph ngă pháp ki mă đ nhă khácă nhauă đ c s d ng, bao g m ki mă đ nh quan h nhân qu Granger,ăphânătíchăph ng sai, và phân tích hàm ph n ngăđ y K t qu nghiên c u

c ngăch ra các m i liên h khác nhau gi a các n n kinh t liênăquanăđ năc ăch t giá,ăquyămôăth ngăm i, m căđ ki m soát v n,ăvàăđ l n c a th tr ng ch ng khoán

 Adnan Husain, Irfan Lal, Muhammad Mubin (2009) nghiên c u các m i

quan h ng n h n và dài h n gi a các bi năv ămôăvàăgiá ch ng khoán t i th tr ng

ch ng khoán Karachi Nghiên c u s d ng d li uăthángătrongăgiaiăđo n 1989 ậ

2009 v i 7 bi n kinh t v ămô: t giá h iăđoáiăth c, d tr ngo i h i, ch s s n xu t công nghi p, chi tiêu t ng tài s n c đ nh, cung ti n, lãi su t trái phi u chính ph 3 tháng và ch s giá bán buôn

K t qu cho th y m i quan h cùng chi u gi a ch s s n xu t công nghi p, t giá h iăđoáiăth c, d tr ngo i h i, cung ti n và chi tiêu t ng tài s n c đ nh v i giá

c phi u, trong khi lãi su t có m i quan h khôngăđángăk và cu i cùng l m phát và giá c phi uăcóăt ngăquanăâmătrongădàiăh n

 Asmy, Mohamed; Rohilia, Wisam; Hassama, Aris và Fouad, Md (2009)

nghiên c u m i quan h nhân qu ng n h n và dài h n gi a giá ch ng khoán và các bi năv mô t i Malaysia g m l m phát, cung ti n, t giá h iăđoáiădanhăngh aă trongăgiaiăđo nătr c và sau kh ng ho ngă1997ă(giaiăđo n 1987 ậ 1995 và 1999 ậ

2007)

K t qu cho th y, l m phát và giá c phi uăcóăt ngăquanăd ngătrongădàiă

h n Cung ti n và giá ch ngăkhoánăcóăt ngăquanăâmăcóăth là do cung ti năt ngă

d năđ n s giaăt ngăc a l măphátătrongăt ngălaiălàmăgi m giá c phi u K t qu khácănhauăđ i v i t giá h iăđoáiătrongăth i k tr c và sau cu c kh ng ho ng

Tr c cu c kh ng ho ngăcóăt ngăquanăd ngăvàăsauăkh ng ho ngăcóăt ngăquană âm.ă ng th i cho th y t căđ hi u ch nh sai s trong ng n h n vào th i k tr c

kh ng ho ngă(30,28%)ăcaoăh năsoăv i th i k sau kh ng ho ng (27,6%)

 Noel Dilrukshan Richards và John Simpson (2009) ki m tra s t ngătácă

gi a giá c phi u và t giá h iăđoáiăt i Úc ng th i m r ngăcácăphânătíchăđ tìm

ra nh ngăthayăđ i trong các bi n kinh t quan tr ng và các m i quan h gi a nh ng thayăđ i thông qua ki m đ nh nhân qu Granger ậ Sim

D li u nghiên c u theo ngày c a giá ch ng khoán Úc và t giá USD/AUD t 2003-2006 Phân tích th c nghi m cho k t qu đ ng liên k t gi a các bi n này, quan h nhân qu Granger t giá c phi u nhăh ngăđ n t giá h iăđoáiătrong giai

đo n m u M c dù giá c hàngăhóaăkhôngăđ cătínhăđ n trong nghiên c u, tuy v y ý ngh aăc a các k t qu th c hi năđưăh tr choăquanăđi m r ng hai bi n s tài chính quan tr ngăt ngătácăm t cách nh t quán v i mô hình cân b ng danh m căđ uăt ,ă

t c là, bi năđ ng giá c phi uălàmăthayăđ i t giá h iăđoái.ă i u này thách th c quanăđi m truy n th ng c a Úc có n n kinh t ph thu c xu t kh u,ăvàăc ngăchoă

th y r ng th tr ng ch ng khoán Úc có chi u sâu và tính thanh kho n cho dòng

v nătrongăn c và qu c t đ c nhătranhăđ i v i các th tr ng l n khác

 Md Lutfur Rahman và Jashim Uddin (2009) đưănghiênăc u s t ngătácă

gi a giá c phi u và t giá h iă đoáiă t i ba qu c gia m i n i khu v c Nam Á là Bangladesh, Indian và Pakistan t thángă1ăn mă2003ăđ n thángă6ăn mă2008

Bài nghiên c uăđưăchoăth y giá c phi u và t giá h iăđoáiălàăhaiăchu i d li u không d ng Ki măđ nh Johansen cho k t qu không có m i quan h đ ng liên k t

gi a giá c phi u và t giá h iăđoái.ă i uăđóăcóăngh aăkhôngăcó m i quan h dài h n

gi a các bi n Ki măđ nh quan h nhân qu Granger ch ra không có m i quan h nhân qu nào gi a t giá h iăđoáiăvàăgiáăc phi u ba qu c gia này Tác gi cho

r ng có m t ni m tin ph bi n trong s cácănhàăđ uăt ăr ng có m t m i liên h gi a

t giá và giá c phi u và h có th d đoánătrênăc ăs các giá tr c a các bi n s khác.ăNh ngăk t qu c a bài nghiên c u này cho th y không t n t i m i liên h

đ ng liên k t,ădoăđóăkhôngăth d báoăđ c s thayăđ i c a bi nănàyătrênăc ăs các giá tr quá kh c a m t bi n khác K t qu không tính d ng c a chu i d li u cho

th y khôngăcóăc ăh iăđ uăc ăl i nhu n trong th tr ng ch ng khoán và th tr ng ngo i h i Vì không có m i quan h nhân qu gi a giá c phi u và t giá h iăđoái,

nh ngăng i tham gia th tr ng không th s d ng thông tin c a m t th tr ngăđ

c i thi n d báo th tr ng khác

 Khaled Hussainey và Le Khanh Ngoc (2009) nghiên c uătácăđ ng c a các

bi năv ămô: l m phát, lãi su t, giá tr s n xu t công nghi p lên giá ch ng khoán

Vi t Nam và M v i chu i d li u t thángă01ăn mă2001ăđ năthángă04ăn mă2008

K t qu cho th y giá tr s n xu t công nghi p có nhăh ng cùng chi u, lãi

su t ng n h n có nhăh ng trái chi uăđ n giá ch ng khoán

 Chien-Hsiu Lin (2011) nghiên c u th c nghi m m i quan h cân b ng ng n

h n và dài h n gi a t giá h iăđoáiăvàăgiáăc phi u c a sáu th tr ng m i n i châu Á: nă , Indonesia, Hàn Qu c, Philippines,ă àiăLoanăvàăTháiăLanăb ng cách s

d ng t giá h iăđoái,ăgiáăc phi u, lãi su t và d tr ngo i t và ch s giá ch ng khoán châu Á Các d li u là hàng tháng, bao g m th i gian t tháng 1 n mă1986ă

đ năthángă12ăn mă2010ăvàăt giá h iăđoáiăđ i v iăđ ngăđôălaăM cho m i qu c gia

v i

Tuyănhiênăđ th yărõăh năm i quan h gi a các bi n, tác gi đưăchiaăd li u quan sát thành b n gia iăđo n m u:ăgiaiăđo n th tr ng t do hóa, t thángă1ăn mă 1986ăđ năthángă7ăn mă1997;ăth i k kh ng ho ngăchâuăÁăn mă1997,ăt ngàyăn mă 1997ăđ năthángă7ăn mă1999;ăth i gian không bi năđ ng, t thángăTámăn mă1999ă

đ năThángăhaiăn mă2008ăvàăgiaiăđo n cu c kh ng ho ng toàn c u 2008, t tháng 3

n mă2008ăđ năthángă12ăn mă2010

K t qu th c nghi m cho th y m i quan h gi a t giá h iă đoáiă vàă giáă c phi u tr nên m nhăh nătrongăth i gian kh ng ho ng khi so sánh v iăgiaiăđo n bình

th ng, phù h p v i s lây lan ho c lan to gi a giá tài s n.ăH năn a, h u h t các tácăđ ng lan t a trong th i gian kh ng ho ng có th là do cú s c t giá c phi u v i

t giá, cho th y r ng các chính ph nênăkíchăthíchăt ngătr ng kinh t và th tr ng

ch ngăkhoánăđ thu hút dòng v n, ng năc n m t cu c kh ng ho ng ti n t

 Dargar và Nazari (2012) ki m tra m i quan h gi a ch s ch ng khoán, t

giá h iăđoái,ăl m phát và giá d u t i Iran v i d li u tháng t thángă01ăn mă2007ă

đ năthángă01ăn mă2012ăc a các bi n ch s giá ch ng khoán, t giá h iăđoái,ăl m phát và giá d u

K t qu cho th y t n t i m i quan h nhân qu hai chi u gi a ch s giá

ch ng khoán và t giá h iăđoáiă Iran, t giá h iăđoáiăvàăgiáăd u nhăh ngăng c chi uăđ n ch s giá ch ng khoán

 Akbar Tavakoli, Masood Dadashi (2013) phân tích m i quan h gi a giá c

phi u và t giá h iăđoáiătrongăhaiăqu c gia châu Á là Iran và Hàn Qu c Các d li u hàngăthángăchoăhaiăn c t thángă07ăn mă2002ăđ năthángă03ăn mă2012.ăD li u

đ c thu th p t cácăNgânăhàngăTrungă ngăc a m iăn c g m ch s giá ch ng khoán, t giá h iăđoáiădanhăngh a, ch s giáătiêuădùngătrongăn c và th gi i (CPI)

Nghiên c u cho th y không có m i quan h hai chi u gi a hai bi n trong c hai n n kinh t Có m t m i quan h m t chi u t thu nh p c phi uăđ i v i t giá trong n n kinh t Hàn Qu c Không có m i quan h nào gi a hai bi n trong n n kinh t Iran Khi nh ng cú s c bi năđ ngăriêngăđ c xem xét, nh ng cú s c trong quá kh phát sinh t vi c th tr ng ngo i h iăcóătácăđ ng m nh m h năv bi n

đ ng th tr ngăt ngălaiăc a mình trong n n kinh t Hàn Qu c so v i n n kinh t Iran ăụăngh aăc a phát hi n này là ho chăđ nh chính sách tài chính nên xem xét c hai th tr ng ch ng khoán và ngo i t trong n n kinh t Hàn Qu căđ ng năch n quá trình chuy năđ i năđ nh th tr ng ch ngăkhoánăđ n th tr ng ngo i h i

 Phan Th Bích Nguy t và Ph m D ng Ph ng Th o (2013): Phân

tíchătácăđ ng c a các nhân t kinh t v ămôăg m cung ti n, l m phát, ho tăđ ng kinh

t th c, lãi su t, t giá h iăđoáiăvàăgiáăd u đ n TTCK Vi t Nam v i chu i d li u t thángă07ăn mă2000 đ năthángă09ăn mă2011

K t qu cho th y cung ti n, l m phát, s năl ng công nghi p, giá d u th

gi iăt ngăquanăd ngăv i ch s giá ch ng khoán, trong khi lãi su t, t giá h iăđoáiă

t ngăquanăâmăv i ch s giá ch ng khoán

2.3ăTómăt tăk tăqu ănghiênăc uăth cănghi m

Nh m cung c p cái nhìn t ng quát cho các công trình nghiên c uăđưăđ c trình bày ph n trên Bài lu n s t ng h p các nghiên c u theo các nhân t tác

đ ngăđ n giá ch ng khoán

PhanăTh ăBíchăNguy tăvàăPh măD ngă

Ph ngăTh oă(2013) Vi tăNamă(2000ă- 2011) Dargar và Nazari (2012) Iran (2007 - 2012) Ming-Shiun Pan, Robert Chi-Wing Fok,

Y Angela Liu (2006)

H ngăKông,ăNh tăB n,ăMalaysia,ăvàăTháiăLan

(1988 -1998)

(+)

Ming-Shiun Pan, Robert Chi-Wing Fok,

Y Angela Liu (2006) HànăQu c,ăSingapore,ă àiăLoană(1988ă-1998) Goswami và Jung (1997) HànăQu că(1980ă- 1996)

Adnan Husain, Irfan Lal, Muhammad

Không có m iăquanăh ădàiă

h n

Abdalla và Murinde (1997) Philippines (1985 ậ 1994)

Md Lutfur Rahman và Jashim Uddin

(2009) Bangladesh,ă nă ,ăPakistană(ă2003- 2008) Khôngăcóăm iăquanăh ă

ng năh n

Md Lutfur Rahman và Jashim Uddin

(2009) Bangladesh,ă nă ,ăPakistan ( 2003- 2008) Akbar Tavakoli, Masood Dadashi (2013) Iran (2002 - 2012)

(-) Chien-Hsiu Lin (2011) Philippines (1997 - 1999) và Indonesia (2008 -

2010) PhanăTh ăBíchăNguy tăvàăPh măD ngă

Ph ngăTh oă(2013) Vi tăNamă(2000ă- 2011)

D ătr ăngo iă

h i

(+)

Adnan Husain, Irfan Lal, Muhammad

Chien-Hsiu Lin (2011) Indonesia (2008 - 2010)

Ch ăs ăgiáă

ch ngăkhoánă

châu Á

(+) Chien-Hsiu Lin (2011) nă ,ăIndonesia,ăHànăQu c,ăPhilippines,ă àiă

Loan và Thái Lan (1986 - 2010)

Giáăd uăthôă

th ăgi i

(+) PhanăTh ăBíchăNguy tăvàăPh măD ngă

Ph ngăTh oă(2013) Viet Nam (2000 - 2011)

Goswami và Jung (1997) HànăQu că(1980ă- 1996)

Ngu n: Tác gi

Lý do ch n bài nghiên c u g c: Bài lu năv nănày d a theo nghiên c u th c nghi m c a Chien-Hsiu Lin (2011) l àmăc ăs chínhăđ nghiên c u Th nh t, Vì các bài nghiên c u này s d ng các ki măđ nh nghi măđ năv có c uătrúcăđi m gãy; m t trong nh ng v năđ ti măn ngăv i t p h p d li u trong th i gian dài là nguyên nhân d năđ năgiánăđo n c u trúc trong d li u quan sát và m t v năđ k thu t ti p theo là không th phân bi t các v năđ nghi măđ năv khi áp d ng các ki măđ nh nghi mă đ nă v truy n th ng, ch ng h nă nh ă ki mă đ nh Augment Dickey- Fuller

Th hai, tác gi chia ra nh ngăgiaiăđo n khác nhau c a n n kinh t g măgiaiăđo n bìnhăth ngăvàăgiaiăđo n kh ng ho ng Th ba, Chien ậ Hsiu Lin th c hi n trên các

th tr ng m i n i c a Châu Á g m Indonesia, Hàn Qu c, và Thái Lan, nă , Philippinesă vàă àiă Loană choă k t qu t ng quan v cái nhìn sâu s că đ i v i th

tr ng này Th t ,ăt t c nh ng v năđ này v i các k thu t truy n th ng, ch ng

h nănh ăVARăho căph ngăphápăđ ng liên k t, không th áp d ngăđ gi i quy t các

đ xu t nghiên c u v i d li u có s khác nhau gi a các b c tích h p Không gi ng

nh ăcácănghiênăc u tr căđâyăđưăs d ng VAR ho c k thu tăđ ng liên k t m t cách tr c ti p Bài nghiên c u áp d ng mô hình phân ph i tr t h i quy (ARDL),

ho c ti p c năph ngăphápăki măđ nh gi i h n,ăđ căđ xu t b i Pesaran và c ng

s (2001), ph ngăphápănàyăcóănhi uă uăđi m khi ti p c n chu i d li u có b c tích

h p khác nhau và th hi n nh ngăgiánăđo n c u trúc

CH NGă3 D LI UăVĨăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U

t ngăđ ng v i Vi t Nam Indonesia, Hàn Qu c và Thái Lan là nh ngăn c b nh

h ng m nh nh t b i cu c kh ng ho ng ti n t Tuyănhiên,ăsauăđóăc baăn c h u

nh ăđưăcóănh ngăđ nhăh ngăđúngăđ n trong vi c l a ch n chínhăsáchăđ phát tri n

n n kinh t sau th i k kh ng ho ng Indonesia, Hàn Qu c, Thái Lan hi nănayăđ u

là nh ng n n kinh t m i n i và t p trung nhi u vào xu t kh u Chính vì v y, bài nghiên c u l a ch n ba n n qu căgiaătrênăđ Vi t Nam có th m t l n n a nhìn nh n

l i nh ng bài h c kinh nghi m t cácăn c d a trên k t qu nghiên c u

Các d li u là hàng tháng t tháng 8 n mă2005ăđ năthángă5ăn mă2014ăbaoă

g m 106 quan sát v i các bi n t giá h iăđoái,ăch s ch ng khoán, d tr ngo i h i, lãi su tăquaăđêm, ch s ch ng khoán châu Á, giá d u th gi i Lý do ch n kho ng

th i gian này là vì:

Th nh t, h n ch trong vi c ti p c n d li uătr căđóăđ có chu i d li uăđ ng

nh t v th i gian gi a các bi n vàăcácăn c, giá tr lãi su tăquaăđêmăc a Vi t Nam

ch c tìm ki măthôngătinăvàăc ăh iăđ uăt ăvàoăcácăDNăph i lên sàn theo ch đ nh c a

Th t ng

3.2 Môăt ăbi n

Bài nghiên c u bao g m các bi n nghiên c u sau:

Bi n ph thu c - Ch s giá ch ng khoán (SP): Giáăđóngăc aăđ i v i các ch

s th tr ng ch ngăkhoánăđ c s d ng:

Ch s giá ch ng khoán = 1P1/ 0P0

1P1: T ng giá tr t i th iăđi m tính

0P0: T ng giá tr t i th iăđi m g c (H s chia)

P0, P1: Giá c giao d ch th c t t i th iăđi m g c và th iăđi m tính

Q0, Q1: Kh iăl ng c ph n c a công ty t i th iăđi m g c và th iăđi m tính

 Vi t Nam: ch s VN ậ INDEX (HOSTC) c a S giao d ch ch ng khoán

thành ph H Chí Minh

 Indonesia: ch s Jakarta Stock Exchange Composite Price

 Hàn Qu c: ch s Korea Stock Exchange Composite,

 Thái Lan: ch s Bangkok S.E.T Price

Bi năđ c l p:

 T giá h iăđoáiălà t giá danhăngh a songăph ng (EX) đ i v iăđ ng đôă

la M cho m i qu c gia: d a vào nghiên c u th c nghi m c a Abdalla

và Murinde (1997), Chien-Hsiu Lin (2011), Ming-Shiun Pan, Robert Chi-Wing Fok, Y Angela Liu (2006), Akbar Tavakoli, Masood Dadashi (2013) D li u l y theo tháng t tháng 8/ 2005 ậ 5/ 2014 vàă đ c chuy năđ i thành lôgarít D li uăđ c thu th p t Qu ti n t qu c t (IFS - IMF)

 Lãi su tăquaăđêmăchoăm i qu căgiaăđ i di n cho nhân t lãi su t (INT):

d a vào nghiên c u th c nghi m c a Chien-Hsiu Lin (2011) Lãi su t này nhăh ngăđ n m c lãi su t các ngân hàng cho khách hàng vay và

m c lãi su t ngân hàng cho vay th p hay cao này s nhăh ngăđ n lãi

su t g i ti t ki m Các t ch c công b thông tin s t p h p s li u c a cácăngânăhang,ătínhătoánăđ đ aăraăconăs bình quân vào m i bu i sáng

D li u l y vào ngày cu i cùng c a m i tháng t tháng 8/ 2005 ậ 5/ 2014

v iăđ năv ph nătr m D li uăđ c th ng kê t Bloomberg

 D tr ngo i h i ngo i tr vàng (FR): d a theo nghiên c u c a Adnan Husain, Irfan Lal, Muhammad Mubin (2009); Chien-Hsiu Lin (2011) Là

l ng ngo i t mà ngână hàngă trungă ng ho c c ă quană h u trách ti n

t c a m t qu c gia hay lãnh th n m gi ă âyă làă m t lo i tài s n

c a Nhàăn c đ c c t gi d i d ng ngo i t (th ng là các ngo i t

m nhănh : Dollar M , Euro, Yên Nh t, v.v ) nh m m căđích thanh toán

qu c t ho c h tr giá tr đ ng ti n qu c gia D li u l y theo tháng t tháng 8/ 2005 ậ 5/ 2014 v iă đ nă v USD và đ c chuy nă đ i thành lôgarít D li uăđ c thu th p t Qu ti n t qu c t (IFS - IMF)

 Ch s giá ch ng khoán ASEAN (ASIA): d a vào nghiên c u th c nghi m c a Chien-Hsiu Lin (2011), là ch s ch ng khoán c aăcácăn c châu Á ngo i tr ch s ch ng khoán Nh t B n đ c th n iăđi u ch nh theo tr ng s v n hóa th tr ng ch ngăkhoánăchâuăÁădùngăđ đoăl ng

th tr ng ch ng khoán châu Á, ngo i tr Nh t B n Ch s này g m 10

th tr ngăđưăphátătri n và m i n i: Trung Qu c, H ng Kông, nă , Indonesia, Hàn Qu c,ă Malaysia,ă Philippines,ă Singapore,ă àiă Loană vàă Thái Lan D li u l y theo tháng t tháng 8/ 2005 ậ 5/ 2014 vàă đ c chuy năđ i thành lôgarít D li uăđ c thu th p t MSCI

 Ch s giá d u th gi i d a vào nghiên c uăth cănghi m c a Dargar và Nazari (2012) ; Goswami và Jung (1997) đ i di n cho bi n giá d u (OIL) D li u l y theo tháng t tháng 8/ 2005 ậ 5/ 2014 v iă đ n v

USD/ăthùngăvàăđ c chuy năđ i thành lôgarít Bi n giá d u th gi iăđ i

di n cho s tácă đ ng c a y u t kinh t th gi iă đ n các TTCK.

 Indonesia: ch s Jakarta Stock

Exchange Composite Price Index

 Hàn Qu c: Korea Stock Exchange

5/2014 Là lãi su tă vayă m n l n nhau gi a các ngân hàng thông qua th tr ng liên ngân hàng S d ng s li u vào ngày cu i cùng c a

Ch s ch ng khoán theo tháng t 8/2005ăđ n 5/2014 c aăcácăn c châu Á ngo i tr ch s

ch ng khoán Nh t B n g m 10 th tr ngăđưă phát tri n và m i n i: Trung Qu c, H ng Kông, nă , Indonesia, Hàn Qu c, Malaysia, Philippines, S ingapore,ă àiăLoanăvàăTháiăLan

AC ASIA ex JAPAN Standard (http://www.msci.com)

Giá d u OIL Giá d u thô th gi i theo hàng tháng t 8/2005

3.3 Môăhìnhănghiênăc uăđ ăxu t

Xây d ng mô hình trong bài nghiên c u D a trên các nghiên c u th c nghi m nêu trên, tôi đ xu t các mô hình th c nghi măđ ki m ra m i quan h gi a giá ch ng khoán v i t giá h iăđoái,ălưiăsu tăquaăđêm,ăd tr ngo i h i, ch s giá

ch ng khoán ASEAN và giá d u thô th gi i

SPt = f(EXt, INTt, FRt, ASt, OILt) (3.1)

Trongăđó,ă

SPt: chu i d li u ch s giá ch ng khoán m iăn c t i th iăđi m t

EXt: chu i d li u t giá h iăđoáiăc a gi aăđ ng ti n m iăn c v iăđ ng USD t i

th iăđi m t

INTt: chu i d li u lãi su t liên ngân hàng c a m iăn c t i th iăđi m t

FRt: chu i d li u d tr ngo i h i c a m iăn c t i th iăđi m t

ASt: chu i d li u ch s giá ch ng khoán ASEAN ngo i tr Nh t B n t i th iăđi m t OILt: chu i d li u giá d u thô th gi i t i th iăđi m t

3.4 Ph ngăphápăki măđ nhămôăhình

Cácăb c ki măđ nh c a bài lu năv năđ c tóm t t theo hình 3.1ănh ăsau: Hình 3: S đ tóm t t ph ng pháp ki m đ nh

h n

H s đi u

ch nh ng n h n ECM

M i quan h dài h n t ARDL

Khác b c I(0), I (1) Ph ngăphápăARDL

Xácăđ nh m i quan h nhân qu Granger

Có quan h dài h n VECM (m i quan h dài h n) ECM (t căđ đi u ch nh ng n h n)

3.4.1 T h ngăkêămôăt (Descriptive Statistic)

Th ng kê mô t đ c s d ngă đ mô t nh ngă đ că tínhă c ă b n c a d

li u thu th păđ c t nghiên c u th c nghi m qua các cách th c khác nhau Th ng

kê mô t cung c p nh ng tóm t tăđ năgi n v m u vàăcácăth căđo.ăBi uădi năd ă

li uăthànhăcácăb ngăs ăli uătómăt tăv ăd ăli u đ ăphânătíchăcácăch ăs ăth ngăkêănh ă

s ătrungăbình, trungăv , giáătr ănh ănh t,ăgiáătr ăl nănh t,ăph ngăsaiăthayăđ iăc aă chu iăd ăli u

3.4.2 Ki măđ nh nghi măđ năv ă(Unitărootătests)

Theo Gujarati (2003) m t chu i th i gian là d ng khi giá tr trung bình,

ph ngăsai,ăhi păph ngăsaiă(t iăcácăđ tr khác nhau) gi nguyênăkhôngăđ i cho dù

chu iăđ căxácăđ nh vào th iăđi mănàoăđiăn a Chu i d ngăcóăxuăh ng tr v giá

tr trung bình và nh ngădaoăđ ng quanh giá tr trung bình s làănh ănhau.ăNóiăcáchă

khác, m t chu i th i gian không d ng s có giá tr trungăbìnhăthayăđ i theo th i

gian, ho c giá tr ph ngăsaiăthayăđ i theo th i gian ho c c hai

Ki măđ nh nghi măđ năv là m t ki măđ nhăđ c s d ng khá ph bi năđ

ki măđ nh m t chu i th i gian là d ng hay không d ng Ki măđ nh nghi măđ n v ,

đ c xem xét theo mô hình sau:

Yt = Yt-1 + ut (3.2)

ut: h ng ch sai s ng u nhiên xu t phát t các gi đ nh c đi n r ng nó có giá

tr trung bình b ngă0,ăph ngăsaiălàăhàngăs và không t t ngăquan

V i Yt= Yt - Yt-1; = ậ 1 và là sai phân b c 1

Gi thuy t:

H0: =1 thì Yt có nghi măđ năv , là m t chu i th i gian không d ng

H1: =0 thì chu i th i gian là d ng

 Dickey và Fuller (1981) đưă đ aă ra ki m đ nh Dickey và Fuller (DF) và

ki m đ nh Dickey và Fuller m r ng (ADF) Nghiên c u này s d ng ki măđ nh

ADFăđ th c hi n ki măđ nh nghi măđ năv nên ch t p trung vào lý thuy t c a mô

hình này C th , theo Dickey và Fuller (1981) mô hình ki măđ nh nghi măđ năv

m r ng ADF có d ng:

Yt = 1 + 2t + Yt-1 + i Yt-1 + t (3.4)

Trong ki măđ nh ADF, giá tr tă căl ng c a các h s trong các mô hình s

theo phân ph i xác su tă ă(tauăstatistic,ă ă=ăgiáătr h s căl ng/ sai s c a h s

că l ng) Giá tr t i h nă ă đ că xácă đ nh d a trên b ng giá tr tính s n c a

Mackinnon (1996) Giá tr t i h nănàyăc ngăđ c tính s n khi ki măđ nh ADF b ng

ph n m măEviews.ă ki măđ nh gi thuy t H0 nghiên c u so sánh giá tr ki m

đ nhă ătínhătoánăv i giá tr ăt i h n c a Mackinnon và k t lu n v tính d ng c a các

chu i quan sát

C th , n u tr tuy tăđ i c a giá tr tính toán l năh nătr tuy tăđ i giá tr t i

h n thì gi thuy t H0 s b bác b , t c chu i d li u có tính d ngăvàăng c l i ch p

nh n gi thuy t H0, t c d li u không có tính d ng

 H năn a,ăđ xácăđ nh c uătrúcăđi m gãy, bài nghiên c u b sung ki măđ nh

c a Perron (1989) Perron th y r ng kh n ngăđ bác b nghi măđ năv gi m khi

l a ch năđúngătínhăd ng và vi c t n t iăđi m gãy c u trúc s b b qua.ăÔngăđưăxâyă

d ngăđ căcácăph ngătrìnhăđ ki m tra tính d ng v iă1ăđi m gãy c u trúc:

(c ngănh ăDTt*) th hi n s thayăđ iătrongăđ d c hàm h i quy theo th i gian; DT*

= t-TB (hay DTt*= t n uătă>ăTB)ăvàăng c l i thì b ng 0; Bi n gi đi m gãy DTB =

1 khi t = TB +1 và ng c l i b ng 0; TB là th iăđi m gãy Mô hình A là mô hình

đi m gãy ngo i sinh h s ch n trong chu iăbanăđ u (tên g iălàăắCrashămodel”),ă môăhìnhăBălàămôăhìnhăđi m gãy ngo iăsinhătrongăxuăh ng th i gian; còn mô hình C thì bao g m c 2 nhân t trên

 Bài nghiên c uăc ngăs s d ng thêm m t ph ngăphápăki mătraăđi m gãy khác v iă 1ă đi m gãy c uă trúcă theoă cáchă tínhă toánă t ngă t c a E Zivot và D Andrews (1992)

3.4.3 Ki măđ nh đ ngăliênăk t (Cointegration Test)

Khi h i quy các chu i th i gian không d ngăth ng d năđ năắk t qu h i quy gi m o”.ăTuyănhiên,ăEngle và Granger (1987) cho r ng n u k t h p tuy n tính

c a các chu i th i gian không d ng có th là m t chu i d ng và các chu i th i gian không d ngă đóă đ că choă làă đ ng liên k t K t h p tuy n tính d ngă đ c g i là

ph ngătrìnhăđ ng liên k t và có th đ c gi iăthíchănh ăm i quan h cân b ng dài

h n gi a các bi n Nói cách khác, n u ph nă d ă trongă môă hìnhă h i quy gi a các

chu i th i gian không d ng là m t chu i d ng, thì k t qu h i quy là th c và th

hi n m i quan h cân b ng dài h n gi a các bi nătrongămôăhình.ăPh ngăphápăki m

đ nh Johansen (1991) đ c s d ng cho m căđíchăki m đ nh đ ng liên k t là xem

m t nhóm các chu i không d ngăcóăđ ng liên k t hay không

Gi thuy t H0: khôngăcóăđ ng liên k t

H1: cóăđ ng liên k t

 N u: Trace value ho c Maximum Eigenvalue < Critical value => ch p nh n

gi thuy t H0 (khôngăcóăđ ng liên k t)

 N u: Trace value ho c Maximum Eigenvalue > Critical value => bác b gi thuy t H0 (cóăđ ng liên k t)

3.4.4 Môăhìnhăvéct ăhi uăch nhăsaiăs ă(VECM)

VECM là m tăph ngăphápăthíchăh păđ l ngăhóaătácăđ ng ng n h n và dài

h n Mô hình nh m phân tích nhăh ng c aăxuăh ngăthayăđ i ng n h n lên cân b ng trong dài h n

Khi h i quy các chu i th i gian không d ng có th d năđ n hi năt ngăt ngă quan gi m o.ăChoănênăng iătaăth ng phân tích m i quan h gi a chúng b ng cách l y sai phân Tuy nhiên, khi h i quy các giá tr sauăkhiăđưăl y sai phân có

th b sót nh ng thông tin dài h n trong m i quan h gi a các bi n V i gi đ nh

này ta không th phân tích m i quan h dài h n do t t c các bi n trong mô hình

s bi n m t.ăNh ngăkhiăhaiăbi năđ ng liên k t, gi a chúng có m i quan h dài

h n,ăđangă tr ng thái cân b ng dù có th không cân b ng trong ng n h n Các nghiên c uătr căđâyăđưădùngămôăhìnhăhi u ch nh sai s ECMăđ phân tích nh

h ng c aăxuăh ngăthayăđ i ng n h n lên cân b ng trong dài h n Mô hình này

đ c th c hiên b ng cách h i quy nh ngămôăhìnhăđưăl y sai phân ph i có thêm

d ng và ch aăđ ng m i quan h đ ng liên k t

3.4.5 Môăhìnhăt ăh iăquyăphơnăph iătr ă(ARDL)

Ph ngăphápăARDLădo Pesaran và Shin (1999); Pesaran và c ng s (2001)

có m t s thu n l i so v iăph ngăphápăki măđ nhăđ ng liên k t c aăJohansenănh sau:

 MôăhìnhăARDLăchoăỦăngh aăth ng kê t tăh nătrongăcác nghiên c u có kíchăth c m u nh

 Mô hình ARDL có th đ c s d ng trên các chu i d li u I (0) và I(1)

 Mô hình có th căl ngăđ ng th i m i quan h dài h n và ng n

h n, lo i b v năđ liênăquanăđ n b sót bi n và t t ngăquan

 Trong mô hình có th s d ngă đ tr khác nhau cho các bi n khác nhau